Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3519
Vragen van het lid Ceder (ChristenUnie) aan de Ministers van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over
het bericht «Rijk belemmert gemeenten in armoedebeleid» en het niet
uitvoeren van de motie over dit onderwerp (ingezonden 16 juni 2021).
Antwoord van Minister Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid), mede
namens Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen
8 juli 2021).
Vraag 1
Kent u het bericht «Rijk belemmert gemeenten in armoedebeleid»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Herinnert u zich de motie van de leden Peters en Bruins, waarvan het dictum
luidt: «... verzoekt de regering de Nadere regels kwijtschelding gemeentelijke
en waterschapsbelastingen voor 1 mei 2021 aan te passen en daarin te
bepalen dat de vermogensnorm voor kwijtschelding verruimd kan worden tot
maximaal de vermogensnorm in de Participatiewet»?2
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Kunt u bevestigen dat de Nadere regels kwijtschelding gemeentelijke en
waterschapsbelastingen nog niet zijn aangepast? Kunt u uitleggen waarom u
een breed aangenomen motie niet heeft uitgevoerd?
Antwoord 3
Ik kan bevestigen dat de Nadere regels kwijtschelding gemeentelijke en
waterschapsbelastingen niet zijn aangepast.

1

https://www.trouw.nl/opinie/laat-ook-mensen-in-de-bijstand-een-buffer-kunnen-opbouwen-omschulden-te-voorkomen~bb88101a/, Trouw 14 juni 2021
2
Kamerstuk 24 515, nr. 590

ah-tk-20202021-3519
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Het kabinet heeft de breed aangenomen motie nog niet uitgevoerd, omdat
het huidige demissionaire kabinet het niet opportuun acht om hier nu over te
beslissen, gezien de vele elementen die een rol spelen, zoals de aard van de
regeling, het principe dat werken moet lonen en de effecten op de belastingdruk voor andere belastingplichtigen. Elementen die de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties ook breder uiteen heeft gezet in de
mede namens mij verzonden brief van 21 juni 20213.
Zoals in die brief uitgelegd is bijstand in de eerste plaats bedoeld als een
vangnet om in het basale levensonderhoud te kunnen voorzien. Lokale
belastingen worden door eenieder betaald voor het gebruik of het profijt
hebben van overheidsvoorzieningen. Gelijkstelling van de vermogensnormen
is daarom niet direct logisch. Bovendien zijn de huidige vermogensnormen
voor kwijtschelding en bijstand op verschillende uitgangspunten gebaseerd.
Dat maakt het ingewikkeld om de vermogensnormen dichter bij elkaar te
brengen. Verder geldt in meer algemene zin dat:
a. een stijging van het aantal kwijtscheldingen negatieve gevolgen heeft
voor de belastingdruk voor de groep die niet voor kwijtschelding in
aanmerking komt; en
b. kwijtschelding een armoedeval in zich herbergt. Neemt het inkomen toe
dan vervalt immers het recht op kwijtschelding, waardoor de inkomstenstijging deels te niet wordt gedaan. Door de vermogensnormen te
verhogen neemt het aantal personen dat in aanmerking komt voor
kwijtschelding toe, waardoor dus ook het bovengeschetste risico op een
armoedeval toeneemt. Werken wordt dan minder lonend. Dit is
onwenselijk.
Vraag 4
Is het waar dat de vermogensnorm voor kwijtschelding van gemeentelijke en
waterschapsbelastingen snel en eenvoudig kan worden aangepast door
middel van een ministeriële regeling, aangezien de wettelijke basis daarvoor
al in 2011 is gecreëerd?
Antwoord 4
Bij ministeriële regeling kan worden geregeld dat gemeenten en waterschappen bij kwijtschelding een andere vermogensnorm hanteren dan de
standaard regeling in de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. Daarbij zij
wel opgemerkt dat de wijze waarop de vermogensnorm is opgebouwd in de
Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 verschilt van de regeling in de
Participatiewet. Naast de in antwoord op vraag 3 aangehaalde kanttekeningen, stelt dat ook vragen rond de uitvoerbaarheid. Een concept regeling zou
dan ook eerst ter consultatie aan de gemeenten en waterschappen moeten
worden voorgelegd. Een aanpassing is vanuit dat oogpunt snel noch
eenvoudig gedaan.
Vraag 5
Kunt u toezeggen dat u de motie alsnog uit zult voeren en dat u de Nadere
regels kwijtschelding gemeentelijke en waterschapsbelastingen nu op de
kortst mogelijke termijn zult aanpassen, zodat gemeenten de vermogensgrens
voor kwijtschelding kunnen verruimen tot de vermogensgrens zoals die in de
Participatiewet geldt? Kunt u aangeven of dit voor 1 juli 2021 mogelijk is? En
zo nee, per wanneer dit wel gerealiseerd zal zijn?
Antwoord 5
Dit kan ik niet toezeggen, zoals aangegeven in mijn antwoord op vraag 3 wil
dit kabinet de uitvoering van de motie Peters en Bruins aan een volgend
kabinet laten. Bovendien is een aanpassing, zoals toegelicht in mijn antwoord
op vraag 4 snel noch eenvoudig gedaan.
Vraag 6
Hebt u kennisgenomen van het rapport «Sturen naar vermogen» van het
Centraal Planbureau, waarin de vermogensgrens voor kwijtschelding van
gemeentebelastingen genoemd wordt als een regeling die sparen ontmoedigt? Deelt u de mening dat de aanbeveling van het CPB om deze vermo3

Kamerstuk 24 515, nr. 605

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

gensgrens gelijk te trekken met de vermogensgrens voor de bijstand, om zo
het opbouwen van buffers te bevorderen, nog eens extra onderstreept dat er
een ruimere vermogensgrens nodig is voor het kwijtschelden van gemeentelijke en waterschapsbelastingen?
Antwoord 6
Ja, ik heb kennisgenomen van het rapport «Sturen naar vermogen» van het
Centraal Planbureau. Het Centraal Planbureau lijkt de kwestie alleen te
bekijken vanuit het oogpunt van het opbouwen van financiële buffers. Zoals
hierboven aangegeven in mijn antwoord op vraag 3 en in de mede namens
mij verzonden brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 21 juni 2021 beschreven, dienen naar de mening van het kabinet
ook andere aspecten zoals het andere karakter van bijstand ten opzichte van
kwijtschelding, de armoedeval en de stijging van de belastingdruk bij andere
inwoners te worden meegewogen. Die afweging laat het demissionaire
kabinet aan een volgend kabinet.
Vraag 7
Wilt u deze vragen voor 1 juli 2021 beantwoorden?
Antwoord 7
Ik streef ernaar uw vragen zo snel mogelijk te beantwoorden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3