Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

30 012

Leven Lang Leren

Nr. 13

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARISSEN VAN ONDERWIJS,
CULTUUR EN WETENSCHAP EN VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 december 2008
De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft
gevraagd (met brief dd. 12-09-2008, kenmerk 2008Z01826/2008D04022) uw
Kamer te informeren over de vraag in hoeverre het gebruik van het
Ervaringscertificaat (EVC) voldoende is gewaarborgd in het Plan van
Aanpak Leren en Werken 2008–2011. Met deze brief voldoen wij aan dat
verzoek.
Allereerst: wat is wat? Er zijn nu twee termen: (1) EVC, het erkennen van
verworven competenties, en (2) het ervaringscertificaat. Wij vinden de
term Ervaringscertificaat beter communiceerbaar en gebruiken hem
daarom in onze communicatie. Het ervaringscertificaat is wat eerder
genoemd is de EVC-rapportage: de neerslag van het hele proces van het
verkennen van de verworven competenties, van EVC dus. EVC is het
proces, het ervaringscertificaat het resultaat. Met het ervaringscertificaat
in de hand, kan iemand beslissen wat hij/zij verder gaat doen: verder leren
in een verkort traject voor een diploma, of het ervaringscertificaat
gebruiken voor de eigen loopbaanontwikkeling of employability.
Het ervaringscertificaat is een belangrijk instrument om tot een betere
werking van de arbeidsmarkt te komen. Er is een aantal problemen op die
arbeidsmarkt dat blijft bestaan, los van de vraag hoe de conjunctuur zich
de komende periode ontwikkelt. Vanaf ongeveer 2015 zal er sprake zijn
van structurele tekorten op de arbeidsmarkt, van teveel werk voor te
weinig mensen. Er is daarnaast onderbenutting van kwaliteiten van werknemers: werknemers met een mbo-4 diploma die functioneren op
hbo-niveau, maar dat diploma niet hebben. Er zijn ongekwalificeerde,
werknemers die al wél veel competenties hebben opgedaan. Er is sprake
van onvoldoende doorstroom op de arbeidsmarkt omdat werknemers niet
over de vereiste diploma’s beschikken. Er zijn tekorten aan hoger opgeleiden die niet oplosbaar zijn vanuit de instroom uit het initiële onderwijs.

KST125863
0809tkkst30012-13
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 012, nr. 13

1

En er zijn niet-actieven die willen werken, maar niet over de vereiste
diploma’s beschikken.
Hoewel het ervaringscertificaat geen wonderolie is, geen medicijn dat
alles kan oplossen, kan het wel een bijdrage leveren aan de oplossing van
deze problemen, omdat het de employability van het individu verhoogt en
kan leiden tot snellere diplomering. Er is de laatste jaren ruimere ervaring
opgedaan met het instrument ervaringscertificaat, en dat geeft
vertrouwen voor de toekomstige mogelijkheden ervan.
Het ervaringscertificaat moet de komende jaren meer gebruikt gaan
worden, in zoveel mogelijk sectoren en voor zoveel mogelijk doelgroepen;
in tekortsectoren, zoals onderwijs, techniek en zorg, voor werkenden én
werkzoekenden. Het ervaringscertificaat is een stap naar een diploma dat
door de overheid wordt erkend, naar certificaten en diploma’s van
branches, of het is een meting van de competenties. Het is zeker niet
alleen een onderwijsinstrument, of een instrument dat altijd naar onderwijs toeleidt.
Onze inzet om het gebruik van het Ervaringscertificaat te stimuleren,
bestaat uit een aantal activiteiten. Wij geven hieronder een overzicht op
hoofdlijnen.

Voorlichting
Het ervaringscertificaat is een instrument dat bij grotere werkgevers
breder wordt toegepast, maar helaas nog beperkt bij het midden- en kleinbedrijf. Bij de individuele werknemer of werkzoekende is het nog onvoldoende bekend. Om die reden hebben wij in mei van dit jaar het startsein
gegeven voor een massamediale publiekscampagne, met als motto:
«Weet waar je staat, vraag je ervaringscertificaat». Het is de bedoeling
deze campagne in 2009 op radio en televisie te herhalen. Onderzoek naar
de effecten van de eerste campagne laat zien dat de naamsbekendheid
van het product toeneemt, niet in de laatste plaats omdat de naam
ervaringscertificaat veel sneller blijft hangen dan EVC. Tijdens de
campagne is gemeten dat in september 2008 51% van het publiek bekend
was met het Ervaringscertificaat.

Ondersteuning regio’s met voorlichting en instrumenten
Om het gebruik van het ervaringscertificaat te stimuleren, is naast naamsbekendheid ook de toegankelijkheid van belang voor werknemer en werkgever. Om die reden is geïnvesteerd in de totstandkoming van leerwerkloketten die de potentiële klant snel naar een aanbieder van EVC kunnen
begeleiden. De medewerkers van leerwerkloketten krijgen ondersteuning
bij regionale pr-activiteiten. Via de portal www.lerenenwerken.nl kan informatie worden verkregen over het ervaringscertificaat en kan naar
aanbieders worden gezocht.

Ondersteuning landelijk
Inhoudelijke ondersteuning van aanbieders van het ervaringscertificaat en
van vragende partijen wordt geleverd door het Kenniscentrum EVC. Het
kenniscentrum organiseert scholing voor medewerkers van aanbieders en
van leerwerkloketten, en organiseert themabijeenkomsten rond specifieke
aspecten van het gebruik van het ervaringscertificaat. Recent is voor
bedrijven een platform opgericht waar de ervaringen van de vraagzijde
beter in beeld kunnen worden gebracht. Wij zullen het kenniscentrum nog
enige jaren blijven subsidiëren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 012, nr. 13

2

Faciliteiten
Wij stimuleren het gebruik van het ervaringscertificaat door middel van
fiscale aftrekbaarheid. In 2007 is een fiscale faciliteit geïntroduceerd: als
de werkgever betaalt, kan deze € 300 aftrekken in het kader van de Wet
Vermindering Afdracht. Als de werknemer betaalt, kan deze de kosten
aftrekken in het kader van de inkomstenbelasting. Er bleek nog een onopgeloste kwestie in deze regeling te zitten: als de werkgever betaalde, werd
dat bedrag bij de werknemer als loon bijgeteld. Met ingang van 1 januari
is dit niet meer het geval. De benodigde middelen om het probleem op te
lossen, zijn daartoe vrijgemaakt binnen de begroting van het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Kwaliteit
We hebben de afgelopen jaren een aantal stappen gezet om de kwaliteit
van het ervaringscertificaat te borgen. De belangrijkste daarvan is de
introductie van de kwaliteitscode en de controle op de naleving daarvan
door middel van de beoordelingen van aanbieders. In die code is de overheid één van de partijen. De andere partijen hebben gevraagd een
sterkere overheidsrol te vervullen bij de kwaliteitsborging. Wij zullen ons
de komende periode beraden op de vormgeving daarvan. Belangrijk is dat
het ervaringscertificaat een instrument blijft van bedrijven en scholen, en
dat we voorkomen dat er te zware regelgeving ontstaat Anderzijds is het
een overheidstaak te waarborgen dat diploma’s voor Crebo en Crohokwalificaties die op basis van een ervaringscertificaat worden verstrekt,
dezelfde waarde hebben als diploma’s die via een onderwijstraject zijn
behaald. Ook is het belangrijk dat de burger kan vertrouwen op het instrument ervaringcertificaat. In 2009 zal een actualisering en zonodig een
herijking plaatsvinden van het kwaliteitsbeleid EVC vanuit de Rijksoverheid.

Resultaten, doelen
Met de stimuleringsregelingen die door de projectdirectie Leren & Werken
zijn uitgevoerd, zijn in 2006–2007 15 000 extra ervaringscertificaten
behaald in het mbo, het hbo en in branches. Voor de periode 2008–2010
worden afspraken gemaakt met regio’s en sectoren over nog eens 90 000
duale trajecten en ervaringcertificaten. Inmiddels zijn voor ca. 42 000
leerwerktrajecten ambities vastgelegd. In 2009 zal een nieuwe
stimuleringsregeling worden gepubliceerd, waarin wij het gebruik van het
ervaringscertificaat voor specifieke doelgroepen gaan stimuleren:
werkende jongeren zonder startkwalificatie en moeilijk bemiddelbare
werkzoekenden. Ook hierover zullen met regio’s en sectoren kwantitatieve
afspraken worden gemaakt.
Niet alleen de activiteiten vanuit het Rijk leiden tot toename van EVC: in
veel branches en bedrijven worden afspraken gemaakt om het gebruik
van het ervaringscertificaat te stimuleren. Dat gebeurt door O&O-fondsen,
door Kenniscentra Beroepsonderwijs-Bedrijfsleven, door brancheverenigingen en door de werkgeversorganisaties. Wij juichen dit toe, en
ondersteunen dit waar mogelijk en waar gewenst. In grote cao’s (bijvoorbeeld banken, bouw, metaal) is het recht op het ervaringscertificaat vastgelegd. In deze branches wordt ook actief projectmatig gewerkt aan het
vergroten van de deelname aan het behalen van ervaringscertificaten.
Hetzelfde geldt overigens voor de rijksoverheid als werkgever: binnen
verscheidene departementen, waaronder onze departementen, bestaat
voor wie dat wil de mogelijkheid een ervaringscertificaat te behalen. Bijna
altijd zijn er ook vanuit de O&O-fondsen of vanuit de werkgever financiële
tegemoetkomingen die de toegankelijkheid vergroten. Het O&O-fonds

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 012, nr. 13

3

voor de metaal maakte nog eind oktober bekend de faciliteiten sterk te
willen uitbreiden, en het aantal te vergoeden ervaringscertificaten per
bedrijf te verdubbelen. Op de site van het Kenniscentrum EVC staat een
lijst van 15 cao’s waarin het ervaringscertificaat al is opgenomen. Wij
zullen waar mogelijk bevorderen dat het ervaringscertificaat de komende
jaren in zoveel mogelijk cao’s wordt opgenomen.
Concluderend constateren wij dat veel in werking is gezet om het instrument ervaringscertificaat stevig te positioneren in het arbeidsmarktbeleid.
Wij zijn ervan overtuigd dat deze activiteiten zullen leiden tot verdere
professionalisering en inbedding van het ervaringscertificaat.
De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart
De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
A. Aboutaleb

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 012, nr. 13

4