HVE B.V.
Lange Amerikaweg 61
7332 BP, Apeldoorn
T +31 55 204 89 30
www.hve-nl.com

Position paper voor Rondetafelgesprek netcapaciteit 28 november
Datum 1 november 2019
REM OP ENERGIETRANSITIE DOOR GEBREK AAN NETCAPACITEIT
De huidige energievoorziening en de transitie naar een nieuwe voorziening staat onder druk door
onder andere netcongestie. Gegeven recente ontwikkelingen lijkt het er op dat ‘de oplossing’ ligt in
het vergroten van de netcapaciteit – het verzwaren van het bestaande energienet. De duurzaamheid
van de hiervoor genoemde mogelijke oplossing is wat HVE betreft niet voldoende. De
maatschappelijke kosten voor de verzwaringen zijn erg hoog en de overlast langdurig. Uiteraard is het
belangrijk acute problemen zoveel mogelijk op te lossen. Een belangrijke bijdrage aan de structurele
oplossing ligt echter in het aansturen op een lokale energievoorziening.
DE OPLOSSING: Lokale slimme energievoorziening of SMART (MICRO) GRIDS
HVE is ervan overtuigd dat de nieuwe, toekomstbestendige energievoorziening een slimme
infrastructuur bevat, oftewel een ‘smart grid’. De smart grid heeft daarbij de volgende
ontwerpprincipes:
1. De benodigde energie wordt lokaal opgewekt;
2. De energie wordt zoveel mogelijk lokaal verbruikt;
3. Het transporteren van energie, vooral over lange afstanden, wordt zoveel mogelijk beperkt.
Wij zien nog veel ruimte: in Nederland heeft momenteel 1.240.000.000m2 oppervlakte aan daken1 en
meer dan 4.000 industrieterreinen2. HVE is een groot voorstander van het benutten van deze ruimte
voor het opwekken van energie die wordt geleverd op basis van lokaal eigenaarschap. Daarnaast zijn
er uiteraard nog veel meer vormen van lokale duurzame energie opwek en opslagmedia die zich lenen
voor een smart grid.
Een ideale smart grid heeft daarbij de volgende kenmerken:
• Een geografisch afgebakend gebied waarin alle verbruikers en opwekkers fysiek dicht op elkaar
zitten. Uitgangspunt is dat er zo weinig mogelijk energie over lange afstanden wordt
getransporteerd.
• Er is een eigen elektra-infrastructuur, oftewel een privaat net.
• De deelnemers aan de smart grid zijn zo divers mogelijk, dat wil zeggen: 1) grootverbruikers en
kleinverbruikers door elkaar, en 2) consumenten, als onderdeel van de groep kleinverbruikers,
doen ook mee.
• Er is sprake van één aansluitpunt op het regionale publieke elektriciteitsnet, die hooguit dient als
uitwisselingslijn naar andere smart grids in de nabijheid.
• De energie gerelateerde transacties zijn in het bijzonder ‘peer-to-peer’, oftewel het is vrijwel altijd
bekend waar de energie naar toe gaat zodat de kans op onbalans creëren geminimaliseerd wordt
De smart grid balanceert de vraag en aanbod van energiestromen lokaal. Daarmee worden hoge
belastingen op het regionale net zoveel mogelijk voorkomen. In de smart grid worden hoofdzakelijk
peer-to-peer transacties bedreven. De peer-to-peer transacties vinden plaats tussen groot zakelijke
partijen, klein zakelijke partijen en consumenten. Een onafhankelijke derde partij ziet toe op de
naleving van de gesloten peer-to-peer energiecontracten.
1 https://www.nrc.nl/nieuws/2015/08/22/als-op-elk-nederlands-dak-een-zonnepaneel-zou-staan-hadden-we-geen-gas-meer-nodig-a1495250

2 2 https://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaam-ondernemen/energie-besparen/bedrijventerreinen/feiten-en-cijfers-duurzame-bedrijventerreinen

HVE B.V.
Lange Amerikaweg 61
7332 BP, Apeldoorn
T +31 55 204 89 30
www.hve-nl.com

WAT IS NODIG OM SMART GRIDS TE STIMULEREN?
HVE steunt de verbreding van de SDE++ zodat meer technieken de ruimte krijgen om te worden
toegepast. Ook de voorgenomen wijzigingen in de experimenteerregeling zijn positief. Een aantal
belangrijke drempels/knelpunten is daarin reeds geadresseerd. Alhoewel de overheid mogelijkheden
biedt (lees: weer gaat bieden) om te experimenteren met het zelf organiseren van energiebeheer door
optimalisatie van eigen opwek en verbruik, zien wij een drietal thema’s die een verdere positieve
bijdrage kunnen leveren aan de huidige netproblematiek.
Bij deze thema’s kunnen wij goed de hulp gebruiken vanuit de politiek.
Thema
Oplossing
1: Verdeling investeringen
Door schaarse budgetten slim en effectief in te
Een groot deel van de publieke middelen gaat
zetten worden structurele oplossingen beter
nog steeds op aan verzwaring van het net.
gefaciliteerd. Te denken valt aan samenwerking
Alhoewel deze investeringen nodig zijn, vertragen met netbeheerders om smart grid / flexibiliteit
ze de transitie naar een duurzame en lokale
oplossingen mogelijk te maken en te
energievoorziening.
financieren. Bijvoorbeeld, als een partij of
samenwerkingsverband een goed idee heeft om
het regionale net te ontzien en dat leidt tot het
voorkomen van een investering in verzwaring
door de netbeheerder, dan zou het mooi zijn
als een deel van die vermeden investering
gestoken kan worden in het project van de
marktpartij / samenwerkingsverband.
2: Geen of beperkte prikkels om het regionale net Het voorstel is om financiële of prioritaire
te ontzien
prikkels te creëren voor projecten die het
De huidige regelingen stimuleren het gebruik van regionale net weinig belasten. Simpel gezegd:
het regionale net bij duurzame opwek projecten. een project wordt (extra) beloond op het aantal
De SDE+ bijvoorbeeld vergoedt zowel de
energie-eenheden dat niet op het regionale net
opgewekte energie dat in het regionale net wordt wordt gezet. Mogelijke gevolgen:
gevoed alsmede het deel voor eigen gebruik.
• Vermeden investeringen in regionale
Doorgaans is de vergoeding voor eigen verbruik
netverzwaringen
lager dan het tarief voor invoeden op het
• Duurzame opwekprojecten kunnen
regionale net. De aanstaande SDE++ is een mooie
weer op gang gebracht c.q. versneld
verruiming van duurzame technieken met sturing
worden
op CO2-reductie maar geeft nog geen prikkels om
• Business cases voor energieopslag
het regionale net te ontzien.
worden interessanter.
3: Beperking verzekeraars
De houding van verzekeraars ten opzichte van
brand-, schade verzekeringen bij zonneinstallaties vormt een blokkade. Torenhoge
premieverhoging of het weigeren van een
verzekering zijn praktijkvoorbeelden.

Door verzekeraars op te roepen te onderzoeken
hoe de verzekering van zonne-installaties beter
kan worden ingepast, worden dergelijke
belemmeringen voorkomen.

Contact:
Tycho Tomassen, Algemeen Directeur HVE, tycho@hve-nl.com / +31 6 53 43 15 55
Tanju Ozel. Technisch Directeur HVE, tanju@hve-nl.com / + 31 6 41 93 19 35