Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3076
Vragen van het lid Agema (PVV) aan de staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over de berichten over sterfte door medicijnen (ingezonden
6 juni 2011).
Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 6 juli 2011).
Vraag 1
Bent u bekend met de berichten «Jaarlijks honderden doden door medicijnen
bij dementie» en «Inspectie: Wij krijgen nauwelijks meldingen van sterfte»?1
Antwoord 1
Ja, ik ben hiermee bekend.
Vraag 2
Denkt u dat de schatting van dit enorme aantal slachtoffers, gebaseerd op
Brits onderzoek, een juiste zou kunnen zijn? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Ik kan niet bevestigen of ontkennen dat deze schatting juist is. We kunnen
dan ook op dit moment over de situatie in Nederland geen onderbouwde
uitspraak doen.
Vraag 3
Zo ja, zou het gebruik van antipsychotica bij dementie met onmiddellijke
ingang gestopt moet worden?
Antwoord 3
Nee, dit benadeelt de patiënten waarbij de antipsychotica noodzakelijk zijn.
Het gehele gebruik van antipsychotica met onmiddellijke ingang stopzetten is
niet doeltreffend. Het gaat er om dat voor elke patiënt het juiste geneesmiddel om de juiste reden wordt voorgeschreven. Zoals de inspectie al aangeeft
in het artikel in Trouw is een strenger regiem rond antipsychotica niet de
oplossing. De oplossing zit hem in scholing, bewustwording van personeel en
in het strikt volgen van de behandelrichtlijnen en het uitgangspunt daarbij is
dat verpleeghuizen het hele behandelproces zorgvuldig documenteren.

1

ah-tk-20102011-3076
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Trouw, 1 juni 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Vraag 4
Deelt u de mening dat goede verzorging en bejegening betere manieren zijn
om onrust en agressie tegen te gaan dan het toedienen van schadelijke en
levensgevaarlijke medicijnen?
Antwoord 4
Het is geen of of situatie want soms zijn medicijnen onmisbaar. Maar
medicijnen mogen niet in plaats van goede verzorging en bejegening worden
gebruikt. Via programma’s als «Zorg voor Beter» en «In voor Zorg» zijn en
worden verbetertrajecten ingezet om het gebruik van deze medicijnen te
verminderen en om door middel van psychosociale aanpak onrust en
agressie tegen te gaan. Ook in de CBO richtlijn ‘Diagnostiek en medicamenteuze behandeling van dementie’ (2005), de herziene richtlijn probleemgedrag
(2008) en handreikingen van Verenso (beroepsvereniging van specialisten in
ouderengeneeskunde) wordt hieraan aandacht besteed. Via het kwaliteitsinstituut en de inzichten van verzorgenden zal hier nog een extra impuls aan
worden gegeven.
Vraag 5
Deelt u de uitkomsten van het onderzoek van Trouw en Medisch Contact
waaruit is gebleken dat de bestaande behandelrichtlijn, volgens welke een
psychosociale aanpak de eerste keus-behandeling dient te zijn, niet gevolgd
wordt? Klopt dit? Zo ja, wat gaat u doen om te waarborgen dat de richtlijn
gevolgd wordt?
Antwoord 5
De inspectie heeft dit niet zo aangegeven in het artikel in Trouw. Zij heeft niet
onderzocht of de behandelrichtlijn wordt nageleefd. De inspectie onderzoekt
op dit moment of, en zo ja hoe, zij kan toezien op naleving van de CBO
Richtlijn Diagnostiek en Medicamenteuze behandeling van Dementie en de
Verenso Richtlijn Probleemgedrag.
Vraag 6
Bent u ervan op de hoogte dat de IGZ zegt nauwelijks meldingen van sterfte
te ontvangen, en geen specifiek onderzoek naar dit medicijngebruik te doen?
Zo ja, hoe is dit mogelijk?
Antwoord 6
Bij vermoeden van onnatuurlijke dood bestaat een meldplicht bij de inspectie.
De inspectie heeft in 2009 een grootschalig onderzoek gedaan naar de
algehele medicatieveiligheid in de intramurale ouderenzorg. In 2010 en 2011
vindt follow-up plaats bij de organisaties die als risicovol naar voren kwamen.
In dit brede onderzoek zijn niet alle specifieke vormen van medicijngebruik
meegenomen worden. Van belang is om eerst de medicatieveiligheid als
geheel aan te pakken.
Vraag 7
Wilt u de IGZ onmiddellijk onderzoek laten doen naar de omvang van het
huidige gebruik van antipsychotica bij dementerenden en naar het naleven
van de behandelrichtlijn?
Antwoord 7
Ja ik zal in dit in mijn vragen aan de IGZ opnemen als deel van een scherpere
focus op de juiste goede zorg aan dementerenden.
Aan de Radboud Universiteit te Nijmegen vindt momenteel onderzoek plaats
naar factoren die van invloed zijn op het inzetten van psychofarmaca bij
mensen met dementie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2