Staatsblad
van het Koninkrijk der Nederlanden
Jaargang 2022

0

115
Besluit van 10 maart 2022 tot wijziging van het
Besluit naturalisatietoets in verband met de
overgangssituatie na de inwerkingtreding van
de Wet inburgering 2021
Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden,
Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Op de voordracht van de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid van
2 december 2021, directie Wetgeving en Juridische Zaken, nr. 3675192;
Gelet op de artikelen 8, eerste lid, aanhef en onderdeel d, en 23, eerste
lid, van de Rijkswet op het Nederlanderschap;
De Afdeling advisering van de Raad van State van het Koninkrijk
gehoord (advies van 2 februari 2022, No.W16.21.0360/II/K);
Gezien het nader rapport van de Staatssecretaris van Justitie en
Veiligheid van (8 maart 2022), directie Wetgeving en Juridische Zaken,
nr. 3865923;
De bepalingen van het Statuut voor het Koninkrijk in acht genomen
zijnde;
Hebben goedgevonden en verstaan:

ARTIKEL I
Het Besluit naturalisatietoets wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 1, onderdeel a, wordt «Onze Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties» vervangen door «Onze Minister van Justitie en
Veiligheid».
B
Artikel 3, eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:
1. Onderdeel h komt te luiden:
h. hij in het bezit is van:
1°. het diploma bedoeld in artikel 8, eerste lid, onderdeel g, van de Wet
inburgering, zoals die wet luidde onmiddellijk voorafgaand aan het tijdstip
waarop de Wet inburgering 2021 in werking treedt»; of

Staatsblad 2022

115

1

2°. het inburgeringsdiploma, bedoeld in artikel 14, tweede lid, van de
Wet inburgering zoals die wet luidde voor de inwerkingtreding van de wet
van 13 september 2012 tot wijziging van de Wet inburgering en enkele
andere wetten in verband met de versterking van de eigen verantwoordelijkheid van de inburgeringsplichtige (Stb. 2012, 430) met daarop de
vermelding dat de vaardigheden in de Nederlandse taal op het niveau A2
van het Europees Raamwerk voor Moderne Vreemde Talen zijn
verworven;
2. In onderdeel j wordt «artikel 5, eerste lid, onderdeel b, van de Wet
inburgering» vervangen door «artikel 5, eerste lid, onderdeel b, van de
Wet inburgering, zoals die wet luidde onmiddellijk voorafgaand aan het
tijdstip waarop de Wet inburgering 2021 in werking treedt».
C
In artikel 5, eerste lid, wordt «artikel 7, vierde lid, onderdeel g, van de
Wet inburgering» vervangen door «artikel 8, eerste lid, onderdeel g, van
de Wet inburgering, zoals die wet luidde onmiddellijk voorafgaand aan het
tijdstip waarop de Wet inburgering 2021 in werking treedt».

ARTIKEL II. INWERKINGTREDING
Dit besluit treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen
tijdstip. In dat besluit kan worden bepaald dat dit besluit terugwerkt tot en
met een in dat besluit te bepalen tijdstip, dat voor de verschillende
artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld.
Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van
toelichting in het Staatsblad, in het Afkondigingsblad van Aruba, in het
Publicatieblad van Curaçao en in het Afkondigingsblad van Sint Maarten
zal worden geplaatst.
’s-Gravenhage, 10 maart 2022
Willem-Alexander
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
E. van der Burg
Uitgegeven de achttiende maart 2022
De Minister van Justitie en Veiligheid,
D. Yeşilgöz-Zegerius

stb-2022-115
ISSN 0920 - 2064
’s-Gravenhage 2022

Staatsblad 2022

115

2

NOTA VAN TOELICHTING
1. Algemeen deel
1.1. Hoofdlijnen van de regeling
Dit besluit strekt tot wijziging van het Besluit naturalisatietoets (hierna:
BNT) in verband met de overgangssituatie na de inwerkingtreding van de
Wet inburgering 2021. Het BNT geeft nadere invulling aan de inburgeringsvoorwaarde waaraan een vreemdeling die om naturalisatie verzoekt
op grond van artikel 8, eerste lid, aanhef en onderdeel d, van de Rijkswet
op het Nederlanderschap moet voldoen. De inburgeringsvoorwaarde in
het BNT kent twee onderdelen: kennis van de Nederlandse taal en, indien
van toepassing ook van het Engels of het Papiaments en kennis van de
staatsinrichting en maatschappij. Het op objectieve wijze vaststellen of
een verzoeker om naturalisatie voldoet aan deze cognitieve eisen gebeurt
met de naturalisatietoets. Het BNT bevat regels over de naturalisatietoets
in de verschillende landen en openbare lichamen binnen het Koninkrijk.
De landen en openbare lichamen binnen het Koninkrijk der Nederlanden
kennen verschillende examens, die per land en openbaar lichaam de
inhoud vormen van de aldaar geldende naturalisatietoets. Onderhavig
besluit heeft betrekking op de naturalisatietoets voor verzoekers die hun
hoofdverblijf hebben in het Europese deel van Nederland of buiten het
Koninkrijk. Dit besluit wijzigt niets aan de regels voor de naturalisatietoets
in de Caribische delen van het Koninkrijk.
De Wet inburgering 2021 is in werking getreden op 1 januari 2022 en
vervangt de oude Wet inburgering zoals die gold tot 1 januari 2022
(hierna: de Wet inburgering 2013). De Wet inburgering 2013 werkte op
drie manieren door naar het Besluit naturalisatietoets. In de eerste plaats
is het inburgeringsexamen als bedoeld in artikel 7, tweede lid, van de Wet
inburgering 2013 aangewezen als de naturalisatietoets in Europees
Nederland (artikel 2, eerste lid, van de Regeling naturalisatietoets
Nederland) en als examen voor degenen die woonachtig zijn buiten het
Koninkrijk en om naturalisatie verzoeken. Verzoekers om naturalisatie die
hun hoofdverblijf hebben in Europees Nederland of buiten het Koninkrijk
legden het inburgeringsexamen als bedoeld in de Wet inburgering 2013 af
als zijnde de naturalisatietoets. Bij het behalen van de naturalisatietoets
ontvingen zij het inburgeringsdiploma als bedoeld in artikel 8, eerste lid,
onderdeel g, van de Wet inburgering 2013. In de tweede plaats zijn
verzoekers die hun inburgeringsdiploma onder de Wet inburgering 2013
reeds hebben behaald, op grond van artikel 3, eerste lid, onderdeel h, van
het BNT vrijgesteld van de naturalisatietoets. Onder de Wet inburgering
2013 was het uitgangspunt dat inburgeraars hun inburgeringsdiploma
behaalden op ten minste het taalniveau A2 van het Gemeenschappelijk
Europees Referentiekader voor Moderne Vreemde Talen (hierna: ERK). In
de derde plaats kennen het Besluit naturalisatietoets en de daarop
gebaseerde Regeling naturalisatietoets Nederland een aantal gronden
voor (gedeeltelijke) vrijstelling of ontheffing van de naturalisatietoets die
corresponderen met en verwijzen naar de gronden voor vrijstelling of
ontheffing van de inburgeringsplicht die waren opgenomen in de Wet
inburgering 2013 of het Besluit inburgering 2013.
Het is van belang dat deze doorwerking van de Wet inburgering 2013
voorlopig wordt voortgezet na de inwerkingtreding van de Wet inburgering 2021. Het betreft hier een overgangssituatie, omdat de Wet
inburgering 2013 op termijn wordt uitgefaseerd en vervangen door het
nieuwe stelsel van de Wet inburgering 2021 voor de inburgering van
nieuwkomers dat onder verantwoordelijkheid van de Minister van Sociale

Staatsblad 2022

115

3

Zaken en Werkgelegenheid is uitgewerkt.1 De Wet inburgering 2021
verhoogt het na te streven taalniveau, overeenkomstig het regeerakkoord
2017–20212, van niveau A2 naar niveau B1 van het ERK en introduceert
een maatwerkgerichte benadering van drie leerroutes zodat nieuwkomers
op het voor hen hoogst haalbare niveau aan de inburgeringsplicht kunnen
voldoen: de B1-route, de onderwijsroute en de zelfredzaamheidsroute
(z-route) waarbij inburgeraars op een lager taalniveau dan B1 kunnen
voldoen aan de inburgeringsplicht. In het overgangsrecht van artikel 54
van de Wet inburgering 2021 is bepaald dat de Wet inburgering 2013
wordt ingetrokken, met dien verstande dat zij van toepassing blijft op de
personen op wie deze wet van toepassing was op de dag voorafgaand
aan de inwerkingtreding van deze wet.
Het is onder de Wet inburgering 2021 niet langer mogelijk om het
inburgeringsexamen aan te wijzen als de naturalisatietoets in Europees
Nederland en voor verzoekers die woonachtig zijn buiten het Koninkrijk.
De maatwerkgerichte benadering zoals het nieuwe inburgeringsstelsel dat
kent, leent zich daar niet voor. Het voornemen is daarom om een separaat
regime voor de naturalisatietoets in te stellen. De inrichting daarvan is
nog niet gereed op het moment van inwerkingtreding van de Wet
inburgering 2021 op 1 januari 2022. Om die reden blijft het voorlopig
mogelijk voor verzoekers die willen naturaliseren om de naturalisatietoets
in de vorm van het inburgeringsexamen af te leggen onder het regime
van de Wet inburgering 2013 en om een beroep te doen op de onder dat
regime geldende gronden voor vrijstelling en ontheffing. Het regime van
de Wet inburgering 2013 blijft ingevolge artikel 54 van de Wet inburgering
2021 voorlopig van kracht. Voor verzoekers om naturalisatie zullen er
voorlopig inburgeringsexamens op het taalniveau A2 van het ERK alsook
het examen «Kennis van de Nederlandse samenleving» beschikbaar
blijven. Dat betekent dat verzoekers om naturalisatie die de naturalisatietoets afleggen een inburgeringsdiploma als bedoeld in de Wet inburgering 2013 verkrijgen.
Om de doorwerking van de Wet inburgering 2013 na de inwerkingtreding van de Wet inburgering 2021 tijdens de overgangsperiode voort te
zetten, is aanpassing van het BNT per die datum noodzakelijk. Buiten
twijfel moet worden gesteld dat het op basis van de Wet inburgering 2013
behaalde inburgeringsdiploma geldig blijft voor het vrijgesteld worden
van de naturalisatietoets. Vreemdelingen die onder de Wet inburgering
2013 aan hun inburgeringsplicht hebben voldaan op ten minste taalniveau
A2 of de inburgeraars die onder het overgangsrecht van artikel 54 van de
Wet inburgering 2021 vallen en de komende jaren een inburgeringsdiploma behalen dat nog verleend wordt op grond van de ingetrokken Wet
inburgering 2013, zijn vrijgesteld van het afleggen van de naturalisatietoets. Ook is van belang dat de gronden voor (gedeeltelijke) vrijstelling of
ontheffing waarvoor wordt verwezen naar de Wet inburgering 2013 of het
Besluit inburgering 2013 geldig blijven voor verzoekers op wie deze regels
van toepassing blijven. Daarom wordt met deze wijziging in de relevante
bepalingen van het Besluit naturalisatietoets eerbiedigende werking
toegekend aan de Wet inburgering zoals die wet luidde onmiddellijk
voorafgaand aan het tijdstip van inwerkingtreding van de Wet inburgering
2021 en het Besluit inburgering zoals dat besluit luidde onmiddellijk
voorafgaand aan het tijdstip van inwerkingtreding van het Besluit
inburgering 2021.

1
2

Stb. 2021, 38.
Kamerstukken II 2017/18, 34 700, nr. 34 en bijlage.

Staatsblad 2022

115

4

De Regeling naturalisatietoets Nederland kent ook een aantal gronden
voor (gedeeltelijke) vrijstelling of ontheffing van de naturalisatietoets
waarbij wordt verwezen naar de Wet inburgering 2013 of het Besluit
inburgering 2013. Ook deze regels blijven geldig voor verzoekers op wie
deze regels van toepassing blijven. Daartoe wordt aan de relevante
bepalingen van de Regeling naturalisatietoets Nederland eveneens
eerbiedigende werking toegekend.
1.2. Uitvoerings- en administratieve lasten
Het conceptbesluit is aan de IND en de DUO voorgelegd met het
verzoek te toetsen op uitvoerbaarheid. Gelet op het feit dat dit besluit
strekt tot het voortzetten van de huidige regels met betrekking tot de
naturalisatietoets voor verzoekers die hun hoofdverblijf hebben in het
Europese deel van Nederland of buiten het Koninkrijk na de inwerkingtreding van de Wet inburgering 2021, levert dit besluit geen nieuwe
administratieve lasten op voor burgers en bedrijven.
1.3. Financiële gevolgen
Voor zover verzoekers om naturalisatie na de inwerkingtreding van de
Wet inburgering 2021 gebruik blijven maken van het examenstelsel van
het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid worden de kosten
daarvan, evenals nu, gedekt uit de begroting van het ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
1.4. Advies en consultatie
Gelet op het feit dat dit besluit strekt tot het voortzetten van de huidige
regels met betrekking tot de naturalisatietoets voor verzoekers die hun
hoofdverblijf hebben in het Europese deel van Nederland of buiten het
Koninkrijk na de inwerkingtreding van de Wet inburgering 2021, wordt het
besluit niet in (internet)consultatie gegeven. Het gaat hier immers niet om
wet- en regelgeving die veel verandering brengt in de rechten en plichten
van burgers, bedrijven en instellingen of die grote gevolgen heeft voor de
uitvoeringspraktijk.3
2. Artikelsgewijze toelichting
Artikel I
Onderdeel A
De definitiebepaling van artikel 1 wordt geactualiseerd aan het Besluit
van 8 november 2012 houdende departementale herindeling met
betrekking tot vreemdelingenzaken (2012) (Stcrt. 2012, 23043), waarbij de
behartiging van de aangelegenheden op het terrein van vreemdelingenzaken zijn overgedragen van de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties aan de Minister van Justitie en Veiligheid.
Onderdeel B
Met onderdeel B, onderdeel 1, wordt artikel 3, eerste lid, onderdeel h,
aangepast. Daarmee wordt geregeld dat het op basis van de Wet
inburgering 2013 behaalde inburgeringsdiploma geldig blijft voor het
vrijgesteld worden van de naturalisatietoets. Zo wordt buiten twijfel
gesteld dat alle vreemdelingen die onder de Wet inburgering 2013 aan
hun inburgeringsplicht hebben voldaan of de inburgeraars die onder het
3

Zie ook Kamerstukken II, 2010/11, nr. 29 279, 121.

Staatsblad 2022

115

5

overgangsrecht van artikel 54 van de Wet inburgering 2021 vallen en de
komende jaren een inburgeringsdiploma behalen dat is verleend op grond
van de Wet inburgering 2013, worden vrijgesteld van het afleggen van de
naturalisatietoets. Dit tot een nieuw Besluit naturalisatietoets mogelijk
anders bepaalt in het geval in de toekomst voor naturalisatie in Europees
Nederland sprake wordt van een hoger taalbeheersingsniveau van het
Nederlands dan A2. Daartoe wordt aan de verwijzing naar de Wet
inburgering 2013 in het BNT toegevoegd dat het betreft de Wet inburgering, zoals die wet luidde onmiddellijk voorafgaand aan het tijdstip
waarop de Wet inburgering 2021 in werking treedt. Van de gelegenheid
wordt gebruikt gemaakt om de verouderde verwijzing in het BNT te
actualiseren naar artikel 8, eerste lid, onderdeel g, van de oude Wet
inburgering. Omwille van de leesbaarheid is de opsommingswijze
aangepast.
Onderdeel 2 ziet op de actualisatie van de vrijstellingsgrond voor een
verzoeker die ten minste acht jaren tijdens de leerplichtige leeftijd in het
Europese deel van Nederland heeft verbleven. Om buiten twijfel te stellen
dat verzoekers die onder het regime van de Wet inburgering 2013 vallen
zich op deze vrijstellingsgrond kunnen blijven beroepen, wordt de
verwijzing aangevuld met de zinsnede dat het betreft de Wet inburgering,
zoals die wet luidde onmiddellijk voorafgaand aan het tijdstip waarop de
Wet inburgering 2021 in werking treedt.
Onderdeel C
Met onderdeel C wordt in artikel 5, eerste lid, een verouderde verwijzing
geactualiseerd naar artikel 8, eerste lid, onderdeel g, van de Wet inburgering, zoals die wet luidde onmiddellijk voorafgaand aan het tijdstip
waarop de Wet inburgering 2021 in werking treedt. Zoals hiervoor
aangegeven zal het voorlopig mogelijk blijven voor verzoekers om
naturalisatie om de naturalisatietoets als het inburgeringsexamen af te
leggen onder het regime van de Wet inburgering 2013. Het oude regime
van de Wet inburgering blijft ingevolge artikel 54 van de Wet inburgering
2021 voorlopig van kracht. Voor verzoekers om naturalisatie zullen er dus
voorlopig inburgeringsexamens op het taalniveau A2 van het ERK
beschikbaar blijven. Dat betekent dat verzoekers om naturalisatie die de
naturalisatietoets afleggen, een inburgeringsdiploma als bedoeld in de
Wet inburgering 2013 uitgereikt krijgen.
Artikel II
Dit besluit treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen
tijdstip. Het is van belang dat dit besluit vanwege de samenhang met de
Wet inburgering 2021 op hetzelfde tijdstip als deze wet in werking treedt.
Op grond van artikel 8, zesde lid, van de Rijkswet op het Nederlanderschap kan dit besluit niet eerder in werking treden dan vier weken na de
datum van uitgifte van het Staatsblad waarin het is geplaatst. Van de
plaatsing dient onverwijld mededeling te worden gedaan aan beide
kamers der Staten-Generaal. Gelet op deze procedure wordt het mogelijk
gemaakt aan dit besluit of onderdelen daarvan terugwerkende kracht te
verlenen zodat dit besluit of onderdelen daarvan na de inwerkingtreding
van dit besluit terugwerken tot aan het tijdstip van de inwerkingtreding
van de Wet inburgering 2021.
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
E. van der Burg

Staatsblad 2022

115

6