Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

29 689

Herziening zorgstelsel

Nr. 361

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 oktober 2011
Bij de Regeling van Werkzaamheden op 6 oktober j.l. heeft de SP bij
monde van het lid Leijten het inkoopbeleid van zorgverzekeraar Menzis
aan de orde gesteld. Naar aanleiding daarvan heeft de Tweede Kamer mij
gevraagd om een brief waarin ik zou moeten ingaan op de volgende drie
vragen:
1) Hoe werkt het uitsluiten van een derde van de ziekenhuizen door op
de acute zorg als iemand geen geplande operatie maar spoedeisende
hulp nodig heeft?
2) Wat is het gevolg van het hanteren van verschillende kwaliteitscriteria door zorgverzekeraars?
3) Hoe is de Inspectie betrokken bij de selectie van Menzis?
Met deze brief kom ik aan het verzoek van de Kamer tegemoet.
Ad 1.
Hoe werkt het uitsluiten van een derde van de ziekenhuizen door op de
acute zorg als iemand geen geplande operatie maar spoedeisende hulp
nodig heeft?
De vraag gaat uit van de premisse dat een derde van de ziekenhuizen
(door Menzis) zal worden uitgesloten van contractering. Ik kan die
premisse niet als vertrekpunt voor mijn antwoord nemen omdat ik
daarvoor geen overtuigende informatie heb.
Wat mij uit de berichtgeving duidelijk is geworden is dat Zorgverzekeraar
Menzis heeft aangekondigd bij een drietal planbare ziekenhuisbehandelingen (heupen, amandelen en rughernia’s) selectiever te gaan inkopen
omdat men de kwaliteitscriteria wil aanscherpen. Naar mijn mening doet
Menzis daarmee precies wat we in het huidige gezondheidszorgstelsel
van zorgverzekeraars verwachten.
De toegang tot spoedeisende hulp ondervindt van dit selectieve contracteerbeleid geen belemmering. In de praktijk voorzien alle zorgverzekeringspolissen erin dat als iemand daadwerkelijk op acute hulp is aange-

kst-29689-361
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 689, nr. 361

1

wezen hij of zij altijd in het op dat moment meest geëigende ziekenhuis
terecht kan.
Over de spreiding en beschikbaarheid van spoedeisende hulpafdelingen
in Nederland heb ik op 1 juni j.l. (in antwoord op schriftelijke vragen van
het lid Van der Veen (Tweede kamer, vergaderjaar 2010–2011, aanhangselnummer 2726) geantwoord «dat ik me kan voorstellen dat de zorgverzekeraars hierin een initiërende rol vervullen. Ik heb hier echter wel een aantal
belangrijke voorwaarden aan verbonden. Zo moet de spoedeisende hulp
niet alleen van goede kwaliteit zijn, maar dient deze ook binnen 45
minuten na melding met een ambulance bereikbaar te zijn. Met inachtneming van deze voorwaarden kunnen de zorgverzekeraars via hun
zorginkoop bepalen bij wie ze wel en niet deze zorg willen inkopen. Ik
verwacht dat kwaliteits- en doelmatigheidsoverwegingen bij de inkoop
doorslaggevend zullen zijn».
Deze lijn is ook terug te vinden in het gesloten hoofdlijnenakkoord met
zorgverzekeraars en ziekenhuizen.
Ad 2.
Wat is het gevolg van het hanteren van verschillende kwaliteitscriteria
door zorgverzekeraars?
Naar ik verwacht leidt dit tot een geleidelijke verhoging van de kwaliteit
van de nederlandse gezondheidszorg. Het laatste dat ik wil is dat ons
kwaliteitsbeleid tot een statisch geheel verwordt. Als wat vandaag goed
wordt gevonden morgen beter blijkt te kunnen, moet ons stelsel daar op
inspelen.
Ter nadere toelichting het volgende. Ik zie een belangrijk onderscheid
tussen landelijke kwaliteitsnormen op de naleving waarvan de IGZ toeziet
en eventuele scherpere kwaliteitseisen die een verzekeraar voor zijn eigen
verzekerden hanteert.
Landelijke kwaliteitsnormen komen tot stand vanuit de medische
beroepsgroepen. In mijn brief over het Kwaliteitsinstituut spreek ik over
professionele standaarden. Een goed voorbeeld zijn de recente minimum
volumenormen die zijn opgesteld door de Nederlandse Vereniging van
Heelkunde. Deze normen geven het niveau aan waar beneden geleverde
zorg niet verantwoord is. De IGZ bewaakt dit niveau.
Het staat zorgverzekeraars vrij de lat hoger te leggen dan de geldende
landelijke minimum norm. Verzekeraars nemen die vrijheid gelukkig ook
omdat zij zich op kwaliteit willen onderscheiden van hun concurrenten en
omdat zij het perspectief zien dat strengere kwaliteitseisen de doelmatigheid van de zorgverlening ten goede kan komen. Dat laatste is
natuurlijk ook interessant voor de kostenontwikkeling.
Natuurlijk zie ik het punt dat burgers het onderscheid tussen deze twee
kwaliteitsinvalshoeken niet altijd scherp maken. Goede communicatie op
dit punt is dan ook belangrijk. Ik verwacht bijvoorbeeld van verzekeraars
dat zij niet bijdragen aan een negatieve beeldvorming van die ziekenhuizen die wel aan de landelijke norm voldoen maar nog niet aan de
scherpere normen van henzelf. Een benadering vanuit het positieve heeft
altijd de voorkeur. Verzekeraars zijn zich overigens zeer bewust van het
belang van een degelijke onderbouwing van hun aangescherpte
kwaliteitseisen en van een zorgvuldige communicatie hierover naar zowel
hun verzekerden als naar de zorgaanbieders met wie zij zaken doen.
Los van wat ik van verzekeraars verwacht op het communicatieve vlak wil
ik ook benadrukken dat we in een stroomversnelling zitten als het gaat om
de aandacht voor betere kwaliteit. Gezien de diversiteit van de betrokken
partijen en hun aantal is het bijna onvermijdelijk dat de berichten over
kwaliteit niet unisono zijn. Vanuit de overheid, en ik denk dan met name
aan het op te richten Kwaliteitsinstituut, zullen we aan de communicatie
dan ook de nodige aandacht gaan besteden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 689, nr. 361

2

Ad 3.
Hoe is de Inspectie betrokken bij de selectie van Menzis?
Voor zover mijn informatie strekt is de Inspectie tot nu toe niet betrokken
geweest bij de selectie van Menzis. Op grond van het antwoord op vraag
twee is dat wat mij betreft ook geen vereiste.
De minister van Volksgezondheid,Welzijn en Sport,
E. I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 689, nr. 361

3