Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

459
Vragen van het lid Groothuizen (D66) aan de Staatssecretaris van Justitie en
Veiligheid over de situatie op en rond de Middellandse Zee (ingezonden 29 juli
2019).
Antwoord van Staatssecretaris Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid), mede
namens de Ministers van Buitenlandse Zaken en voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking (ontvangen 22 oktober 2019). Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 3625.
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Libya: Europe-bound migrants sent to bombed
detention centre»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Klopt het dat migranten die door de Libische kustwacht zijn opgepikt op de
Middellandse Zee naar het Libische detentiecentrum zijn gestuurd dat kort
geleden is gebombardeerd? Zo ja, deelt u de mening dat dit zeer gevaarlijk is
en niet zou mogen gebeuren? Zo nee, waarom niet?
Bent u van plan dit in Europees verband aan te kaarten en zich ervoor in te
spannen dat dit niet nogmaals zal gebeuren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2 en 3
Dit bericht is inderdaad bevestigd. Samen met Europese en andere internationale partners als UNHCR en IOM, heeft Nederland er bij de Libische
autoriteiten op aangedrongen om aan wal gebrachte drenkelingen niet meer
naar dit centrum te brengen. Ook is de situatie in Libië ter sprake gekomen
tijdens een bijeenkomst georganiseerd door Frankrijk op 22 juli jl. Hierbij zijn
autoriteiten van Libië opgeroepen te stoppen met automatische detentie van
vluchtelingen en migranten. Nederland heeft deze oproep ondersteund.
Het Ministerie van Binnenlandse zaken van de door de VN gesteunde
regering van het Nationale Akkoord (GNA), heeft op 1 augustus jl. besloten
1

ah-tk-20192020-459
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://www.aljazeera.com/news/2019/07/libya-europe-bound-migrants-bombed-detentioncentre-190724153355469.html?utm_source=IOM+External+Mailing+List&utm_campaign
=7c09bb6e25-EMAIL_CAMPAIGN_2019_07_25_04_17&utm_medium=email&utm_term
=0_9968056566–7c09bb6e25–60013029

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

drie detentiecentra te sluiten, waaronder het centrum in Tajoura. Het kabinet
volgt de implementatie van dit besluit nauwlettend.
Vraag 4
Welke veilige alternatieven ziet u om deze migranten naartoe te brengen?
Antwoord 4
In Libië is mede dankzij druk van de internationale gemeenschap een door
UNHCR geleid centrum geopend. Echter, dit centrum heeft momenteel
onvoldoende plekken beschikbaar om alle migranten en vluchtelingen die in
de detentiecentra zitten op te vangen. Nederland heeft daarom ook de
Libische autoriteiten opgeroepen om meer open en veilige centra te creëren.
De Libische autoriteiten hebben daarop in verschillende gesprekken aangegeven mee te willen werken aan het opzetten van dergelijke centra met IOM en
UNICEF om specifieke kwetsbare groepen op te vangen, waaronder minderjarige migranten. Dit is een initiatief dat het kabinet, samen met EU-partners,
ten volle ondersteunt. Daarnaast is het van belang om de vrijwillige terugkeer
vanuit Libië met ondersteuning van IOM onverminderd te blijven ondersteunen om migranten een uitvlucht uit het conflictgebied te bieden. Sinds het
uitbreken van het geweld in Tripoli in april 2019 zijn meer dan 4.000
migranten met steun van IOM vanuit Libië veilig teruggekeerd naar hun
landen van herkomst.
Vraag 5
Hoe staat het met de onderhandelingen over het vervolg van operatie Sophia
en de mogelijkheid om vanuit operatie Sophia weer schepen te gaan
inzetten? Bent u bereid de Kamer direct nader te informeren als er meer
duidelijkheid is over het vervolg van operatie Sophia in september dit jaar?
Antwoord 5
Kortheidshalve verwijs ik u naar het schriftelijke overleg voorafgaand aan de
informele JBZ-raad van 18-19 juli jl. dat met uw Kamer is gevoerd, als ook
naar de beantwoording van vragen van het lid Groothuizen over dit onderwerp.2 Inmiddels heeft het Politiek en Veiligheidscomité (PVC) van de EU
besloten om het mandaat van Sophia voor 6 maanden onveranderd te
verlengen.
Vraag 6
Bent u bekend met het bericht «Italy passes law to fine people who rescue
refugees at sea»?3
Antwoord 6
Ja.
Vraag 7
Welke gevolgen voorziet u nu Italië deze wet heeft aangenomen? Wat voor
consequenties heeft dat voor zowel Nederland als de andere EU-lidstaten?
Antwoord 7
Omdat de nieuwe Italiaanse regering nog maar net is aangetreden, is het nog
te vroeg om een inschatting te maken van het effect van de aangenomen wet
en de consequenties ervan voor andere EU-lidstaten.
Vraag 8 en 9
In hoeverre is deze wet in overeenstemming met Europese en internationale
regels en normen, zoals het VN-zeerechtverdrag?
Hoe verhoudt deze nieuw aangenomen wet zich tot het principe uit het
VN-zeerechtverdrag dat er een verplichting is, voor zowel kapiteins van
schepen als voor staten, om hulp te bieden aan in nood geraakte schepen?

2
3

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 2134.
https://www.independent.co.uk/news/world/europe/italy-refugee-rescue-fine-emergencydecree-fine-boats-matteo-salvini-a8954986.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Antwoord 8 en 9
In internationale regelgeving waaronder het VN Zeerechtverdrag zijn
verplichtingen van staten en kapiteins vastgelegd inzake het redden van
personen in nood op zee en het vinden van een veilige plaats voor deze
personen.
In algemene zin dient nationale wetgeving in lijn te zijn met deze verplichtingen. Het is aan de Italiaanse rechtspraak om dit te beoordelen.
Vraag 10
In hoeverre zijn er sancties mogelijk tegen Italië, indien blijkt dat de nieuw
aangenomen wet in strijd is met Europese of internationale regels en
normen?
Antwoord 10
Indien een lidstaat van de EU wetgeving aanneemt of een praktijk ontwikkelt
die strijdig is met het EU acquis, is het aan de Europese Commissie om dit te
constateren en eventueel stappen te zetten.
Vraag 11 t/m 14
Bent u bekend met het bericht «Macron: 14 states agree on a migration
mecahnism»?4
Wat is de inhoud van het voorstel van de Franse president Macron?
Wie was namens Nederland aanwezig bij de gesprekken waarbij dit voorstel
is besproken? Indien u niet aanwezig was, waarom niet?
Wat is het Nederlandse standpunt over het voorstel van president Macron?
Wat is het Europese krachtenveld?
Antwoord 11 t/m 14
Kortheidshalve verwijs ik u naar de aanbiedingsbrief bij het verslag van de
informele JBZ-raad van 18-19 juli jl.5 Nederland was in Parijs op hoogambtelijk niveau vertegenwoordigd. Ten opzichte van Helsinki was slechts beperkt
sprake van vooruitgang. Een zestal lidstaten gaf aan bereid te zijn deel te
nemen, een achttal nam dit in overweging. Zoals toegelicht in de aanbiedingsbrief bij het verslag van de informele JBZ-Raad van 18–19 juli jl.,
hebben deze bijeenkomsten niet geresulteerd in een tijdelijk mechanisme dat,
wat het kabinet betreft, kan bijdragen aan de gewenste structurele oplossing
voor ontscheping.
Vraag 15
Kunt u deze vragen zo spoedig mogelijk beantwoorden?
Antwoord 15
Bij deze.

4
5

https://euobserver.com/political/145514
Kamerstuk 31 317, nr. 568.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3