Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

35 991

Wijziging van het Wetboek van Strafrecht in
verband met het zelfstandig strafbaar stellen
van voorbereidingshandelingen met het oog op
het plegen van seksueel misbruik met kinderen

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 17 januari 2022
De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer als volgt verslag
uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde vragen en
gemaakte opmerkingen voldoende zullen zijn beantwoord, acht de
commissie de openbare behandeling van het voorstel van wet
genoegzaam voorbereid.
INHOUDSOPGAVE
ALGEMEEN DEEL
1. Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben met veel belangstelling kennisgenomen van het voorstel tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht in
verband met het zelfstandig strafbaar stellen van voorbereidingshandelingen met het oog op het plegen van seksueel misbruik met kinderen
(hierna: het wetsvoorstel). Voornoemde leden zijn verheugd dat het
voorliggende wetsvoorstel ter uitvoering van de motie van Wijngaarden
c.s. (Kamerstuk 31 015, nr. 190) door de regering is voorbereid en
uiteindelijk in december 2021 bij de Kamer is ingediend. Deze leden
steunen dit wetsvoorstel, omdat een breed scala aan voorbereidingshandelingen met het oog op het plegen van seksueel misbruik van een kind,
zelfstandig strafbaar worden gesteld. Hieronder vallen gedragingen als
het (online) verspreiden, verwerven of in bezit hebben van instructief
materiaal tot het plegen van kindermisbruik, zoals pedohandboeken. De
leden van de VVD-fractie achten het cruciaal dat alles op alles wordt gezet
om seksueel kindermisbruik tegen te gaan en zij zijn van mening dat de
ernst van het circuleren van instructies om kinderen seksueel te
misbruiken niet moet worden onderschat. Handleidingen over het
seksueel misbruiken van kinderen zijn abject en het verwerven, bezit of
verspreiden ervan moet zo snel mogelijk zelfstandig strafbaar worden
gesteld. Deze leden hebben nog enkele vragen aan de regering.

kst-35991-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 991, nr. 5

1

De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van bovengenoemd wetsvoorstel. Zij onderschrijven volledig het doel van
het wetsvoorstel een krachtig signaal af te geven over de strafwaardigheid
van het verwerven, in bezit hebben en anderen bijbrengen van instructies
gericht op seksueel misbruik van kinderen. Online misbruik van kinderen
is uiterst verwerpelijk, schadelijk en onaanvaardbaar. Dit moet worden
bestreden en het strafbaar stellen van specifieke delicten kan daaraan
bijdragen. Deze leden staan dan ook geheel achter het doel dat de
regering met dit wetsvoorstel wil bereiken. Zij hebben evenwel nog enkele
vragen over de uitvoering.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel
dat ziet op het zelfstandig strafbaar stellen van voorbereidingshandelingen met het oog op het plegen van seksueel misbruik met kinderen. Dit
wetsvoorstel is een uitwerking van de in 2020 aangenomen motie van het
lid van Wijngaarden c.s. die de regering opriep te komen met een
wetsvoorstel dat het in bezit hebben van teksten met advies en/of
richtlijnen over het seksueel misbruiken van kinderen expliciet strafbaar
zou stellen. De leden van de SP-fractie hebben het wetsvoorstel
aandachtig gelezen en maken graag gebruik van de mogelijkheid enkele
vragen te stellen aan de regering over het wetsvoorstel. Deze leden
roepen in herinnering dat dit wetsvoorstel het gevolg is van de ophef die
een aantal jaren geleden ontstond rondom het bestaan en rondgaan van
wat in de media een «pedohandboek» werd genoemd: een document dat
tot in detail beschrijft hoe iemand het beste kinderen seksueel kan
misbruiken. Het is deze leden ter ore gekomen dat het gebruik van de
term «pedohandboek» als onnodig stigmatiserend kan worden opgevat.
In het vervolg van deze inbreng zullen deze leden dan ook spreken van
«instructief materiaal voor misbruik van kinderen».
De leden van de SP-fractie vinden het een zorgwekkende ontwikkeling dat
documenten met instructief materiaal voor misbruik van kinderen in
circulatie zijn en sluiten zich aan bij de conclusies van onderzoekers dat de
inhoud van deze documenten, in combinatie met het feit dat zij volledig
anoniem kunnen worden verkregen, gevaarlijk is, doordat het ongewenst
seksueel gedrag bemoedigt en mogelijk zelfs seksueel misbruik van
kinderen normaliseert. Deze ontwikkeling moet absoluut worden
tegengegaan.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben met grote belangstelling
kennisgenomen van onderhavig wetsvoorstel, waarin kort gezegd
voorbereidingshandelingen voor het begaan van seksueel kindermisbruik
strafbaar worden gesteld. Deze leden danken de regering voor de
uitvoering van de met algemene stemmen aangenomen motie van het lid
van Wijngaarden c.s. die ertoe oproept het in bezit hebben van teksten
strafbaar te stellen, die bekend staan als het pedohandboek. Deze leden
delen de zorgen over de indicaties voor het bestaande wijdverbreide, in
de praktijk veel voorkomend verschijnsel dat handleidingen voor
kindermisbruik online circuleren. Een expliciet signaal van de strafwetgever lijkt geïndiceerd. Deze leden hebben nog wel een enkele vraag.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met instemming het
voorliggende wetsvoorstel gelezen. Deze leden spreken hun grote zorg uit
over het bestaan en de verspreiding van documenten met daarin
instructies gericht op seksueel misbruik van kinderen. Wel hebben deze
leden de behoefte aan het stellen van enkele vragen.
De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel. Deze leden onderschrijven de noodzaak seksueel
misbruik met kinderen tegen te gaan en waarderen het krachtige signaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 991, nr. 5

2

dat dit wetsvoorstel afgeeft over de strafwaardigheid van het verwerven,
in bezit hebben en anderen bijbrengen van instructies gericht op seksueel
misbruik van kinderen, alsmede het daarbij voorkomen dat sporen van
misbruik achterblijven. Deze leden hebben nog enkele vragen over de
inhoud en vorm van het wetsvoorstel.
2. Zelfstandige strafbaarstelling van voorbereidingshandelingen
met het oog op het plegen van seksueel misbruik met kinderen
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering of de huidige
voorgestelde wettekst voldoende afbakening biedt. Nu wordt gekozen
voor de constructie de voorbereiding van seksueel kindermisbruik via
onder meer bedoelde handleidingen strafbaar te stellen. In de memorie
van toelichting geeft de regering aan wat onder het bereik van de
strafbaarstelling valt. Waarom is gekozen voor een algemene strafbaarstelling van deze voorbereidingshandelingen en niet, zoals bijvoorbeeld
de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) voorstelt, voor een strafbaarstelling waarbij de handelingen preciezer en concreter worden
afgebakend? Graag ontvangen voornoemde leden een reactie van de
regering op de veronderstelling van de NOvA dat de Hoge Raad
waarschijnlijk zal aanslaan op de vraag welk misdrijf nu precies wordt
voorbereid. Onderkent de regering dat uit de bewijsvoering in een
concrete strafzaak met voldoende bepaaldheid dient te blijken welk
misdadig doel de verdachte voor ogen stond en dat het voorhanden
hebben van, in dit geval, bedoelde handleidingen, wellicht niet volstaat?
Pleit dat uiteindelijk niet voor het specifieker strafbaar stellen van het
maken, verspreiden en voorhanden hebben van al dan niet op het dark
web circulerende geschriften of beelden, waarin advies wordt gegeven
over het plegen van seksuele misdrijven met kinderen beneden de 16
jaar? Graag ontvangen de aan het woord zijnde leden een reactie van de
regering hierop.
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat het wetsvoorstel
zelfstandig strafbaar stelt het verschaffen aan zichzelf of een ander van
middelen, gelegenheid of inlichtingen tot het plegen van seksueel
misbruik. Zij zien dat hiermee uitvoering wordt gegeven aan de mede
door de ChristenUnie-fractie ingediende motie van Wijngaarden c.s. Zij
vragen explicitering of inderdaad het louter beschikken over dergelijke
documentatie onder de werking van deze wet valt. Mede naar aanleiding
van de consultatiereactie vragen deze leden waarom is gekozen voor zich
verschaffen of trachten te verschaffen, in plaats van bijvoorbeeld in bezit
hebben. Kan de regering aangeven waarom, zoals ook het Openbaar
Ministerie (OM) aangeeft, niet ook het in bezit hebben is genoemd onder
artikel 240c? Treedt de regering in gesprek met de hulpverleners die
mensen begeleiden met pedofiele gevoelens teneinde misbruik van
kinderen te voorkomen, om te borgen dat ook met voorliggend
wetsvoorstel hulpverlening doorgang kan vinden? De leden van de
ChristenUnie-fractie vragen wat de afweging is geweest artikel 248
onderdelen a, b, c, d, e, f en artikel 250 Sr niet onder de werking van dit
wetsvoorstel te laten vallen. Kan de regering voor ieder van deze artikelen
aangeven wat de afweging is geweest?
De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat de regering in 2020
al heeft aangegeven te onderzoeken of ook bezit, verkoop, en invoer van
kindersekspoppen in het kader van voorliggend wetsvoorstel strafbaar
zou moeten worden gesteld. Deze leden constateren dat de regering deze
keuze niet heeft gemaakt en in plaats daarvan een maand geleden een
WODC-onderzoek is gestart naar de eventuele wenselijkheid van een
dergelijk verbod. Ook is een verkennend onderzoek gevoerd door de
regering naar de wenselijkheid van een dergelijk verbod. Kan de regering

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 991, nr. 5

3

het verkennend onderzoek met de Kamer te delen? De voorgenoemde
leden vragen voorts naar de voortgang van het wetsvoorstel bestuursrechtelijke aanpak online kinderpornografisch materiaal.
De leden van de SGP-fractie lezen dat onder het bereik van de strafbaarstelling valt, het in bezit hebben van teksten met advies en/of richtlijnen
over het seksueel misbruiken van kinderen. Deze leden lezen dat er zo’n
twaalf handleidingen online circuleren die circa 100.000 keer zijn
uitgewisseld onder (potentiële) kindermisbruikers. Deze leden constateren
dat deze uitwisselingen ertoe leiden dat op circa 100.000 pc’s deze
handleidingen te vinden zouden moeten zijn en derhalve in bezit zijn van
een gebruiker. De leden van de SGP-fractie vragen de regering of zij het
OM gaat oproepen actief bezitters van deze handleidingen op te sporen,
hoe zij dat prioriteert en of daar voldoende capaciteit voor is.
De leden van de SGP-fractie lezen dat er circa twaalf handleidingen op het
dark web circuleren waarin wordt beschreven, op bijna pedagogische
wijze, hoe men «op jacht» kan gaan naar kinderen, een kind kan verleiden,
het vertrouwen van een kind kan winnen en een kind geheimen kan laten
bewaren. Ook bevatten de handleidingen beschrijvingen over de wijze
waarop met kinderen seksuele handelingen kunnen worden verricht
zonder dat er beschadigingen ontstaan en hoe (dna-)sporen kunnen
worden vermeden bij seksueel contact. Deze leden constateren dat het
goed mogelijk is dat er documenten/boeken circuleren, waarin deze zaken
niet als handleiding worden beschreven, maar in romanvorm. Kan de
regering aangeven of actief zal worden gezocht naar deze verkapte
handleidingen waarin het niet in één oogopslag duidelijk is dat over het
aanzetten tot kindermisbruik wordt gesproken, maar tussen de regels
door toch een beschrijving van het kindermisbruik bevat en is de regering
voornemens om elke (gedrukte) vorm waarin wordt gesproken over
kindermisbruik strafbaar te stellen en niet enkel handleidingen als
zodanig?
De leden van de SGP-fractie lezen dat de regering voornemens is «dit
onrechtmatige gebruik van het dark web, met preventieve en repressieve
middelen, zoveel mogelijk aan te pakken. Het circuleren en kennisnemen
van instructief materiaal met het oog op het plegen van seksueel
kindermisbruik moet zoveel mogelijk worden ingedamd.» Deze leden
constateren dat handleidingen voor kindermisbruik voornamelijk op het
dark web circuleren en vragen de regering hoe zij dit onrechtmatige
gebruik van het dark web wil aanpakken. Is het bijvoorbeeld mogelijk het
dark web ontoegankelijk(er) te maken zodat verspreiding van kinderpornografisch materiaal en handleidingen tegengegaan kan worden?
De leden van de SGP-fractie lezen dat voorgesteld wordt een nieuw artikel
240c aan het Wetboek van Strafrecht toe te voegen waarin zelfstandig
strafbaar wordt gesteld het zich of een ander (opzettelijk) middelen,
gelegenheid of inlichtingen verschaffen of trachten te verschaffen, dan
wel het zich kennis en vaardigheden verwerven of een ander bijbrengen,
tot het plegen van, kort gezegd, seksueel kindermisbruik. Deze leden
constateren dat het aantonen van «opzettelijk» in de praktijk tot
problemen kan leiden wat betreft de bewijsbeslissing van de rechter
waarin wettig en overtuigend bewezen moet worden dat de handleidingen dus opzettelijk moeten worden verschaft. Kan de regering
aangeven waar «opzettelijk» op ziet en waarom dit in de strafbaarstelling
is opgenomen? De leden van de SGP-fractie vrezen dat deze vernauwing
van de strafbaarstelling leidt tot minder veroordeling dan wanneer de
strafbaarstelling het opzet niet is vereist. Deze leden pleiten voor een
omvangrijkere strafbaarstelling om een groter bereik te bewerkstelligen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 991, nr. 5

4

Wat betreft opzet willen de leden van de SGP-fractie aangeven dat de
memorie van toelichting voor meerderlei uitleg vatbaar is en dat dit
vragen oproept over het bereik van het voorstel. Indien het voorstel opzet
vereist op het plegen van een seksueel misdrijf, is het loutere bezit van
instructief materiaal immers niet strafbaar op grond van de voorgestelde
bepaling. Dat doet afbreuk aan de toegevoegde waarde van het
wetsvoorstel. Deze leden vragen waarom niet is gekozen voor een
zelfstandige strafbaarstelling van onder meer het in bezit hebben van
instructief materiaal over kindermisbruik om de onduidelijkheid over
opzet weg te nemen en het loutere bezit van instructief materiaal onder de
reikwijdte van het wetsvoorstel te laten vallen. Deze leden merken op dat
voorkomen moet worden dat de toevoeging van opzet leidt tot ernstige
bewijsproblemen wanneer uit de toelichting blijkt dat de dader daadwerkelijke kwade intenties had met het materiaal.
3. Verhouding tot huidig recht
De leden van de VVD-fractie constateren met de regering dat de afgelopen
jaren een (online) vraag en aanbod omgeving is ontstaan naar instructief
materiaal over het seksueel misbruiken van kinderen. Voornoemde leden
onderschrijven de stelling van de regering dat specifieke wetgevende
maatregelen eraan kunnen bijdragen dit verschijnsel de kop in te drukken.
De leden van de VVD-fractie wijzen erop dat naast instructief materiaal,
ook andere verschijningsvormen van seksueel kindermisbruik de laatste
jaren zijn toegenomen. Zij wijzen bijvoorbeeld op het fenomeen van
kindersekspoppen, die in verschillende landen al strafbaar zijn gesteld. In
dat licht bezien vragen deze leden wanneer de regering voornemens is het
WODC-onderzoek naar deze strafbaarstelling naar de Kamer te sturen en
op welke termijn een wetsvoorstel voor het verbieden van kindersekspoppen naar de Kamer wordt gestuurd. Ook vragen zij de regering of er
andere mogelijke strafrechtelijke en strafvorderlijke lacunes zijn die het
opsporen en voorkomen van seksueel kindermisbruik belemmeren. Deze
leden vragen de regering of in de ons omringende landen meer strafrechtelijke, bestuursrechtelijke of technische mogelijkheden bestaan om
vormen van kindermisbruik te voorkomen en tegen te gaan. Kunnen wij
wat betreft de bestrijding van seksueel kindermisbruik wat leren van ons
omringende landen?
Ook vragen de leden van de VVD-fractie de regering op welke termijn de
wet bestuursrechtelijke aanpak online kinderpornografisch materiaal, die
momenteel aanhangig is bij de Raad van State voor advies, naar
verwachting kan worden ingediend bij de Tweede Kamer. Deelt de
regering de stelling dat het bestuursrechtelijk instrumentarium om trage
en onwillige hostingbedrijven aan te pakken, momenteel tekortschiet en
het dus noodzakelijk is dit wetsvoorstel zo snel mogelijk, maar in elk geval
in het voorjaar van 2022, in te dienen?
De leden van de D66-fractie lezen dat gedragingen die onder het bereik
van artikel 240c Sr vallen, indien de aard van die gedragingen in het
concrete geval zich daarvoor lenen, tevens kunnen worden aangemerkt
als voorbereidingshandelingen conform het algemene artikel 46 Sr.
Andersom geldt dat niet alle gedragingen die in een verder verwijderd
verband staan tot de daadwerkelijke uitvoering van een concreet misdrijf
zullen leiden tot strafbaarheid op grond van artikel 46 Sr. In de reactie op
het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State (de Afdeling)
wordt het fictieve maar niet louter theoretische voorbeeld genoemd van
een bellijn waar anoniem naartoe kan worden gebeld voor een gesprek
over tips voor het seksueel misbruiken van kinderen. De regering stelt dat
deze gedraging niet zonder meer aan te merken is als verspreiden,
aanbieden, vervaardigen of verwerven van instructief materiaal dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 991, nr. 5

5

strafbaar is op grond van artikel 46 Sr. Deze leden vragen de regering
waarom dat niet zo is. Heeft de regering nog andere voorbeelden van
situaties die wel onder het nieuwe artikel 240c Sr zullen vallen, maar niet
onder artikel 46 Sr? Daarnaast maken deze leden zich zorgen over het feit
dat veel illegale kindermisbruikcontent in het geheim wordt verspreid via
kanalen als Telegram, het dark web, besloten internetfora en besloten
whatsapp groepen. Kan de regering garanderen dat al deze communicatiemiddelen, waarvan verspreiders van illegale content momenteel
gebruikmaken en de kanalen waarop zij zich bewegen, onder de reikwijdte
van het huidige wetsvoorstel vallen?
Voorts lezen de leden van de D66-fractie dat op het plegen van een
misdrijf zoals genoemd in artikel 240c Sr een maximumstraf komt van vier
jaar. Hoe verhoudt dit zich tot de strafmaatregeling van artikel 46 Sr? Die
is minimaal 4 jaar (helft van acht jaar) en kan oplopen tot 15 jaar bij een
misdrijf waarop een levenslange gevangenisstraf staat. Waarom is bij de
strafmaat van artikel 240 Sr niet aangesloten bij de systematiek van artikel
46 Sr door het strafmaximum van de voorbereidingshandeling gelijk te
stellen aan de helft van het strafmaximum dat geldt voor de hoofdstraffen
uit de artikelen 244, 245, 242, 243, 246, 247 en 249 Sr?
4. Verhouding tot hoger recht
De leden van de VVD-fractie merken op, dat het Verdrag van de Raad van
Europa inzake de bescherming van kinderen tegen seksuele uitbuiting en
seksueel misbruik (het Verdrag van Lanzarote) lidstaten onder andere
verplicht tot het nemen van preventieve maatregelen tegen seksueel
misbruik en seksuele exploitatie van kinderen. Welke preventieve
maatregelen tegen seksueel kindermisbruik is de regering voornemens de
komende jaren te treffen?
De leden van de D66-fractie constateren dat het wetsvoorstel voorziet in
een hoger beschermingsniveau dan de Europese richtlijn voorschrijft. Kan
de regering aangeven hoe andere EU-lidstaten hiernaar kijken? Waarom
gaan zij niet tot vergelijkbare strafbaarstelling over? Is het niet nodig dat
ook andere landen hiertoe overgaan vanwege het online en grensoverschrijdende karakter van de gedragingen die met dit wetsvoorstel
strafbaar worden gesteld? Het grootschalige kindermisbruiknetwerk
rondom Jrg L. dat recent door de Duitse politie is onderzocht en
opgespoord toont wel aan hoe relevant dit is als we zien hoeveel
Nederlanders hierbij betrokken waren. Kan de regering toezeggen
hierover in gesprek te gaan met de bewindspersonen in de ons omringende landen, zoals België en Duitsland?
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat de internationale dimensie
van het onderhavige wetsvoorstel deels voortkomt uit Het Verdrag van
Lanzarote en lidstaten ertoe aanzet wetgevende maatregelen te nemen
om seksueel kindermisbruik te voorkomen. Hoe kan voorkomen worden
dat strafbare feiten volgens artikel 248e Sr wel in andere landen gepleegd
kunnen worden of verborgen kunnen blijven via bijvoorbeeld een
VPN-verbinding? Deze leden vragen of in andere Europese landen
soortgelijke wetgeving geldt en of er ook op Europees niveau gesproken
wordt over eenduidige regelgeving op dit punt? Zo nee, kan de regering
hierop aansturen?
5. Uitvoering en handhaving
De leden van de VVD-fractie lezen in de reactie van het College van
Procureurs-generaal dat de politie en het OM wanneer het gaat om de
opsporing op het dark web, altijd prioriteren op zaken waarbij een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 991, nr. 5

6

vermoeden van actueel seksueel misbruik van minderjarigen een rol
speelt. Deze zaken vergen volgens het College reeds zoveel capaciteit dat
geen extra ruimte beschikbaar is afzonderlijke opsporingsonderzoeken te
starten naar gebruikers van het dark web die pedohandboeken
verspreiden. Deze leden vragen of naar aanleiding van de middelen die
zijn beschikbaar gesteld met de motie-Hermans (Kamerstuk 35 925, nr. 13)
inmiddels meer capaciteit is vrijgemaakt voor zedenzaken. Hierbij vragen
voornoemde leden specifiek of de politie en het OM sinds 2020 inmiddels
meer slagkracht hebben en ook daadwerkelijk meer capaciteit hebben
voor het online opsporen van strafbare feiten zoals genoemd in het
voorgestelde artikel 240c Sr. Welk deel van de middelen van de motieHermans en welk deel van de gereserveerde middelen uit het coalitieakkoord worden ingezet voor het vergroten van de slagkracht van politie en
OM voor online opsporing van strafbare feiten zoals genoemd in het
voorgestelde artikel 240c Sr? Kan de regering tevens een inschatting
geven van het aantal keren dat strafvervolging zal worden ingesteld op
grond van het nieuwe 240c Sr?
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen in de memorie van toelichting
dat als het gaat om de uitvoerbaarheid van het wetsvoorstel de praktische
mogelijkheden om verdachten te identificeren beperkt zijn. Zij vragen
welke mogelijkheden de regering ziet de capaciteit van de politie op dit
vlak te versterken. Voorts zien deze leden dat de nationale politie aangeeft
geen prioriteit te kunnen geven aan de handhaving van voorliggend
wetsvoorstel. Hoewel zij begrip hebben voor de keuze voorrang te geven
aan zaken waar sprake is van aantoonbaar seksueel misbruik en slachtofferschap, volgen zij ook de redenatie van de regering dat handhaving
van dit wetsartikel slachtofferschap kan voorkomen. Neemt de regering
dit element mee in de gesprekken met de politie en het OM?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen naar de mogelijkheden voor
burgers om, al dan niet anoniem, melding te doen van een overtreding,
bijvoorbeeld wanneer iemand informatie zoals bedoeld in artikel 240c Sr
aangeboden krijgt, of hier anderszins mee in aanraking komt. Zijn er naast
Meld Misdaad Anoniem ook meer toegespitste mogelijkheden een
dergelijke melding te doen?
6. Financiële gevolgen
De leden van de SP-fractie lezen in de memorie van toelichting dat de
regering verwacht dat de financiële consequenties van dit wetsvoorstel
beperkt zullen zijn. Enerzijds bevreemdt dit deze leden, anderzijds
begrijpen zij dit wel in het licht van de opmerkingen van de politie en het
OM dat zij geen capaciteit hebben en geen prioriteit kunnen geven aan dit
wetsvoorstel. Deze leden zouden echter juist dan denken dat de regering
met extra geld over de brug komt voor de politie en het OM zodat zij wel
werk kunnen maken van deze wet. Waarom doet de regering dat niet? Wil
zij eigenlijk wel dat in de praktijk werk gemaakt wordt van de voorgestelde
strafbaarstelling? Zo ja, waarom zorgt de regering dan niet voor adequate
financiën en schrijft zij dat mochten er toch extra kosten voortvloeien uit
deze wet voor de partners in de strafrechtketen, zij deze extra kosten
binnen de bestaande financiële kaders moeten zien op te vangen? Graag
ontvangen voornoemde leden een reactie van de regering op dit punt.
7. Advisering
De leden van de D66-fractie lezen in het advies van de politie dat er niet te
hoge verwachtingen moeten zijn bij de effecten van dit wetsvoorstel. Voor
zelfstandige onderzoeken die uitsluitend gericht zijn op dit strafbare feit,
plegen van voorbereidingshandelingen met het oog op plegen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 991, nr. 5

7

seksueel misbruik met kinderen, ziet zij weinig ruimte en prioriteit wegens
de beperkte capaciteit. Voorbereidingshandelingen zullen dan ook zeer
sporadisch aan de orde komen en waarschijnlijk alleen als bijvangst naar
voren komen. Het OM concludeert iets vergelijkbaars. De aan het woord
zijnde leden achten het tegengaan en opsporen van voorbereidingshandelingen met het oog op het plegen van seksueel kindermisbruik van groot
belang en vragen de regering hoe zij op deze bedenkingen van de politie
en het OM reflecteert. Hoe gaat de regering bewerkstelligen dat deze
instanties wel de capaciteit hebben om ruimte en prioriteit te kunnen
geven aan onderzoeken die gericht zijn op het opsporen van dit strafbare
feit?
De leden van de SP-fractie lezen in de memorie van toelichting een
duidelijke opsomming van de regering waarmee zij aangeeft dat de
huidige artikelen de lading niet dekken. Toch lezen deze leden ook dat het
OM zegt juist wél met de huidige artikelen uit de voeten te kunnen komen.
Kan de regering uiteenzetten waarom het OM dit dan toch verkeerd ziet en
kan zij daarbij ook ingaan op de eerdere stellingname dat het Nederlandse
strafrecht voldoende mogelijkheden biedt het verspreiden van teksten met
strafbare inhoud uit een dergelijk werk strafrechtelijk aan te pakken?
De leden van de SP-fractie wijzen op het wezenlijke verschil dat bestaat
tussen het verspreiden en het in bezit hebben van instructief materiaal
voor misbruik van kinderen. Dit wetsvoorstel stelt beiden op dezelfde
manier strafbaar. Deze leden wijzen erop dat niet uit wetenschappelijk
onderzoek blijkt dat het onder zich hebben van dergelijke handleidingen
ook daadwerkelijk leidt tot seksueel misbruik. Deze leden benoemen dit,
omdat het strafbaar tellen van het louter bezitten van instructief materiaal
voor misbruik van kinderen erg dicht in de buurt komt van het strafbaar
stellen van gedachten. Een punt waar ook de NOvA op wijst. Kan de
regering verduidelijken waarom nu juist ook het louter bezitten van
instructief materiaal voor misbruik van kinderen strafbaar gesteld zou
moeten worden en waarom dit in de praktijk niet erop neerkomt dat
gedachten in plaats van daden bestraft zullen worden? Kan de regering
verduidelijken op welke manier dit wetsvoorstel voorkomt dat mensen
worden aangehouden, vastgehouden, beschuldigd en wellicht veroordeeld, louter vanwege zaken die zich alleen in hun gedachten en fantasie
afspelen?
De bijdrages van de politie en het OM in de consultatieronde roepen bij de
leden van de SP-fractie de vraag op of dit wetsvoorstel niet vooral een
symbolische waarde heeft in plaats van een praktische. Beide instanties
wijzen er namelijk op dat, mede gelet op de beperkte capaciteit die zij
beschikbaar hebben, geprioriteerd wordt op zaken waarbij een vermoeden
van actueel seksueel misbruik van minderjarigen een rol speelt en dat zij
dus niet snel zaken zullen kunnen oppakken waarin louter het bezit over
verspreiden van instructief materiaal voor misbruik van kinderen aan de
orde is. Eerder zien politie en OM dat deze strafbaarstelling een mogelijke
bijvangst zou kunnen zijn bij onderzoeken naar actueel seksueel misbruik.
Kan de regering reflecteren op deze analyse van de nationale politie en
het OM en daarbij ingaan op de vraag waarom zij denkt dat een strafbaarstelling toch praktische toegevoegde waarde heeft in de situatie dat politie
en OM eigenlijk te kennen geven geen onderzoek te kunnen doen,
vanwege gebrek aan capaciteit en prioriteit, naar gevallen van
verspreiding of het in bezit hebben van instructief materiaal voor misbruik
van kinderen?
De leden van de SP-fractie vragen ook in hoeverre de nu voorgestelde
strafbaarstelling zal kunnen bijdragen aan het bestaan en de toegankelijkheid van instructief materiaal voor misbruik van kinderen. OM en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 991, nr. 5

8

politie kunnen weliswaar content ontoegankelijk maken op één locatie van
het openbare internet dan wel het dark web, maar daarmee is niet gezegd
dat deze content niet op een andere locatie gewoon kan voortbestaan.
Hoe denkt de regering dit specifieke probleem te kunnen ondervangen?
Kunnen websites op het dark web reeds nu al door politie en OM offline
gehaald worden als daar instructief materiaal voor misbruik van kinderen
aangetroffen wordt of kan dat nog niet en zorgt dit wetsvoorstel er juist
voor dat dit in de toekomst wel zou kunnen?
Daar komt nog bij dat het OM aangeeft, dat de praktische mogelijkheden
om verdachten op het dark web op te sporen en te vervolgen helaas
uiterst beperkt zijn en vaak van toeval afhankelijk zijn om individuen te
identificeren. Wat denkt de regering aan dit probleem te doen? Is zij
bijvoorbeeld bereid te investeren in de opsporingsdiensten, zodat zij beter
dan nu individuen die zich bezighouden met kinderpornografie en
seksueel kindermisbruik op het dark web op kunnen sporen? Zo nee,
waarom niet? Ook vragen de leden van de SP-fractie naar de omvang van
de problematiek die met deze strafbaarstelling samenhangt. Heeft de
regering enig zicht op de omvang van het aantal individuen in Nederland
dat betrokken is bij het vervaardigen, verspreiden, in bezit hebben, etc.
van instructief materiaal voor misbruik van kinderen en in het verlengde
daarvan, hoe vaak dit leidt tot daadwerkelijk misbruik?
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat de Nederlandse Vereniging
voor Rechtspraak adviseert om uitzonderingscategorieën of ontheffingsmogelijkheden in het wetsvoorstel op te nemen, bijvoorbeeld waar sprake
is van wetenschappelijke literatuur. Op welke wijze kan hier zorgvuldig
mee worden omgegaan?
De leden van de SGP-fractie lezen dat de politie in het advies aangeeft dat
gevallen onder deze strafbaarstelling voornamelijk bijvangst zijn. In de
memorie van toelichting wordt echter een grote noodzaak genoemd om
voorbereidingshandelingen expliciet strafbaar te stellen. Kan de regering
aangeven hoe dit verschil verklaard kan worden? Kan de regering
aangeven hoe de politie haar taken zou moeten prioriteren om gevallen
onder deze strafbaarstelling op te sporen? Deze leden vrezen dat zonder
uitbreiding van de capaciteit van de politie de invoering van deze
strafbaarstelling niet zal leiden tot een hogere pakkans. Kan de regering
aangeven wat de verwachtingen zijn wat betreft de pakkans nu zij het
voornemen heeft deze strafbaarstelling in te voeren?
De leden van de SGP-fractie lezen dat het OM aangeeft meer capaciteit
nodig te hebben en dat het wetsvoorstel voornamelijk symbolisch is om
aan te geven dat de overheid hier streng tegen op wil treden. Kan de
regering aangeven wat de verwachtingen zijn over het aantal mogelijke
opsporingsonderzoeken op basis van dit wetsvoorstel? Kan de regering
daarbij aangeven wat de verwachting is op basis van de huidige capaciteit
en of de verwachting wat betreft het aantal mogelijke opsporingsonderzoeken toeneemt wanneer deze capaciteit wordt uitgebreid? Zo ja, is de
regering voornemens deze capaciteit uit te breiden om het doel en de
noodzaak van het wetsvoorstel te onderschrijven?
ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
Artikel I (artikel 240c Sr)
De leden van de SGP-fractie lezen dat het voorgestelde artikel 240c Sr
strafbaar stelt «het zich of een ander middelen, gelegenheid of inlichtingen (trachten te) verschaffen tot het plegen van een seksueel misdrijf
waarbij een kind dat de leeftijd van zestien jaren nog niet heeft bereikt».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 991, nr. 5

9

Deze leden constateren dat wordt gesproken over kinderen die de leeftijd
van zestien jaren nog niet hebben bereikt. Zij constateren ook dat kinderen
die zeventien of achttien jaar zijn ook nog zeer kwetsbaar kunnen zijn en
dat van tevoren niet altijd kan worden vastgesteld wat de leeftijd van deze
kinderen is. Kan de regering aangeven waarom is gekozen voor de leeftijd
van zestien jaren en niet achttien jaren, de leeftijd waarop een persoon
volwassen wordt?
De fungerend voorzitter van de commissie,
Van Meenen
Adjunct-griffier van de commissie,
Tielens-Tripels

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 991, nr. 5

10