2
Vragenuur: Vragen Mohandis
Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig
artikel 12.3 van het Reglement van Orde.
Vragen van het lid Mohandis aan de minister voor Langdurige Zorg en Sport over het bericht "Zorgkantoren beperken
de toegang tot verpleeghuizen".
De voorzitter:
Aan de orde is het mondelinge vragenuur. Ik heet de
minister voor Langdurige Zorg en Sport van harte welkom,
evenals de woordvoerders, de mensen op de publieke tribune en de mensen die op een andere manier het mondelinge vragenuur volgen. Ik geef als eerste het woord aan
de heer Mohandis van de PvdA. Hij heeft een mondelinge
vraag aan de minister over het bericht "Zorgkantoren
beperken de toegang tot verpleeghuizen". Het woord is aan
de heer Mohandis, PvdA.

De heer Mohandis (PvdA):
Voorzitter, dank u wel. Vorig jaar stonden er 21.795 mensen
op een wachtlijst en er stonden nog eens 10.000 mensen
uit voorzorg op een wachtlijst; al deze mensen wachten op
verpleegzorg. Mensen die zorg thuis nodig hebben, krijgen
die nu al niet altijd, onvoldoende of helemaal niet. Niemand
is tegen langer thuis wonen, maar dat gaat pas op het
moment dat deze minister haar nieuwe plannen ook daadwerkelijk heeft gerealiseerd. Het is alsof je je schoenen
weggooit, terwijl er misschien ooit nieuwe worden aangeschaft. De nieuwe woonvormen, waar de minister zo veel
over heeft gezegd, komen moeizaam van de grond. Langer
veilig thuis wonen gaat niet zolang de bouwplannen van
het kabinet op zich laten wachten. De zorgkantoren hebben
nu al aangegeven de toegang tot verpleeghuizen te gaan
beperken. Klopt dat? Is dit conform de wet? Want de wet
geeft aan dat mensen met zorgzwaartepakketten 4 en 5
recht hebben op verblijf en zorg. Hoe zit dat? Leg dat eens
uit. Hoe kan het dat de minister via een soort achterdeur
het hele inkoopbeleid aan het wijzigen is en dat zorg voor
ouderen niet wordt gegarandeerd? Ik noem bijvoorbeeld
de dementiezorg. We zien dat die groep niet meer kan
rekenen op goede zorg. We spelen dus gewoon met het
welzijn van oudere mensen, omdat zij niet kunnen rekenen
op een goede plek. Ik hoor heel graag hoe de minister dit
ziet en beoordeelt, en of zij vindt dat dit strookt met alle
beloftes die zij hier in de Kamer heeft gedaan.
De voorzitter:
Dank u wel. Het woord is aan de minister.

Minister Helder:
Dank u wel, voorzitter. Dank voor de vraag van meneer
Mohandis. Laat ik beginnen met zijn tweede vraag: betekent
dit dat de minister via de achterdeur de aanspraak aan het
veranderen is? Het korte antwoord daarop is: nee. We zijn
de aanspraak nog niet aan het veranderen — ik zeg daarbij
heel nadrukkelijk "nog niet" — maar ik heb wel aan het

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Mohandis

Zorginstituut gevraagd om naar de toekomst toe criteria te
ontwikkelen voor de aanspraak op zorg met verblijf. Maar
dat is op dit moment nog niet het geval. Iemand met zzp 4,
die recht heeft op uitgebreide verzorging, heeft dat recht
zeker nog wel.
De andere vraag die eigenlijk in het betoog van de heer
Mohandis zat, is: hoe kan het nou dat wordt gezegd dat het
goed gaat met het beleid van de minister en komt het niet
veel te laat? Ik denk dat het goed is om vast te stellen dat
de wachtlijsten natuurlijk niet met het nieuw ingezette
WOZO-beleid ontstaan zijn; die wachtlijsten waren er al
langer. We zien ook een redelijk stabiele wachtlijst. Wel zien
we — dat zeg ik in alle eerlijkheid — dat de groepen Urgent
plaatsen en Actief plaatsen echt gegroeid zijn. Dat zegt dus
wel degelijk iets over de spanning die er is met betrekking
tot het aantal plaatsen en de mogelijkheden voor thuis. We
plaatsen jaarlijks 50.000 mensen in het verpleeghuis. Dat
zegt dus ook iets over de turn-over bij de ruim 130.000
plaatsen. We zien wel degelijk dat daar spanning ontstaat.
Het is ook niet zo dat in de periode daarvoor het aantal
verpleeghuisplaatsen enorm groeide. Er werd eigenlijk heel
beperkt bijgebouwd. Dat was om precies dezelfde redenen
als waarom het nu ook niet zo makkelijk is om die geclusterde woonvormen bij te bouwen. Men heeft moeite om
grond te vinden en het is moeilijk om die woonvormen
vervolgens ook te bemensen. Zo zijn er een aantal problemen die nu en in de toekomst ook nog steeds spelen.
Ik kan het niet alleen oplossen. We hebben met alle 35
partijen in het WOZO-beleid, inclusief de cliëntenorganisaties, wel gezegd dat we nu de verandering moeten inzetten,
omdat het oude beleid, het blijven dragen van de oude
schoenen, ons van de regen in de drup helpt. We moeten
dat beleid echt wijzigen en we moeten naar die nieuwe
schoenen toe. Die nieuwe schoenen hebben in zich dat we
het scheiden van wonen en zorg gaan toepassen, maar dat
we ook kijken naar de vraag: hoe kunnen we de zorg op
een andere manier organiseren? Die vraag is aan de orde,
omdat de mensen om de zorg te leveren er ook niet in voldoende mate zijn.
Ik heb vorig jaar naar aanleiding van vragen van de sector
gezegd: die omslag gaat eigenlijk te snel, want er zijn ook
nog niet-omkeerbare plannen. Daarop hebben we ook 4.800
plaatsen toegevoegd. De vraag of daar nog plaatsen bij
komen, hangt nog. Dat zijn we nog aan het uitzoeken.
Tegelijkertijd ben ik heel hard aan het werk — maar ook dat
kan ik niet alleen — om ervoor te zorgen dat we die andere
mogelijkheden om zorg te bieden in de geclusterde woonomgeving realiseren. We moeten ervoor zorgen dat die er
komen, want er is op het gebied van wonen op dit moment
te weinig keuze voor ouderen. De mensen die op dit
moment op de wachtlijst staan, krijgen overigens wel die
zorg.
De heer Mohandis (PvdA):
Dat laatste blijkt niet. De minister zegt dat we zeker toe
moeten naar nieuwe schoenen, maar ik zie nog niet het
begin van een nieuwe schoen. Want we zien dat de wachtlijsten alleen maar toenemen. We zien ook dat het heel erg
wensdenken is om naar een nieuwe situatie toe te gaan,
terwijl de door het kabinet beloofde woningen en de nieuwe
woonvormen ook nog niet zijn gerealiseerd. Dat debat
hebben we hier al vaak met elkaar gevoerd. De minister

20 juni 2023
TK 95

95-2-1

doet alsof ze het onder controle heeft. Maar op het moment
dat een zorgverzekeraar, in dit geval Zilveren Kruis, gewoon
vooruitloopt op deze zaak en zegt dat zij het op een andere
manier gaan doen, waarop deskundigen zeggen dat dat
strijdig is met de Wet langdurige zorg, moet de minister
zich dat aantrekken. We lossen dit niet op door te hopen
dat er ooit nieuwe schoenen gaan komen. Die oude zijn
gewoon weggegooid, die zijn er niet meer. Als ik dit allemaal lees, de ontwikkelingen en de cijfers, heb ik weinig
vertrouwen dat deze minister onder controle heeft wat ze
aan het doen is. Denk aan alle ontwikkelingen in de sector,
bijvoorbeeld het aantal mensen dat de zorg verlaat, en de
werkdruk voor de wijkverpleging als we zorg thuis willen
stimuleren en die nieuwe woonvormen er niet zijn. Dan
begrijp ik niet helemaal wat de minister hier vertelt of
voorleest. Dan wil ik een minister die in control is en gelooft
in de stappen die ze zet, en hier niet elke keer met hetzelfde
verhaal komt, al drie maanden, en ons elke keer weer bij
de interruptiemicrofoon vindt omdat de wachtlijsten alleen
maar langer worden, omdat de nieuwe woonvormen er
niet zijn en omdat steeds meer mensen de wijkverpleging
verlaten. Dat is de situatie. Ik wil iets meer daadkracht, iets
meer emotie, iets meer urgentie van deze minister. Anders
blijven we dit debat met elkaar voeren.
Minister Helder:
Ik ben ook bang dat we dit debat met elkaar blijven voeren,
omdat die urgentie er wel degelijk op zit en die emotie ook.
Als geen ander heb ik zelf gepleit voor duidelijkheid naar
de toekomst toe. Wat is de visie op de ouderenzorg? Hoe
gaan we het schip keren? Hoe gaan we het tij keren? We
kunnen niet doorgaan op dezelfde manier. Als je naar de
afgelopen jaren kijkt, zie je dat de groei van het aantal verpleeghuisplaatsen helemaal niet zo sterk is geweest. We
groeien nu door in datzelfde tempo, ongeveer 1% per jaar.
We zijn dus wel degelijk bezig om, zeg maar, de oude
schoenen op te bouwen, maar tegelijkertijd moeten we de
omslag maken naar de nieuwe schoenen. Dat betekent ook
een hele andere manier van werken.
Voorzitter. Ik wil toch iets zeggen over de wachtlijsten. De
wachtlijsten zouden zijn gegroeid. De wachtlijsten zijn, als
je naar de afgelopen jaren kijkt, stabiel. Wat veranderd is
in de wachtlijsten, is dat de groep urgent en actief wachtenden groeit, met name de actief wachtenden. Maar we
moeten ook constateren dat ruim 90% van de mensen die
op de urgente wachtlijst staan, binnen de treeknormen
wordt geplaatst. Van de groep actief wachtenden wordt
ruim 70% binnen de treeknormen geplaatst, maar — dat
geef ik zeker toe — dat is niet altijd op de plaats van voorkeur. Daarvan zeg ik zelf ook: we moeten daar tempo op
zetten. Die urgentie voel ik en daar handel ik ook naar,
samen met de 35 andere organisaties die hierbij betrokken
zijn. Ik zie die complexen gelukkig wel degelijk komen.
Kennelijk zie ik meer dan de heer Mohandis, want ik doe
heel veel werkbezoeken, ik ga ook heel actief zelf alle regio's
af. Maar we zijn er nog niet; dat geef ik absoluut toe. Er zit
absoluut spanning op.
De heer Mohandis (PvdA):
Natuurlijk zijn er ook een paar mooie voorbeelden te noemen in dit land. Die zie ik ook. Ik ga ook op werkbezoek.
Maar we zien dat er een stapeling is van uitdagingen in de
langdurige zorg. Dat weet de minister ook. Het gaat erom

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Mohandis

dat wij hier met elkaar moeten kunnen controleren of het
kabinet grip heeft op de transities, de veranderingen, die
het zelf voorstaat. Daar hebben wij hele grote twijfels over.
We zien gewoon een sector waarin medewerkers om meer
loon vragen. We zien dat mensen, vooral jonge werknemers,
de zorgsector verlaten. We zien dat de wachtlijsten maar
niet worden opgelost. We zien dat de transitie naar meer
thuiszorg ook betekent dat dat georganiseerd moet kunnen
worden, zodat mensen niet aan hun lot worden overgelaten.
De minister kan niet garanderen dat het niet gebeurt dat
mensen aan hun lot worden overgelaten en dat ouderen
niet op de zorg kunnen rekenen. Zolang dat zo is, blijven
we dit debat hier met elkaar voeren, want anders stellen
die veranderingen weinig voor.
De voorzitter:
Er zijn een aantal vervolgvragen. U weet het, maximaal 30
seconden, anders moet ik u helaas onderbreken. Allereerst
mevrouw Agema, PVV.
Mevrouw Agema (PVV):
De minister maakt hier nogal een uitgebluste indruk. Dat
maakt mij heel erg bezorgd. Je komt in Nederland pas op
de wachtlijst voor een verpleeghuis als het echt heel erg
slecht gaat. Dan heb ik het over slechtziend, slechthorend,
bedlegerig, gevorderd dementerend, een situatie die thuis
allang al niet meer kan. Waarom is de urgentie er niet bij
de minister? Waarom regelt het kabinet wel netto 200
plekken voor immigranten, maar niet 22.000 plekken voor
onze eigen hoogbejaarde ouderen, met wie het thuis allang
al niet meer gaat?
Minister Helder:
Als ik een brildagje heb, zoals vandaag, kan ik misschien
een uitgebluste indruk wekken, maar dat is zeker niet zo,
kan ik mevrouw Agema geruststellen. Het is niet zo dat wij,
als kabinet, het er maar op aan laten komen. Daar wil ik
toch echt tegen ageren. Als je kijkt naar de ontwikkeling
van de wachtlijst, dan zie je dat die wachtlijst er al enige
jaren is. Er is een uitsplitsing gemaakt in die wachtlijst:
wacht je op voorkeur of moet je urgent of actief geplaatst
worden? Dat monitoren we ook. Daar komt spanning op;
ik ben de eerste om dat toe te geven. Daar komt spanning
op, maar die spanning is er ook als we op de oude manier
blijven doorgaan. Als we op de oude manier blijven doorgaan, wordt die spanning alleen nog maar meer. Ik sta hier
om het anders te organiseren voor zowel de cliënten als de
medewerkers. Als we dat niet doen, zorgen we heel erg niet
goed voor deze mensen, zeg ik via u, voorzitter, tegen
mevrouw Agema. Dat vind ik echt. We moeten niet blijven
hangen in het oude model. We moeten het opnieuw gaan
organiseren. Dat vind ik niet alleen; de hele sector is het
daarover eens. De vraag die boven de markt hangt, is of de
sector deze transitie in dit tempo aankan. Daar heb ik ook
zorgen over. Daar zijn we ook met elkaar over in gesprek,
ook met Zorgverzekeraars Nederland, ook met de zorgkantoren. Daarom ga ik ook iedere zorgkantoorregio af, namelijk
om te vragen: wat heb je nodig, hoe gaan we deze omslag
maken?
De voorzitter:
Dank u wel. Dat is even voldoende.

20 juni 2023
TK 95

95-2-2

Mevrouw Agema (PVV):
Het is de transitie naar niets. Wij weten allemaal dat er in
het nu bijna 22.000 hoogbejaarden met wie het thuis allang
niet meer gaat, op de wachtlijst staan en dat er voor hen
geen plek is. Deze minister gaat het aantal plekken uitbreiden met maar ongeveer 5.000 plekken. In 2040 creëert zij
zelf de situatie dat er voor de helft van de mensen met een
verpleeghuisindicatie geen plek is. Hoe kan zij aan zichzelf
verantwoorden dat er voor de alleroudsten, de mensen die
nog bloembollen hebben gegeten in de oorlog, geen plek
meer is, maar er vorig jaar wel plek was voor netto 200.000
immigranten? Voor hen is er wel een plek geregeld, maar
voor onze alleroudsten is er helemaal niets.
Minister Helder:
Omdat ik kijk naar wat de trend is over de afgelopen jaren.
We zien dat veel ouderen, die overigens niet allemaal bedlegerig zijn als ze zzp 4 of zzp 5 hebben, een andere behoefte
hebben. Zij zitten niet te wachten op een kamer met een
bed erin. Dat zeggen ze ook letterlijk tegen mij. Zij willen
meer uit hun leven halen en willen gestimuleerd worden.
We hebben ook de inzichten dat dat beter voor ze is. Die
zorg is in transitie en wordt anders georganiseerd. Ook daar
moeten we bij aansluiten. Dat verdienen mensen ook. We
moeten die omslag dus maken. Inhoudelijk is er geen discussie over in het veld dat dat moet gebeuren. De discussie
gaat erover of ze de transitie in dit tempo aankunnen en
wat de randvoorwaarden zijn. Daar zijn we over in gesprek
met elkaar.
Mevrouw Ellemeet (GroenLinks):
We krijgen steeds meer ouderen, en de uitdaging om ervoor
te zorgen dat al die ouderen de goede zorg krijgen, is
enorm. We zullen nieuwe dingen moeten gaan doen, oude
dingen moeten blijven doen en het in alles beter moeten
gaan doen. Het gaat nu over de wet die we hebben, waarmee ouderen naar een verpleeghuis kunnen. Er zijn nu
zorgverzekeraars die zeggen: ik ga zelf die wet anders
interpreteren. Mensen met een bepaalde zorgzwaarte — zo
heet dat dan — mogen dan niet meer naar het verpleeghuis.
Dat mag gewoon niet volgens de wet. Zij gaan op de stoel
zitten van de arts die kan bepalen of jij wel of niet naar een
verpleeghuis gaat. Ik vraag aan de minister: is zij het met
me eens dat de verzekeraar hier een rol pakt die niet past?
Wat gaat zij doen om daarop, en daarmee op de wet, te
handhaven?
Minister Helder:
Ik ben het met mevrouw Ellemeet eens dat we de wet niet
veranderd hebben; die aanspraak geldt dus. Dit betekent
dat iedereen met een langdurigezorgindicatie recht heeft
op verblijf. We hebben met elkaar net geconstateerd dat
dit bijvoorbeeld niet altijd op de plek van voorkeur is, of op
het moment dat je het, als de indicatie is afgegeven, al wil.
Gezien de problemen vind ik het niet onverstandig om,
zowel vanuit de zorgorganisaties als vanuit het zorgkantoor,
te kijken of je daarin mensen met een hoger zzp laat voorgaan. Mevrouw Ellemeet heeft gelijk als ze zegt dat de wet
daar niet in is veranderd. Ik heb het Zorginstituut wel
gevraagd om ervoor te zorgen dat we voor de toekomst
criteria ontwikkelen. Dit vraag ik mede omdat ik vanuit het
veld hoor: geef ons nou duidelijkheid over die aanspraak,
want dat helpt ons ook met de discussies met cliënten op

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Mohandis

de wachtlijst. Daarnaast — dat wil ik ook gezegd hebben —
werken we natuurlijk hard om in alle regio's een goede
zorgcoördinatie te krijgen, zodat we de plekken die er zijn
ook daadwerkelijk kunnen gebruiken, en zodat mensen de
toestroom goed kunnen vinden. We kunnen ook daar dus
nog op verder.
De voorzitter:
Mevrouw Ellemeet, voldoende. Mevrouw Den Haan van de
Fractie Den Haan.
Mevrouw Den Haan (Fractie Den Haan):
Ik wil toch nog even weer terug naar artikel 3.1.1 van de
Wet langdurige zorg. U kent het, want u noemde het net
zelf al: het recht op verblijf. Zzp 4: beschut wonen met
intensieve begeleiding en uitgebreide verzorging. Zzp 5:
beschermd wonen met intensieve dementiezorg. Het Zilveren Kruis geeft het liefste geen indicatie van zzp 5 meer af,
het recht op verblijf, maar regelt die zorg liever thuis. CZ
gaat nog verder en zegt: wij doen dat bij zzp 4 al. De
minister zegt dat dit inderdaad tussen zorgaanbieders en
zorgverzekeraars besproken moet worden, maar ik hoor uit
het veld dat die zorgverzekeraars daar leidend in zijn. Ik
hoor dat als de aanbieder aangeeft dat zzp 4 of 5 mét
beschermd of beschut wonen nodig is, het inkoopbeleid
nu eenmaal zo is dat dit niet meer gebeurt. Wat is dan nog
de waarde van het geven van indicaties?
Minister Helder:
De indicatie geeft in ieder geval aan hoe intensief de zorgvraag is. Dan is er de mogelijkheid om met de cliënt te
verkennen hoe je die indicatie verzilvert. Er zijn mogelijkheden voor een volledig pakket thuis. Daar kiezen cliënten
meer en meer voor, ook vanwege de woonsituatie, omdat
ze eigenlijk liever in hun eigen omgeving blijven wonen.
Dat betekent dat er wel geleverd moet worden, natuurlijk.
Dat ben ik helemaal met u eens. Het is nu zo dat die aanspraak er is, dus het kan. Maar het zorgkantoor heeft
natuurlijk ook een zorgplicht, dus als er in een bepaalde
regio schaarste is, kan ik me voorstellen dat zij in die geest
gaan handelen. Dat is ook wat ik ze gevraagd heb, om alvast
na te denken over het beleid inzake scheiden van wonen
en zorg. Maar de wet is niet veranderd. Zij kunnen in overleg
met de cliënt de Wlz-indicatie op een andere manier verzilveren. Daar zijn overigens hele goede voorbeelden van.
Mevrouw Den Haan (Fractie Den Haan):
Die goede voorbeelden ken ik, maar nu gaat het om cliënten
die dit niet willen en ook niet kunnen. Zij moeten naar
beschermd of beschut wonen. Wij — niet alleen ik, maar
ook mijn collega's— krijgen signalen van zorgaanbieders
dat zij het toch niet via het inkoopbeleid gerealiseerd krijgen.
Het lijkt inderdaad, zoals meneer Mohandis zei, alsof via
de achterdeur de wet wordt aangepast. Dat kan niet. Ik wil
van de minister de garantie dat, op het moment dat uit het
gesprek tussen zorgaanbieder en cliënt blijkt dat het toch
beschermd of beschut wonen moet zijn in een verpleeghuis,
dit ook mogelijk is.

20 juni 2023
TK 95

95-2-3

Minister Helder:
Dat is ook mogelijk, maar dat wil niet zeggen dat iemand
direct geplaatst kan worden. Maar technisch is het mogelijk,
want zij behouden die aanspraak. Daar is niets aan veranderd.
De heer Dijk (SP):
Die wachtlijsten zijn ellenlang. Het idee was dat als we de
marktwerking in de zorg zouden invoeren, die wachtlijsten
allemaal zouden verdwijnen. Dat is niet gebeurd. Mensen
met een dikke portemonnee kunnen hun eigen zorg wel
inkopen. Die kunnen hun eigen boontjes wel doppen. Het
is heel duidelijk dat deze minister het geen enkel probleem
vindt dat zorgverzekeraars, zorgkantoren, op dit moment
de toegang tot verpleeghuizen gewoon aan het beperken
zijn.
De voorzitter:
Uw vraag?
De heer Dijk (SP):
U moet daar iets aan doen, in plaats van hier om de hete
brij heen draaien. Wanneer gaat u iets doen aan de toegang
tot verpleeghuizen voor mensen die de keuze maken om
niet zorg thuis te krijgen, maar zorg in een verpleeghuis te
krijgen? Wanneer gaat u er iets aan doen?
De voorzitter:
De minister. Graag via de voorzitter praten, meneer Dijk.
Minister Helder:
Ik hoor de vraag: wat doet u eraan? Dat is natuurlijk het
hele WOZO-beleid, om ervoor te zorgen dat we aan de
toenemende vraag kunnen voldoen. De wachtlijst is er
inderdaad al een aantal jaren. Maar er is een onderverdeling
in die wachtlijst gekomen die zoden aan de dijk zet. Dat is
de huidige onderverdeling waar we mee werken.
Mevrouw Werner (CDA):
De minister erkent dat er nogal wat spanning zit op dit
onderwerp. Dat heeft ze net met een aantal woorden
gezegd. Komen die 4.800 extra plekken er nou wel of niet?
Dat zou ik graag van de minister willen weten.
Minister Helder:
Ja. Dat zijn onomkeerbare plaatsen. Dat betekent dat er
bouwplannen zijn, ook concrete bouwplannen. Daarop heb
ik het budget aan het Wlz-kader toegevoegd.
Mevrouw Werner (CDA):
Kan de minister ook aangeven op welke termijn deze plekken er zijn, gezien de urgentie van vandaag?
Minister Helder:
Daarvoor ben ik afhankelijk van de zorgorganisaties die die
plaatsen bouwen. Ik heb geen inzicht in alle problemen die
zij daarbij ondervinden. Ik heb al wel een aantal obstakels,

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Mohandis

die er al eerder waren, ook naar de toekomst toe geslecht.
Voorbeelden van dat soort problemen zijn een goede locatie
vinden voor die plaatsen en de grondprijs die gerekend
wordt voor die plaatsen. Hopelijk gaat het daardoor sneller
dan voorheen. Maar ik ben afhankelijk van de zorgorganisaties die ze daadwerkelijk bouwen.
Mevrouw Sahla (D66):
De minister benadrukt dat ze het anders wil gaan doen,
maar niet hoe. Dus voor wie zijn straks de verpleeghuisplekken en wie krijgt intensieve zorg thuis? Ik heb de minister
eerder gevraagd wat straks de criteria zijn om aanspraak
te kunnen maken op een plek.
Minister Helder:
Ik heb het Zorginstituut gevraagd om die criteria. Het antwoord komt in de eerste helft van 2024; dan is de verkenning klaar om daar criteria voor op te leveren.
Mevrouw Bikker (ChristenUnie):
We zien de nood nu, en tegelijkertijd weten we dat we een
hele lange weg te gaan hebben met al die grote uitdagingen
die de collega's voor mij al genoemd hebben. Wat ik zo
belangrijk vind, is dat we investeren in zorgzame buurten,
zodat het niet aankomt op een verpleeghuis met allemaal
mensen met de meest zware zorg, maar dat we juist meer
gaan toewerken naar de mix. Ik zou de minister willen vragen om, in al die stappen die ze nu zet, het niet te laten
vertragen vanwege juist dit toekomstperspectief. Het gevaar
is dat we nu alleen focussen op de zwaarste bedden. We
moeten er juist voor zorgen dat het in de buurten lukt om
het met elkaar te dragen. Hoe gaat de minister dat doen?
Minister Helder:
Ik ben dat eens met mevrouw Bikker. Het is ook onderdeel
van het hele programma dat we ervoor zorgen dat we die
informele zorg veel beter kunnen gebruiken, op een manier
dat het ook te dragen is voor mantelzorgers. We willen
mantelzorgers beter ondersteunen en ervoor zorgen dat
mensen meer in elkaars nabijheid wonen. Dat kan en dat
hoeft niet alleen via nieuwbouw. Dat kan bijvoorbeeld door
bestaand maatschappelijk vastgoed anders te gebruiken.
Daar wordt aan gewerkt en er zijn gelden beschikbaar.
De heer Bevers (VVD):
Ik heb ook kennisgenomen van het artikel. Ik heb dat goed
gelezen. Als ik het goed begrepen heb, is er geen sprake
van dat het recht komt te vervallen, maar dat er veel meer
gestreefd wordt naar passende zorg thuis. Dat heb ik de
minister ook horen zeggen. Dat is volgens mij de strekking.
Mijn vraag daarbij is: in hoeverre kunnen zorgkantoren
mensen met dat zzp-4- en zzp-5-pakket van informatie
voorzien om duidelijk te maken dat ze die zorg thuis goed
kunnen organiseren? Hoe zit het met de aanspreekbare
wijkteams? Wat doen zorgkantoren in die richting?
Minister Helder:
Dat is een goede vraag. De zorgkantoren en de herkenbare
en aanspreekbare wijkteams zitten natuurlijk onder de
Zorgverzekeringswet. We zijn nu binnen het Integraal

20 juni 2023
TK 95

95-2-4

Zorgakkoord heel hard bezig om een visie op de nieuwe
eerste lijn te hebben, inclusief die herkenbare en aanspreekbare wijkteams. Dat is eind van dit jaar klaar. Dat is wat
meer toekomstmuziek. Ze kunnen nu al ervoor zorgen dat
er voldoende wijkverpleging wordt ingekocht. Ze kunnen
ook kijken naar de samenwerking in de wijk om ervoor te
zorgen dat we het plan daarvoor uitvoeren. Dat plan voor
die herkenbare en aanspreekbare wijkteams is er namelijk
al. Ik vraag zorgkantoren en zorgverzekeraars ook in de
regio meer en meer om samen te werken — want het is
één keten — om ervoor te zorgen dat dit al zo veel mogelijk
gebeurt.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan wil ik de minister voor Langdurige Zorg
en Sport danken voor haar beantwoording.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Mohandis

20 juni 2023
TK 95

95-2-5