Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

32 813

Kabinetsaanpak Klimaatbeleid

35 300 A

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Infrastructuurfonds voor het jaar 2020

Nr. 535

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 juni 2020
Zomer 2019 heeft het Kabinet het Klimaatakkoord vastgesteld. Hierin is
afgesproken dat het Rijk tot een rijksstrategie komt voor klimaatneutrale
en circulaire infraprojecten. Ook is afgesproken dat Rijk en regionale
overheden in 2020 tot afspraken komen over het bundelen van hun
inkoopkracht, om zo in 2030 klimaatneutraal en circulair te kunnen
werken. Met deze brief informeren wij u over de invulling van beide
afspraken.
Strategie Naar klimaatneutrale en circulaire rijksinfraprojecten
Om de Nederlandse klimaatdoelstellingen te halen en de economie te
versterken werkt het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW)
onder andere aan het verduurzamen van de Rijksinfrastructuur. Als grote
opdrachtgever van infraprojecten (weg, water, spoor en vaarweg) is het
de ambitie van IenW om in 2030 volledig klimaatneutraal en circulair te
werken, met hoogwaardig hergebruik van alle materialen en halvering
van het gebruik van primaire grondstoffen. Zo verminderen we ook de
uitstoot van fijnstof en stikstof.
In de bijlage «Naar klimaatneutrale en circulaire rijksinfraprojecten» ziet u
de strategie die het ministerie, samen met Rijkswaterstaat en ProRail,
hierin volgt1. De focus ligt op de werkterreinen met de grootste klimaatimpact, zoals de kustlijnzorg, het vaargeulonderhoud, de wegverhardingen en het spoor. Juist daar kunnen Rijkwaterstaat en ProRail het
verschil maken. In totaal gaat het jaarlijks om ca 0,7 Mton CO2-equivalenten.
Concreet betekent dit dat klimaatneutrale en circulaire doelstellingen
opgenomen worden in projectopdrachten. En dat bedrijven die aantoonbaar lagere milieukosten hebben of circulair werken financieel worden
beloond. Ook treden Rijkswaterstaat en ProRail op als «launching
1

kst-32813-535
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 813, nr. 535

1

customer» door duurzame innovaties in de praktijk te testen en op te
schalen als deze succesvol zijn. Via kennis- en ontwikkelprogramma’s
worden de opgedane ervaringen gedeeld. Hiermee dragen we niet alleen
bij aan mooiere projecten en een beter klimaat, maar ook aan een vitale
infrasector.
Met de strategie «Naar klimaatneutrale en circulaire rijksinfraprojecten»
geeft het ministerie invulling aan de afspraak uit het Klimaatakkoord,
onderdeel Duurzame Mobiliteit, om met een strategie te komen om
circulair en klimaatneutraal te werken in Rijksinfrastructuurprojecten.
Komen tot afspraken tussen Rijk en decentrale overheden
De strategie zet stevig in op de samenwerking tussen de publieke
opdrachtgevers. Dit is cruciaal, want de opdrachten die jaarlijks in de
GWW-markt worden gezet, stoten 3 Mton CO2uit. Daarom gaat het
ministerie IenW in gesprek met andere publieke opdrachtgevers over hun
ambities en plannen om te komen tot klimaatneutrale en circulaire
infraprojecten in 2030. Het ministerie streeft naar het gezamenlijk
opstellen van de zogenaamde «roadmaps» uit de rijksstrategie, zoals
bijvoorbeeld voor het werkterrein «Bouwplaats en Bouwlogistiek». Een
roadmap laat zien wat er nu al kan qua maatregelen, hoe de lat steeds
hoger gelegd kan worden in de uitvragen naar de markt, en welke
innovaties om ontwikkeling vragen.
Het doel is om zo met elkaar invulling te geven aan de afspraak uit het
Klimaatakkoord om in 2020 tot afspraken te komen over het benutten van
de inkoopkracht richting de Grond-, Weg en Waterbouwsector (GWW).
Implementatie bij het Ministerie van IenW
Een belangrijke uitwerking van de strategie is dat Rijkswaterstaat en
ProRail klimaatneutraal en circulair werken nadrukkelijker zullen uitvragen
in de aanbesteding van projecten en dit financieel gaan belonen. Voor
2021 wil het ministerie hiervoor extra middelen beschikbaar stellen. Met
de Miljoenennota 2021 wordt u hierover geïnformeerd.
De middelen worden bij Rijkswaterstaat en ProRail ingezet voor de werkterreinen met de meeste CO2-uitstoot en materiaalverbruik, te weten:
wegverharding, kunstwerken, kustlijnzorg & vaargeulonderhoud,
bouwplaats & bouwlogistiek, bovenbouw spoor, en energievoorziening
spoor.
ProRail en Rijkswaterstaat benutten hierbij de ervaringen die zijn
opgedaan met de aanpak Duurzaam GWW en Launching Customer.
Daarnaast worden de leerervaringen benut die worden opgedaan met de
middelen die beschikbaar zijn voor de GWW-sector vanuit de Klimaatenvelop, Urgenda (Kamerstuk 32 813, nr. 496) en de aanpak stikstofproblematiek (Kamerstuk 35 334, nr. 82). Maatregelen die leiden tot minder
CO2-uitstoot, zorgen vaak ook voor minder stikstof en fijnstof.
De ervaringen uit deze experimenten en pilots worden gebruikt voor
verdere opschaling en het aanscherpen van de standaardeisen.
Met de uitvoering van de strategie zal Rijkswaterstaat inhoudelijk invulling
geven aan de motie van het lid Moorlag (Kamerstuk 35 300 A, nr. 47) om
in lopende projecten in te zetten op duurzaamheidswinst.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven-van der Meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 813, nr. 535

2