Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

21 501-03

Begrotingsraad

Nr. 94

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 maart 2016
Op 9 maart jl. publiceerde de Europese Commissie de eerste aanvullende
begroting van 2016. Met de aanvullende begroting wordt een voorstel
gedaan voor de financiering van het instrument voor noodsteun binnen
de Europese Unie (EU). Daarnaast ziet de aanvullende begroting toe op
het uitbreiden van de financiële middelen voor het European Counter
Terrorist Centre (ECTC) van EuropOL. De aanvullende begroting heeft
geen effect op de totale omvang van de vastleggingen en betalingen van
de EU-begroting in 2016; de aanvullende begroting heeft evenmin effect
op de afdrachten van lidstaten.
Vanwege de urgente noodzaak om de humanitaire situatie van migranten
in de EU te verlichten, wordt over deze aanvullende begroting besloten
via een versnelde schriftelijke procedure met als uiterste reactietermijn
woensdag 16 maart. Zo kan nog voor de Europese Raad van 17 en
18 maart een besluit genomen worden. De Raad beslist met eenparigheid
van stemmen over de versnelde, schriftelijke procedure. Over de
aanvullende begroting wordt met gekwalificeerde meerderheid besloten,
waarna deze ter goedkeuring wordt voorgelegd aan het Europese
Parlement. In deze brief informeer ik uw Kamer over de inhoud van dit
voorstel en de Nederlandse inzet voor de onderhandelingen over deze
begroting.
Noodsteun-instrument
De Europese Commissie stelde op 2 maart voor om een instrument op te
richten om binnen de EU noodsteun te kunnen verlenen in het geval van
crises met ernstige humanitaire gevolgen. De Europese Raad van 7 maart
heeft dit voorstel verwelkomd en in de Raad Algemene Zaken van
15 maart wordt hierover naar verwachting een akkoord bereikt.1 Met het
nieuwe instrument kan over een periode van drie jaar in totaal 700 miljoen

1

kst-21501-03-94
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Zie Kamerstuk 22 112, nr. 2078 en Kamerstuk 21 501-20, nr. 1094.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-03, nr. 94

1

euro aan vastleggingen ter beschikking gesteld worden voor noodhulp,
waarvan 300 miljoen euro in 2016 en 200 miljoen euro per jaar in 2017 en
2018.
Het noodsteun-instrument is een aanvulling op eerder overeengekomen
Europese maatregelen. Het initiële budget voor de aanpak van de
migratiecrisis in 2015 en 2016 is verdubbeld van 4,6 mrd naar ruim 10 mrd
euro. Belangrijke mijlpalen voor de intensivering van het budget zijn:
• Op 23 mei 2015 presenteerde de Europese Commissie de mededeling
«Een Europese Migratieagenda» van 23 mei 2015, die door middel van
de vijfde aanvullende begroting is verwerkt in 2015.
• Op 9 september presenteerde de Europese Commissie maatregelen
die voortbouwen op het pakket uit 2015 en budgettair zijn opgenomen
in de Europese begroting voor 2016.
• Op 23 september presenteerde de Europese Commissie de mededeling «aanpak van de vluchtelingencrisis»; deze maatregelen zijn
verwerkt in de zevende aanvullende begroting in 2015 en in de
begroting voor 2016.2
• Eind 2015 is eveneens besloten de Turkey Refugee Facility op te
richten. De budgettaire effecten daarvan zijn verwerkt in de begroting
voor 2016 en worden verwerkt in het begrotingsvoorstel voor 2017.3
In de aanvullende begroting neemt de Europese Commissie het nieuwe
noodsteun-instrument op in de Europese begroting binnen categorie 3
(Veiligheid en Burgerschap). Het instrument wordt gefinancierd via
herschikking van middelen vanuit het Asiel-, Migratie- en Integratiefonds
(AMIF), dat bijdraagt aan het beheer van migratiestromen en het
versterken van asiel-, integratie- en terugkeerbeleid binnen de EU. Een
eerste tranche van 100 miljoen euro aan vastleggingen en 80,2 miljoen
euro aan betalingen zal voor 2016 ter beschikking gesteld worden aan het
noodsteun-instrument. Het resterende bedrag van 200 miljoen kan in de
loop van het jaar ter beschikking gesteld worden via herschikking binnen
categorie 3 of een nieuwe aanvullende begroting. Tabel 1 geeft de
budgettaire effecten van de nu voorliggende aanvullende begroting weer.
De benodigde middelen voor 2017–2018 worden opgenomen in de
ontwerpbegrotingen voor de betreffende jaren.
Tabel 1: Financiering noodsteun-instrument (miljoen euro)

Extra maatregel
Categorie 3: Noodsteun EU (incl. ondersteunende
uitgaven)
Financiële dekking
Categorie 3: Veiligheid en Burgerschap, gemeenschappelijk Europees Asiel Systeem

Vastleggingen

Betalingen

100

80,2

– 100

– 80,2

0,0

0,0

Netto budgettair effect

Europees antiterrorismecentrum (ECTC) van EuropOL
Het ECTC is opgericht op 1 januari 2016 om lidstaten te ondersteunen bij
de strijd tegen terrorisme via het bieden van operationele en analytische
steun bij onderzoek naar terroristische activiteiten. Als gevolg van recente
terroristische aanslagen, de toegenomen informatiestroom en de
additionele verzoeken om bijstand van lidstaten, is de werklast verzwaard.
Om deze redenen wordt voorgesteld extra personeel aan te nemen. De
additionele kosten hiervan zijn 2 miljoen euro. De Commissie wil dit
2
3

Kamerstuk 21 501-03, nr. 89 en Kamerstuk 21 501-03, nr. 90.
Kamerstuk 21 501-20, nr. 1054.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-03, nr. 94

2

bedrag via herschikking ter beschikking stellen. Tabel 2 geeft de budgettaire effecten van dit voorstel weer.
Tabel 2: Financiering versterking antiterrorismecentrum (miljoen euro)
Vastleggingen

Betalingen

Extra maatregelen
Categorie 3: Europees antiterrorisme centrum,
EuropOL
Financiële dekking
Categorie 3: Preventie en bestrijden grensoverschrijdende criminaliteit

2

2

–2

–2

Netto budgettair effect

0,0

0,0

Gevolgen Nederlandse afdrachten
De eerste aanvullende begroting van 2016 heeft geen effect op de omvang
van de betalingen en vastleggingen in 2016, omdat de Europese
Commissie de financiering van het noodsteun-instrument en de
versterking van het antiterrorismecentrum inpast in de begroting via
herschikking. De Nederlandse afdrachten veranderen dus ook niet. In tabel
3 is een overzicht opgenomen van de aanvullende begrotingen voor 2016
tot nu toe. Deze tabel zal ook in volgende Kamerbrieven over aanvullende
begrotingen opgenomen worden, zodat de ontwikkeling van de
EU-begroting inzichtelijk wordt. In de bijlage is een overzicht opgenomen
van de EU-begroting voor 2016.
Tabel 3: Overzicht aanvullende begrotingen 2016 (budgettaire effecten in miljoen euro)
Omschrijving

Totaal
afdracht1

BNI-afdracht

BTW-afdracht

Invoerrechten

Perceptiekostenvergoeding

Overige
inkomsten

Miljoenennota 2016
DAB1

5.247,9
–

4.238,9
–

478,3
–

2.933,6
–

– 325,8
–

– 2.077,1

Totaal afdracht

5.247,9

4.238,9

478,3

2.933,6

– 325,8

– 2.077,1

1
De Nederlandse afdrachten worden geraamd en verantwoord op de begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. De bruto afdrachten –
de bni-afdracht, de btw-afdracht en de invoerrechten – zijn opgenomen op artikel 3.1; de perceptiekostenvergoeding en de overige inkomsten op
artikel 3.10. De bruto afdrachten minus de perceptiekostenvergoeding en de overige inkomsten zijn gelijk aan de totale Nederlandse afdrachten,

Nederlandse inzet
Het kabinet steunt de eerste aanvullende begroting van 2016 en de
versnelde procedure. Het is van belang om de humanitaire situatie van
migranten in de EU op korte termijn te verlichten, via de inzet van
middelen uit het nieuwe noodsteun-instrument, in lijn met de opdracht
van de Europese Raad van 18 en 19 februari. Daarnaast ondersteunt het
kabinet de versterking van het Europees antiterrorismecentrum. Het
kabinet verwelkomt het feit dat de Commissie voor de financiering heeft
gezocht naar mogelijkheden voor herschikking, waardoor de maatregelen
geen gevolgen hebben voor de totale uitgaven van de EU.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-03, nr. 94

3

Bijlage
Tabel 4: Begroting 2016 (in miljoen euro)
Categorie

Vastleggingen

Betalingen

1a Concurrentiekracht
1b Cohesiebeleid
2 Landbouw
3 Veiligheid en Burgerschap
4 Extern Beleid
5 Administratie

19.010,0
50.831,2
62.484,2
4.052,0
9.167,0
8.935,2

17.418,3
48.844,3
55.120,8
3.022,3
10.155,6
8.935,1

Totaal begroting
wv. flexibiliteitsinstrument en GMC1
Speciale instrumenten

154.479,6
2.073,0
524,6

143.496,3
832,8
389,0

Totaal incl. speciale instrumenten
MFK-plafonds
Marge tot MFK-plafond2

155.004,2
154.738,0
2.331,4

143.885,3
144.685,0
799,7

1

Het flexibiliteitsinstrument en de Global Margin of Commitments (GMC) zijn twee speciale
instrumenten die de Europese Commissie kan inzetten binnen de begroting en het vastleggingenplafond.
2
De marge bij de vastleggingen betreft het verschil tussen het vastleggingenplafond en het
begrotingstotaal, exclusief de inzet van het flexibiliteitsinstrument en de GMC. De marge bij de
betalingen betreft het verschil tussen het betalingenplafond het begrotingstotaal, inclusief de
speciale instrumenten, het flexibiliteitsinstrument en de inzet van de GMC.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 21 501-03, nr. 94

4