Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

35 000 IV

Vaststelling van de begrotingsstaten van
Koninkrijksrelaties (IV) en het BES-fonds (H)
voor het jaar 2019

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
Inhoudsopgave
A.

B.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETVOORSTEL

3

BEGROTINGSTOELICHTING

4

1.

LEESWIJZER

4

2.
2.1
2.2

BELEIDSAGENDA KONINKRIJKSRELATIES
Beleidsprioriteiten
Overzichtstabel belangrijkste beleidsmatige
mutaties
Overzicht niet-juridisch verplichte uitgaven
Meerjarenplanning beleidsdoorlichtingen
Overzicht van risicoregelingen

7
7

2.3
2.4
2.5
3.

4.

5.
5.1

kst-35000-IV-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

BELEIDSARTIKELEN KONINKRIJKSRELATIES
Artikel 1 Versterken rechtstaat (oude naam:
Waarborgfunctie)
Artikel 4 Bevorderen sociaaleconomische
structuur
Artikel 5 Schuldsanering/lopende inschrijving/
leningen
Artikel 8 Wederopbouw bovenwindse eilanden
(oude naam: Noodhulp en wederopbouw
bovenwindse eilanden)

12
14
15
16
19
19
22
27

30

NIET-BELEIDSARTIKELEN KONINKRIJKSRELATIES
Artikel 6 Apparaat
Artikel 7 Nog onverdeeld

34
34
35

BELEIDSAGENDA BES-FONDS
Beleidsprioriteiten

36
36

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

1

6.

BELEIDSARTIKEL BES-FONDS
Artikel 1 BES-fonds

37
37

7.

BIJLAGEN
Bijlage 1: Verdiepingsbijlage Koninkrijksrelaties
Bijlage 2: Verdiepingsbijlage BES-fonds
Bijlage 3: Moties en toezeggingen
Bijlage 4: Overzicht subsidies
Bijlage 5: Overzicht evaluatie- en overig onderzoek
Bijlage 6: Overzicht rijksuitgaven Caribisch
Nederland
Bijlage 7: Overzicht belasting- en premieontvangsten Caribisch Nederland
Bijlage 8: Overzicht eilandelijke inkomsten
Bijlage 9: Overzicht renteloze leningen Caribisch
Nederland

39
39
46
47
55

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

56
58
62
63
66

2

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETSVOORSTEL
Wetsartikel 1 en 2
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk
afzonderlijk bij de wet vastgesteld.
In afwijking van het eerste lid is besloten de begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties en de begrotingsstaat van het BES-fonds in één wet te laten
vaststellen, op grond van artikel 2.3, tweede lid, van de Comptabiliteitswet
2016.
Het wetsvoorstel strekt ertoe om de onderhavige begrotingsstaten voor
het aangegeven jaar vast te stellen.
Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de
Rijksbegroting voor dat jaar. Een toelichting bij de Rijksbegroting als
geheel is opgenomen in de Miljoenennota.
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen
en de ontvangsten vastgesteld. De in de begrotingsstaten opgenomen
begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van
toelichting toegelicht (de zogenoemde begrotingstoelichting).
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

K.H. Ollongren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

3

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1. LEESWIJZER
Algemeen
Inleiding
Voor u ligt de begroting 2019 voor Koninkrijksrelaties (IV) en het
BES-fonds.
Groeiparagraaf
Ten opzichte van de begroting 2018 hebben de volgende wijzigingen
plaatsgevonden:
• In het Regeerakkoord «Vertrouwen in de toekomst» is bepaald dat met
ingang van 1 januari 2018 de Kustwacht Caribisch gebied uit de
begroting van Koninkrijksrelaties (IV) en het BES fonds vervalt. Het
budget voor de Kustwacht (artikel 1) is toegevoegd aan de begroting
van het Ministerie van Defensie (X) artikel 2. Taakuitvoering zeestrijdkrachten. Tevens is het budget voor het wisselkoersverschil van de
luchtverkenningscapaciteit en het onderzoek naar de luchtverkenningscapaciteit vanuit artikel 7 toegevoegd aan de begroting van het
Ministerie van Defensie (X) artikel 2. Taakuitvoering zeestrijdkrachten.
• De tweede Incidentele Suppletoire Begroting 2018 (Kamerstukken II
2017–2018, 34 936 IV, nr. 1) waarin voor artikel 8 Noodhulp en
wederopbouw Bovenwindse Eilanden voor het jaar 2019 met € 5,282
mln. wordt toegevoegd vanuit de Aanvullende post bij het Ministerie
van Financiën.
• De naam van beleidsartikel 8 is vervolgens met ingang van deze
begroting gewijzigd in «Wederopbouw Bovenwindse Eilanden». Deze
wijziging is doorgevoerd omdat na 2018 geen betalingen meer
plaatsvinden voor de verleende noodhulp.
• De naam van beleidsartikel 1 is gewijzigd naar «Versterken rechtsstaat» (was: Waarborgfunctie). Deze wijziging is doorgevoerd naar
aanleiding van de aanbeveling uit de beleidsdoorlichting van begrotingsartikel 1. Met de nieuwe naam wordt de inzet vanuit dit begrotingsartikel, die niet wezenlijk gewijzigd is, beter gedekt.
Beleidsagenda’s
De beleidsagenda’s Koninkrijksrelaties en BES-fonds geven een kernachtig
overzicht van de hoofdlijnen van het beleid.
De beleidsagenda voor Koninkrijksrelaties (IV) wordt afgesloten met vier
overzichten:
• Overzichtstabel belangrijkste mutaties
In dit overzicht zijn de belangrijkste beleidsmatige mutaties opgenomen.
• Overzicht niet-juridisch verplichte uitgaven
In dit overzicht zijn de niet-juridisch verplichte uitgaven opgenomen.
• Meerjarenplanning beleidsdoorlichtingen
In de meerjarenplanning beleidsdoorlichtingen is per artikel voor de
periode 2016–2022 opgenomen wanneer een beleidsdoorlichting is
gerealiseerd of gepland. De aanvullende informatie is opgenomen in
bijlage 5 «Evaluatie- en overig onderzoek».
• Overzicht van risicoregelingen
In de beleidsagenda is een tabel «verstrekte garanties en verstrekte
leningen» opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

4

De beleidsartikelen
In de beleidsartikelen staan de beleids- en de financiële informatie over de
voorgenomen uitgaven. De begroting Koninkrijksrelaties is opgebouwd
uit vier beleidsartikelen: artikel 1 Versterken rechtsstaat, artikel 4 Bevorderen sociaaleconomische structuur, artikel 5 Schuldsanering/lopende
inschrijving/leningen en artikel 8 Wederopbouw Bovenwindse Eilanden.
De begroting van het BES-fonds kent één beleidsartikel: artikel 1
BES-fonds.
Een beleidsartikel is opgebouwd uit de volgende elementen:
A Algemene doelstelling
B Rol en verantwoordelijkheid
C Beleidswijzigingen
D1 Budgettaire gevolgen van beleid
D2 Budgetflexibiliteit
E Toelichting op de instrumenten
Budgetflexibiliteit
De peildatum van de gepresenteerde budgetflexibiliteit (juridisch
verplicht) is 1 januari 2019.
De niet-beleidsartikelen
De begroting Koninkrijksrelaties bevat twee niet-beleidsartikelen: artikel 6
Apparaat en artikel 7 Nog onverdeeld.
Bijlagen
De bijlagen 1 en 2 bevatten de verdiepingsbijlagen voor Koninkrijksrelaties en BES-fonds. Bijlage 3 is een overzicht van de moties en toezeggingen voor beide hoofdstukken.
Vervolgens volgt voor Koninkrijksrelaties een overzicht subsidies (bijlage
4) en een overzicht evaluatie- en overig onderzoek (bijlage 5).
Met betrekking tot het BES-fonds volgen het overzicht rijksuitgaven
Caribisch Nederland (bijlage 6), het overzicht belasting- en premieontvangsten Caribisch Nederland (bijlage 7), het overzicht eilandelijke
inkomsten (bijlage 8) en het overzicht renteloze leningen Caribisch
Nederland (bijlage 9).
Het uitgangspunt is om in de verdiepingsbijlage de beleidsmatige en
technische mutaties toe te lichten die groter zijn dan of gelijk aan de
ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften 2018 (RBV 2018)
is opgenomen. In het kader van transparantie of anderszins kan het
voorkomen dat mutaties beneden deze ondergrenzen ook worden
toegelicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

5

Omvang begrotingsartikel
(stand ontwerpbegroting)
In € miljoen

Beleidsmatige mutaties
(ondergrens in € miljoen)

Technische mutaties
(ondergrens in € miljoen)

1. Versterken Rechtsstaat

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln.
Ontvangsten: 2 mln.

4. Bevorderen sociaaleconomische structuur Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.

5. Schuldsanering/lopende inschrijving/
leningen

Verplichtingen/Uitgaven: 1/2 mln.
Ontvangsten: 1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 2/4 mln.
Ontvangsten: 2 mln.

8. Wederopbouw Bovenwindse Eilanden

Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.

6. Apparaat

Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: –

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: –

7. Nog onverdeeld

Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: –

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: –

1. BES-fonds

Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

6

2. DE BELEIDSAGENDA KONINKRIJKSRELATIES
2.1 Beleidsprioriteiten
Het Koninkrijk der Nederlanden bestaat uit de vier autonome landen
Curaçao, Sint Maarten, Aruba en Nederland. Op de begroting Koninkrijksrelaties worden uitgaven gedaan ten behoeve van de landen en openbare
lichamen in het Caribisch deel van het Koninkrijk. De openbare lichamen
Bonaire, Sint Eustatius en Saba maken deel uit van het staatsbestel van
Nederland. De middelen die op de begroting van Koninkrijksrelaties
besteed worden zijn in het bijzonder gericht op rechtszekerheid,
deugdelijk bestuur en de bescherming van de fundamentele rechten en
vrijheden van de inwoners. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (BZK) heeft de coördinerende taak om de verantwoordelijkheid die Nederland heeft naar de inwoners van Bonaire, Sint
Eustatius en Saba in te vullen. De prioriteit ligt op deze eilanden bij het
verbeteren van het economisch perspectief, onder meer door versterking
van de infrastructuur en het terugdringen van armoede.
Coördinerende verantwoordelijkheid BZK
Het Ministerie van BZK heeft sinds het Regeerakkoord «Vertrouwen in de
toekomst» een sterkere coördinerende rol op het gebied van Koninkrijksrelaties. Dankzij deze coördinatie kan de Rijksoverheid het verschil maken,
door het handelen «op de grond» te versterken. Om effectief beleid te
kunnen voeren is het van belang rekening te houden met de uitvoerbaarheid van beleid en de beschikbare uitvoeringskracht op de eilanden.
Om dit waar te kunnen maken is de versterkte coördinatie geen doel op
zich, maar een middel om te voorzien in de breed gedragen behoefte aan
interdepartementale samenwerking, integrale beleids- en besluitvorming,
en uitwisseling en sturing op het gebied van beleidsplannen en
wetgeving. Door deze behoefte te vervullen is het Rijk beter in staat te
prioriteren en zo een gerichte bijdrage te leveren aan de sociaaleconomische ontwikkeling van de eilanden. De regering zal in najaar 2018
voorlichting vragen aan de Afdeling advisering van de Raad van State
over de bestaande vormgeving van de verhouding tussen Caribisch en
Europees Nederland en de coördinerende rol van BZK.
Vanuit het Ministerie van BZK is er sturing en samenwerking op belangrijke thema’s als het sociaal domein en armoedebestrijding, maar deze
versterkte coördinatie ontslaat andere departementen niet van hun
verantwoordelijkheid. De versterkte coördinatie komt dus niet in de plaats
van het eigenaarschap van andere departementen, maar beoogt
meerwaarde te halen uit de gezamenlijke inspanningen. De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft een bewindspersonenoverleg Caribisch Nederland in het leven geroepen waar besloten
wordt over departement overstijgende onderwerpen aangaande Caribisch
Nederland. Daarnaast is een hoogambtelijke interdepartementale
stuurgroep Caribisch Nederland ingericht die elke 6 weken spreekt en de
facto als voorportaal van het bewindspersonenoverleg fungeert. De
coördinatie wordt ook praktisch vormgegeven, bijvoorbeeld door te
sturen op de uitvoering van de maatregelen uit de kabinetsreactie sociaal
minimum of door interdepartementale taskforces of stuurgroepen in het
leven te roepen die knelpunten in Caribisch Nederland adresseren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

7

Wederopbouw bovenwinden
Op 6 september 2017 trok de orkaan Irma met verwoestende gevolgen
over de bovenwindse eilanden. In korte tijd raakten bewoners van Saba,
Sint Eustatius en Sint Maarten dakloos, raakten hotels en kantoren zwaar
beschadigd en werd de infrastructuur verwoest. Al tijdens de fase van de
noodhulp is gestart met de wederopbouw van de bovenwindse eilanden.
Deze wederopbouw loopt door in 2019 en zal nog jaren in beslag gaan
nemen, waarbij de Caribische (ei)landen en Nederland intensief met
elkaar samen zullen blijven werken. De Wereldbank is door Sint Maarten
en Nederland gevraagd om de wederopbouw van Sint Maarten verder
vorm te geven en te coördineren. Daarnaast hebben Nederland en Sint
Maarten afspraken gemaakt over de randvoorwaarden voor de Nederlandse bijdrage aan de wederopbouw: het versterken van grenstoezicht en
het instellen van een Integriteitskamer. Naast de wederopbouw van Sint
Maarten, zet Nederland zich ook in om de schade op Saba en Sint
Eustatius te herstellen.
Versterking grenstoezicht Sint Maarten
Het huidige grenstoezicht op Sint Maarten is kwetsbaar en ondermaats.
Een integere en versterkte uitvoering van het grenstoezicht is een
essentiële schakel in de aanpak van criminaliteit en instroom van illegale
arbeidsmigranten. Zeker na de orkaan Irma is er een verhoogd risico,
omdat instanties als de douane en Korps Politie Sint Maarten (KPSM) niet
goed en volledig functioneren. De versterking geldt in principe voor een
periode van twee jaar. De inzet van Nederlandse douane en Koninklijke
Marechaussee (KMar) is daarom vooral gericht op opleiding, capaciteitsversterking door de inzet van lokale arbeidskrachten, twinning en training
op het werk, zodat Sint Maarten in staat wordt gesteld over twee jaar de
versterking zelfstandig te kunnen uitvoeren. Daarnaast bestaat de
versterking uit het verschaffen van adequate middelen om het grenstoezicht goed en integer uit te kunnen voeren. De inzet van de Kustwacht in
het Caribisch gebied wordt als gevolg van de orkaan Irma ook tijdelijk
versterkt.
Integriteitskamer Sint Maarten
De zorg voor integriteit van het openbaar bestuur is een landsaangelegenheid. In 2015 is tussen de regering van Sint Maarten en Nederland
afgesproken dat er bij landsverordening een Integriteitskamer wordt
ingesteld. Aanleiding daarvoor waren diverse rapporten waaruit de
zorgwekkende staat van de integriteit van het openbaar bestuur van Sint
Maarten bleek. Ten tijde van het passeren van de orkanen Irma en Maria
in 2017 was nog geen integriteitskamer ingesteld. Nederland heeft dat
vervolgens als harde randvoorwaarde gesteld voor het in aanmerking
komen voor een financiële bijdrage voor de wederopbouw. Nederland
draagt, op basis van eerder gemaakte afspraken, financieel bij aan de
integriteitskamer. Dit houdt in dat Nederland tot en met 2021 zorg zal
dragen voor de financiering van de helft van de kosten van de integriteitskamer. Voor de andere helft is Sint Maarten verantwoordelijk, maar dat
deel zal tot en met 2020 vergoed worden vanuit het wederopbouwfonds.
Wederopbouw Sint Maarten
Het hoofdspoor van de wederopbouw van Sint Maarten verloopt via een
trustfund bij de Wereldbank. Van de in totaal gereserveerde € 550 mln.
voor wederopbouw zal maximaal € 470 mln., in tranches, in dit trustfund
worden gestort. De Wereldbank heeft ruime internationale ervaring met
wederopbouwtrajecten, onder meer in de regio en met «small island
states». Uitvoering met middelen uit het trustfund vindt niet alleen plaats

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

8

door de overheid van Sint Maarten, maar ook door de Wereldbank zelf,
internationale organisaties en (lokale) non-gouvernementele organisaties.
Naast het traject met de Wereldbank, verleent Nederland ook directe steun
aan Sint Maarten, vanuit de middelen voor de wederopbouw van Sint
Maarten. Deze directe steun vindt plaats wanneer de Wereldbank deze
steun niet kan verlenen, wil verlenen of wanneer interventie door de
Wereldbank niet wenselijk is. Langs deze weg wordt technische assistentie
en bijstand geleverd, meer specifiek worden ook middelen ingezet voor de
rechtshandhaving.
De rechtshandhavingsketen op Sint Maarten is zwaar getroffen door
orkaan Irma en is sinds de orkaan niet in staat om zelfstandig de
veiligheid op het eiland te waarborgen. Nederland levert daarom bijstand
aan de detentiesituatie van Sint Maarten en het Korps Politie Sint Maarten
vanuit het wederopbouwfonds. Met deze bijstand kunnen de sectoren
opgebouwd worden, zodat ze op termijn weer zelfstandig kunnen
functioneren.
Wederopbouw Saba en Sint Eustatius
Naast de wederopbouw van Sint Maarten, zet Nederland zich ook in voor
de wederopbouw van de eilanden Saba en Sint Eustatius. Deze wederopbouw vindt plaats onder coördinatie van het Ministerie van BZK, maar
in nauwe samenwerking met de departementen van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap (OCW), Economische Zaken en Klimaat (EZK) en Infrastructuur en Waterstaat (IenW). Binnen deze samenwerking heeft elk
departement zijn eigen verantwoordelijkheid. Zo is OCW verantwoordelijk
voor het herstel van schoolgebouwen, focust EZK zich op toerisme en ligt
de prioriteit van IenW bij de wegen, luchthavens en zeehavens. Het
Ministerie van BZK houdt zich, naast de coördinerende functie, bezig met
de projecten woningbouw, herstel van de klif Fort Oranje, openbare
ruimte en onroerende zaken, natuur en milieu en duurzaam afvalmanagement in de regio. In 2019 lopen onder meer de projecten herstel
schoolgebouwen en herstel van de klif Fort Oranje door. Het herstel van
de klif Fort Oranje maakt deel uit van een bredere aanpak van erosie en
behoud van erfgoed, met betrokkenheid van de Ministeries van IenW,
OCW en BZK. Fort Oranje is Rijksvastgoed en valt daarmee onder de
verantwoordelijkheid van BZK.
Rechtshandhaving
Team bestrijding ondermijning
In 2017 is besloten tot het continueren van de financiering van de
gezamenlijke extra inzet van het Recherche Samenwerkingsteam, het
Openbaar Ministerie en het Gemeenschappelijk Hof van Justitie ten
behoeve van de bestrijding van ondermijning (Team bestrijding ondermijning, TBO). Deze aanpak van georganiseerde (ondermijnende)
criminaliteit heeft in 2017 de eerste zichtbare resultaten opgeleverd,
waarmee de noodzaak van deze aanpak wordt bevestigd. De komende
jaren wordt hierop doorgepakt, zodat deugdelijk bestuur een partner kan
blijven in de rechtshandhavingsketen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

9

Versterking goed bestuur en regionale ontwikkeling
Bestuurlijk ingrijpen Sint Eustatius
De Commissie van Wijzen heeft in 2018 geconcludeerd dat het bestuur op
Sint Eustatius zich schuldig maakte aan «grove taakverwaarlozing». Deze
situatie had ingrijpende gevolgen voor het dagelijks leven van de
bevolking, zoals rechtsongelijkheid. Om deze situatie te verbeteren, heeft
Nederland in februari 2018 bestuurlijk ingegrepen op Sint Eustatius, door
middel van de Tijdelijke wet taakverwaarlozing Sint Eustatius. De
eilandsraad is ontbonden en de gedeputeerden en waarnemend gezaghebber zijn van hun functie ontheven. Er is een regeringscommissaris
benoemd die voorziet in het bestuur van Sint Eustatius. Zoals ook uit de
voortgangsbrief over de situatie op Sint Eustatius blijkt (Kamerstukken II
2017–2018, 34 775) is de situatie nog ernstiger dan oorspronkelijk
voorzien. De verwaarlozing en achterstanden zijn op vrijwel alle terreinen
zichtbaar en merkbaar en groter dan gedacht. De regeringscommissaris
en het kabinet spannen zich gericht in om deze problemen op te lossen.
Versterken bestuur
Het Ministerie van BZK richt zich met een programma bestuurlijke
ontwikkeling op het verhogen van de kwaliteit en slagkracht van het
openbaar bestuur op de zes eilanden in het Caribisch deel van het
Koninkrijk, met name Caribisch Nederland. Een goed functionerend,
transparant bestuur is een basisvoorwaarde om tot effect op specifieke en
prioritaire thema’s te komen.
Het Ministerie van BZK spant zich in om de uitvoeringskracht te verbeteren, rekening houdend met lokale omstandigheden en specifieke
bestuurlijke context per eiland. Het is van belang om blijvend te investeren in menselijk kapitaal, bijvoorbeeld door het toerusten en trainen van
de ambtelijke apparaten. Ook wordt er door middel van de eerder
benoemde versterkte coördinerende rol van het Ministerie van BZK
gewerkt aan het integraal werken vanuit de departementen. Met name ten
aanzien van Caribisch Nederland zal dit tot verbeteringen moeten leiden
in de uitvoering van beleid.
Het programma bestuurlijke ontwikkeling richt zich op het versterken van
de relatie tussen het bestuur en het ambtelijk apparaat. Er wordt gericht
en actief bijgedragen om de ambtelijke kracht op de eilanden te
versterken, door een Talent Ontwikkel Programma (TOP) Bonaire voor
jonge lokale professionals te organiseren en een TOP Traineeship om
talentvolle Caribische professionals die in Europees Nederland gestudeerd hebben de kans te bieden om terug te keren op hun eiland. In 2018
en 2019 zullen er diverse trainingen aan ambtenaren en potentiele
bestuurders gegeven worden op Sint Eustatius om de bestuurlijke
ondersteuning te verbeteren.
Regionale knelpunten – Caribisch Nederland
In deze kabinetsperiode zijn financiële middelen gereserveerd voor de
aanpak van regionale knelpunten. Voor Caribisch Nederland is hieruit € 30
mln. gereserveerd. Daarbij zal conform het Regeerakkoord de prioriteit
worden gelegd bij het verbeteren van het economisch perspectief, onder
meer door versterking van de infrastructuur en het terugdringen van
armoede. Deze extra investeringen vinden plaats onder voorwaarde dat
goed bestuur en financiële verantwoording op een afdoende niveau zijn
geborgd. De Kamer is hierover geïnformeerd bij brieven d.d. 19 februari
2018 (Kamerstukken II 2017–2018, 29 697, nr. 37 en 42). Op 16 juli 2018 is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

10

de Kamer geïnformeerd over de besteding van de middelen uit de Regio
Envelop ten behoeve van projecten voor Caribisch Nederland (Kamerstukken II 2017–2018, 29 697, nr. 54).
Financiële situatie (ei)landen in relatie tot financieel toezicht en
economische ontwikkeling
Aruba
De huidige financiële situatie op Aruba is buitengewoon zorgelijk. Hoge
tekorten op de begroting, oplopende staatstaatsschuld en een stagnerende economische groei vormen de grootste risico’s. Het financieel
toezicht op Aruba is geregeld aan de hand van de Landsverordening
Aruba financieel toezicht (LAft) en wordt uitgevoerd door het Collega
Aruba financieel toezicht (CAft). Aangezien er vanaf 2019 geen begrotingsnormen meer zijn opgenomen in de LAft, is Nederland met Aruba in
gesprek ten behoeve van verlenging van het toezicht en een nieuw
normenkader.
Curaçao en Sint Maarten
Het financieel toezicht op Curaçao en Sint Maarten is geregeld in de
Rijkswet financieel toezicht (Rft) Curaçao en Sint Maarten. Op Curaçao
vormen, naast een stagnerende economische groei, de beperkte capaciteit
om tegenvallers op te vangen en de ontwikkelingen rondom de olieraffinaderij de grootste risico’s. Met betrekking tot Sint Maarten blijven de
gevolgen van de orkanen Irma en Maria ook de komende jaren een grote
impact hebben op de economie. Daarnaast blijkt het op orde krijgen van
het financieel beheer al jaren een grote uitdaging voor het land. Tot slot
laat de ontwikkeling van de staatsschuld op Sint Maarten en Curaçao een
beheersbaar beeld zien, de bijzondere positie waarin Sint Maarten thans
verkeert daargelaten. Het College financieel toezicht (Cft) is nauw
betrokken bij het op orde brengen van het financieel beheer van de landen
conform artikel 4 van de Rft. Daarnaast kunnen de landen gebruik maken
van de expertise en advisering van de eigen rekenkamers.
BES-eilanden
Het College financieel toezicht BES (Cft-BES) houdt toezicht op de
financiën van Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Daar waar Saba al enkele
jaren een goedkeurende accountantsverklaring krijgt, blijft het voor
Bonaire en Sint Eustatius een uitdaging om het financieel beheer naar een
aanvaardbaar niveau te brengen.
Vanaf februari 2018 is met het bestuurlijk ingrijpen de Tijdelijke wet
taakverwaarlozing ingegaan op Sint Eustatius, waarbij het verbeteren van
het financieel beheer een van de prioriteiten is. Met Bonaire zijn reeds
gesprekken gestart om brede afspraken te maken over het verbeteren van
het financieel beheer in een nog af te sluiten bestuursakkoord.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

11

2.2 Belangrijkste beleidsmatige mutaties t.o.v. vorig jaar
(ontvangsten, uitgaven en niet-belastingontvangsten)
Opbouw uitgaven (x € 1 000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018
(inclusief NvW)

art. nr.

246.086

102.169

102.043

101.837

89.721

0

Stand ontwerpbegroting 2018
(na ISB)

379.286

107.451

102.043

101.837

89.721

0

Mutatie 1e suppletoire begroting
2018

89.713

1.337

2.341

1.883

1.665

0

Belangrijkste mutaties
1) Wisselkoers leningen

5.2

4.448

2) Wisselkoers BES-fonds

7.4

– 4.712

3) Derde incidentele begroting
2018

8.2

15.300

4) Liquiditeitssteun

1.790

5) Wederopbouw Statia

3.067

6) Klif Statia bijdrage I&W
7) Kasschuif FDA
8) Kasschuif Integriteitskamer

Overige mutaties

Stand ontwerpbegroting 2019

1.500
4.1

– 2.463

1.232

1.231

– 450

450

986

– 1.000

– 1.000

– 999

– 998

90.387

488.729

108.756

104.615

103.171

90.388

90.387

Toelichting:
1. Wisselkoers leningen
Als gevolg gevolg van de huidige wisselkoers van de dollar ten opzichte
van de euro zijn er meerontvangsten op rente van de uitstaande leningen.
Deze wisselkoersmeevaller wordt toegevoegd aan de wisselkoersreserve
op artikel 7 van deze begroting.
2. Wisselkoers BES-fonds
De vrije uitkering van het BES-fonds is vastgelegd in dollars. Door de
huidige wisselkoers van de dollar ten opzichte van de euro is er sprake
van een wisselkoerstegenvaller. Deze wordt gedekt vanuit de wisselkoersreserve op artikel 7 van de begroting van Koninkrijksrelaties.
7. Kasschuif FDA
De laatste restmiddelen Fondo Desaroyo Aruba (FDA), zijn teruggevloeid
naar de KR begroting. Deze middelen worden, conform de beheersovereenkomst tussen Aruba, Nederland en FDA, weer ingezet ten behoeve van
het land Aruba voor de komende twee jaar. Een deel van de middelen
wordt in 2019 ingezet voor kinderbescherming, het overige deel wordt
aangewend ter versterking van de rechtshandhaving op Aruba.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

12

Opbouw ontvangsten (x € 1 000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018
(inclusief NvW)

art. nr.

41.670

33.844

31.895

30.491

30.403

0

Stand ontwerpbegroting 2018
(na ISB)

41.670

33.844

31.895

30.491

30.403

0

Mutatie 1e suppletoire begroting
2018

3.951

0

0

0

0

0

Belangrijkste mutaties
1) Wisselkoers leningen

4.448

Overige mutaties

2.463

0

0

0

0

30.403

Stand ontwerpbegroting 2019

48.084

38.292

31.895

30.491

30.403

30.403

Toelichting:
1. Wisselkoers leningen
Als gevolg gevolg van de huidige wisselkoers van de dollar ten opzichte
van de euro zijn er meerontvangsten op rente van de uitstaande leningen.
Deze wisselkoersmeevaller wordt toegevoegd aan de wisselkoersreserve
op artikel 7 van deze begroting.
BES-fonds
Opbouw uitgaven (x € 1 000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018
(inclusief NvW)

art. nr.

41.386

33.087

33.087

32.888

32.998

0

Stand ontwerpbegroting 2018
(na ISB)

41.386

33.087

33.087

32.888

32.998

0

0

0

0

0

0

0

Mutatie 1e suppletoire begroting
2018

Belangrijkste mutaties
1) Wisselkoers BES-fonds

Overige mutaties

Stand ontwerpbegroting 2019

4.712

573

480

395

369

368

33.367

41.959

38.279

33.482

33.257

33.366

33.367

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

13

BES-fonds
Opbouw ontvangsten (x € 1 000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018
(inclusief NvW)

art. nr.

41.386

33.087

33.087

32.888

32.998

0

Stand ontwerpbegroting 2018
(na ISB)

41.386

33.087

33.087

32.888

32.998

0

0

0

0

0

0

0

Mutatie 1e suppletoire begroting
2018

Belangrijkste mutaties
1) Wisselkoers BES-fonds

4.712

Overige mutaties

Stand ontwerpbegroting 2019

573

480

395

369

368

33.367

41.959

38.279

33.482

33.257

33.366

33.367

Toelichting uitgaven/ontvangsten:
1. Wisselkoers BES-fonds
De vrije uitkering van het BES-fonds is vastgelegd in dollars. Door de
huidige wisselkoers van de dollar ten opzichte van de euro is er sprake
van een wisselkoerstegenvaller. Deze wordt gedekt vanuit de wisselkoersreserve op artikel 7 van de begroting van Koninkrijksrelaties.
2.3 Overzicht niet-juridisch verplichte uitgaven en bestemming
(bedragen x € 1.000)
Overzicht niet-juridisch verplichte uitgaven en bestemming (bedragen x € 1.000)
Art.nr.

Naam artikel (€ tot.
uitgaven art.)

Juridisch verplichte
uitgaven

Niet-juridisch verplichte uitgaven

Bestemming van de niet-juridisch
verplichte uitgaven

4

Bevorderen
sociaaleconomische
structuur (€ 11.198)

€ 6.174 (55%)

€ 5.024 (45%)

– opdrachten Caribisch Nederland
(€ 3.530)
– opdrachten landen (€ 1.258)
– overig (€ 236)

Totaal aan niet verplichte uitgaven

€ 5.024

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

14

2.4 Meerjarenplanning Beleidsdoorlichtingen
Meerjarenplanning Beleidsdoorlichtingen
(realisatie)

1

Versterking rechtsstaat

4

Bevorderen sociaaleconomische
structuur

4.1

Aruba, Curaçao en
Sint Maarten

U

U

Nee

4.2

Caribisch Nederland

U

U

Ja

5

Schuldsanering/
lopende inschrijving/
leningen

U

U

Ja

Wederopbouw
Bovenwindse
Eilanden

8.1

Wederopbouw

2018

2019

2020

2021

U

2022

2023

Geheel
artikelonderdeel?

Naam artikel

8

2017

(planning)

Artikel

Ja

U

Ja

U

Toelichting
Artikel 4.1 Aruba, Curaçao en Sint Maarten
De onder artikelonderdeel 4.1 geraamde pensioentoelagen worden niet in
de beleidsdoorlichting meegenomen.
Voor een overzicht van de gerealiseerde beleidsdoorlichtingen en
evaluaties wordt verwezen naar de meest recente jaarverslagen en/of de
site van het Ministerie van Financiën: http://www.rijksbegroting.nl/
beleidsevalutaties.
Voor de meerjaren planning van de beleidsdoorlichtingen en evaluaties
wordt verwezen naar de bijlage bij deze begroting: «Evaluatie- en overig
onderzoek». Voor de gerealiseerde beleidsdoorlichtingen en overige
evaluaties zijn hyperlinks opgenomen die meteen verwijzen naar de
betreffende documenten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

15

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

16

850

1.876
2.726

Voorschotten
9e Europees
Ontwikkelings Fonds
(EOF)

Totaal

0

0

0

2018

2017

Leningen
aan het land
Aruba

5. Schuldsanering/
lopende inschrijving/
leningen (vanaf 2016)

Geraamd te
verlenen

Uitstaande
garanties

Omschrijving

Artikel

Overzicht van verstrekte garanties (bedragen x € 1.000)

2.5 Overzicht van risicoregelingen

614

0

614

2018

Geraamd te
vervallen

2.112

1.876

236

2018

Uitstaande
garanties

0

0

0

2019

Geraamd te
verlenen

236

0

236

2019

Geraamd te
vervallen

1.876

1.876

0

2019

Uitstaande
garanties

1.876

1.876

0

2019

Garantieplafond

0

0

0

Totaal
plafond

nee

nee

Garantie
aan partij
binnen de
collectieve
sector?

Leningen aan het Land Aruba: Deze post heeft betrekking op een door
Nederland verstrekte garantstelling van leningen aan het Land Aruba
vallende onder Staatsgarantie. De leningen zijn gedurende de periode
1990–1997 uitgegeven door de Nederlandse Investeringsbank voor
Ontwikkelingslanden (NIO). Vanwege de toenmalige financiële situatie van
Aruba is door Nederland een garantstelling gegeven. Het garantieplafond
is gekoppeld aan de hoogte van de uitstaande lening en wordt per
aflossing van Aruba verlaagd met datzelfde bedrag. Het betreft hier een
leningenportefeuille met diverse looptijden. De langst lopende lening
eindigt in 2020. Aruba heeft tot op heden nog geen aflossing gemist. Voor
deze garantie is geen begrotingsreserve aanwezig en wordt geen premie
afgedragen als vergoeding voor de afgegeven garantie.
9e Europees Ontwikkelings Fonds (EOF): De garantstellingen zijn op
verzoek van de Europese Commissie (EC) in het kader van het Europees
Ontwikkelings Fonds (EOF) verstrekt door Nederland. De Europese
Commissie verlangt van de lidstaten, bij projecten niet vallend binnen de
Europese grenzen, een garantstelling voor individuele Landen en
gebieden overzee (LGO’s). De uitvoering van de projecten vindt plaats op
Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland en hebben betrekking op
het Sociaal Infrastructuur-programma en het Bonaire riolerings- en
waterzuiveringsprogramma. Het sociaal infrastructuur programma
eindigt, en de garantie vervalt daarmee. Het riolerings- en waterzuiveringsprogramma ondervindt vertraging door een arbitragezaak. De
garantie loopt tot eind 2019.
Voor 2018 zijn er geen uitgaven en ontvangsten op garanties geraamd,
omdat er geen indicaties zijn dat Aruba niet aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen en de EC op dit moment geen beroep op de garantiestelling heeft gedaan.
Overzicht van verstrekte leningen (bedragen x € 1.000)
Artikel

Omschrijving

Uitstaande
lening

Looptijd
lening

5. Schuldsanering/ lopende
inschrijving/ leningen

Begrotingssteun Aruba

3.630

25 jaar

Lening Ontwikkelingsbank van de Nederlandse Antillen (OBNA)

1.340

30 jaar

Maatregel Tussenbalans

6.694

30 jaar

Water- en Energiebedrijf Aruba

6.656

30 jaar

Leningen lopende inschrijving Curaçao

929.614

30 jaar

Leningen lopende inschrijving Sint Maarten

205.083

30 jaar

Begrotingssteun Aruba
In 1985 tot 1988 is aan Aruba een begrotingssteun verleend in de vorm
van een lening van € 45,4 mln. met een jaarlijkse rente van 2,5%. Vanaf
eind 1994 vindt aflossing plaats in 25 jaarlijkse termijnen van € 1,8 mln.
Eind 2018 zal de laatste aflossing plaatsvinden.
Lening OBNA
Dit betreft een lening aan de Ontwikkelingsbank van de Nederlandse
Antillen (OBNA) ten behoeve van aanvullende liquiditeiten steun.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

17

Maatregel Tussenbalans
In het kader van de maatregel Tussenbalans zijn met ingang van 1991
begrotingsleningen verstrekt aan Aruba ter financiering van projecten,
waarvan een bepaald rendement verwacht mag worden. De leningen
hebben een looptijd van 30 jaar, waarvan de eerste acht jaar vrij van
aflossing zijn. Het jaarlijkse rentepercentage is 2,5%. In 2025 zullen de
laatste aflossingen plaatsvinden.
Water- en Energiebedrijf Aruba (akte 263-JZ/1995)
Het betreft een begrotingslening ten behoeve van het Water- en Energiebedrijf NV gevestigd te Aruba. De lening is verstrekt voor het aldaar
verrichten van een groot aantal investeringen voor de renovatie en
uitbreiding van het Water- en Energiebedrijf. Deze leningsovereenkomst is
opgesteld in Arubaanse valuta ad AFL 28 mln. (€ 10,9 mln.). Inmiddels is
er op deze lening een bedrag van € 4,0 mln. afgelost. De lening heeft een
looptijd tot 30 juni 2026 waarvan de eerste acht jaar vrij van aflossing zijn.
Het jaarlijkse rentepercentage is 2,5%.
Leningen lopende inschrijving Curaçao
Op 15 oktober 2010 heeft de Nederlandse Staat vijf leningen verstrekt aan
het land Curaçao. De maximale looptijd van de langstlopende lening is 30
jaar. Op 16 september 2013 heeft de Nederlandse Staat een lening van
ANG 60 mln. verstrekt aan het land Curaçao. Op 2 juni 2014 heeft de
Nederlandse Staat een lening van ANG 250 mln. verstrekt aan het land
Curaçao. Op 20 januari 2015 heeft de Nederlandse staat een lening van
ANG 267 mln. verstrekt aan het land Curaçao. Op 30 december 2015 heeft
de Nederlandse Staat een lening van ANG 35 mln. verstrekt aan het land
Curaçao. Alle hierboven verstrekte leningen hebben een looptijd van
30 jaar.
Het Ministerie van Financiën voert het beheer over deze leningen, de
belasting vindt evenwel plaats op hoofdstuk Koninkrijksrelaties (IV).
Leningen lopende inschrijving Sint Maarten
Op 21 oktober 2010 heeft de Nederlandse Staat een vijftal leningen
verstrekt aan het land Sint Maarten. De maximale looptijd van de
langstlopende lening is 30 jaar. Op 12 oktober 2012 heeft de Nederlandse
Staat een volgende lening verstrekt. De maximale looptijd van deze lening
is 5 jaar. Op 2 juni 2014 heeft de Nederlandse Staat drie leningen aan Sint
Maarten verstrekt voor een bedrag van ANG 150 mln. Aan Sint Maarten is
op 21 november 2014 eveneens een lening verstrekt van ANG 30,2 mln.
De maximale looptijd van deze leningen is 30 jaar.
Het Ministerie van Financiën voert het beheer over deze leningen, de
belasting vindt evenwel plaats op hoofdstuk Koninkrijksrelaties (IV).
Liquiditeitslening Sint Maarten
Begin 2018 is een 30-jarige rentevrije lening verstrekt aan Sint Maarten
voor NAF 50 mln. (€ 22.8 mln.) om de liquiditeitspositie van het land te
verstevigen na de schade van orkaan Irma. De eerste 5 jaar zijn aflossingsvrij, daarna wordt jaarlijks NAF 2 mln. afgelost.
Juli 2018 is een tweede 30-jarige rentevrije lening verstrekt aan Sint
Maarten voor NAF 32,6 mln. (€ 15.3 mln.) ten behoeve van versteviging
van de liquiditeitspositie van Sint Maarten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

18

3. DE BELEIDSARTIKELEN KONINKRIJKSRELATIES
Artikel 1. Versterken rechtsstaat
A Algemene doelstelling
Het bevorderen van goed bestuur door middel van samenwerking op het
gebied van veiligheid, rechtshandhaving en grensbewaking en ondersteuning van de landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten.
B Rol en verantwoordelijkheid
Rechtshandhaving en veiligheid zijn autonome aangelegenheden van de
landen van het Koninkrijk. Het beleid is er hoofdzakelijk op gericht om
invulling te geven aan samenwerkingsregelingen en de uitvoering van
rijkswetten, ter bevordering van de rechtshandhavingsketen en de
algemene veiligheid in Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Dit komt voort uit
artikel 36 van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden (Statuut)
dat bepaalt dat landen binnen het Koninkrijk elkaar hulp en bijstand
verlenen, en komt tot stand door middel van samenwerkingsregelingen
op basis van artikel 38 van het Statuut, of op grond van geldende
rijkswetten.
Elk land in het Koninkrijk heeft de zorg voor de verwezenlijking van de
fundamentele rechten en vrijheden van de mens, de rechtszekerheid en de
deugdelijkheid van bestuur. De Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (BZK) stimuleert de landen bij het invullen van deze
verantwoordelijkheid.
De ondersteuning en versterking van de rechtsstaat die Nederland biedt
aan Aruba, Curaçao en Sint Maarten is belegd bij de bewindspersoon
verantwoordelijk voor de Koninkrijksrelaties, die daarin nauw samenwerkt
met de betrokken bewindspersonen van Justitie en Veiligheid en Defensie
die de operationele capaciteit voor de ondersteuning en versterking
leveren. Via de ondersteuning van de recherchecapaciteit en het ondersteunen van de rechterlijke macht in de landen, worden ook de recherchecapaciteit en de rechterlijke macht in de openbare lichamen Bonaire, Sint
Eustatius en Saba, ondersteund.
C Beleidswijzigingen
Er zijn geen beleidswijzigingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

19

D1 Budgettaire gevolgen van beleid
Beleidsartikel 1 Versterken rechtsstaat
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)

Art.nr.

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen:

75.487

47.315

40.434

39.668

39.668

27.668

27.668

Uitgaven:

69.841

47.315

40.434

39.668

39.668

27.668

27.668

Waarvan juridisch
verplicht (percentage)

1.1

100%

Versterken rechtsstaat

69.841

47.315

40.434

39.668

39.668

27.668

27.668

Bijdragen aan ZBO’s /
RWT’s

14.355

36.791

27.141

26.443

26.443

16.943

16.943

Recherchecapaciteit
(Nationale Politie)

14.355

36.791

27.141

26.443

26.443

16.943

16.943

Bijdragen aan medeoverheden

0

0

0

0

0

0

0

Overige bijstand aan de
landen

0

0

0

0

0

0

0

Bijdragen aan andere
begrotingshoofdstukken

55.486

10.524

13.293

13.225

13.225

10.725

10.725

0

0

0

0

0

0

0

Grensbewaking
(Defensie)

6.100

6.100

6.100

6.100

6.100

6.100

6.100

Kustwacht (Defensie)

46.106

0

0

0

0

0

0

Rechterlijke macht
(JenV)

3.280

4.424

7.193

7.125

7.125

4.625

4.625

Ontvangsten:

2.174

3.951

0

0

0

0

0

Duradero

D2 Budgetflexibiliteit
Van het totale uitgavenbudget op artikel 1 is 100% juridisch verplicht en
dit kent de volgende onderverdeling:
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
De bijdragen aan ZBO’s/RWT’s zijn voor 100% juridisch verplicht. De
uitgaven van Recherchecapaciteit zijn vastgelegd in de beheersovereenkomst tussen het Recherche Samenwerking Team en het Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
De bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken zijn voor 100% juridisch
verplicht. De uitgaven zijn vastgelegd in de beheersovereenkomst
Koninklijke Marechaussee en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en in de uitzendregeling voor rechters en ambtenaren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

20

E Toelichting op de instrumenten
1.1 Versterken rechtsstaat
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Recherchecapaciteit en bestrijding ondermijning
Zoals vastgelegd in de Rijkswet politie van Curaçao, van Sint Maarten en
van Bonaire, Sint Eustatius en Saba en het Protocol Recherche Samenwerkingsteam heeft het Recherche Samenwerkingsteam (RST) de taak om
zware, georganiseerde en grensoverschrijdende criminaliteit te bestrijden.
Daarnaast verricht het RST de afhandeling van internationale rechtshulpverzoeken op dit gebied. Het RST heeft vestigingen op Aruba, Bonaire,
Curaçao en Sint Maarten, waar men werkt onder gezag van de lokale
Openbaar Ministeries.
De bestrijding van ondermijning vindt plaats door het Team Bestrijding
Ondermijning (een gemeenschappelijke aanpak van ondermijning door
het RST, het openbaar ministerie, en het Gemeenschappelijk Hof van
Justitie). De inzet hierop wordt gecontinueerd tot en met 2021. Zo wordt
met name de aanpak van ondermijning en high impact crimes versterkt.
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
Grensbewaking
Nederland stelt personeel van de Koninklijke Marechaussee (KMar)
beschikbaar ter ondersteuning van het grenstoezicht in Aruba, Curaçao en
Sint Maarten1. Deze flexibele pool van 43 fte levert een bijdrage aan de
bestrijding van het grens- en vreemdelingentoezicht, de bestrijding van
mensensmokkel en -handel en de bestrijding van drugssmokkel via de
luchthavens. De medewerkers van de KMar functioneren daarbij onder
aansturing van de lokale diensthoofden en vallen onder het lokale gezag
(de Ministers van Justitie van de respectievelijke landen).
Rechterlijke macht
Om een goed niveau van rechtshandhaving en rechtspleging in de drie
landen en Caribisch Nederland te bevorderen, is volledige bezetting van
het Gemeenschappelijk Hof en het Openbaar Ministerie van groot belang.
Vanwege een gebrek aan personele capaciteit draagt Nederland hier op
verzoek van de landen aan bij door het ter beschikking stellen van rechters
en officieren van justitie. Deze treden in lokale dienst, waarbij een
buitenlandtoelage wordt vergoed ten laste van de begroting van
Koninkrijksrelaties. Bij het Openbaar Ministerie en het Gemeenschappelijk
Hof werken ook rechters en officieren van justitie vanuit het Team
Bestrijding Ondermijning, vandaar dat het budget voor de jaren
2019–2021 verhoogd is.

1

Incidenteel ook in Caribisch Nederland (Bonaire, Saba, Sint Eustatius)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

21

Artikel 4. Bevorderen sociaaleconomische structuur
A Algemene doelstelling
Nederland kan op verzoek van Aruba, Curaçao en Sint Maarten ondersteuning bieden bij de sociale en economische ontwikkeling en het
verbeteren van de situatie omtrent de overheidsfinanciën.
Nederland bevordert gezamenlijk met de openbare lichamen de sociale en
economische ontwikkeling op Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
B Rol en verantwoordelijkheid
Ten aanzien van de landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten
Aruba, Curaçao en Sint Maarten zijn volledig zelf verantwoordelijk voor de
beleidvorming en -uitvoering in de landen. De Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) kan op basis van (individuele)
verzoeken van de landen beleidsmatige assistentie bieden om hen te
ondersteunen, bijvoorbeeld door middel van het delen van kennis en het
leveren van expertise.
Ten aanzien van de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba
De openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba maken onderdeel
uit van het staatsbestel van Nederland. In de Grondwet is bepaald dat
voor deze eilanden regels kunnen worden gesteld en andere specifieke
maatregelen kunnen worden getroffen met het oog op de economische en
sociale omstandigheden, de grote afstand tot het Europese deel van
Nederland, hun insulaire karakter, kleine oppervlakte en bevolkingsomvang, geografische omstandigheden, het klimaat en andere factoren
waardoor deze eilanden zich wezenlijk onderscheiden van het Europese
deel van Nederland.
De Minister van BZK is verantwoordelijk voor de Rijkscoördinatie van
beleid met betrekking tot Caribisch Nederland. Vanuit zijn coördinerende
rol beheert het Ministerie van BZK het BES-fonds en de Rijksdienst
Caribisch Nederland (RCN). Daarnaast stemt BZK het rijksbeleid af in de
ambtelijke stuurgroep Caribisch Nederland en via een periodiek bewindspersonenoverleg Caribisch Nederland, om integrale besluitvorming ten
aanzien van de openbare lichamen te bevorderen.
De Minister van BZK ondersteunt vanuit de begroting van Koninkrijksrelaties de openbare lichamen door middel van het delen van kennis en het
leveren van expertise ter verbetering van het openbaar bestuur en
economisch perspectief.
C Beleidswijzigingen
Er zijn geen beleidswijzigingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

22

D1 Budgettaire gevolgen van beleid
Beleidsartikel 4 Bevorderen sociaaleconomische structuur

Art.nr.

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen:

21.694

11.725

11.198

15.655

14.425

14.309

14.309

Uitgaven:

21.359

11.725

11.198

15.655

14.425

14.309

14.309

Waarvan juridisch
verplicht (percentage)

4.1

4.2

Curaçao, Sint Maarten
en Aruba

55%

7.566

3.937

4.966

8.039

6.809

6.809

6.809

Opdrachten

748

780

1.258

1.663

1.664

1.664

1.664

Opdrachten landen

748

780

1.258

1.663

1.664

1.664

1.664

Inkomensoverdrachten

2.239

2.700

2.340

5.009

5.009

5.009

5.009

Toeslagen op pensioenen NA

2.239

2.700

2.340

5.009

5.009

5.009

5.009

Bijdragen aan medeoverheden

4.416

321

1.232

1.231

0

0

0

Bijdrage landen

4.416

321

1.232

1.231

0

0

0

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties

163

136

136

136

136

136

136

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties

163

136

136

136

136

136

136

Caribisch Nederland

13.793

7.788

6.232

7.616

7.616

7.500

7.500

Subsidies

707

522

0

0

0

0

0

Subsidies Caribisch
Nederland

467

522

0

0

0

0

0

Kinderrechten

240

0

0

0

0

0

0

Opdrachten

1.014

1.063

3.630

5.113

5.113

5.113

5.113

Kinderrechten

89

0

0

0

0

0

0

Onderzoek, Kennisoverdracht en Comm.

925

1.063

100

100

100

100

100

Opdrachten Caribisch
Nederland

0

0

3.530

5.013

5.013

5.013

5.013

Inkomensoverdrachten

1.385

4.073

1.382

1.283

1.283

1.283

1.283

Pensioenen en uitkeringen Politieke
ambtsdragers

1.385

4.073

1.382

1.283

1.283

1.283

1.283

Bijdragen aan medeoverheden

10.045

1.920

1.220

1.220

1.220

1.104

1.104

Bijzondere uitkering
sociaal-economische
initiatieven

8.866

1.220

1.220

1.220

1.220

1.104

1.104

Kinderrechten

593

0

0

0

0

0

0

Onderzoek, Kennisoverdracht en Comm.

586

700

0

0

0

0

0

Bijdragen aan agentschappen

392

210

0

0

0

0

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

23

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Onderzoek, Kennisoverdracht en Comm.

392

210

0

0

0

0

0

Bijdragen aan andere
begrotingshoofdstukken

250

0

0

0

0

0

0

Onderzoek, Kennisoverdracht en Comm.

250

0

0

0

0

0

0

14.575

6.412

0

0

0

0

0

Ontvangsten:

D2 Budgetflexibiliteit
Van het totale uitgavenbudget op artikel 4 is 55% juridisch verplicht en dit
kent de volgende onderverdeling:
Opdrachten
De opdrachten zijn (nog) niet juridisch verplicht. Afspraken met leveranciers later in het jaar kunnen doorlopen in 2019.
Inkomensoverdrachten
De inkomensoverdrachten zijn voor 100% juridisch verplicht. De uitgaven
voor inkomensoverdracht liggen vast in de Vaste verrekenkoersregeling
pensioenen (1990).
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
De bijdragen aan (inter)nationale organisaties zijn niet juridisch verplicht.
Bijdragen aan medeoverheden
De bijdragen aan medeoverheden zijn voor 100% juridisch verplicht.
Conform het Tijdelijke besluit bijzondere uitkeringen integrale projecten
BES zijn deze middelen als specifieke uitkering opgenomen in de
meerjarenprogramma’s van de openbare lichamen.
E Toelichting op de instrumenten
4.1. Curaçao, Sint Maarten en Aruba
Opdrachten
Opdrachten landen
Op verzoek van Aruba, Curaçao en Sint Maarten kan Nederland projecten
ondersteunen die de sociale en economische ontwikkeling bevorderen en
de overheidsfinanciën verbeteren.
Inkomensoverdracht
Toeslagen op pensioenen Nederlandse Antillen (NA)
Conform de regeling vaste verrekenkoers pensioeninkomen voormalig
Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse pensioengerechtigden worden
nadelige koersverschillen als gevolg van wisselkoersfluctuatie tussen de
Antilliaanse gulden (NAf) en Arubaanse florin (Afl) enerzijds en de euro
anderzijds gecompenseerd uit begroting van Koninkrijksrelaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

24

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Bijdragen (inter)nationale organisaties
Op verzoek van Aruba, Curaçao en Sint Maarten kan Nederland projecten
ondersteunen die bijdragen aan het verbeteren van de sociale en
economische ontwikkeling en de overheidsfinanciën. Onder dit instrument
worden de projecten verantwoord die in opdracht van Nederland worden
uitgevoerd.
Bijdragen aan medeoverheden
FDA
De laatste restmiddelen Fondo Desaroyo Aruba (FDA), zijn teruggevloeid
naar de KR begroting. Een deel van de middelen wordt in 2019 ingezet
voor kinderbescherming, het overige deel wordt aangewend ter
versterking van de rechtshandhaving op Aruba.
4.2. Caribisch Nederland
Opdrachten
Opdrachten Caribisch Nederland
De Minister van BZK richt zich met een programma bestuurlijke ontwikkeling op het verhogen van de kwaliteit en slagkracht van het openbaar
bestuur op de zes eilanden in het Caribisch deel van het Koninkrijk, met
name Caribisch Nederland. Een goed functionerend, transparant bestuur
is een basisvoorwaarde om tot effect op specifieke en prioritaire thema’s
te komen. De Minister zet zich in om samen met de openbare lichamen de
bestuurlijke kaders te versterken. Daarnaast wordt gericht de uitvoeringskracht bevorderd, rekening houdend met lokale omstandigheden en
specifieke bestuurlijke context per eiland. Er wordt geïnvesteerd in
menselijk kapitaal, bijvoorbeeld door het toerusten en trainen van de
ambtelijke apparaten. Ook wordt er door middel van de eerder benoemde
versterkte coördinerende rol van het Ministerie van BZK gewerkt aan het
integraal werken vanuit de departementen. Met name ten aanzien van
Caribisch Nederland zal dit tot verbeteringen moeten leiden in de
uitvoering van beleid.
Afhankelijk van de vraag en behoefte van het lokaal bestuur in Caribisch
Nederland, kunnen vanuit de begroting van Koninkrijksrelaties gerichte
opdrachten aan organisaties betaald worden die als doel hebben goed
bestuur en gezonde overheidsfinanciën te bevorderen.
Inkomensoverdracht
Pensioenen en uitkeringen politieke ambtsdragers
Uit deze middelen worden de rechtspositionele regelingen van
(voormalige) politieke ambtsdragers gefinancierd. Het betreft de pensioenen van gewezen politieke gezagdragers van het land Nederlandse
Antillen (bewindspersonen, statenleden en gezaghebbers) afkomstig van
Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Met het opheffen van het land Nederlandse Antillen in 2010 is bepaald dat deze pensioenen ten laste van
Nederland komen.2

2

Zie artikel 4, derde lid van het convenant:
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2010-14723.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

25

Bijdragen aan medeoverheden
Bijzondere uitkering sociaaleconomische initiatieven
Afhankelijk van de vraag en behoefte van het lokaal bestuur in Caribisch
Nederland, kunnen vanuit de begroting van Koninkrijksrelaties uitkeringen
betaald worden ten behoeve van sociaaleconomische initiatieven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

26

Artikel 5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen
A Algemene doelstelling
Bij het transitieproces van de staatkundige verhoudingen van het
Koninkrijk per 10-10-2010 is een deel van de schulden van Curaçao en Sint
Maarten gesaneerd. Deze sanering helpt Sint Maarten en Curaçao tot een
beheersbare financiële situatie te komen door lagere rentelastnormen en
minder betalingsachterstanden (niveau 2005).
B Rol en verantwoordelijkheid
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)
financiert de kosten die voortkomen uit de schuldsanering en lopende
inschrijvingen via de begroting van Koninkrijksrelaties. Dit is terug te
voeren op de bestuurlijke afspraken die zijn gemaakt in de aanloop naar
de nieuwe staatkundige verhoudingen zoals die per 10 oktober 2010 hun
beslag hebben gekregen. Nederland heeft een oplossing geboden voor de
toenmalige schuldenproblematiek, door de verplichting op zich te nemen
een belangrijk deel van de schulden van Curaçao en Sint Maarten over te
nemen.
Om ervoor te kunnen zorgen dat Curaçao en Sint Maarten een gezonde
financiële huishouding kunnen voeren, zijn afspraken gemaakt tussen
deze landen en Nederland. Deze afspraken zijn geformaliseerd in de
Rijkswet financieel toezicht Curaçao en Sint Maarten (Rft) en betreffen een
deugdelijk begrotingsbeleid, het op orde brengen van het financieel
beheer en een effectief financieel toezicht ter voorkoming van nieuwe
schuldenopbouw. Daarnaast is afgesproken dat Nederland een lopende
inschrijving aanbiedt voor leningen aan Curaçao en Sint Maarten, tegen
het actuele rendement op staatsleningen van de desbetreffende looptijd.
Gelet op de autonomie behouden de landen hun verantwoordelijkheid
voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Het financieel toezicht
wordt uitgeoefend door de Rijksministerraad.
C Beleidswijzigingen
Er zijn geen beleidswijzigingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

27

D1 Budgettaire gevolgen van beleid
Beleidsartikel 5 Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)

Art.nr.

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen:

38.773

0

0

0

0

0

0

Uitgaven:

225.754

172.431

28.517

28.516

28.516

28.517

28.516

Waarvan juridisch
verplicht (percentage)

5.1

5.2

100%

Schuldsanering landen
Curaçao en Sint Maarten

186.981

172.431

28.517

28.516

28.516

28.517

28.516

Leningen

186.981

172.431

28.517

28.516

28.516

28.517

28.516

Schuldsanering

186.981

172.431

28.517

28.516

28.516

28.517

28.516

Leningen en/of garanties
landen Curaçao, Sint
Maarten en Aruba

38.773

0

0

0

0

0

0

Leningen

38.773

0

0

0

0

0

0

Lopende inschrijving
Curaçao en St Maarten

38.773

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten:

41.563

37.721

38.292

31.895

30.491

30.403

30.403

D2 Budgetflexibiliteit
Van het totale uitgavenbudget op artikel 5 is 100% juridisch verplicht en
dit kent de volgende onderverdeling:
De leningen zijn voor 100% juridisch verplicht. De in de tabel genoemde
bedragen zijn langlopende verplichtingen voor aflossingen en rentebedragen van de landen Curaçao, Sint Maarten en Aruba.
E Toelichting op de instrumenten
5.1. Schuldsanering landen Curaçao en Sint Maarten
Leningen
Schuldsanering
In de Slotverklaring van 2 november 2006 heeft Nederland zich met het
oog op een gezonde financiële positie bij de start van de nieuwe staatkundige verhoudingen bereid verklaard om de schulden van (de collectieve sector van) het Land en de eilandgebieden Curaçao en Sint Maarten
grotendeels te saneren. Het gaat daarbij om de schuldomvang op
31 december 2005, bestaande uit openbare en onderhandse geldleningen
die zijn aangegaan jegens derden buiten de desbetreffende collectieve
sector (inclusief de leningen die jegens Nederland zijn aangegaan). Deze
leningen zijn, voor zover zij in omvang boven de rentelastnorm van dat
jaar uitgaan, door Nederland gesaneerd. Ook de herfinanciering van deze
leningen en de financiering van de rentelasten op deze leningen vallen
onder de regeling van de schuldsanering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

28

De verrekening van de schuldsanering heeft een looptijd van 21 jaar. Bij
Najaarsnota 2010 zijn afspraken gemaakt over aflossingsschema van het
totale schuldsaneringsbedrag tot en met 2030, waarbij de nadruk van de
grootste aflossingen in de periode 2011–2018 heeft gelegen. De bedragen
vanaf de ontwerpbegroting 2019 zijn derhalve fors lager dan voorgaande
jaren.
5.2 Leningen en/of garanties landen Curaçao, Sint Maarten en
Aruba
Leningen
Lopende inschrijving Curaçao en Sint Maarten
In de Rijkswet financieel toezicht is bepaald dat de Staat der Nederlanden
een lopende inschrijving op leningen heeft wanneer Curaçao of Sint
Maarten een leningaanvraag doet aan de hand van een open biedingsprocedure. Dit is enkel het geval wanneer het College financieel toezicht (Cft)
heeft geoordeeld dat aan de eisen van de Rft is voldaan. De Staat der
Nederlanden hanteert hierbij het actuele rendement op diens staatsleningen (van vergelijkbare looptijd).
Ontvangsten
De ontvangsten binnen dit artikel hebben betrekking op aflossingen en
rentebedragen van uitstaande schulden van Aruba, Curaçao en Sint
Maarten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

29

Artikel 8. Wederopbouw Bovenwindse Eilanden
A Algemene doelstelling
Het coördineren van de wederopbouw van Saba en Sint Eustatius, en van
de Nederlandse bijdrage aan de wederopbouw van Sint Maarten, naar
aanleiding van de schade veroorzaakt door de orkanen Irma en Maria.
B Rol en verantwoordelijkheid
In september 2017 hebben de orkanen Irma en Maria een spoor van
verwoesting getrokken over het Caribisch gebied. Binnen het Koninkrijk
zijn de openbare lichamen Saba en Sint Eustatius en het land Sint
Maarten getroffen.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)
regisseert de Rijksbrede aanpak van de wederopbouwfase op de eilanden
Saba en Sint Eustatius en levert onder andere via de Wereldbank
financiële middelen voor de wederopbouw van Sint Maarten. Daarnaast
ondersteunt het Ministerie van BZK de openbare lichamen financieel voor
de wederopbouw. Zo helpt het ministerie bij het herstel en orkaanbestendig maken van de woningen op Sint Eustatius en Saba. Ook zijn op
Sint Eustatius werkzaamheden gestart om de eroderende klif waar Fort
Oranje op staat te herstellen.
De wederopbouw wordt gecoördineerd door de Minister van BZK, maar
naast het Ministerie van BZK zijn ook de ministeries van Onderwijs
Cultuur en Wetenschap (OCW), Economische Zaken en Klimaat (EZK) en
Infrastructuur en Waterstaat (IenW) betrokken bij de wederopbouw voor
onder andere het herstel van schoolgebouwen en infrastructuur. De
middelen voor deze projecten staan op de begrotingen van de ministeries
van BZK, OCW, EZK en IenW.
De Minister van BZK financiert een deel van de kosten van wederopbouw
van Sint Maarten. Middels het wederopbouwfonds draagt de Minister tot
2021 bij. Deze bijdrage is verbonden aan de politieke voorwaarden
waarmee Sint Maarten akkoord is gegaan, namelijk het instellen van een
integriteitskamer en het versterken van het grenstoezicht. Nederland zal
gedurende de wederopbouw strikt toezien op de naleving van de
voorwaarden.
Het hoofdspoor voor de wederopbouw van Sint Maarten loopt via de
Wereldbank waar een trustfund is opgericht. Dit trustfund wordt beheerd
door een stuurgroep waarin Nederland samen met Sint Maarten zitting
heeft. Prioriteiten voor Nederland zijn economische ontwikkeling en
bereikbaarheid, de afvalproblematiek en goed bestuur. Daarnaast zal
Nederland buiten het trustfund ook directe steun leveren voor de
wederopbouw van Sint Maarten. Het gaat hier bijvoorbeeld om kosten op
het gebied van rechtshandhaving. In eerder stadium heeft Nederland
direct bijgedragen aan noodhulp voor Sint Maarten en aan enige
projecten in de overgangsfase in afwachting van het operationeel worden
van het trustfund.
C Beleidswijzigingen
Er zijn geen beleidswijzigingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

30

D1 Budgettaire gevolgen van beleid
Beleidsartikel 8 Wederopbouw Bovenwindse eilanden
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)

Art.nr.

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen:

28.103

227.157

6.037

0

0

0

0

Uitgaven:

21.491

227.157

6.037

0

0

0

0

Waarvan juridisch
verplicht (percentage)

8.1

8.2

100%

Wederopbouw

0

208.091

6.037

0

0

0

0

Subsidies

0

38.090

0

0

0

0

0

Liquiditeitssteun Sint
Maarten

0

38.090

0

0

0

0

0

Opdrachten

0

854

0

0

0

0

0

Wederopbouw op Sint
Maarten

0

854

0

0

0

0

0

Bijdragen aan medeoverheden

0

22.478

6.037

0

0

0

0

KPSM

0

4.000

5.282

0

0

0

0

Wederopbouw op Sint
Eustatius

0

3.067

0

0

0

0

0

Wederopbouw op Sint
Maarten

0

10.640

0

0

0

0

0

Wederopbouw op Saba

0

3.861

0

0

0

0

0

Grenstoezicht Sint
Maarten

0

910

755

0

0

0

0

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties

0

118.984

0

0

0

0

0

Wederopbouw op Sint
Maarten

0

6.984

0

0

0

0

0

Wereldbank

0

112.000

0

0

0

0

0

Bijdragen aan andere
begrotingshoofdstukken

0

12.685

0

0

0

0

0

Ministerie van JenV

0

12.685

0

0

0

0

0

Bijdragen aan agentschappen

0

15.000

0

0

0

0

0

RVB (Bijdrage voor
wederopbouw)

0

15.000

0

0

0

0

0

Noodhulp

21.491

19.066

0

0

0

0

0

Opdrachten

6.861

369

0

0

0

0

0

Noodhulp

6.861

369

0

0

0

0

0

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties

0

1.716

0

0

0

0

0

Noodhulp op Sint
Maarten

0

1.716

0

0

0

0

0

Bijdragen aan agentschappen apparaat

0

145

0

0

0

0

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

31

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

0

145

0

0

0

0

0

Bijdragen aan andere
begrotingshoofdstukken

14.630

16.836

0

0

0

0

0

Ministerie van I&W

6.350

0

0

0

0

0

0

0

16.836

0

0

0

0

0

Ministerie van VWS

1.682

0

0

0

0

0

0

Ministerie van JenV

5.444

0

0

0

0

0

0

Ministerie van OCW

836

0

0

0

0

0

0

Ministerie van BZ

318

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

RVB (Bijdrage voor
wederopbouw)

Ministerie van Defensie

Ontvangsten:

D2 Budgetflexibiliteit
Van het totale uitgavenbudget op artikel 8 is 100% juridisch verplicht en
dit kent de volgende onderverdeling:
Bijdragen aan medeoverheden
De bijdragen aan medeoverheden is voor 100% juridisch verplicht. Hier
zijn afspraken over gemaakt met het land Sint Maarten
E Toelichting op de instrumenten
Uitgaven
8.1 Wederopbouw
Subsidies
Liquiditeitssteun Sint Maarten
De overheid van Sint Maarten kampt sinds de orkanen Irma en Maria met
een liquiditeitsprobleem. Hiervoor is in 2017 en 2018 door Nederland
liquiditeitssteun verstrekt vanuit de middelen voor de wederopbouw van
Sint Maarten. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) verwacht dat het
liquiditeitsprobleem op zijn minst tot en met 2021 zal aanhouden.
Eventuele nieuwe verzoeken vanuit Sint Maarten voor liquiditeitssteun
door Nederland zullen gedurende het uitvoeringsjaar worden bezien.
Bijdragen aan medeoverheden
KPSM
Versterking van het grenstoezicht is een voorwaarde die Nederland heeft
gesteld voor het beschikbaar stellen van wederopbouwgelden en geldt in
principe voor een periode van twee jaar. De versterking van het grenstoezicht vindt plaats door onder andere versterking van het Korps Politie Sint
Maarten (KPSM). Er wordt geïnvesteerd in opleiding, kennisoverdracht en
er wordt gebruik gemaakt van het lokale arbeidspotentieel (werving nieuw
personeel). Daarnaast wordt uitrusting aangeschaft nodig voor het
effectief en efficiënt uitvoeren van grenstoezicht (uitrusting was
beschadigd door orkaan).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

32

Grenstoezicht Sint Maarten
Naast de versterking van KPSM wordt er ook bijgedragen aan de
versterking van de douane op Sint Maarten. Met deze bijdrage wordt
geïnvesteerd in opleidingen voor het personeel.
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Wereldbank
Het hoofdspoor van de wederopbouw van Sint Maarten verloopt via een
trustfund bij de Wereldbank. Van de in totaal gereserveerde € 550 mln.
voor wederopbouw zal maximaal € 470 mln., in tranches, vóór 2021 in dit
trustfund worden gestort. Naar alle waarschijnlijkheid zullen ook in 2019
tranches in het trustfund worden gestort. Deze middelen staan nu nog op
de aanvullende post bij het Ministerie van Financiën en zullen gedurende
het uitvoeringsjaar worden toegevoegd aan de begroting van Koninkrijksrelaties.
Na overboekingen voor de early recovery, programmaorganisatie, 1e
tranche Wereldbank, directe steun en liquiditeitssteun van de aanvullende
post naar de begroting van Koninkrijksrelaties, staat er nog € 340,91 mln.
op de aanvullende post gereserveerd ten behoeve van de wederopbouw
van Sint Maarten. Deze middelen komen beschikbaar voor de begroting
van Koninkrijksrelaties na het overleggen van doelmatige bestedingsplannen aan het Ministerie van Financiën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

33

4. DE NIET-BELEIDSARTIKELEN KONINKRIJKSRELATIES
Artikel 6. Apparaat
Op dit artikel worden alle personele en materiële uitgaven en ontvangsten
van de onder dit begrotingshoofdstuk vallende onderdelen gepresenteerd.
D1 Tabel Budgettaire gevolgen van beleid
Beleidsartikel 6 Apparaat
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)

Art.nr.

6.1

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen:

21.660

22.884

21.428

19.132

18.832

18.382

18.382

Uitgaven:

20.556

22.884

21.428

19.132

18.832

18.382

18.382

Apparaat

20.556

22.884

21.428

19.132

18.832

18.382

18.382

Personele uitgaven

11.709

14.406

13.375

11.113

10.813

10.363

10.363

waarvan: Eigen
personeel

10.429

14.172

13.194

10.941

10.641

10.191

10.191

waarvan: Externe inhuur

1.277

234

181

172

172

172

172

waarvan: Overig
personeel

3

0

0

0

0

0

0

Materiële uitgaven

8.847

8.478

8.053

8.019

8.019

8.019

8.019

waarvan: Overig
materieel

8.847

8.478

8.053

8.019

8.019

8.019

8.019

Ontvangsten:

747

0

0

0

0

0

0

E Toelichting op de instrumenten
6.1. Apparaat
Personele uitgaven
Eigen personeel
Betreffen de uitgaven aan het eigen personeel van voornamelijk Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN), College financieel toezicht (Cft) en de
personele kosten van de bestuurlijke ingreep op Sint Eustatius.
Externe inhuur
De uitgaven aan externe inhuur van alle onder dit begrotingshoofdstuk
vallende onderdelen zijn opgenomen.
Materiële uitgaven
Overig materiaal
De materiële uitgaven van alle onder dit begrotingshoofdstuk vallende
onderdelen zijn opgenomen, inclusief de materiële uitgaven voor de
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN). Hierbij is rekening gehouden met
extra kosten voor de verbetering van de informatiebeveiliging.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

34

Artikel 7. Nog onverdeeld
Beleidsartikel 7 Nog onverdeeld
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen:

0

7.217

1.142

1.644

1.730

1.512

1.512

Uitgaven:

0

7.217

1.142

1.644

1.730

1.512

1.512

7.1

Loonbijstelling

0

0

0

0

0

0

0

7.2

Prijsbijstelling

0

0

0

0

0

0

0

7.3

Onvoorzien

0

722

164

738

730

512

512

7.4

Wisselkoersreserve

0

6.495

978

906

1.000

1.000

1.000

Ontvangsten:

0

0

0

0

0

0

0

Art.nr.

E Toelichting op de instrumenten
7.4. Wisselkoersreserve
Op de begroting van Koninkrijksrelaties en het BES-fonds zijn er zowel
meevallers als tegenvallers als gevolg van de huidige wisselkoers. De
wisselkoersmeevallers komen ten gunste van de reserve en de wisselkoerstegenvallers komen ten laste van de reserve.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

35

5. DE BELEIDSAGENDA BES-FONDS
5.1 Beleidsprioriteiten
Via de vrije uitkeringen uit het BES-fonds ontvangen de openbare
lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba middelen om hun toebedeelde
en deels wettelijke taken naar behoren uit te voeren, net zoals gemeenten
middelen krijgen uit het gemeentefonds. Het gaat hierbij om vrij
besteedbare middelen. Het is – net als bij gemeenten – aan de lokale
democratie om ambities te formuleren, eigen inkomsten te genereren en
beleidskeuzes te maken.
Het BES-fonds is een beleidsarm fonds. Het is aan de eilanden om
verantwoording af te leggen over de via het BES-fonds verstrekte
middelen.
Een totaaloverzicht van bijzondere uitkeringen aan de openbare lichamen
(bijzondere uitkeringen) wordt jaarlijks op de derde woensdag van mei
aan de Tweede Kamer verstrekt. De verstrekte renteloze leningen aan de
openbare lichamen treft u aan in bijlage 9 van deze begroting. Een
overzicht van alle rijksuitgaven Caribisch Nederland is op verzoek van de
motie Hachchi c.s. (Kamerstukken II 2011–2012, 33 000 IV, nr. 28)
opgenomen als bijlage 6 bij deze begroting. Deze uitgaven worden
toegelicht op de begrotingen van de betreffende departementen. In
bijlage 8 is een overzicht van de rijksinkomsten op Caribisch Nederland
opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

36

6. HET BELEIDSARTIKEL BES-FONDS
Artikel 1. BES-fonds
A Algemene doelstelling
Via het BES-fonds wordt bewerkstelligd dat de openbare lichamen
Bonaire, Sint Eustatius en Saba middelen krijgen toebedeeld om de
tussen het Rijk en de eilanden overeengekomen taakverdeling van de
eilanden naar behoren uit te voeren.
B Rol en verantwoordelijkheid
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is
verantwoordelijk voor de bestuurlijke en financiële verhouding met de
eilanden en in die hoedanigheid financiert de Minister het BES-fonds. Als
fondsbeheerder draagt de Minister zorg voor een adequate omvang van
het fonds in relatie tot de overeengekomen taakverdeling tussen
Nederland en de openbare lichamen. De openbare lichamen zijn
autonoom in de besteding van de vrije uitkering; dat wil zeggen dat de
openbare lichamen zelf mogen bepalen welke taken en activiteiten zij
bekostigen uit de algemene middelen van de vrije uitkering. Dit
uitgangspunt laat onverlet dat de openbare lichamen bepaalde wettelijke
taken en activiteiten dienen uit te voeren waarbij zij voor de bekostiging
mede op de algemene middelen zijn aangewezen.
De wet Financiën BES (de wet FinBES) biedt – indien nodig – instrumenten
voor de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de
toezichthouder, het College financieel toezicht (Cft) om corrigerend op te
treden op het gebied van financiën en financieel beheer. De openbare
lichamen mogen in principe alleen uitgaven doen die zijn opgenomen in
een door de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
goedgekeurde begroting.
C Beleidswijzigingen
Er zijn geen beleidswijzigingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

37

D1 Budgettaire gevolgen van beleid
Beleidsartikel 1 BES-Fonds
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)

Art.nr.

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Verplichtingen:

42.552

41.959

38.279

33.482

33.257

33.366

33.367

Uitgaven:

40.985

41.959

38.279

33.482

33.257

33.366

33.367

Waarvan juridisch
verplicht (percentage)

1.1

100%

BES-fonds

40.985

41.959

38.279

33.482

33.257

33.366

33.367

Opdrachten

0

0

0

0

0

0

0

Onderzoek

0

0

0

0

0

0

0

40.985

41.959

38.279

33.482

33.257

33.366

33.367

0

0

0

0

0

0

0

Vrije uitkering

40.985

41.959

38.279

33.482

33.257

33.366

33.367

Ontvangsten:

40.985

41.959

38.279

33.482

33.257

33.366

33.367

Bijdragen aan medeoverheden
Overige uitkering

D2 Budgetflexibiliteit
Het BES-fonds kent geen budgetflexibiliteit. De openbare lichamen
ontvangen middelen voor de toebedeelde en wettelijke taken.
E Toelichting op de instrumenten
1.1. BES-fonds
Bijdragen aan medeoverheden
Vrije uitkering
De middelen die de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba uit
de vrije uitkering ontvangen zijn vrij besteedbaar. Op de vrije uitkering
wordt een aantal bedragen ingehouden. Het betreft aflossingslasten voor
eerder afgesloten renteloze leningen die het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap heeft verstrekt ter bekostiging van achterstanden
in de onderwijshuisvesting, en de in 2015 verstrekte lening van het
toenmalige Ministerie van Infrastructuur en Milieu voor de weginfrastructuur op Saba.
Ontvangsten
Artikel 88, derde lid van de Wet FinBES regelt dat bij (begrotings-)wet voor
ieder uitkeringsjaar middelen van het Rijk worden afgezonderd ten
behoeve van het BES-fonds. De uitgaven en de afgezonderde inkomsten
over ieder uitkeringsjaar zijn aan elkaar gelijk. Gelet hierop is ten behoeve
van de dekking van de uitgaven ten laste van het BES-fonds een post
ontvangsten geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

38

7. BIJLAGEN
Bijlage 1: Verdiepingsbijlage Koninkrijksrelaties
Uitgaven beleidsartikel 1. Versterken rechtsstaat (Bedragen x € 1.000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

87.274

75.156

75.356

75.356

63.356

0

Mutatie Nota van Wijziging 2018

– 46.557

– 35.688

– 35.688

– 35.688

– 35.688

0

0

0

0

0

0

0

6.598

0

0

0

0

0

0

966

0

0

0

27.668

39.668

39.668

27.668

27.668

Mutatie amendement 2018

Mutatie 1e suppletoire begroting 2018

Nieuwe mutaties
waarvan:
1. Wisselkoers RST

Stand ontwerpbegroting 2019

898

47.315

40.434

Toelichting:
1. Wisselkoers RST
Op de begroting van Koninkrijksrelaties en het BES-fonds zijn er zowel
mee- als tegenvallers als gevolg van de huidige wisselkoers. De wisselkoersgevoelige posten op de begroting van Koninkrijksrelaties zijn voor
2019 gecorrigeerd. De wisselkoerstegenvaller voor het recherche
samenwerkingsteam (RST) wordt gecompenseerd vanuit de wisselkoersreserve op artikel 7.
Ontvangsten beleidsartikel 1. Versterken rechtsstaat (Bedragen x € 1.000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

6.120

4.857

4.857

4.857

4.857

0

Mutatie Nota van Wijziging 2018

– 6.120

– 4.857

– 4.857

– 4.857

– 4.857

0

0

0

0

0

0

0

3.951

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

3.951

0

0

0

0

0

Mutatie amendement 2018

Mutatie 1e suppletoire begroting 2018

Nieuwe mutaties

Stand ontwerpbegroting 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

39

Uitgaven beleidsartikel 4. Bevorderen sociaaleconomische structuur (Bedragen x € 1.000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

11.005

14.359

14.442

14.442

14.326

0

Mutatie Nota van Wijziging 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie amendement 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie 1e suppletoire begroting 2018

462

– 2.106

– 301

– 300

– 300

– 300

Nieuwe mutaties

258

– 1.055

1.514

283

283

14.609

14.425

14.309

14.309

Stand ontwerpbegroting 2018

waarvan:
1. Wisselkoersmeevaller
2. FDA

– 2.669
– 2.463

3. Overige mutaties

Stand ontwerpbegroting 2019

1.232

1.231

382

11.725

11.198

15.655

Toelichting:
1. Wisselkoersmeevaller
Op de begroting van Koninkrijksrelaties en het BES-fonds zijn er zowel
mee- als tegenvallers als gevolg van de huidige wisselkoers. De wisselkoersgevoelige posten op de begroting van Koninkrijksrelaties zijn voor
2019 gecorrigeerd. De wisselkoersmeevaller op de toeslagen en pensioenen wordt toegevoegd aan de wisselkoersreserve op artikel 7.
2. FDA
De laatste restmiddelen Fondo Desaroyo Aruba (FDA), zijn teruggevloeid
naar de KR begroting. Deze middelen worden, conform de beheersovereenkomst tussen Aruba, Nederland en FDA, weer ingezet ten behoeve van
het land Aruba voor de komende twee jaar. Een deel van de middelen
wordt in 2019 ingezet voor kinderbescherming, het overige deel wordt
aangewend ter versterking van de rechtshandhaving op Aruba.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

40

Ontvangsten beleidsartikel 4. Bevorderen sociaaleconomische structuur (Bedragen x € 1.000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

3.949

3.889

2.028

2.028

2.028

0

Mutatie Nota van Wijziging 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie amendement 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie 1e suppletoire begroting 2018

0

0

0

0

0

0

2.463

– 3.889

– 2.028

– 2.028

– 2.028

0

– 3.889

– 2.028

– 2.028

– 2.028

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2018

Nieuwe mutaties
waarvan:
1. Nieuwe begrotingsstructuur

Stand ontwerpbegroting 2019

6.412

0

Toelichting:
1. Nieuwe begrotingsstructuur
In verband met de nieuwe begrotingsstructuur zijn de ontvangsten
gerealloceerd van ontvangstenartikel 4 naar ontvangstenartikel 5.
Uitgaven beleidsartikel 5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen (Bedragen x € 1.000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

172.431

28.517

28.516

28.516

28.517

0

Mutatie Nota van Wijziging 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie amendement 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie 1e suppletoire begroting 2018

0

0

0

0

0

0

Nieuwe mutaties

0

0

0

0

0

28.516

172.431

28.517

28.516

28.516

28.517

28.516

Stand ontwerpbegroting 2018

Stand ontwerpbegroting 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

41

Ontvangsten beleidsartikel 5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen (Bedragen x € 1.000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

37.721

29.955

29.867

28.463

28.375

0

Mutatie Nota van Wijziging 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie amendement 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie 1e suppletoire begroting 2018

0

0

0

0

0

0

Nieuwe mutaties

0

8.337

2.028

2.028

2.028

30.403

Stand ontwerpbegroting 2018

waarvan:
1. Wisselkoersleningen

4.448

2. Nieuwe begrotingsstructuur

3.889

2.028

2.028

2.028

38.292

31.895

30.491

30.403

Stand ontwerpbegroting 2019

37.721

30.403

Toelichting:
1. Wisselkoersmeevaller leningen
Als gevolg gevolg van de huidige wisselkoers van de dollar ten opzichte
van de euro zijn er meerontvangsten op rente van de uitstaande leningen.
Deze wisselkoersmeevaller wordt toegevoegd aan de wisselkoersreserve
op artikel 7 van deze begroting.
2. Nieuwe begrotingsstructuur
In verband met de nieuwe begrotingsstructuur zijn de ontvangsten
gerealloceerd van ontvangstenartikel 4 naar ontvangstenartikel 5.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

42

Uitgaven beleidsartikel 8. Wederopbouw Bovenwindse Eilanden (Bedragen x € 1.000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie Nota van Wijziging 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie amendement 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie eerste en tweede incidentele suppletoire begroting 2018

133.200

5.282

0

0

0

0

Mutatie 1e suppletoire begroting 2018

72.442

755

0

0

0

0

Nieuwe mutaties

21.515

0

0

0

0

0

6.037

0

0

0

0

waarvan:
1. Derde incidentele suppletoire begroting 2018

15.300

2. Liquiditeitssteun

1.790

3. Wederopbouw Statia

3.067

4. Klif Statia bijdrage I&W

1.500

5. Noodhulp Gemeenten

– 142

Stand ontwerpbegroting 2019

227.157

Ontvangsten beleidsartikel 8. Wederopbouw Bovenwindse Eilanden (Bedragen x € 1.000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie Nota van Wijziging 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie amendement 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie incidentele suppletoire begroting 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie 1e suppletoire begroting 2018

0

0

0

0

0

0

Nieuwe mutaties

0

0

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2019

0

0

0

0

0

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

43

Uitgaven niet-beleidsartikel 6. Apparaat (Bedragen x € 1.000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

21.059

18.713

17.613

17.313

17.313

0

Mutatie Nota van Wijziging 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie amendement 2018

0

0

0

0

0

0

1.775

1.100

450

0

0

0

50

1.615

1.069

1.519

1.069

18.382

500

Stand ontwerpbegroting 2018

Mutatie 1e suppletoire begroting 2018

Nieuwe mutaties
waarvan:
1. Loon- en prijsbijstelling 2018

500

500

500

500

500

2. SSO CN verbeterplan informatiebeveiliging

569

569

569

569

569

3. Wisselkoers

546

19.132

18.832

18.382

18.382

Stand ontwerpbegroting 2019

22.884

21.428

Toelichting:
1. Loon- en prijsbijstelling 2018
De toedeling van de loon- en prijsbijstelling 2018.
2. SSO CN verbeterplan informatiebeveiliging
Een extra budget is toegekend voor de verbetering van de informatiebeveiliging van de Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN).
3. Wisselkoers
Een budget van € 0,546 mln. wordt toegevoegd ter compensatie van de
wisselkoersverschillen. De wisselkoerstegenvaller wordt gecompenseerd
uit de wisselkoersreserve artikel 7.
Ontvangsten niet-beleidsartikel 6. Apparaat (Bedragen x € 1.000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie Nota van Wijziging 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie amendement 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie 1e suppletoire begroting 2018

0

0

0

0

0

0

Nieuwe mutaties

0

0

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2019

0

0

0

0

0

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

44

Uitgaven niet-beleidsartikel 7. Nog onverdeeld (Bedragen x € 1.000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

1.988

1.928

1.898

1.898

1.897

0

Mutatie Nota van Wijziging 2018

– 1.114

– 816

– 94

0

0

0

0

0

0

0

0

0

8.436

1.588

2.192

2.183

1.965

1.966

– 2.093

– 1.558

– 2.352

– 2.351

– 2.350

– 454

– 1.910

– 1.600

– 1.600

– 1.599

– 1.598

– 1.599

7.217

1.142

1.644

1.730

1.512

1.512

Mutatie amendement 2018

Mutatie 1e suppletoire begroting 2018

Nieuwe mutaties
waarvan:
1. Verdeling van loon- en prijsbijstelling 2018

Stand ontwerpbegroting 2019

Toelichting:
1. Verdeling van loon- en prijsbijstelling 2018
De loon- en prijsbijstelling 2018 van de Kustwacht is overgeheveld naar
het Ministerie van Defensie. De loon- en prijsbijstelling 2018 van het
BES-fonds is aan de betreffende begroting toegevoegd en voor Koninkrijksrelaties aan artikel 6.
Ontvangsten niet-beleidsartikel 7. Nog onverdeeld (Bedragen x € 1.000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

Stand ontwerpbegroting 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie Nota van Wijziging 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie amendement 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie 1e suppletoire begroting 2018

0

0

0

0

0

0

Nieuwe mutaties

0

0

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2019

0

0

0

0

0

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

45

Bijlage 2: Verdiepingsbijlage BES-fonds
Uitgaven beleidsartikel 1. BES-Fonds (Bedragen x € 1.000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

41.386

33.087

33.087

32.888

32.998

0

Mutatie Nota van Wijziging 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie amendement 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie 1e suppletoire begroting 2018

0

0

0

0

0

0

573

5.192

395

369

368

33.367

33.482

33.257

33.366

33.367

Stand ontwerpbegroting 2018

Nieuwe mutaties
waarvan:
1. Wisselkoers BES-fonds

Stand ontwerpbegroting 2019

4.712

41.959

38.279

Ontvangsten beleidsartikel 1. BES-Fonds (Bedragen x € 1.000)
2018

2019

2020

2021

2022

2023

41.386

33.087

33.087

32.888

32.998

0

Mutatie Nota van Wijziging 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie amendement 2018

0

0

0

0

0

0

Mutatie 1e suppletoire begroting 2018

0

0

0

0

0

0

573

5.192

395

369

368

33.367

33.482

33.257

33.366

33.367

Stand ontwerpbegroting 2018

Nieuwe mutaties
waarvan:
1. Wisselkoers BES-fonds

Stand ontwerpbegroting 2019

4.712

41.959

38.279

Toelichting uitgaven/ontvangsten:
1. Wisselkoers BES-fonds
De vrije uitkering van het BES-fonds is vastgelegd in dollars. Door de
huidige wisselkoers van de dollar ten opzichte van de euro is er sprake
van een wisselkoerstegenvaller. Deze wordt gedekt vanuit de wisselkoersreserve op artikel 7 van de begroting van Koninkrijksrelaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

46

Bijlage 3: Moties en toezeggingen
A.1 In behandeling zijnde moties Koninkrijksrelaties
Omschrijving motie

Vindplaats

Stand van zaken

De motie van het lid Van Tongeren; Verzoekt
de regering in goed overleg de landen
Aruba, Curaçao en Sint Maarten te ondersteunen in het uitvoeren van de in het
klimaatverdrag van Parijs overeengekomen
afspraken

Kamerdebat 10-02-2016
Isla raffinaderij

De Tweede Kamer wordt voor einde jaar
2018 geïnformeerd.

De motie het lid van Tongeren; Verzoekt de
Kamerdebat 08-11-2017
regering om, te onderzoeken hoe regelingen Begroting Koninkrijksrelaties
met hetzelfde doel gerealiseerd kunnen
worden voor de BES-eilanden en de Tweede
Kamer hierover te informeren

De Tweede Kamer wordt voor einde jaar
2018 geïnformeerd.

De motie van de leden Diertens, Bosman,
Kamerdebat 08-11-2017
Van Tongeren, Van den Berg, Bisschop,
Begroting Koninkrijksrelaties
Kuiken, Van Raak, Van der Graaf en Kuzu;
Verzoekt de regering, ervoor te zorgen dat de
departementen bij planvorming en
budgettering met betrekking tot Caribisch
Nederland het Ministerie van BZK betrekken,
zodat dit ministerie zijn regierol kan
vervullen, er een meer integrale aanpak
komt en versnippering kan worden
tegengaan

Medio 2e helft 2018 zal de Staatssecretaris
van BZK om voorlichting vragen bij de Raad
van State over dit onderwerp. Met die
uitkomsten wordt het standpunt bepaald
over de invulling van deze motie.

De motie van het lid van Tongeren; Verzoekt Kamerdebat 08-11-2017
de regering, om samen met de Landen en de Begroting Koninkrijksrelaties
BES-eilanden initiatieven te nemen om het
duurzaam bouwen te stimuleren en de
Kamer hierover te informeren

De Tweede Kamer wordt voor einde jaar
2018 geïnformeerd.

De motie van het lid De Graaf c.s.; Verzoekt
de regering om een evaluatie van het
Statuut met het oog op eventuele modernisering te bevorderen en daarover in overleg
te treden met de andere landen binnen het
Koninkrijk en de eilandbesturen in Caribisch
Nederland

Kamerdebat 21-06-2016
De Tweede Kamer wordt in najaar 2018
Evaluaties i.h.k.v. de staatkundige
geïnformeerd.
vernieuwing en over de Koninkrijksrelaties in
den brede

De motie van het lid Van Laar; Verzoekt de
regering de drie uitgangspunten die tijdens
het laatste Interparlementair Koninkrijksoverleg voor de geschillenregeling zijn
geformuleerd als leidraad te nemen voor de
aanstaande gesprekken tussen de landen
van het Koninkrijk en nog dit jaar te komen
tot een blauwdruk voor een geschillenregeling

Kamerdebat 08-10-2015
Begrotingsbehandeling Koninkrijksrelaties

Bij brieven van 29 mei en 18 juni 2018 heeft
de Staatssecretaris van BZK de Kamer(s)
laten weten dat de regering voornemens is
voor het einde van 2018 een voorstel van
rijkswet in te dienen, dat binnen de kaders
van artikel 12a Statuut past.

Vindplaats

Stand van zaken

A.2. Uitgevoerde moties Koninkrijksrelaties
Omschrijving motie

De motie van de leden Van der Graaf,
Kamerdebat 08-11-2017
Bosman, Van den Berg, Diertens, Bisschop, Begroting Koninkrijksrelaties
Kuiken, Van Raak, Van Tongeren en Kuzu;
Verzoekt de regering, deze c.q. soortgelijke
inspanningen om de positie van kinderen op
Bonaire, Sint-Eustatius en Saba te verbeteren voort te zetten en de Tweede Kamer
voor het voorjaar van 2018 op basis van de
evaluatie te informeren over de manier
waarop zij dit gaat doen

Afgedaan. De Tweede Kamer is op 16 mei
2018 per brief geïnformeerd (TK 2017–2018,
31 839, nr. 617)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

47

Omschrijving motie

Vindplaats

Stand van zaken

De motie van de leden Van den Berg,
Diertens, Bosman, Van der Graaf, Kuiken en
Van Raak; Verzoekt de regering, in overleg
met de BES-eilanden de mogelijkheden te
onderzoeken om met expertise van
bijvoorbeeld Wageningen Universiteit een
innovatief land- en tuinbouwbeleid te
ondersteunen en te realiseren, zodat de
eilanden zoveel mogelijk in eigen voedselproductie kunnen voorzien

Kamerdebat 08-11-2017
Begroting Koninkrijksrelaties

Afgedaan. De Tweede Kamer is op 30 april
2018 per brief geïnformeerd (TK 2017–2018,
34 775 IV, nr. 38)

B.1 In behandeling zijnde toezeggingen Koninkrijksrelaties
Omschrijving

Vindplaats

Stand van zaken

De Minister van BZK zegt de Eerste Kamer,
naar aanleiding van een vraag van het lid
Vreeman (PvdA), toe tijdens de volgende
Koninkrijksconferentie te spreken over
fiscale maatregelen om jonge, talentvolle,
ondernemende studenten uit het Caribisch
deel van het Koninkrijk aan te sporen na hun
studie weer terug te keren en te bezien of
hier in de landen interesse voor is. De
Minister van BZK zal de Kamer informeren
over de uitkomsten van deze besprekingen
(T02326)

Kamerdebat 21-06-2016
De Eerste Kamer wordt voor einde jaar 2018
Evaluaties i.h.k.v. de staatkundige
geïnformeerd.
vernieuwing en over de Koninkrijksrelaties in
den brede

De Staatssecretaris van BZK zegt de Eerste
Kamerdebat 06-07-2010
Kamer, naar aanleiding van een vraag van
Consensus rijkswetsvoorstellen (32 017 t/m
het lid Van Bijsterveld (CDA), toe bij de
32 020, 32 026, 32 041, 32 178 en 32 179,
eerder toegezegde evaluatie van de nieuwe 32 186, 32 213)
staatkundige structuur, die zal plaatsvinden
vijf jaar na inwerkingtreding (T01031), ook
de mogelijkheden voor vereenvoudiging van
de BES-wetgeving te betrekken (T01224)

De Eerste Kamer wordt voor einde jaar 2018
geïnformeerd.

De Staatssecretaris van BZK zegt de Eerste
Kamerdebat 06-02-2018
Kamer, naar aanleiding van vragen en
Tijdelijke wet taakverwaarlozing Sint
opmerkingen van diverse leden, toe de
Eustatius (34 877)
Kamer ieder kwartaal te informeren over de
voorzieningen die bij de Tijdelijke wet
taakverwaarlozing Sint Eustatius zijn en
worden getroffen. De eerste kwartaalrapportage zal uiterlijk 1 juni 2018 met de
Kamer worden gedeeld (in het kader van
toezegging T02531). Daarbij gaat het onder
andere over: de voortgang in de criteria en
indicatoren die zijn ontwikkeld om de
afbouw van het bijzondere regime mogelijk
te maken. de resultaten op bestuurlijk vlak,
de infrastructuur en op sociaaleconomisch
terrein, waaronder de bestrijding van
armoede en de stappen die de regeringscommissaris, de Staatssecretaris van BZK en
het bewindspersonenoverleg Caribisch
Nederland zetten of mogelijk maken
(T02532)

De toezegging ziet toe op de periodiciteit van
de toezending van kwartaalrapportages. De
status van die toezegging is dus thans
ongewijzigd en zal pas worden omgezet in
«voldaan» wanneer het ingrijpen op St
Eustatius is beëindigd en de rapportages dus
niet langer aan de Kamer zullen worden
verstrekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

48

Omschrijving

Vindplaats

De Staatssecretaris van BZK zegt de Eerste
Kamerdebat 06-02-2018
Kamer, naar aanleiding van vragen en
Tijdelijke wet taakverwaarlozing Sint
opmerkingen van diverse leden toe, de Raad Eustatius (34 877)
van State op korte termijn om voorlichting te
vragen over de wijze waarop de Nederlandse regering met Caribisch Nederland
omgaat (inclusief de rol van de gezaghebber,
het Cft en de Rijksvertegenwoordiger in
relatie tot de bewindspersoon) en over de
coördinerende rol van de Staatssecretaris
van BZK ten aanzien van Caribisch
Nederland. De voorlichtingsaanvraag zal met
de Kamer worden gedeeld (T02533)

Stand van zaken
De Eerste Kamer wordt voor einde jaar 2018
geïnformeerd.

De Staatssecretaris van BZK zegt de Tweede Brief d.d. 23 maart 2018
De Tweede Kamer wordt voor einde jaar
Kamer toe zodra het definitieve NRRP
Stand van zaken wederopbouw Sint Maarten 2018 geïnformeerd.
rapport beschikbaar is, de Kamer daarover te en overeenkomst Wereldbank
informeren
De Staatssecretaris van BZK zegt de Tweede Brief d.d. 16 mei 2018
Kamer toe, over de voortgang van het
Evaluatie amendementsgelden kinderkwalitatief onderzoek, waar UNICEF
rechten Caribisch Nederland
Nederland momenteel mee bezig is met een
voorstel om in samenwerking met het
regiokantoor van UNICEF in Barbados een
Situational Analysis uit te voeren in
Caribisch Nederland, de Kamer te informeren

De Tweede Kamer wordt geïnformeerd
tijdens het nog te plannen AO over dit
onderwerp 2e helft 2018.

De Staatssecretaris van BZK zegt toe de
Tweede Kamer vóór Prinsjesdag 2018 te
informeren over de status van
overheids-NV’s met betrekking tot het
financieel toezicht op de landen

Kamerdebat 21-06-2018
Behandeling van de Verantwoordingsstukkencommissie Koninkrijksrelaties

De Tweede Kamer wordt voor Prinsjesdag
2018 per brief geïnformeerd.

De Staatssecretaris van BZK zegt toe de
commissie KR eenmalig te informeren over
de uitgaven in 2017, die ministeries breed
werden gedaan aan de landen in Caribisch
Nederland, uiterlijk vóór Prinsjesdag 2018

Kamerdebat 21-06-2018
Behandeling van de Verantwoordingsstukkencommissie Koninkrijksrelaties

De Tweede Kamer wordt voor Prinsjesdag
2018 per brief geïnformeerd.

De Staatssecretaris van BZK zegt toe de
Tweede Kamer te informeren als Nederland
Aruba bijstand verleent op het terrein van
migratie dan wel asiel

Kamerdebat 30-05-2018
Venezuela

Er is nog geen bijstandsverzoek van Aruba
ontvangen. De Tweede Kamer wordt voor
einde jaar 2018 geïnformeerd.

De Staatssecretaris van BZK zegt de Tweede Kamerdebat 30-05-2018
Kamer toe de vraag van het lid Van Helvert
Venezuela
over de toepassing van artikel 34 van het
Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden
schriftelijk te beantwoorden

De Tweede Kamer wordt voor einde jaar
2018 geïnformeerd.

De Minister van BZK zegt de Eerste Kamer,
Kamerdebat 21-06-2016
De Eerste Kamer wordt voor 1 november
naar aanleiding van een vraag van het lid
Evaluaties i.h.k.v. de staatkundige
2018 geïnformeerd.
Van Dijk (SGP), toe de rol van de kerken in
vernieuwing en over de Koninkrijksrelaties in
het Caribisch deel van het Koninkrijk bij de
den brede
bestrijding van armoede, jeugdproblematiek,
prostitutie, criminaliteit en dergelijke, waar
mogelijk, aan te jagen en de samenwerking
tussen kerken en de overheid te bevorderen
(T02324)
De Staatssecretaris van BZK zegt toe de
Tweede Kamer te informeren over de
rapportages en verantwoording van de
Wereldbank

Brief d.d. 23 maart 2018
De Tweede Kamer wordt voor einde jaar
Stand van zaken wederopbouw Sint Maarten 2018 geïnformeerd.
en overeenkomst Wereldbank

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

49

Omschrijving

Vindplaats

Stand van zaken

De Staatssecretaris van BZK zegt de Eerste
Kamer, naar aanleiding van vragen en
opmerkingen van het lid Kok (PVV) toe, de
discussie over autonomie in Caribisch
Nederland en wat de Commissie van Wijzen
daarover in haar rapport heeft geschreven,
te willen voeren maar niet voor de zomer
van 2018 (T02536)

Kamerdebat 06-02-2018
Tijdelijke wet taakverwaarlozing Sint
Eustatius (34 877)

De Eerste Kamer wordt voor 1 januari 2019
geïnformeerd.

De Staatssecretaris van BZK zegt de Eerste
Kamerdebat 06-02-2018
Kamer, naar aanleiding van vragen en
Tijdelijke wet taakverwaarlozing Sint
opmerkingen van diverse leden toe, de
Eustatius (34 877)
Kamer te informeren over de wenselijkheid
van de suggestie van de Raad van State
voor een eventuele geleidelijke overgang
naar de reguliere situatie op Sint Eustatius
en hoe een dergelijk overgangsregime er uit
zou moeten zien (T02534)

De Eerste Kamer wordt voor einde jaar 2018
geïnformeerd.

De Staatssecretaris van BZK zegt de Eerste
Kamer, naar aanleiding van een vraag van
het lid Ten Horn (SP), toe om een Koninklijk
Besluit dat ziet op het vervallen van de
rijkswet financieel toezicht ook voor te
hangen bij de Eerste Kamer (T01220)

Kamerdebat 06-07-2010
Consensus rijkswetsvoorstellen (32 017 t/m
32 020, 32 026, 32 041, 32 178 en 32 179,
32 186, 32 213)

Aan de toezegging wordt voldaan als de
Rijkswet financieel toezicht kan vervallen. De
Eerste Kamer wordt voor einde jaar 2018
geïnformeerd.

De Staatssecretaris van BZK zegt de Tweede Brief d.d. 5 februari 2018
Kamer toe in een later stadium terug te
Kabinetsreactie op het rapport Commissie
komen op de eventuele heroverwegingen
van Wijzen
over de vormgeving tussen Europees en
Caribisch Nederland voor Bonaire en Saba

Medio 2018 zal de Staatssecretaris van BZK
om voorlichting vragen bij de Raad van
State over dit onderwerp. Met die
uitkomsten wordt het standpunt over de
verhoudingen tussen Europees en Caribisch
Nederland bepaald. De Tweede Kamer wordt
voor einde jaar 2018 geïnformeerd.

De Staatssecretaris van BZK zegt de Tweede Kamerdebat 21-06-2018
Kamer toe in de verslagen van de werkbeJustitieketen BES-eilanden
zoeken aan de eilanden in te gaan op
concrete programma’s voor versterking van
goed bestuur te versterken

De Tweede Kamer wordt najaar 2018
geïnformeerd.

De Staatssecretaris van BZK zegt toe (te
Brief d.d. 16 juli 2018
zijner tijd) de Tweede Kamer te informeren
Verslag bezoek benedenwindse eilanden
over toezichtskader overheidsfinanciën
Aruba. Dit zal worden uitgewerkt in een
protocol en een landsverordening, geldig tot
2022.

De Tweede Kamer wordt voor einde jaar
2018 geïnformeerd.

De Minister van BZK zegt toe de Tweede
Kamerdebat 02-07-2015
Kamer te informeren over de uitkomsten van Verzamel algemeen overleg Koninkrijksrehet volgende bestuurlijke overleg over de
laties
geschillenregeling (drie maanden na KRC)

Bij brieven van 29 april en 18 juni 2018 heeft
de Staatssecretaris van BZK de Kamer(s)
geïnformeerd dat het voornemens is voor
het einde van 2018 een voorstel van rijkswet
in te dienen.

De Minister van BZK zegt de Tweede Kamer
toe dat de wetstekst voor de geschillenregeling na behandeling in de Rijksministerraad naar de Kamer zal worden toegestuurd

Kamerdebat 13-10-2016 Begrotingsbehandeling Koninkrijksrelaties

Bij brieven van 29 april en 18 juni 2018 heeft
de Staatssecretaris van BZK de Kamer(s)
geïnformeerd dat het voornemens is voor
het einde van 2018 een voorstel van rijkswet
in te dienen.

De Minister van BZK zegt de Tweede Kamer
toe met een voorstel te komen om invulling
te geven aan art. 12a Statuut; regering
streeft naar 1 januari 2011 (toezegging
gedaan door de Minister van Justitie)

Kamerdebat 12-04-2010
Staatkundige verhoudingen Koninkrijk

De Staatssecretaris van BZK is voornemens
voor einde jaar 2018 namens de regering
een voorstel van rijkswet in te dienen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

50

B.2 Uitgevoerde toezeggingen Koninkrijksrelaties
Omschrijving

Vindplaats

Stand van zaken

De Minister van BZK zegt toe, de doorreKamerdebat 23-06-2016 Jaarverslag en
kening van het CAft met betrekking tot de
Slotwet 2015 Koninkrijksrelaties en
raffinaderij op Aruba direct na publicatie met BES-fonds
een appreciatie naar de Tweede Kamer te
sturen

Afgedaan. De Tweede Kamer is op
6 november 2017 per brief geïnformeerd (TK
2017–2018, 33 845, nr. 24)

De Minister van BZK zegt de Tweede Kamer
toe, na zijn reis naar Curaçao en voor het
verkiezingsreces, de Kamer te informeren
over de Isla-raffinaderij

Kamerdebat 15-12-2016 Verzamel algemeen
overleg Caribische delen van het Koninkrijk

Afgedaan. De Tweede Kamer is op
8 november 2017 per brief geïnformeerd
(2017-0000565218).

De Minister van BZK zegt de Eerste Kamer,
naar aanleiding van een vraag van het lid
Van Kappen (VVD), toe de Kamer, op basis
van het jaarverslag van de Rijksvertegenwoordiger, te informeren over de ondersteuning (capaciteit) die aan het lokaal
bestuur in Caribisch Nederland wordt
gegeven door de Nederlandse overheid
(T02325)

Kamerdebat 21-06-2016 Evaluaties i.h.k.v. de Afgedaan. De Eerste Kamer is op
staatkundige vernieuwing en over de
6 november 2017 per brief geïnformeerd (EK
Koninkrijksrelaties in den brede
2017–2018, 34 775 IV, nr. B)

De Minister van BZK zegt de Eerste Kamer,
Kamerdebat 21-06-2016 Evaluaties i.h.k.v. de Afgedaan. De Eerste Kamer is op 15 maart
naar aanleiding van een vraag van het lid
staatkundige vernieuwing en over de
2018 per brief geïnformeerd (EK 2017–2018,
34 775 IV, nr. K)
Meijer (SP), toe dat de Minister van OCW,
Koninkrijksrelaties in den brede
samen met de drie andere Ministers van
Onderwijs en de samenwerkende universiteiten van Aruba, Curaçao en Sint Maarten
zal bezien wat aan vervolgopleidingen kan
worden gedaan en hoe het aanbod aan
hoger onderwijs op de eilanden in het
Caribisch deel van het Koninkrijk kan worden
geoptimaliseerd (T02321)
In reactie op het rapport Van Laar zegt de
Kamerdebat 13-10-2016
Minister van BZK de Tweede Kamer toe de
Begrotingsbehandeling Koninkrijksrelaties
voorbeelden in samenhang te bezien en hier
met een schriftelijke reactie op terug te
komen.

Afgedaan. De Tweede Kamer is op
6 november 2017 per brief geïnformeerd (TK
2017–2018, 33 845, nr. 24)

De Minister van BZK zegt de Tweede Kamer
toe naar het Cft door te geleiden of we in
beeld kunnen krijgen welke kosten uit
achterstallig onderhoud voortvloeien.
Daarnaast zal bij collega’s in herinnering
worden gebracht dat bij toekomstige
investeringsbeslissingen er rekening moet
worden gehouden met voldoende dekking
voor structureel onderhoud. De Kamer zal
over de uitkomst worden geïnformeerd.

Kamerdebat 13-10-2016 Begrotingsbehandeling Koninkrijksrelaties

Afgedaan. De Tweede Kamer is op 6 oktober
2017 per brief geïnformeerd (TK 2017–2018,
34 775 IV, nr. 6)

De Minister van BZK zegt de Tweede Kamer
toe dat hij een kwalitatief onderzoek wil
doen naar de situatie van de kinderen op de
eilanden, maar daarnaast ook een traject in
gang wil zetten om de dataregistratie, voor
zover mogelijk, op orde te krijgen op een
manier die past bij de eilanden.

Kamerdebat 13-10-2016 Begrotingsbehandeling Koninkrijksrelaties

Afgedaan. De Tweede Kamer is op 16 mei
2018 per brief geïnformeerd (TK 2017–2018,
31 839, nr. 617)

De Minister van BZK zegt de Tweede Kamer Brief d.d. 19 september 2016 Beleidsdoortoe, uiterlijk in het laatste kwartaal van 2017, lichting Hoofdstuk IV, artikel 1
de beleidsdoorlichting Hoofdstuk IV artikel 1,
toe te sturen

Afgedaan. De Tweede Kamer is op
17 november 2017 per brief geïnformeerd
(TK 2017–2018, 33 189, nr. 10)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

51

Omschrijving

Vindplaats

Stand van zaken

De Minister van BZK zegt de Tweede Kamer Brief d.d. 24 mei 2017
toe na het ontvangst van het eindrapport
Commissie van Wijzen Sint Eustatius
van de Commissie van Wijzen Sint Eustatius
(daarbij worden alle aspecten van zowel de
besturing van het openbaar lichaam
(bestuurscollege, eilandsraad, management)
betrokken, als van de uitvoering) de Tweede
Kamer te informeren.

Afgedaan. De Tweede Kamer is op 5 februari
2018 per brief geïnformeerd (TK 2017–2018,
31 568, nr. 196)

De Minister van BZK zegt de Tweede Kamer Kamerdebat 13-10-2016 Begrotingsbehantoe te informeren over de gesprekken met
deling Koninkrijksrelaties
het Ministerie van Veiligheid en Justitie over
het inrichten van een algemeen verwijsloket.

Afgedaan. De Tweede Kamer is op 5 februari
2018 per brief geïnformeerd (TK 2017–2018,
34 775 IV, nr. 31)

De Staatssecretaris van Infrastructuur en
Milieu zegt de Eerste Kamer, naar aanleiding
van een vraag van het lid Linthorst (PvdA),
mede namens de fracties van VVD, CDA,
PVV, SP, D66, GroenLinks en ChristenUnie,
toe geen onomkeerbare stappen te zetten
ten aanzien van de kosten voor de bevolking
van de BES-eilanden voor beheer en
exploitatie van de riolering, de drinkwatervoorziening en de afvalscheiding voordat er
is overlegd met de Eerste Kamer (T01461).

Afgedaan. De toezegging is overgedragen
aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Milieubeheer

Kamerdebat 19-12-2011
Vervolg plenair debat over Wet Volkshuisvestingvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer BES (32 473)

De Minister van BZK zegt de Eerste Kamer,
Kamerdebat 21-06-2016 Evaluaties i.h.k.v. de
naar aanleiding van een vraag van het lid
staatkundige vernieuwing en over de
Ganzevoort (GroenLinks) toe, samen met de Koninkrijksrelaties in den brede
Minister van V&J te bezien of de dominantie
van het Nederlands in de hele keten van de
rechtshandhaving in het Caribisch deel van
het Koninkrijk geen problematische effecten
heeft (T02322)
De Minister van BZK zegt toe, zodra er meer
duidelijk is op welke wijze de Nederlandse
overheid de wederopbouw van de
gebouwen en de infrastructuur op de
eilanden gaat ondersteunen en hoeveel
middelen de regering hiervoor vrijmaakt, de
Tweede Kamer daarover informeren.

Afgedaan. De Tweede Kamer is op 5 april
2018, mede namens de Minister van Justitie
en Veiligheid, per brief geïnformeerd (EK
2017–2018, 34 775 IV, nr. M)

Brief d.d. 20 september 2017 Beantwoording Afgedaan. De Tweede Kamer is op
Kamervragen orkaan Irma
10 november 2017 per brief geïnformeerd
(TK 2017–2018, 34 773, nr. 5)

De Minister van BZK zegt de Tweede Kamer Kamerdebat 28-09-2017 Beleidsdoorlichting
de brief toe waarin destijds (2000) de
Artikel 2 Koninkrijksrelaties
randvoorwaarden zijn gesteld voor het op
afstand zetten van het samenwerkingsbeleid.

Afgedaan. De Tweede Kamer is op
6 november 2017 per brief geïnformeerd (TK
2017–2018, 33 845, nr. 24)

De Minister van BZK zegt toe voor de
Kamerdebat 28-09-2017 Beleidsdoorlichting
plenaire begrotingsbehandeling Koninkrijks- Artikel 2 Koninkrijksrelaties
relaties schriftelijk terug te zullen komen op
de drie samenwerkingsprogramma’s, SONA
2008, met name op de politieke risico’s.

Afgedaan. De Tweede Kamer is op
6 november 2017 per brief geïnformeerd (TK
2017–2018, 33 845, nr. 24)

De Minister van BZK zegt de Tweede Kamer
toe dat er een schriftelijk antwoord komt op
de vragen van mevrouw Van den Berg over
het Interparlementair Koninkrijksoverleg,
voor de plenaire behandeling van de
begroting

Afgedaan. De Tweede Kamer is op
6 november 2017 per brief geïnformeerd (TK
2017–2018, 33 845, nr. 24)

Kamerdebat 21-09-2017 Verzamel algemeen
overleg Koninkrijksrelaties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

52

Omschrijving

Vindplaats

Stand van zaken

De Nederlandse inzet ten behoeve van
artikel 1, de waarborgfunctie, van de
begroting van Koninkrijksrelaties, zal de
Staatssecretaris van BZK zeer binnenkort
naar de Tweede Kamer sturen. In de
Kabinetsreactie zal de Staatssecretaris van
BZK toelichten hoe het kabinet, in
afstemming met de landen, de komende
periode invulling gaat geven aan de
Nederlandse bijdrage aan de rechtshandhaving in de Caribische landen van het
Konikrijk.

Kamerdebat 08-11-2017 Begroting Koninkrijksrelaties

Afgedaan. De Tweede Kamer is op 2 februari
2018 per brief geïnformeerd (TK 2017–2018,
33 189, nr. 11)

De Staatssecretaris van BZK zegt de Tweede Brief d.d. 8 november 2017 Antwoorden op
Kamer toe op een later moment terug te
vragen gesteld tijdens de begrotingsbehankomen op de vraag van lid Bosman inzake
deling KR
de kansen om een garantstelling van 36 mln.
voor 500 woningen te realiseren.

Afgedaan. De Tweede Kamer is op 12 april
2018 per brief geïnformeerd (TK 2017–2018,
34 775 IV, nr. 37)

Wanneer Sint-Maarten instemt met de
Kamerdebat 08-11-2017 Begroting Koninkgestelde voorwaarden (o.a. het instellen van rijksrelaties
een integriteitskamer) wordt bezien op welke
manier derde partijen en internationale
organisaties een rol kunnen krijgen.
Gesprekken starten deze week. Zodra de
Staatssecretaris van BZK meer weet zal hij
de Tweede Kamer informeren.

Afgedaan. De Tweede Kamer is op
10 november 2017 per brief geïnformeerd
(TK 2017–2018, 34 773, nr. 5)

Reparatie van de schade op Saba en
Kamerdebat 08-11-2017 Begroting KoninkSint-Eustatius valt onder eilandelijke
rijksrelaties
verantwoordelijkheid. Geconstateerd is dat
zij onvoldoende financiële middelen hebben
om deze taken op te pakken, daarom wordt
momenteel geïnventariseerd wat de totale
schade is voor Saba en Sint-Eustatius en
welke oplossing er kan worden geboden. De
Staatssecretaris van BZK zal de Tweede
Kamer op dit punt op korte termijn
informeren.

Afgedaan. De Tweede Kamer is op
21 december 2017 per brief geïnformeerd
(TK 2017–2018, 34 773, nr. 7)

Naar aanleiding van de zorgen van mevrouw Kamerdebat 08-11-2017 Begroting KoninkKuiken (PvdA) met betrekking tot het
rijksrelaties
operationaliseren van de voorwaarden, zegt
de Staatssecretaris van BZK toe dat in de te
verschijnen rapportage de exacte invulling
hiervan meegenomen wordt. De Tweede
Kamer wordt geïnformeerd.

Afgedaan. De Tweede Kamer is op
22 februari 2018 per brief geïnformeerd (TK
2017–2018, 34 775 IV, nr. 32)

De Staatssecretaris van BZK zegt de Tweede Brief d.d. 11 mei 2018
Kamer toe om voor 1 juni een meer
Werkbezoek Minister van JenV en Staatssegedetailleerde voortgangsrapportage over
cretaris van BZK aan Bovenwindse eilanden
Sint Eustatius te sturen.

Afgedaan. De Tweede Kamer is op 31 mei
2018 per brief geïnformeerd (TK 2017–2018,
34 775 IV, nr. 41)

De Staatssecretaris van BZK zegt de Tweede Kamerdebat 30-01-2018 Wederopbouw
Kamer toe een reactie op het verslag van het Bovenwindse eilanden
Interparlementair Koninkrijksoverleg medio
februari naar de Kamer sturen.

Afgedaan. De Tweede Kamer is op
15 februari 2018 per brief geïnformeerd (TK
2017–2018, 33 845, nr. 26)

De Staatssecretaris van BZK zegt de Tweede Kamerdebat 30-01-2018 Wederopbouw
Kamer toe voor uitkering van de eerste
Bovenwindse eilanden
tranche de Kamer hierover nader te
informeren.

Afgedaan. De Tweede Kamer is op 26 april
2018 per brief geïnformeerd (TK 2017–2018,
34 773, nr. I)

De Staatssecretaris van BZK zegt toe de
Brief d.d. 22 februari 2018
Tweede Kamer ieder kwartaal – en als daar
Werkbezoek Staatssecretaris BZK aan Sint
aanleiding toe is vaker – over de voortgang Eustatius en Sint Maarten
van het op orde brengen van Sint Eustatius
te informeren. De eerste rapportage is in juni
voorzien.

Afgedaan. De Tweede Kamer is op 31 mei
2018 per brief geïnformeerd (TK 2017–2018,
34 775 IV, nr. 41)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

53

Omschrijving

Vindplaats

Stand van zaken

De Staatssecretaris van BZK zegt de Eerste
Kamerdebat 06-02-2018 Tijdelijke wet
Kamer, naar aanleiding van een vraag van
taakverwaarlozing Sint Eustatius (34 877)
het lid Ganzevoort (GroenLinks), toe met een
reparatiewet te komen voor de Wijziging van
de Wet openbare lichamen Bonaire, Sint
Eustatius en Saba en de Kieswet in verband
met de introductie van kiescolleges voor de
Eerste Kamer voor de Caribische openbare
lichamen ten behoeve van de verkiezing van
de leden van de Eerste Kamer. In deze
reparatiewet wordt geregeld wie de griffier
van het kiescollege is, nu er feitelijk op Sint
Eustatius geen Eilandsraad is (T02535).

Afgedaan. Op 19 april is de Reparatiewet
BZK 2018 in het Staatsblad gepubliceerd.

De Staatssecretaris van BZK zegt toe dat hij Kamerdebat 17-05-2018 Verzamel AO
voor het zomerreces van 2018 de voortgang Koninkrijksrelaties
met betrekking tot de bibliotheek op Bonaire
schriftelijk aan de Tweede Kamer zal melden.

Afgedaan. De toezegging is overgedragen
aan het Ministerie van OCW.

De Staatssecretaris van BZK zegt de Tweede Kamerdebat 08-11-2017 Begroting KoninkKamer toe, zodra er meer bekend is, te
rijksrelaties
informeren over het verlengen van de
algemene maatregel van rijksbestuur voor
Sint-Maarten in verband met de gevangenissen.

Afgedaan. De Tweede Kamer is op 1 juni
2018 per brief geïnformeerd (TK 2016–2017,
31 568, nr. 200)

De Minister van BZK zegt de Tweede Kamer
toe het schriftelijk inzichtelijk maken van de
asielprocedure op Aruba, Bonaire en
Curaçao en dit de Tweede Kamer toe te
sturen.

Kamerdebat 17-05-2017 Venezuela

Afgedaan. De Tweede Kamer is op 5 juli
2017 per geïnformeerd (TK 2016–2017,
29 653, nr. 33)

De Minister van BZK zegt de Tweede Kamer Kamerdebat 17-05-2017 Venezuela
toe de werkwijze van de Kustwacht bij het
detecteren van illegalen en de verdere
afhandeling hiervan de Tweede Kamer toe te
sturen.

Afgedaan. De Tweede Kamer is op 5 juli
2017 per geïnformeerd (TK 2016–2017,
29 653, nr. 33)

De Minister van BZK zegt de Tweede Kamer Kamerdebat 13-10-2016 Begrotingsbehantoe de aanpak van het illegaal gokken aan de deling Koninkrijksrelaties
orde te stellen bij gesprekken met de
regeringen van Curaçao en Sint Maarten. De
Kamer zal hierover teruggekoppeld worden.

Afgedaan. De Minister van BZK heeft op
20 september 2017 de Tweede Kamer per
brief geïnformeerd (2017D26049).

De Minister van BZK zegt toe de Tweede
Kamer nader te informeren over de
procedure om te komen tot vervulling van
de vacature van Rijksvertegenwoordiger.

Brief d.d. 30 augustus 2017
Afgedaan. De Minister van BZK heeft de
De termijn van aanstelling van de Rijksverte- toezegging mondeling afgedaan tijdens het
genwoordiger
Verzamel Algemeen overleg Koninkrijksrelaties d.d. 21 september 2017.

De Staatssecretaris van SZW en de Minister Kamerdebat 27-09-2017
Afgedaan. De Tweede Kamer is op
van BZK zeggen toe voor het Herfstreces een Pensioenen en sociaal minimum in Caribisch 16 oktober 2017 per brief geïnformeerd (TK
schriftelijke toelichting te zullen geven op de Nederland
2017–2018, 32 043, nr. 388)
verschillen en overeenkomsten (de voor- en
nadelen) tussen de pensioenstelsels in
Europees Nederland en Caribisch
Nederland.
De Minister van BZK zegt de Eerste Kamer,
naar aanleiding van een vraag van het lid
Van Bijsterveld (CDA), toe om over de
uitvoeringswet en over de tweede lezing in
overleg te treden met de eilandsbesturen
(T02358).

Kamerdebat 11-10-2016
Behandeling vaststelling staatskundige
positie Bonaire, St Eustatius en Saba in de
Grondwet (33 131), Novelle Vastlegging
staatskundige positie Bonaire, St Eustatius
en Saba in de Grondwet i.v.m. de vorming
i.v.m. kiescolleges Eerste Kamer (34 341),
Aanpassing kiesrecht van niet-Nederlandse
bij eilandsraadsverkiezingen (33 900)

Afgedaan. De Tweede Kamer is op 20 juni
2017 per brief geïnformeerd (TK 2016–2017,
34 702, nr. 5)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

54

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

55

Naam
subsidie(regeling) (met
hyperlink
naar
vindplaats)

240

Subsidie
kinderrechten

Liquiditeitssteun Sint
Maarten

1

Evaluatie heeft nog niet plaatsgevonden

Totaal subsidie (-regelingen)

8.1

707

0

467

2017

Subsidie
Caribisch
Nederland

Wederopbouw Bovenwindse Eilanden

4.2

Bevorderen sociaaleconomische structuur

Begrotingsartikel

Tabel subsidies (Bedragen x € 1.000)

Bijlage 4: Overzicht subsidies

25.162

24.640

0

522

2018

0

0

0

0

2019

0

0

0

0

2020

0

0

0

0

2021

0

0

0

0

2022

0

0

0

0

2023

1

1

1

Laatste
evaluatie
(jaartal) (met
hyperlink
naar
vindplaats)

2021

2023

2023

Volgende
evaluatie
(jaartal)

incidenteel

2017

2018

Einddatum
subsidie
(regeling)
(jaartal)

Bijlage 5: Overzicht Evaluatie- en overig onderzoek
Artikelnummer en naam

Titel, onderwerp

Start

Afronding

2021

2022

2022

2023

2022

2023

1. Versterking rechtsstaat
1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
Beleidsdoorlichting versterking rechtsstaat
1b. Ander ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
2. Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Niet van toepassing

4.1 Bevorderen sociaaleconomische structuur: Aruba, Curaçao en Sint Maarten
1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
Beleidsdoorlichting Bevorderen sociaaleconomische structuur
1b. Ander ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
2. Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Niet van toepassing

4.2 Bevorderen sociaaleconomische structuur: Caribisch Nederland
1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
Beleidsdoorlichting Bevorderen sociaaleconomische structuur
1b. Ander ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
2. Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

56

Artikelnummer en naam

Titel, onderwerp

Start

Afronding

2022

2023

2018

2018

2020

2021

Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Niet van toepassing

5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen
1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
Beleidsdoorlichting Schuldsanering, lopende
inschrijving en leningen
2. Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Rijkswet financieel toezicht

8. Wederopbouw Bovenwindse Eilanden
1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
Beleidsdoorlichting Wederopbouw
2. Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Niet van toepassing

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

57

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

58

VIII Onderwijs,
Cultuur en
Wetenschap

1.385

Inkomensoverdracht

1.050

Bijdragen aan medeoverheden

6.109
304
8.511

Bekostiging
Subsidies
Opdrachten

15.582

Bekostiging

457

17.299

75

Artikel 4 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie

Subsidies

Bekostiging

1.809

Artikel 3 Voortgezet
onderwijs

Artikel 1 Primair
Onderwijs

Bijdragen aan medeoverheden

Bijdragen aan agentschappen

8.501

Bijdragen aan agentschappen

Artikel 34 Straffen en
beschermen

4.324

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties

23.074

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s

250

Bijdragen aan andere
hoofdstukken

Artikel 33 Veiligheid en
criminaliteitsbestrijding

392

Bijdragen aan agentschappen

10.045

1.014

Opdrachten

Bijdragen aan medeoverheden

707

2017
realisatie

Subsidies

Het deel dat ten goede komt
aan Caribisch Nederland is
niet te bepalen.

Instrument

Artikel 31 Nationale
Politie

VII Binnenlandse
Artikel 6 DienstverleZaken en
nende overheid
Koninkrijksrelaties

VI Justitie en
Veiligheid

Artikel 1 Versterken
rechtsstaat

IV Koninkrijksrelaties

Artikel 4 Bevorderen
sociaal economische
structuur

Artikelonderdeel

Ministerie

Bijlage 6: Overzicht rijksuitgaven Caribisch Nederland

0

0

7.938

17.454

500

14.330

75

1.793

1.069

8.880

6.879

23.379

0

210

1.920

4.073

1.063

522

2018
begroting

0

0

7.408

15.192

500

14.330

75

1.729

1.068

9.875

4.607

23.358

0

0

1.220

1.382

3.630

0

2019

0

0

7.458

15.093

500

14.330

75

1.664

1.067

9.930

4.606

23.355

0

0

1.220

1.283

5.113

0

2020

0

0

7.481

15.108

500

13.948

1.665

1.067

9.931

4.607

23.363

0

0

1.220

1.283

5.113

0

2021

0

0

7.381

15.108

500

13.948

1.665

1.067

9.928

4.608

23.361

0

0

1.104

1.283

5.113

0

2022

0

0

7.381

15.108

500

13.948

1.665

1.067

9.914

4.608

23.362

0

0

1.104

1.283

5.113

0

2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

59

Subsidies

Opdrachten

1.055
672

Artikel 24 Handhaving en
toezicht
Bijdragen agentschappen

0

0

1.450

0

141

0

418

0

4.114

0

35

1.000

2.139

13.283

201

2.500

0

3.491

1.049

2017
realisatie

Bijdragen agentschappen

Artikel 23 Meteorologie,
Seismologie en
Aardobservatie

Subsidies

Artikel 22 Omgevingsveiligheid en milieurisico’s Opdrachten

Artikel 21 Duurzaamheid

Subsidies

Artikel 18 Scheepvaart en
havens
Opdrachten

Bijdragen agentschappen

Opdrachten

Artikel 17 Luchtvaart

Subsidies

Bijdragen aan medeoverheden

Opdrachten

Opdrachten

Artikel 13 Ruimtelijke
Ontwikkeling

XII Infrastructuur
en Waterstaat

Het deel dat ten goede komt
aan Caribisch Nederland is
niet te bepalen

Garanties

Artikel 14 Wegen en
Verkeersveiligheid

Artikel 2 Taakuitvoering
zeestrijdkrachten

Bijdragen aan ZBO’s en
RWT’s

Subsidies

Artikel 25 Emancipatie

Artikel 2 Financiële
markten

Bekostiging

Artikel 16 Onderzoek en
Wetenschapsbeleid

Apparaatsuitgaven

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties

Artikel 14 Cultuur

Artikel 1 Belastingen

Inkomensoverdracht

Bijdragen aan medeoverheden

Instrument

Artikel 11 Studiefinanciering

Artikelonderdeel

X Defensie

IX Financiën

Ministerie

950

955

385

4.291

0

151

9.712

4.082

1.683

0

6.435

144

95

1.000

1.923

13.000

143

2.500

50

3.671

10.406

2018
begroting

950

855

200

3.559

0

0

12.400

1.210

7.790

644

4.823

0

95

1.000

1.705

13.000

0

2.500

50

3.860

14.297

2019

950

745

1.004

1.374

0

0

12.900

0

7.277

0

2.211

0

95

1.000

1.780

13.000

0

2.500

50

4.059

12.783

2020

950

635

0

1.374

0

0

100

0

429

0

2.211

0

95

1.000

1.815

13.000

0

2.500

50

4.268

14.760

2021

950

635

0

1.375

0

0

100

0

430

0

2.211

0

95

1.000

1.808

13.000

0

2.500

50

4.488

6.645

2022

950

635

0

0

0

100

0

436

0

2.211

0

95

1.000

1.825

13.000

0

2.500

50

4.719

5.947

2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

60

Bijdragen IF
Opdrachten

Artikel 26 Bijdrage aan
Investeringsfondsen

Artikel 97 Algemeen
departement

Inkomensoverdrachten
Inkomensoverdrachten
Inkomensoverdrachten
Inkomensoverdrachten
Inkomensoverdrachten
Inkomensoverdrachten

Artikel 5 Werkloosheid

Artikel 6 Ziekte en
Zwangerschap

Artikel 8 Oudedagsvoorziening

Artikel 9 Nabestaanden

Artikel 10 Tegemoetkoming ouders

Artikel 98 Algemeen

Artikel 1 Volksgezondheid

Inkomensoverdrachten

Artikel 3 Arbeidsongeschiktheid

XVI Volksgezondheid, Welzijn
en Sport

Inkomensoverdrachten

Artikel 2 Bijstand,
Toeslagenwet en Sociale
werkvoorziening

XV Sociale Zaken
en Werkgelegenheid

865
322

Bijdragen aan agentschappen

4.010

2.050

1.111

19.794

3.070

24

804

2.729

1.459

443

573

Bijdragen aan medeoverheden

Bijdragen aan medeoverheden

Opdrachten

Subsidies

Artikel 12 Natuur en
Biodiversiteit

Artikel 4 Een doelmatige
en duurzame energievoorziening

105

190

Subsidies

106

Opdrachten

651

34

390

2017
realisatie

Artikel 2 Bedrijvenbeleid:
duurzaam en innovatief
ondernemen
Opdrachten

Artikel 1 Goed functionerende economie en
markten
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s

Instrument

Artikelonderdeel

XIV Landbouw,
Natuur en
Voedselkwaliteit

XIII Economische
Zaken

Ministerie

300

900

4.299

1.982

1.132

19.329

3.148

100

789

5.127

600

423

2.319

100

3.572

651

100

9.477

2018
begroting

300

900

5.251

2.871

1.198

20.962

3.208

100

797

5.740

200

419

3.000

100

1.237

651

100

10.240

2019

300

900

3.044

2.982

1.218

20.672

3.270

100

813

6.103

0

423

3.000

100

1.071

651

100

7.690

2020

300

900

2.662

2.978

1.239

21.418

3.328

100

829

6.169

0

464

3.000

100

1.071

651

100

5.390

2021

300

900

2.662

2.974

1.260

22.190

3.389

100

844

6.299

0

464

3.000

100

1.071

651

100

5.390

2022

300

900

2.662

2.971

1.282

22.962

3.383

100

860

6.431

0

464

3.000

100

1.071

651

100

5.390

2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

61

Totaal

Ministerie

Instrument

Bekostiging
Personeel/materieel

Artikelonderdeel

Artikel 4 Zorgbreed
beleid

Artikel 10 Apparaatsuitgaven
306.634

10.046

125.422

2017
realisatie

333.985

9.247

118.729

2018
begroting

343.360

8.680

124.095

2019

335.996

8.681

127.457

2020

319.243

8.679

131.392

2021

316.061

8.681

135.332

2022

318.947

8.679

139.119

2023

Bijlage 7: Overzicht belasting- en premieontvangsten Caribisch
Nederland
De Miljoenennota 2019 bevat een gedetailleerd overzicht van de raming
van de belasting- en premieontvangsten op kasbasis voor 2019. Dat
overzicht bevat ook het totaal van de belasting- en premieontvangsten uit
Caribisch Nederland. In onderstaande tabel wordt het totale bedrag van
de voor 2019 geraamde belasting- en premieontvangsten op kasbasis uit
Caribisch Nederland op gedetailleerdere wijze gepresenteerd door de
geraamde kasontvangsten voor 2019 uit te splitsen over alle in Caribisch
Nederland geheven rijksbelastingen en premies.
Raming belasting- en premieontvangsten Caribisch Nederland 2019 in miljoenen euro’s
(op basis van Miljoenennota 2019)
Raming 2019
Indirecte belastingen

52,2

– Algemene bestedingsbelasting

39,3

– Accijnzen

7,1

– Overdrachtsbelasting

5,8

Directe belastingen

88,4

– Loonbelasting en premies volks- en werknemersverzekeringen

79,1

– Inkomstenbelasting

–0,5

– Vastgoedbelasting

6,9

– Opbrengstbelasting

2,0

– Kansspelbelasting

0,8

– Ontvangsten oude belastingstelsel
Totaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

0,1
140,6

62

Bijlage 8: Overzicht eilandelijke inkomsten
De lokale heffingen worden vastgesteld door de openbare lichamen. De
afweging en de verantwoording over de hoogte van de tarieven vindt
plaats in de eilandraden. De doorberekening van de rechten, de rioolheffing en de reinigingsheffing mag maximaal 100 procent kostendekkend
zijn. Het bedrag van de inkomsten voor de openbare lichamen kan
fluctueren, zoals dat ook bij Europees-Nederlandse gemeenten het geval
is.
Net als bij de begroting van het gemeentefonds, verstrekt het kabinet
jaarlijks een overzicht van de ontwikkeling van de begrote opbrengsten uit
lokale heffingen als bijlage bij de begroting van het BES-fonds. De in dit
overzicht gebruikte gegevens zijn afkomstig van de door de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties goedgekeurde begrotingen van
de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
De tabellen bevat een overzicht van de opbrengsten van de lokale
heffingen van de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Het
gaat op basis van de meest recent ingediende en vastgestelde eilandelijke
begrotingen en begrotingswijzigingen. In de tabellen A t/m C is te zien dat
de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba aanmerkelijk van
elkaar verschillen voor wat betreft de samenstelling van de eigen
belastingen.
Tabel A Opbrengsten lokale heffingen Bonaire (in $)
2014

2015

2016

2017

2018

Motorrijtuigenbelasting

2.500.000

2.700.000

2.680.000

3.000.000

3.000.000

Logeergastenbelasting

1.700.000

2.100.000

2.037.000

2.500.000

2.500.000

Verhuurautobelasting

650.000

600.000

690.000

650.000

650.000

Erfpacht en huur

3.564.000

2.590.082

2.590.082

2.520.382

2.520.382

Reinigingsrechten

1.160.000

1.167.000

1.167.000

1.243.300

1.243.300

Leges en retributies

4.087.000

1.224.000

1.789.100

1.659.900

1.659.900

Havenbelasting

2.000.000

2.500.000

2.500.000

2.000.000

2.000.000

Grondbelasting

1.200.000

1.400.000

1.617.000

1.810.000

1.810.000

Opcenten

1.200.000

1.300.000

750.000

750.000

750.000

700.000

600.000

610.000

300.000

300.000

500.000

500.000

16.433.582

16.433.582

Precariorechten
Cruisepax1
Totale opbrengst
1

18.761.000

16.181.082

16.430.182

Splitsing van de Post Precario in Precario en Cruisepax per 1 januari 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

63

Tabel B Opbrengsten lokale heffingen Sint Eustatius (in $)
2014
Erfpachten

60.000

Huurgronden

35.000

Verkoop gebouwen en terreinen

25.000

Vergunningsrechten

18.000

Directeurs vergunningen

24.000

Vestigingsvergunningen

33.000

Lig- en meergelden

267.000

Overige havengelden

220.000

Ankergelden

157.000

Loodsgelden

335.000

Landingsgelden

62.000

Parkeergelden

2015

20161

2017

2018

9.000

Luchthavenbelasting

371.000

Beveiliging

45.000

Paspoorten

31.000

Uittreksels

17.000

Bouwleges
Identiteitsbewijzen

11.000

Overige leges

7.000

Rijbewijzen

15.000

Diverse opbrengsten/inkomsten

212.000

Motorrijtuigbelasting

259.000

Logeergastenbelasting

60.500

Autoverhuurbelasting

6.000

Verhuurautobelasting

6.000

417.325

Onroerend goed exploitatie

159.815

159.815

Luchthaven

460.992

460.992

Zeehaven

2.846.177

3.522.834

Leges

98.640

98.685

Vergunningen

195.178

195.178

Overige opbrengsten
Totale opbrengst
1

2.285.500

300.000

307.000

98.595

100.614

3.859.397

4.538.118

In de begroting van 2015 en 2016 zijn alleen de totalen van de lokale heffingen vermeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

64

Tabel C Opbrengsten lokale heffingen Saba (in $)
2014

2015

2016

2017

2018

Motorrijtuigenbelasting

130.000

130.000

136.000

136.000

136.000

Havengelden

80.000

100.000

104.000

109.000

109.000

Erfpacht/Verhuur

115.000

95.000

85.000

90.500

90.500

Logeergastenbelasting

60.000

70.000

72.000

72.000

72.000

Kinderopvang

45.000

55.000

50.000

55.000

55.000

Luchthaventoeslag

125.000

125.000

135.000

135.000

135.000

Landingsgelden

25.000

25.000

25.000

25.000

25.000

Afvalstoffenheffing

110.000

110.000

110.000

135.000

135.000

Burgerzaken

38.000

33.000

38.200

43.500

43.500

Bouwleges

175.000

175.000

8.000

8.000

8.000

Vervoer studenten

125.000

20.000

20.000

20.000

20.000

Rijbewijzen

9.000

9.000

10.000

12.000

12.000

Handel en industrie

50.000

60.000

57.000

61.000

61.000

Horecavergunningen

60.000

75.000

73.800

75.500

75.500

0

15.000

15.000

15.000

15.000

1.147.000

1.097.000

939.000

992.500

992.500

Verkoop zaden
Totale opbrengst

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

65

Bijlage 9: Overzicht renteloze leningen Caribisch Nederland
Conform artikel 89 van de wet Financiën BES kunnen de openbare
lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (BES) een verzoek tot een
renteloze lening indienen bij een vakdepartement ten behoeve van het
doen van investeringen die dienen voor de uitoefening van de publieke
taak. Een dergelijk verzoek wordt door een openbaar lichaam ingediend
door tussenkomst van het College financieel toezicht (Cft). Het Cft voorziet
de aanvraag van zijn advies. Volgens lid 4 van artikel 89 stelt de Ministerraad jaarlijks vast welk bedrag ieder van de openbare lichamen
verschuldigd is aan aflossing van de renteloze leningen. Deze vaststelling
geschiedt bij de behandeling van het Besluitvormingsmemorandum in de
Ministerraad.
In de onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de renteloze
leningen en de bijbehorende aflossingsbedragen voor 2019, zoals die tot
op heden aan Caribisch Nederland zijn verstrekt. Het risico van de
wisselkoers euro-dollar ligt bij het vakdepartement.
Tabel 1 Overzicht reeds aangegane renteloze leningen aan Caribisch Nederland (in mln. dollars1)
Eiland

LeningverOnderwerp
strekkend
departement

Oorspronkelijke omvang
lening

Looptijd
lening

Af te lossen
in 2018

Af te lossen
in 2019

Openstaand
na aflossing
in 2018

Bonaire

OCW

Onderwijshuisvesting

25

2013–2037

1

1

19

St. Eustatius
Saba

OCW

Onderwijshuisvesting

4,4

2013–2033

0,2

0,2

3,2

OCW

Onderwijshuisvesting

1,3

2013–2018

0,1

0

0

Saba

OCW

Onderwijshuisvesting

0,3

2019–2020

0

0,1

0,3

Saba

I&M

Infrastructuur Saba

2,5

2015–2025

0,3

0,3

1,5

1

Het risico van de wisselkoers euro-dollar ligt bij het departement

Infrastructuur Saba
In 2015 is door het Ministerie van Infrastructuur & Milieu (I&M) een
renteloze lening verstrekt aan Saba voor de weginfrastructuur.
Onderwijshuisvesting
Met elk van de eilanden zijn door de Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (OCW) afspraken gemaakt om er voor te zorgen dat alle
scholen kunnen beschikken over fatsoenlijke onderwijshuisvesting. Dat is
een randvoorwaarde voor het realiseren van de basis onderwijskwaliteit.
In 2013 en 2014 zijn renteloze leningen door het Ministerie van OCW aan
elk van de drie eilanden verstrekt opdat de openbare lichamen de grote
achterstanden in de huisvesting van het onderwijs op de BES-eilanden op
korte termijn weg te werken. Het Ministerie van OCW verstrekt de
leningen.
In 2017 is de renteloze lening vanuit het Ministerie van OCW aan Bonaire
verhoogd met $ 5,9 mln. en verlengd tot en met 2037 en aan Sint
Eustatius verhoogd met $ 0,430 mln. en verlengd tot en met 2033.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 000 IV, nr. 2

66