Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

19 637

Vreemdelingenbeleid

Nr. 2253

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 november 2016
In de Kamerbrief van 8 september 2015 (Kamerstuk 19 637, nr. 2030)
informeerde het kabinet u over de aanpak van de vluchtelingen- en
migratiecrisis. Deze aanpak bestaat uit:
• Versterking vluchtelingenopvang in de regio van herkomst
• Aanpak grondoorzaken
• EU-programma voor hervestiging
• Een op solidariteit gestoelde billijke verdeling van de verantwoordelijkheid voor asielzoekers en vluchtelingen binnen de EU
• Het realiseren van effectieve terugkeer van mensen in de EU zonder
verblijfstitel
• Ontmanteling van het cynische bedrijfsmodel van mensensmokkel om
de migratiestromen naar Europa te verminderen en beter beheersbaar
te maken.
In deze brief wordt u, mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken
en de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, nader geïnformeerd over
één van de onderdelen van deze aanpak, namelijk versterkte vluchtelingenopvang in de regio. Het kabinet geeft met deze brief opvolging aan:
1) uw verzoek om de Kamer per brief te informeren over de stand van
zaken met betrekking tot het beleid op het gebied van Migratie en
Ontwikkeling;
2) de toezegging uit het Algemeen Overleg noodhulp van 23 juni 2016,
inzake nadere rapportage over de voortgang op het terrein van
opvang in de Syrië-regio;
3) de motie Verhoeven (Kamerstuk 21 501–20, nr. 1098) van 15 maart
2016, waarin de regering wordt verzocht om in Europees verband
structurele, substantiële en meerjarige partnerschappen aan te gaan
met Jordanië, Irak en Libanon.
Er is wereldwijd consensus over de noodzaak om tot een nieuwe aanpak
te komen van langdurige vluchtelingensituaties. Het aantal vluchtelingen
en ontheemden is sterk toegenomen, het duurt steeds langer voordat

kst-19637-2253
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 19 637, nr. 2253

1

vluchtelingen terug naar huis kunnen keren en vluchtelingen verblijven
steeds vaker in steden in plaats van in vluchtelingenkampen. Het tekort
aan humanitaire hulp is structureel en wordt steeds groter, waardoor het
extra belangrijk is geworden om duurzame oplossingen te bevorderen. Er
is daarom behoefte aan noodhulp en ook aan steun om vluchtelingen in
staat te stellen in het land van opvang (tijdelijk) een nieuw bestaan op te
bouwen.
Nederland vervult internationaal een voortrekkersrol bij het vormgeven en
uitvoeren van nieuw beleid voor verbeterde opvang in de regio.
Nederland werkt nauw samen met de EU, VN, Wereldbank en gelijkgezinde landen. Het kabinet concentreert de Nederlandse inspanningen voor
opvang in de regio op de twee regio’s waar de meeste vluchtelingen
verblijven: de Syrië-regio (4,5 miljoen vluchtelingen) en de Hoorn van
Afrika (2 miljoen vluchtelingen). In EU en VN verband maakt het kabinet
zich bovendien sterk voor meer structurele, ontwikkelingsgerichte steun
voor alle langdurige vluchtelingen en ontheemden en de gemeenschappen die hen opvangen.
Betere opvang in de regio
Het kabinet maakt een onderscheid tussen noodhulp, bedoeld om de
humanitaire noden van vluchtelingen te verlichten, en steun voor opvang
in de regio, die tot doel heeft de opvangcapaciteit van gastlanden te
vergroten en de perspectieven van vluchtelingen en gastgemeenschappen
te verbeteren. Het kabinet zet in op een zo goed mogelijke aansluiting
tussen noodhulp en steun voor opvang in de regio.
Versterking bescherming en rechtspositie van vluchtelingen
Het is van belang om de rechtspositie van vluchtelingen te versterken in
het land waar zij verblijven. Vluchtelingen hebben behoefte aan een legale
verblijfsstatus, documentatie, bescherming, duidelijkheid omtrent hun
rechten en plichten en toegang tot rechtsmiddelen om naleving van hun
rechten zeker te stellen. Het kabinet zet zich in voor verruiming van de
rechten en vrijheden van erkende vluchtelingen: de vrijheid om zelf te
kiezen waar zij willen wonen (dus geen verplicht verblijf in vluchtelingenkampen), het recht om te werken en het recht op onderwijs. Toegang tot
werk is om meerdere redenen van groot belang: werken stelt vluchtelingen in staat zelfredzaam te worden en ter plaatse een nieuw bestaan op
te bouwen; door te werken leveren vluchtelingen een positieve bijdrage
aan de economie van gastlanden; en het leidt tot een structurele afname
van de behoefte aan internationale hulp. Het kabinet zet zich in voor
betere bescherming binnen de woongemeenschap. Vluchtelingen zijn
vaak getraumatiseerd en zij leven doorgaans onder moeilijke, onzekere en
uitzichtloze omstandigheden. Binnen vluchtelingengemeenschappen doen
zich daarom relatief vaak problemen voor als kindermishandeling- en
verwaarlozing, kinderarbeid, kindhuwelijken en (seksueel) geweld tegen
vrouwen. Er is behoefte aan psychosociale zorg, maatregelen om de
veiligheid van vrouwen en kinderen te vergroten, activiteiten om geweld
tegen vrouwen en kinderen te voorkomen en speciale opvang voor
alleenstaande kinderen en voor slachtoffers van mishandeling.
Betere perspectieven voor vluchtelingen en gastgemeenschappen
Verreweg de meeste mensen die hun land zijn ontvlucht wegens een
gewelddadig conflict verblijven in een buurland. In die buurlanden gaat
het vaak om specifieke regio’s. In deze gebieden is sprake van overbelaste
basisvoorzieningen, stijgende prijzen voor huisvesting en voedsel,
toenemende werkloosheid, dalende lonen, verslechterende arbeidsom-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 19 637, nr. 2253

2

standigheden, ernstige milieudegradatie en schaarste van water, land en
energie. Dit leidt tot toenemende spanningen tussen vluchtelingen en
gastgemeenschappen en ondermijnt de stabiliteit van het betreffende
land. Gebrek aan onderwijs en economisch perspectief vormt bovendien
een belangrijke reden voor vluchtelingen om te migreren naar landen
buiten de regio.
Het kabinet werkt samen met lokale belanghebbenden en internationale
partners om de sociaal-economische situatie van zowel vluchtelingen als
de lokale bevolking te verbeteren. Het gaat daarbij om het uitbreiden en
verbeteren van lokale basisvoorzieningen, het bevorderen van werkgelegenheid – voor mannen èn vrouwen – en het verbeteren van het ondernemingsklimaat. In dit kader is het van belang in kaart te brengen welke
economische sectoren het meest kansrijk zijn in een bepaalde regio en om
private investeringen in deze sectoren te stimuleren, door een gezamenlijke inspanning van lokale en internationale partners. Tegelijkertijd hecht
het kabinet waarde aan uitbreiding van het beroepsonderwijs in deze
sectoren, om te zorgen voor een optimale aansluiting tussen vraag en
aanbod op de arbeidsmarkt. Om vluchtelingen voor te bereiden op
terugkeer naar het land van herkomst, zodra de situatie dat toelaat, wordt
bovendien training aangeboden die vluchtelingen in staat stelt een
waardevolle bijdrage te leveren aan de wederopbouw van hun land.
Investeringen in de opvangcapaciteit van gastlanden
In de meeste opvanglanden hebben vluchtelingen beperkte toegang tot
werk en lokale basisvoorzieningen. Meestal is er een parallel systeem
voor vluchtelingen, waarbij de VN en NGO’s – samen met een overheidsinstantie voor vluchtelingen – zorgen voor huisvesting, eerste levensbehoeften, scholen en klinieken voor vluchtelingen, gefinancierd vanuit
internationale humanitaire hulp. Dit belemmert lokale integratie van
vluchtelingen en het leidt tot relatief hoge kosten en geringe
duurzaamheid. Het kabinet zet zich daarom in voor het uitfaseren van
parallelle structuren in het geval van langdurige vluchtelingenopvang.
Vluchtelingen moeten worden opgenomen in lokale plannen voor
ontwikkeling en ruimtelijke ordening en toegang krijgen tot werk en
diensten als onderwijs en gezondheidszorg.
Veel landen zijn begrijpelijkerwijs zeer terughoudend om vluchtelingen
gelijke toegang tot werk en dienstverlening te bieden, omdat het
binnenslands tot protest leidt van de lokale bevolking, die ook grote
problemen ervaart als werkloosheid, armoede en een gebrek aan
adequate voorzieningen. De ervaring van het afgelopen jaar leert dat
gastlanden in beginsel bereid zijn hierover afspraken te maken wanneer
het duidelijk is dat het niet gaat om «extra hulp voor vluchtelingen», maar
om ondersteuning van nationale of regionale ontwikkelingsplannen,
waardoor de perspectieven verbeteren van de vluchtelingen en van de
lokale bevolking. Het is het meest effectief als de EU-lidstaten en de
Europese Commissie extra steun combineren met maatregelen om handel
en investeringen te bevorderen en hechtere samenwerking op andere
terreinen die voor betrokken landen belangrijk zijn.
Het is niet eenvoudig om (binnen korte tijd) adequate opvang en
voorzieningen te realiseren voor grote aantallen vluchtelingen.
Gastlanden hebben steun nodig bij het uitbreiden en verbeteren van
publieke voorzieningen als onderwijs, gezondheidszorg, water en
sanitatie, infrastructuur en duurzame energie en bij het bevorderen van
werkgelegenheid. Het kabinet ondersteunt gastlanden bij het integreren
van vluchtelingen in plannen voor ruimtelijke ordening en publieke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 19 637, nr. 2253

3

dienstverlening en bij het opbouwen van lokale systemen voor vluchtelingenbescherming, asielverlening, registratie en documentatie.
Voortgang bij de structurele opvang van vluchtelingen in de
Syrië-regio
De druk op de buurlanden van Syrië, die het merendeel van de Syrische
vluchtelingen opvangen, blijft onverminderd hoog.1 Om die reden stelde
het kabinet in mei 2016 een extra bedrag van EUR 260 miljoen ter
beschikking voor opvang in deze regio.
Zoals vermeld in de Kamerbrief van 2 mei jl. (Kamerstuk 32 605 nr. 182) is
de EUR 260 miljoen aan extra middelen toegevoegd aan de BHOS
begroting voor 2016. Omdat het programma’s met een meerjarig karakter
betreft, zijn ook uitgaven voorzien in 2017. Naar verwachting wordt EUR
180 miljoen besteed in 2016; EUR 80 miljoen wordt besteed in 2017. De
verdeling per land is:
Land

Sector

Bedrag in EUR

Onderwijs
Landbouw en water
Economische groei en werkgelegenheid
Concessionele leningen
Steun aan gastgemeenschappen
Registratie van vluchtelingen

86 miljoen
22 miljoen
14 miljoen
13 miljoen
15 miljoen
20 miljoen
2 miljoen

Onderwijs
Economische groei en werkgelegenheid
Steun aan gastgemeenschappen

60 miljoen
17 miljoen
31 miljoen
12 miljoen

Irak

Funding Facility for Immediate Stabilisation (FFIS)

20 miljoen

Turkije

EU Faciliteit voor Vluchtelingen in Turkije

93,9 miljoen

Libanon

Jordanië

Aandacht voor vrouwen en meisjes komt terug in alle programma’s.
Nederland zet in op bevordering van vrouwelijk ondernemerschap en het
actief werven van vrouwelijke wijkagenten. Binnen het onderwijs wordt
toegang voor vrouwen en meisjes verbeterd via speciale klassen voor
meisjes en vrouwen, veilig vervoer naar school en het aanstellen van
maatschappelijk werkers om met ouders in gesprek te gaan over
participatie van dochters in het onderwijs. Daarnaast worden in de
onderwijsprogramma’s en veiligheidstrainingen onderwerpen als
seksuele voorlichting en gender gerelateerd geweld behandeld.
Libanon
Onderwijs is een leidend thema in Libanon. De Nederlandse steun richt
zich op beroepsonderwijs voor 15 tot 24 jarigen. 94% van de Syrische
vluchtelingen in deze leeftijdscategorie geniet momenteel geen formeel
onderwijs. Via UNICEF steunt Nederland trainingen voor jongeren op het
gebied van ondernemerschap, ICT en technische en sociale vaardigheden,
waarbij nauw wordt samengewerkt met maatschappelijke organisaties.
Docenten worden getraind om jongeren met psychosociale problemen te
identificeren en door te verwijzen naar professionele instanties.
1

In de Syrië-regio verblijven in totaal 4.554.025 geregistreerde vluchtelingen, verspreid over
Turkije (2.541.352 vluchtelingen), Libanon (1.070.854 vluchtelingen), Jordanië (664.118
vluchtelingen) en Irak (277.701 vluchtelingen). Bron: http://reporting.unhcr.org (geraadpleegd
op 7 november 2016).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 19 637, nr. 2253

4

Landbouw is een belangrijke sector waarin veel Syrische vluchtelingen
werkzaam zijn. Hervorming van het landbouwonderwijs moet leiden tot
verhoogde deelname van zowel Libanese als Syrische jongeren aan
praktijkgericht landbouwonderwijs en tot verbeterde aansluiting van het
curriculum op de behoeften van de arbeidsmarkt. Nederland zet ook in op
het rehabiliteren van oude landbouwgronden en het verbeteren van
waterbeheer om de voedselzekerheid en inkomens van kleine boeren en
van Syrische vluchtelingen te verbeteren. Om werkgelegenheid te
bevorderen is er steun voor het midden- en kleinbedrijf en voor oprichting
van nieuwe ondernemingen door kwetsbare groepen.
Nederland draagt bij aan de concessionele leenfaciliteit van de
Wereldbank, zodat Libanon tegen gunstige voorwaarden leningen kan
aangaan voor grootschalige infrastructurele programma’s, die op korte
termijn werkgelegenheid opleveren en op de lange termijn bijdragen aan
de economische ontwikkeling van het land. Via het Host Community
Support Program van UNDP wordt ingezet op het verbeteren van
basisvoorzieningen, economisch herstel, inclusieve planning en activiteiten die het vertrouwen tussen vluchtelingen en gastgemeenschappen
vergroten. Binnen dit programma werkt UNDP samen met VNG International, dat met Nederlandse steun technisch advies levert aan gemeenten
in Libanon.
Jordanië
In Jordanië is onderwijs een belangrijke prioriteit. Via UNICEF worden
«inhaallessen» gesteund. Deze lessen richten zich op zowel Syrische als
Jordaanse kinderen van 8 tot 12 jaar die een achterstand hebben ten
opzichte van het reguliere onderwijs. Het doel is om deze kinderen na een
jaar te laten instromen in het reguliere onderwijs in Jordanië. Tevens is
een bijdrage gereserveerd voor het verbeteren en uitbreiden van
schoolgebouwen in gebieden waar veel vluchtelingen zijn gevestigd.
UNRWA ontvangt steun voor onderwijs voor Palestijnse vluchtelingen uit
Syrië. Psychosociale steun is integraal onderdeel van de onderwijsprogramma’s.
Het kabinet zet in op verhoogde productiviteit in de landbouwsector en
verbeterde toegang van vluchtelingen tot de Jordaanse arbeidsmarkt.
Nederland ondersteunt de introductie van waterbesparende landbouwtechnieken. Naast verbeterde voedselzekerheid en versterkte waardeketens beoogt dit programma extra banen te scheppen en de agrarische
export te stimuleren. De organisatie SPARK start een programma dat
trainingen en werkstages voor jongeren aanbiedt en het technisch
beroepsonderwijs verbetert. Jongeren krijgen steun bij het starten of
uitbreiden van een eigen bedrijf.
Het kabinet in op versterking van «community policing» (wijkagenten) in
gebieden die veel vluchtelingen huisvesten, waarbij aandacht wordt
besteed aan psychosociale zorg en het tegengaan van huiselijk geweld.
Voor gastgemeenten is er steun via de Wereldbank voor publieke
voorzieningen en arbeidsintensieve infrastructurele projecten, waarbij
Syrische vluchtelingen in dienst worden genomen. Nederland draagt ook
bij aan de leenfaciliteit van de Wereldbank, zodat Jordanië net als Libanon
tegen gunstige voorwaarden leningen kan aangaan.
Turkije
Nederland heeft EUR 93,9 miljoen bijgedragen aan de EU Faciliteit voor
Vluchtelingen in Turkije (FRIT) voor 2016 en 2017. De EU wil de levensomstandigheden verbeteren van Syrische vluchtelingen en hun gastgemeen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 19 637, nr. 2253

5

schappen in Turkije. Via een programma van UNICEF krijgen 500.000
Syrische vluchtelingen onderwijs. Een miljoen Syrische vluchtelingen
ontvangen via WFP (World Food Programme) financiële ondersteuning
om in hun basisbehoeften te voorzien. In samenwerking met de internationale financiële instellingen worden projecten ontwikkeld om de
sociaal-economische omstandigheden van vluchtelingen en hun
gastgemeenschappen te verbeteren.
In samenwerking met het Nederlandse bedrijfsleven in Turkije is een pilot
gestart waarbij 200 Syrische vluchtelingen een baan krijgen bij Nederlandse bedrijven in Turkije, na een kort leer-werk traject. Als deze pilot
slaagt, wordt de aanpak op grotere schaal ingezet.
Irak
In Irak draagt de door UNDP beheerde Funding Facility for Immediate
Stabilization (FFIS) bij aan de stabilisatie en vroege wederopbouw van
dorpen en steden in Irak die op ISIS zijn teruggewonnen. De FFIS richt zich
op herstel van de water- en elektriciteitsvoorziening, renovatie van
scholen en klinieken, cash-for-work programma’s voor het ruimen van
puin en activiteiten om de lokale economie weer op gang te brengen.
Mede dankzij dit programma konden de afgelopen maanden meer dan
155.000 ontheemden naar huis terugkeren in bevrijde gebieden,
waaronder Fallujah en Nineve.
EU migratiesamenwerking in de Syrië-regio
Het kabinet is verheugd dat de EU onlangs met Libanon en Jordanië
overeenstemming heeft bereikt over de inhoud van migratiecompacts als
onderdeel van de herziening van de nabuurschapsrelatie met deze landen.
De EU biedt handelsvoordelen, financiële steun en expertise, en Libanon
en Jordanië verplichten zich om de opvang van vluchtelingen te verbeteren, bijvoorbeeld door vluchtelingen betere toegang te geven tot
onderwijs en de arbeidsmarkt. Er zijn afspraken gemaakt over democratische, rechtsstatelijke en economische hervormingen en over inzet om de
stabiliteit en veiligheid in de regio te vergroten. Nederland is sterk
pleitbezorger geweest van brede afspraken met Libanon en Jordanië,
waarbij een sterk geïntensiveerde inzet van de EU gepaard gaat met
duidelijke toezeggingen van beide landen, waaronder die op het gebied
van verblijfs- en werkvergunningen voor vluchtelingen.
Een belangrijk onderdeel van de EU-Jordanië compact is een akkoord
over de versoepeling van EU-oorsprongsregels. In ruil voor verbeterde
toegang tot de EU-markt heeft Jordanië toegezegd om in vier jaar tijd
200.000 werkvergunningen aan Syrische vluchtelingen te verstrekken.
Nederland adviseert de Jordaanse overheid bij de toepassing van de
EU-oorsprongsregels via detachering van een handelspolitiek expert.
In Irak zijn belangrijke stappen gezet om de migratiesamenwerking te
verbeteren. Zo is migratie onderdeel van de herziene regionale
EU-strategie voor Syrië, Irak en de bestrijding van ISIS. De inspanningen
in Irak richten zich op de grondoorzaken van irreguliere migratie en de
opvang van ontheemden. Mede op initiatief van Nederland is in Bagdad
een informele dialoog gestart tussen de EU en de Iraakse autoriteiten om
de migratiesamenwerking te versterken. Daarnaast voert Nederland
samen met een aantal gelijkgestemde landen (EU en niet-EU) een dialoog
met Irak over samenwerking bij (gedwongen) terugkeer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 19 637, nr. 2253

6

Voortgang bij de structurele opvang van vluchtelingen in de
Hoorn van Afrika
In de Hoorn van Afrika leidt Nederland een EU programma om perspectieven voor vluchtelingen en gastgemeenschappen te verbeteren
(Regional Development and Protection Programme – RDPP) met een
totale investering door de EU van EUR 140 miljoen. Nederland draagt EUR
5 miljoen bij. Met lokale overheden en andere belanghebbenden zijn
regionale en landenspecifieke plannen uitgewerkt. Het RDPP richt zich op
Ethiopië (EUR 30 mln.), Kenia (EUR 15 mln.), Oeganda (EUR 10 mln.),
Somalië (EUR 50 mln.) en Soedan (EUR 15 mln.).2
Regionale programma’s
In Soedan, Ethiopië en Kenia zijn vluchtelingen in principe verplicht in
kampen te verblijven. Werkvergunningen worden zelden afgegeven.
Vluchtelingen die toch naar de steden trekken, op zoek naar werk, zijn
kwetsbaar voor afpersing en mishandeling, onder meer door politieagenten. UNHCR voert een regionaal programma uit ter bevordering van
de rechtspositie en mensenrechten van vluchtelingen in Soedan, Ethiopië
en Kenia. Hierbij gaat speciale aandacht uit naar stedelijke vluchtelingen,
de bescherming van kinderen en het voorkomen van geweld tegen
vrouwen, inclusief vrouwenbesnijdenis.
Ethiopië
Ethiopië is een belangrijk land voor een brede migratiesamenwerking,
inclusief opvang in de regio, aanpak van grondoorzaken en het bestrijden
van mensensmokkel- en handel. Ethiopië biedt opvang voor 736.000
vluchtelingen uit de buurlanden. Het RDPP richt zich op verbeterde
perspectieven in de gebieden waar veel Eritrese en Somalische vluchtelingen verblijven. Via programma’s van NGO’s worden marktgerichte
vakopleidingen opgezet en wordt geïntegreerde dienstverlening voor
vluchtelingen en gastgemeenschappen bevorderd. Er is steun voorzien
voor opname van vluchtelingen in het gedigitaliseerde, biometrische
bevolkingsregister dat wordt opgezet door de Ethiopische overheid en de
VN. Vluchtelingen krijgen zo betere toegang tot basisdiensten (zoals
gezondheidszorg, onderwijs, openen bankrekening, aanvragen rijbewijs)
en hun rechtspositie wordt versterkt. Dit bevolkingsregister lost
bovendien het probleem op dat in Ethiopië geboren kinderen van
vluchtelingen (ongeveer 10.000 per jaar) nu nergens geregistreerd
worden, omdat ze buiten lokale systemen vallen en UNHCR alleen bij
binnenkomst registreert.
Er is in Ethiopië belangrijke vooruitgang geboekt bij het vergroten van de
mogelijkheden voor vluchtelingen om buiten de kampen te wonen,
werken en onderwijs te volgen. Om dit mogelijk te maken hebben de EU
en Ethiopië in september 2016 een «Jobs Compact» afgesloten, waarbij
EU, Wereldbank en het VK leningen en ondersteuning beschikbaar stellen
voor nieuwe industriële- en agroparken, om investeringen en werkgelegenheid te bevorderen. Dertig procent van de banen wordt opengesteld
voor vluchtelingen. De Ethiopische regering werkt deze toezeggingen nu
uit in wet- en regelgeving. Internationale partners, waaronder Nederland,
hebben steun aangeboden bij operationalisering van dit verruimde
vluchtelingenbeleid. In Ethiopië financiert Nederland programma’s voor
2

In de Hoorn van Afrika verblijven in totaal 2.076.824 geregistreerde vluchtelingen, verspreid
over Ethiopië (736.086 vluchtelingen), Oeganda (477.187 vluchtelingen), Kenia (553.912
vluchtelingen) en Soedan (309.639 vluchtelingen). Bron: http://reporting.unhcr.org (geraadpleegd op 7 november 2016).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 19 637, nr. 2253

7

aanpak van de grondoorzaken van irreguliere migratie, vakopleidingen
voor Eritrese vluchtelingen en informatiecampagnes om irreguliere
migratie te ontmoedigen.
Soedan
In Soedan verblijven 310.000 vluchtelingen uit de buurlanden. Het kabinet
benadrukt dat het RDPP zich in Soedan richt op vluchtelingen en
kwetsbare bevolkingsgroepen. Nederland ziet er op toe dat de middelen
niet ten goede komen aan de Soedanese regering en dat de inzet wordt
gekoppeld aan een kritische politieke dialoog waar ruimte blijft voor het
aankaarten van mensenrechtenschendingen, humanitaire toegang en
interne conflicten. In Soedan richt het RDPP zich op de regio’s waar veel
Eritrese vluchtelingen verblijven (het oosten van Soedan en Khartoem). In
het oosten van Soedan worden programma’s uitgevoerd om vluchtelingen toegang te geven tot lokale basisvoorzieningen, om marktgerichte
beroepsopleidingen op te zetten en om kansen op inkomen en werk te
verbeteren voor vluchtelingen en gastgemeenschappen. Eén van de
partners is de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), die samen
met een lokale NGO werkt aan een programma voor landbouwontwikkeling, met betrokkenheid van de private sector.
Oeganda
Oeganda heeft een ruimhartig beleid voor de 477.000 vluchtelingen in het
land: vluchtelingen krijgen grond om op te wonen en om te bewerken,
mogen vrij reizen door het land en mogen overal in het land werken. Het
RDPP draagt bij aan verbetering van publieke dienstverlening, water en
sanitaire voorzieningen en perspectieven om inkomen te genereren, zowel
voor vluchtelingen (vooral Zuid-Soedanezen) als gastgemeenschappen in
het noorden van Oeganda. In het noorden van Oeganda geeft Nederland
steun aan programma’s voor ontwikkeling van de landbouwsector.
Kenia
Kenia vangt 554.000 vluchtelingen op. In Kenia levert het RDPP een
bijdrage aan een nieuw op te richten nederzetting in Kalobeyei in het
noordwesten van Kenia, waar vluchtelingen en de lokale bevolking op
gelijke voet toegang krijgen tot werk en voorzieningen.
Somalië
In Somalië richt het RDPP zich op negen steden waar veel Somalische
vluchtelingen naar terugkeren vanuit Kenia. Kenia heeft aangekondigd het
Dadaab-kamp te willen sluiten. Het is belangrijk dat terugkeer van
Somalische vluchtelingen geschiedt op een vrijwillige en menswaardige
manier. Ook moet er rekening worden gehouden met de fragiele
(veiligheids)situatie in Somalië en de beperkte absorptiecapaciteit. Het
RDPP richt zich daarom op uitbreiding van de basisvoorzieningen en
steun bij herintegratie om te voorkomen dat er conflicten ontstaan tussen
terugkeerders en de lokale bevolking. IOM zal de Somalische overheid
helpen om de terugkeer en herintegratie zo goed mogelijk te laten
verlopen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 19 637, nr. 2253

8

Rapportage over resultaten
Uw Kamer wordt in 2018 in het kader van de jaarlijkse resultatenrapportage geïnformeerd over de resultaten die in 2017 worden behaald met
de programma’s om opvang in de regio te versterken.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.M.J. Ploumen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 19 637, nr. 2253

9