Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2237
Vragen van de leden Bontes en Van Klaveren (Groep Bontes/Van Klaveren)
aan de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie over de onmogelijkheid tot
herinvoering van grenscontroles (ingezonden 21 mei 2014).
Antwoord van Staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
18 juni 2014). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014, nr.
2200
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Teeven: Toestroom Eritreers geen reden voor
grenscontroles»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u specifiek aangeven wanneer er wel sprake is van bedreiging van de
openbare orde of binnenlandse veiligheid met betrekking tot het instellen van
grenscontroles?
Antwoord 2
Voor het instellen van de binnengrenscontrole moet er sprake zijn van een
ernstige bedreiging voor de openbare orde of de binnenlandse veiligheid3. Er
is sprake van een dergelijke situatie bij terroristische incidenten of bedreigingen, of bij bedreigingen die uitgaan van georganiseerde criminaliteit. Ook kan
gedacht worden aan situaties waarin er voor een goed en veilig verloop van
grote evenementen (bijvoorbeeld een WK voetbal) of bijeenkomsten op
politiek niveau (bijvoorbeeld de Nuclear Security Summit) grootschalige
veiligheidsmaatregelen worden getroffen.
Migratie en het overschrijden van buitengrenzen door een groot aantal
onderdanen van derde landen mag in beginsel niet worden gezien als een
bedreiging van de openbare orde of de binnenlandse veiligheid. Conform de
1

3

ah-tk-20132014-2237
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

http://www.rtlnieuws.nl/nieuws/politiek/teeven-toestroom-eritreers-geen-reden-voorgrenscontroles
Verordening (EU) Nr. 1051/2013 v/h Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2013 tot
wijziging van Verordening (EG) nr. 562/2006 teneinde te voorzien in gemeenschappelijke regels
inzake de tijdelijke herinvoering van het grenstoezicht aan de binnengrenzen in uitzonderlijke
omstandigheden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie moet een
afwijking van het grondbeginsel van het vrije verkeer van personen restrictief
worden opgevat, en veronderstelt het begrip openbare orde dat er sprake is
van een werkelijke, actuele en voldoende ernstige bedreiging die een
fundamenteel belang van de samenleving aantast. In dit kader moet worden
beoordeeld in hoeverre de maatregel van de herinvoering van de binnengrenscontrole de bedreiging voor openbare orde kan verhelpen en of de
maatregel proportioneel is ten opzichte van de dreiging. Zoals ik in mijn brief
van 19 mei jl. reeds heb aangegeven, vormt de huidige instroom van
Eritreërs, mede gelet op de reeds getroffen maatregelen en bezien in het licht
van de instroom in andere lidstaten, geen ernstige bedreiging in de zin van
het Europese recht.
Wat de beoordeling van de proportionaliteit betreft, is verder van belang dat
toezicht aan de grens in de eerste plaats is gericht op het tegengaan van
illegaal verblijf na grensoverschrijding. De huidige instroom bestaat vrijwel
uitsluitend uit vreemdelingen die een asielaanvraag indienen. Volgens vaste
jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is
een door een vreemdeling in persoon tegenover de autoriteiten kenbaar
gemaakte wens om internationale bescherming een asielverzoek en heeft de
betreffende vreemdeling tijdens de asielprocedure rechtmatig verblijf. Het
toezicht zal er dus niet toe leiden dat vreemdelingen die de Nederlandse
grens bereiken en asiel aanvragen niet meer in de asielprocedure terecht
komen. Het toezicht kan wel bijdragen aan de bestrijding van mensensmokkel.
Vraag 3
Erkent u dat de EU-richtlijnen met betrekking tot asiel en immigratie zeer
nadelig uitpakken voor Nederland? Zo nee, welk voordeel ziet u dan?
Antwoord 3
Deze mening deel ik niet. De richtlijnen dragen bij aan verdere harmonisatie
van het vreemdelingenrecht binnen de EU. Over de tweede fase van het
Gemeenschappelijk Asielstelstel is er onlangs een akkoord bereikt. Het is van
belang dat elke lidstaat dit nu goed invoert, en voldoet aan de daarbinnen
gestelde eisen. Ook een verdergaande EU-samenwerking op het gebied van
terugkeer is in het belang van alle lidstaten.
Vraag 4
In hoeverre deelt u de mening dat een opt-out op dit punt meer dan wenselijk
is zodat Nederland zelfstandig kan beslissen wie er binnen mogen komen en
wie niet?
Antwoord 4
Voor een opt-out is een verdragswijziging nodig van het Verdrag van
Lissabon. Alle 27 lidstaten en het Europees Parlement moeten hiermee
instemmen. Los daarvan is een Nederlandse opt-out op asiel- en migratieterrein niet aan de orde. Mijn inzet is een snelle en zorgvuldige implementatie
van de tweede fase van het Gemeenschappelijk Asielstelstel en een goed
functionerend Schengen- en asielacquis door alle lidstaten. Zoals in het
voorgaande antwoord toegelicht, is het van belang dat elke lidstaat dit nu
goed invoert, en voldoet aan de daarbinnen gestelde eisen van het
Schengen- en asielacquis.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2