Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

29 689

Herziening Zorgstelsel

Nr. 252

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 maart 2009
Met deze brief beantwoord ik een aantal vragen die zijn gesteld door
leden van de Vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport in
het algemeen overleg (AO) van 3 december 2008 over het hulpmiddelenbeleid (Kamerstuk 29 689, nr. 248).
Eigen bijdrage hoortoestellen
De heer Van Gerven (SP) vroeg mij of ik bereid was om de eigen bijdrage
regeling voor hoortoestellen aan te passen.
Allereerst wil ik de indruk wegnemen dat een verzekerde een eigen
bijdrage moet betalen naarmate het gehoorverlies toeneemt. In de Regeling zorgverzekering is de maximale vergoeding voor een adequaat hoortoestel bepaald. Indien een verzekerde kiest voor een toestel dat duurder
is dan de maximumvergoeding, betekent dit dat men het prijsverschil
voor eigen rekening moet nemen. Ik verwijs ook naar mijn beantwoording
van eerder gestelde Kamervragen over dit onderwerp1.
In het AO heb ik u mijn doelstellingen met betrekking tot de toegang tot
hulpmiddelenzorg toegelicht. Zo wil ik toe naar een vraaggerichte
aanspraak die zo veel mogelijk gebaseerd is op het opheffen of verminderen van functioneringsproblemen2. Inmiddels is de aanspraak op
orthesen, oogprothesen en gezichtshulpmiddelen op deze wijze omschreven3.

Tweede Kamer 2007–2008, nr. 3447.
Kamerstuk 29 689, nr. 186.
3
Kamerstuk 31 200 XVI, nr. 157.

De overige hulpmiddelcategorieën zullen door het CVZ in 2009, 2010 en
2011 op dezelfde wijze worden geactualiseerd. Het CVZ zal bij het formuleren van de aanspraak ook de uitvoerbaarheid en financiële consequenties laten meewegen. Met betrekking tot de aanspraak op auditieve hulpmiddelen zal het CVZ eveneens de aard en omvang van een
basisvergoeding beoordelen. Ik verwacht dat het CVZ begin 2010 dit
advies zal aanbieden. Ik heb toegezegd dat ik de Kamer zal informeren
zodra het CVZ advies is afgerond.

KST129201
0809tkkst29689-252
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 689, nr. 252

1
2

1

Reguleren prijs van een hoortoestel
De heer Van Gerven vroeg verder of ik niet regulerend kon optreden tegen
de prijsstelling van hoortoestellen. Ik ben van mening dat het niet de taak
van de overheid is om in een vrije markt de prijs van een hoortoestel te
bepalen. Het is mij overigens opgevallen dat een maximumvergoeding
niet heeft geleid tot een daling van de gemiddelde prijs van een hoortoestel.
ICF als standaardtaal en procesbeschrijving als onderdeel van de
Regeling zorgverzekeringen?
Mevrouw Van Dijken (Pvda) en de heer Zijlstra (VVD) hebben mij gevraagd
of ik bereid ben om bij het ontwikkelen van zorgprotocollen de ICF als
standaardtaal in te voeren en of de Procesbeschrijving hulpmiddelenzorg
onderdeel zal uitmaken van de Regeling zorgverzekeringen.
De International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)
maakt het mogelijk om het menselijk functioneren en de problemen die
daarin kunnen optreden, in een internationaal gemeenschappelijke standaardtaal te omschrijven. Met een eenduidige taal wordt de communicatie
tussen beroepsbeoefenaren in de zorg verbeterd. De ICF kan behulpzaam
zijn bij het ontwikkelen van instrumenten die nodig zijn voor het vaststellen van de zorgbehoefte, het kiezen van de behandeling of oplossingsrichting en bij het evalueren van de revalidatie.
Ik heb gewezen op het belang van een uniform indicatieproces en protocollen voor het doelmatig invullen van een hulpmiddelenzorg die gebaseerd is op het compenseren van een functioneringsprobleem. Het is
daarom belangrijk dat betrokken beroepgroepen meewerken aan het
ontwikkelen van dergelijke zorgprotocollen. De ICF kan daarbij als
uitgangspunt voor de communicatie dienen. Wat voor mij steeds voorop
staat, is dat goede hulpmiddelenzorg leidt naar een adequate oplossing
die past bij een individuele zorgvraag. Dit zal de kwaliteit van de
hulpmiddelenzorg verder verbeteren. Het vraagt van de zorgketen een
attitude om voor het individuele functioneringsprobleem steeds naar de
meest doelmatige en adequate oplossing te zoeken. Als de ICF aan die
doelstelling kan bijdragen, sta ik daar uiteraard positief tegenover. Gelet
op het beleid van minder centrale regels, vind ik het te ver gaan om zoiets
door de overheid te laten verplichten.
Een goed voorbeeld van een toepassing van ICF is de Procesbeschrijving
hulpmiddelenzorg die door het CVZ samen met veldpartijen is ontwikkeld.
Deze beschrijving geeft een goed beeld van een vraaggestuurd zorgproces en kan als leidraad dienen bij het ontwikkelen van protocollen. Het
is echter aan veldpartijen om dit soort instrumenten te gebruiken bij het
inrichten van de zorg. De regie over een verantwoorde zorg ligt immers
primair bij de betrokken beroepsgroepen.
Ik verwacht wel dat daarbij gewerkt wordt volgens richtlijnen en protocollen die moeten voldoen aan de stand van wetenschap en praktijk.
Indien een dergelijke maatstaf ontbreekt, geldt als criterium hetgeen door
de betrokken beroepsgroep als verantwoorde zorg wordt beschouwd.
Vanuit deze visie op gedeelde verantwoordelijkheid, heb ik niet de intentie
om de genoemde procesbeschrijving in centrale regelgeving op te nemen.
Het werken volgens richtlijnen en protocollen moet vooral door de veldpartijen zelf worden geïnitieerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 689, nr. 252

2

Het verstrekken van hulpmiddelen door apothekers
De heer Zijlstra (Pvda) en de heer Van Gerven (SP) hebben gevraagd of
het klopt dat apothekers geen hulpmiddelen meer mogen verstrekken in
relatie tot bepaald geneesmiddelengebruik als gevolg van overeenkomsten die zorgverzekeraars met partijen zouden hebben gesloten. U vraagt
mij of ik met partijen hierover afspraken wil maken om de koppeling met
de apotheek te herstellen.
Het is niet zo dat apothekers geen hulpmiddelen meer zouden mogen
verstrekken. Ik zie daarom geen noodzaak om hier in te grijpen. In het
kader van het functiegerichte principe van de Zorgverzekeringswet, is het
de verantwoordelijkheid van de zorgverzekeraar om in de overeenkomst
met de verzekerde afspraken te maken over wie, welke zorg, waar levert.
Ik ben van mening dat minder centrale regels een zorgverzekeraar meer
ruimte biedt voor ondernemerschap waarmee hij bij zorgaanbieders een
gunstige prijs/kwaliteit verhouding voor zijn verzekerden kan bedingen.
Daarom kan het voor een verzekerde vaak voordelig zijn om zich te
wenden tot een aanbieder die door de zorgverzekeraar is gecontracteerd.
Daarmee is nog niet gezegd dat een verzekerde niet mag kiezen voor een
andere aanbieder. Ook als niet gecontracteerde leverancier mag elke
apotheker de bedoelde hulpmiddelen leveren. De verzekerde kan, gebruik
makend van de restitutiemogelijkheid, de kosten achteraf declareren bij
zijn zorgverzekeraar. Afhankelijk van de polisvoorwaarden is het mogelijk
dat niet alle kosten vergoed worden. Het scherpere aanbestedingsbeleid
van zorgverzekeraars en de stevige concurrentie tussen verschillende
aanbieders kunnen betekenen dat het voor sommige apothekers niet
langer economische rendabel is om bepaalde hulpmiddelen aan te
bieden. Of dat inderdaad zo is, kan ik niet beoordelen. Ik neem aan dat de
zorgverzekeraar de verzekerde in ieder geval goed informeert over waar
men, ook in de avonden en weekenden of in een acute situatie, terecht
kan voor noodzakelijke zorg.
De overige vragen uit het algemeen overleg zal ik beantwoorden nadat ik
de benodigde adviezen heb ontvangen. Ik vertrouw er op dat ik u hiermee
voldoende geïnformeerd heb.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
A. Klink

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 689, nr. 252

3