Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

25 424

Geestelijke gezondheidszorg

Nr. 424

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 september 2018
Hierbij bied ik u aan, mede namens de Minister van Justitie en Veiligheid
en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de eindrapportage van het
Schakelteam Personen met Verward Gedrag, getiteld: «Op weg naar een
persoonsgerichte aanpak»1. Ook bijgevoegd is het advies van de heer Van
der Vlist van ABD Topconsult, getiteld «Doorschakelen»2. De eindrapportage van het Schakelteam personen met verward gedrag (hierna: het
Schakelteam) geeft een beeld waar alle regio’s en gemeenten nu staan in
het realiseren van een goed werkende aanpak en een inhoudelijke agenda
voor de komende jaren. Het rapport van de heer Van der Vlist bevat een
advies over de manier waarop deze inhoudelijke doelen de komende
periode gerealiseerd zouden moeten worden. Ik ben het Schakelteam en
de heer Van der Vlist erkentelijk voor hun stevige en heldere boodschap.
Mede namens de Minister van Justitie en Veiligheid en de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten, reageer ik hieronder op beide rapporten.

1
2

kst-25424-424
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 424, nr. 424

1

Hiermee voldoe ik aan de toezegging aan uw Kamer en aan de Eerste
Kamer en aan de motie van het lid Sazias.3
Vanwege deze toezeggingen is deze brief zowel gericht aan de Eerste
Kamer als aan de Tweede Kamer. Recent heeft u de tussenrapportage
ontvangen van de heer Hoekstra4 over de verbetermaatregelen naar
aanleiding van het onderzoek naar de zaak van Bart van U. Op de
tussenrapportage van de heer Hoekstra ontvangt uw Kamer een aparte
beleidsreactie.
De stand van het land: waar staan we?
Het Schakelteam constateert dat er de afgelopen jaren veel is gebeurd in
de aanpak van de problemen van mensen met verward gedrag en
tegelijkertijd maakt het Schakelteam duidelijk dat er ook nog veel
verbetering nodig is. Het advies van de heer Van der Vlist bevestigt dit
beeld. Er is nu een fundament gelegd waarop de komende jaren stevig
moet worden voortgebouwd. De urgentie om dit vraagstuk structureel op
te lossen is – mede door de actualiteit – onverminderd hoog. Uit de
inventarisatie van de stand van het land, die als bijlage bij het eindrapport
is gevoegd, blijkt dat een versnelling te zien is van de activiteiten in regio’s
en gemeenten. Hierbij is vast behulpzaam geweest dat gemeenten van
welke bij de vorige meting geen respons werd ontvangen, actief zijn
benaderd. Het feit dat er een 95% respons is op de gemeentelijke
vragenlijst geeft aan dat het onderwerp leeft bij gemeenten. Dit was bij de
start van dit traject in 2015 echt anders. Dat is zeker ook de verdienste van
het Schakelteam.
Er is in 23 regio’s een landelijk dekkend netwerk gerealiseerd waarin
gemeenten, verzekeraars, politie, openbaar ministerie (verder: OM), de
geestelijke gezondheidszorg (hierna: GGZ), de zorg voor licht verstandelijk
beperkten (hierna: LVB), de GGD, ambulancezorg en cliëntorganisaties
met elkaar samenwerken aan een goed werkende aanpak. Vaak met als
basis bestuurlijke afspraken tussen de belangrijkste partijen. Cliënten,
ervaringsdeskundigen en families zijn in iedere regio betrokken bij de
aanpak. Alle betrokkenen zijn het erover eens dat er sprake is van een
verbeterde samenwerking tussen de verschillende disciplines. Er is veel
enthousiasme en betrokkenheid. Dat is goed nieuws. De regio’s geven
hierbij echter tevens aan dat de aanpak voor personen met verward
gedrag nog structureel geborgd dient te worden in de eigen lokale en
regionale structuren. Dit proces loopt, maar is nog niet afgewikkeld. Het
Schakelteam stelt vast dat de problematiek en de aanpak over vele
grenzen heen complex zijn: het is een enorm weerbarstige maatschappe3

Toezegging aan EK: De Staatssecretaris van VWS zal de Kamer, naar aanleiding van een vraag
van het lid Don, na beëindiging van het schakelteam personen met verward gedrag, informeren over de verdere aanpak. Uit Parlementaire agenda [15-01-2018] – Gezamenlijke
behandeling wetsvoorstellen.
Toezegging aan TK: Na de zomer wordt de Tweede Kamer geïnformeerd over borging
Schakelteam uit Parlementaire agenda [31-05-2018] – AO GGZ.
Toezegging aan TK: De Tweede Kamer ontvangt naar aanleiding van de eindrapportage van het
Schakelteam (1 oktober) met daarin de stand van zaken over regionale nummers, een reactie
over de noodzaak/het nut van het opzetten van een landelijk nummer uit Parlementaire agenda
[18-04-2018] – Zorg van verwarde personen.
Motie (Kamerstuk 25 424, nr. 399) aan TK: Motie van het lid Sazias over de inzet van het
Schakelteam uit Parlementaire agenda [18-04-2018] – VAO Zorg van verwarde personen.
Toezegging aan EK: De Staatssecretaris van VWS zal de Kamer, naar aanleiding van een vraag
van het lid Barth, via een brief op de hoogte houden van de uitkomsten van het gesprek met de
politie en de Minister van Justitie en Veiligheid over de E33-meldingen en over de acceptatie
van ambulante zorg. Uit Parlementaire agenda [15-01-2018] – Gezamenlijke behandeling
wetsvoorstellen.
4
Kamerstuk 32 399, nr. 88.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 424, nr. 424

2

lijke opgave die veranderingen vraagt in houding en gedrag van alle
betrokken professionals. Dat kost tijd. Daarnaast geven de regio’s aan dat
er op een aantal punten binnen de aanpak, en dan met name op gebied
van vervoer, behoefte is aan spoedige duidelijkheid over de structurele
oplossingen op landelijk niveau.
Dankzij alle inspanningen is er op 1 oktober 2018 in Nederland een goede
basis gerealiseerd, maar is er nergens een goed werkende aanpak waarbij
alle negen bouwstenen in samenhang zijn opgepakt en gevolg wordt
gegeven aan het gedeelde perspectief, zoals eerder geformuleerd door
het Aanjaagteam. Ik sluit me daarom ook volledig aan bij het advies van
het Schakelteam om de ingezette beweging en verbeteringen met hoge
mate van urgentie en een duidelijke focus door te zetten, te blijven
ondersteunen, te verdiepen en te verbreden. De plannen moeten de
komende tijd verder worden vertaald naar acties en concrete resultaten
zodat voor de direct betrokkenen en professionals in de dagelijkse praktijk
nog meer dan nu al het geval is daadwerkelijk positieve effecten merkbaar
zijn.
Adviezen Schakelteam voor blijvende ondersteuning
Het Schakelteam benoemt in zijn rapportage vier concrete onderwerpen
waarop ook na 1 oktober specifiek ondersteuning nodig is:
1. Zorg voor 24/7 advies- en meldpunten voor niet acute meldingen met
een landelijk nummer.
2. Maak een persoonsvolgend budget mogelijk.
3. Maak de regio-indeling congruenter.
4. Behoud de opgebouwde samenwerkingsstructuur en zet die breder
in.
Adviezen de heer Van der Vlist
Mede naar aanleiding van de genoemde motie Sazias hebben de drie
opdrachtgevers de heer Van der Vlist verzocht advies uit te brengen over
de inrichting van het vervolg op de werkzaamheden van het Schakelteam.
Het advies treft u als bijlage bij deze brief. De kern van het advies luidt als
volgt:
• Continueer vanuit de drie opdrachtgevers de ondersteuning van de
implementatie van de goed werkende aanpak, en leg het accent op
lokaal en regionaal niveau. Dat is van belang omdat volgens alle
betrokkenen daar de oplossing ligt.
• Breng meer samenhang in programma’s die zich (grotendeels) richten
op dezelfde doelgroep; zowel in de regio als ook op een geïntegreerde
landelijke tafel. Daarmee voorkom je verkokerde implementatie.
• Benut de opgebouwde infrastructuur voor personen met verward
gedrag voor stapsgewijze verbreding naar het bredere sociale domein:
zorg, veiligheid, straf, wonen, inkomen. Blijf in alle schakels van de
structuur de mens centraal stellen.
• Vorm ter ondersteuning een landelijk projectteam vanuit verschillende
disciplines en bestuurslagen. Onder leiding van iemand die bestuurlijk
en ambtelijk gezaghebbend is, die de weg weet op alle bestuurlijke
niveaus en die oog heeft voor de praktijk.
• De term «personen met verward gedrag» is nu een sterk label, dat
beweging tot stand brengt. Neem er daarom nog geen afscheid van.
Kijk op termijn echter naar een bredere doelgroep (bijvoorbeeld:
kwetsbare mensen), die logischerwijs voortvloeit uit het verbinden van
verschillende trajecten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 424, nr. 424

3

Reactie op beide adviezen
Advies- en Meldpunt 24/7 voor niet acute meldingen met landelijk
nummer
In de rapportage «stand van het land» wordt geconstateerd dat het
realiseren van een advies- en meldpunt voor niet-acute signalen nog een
zoekproces is voor alle regio’s. Er is wel een start gemaakt. Diverse regio’s
hebben een visie ten aanzien van een advies- en meldpunt, breiden de
bereikbaarheid en beschikbaarheid uit en organiseren samenhang tussen
verschillende reeds bestaande meldpunten. Om de keten van acute en
niet-acute zorgmeldingen te verbeteren worden sinds het voorjaar van dit
jaar binnen het actieprogramma van ZonMw pilots gefaciliteerd.
Met deze pilots zal worden getest op welke manier 24/7 bereikbaarheid
van de gemeentelijke of regionale advies- en meldpunten voor niet-acute
meldingen doelmatig en doeltreffend georganiseerd kan worden. Met
GGDGHOR en ZonMw bekijk ik op welke wijze extra gestimuleerd kan
worden dat er meer initiatieven ontstaan voor niet-acute meldfuncties.
Het landelijke meldnummer 24/7 is het slotstuk van regionale meldpunten,
waarnaar het kan doorverwijzen. Ik constateer dat de lokale en regionale
infrastructuur waarnaar een dergelijk landelijk nummer kan verwijzen
door alle recente initiatieven zodanig is verbeterd, dat ik nu positief kijk
naar de mogelijkheden van een landelijk meldnummer en dat ik eventuele
financiële consequenties zal meenemen in de voorjaarsbesluitvorming
2019. Daarna zal ik u informeren over de stand van zaken van het landelijk
nummer en de regionale punten.
Overigens vallen of staan deze meldpunten met een goed voor- en
na-traject. Cruciaal is dat zorgwekkende signalen vroegtijdig worden
gezien en gemeld. En, als signalen eenmaal zijn gemeld bij het meldpunt
is belangrijk dat is voorzien in voldoende mogelijkheden van doorverwijzing naar passende zorg en ondersteuning. De meldpunten kunnen niet
los van de andere bouwstenen worden vormgegeven.
Persoonsvolgend budget
Het Schakelteam constateert dat mensen met verward gedrag ondersteuning en zorg nodig hebben van verschillende partijen die elk een
eigen financieringsstroom kennen. Door de schotten tussen deze
financieringsstromen krijgen mensen niet of niet tijdig de zorg en steun
die ze nodig hebben en daardoor worden cliënten en naasten onnodig
belast. Daarom adviseert het Schakelteam om een klein percentage van
alle betrokken financieringsstromen regionaal of lokaal samen te voegen
in één «pot» die het voor deze doelgroep mogelijk maakt gelijk te doen
wat nodig is en geen tijd te verspillen met uitzoeken wie er moet betalen.
De heer Van der Vlist adviseert in een aantal pilotregio’s te experimenteren met een «levensloopfinanciering» voor mensen met een langdurige
maar wisselende zorgbehoefte. Hij adviseert te oefenen met verschillende
arrangementen die tot doel hebben blijvende en passende zorg en
begeleiding te verlenen en zorgprofessionals te ontlasten voor deze
volgens hem kleine doelgroep. Deze pilots zouden door het Rijk gefaciliteerd moeten worden en worden voorzien van een goede wetenschappelijke begeleiding.
Schotten in financiering kunnen voor meer doelgroepen dan voor mensen
met verward gedrag belemmerend werken. De Taskforce «De Juiste Zorg
op de Juiste Plek» heeft benoemd dat binnen de wettelijke kaders vaak
meer kan dan men denkt. Als men zegt dat het niet kan volgens wet- en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 424, nr. 424

4

regelgeving is dat in de praktijk vaak een andere formulering voor «ik wil
het niet» of «ik ik weet niet hoe». Dat er meer kan tonen de vele goede
voorbeelden in het rapport aan, voorbeelden die nu in de praktijk worden
toegepast. In het kader van het ZonMw actieprogramma rond mensen
met verward gedrag bestaat al geruime tijd de mogelijkheid van ondersteuning bij het experimenteren met het bieden van begeleiding en zorg
in wisselende mate van intensiteit. Ten slotte noemen wij nog de
subsidieregeling preventiecoalities waarmee VWS de structurele
samenwerking tussen zorgverzekeraars en gemeenten op het gebied van
preventieactiviteiten voor risicogroepen wil stimuleren en activeren.
Willen zorgverzekeraar en gemeente samen stappen kunnen zetten, dan is
samenwerking en coördinatie nodig. Zorgverzekeraars en gemeenten
kunnen met de subsidieregeling Preventiecoalities een derde van de
kosten van de coördinatie van een gezamenlijke aanpak van preventieactiviteiten voor risicogroepen financieren. Dit kan en zal vaak gaan om de
inzet van de juiste expertise om problemen van kwetsbare mensen
vroegtijdig te signaleren en hen adequaat te voorzien van hulp en
ondersteuning. Hoewel er meer kan dan men denkt wordt het partijen in
de praktijk niet altijd eenvoudig gemaakt. Daarom is mijn reactie
tweeledig. Enerzijds roep ik, net als de Taskforce, partijen op hun
verantwoordelijkheid te nemen. Anderzijds gaan we misverstanden over
wet- en regelgeving wegnemen en zaken vereenvoudigen waar mogelijk.
Vervolg op het Schakelteam
Ik bedank de heer Van der Vlist en het Schakelteam hartelijk voor hun
bruikbare adviezen. Met de andere opdrachtgevers deel ik het standpunt
dat er de afgelopen jaren veel is bereikt, maar dat we er nog niet zijn en
dat het nog te kwetsbaar is om de ondersteuning nu al los te laten. Ook
zie ik het belang van het aanbrengen van samenhang van verschillende
trajecten waarin lokale en regionale samenwerking wordt gevraagd.
Onnodige bestuurlijke drukte dient te worden voorkomen. Overigens zie ik
dat veel regio’s in de praktijk al combinaties aanbrengen. Zo hebben
sommige al een plan «beschermd wonen, maatschappelijke opvang en
personen met verward gedrag». Hieronder reageer ik op het advies van de
heer Van de Vlist en de aandachtspunten drie en vier van het
Schakelteam.
In het Interbestuurlijk programma is afgesproken dat de problematiek
rondom personen met verward gedrag één van de thema’s is waarop Rijk
en gemeenten zich de komende jaren gaan richten. Deze gemeenschappelijke ambitie sluit goed aan bij het advies om nu door te pakken en te
werken aan verdere ontwikkeling en borging. De komende maanden
zullen de opdrachtgevers besluiten over de inrichting van een volgende
fase in het traject rond personen met verward gedrag. Het is van groot
belang dat er continuïteit isin de maanden tussen 1 oktober en de nieuwe
start. De leden van het Schakelteam hebben aangegeven dat zij ten
behoeve van een warme overdracht bereid zijn om op de achtergrond
beschikbaar te blijven. Dat wil zeggen dat in voorkomende gevallen een
beroep op de voorzitter en de leden van het Schakelteam kan worden
gedaan. Dit is van groot belang en ik ben hen hiervoor bijzonder
erkentelijk.
De opdrachtgevers doen daarnaast het volgende om de voortgang te
bewaken:
o Ook de komende periode ligt het zwaartepunt in de regio’s.
o Het huidige ondersteuningsteam, dat het Schakelteam de afgelopen
jaren bijstond, wordt behouden. Het blijft op de achtergrond en op
verzoek van de opdrachtgevers doorlopende werkzaamheden
uitvoeren en blijft beschikbaar ter ondersteuning van de regio’s.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 424, nr. 424

5

o Het contract van de brigadier vervoer wordt verlengd, evenals het
contract voor de brigadier hulpkaart. (Op de hulpkaart geef je aan wat
jouw wensen zijn wanneer er een crisis is.)
o Het ZonMw actieprogramma «lokale initiatieven voor mensen met
verward gedrag», dat gemeenten en hun partners ondersteunt bij het
starten van trajecten voor deze doelgroep, loopt door. Met ZonMw en
betrokken partijen evalueren we de inzet van de middelen en passen
we deze inzet zonodig aan.
o Net als het kernteam blijven de opdrachtgevers beschikbaar voor
vragen uit de regio.
o We betrekken de regionale projectleiders en de ketenpartners bij
besluitvorming over het vervolg.
o We zullen vanzelfsprekend zo snel mogelijk duidelijkheid geven over
de volgende fase; in elk geval voor 1 december 2018.
Er komt een vervolg dat we in elk geval met de drie opdrachtgevers
samen vorm geven. Over de volgende zaken die in de vervolgfase een
plek moeten krijgen, zijn de opdrachtgevers het eens:
o We houden gezamenlijk de urgentie vast. Inmiddels heeft ook de
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties haar blijvend
commitment uitgesproken voor betrokkenheid bij het vervolg.
o Het vervolg op het Schakelteam moet vooral gericht zijn op het
ondersteunen en waar wenselijk integreren van de bestaande
regionale structuren en aansluiten bij wat werkt voor de regionale
partners. Het gaat om verdieping, om samenhang, en om het benutten
van opgedane ervaring en opgebouwde netwerken in leeromgevingen.
o Om de regionale structuren te ondersteunen zoeken we regionale
boegbeelden uit de verschillende domeinen (een wethouder, een
burgemeester, een directeur van een zorginstelling). Zij kunnen tevens
schakelen met landelijke partijen.
o De regionale structuren worden ondersteund en aangesproken door
een kernteam dat breed is samengesteld uit vertegenwoordigers van
betrokken partijen en projecten. Dit is een team met gezaghebbende
mensen die op verschillende vlakken kunnen helpen.
o In de volgende fase leggen de opdrachtgevers een focus op de huidige
zorgpunten van het Schakelteam: niet-acute meldpunten, financiering,
samenwerking tussen gemeenten en verzekeraars, informatieuitwisseling, beveiligde zorg, passend vervoer, wonen en de hulpkaart.
o Trajecten waarbij meer aansluiting per direct gewenst en mogelijk is
zijn: wetten gedwongen zorg, omdat deze in de implementatiefase zijn
en bepalend zijn voor het inrichten van de zorg voor een belangrijk
deel van de doelgroep; beveiligde zorg/continuïteit van zorg omdat
hierop het komend jaar belangrijke stappen worden gezet; zorg- en
veiligheidshuizen, omdat zij goede praktijken hebben ontwikkeld voor
gegevensverwerking en een persoonsgerichte aanpak.
o Ik verken daarnaast ook of en op welke wijze aansluiting bij de
meerjarenagenda beschermd wonen en maatschappelijke opvang
effectief is.
De uitgangspunten van het gedeeld perspectief, zoals eerder geformuleerd door het Aanjaagteam, zijn daarbij nog steeds actueel. Dit
perspectief duidt op een goed samenspel van alle betrokken partners, die
persoonsgericht en domeinoverstijgend werken en denken, waarbij wordt
uitgegaan van de mogelijkheden en leefwereld van de persoon zelf en oog
is voor de belangen van de samenleving. Er moet sprake zijn van heldere
regie door gemeenten, een gedeeld gevoel van eigenaarschap bij partners
en een kanteling naar de voorkant van de problematiek, gericht op
vroegtijdig signaleren en het voorkomen en beperken van leed. Hieraan
heeft het Schakelteam een vijfde element toegevoegd, namelijk de
noodzakelijke betrokkenheid van alle mensen in de samenleving, wat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 424, nr. 424

6

helder tot uiting komt in het Manifest Oog voor Elkaar. Dat laatste
onderschrijf ik van harte.
In dat kader vraag ik in deze brief aandacht voor de nog te vaak stigmatiserende berichtgeving over mensen met verward gedrag. In de media
wordt – onlangs ook weer naar aanleiding van de recente berichtgeving
rond het verschijnen van de tussenrapportage van de heer Hoekstra – nog
steeds de suggestie gewekt dat alle mensen met verward gedrag
gevaarlijk zijn. Ik herhaal dat het grootste deel van de groep personen met
verward gedrag niet gevaarlijk is en geen overlast veroorzaakt. Het gaat
ook om kwetsbare mensen die vaak hulp nodig hebben om volwaardig
aan de maatschappij te kunnen deelnemen. Het Schakelteam hanteert
terecht een brede definitie van verwardheid: het gaat om mensen die de
grip op hun leven (dreigen te) verliezen, waardoor het risico aanwezig is
dat zij zich zelf of anderen schade berokkenen. Ik roep iedereen op die
genuanceerde insteek te volgen.
Overige aanbevelingen Schakelteam
Naast adviezen over de vier genoemde onderwerpen, bevat het
eindrapport van het Schakelteam nog andere adviezen. Hieronder ga ik in
op de meest actuele en belangrijke adviezen.
Preventie en vroegsignalering
Vroegsignalering, een persoonsgerichte benadering voor de complexe
cases en een sterk netwerk van hulp en ondersteuning in de wijken zijn
essentieel. Omdat we graag zelf een goed beeld heb van de problematiek
en uitdagingen, hebben de Minister van JenV en ik meerdere werkbezoeken afgelegd en met eigen ogen gezien hoe er in het land hard aan
deze opdracht wordt gewerkt. Ook hebben we gezien hoe belangrijk het is
dat vroegtijdig signalen van personen worden opgepikt door naasten
– familie, buren – en zij weten waar ze terecht kunnen. In navolging van de
wijk GGD’ers in de gemeente Vught zijn, met subsidie van het Ministerie
van Justitie en Veiligheid, 13 gemeenten gestart met pilots waarin
mensen van de GGD in de wijk preventief ingrijpen, overlast beperken en
voorkomen en indien nodig bemiddelen naar de juiste zorg. Een eerste
bevestiging van dat we hiermee op de goede weg zijn, is dat de twee
wijk-GGD’ers uit Vught recent zijn verkozen tot meest invloedrijke persoon
in de publieke gezondheid van 2017. Er wordt nu samen met het Actieprogramma van ZonMW hard gewerkt om de wijk-GGD’er nog breder in het
land uit te rollen.
Om professionals in de eerste lijn te helpen in het omgaan met personen
met verward gedrag zijn opleidingen verzorgd voor professionals uit het
zorg-, sociaal- en veiligheidsdomein. Vanuit het Ministerie van JenV is een
extra impuls gegeven door dit jaar al 1000 professionals uit de openbare
orde- en veiligheidssector extra op te leiden met Mental Health First Aid,
een internationaal effectief bewezen opleiding in de eerste hulp bij
psychische nood. Om de opleiding de komende tijd nog toegankelijker te
maken zal met ondersteuning van het Ministerie van JenV de opleiding
ook digitaal naar een e-learningmodule worden ontwikkeld. Hiernaast
hebben partijen ook zelf initiatieven genomen. Zo richt de politie zich op
ontwikkelinterventies waarbij in het bijzonder aandacht is voor het globaal
kunnen herkennen van ziektebeelden, de-escalerend optreden, het
betrekken van ervaringsdeskundigheid en het handelingsrepertoire ten
gevolg van nieuwe wet- of regelgeving. De ontwikkelinterventies worden
in samenwerking met partners en experts vormgegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 424, nr. 424

7

Kennis- en informatiedeling
Kennis- en informatiedeling moet volgens het Schakelteam continu hoog
op de agenda staan en er moet goed worden gekeken of professionals uit
de voeten kunnen met de ontwikkelde handreikingen.
Met de andere opdrachtgevers onderschijf ik het belang van het ondersteunen van professionals bij het verkrijgen van duidelijkheid over de
mogelijkheden en onmogelijkheden van het verwerken en delen van
persoonsgegevens. We brengen samen met de betrokken partijen precies
in kaart wat de juridische basis voor het delen van gegevens tussen
samenwerkingspartners zijn. Op basis daarvan bieden we handreikingen,
concrete instrumenten en trainingen voor juristen, professionals, hun
managers en bestuurders.
Tegelijkertijd worden echte knelpunten in de regelgeving in relatie tot de
aanpak van personen met verward gedrag geïdentificeerd en opgepakt.
Het is mijn wens om hierbij waar mogelijk aan te sluiten bij bestaande
trajecten. Zo vormt binnen het Programma Sociaal Domein – waarin
gemeenten, Rijk en maatschappelijke partners samenwerken – gegevensdeling en privacy één van de thema’s waar oplossingen worden gezocht
voor knelpunten die zich in de praktijk voordoen.
Daarnaast brengen we in kaart op welke wijze er in regio’s gebruik wordt
gemaakt van beschikbare gegevens ten behoeve van een persoonsgerichte aanpak. Dit wordt al in diverse regio’s opgepakt, meestal vooral ten
behoeve van de ondersteuning van de doelgroep met zwaardere
problematiek, waarbij vaak ook sprake is van gevaar. Met betrokkenen
bekijken we of en hoe dergelijke initiatieven kunnen worden verspreid. De
inventarisatie die het Schakelteam heeft laten uitvoeren van de manier
waarop in tien regio’s wordt samengewerkt rond de E33 meldingen is
hierbij zeer behulpzaam.
Op het moment dat iemand uit deze categorie zich verplaatst naar een
andere regio is het voor het borgen van de veiligheid van belang dat de
regio hier weet van heeft. Met de zorg- en veiligheidshuizen wordt
gewerkt aan een landelijke check op bekendheid. Ongeacht welk
ICT-systeem het zorg- en veiligheidshuis gebruikt, is het dan mogelijk om
te checken of de persoon al bekend is bij een ander zorg- en veiligheidshuis. Ook vanaf de ZSM-tafel is deze check mogelijk. De planning is
dat begin volgend jaar deze landelijk check op bekendheid mogelijk is.
Beveiligde zorg en ketenveldnorm
Het Schakelteam adviseert om blijvende aandacht te geven aan de
beveiligde zorg. Onder andere dankzij de oproepen van het Schakelteam
zijn er de afgelopen tijd belangrijke stappen gezet bij de realisatie van een
keten van beveiligde zorg. Uw Kamer heeft de ketenveldnorm voor
levensloopfunctie en beveiligde zorg in het kader van Continuïteit van
zorg op 13 september 2018 ontvangen5. Naar aanleiding van eerdere
afspraken over het realiseren van extra capaciteit is een uitvraag
uitgegaan van zorgverzekeraars. Een dezer weken wordt bekend wat dit
betekent voor de uitbreiding van de capaciteit van beveiligde zorg. De
aanbeveling om de voortgang van de ketenveldnorm levensloopfunctie en
beveiligde intensieve zorg te monitoren volg ik op.

5

Kamerstuk 33 628, nr. 37.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 424, nr. 424

8

Bemoeizorg
Het Schakelteam heeft eerder gevraagd om het verhelderen van de
verantwoordelijkheden van gemeenten en andere partijen voor de
toeleiding naar zorg voor mensen zonder eigen hulpvraag (de zogeheten
«bemoeizorg»). Op verzoek van het Schakelteam heb ik hierover een brief
aan alle gemeenten opgesteld, die binnenkort verstuurd wordt. Deze is als
bijlage bij deze brief gevoegd6.
Acute GGZ keten, onderzoek IGJ
Het Schakelteam heeft regelmatig aandacht gevraagd voor de inrichting
en verbetering van de acute GGZ keten. De crisisdiensten zijn een
belangrijke schakel in de acute GGZ keten. De afgelopen periode heeft de
IGJ een reeks crisisdiensten in de GGZ bezocht. De bevindingen voeg ik
als bijlage bij deze brief7.
Tenslotte
Ik besluit deze brief met het nogmaals bedanken van de leden van het
Schakelteam voor hun bijdrage aan dit belangrijke vraagstuk. Dit
vraagstuk vergt een lange adem, maar mede dankzij de inspanningen van
alle individuele leden en hun ondersteuning zijn er veel stappen gezet
naar een betere ondersteuning van mensen met verward gedrag. Aan ons
en onze partners de belangrijke taak om voort te bouwen op het werk van
het Schakelteam.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis

6
7

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 424, nr. 424

9