Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

77
Vragen van de leden Berndsen-Jansen en Van Weyenberg (beiden D66) aan
de staatssecretarissen van Veiligheid en Justitie en van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over het achterhalen van vaders van niet-erkende kinderen
(ingezonden 15 augustus 2013).
Antwoord van staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie), mede namens
de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ontvangen
26 september 2013) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013,
nr. 3159
Vraag 1
Kent u de berichten «Verwekker moet betalen» en «Aangeslagen voor
andermans kind»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is uw reactie op deze berichten?
Antwoord 2
Voor het antwoord op deze vraag wordt verwezen naar het antwoord op
vraag 1 van het lid De Wit (ingezonden 13 augustus 2013).
Vraag 3
Hoe stelt de gemeente vast of iemand de biologische vader is van een
niet-erkend kind en of op hem een alimentatieplicht rust? Kunt u de procedures en de rechtsmiddelen van de betrokkenen uiteenzetten?
Antwoord 3
De wijze waarop het college zijn onderzoeken met betrekking tot bijstandsverhaal inricht is aan het college overgelaten. Over de uitvoeringspraktijk in
algemene zin heeft de gemeente Rotterdam het volgende toegelicht.
In eerste aanleg wordt de moeder gevraagd of zij bekend is met de identiteit
van de verwekker van haar kind en, zo ja, of zij bereid is om medewerking te
verlenen aan de vaststelling van het vaderschap. Bij positieve beantwoording

1

ah-tk-20132014-77
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

De Volkskrant, 9 augustus 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

wordt betrokkene, van wie de moeder stelt dat hij de verwekker zou zijn,
aangeschreven. Hij krijgt daarbij hij de gelegenheid om zijn zienswijze
kenbaar te maken over het vermeende verwekkerschap.
Bij betwisting van het verwekkerschap wordt de moeder met de ontkennende
verklaring geconfronteerd. Als de moeder desondanks bij haar verklaring blijft
wordt het verhaalsonderzoek vervolgd, gericht op de vaststelling van een
eventuele verhaalsbijdrage. Daarbij wordt tevens onderzoek gedaan naar de
draagkracht van degene op wie verhaal wordt gezocht. Hij wordt aangeschreven en krijgt de gelegenheid om alle informatie die van invloed zou kunnen
zijn op een eventuele verhaalsbijdrage te verstrekken.
Het college kan de moeder hierbij ook wijzen op de mogelijkheid van een
juridische procedure. Op grond van de artikelen 406a en 394 van het
Burgerlijk Wetboek (BW) kan de persoon die het gezag heeft over het kind –
meestal de moeder – bij de rechtbank een verzoek indienen om alimentatie.
Hierbij dient de moeder het verwekkerschap aan te tonen. De rechter
beoordeelt of bij een dergelijk verzoek of DNA-onderzoek noodzakelijk is.
Deze procedure kan niet door de gemeente worden geëntameerd.
Wanneer iedere informatie van de vermeende biologische vader, ondanks
herhaald verzoek, uitblijft stelt het college de verhaalsbijdrage ambtshalve
vast en maakt deze met een besluit op grond van artikel 62g WWB aan hem
bekend. Op grond van artikel 62g, tweede lid, WWB kan het college overgaan
tot verhaal in rechte, als hij niet uit eigen beweging bereid is de bijdrage te
betalen. De vermeende vader wordt door de rechtbank bij aangetekende brief
geïnformeerd over een door het college ingediend verzoekschrift, waarbij
hem de gelegenheid wordt geboden verweer te voeren.
Wanneer de vermeende vader in het geheel geen verweer voert of niet bereid
is om medewerking aan onderzoek te verlenen, leidt dat er toe dat de
rechtbank het verhaalsbedrag conform het verzoek van het college toewijst.
Hij kan tegen die uitspraak in hoger beroep bij het gerechtshof.
Vraag 4
Hoe verhoudt het beleid van de gemeenten zich tot het recht op privacy van
de betrokkenen?
Antwoord 4
Voor degenen die werkzaamheden verrichten in het kader van de uitvoering
van de WWB geldt een geheimhoudingsplicht (artikel 65 WWB) waarmee de
privacy van de betrokkenen bij gemeentelijk bijstandsverhaal afdoende is
gewaarborgd.
Vraag 5
Is de moeder verplicht mee te werken aan het achterhalen van de biologische
vader?
Antwoord 5
In de WWB staat de eigen verantwoordelijkheid van de burger centraal als
het gaat om het voorzien in het eigen bestaan. Als dat echt niet lukt, bestaat
er pas recht op bijstand van overheidswege. Tegenover dit recht staan ook
verplichtingen waaraan moet worden voldaan. De gemeente heeft de
mogelijkheid verplichtingen op te leggen die strekken tot vermindering of
beëindiging van de bijstand. Zo kan de gemeente van de moeder verlangen
dat zij, voor zover bekend, inlichtingen verstrekt over de identiteit van de
biologische vader. Ook kan de gemeente verlangen dat zij zich, voor zover
nodig, bereid verklaart tot medewerking aan een onderzoek ter vaststelling
van het vaderschap. Een onderhoudsbijdrage van de verwekker heeft
namelijk invloed op de hoogte van en het recht op uitkering van de moeder.
Als de verwekker de onderhoudsverplichtingen jegens zijn kind niet of niet
behoorlijk nakomt, kan de gemeente de kosten van bijstand op hem verhalen
tot de grens van de onderhoudsplicht als bedoeld in boek 1 van het Burgerlijk
Wetboek. Hiermee wordt voorkomen dat private lasten op publieke middelen
worden afgewenteld.
Vraag 6
Wat zijn de consequenties voor de uitkeringsgerechtigheid van de moeder
indien zij weigert mee te werken aan het achterhalen en eventueel gerechtelijk vaststellen van de biologische vader van het niet-erkende kind?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Als de moeder weigert de vraag te beantwoorden of zij bekend is met de
identiteit van de verwekker van het niet-erkende kind of, als zij wel bekend is
met die identiteit, geen medewerking verleent aan het onderzoek ter
vaststelling van zijn vaderschap, kan het recht op bijstand op grond van
artikel 54, eerste lid, WWB gedurende een periode van 8 weken worden
opgeschort. Het college is daarbij verplicht om de moeder in het opschortingsbesluit uit te nodigen het verzuim binnen een nader door het college te
bepalen termijn te herstellen. Als de moeder het verzuim niet herstelt binnen
de daarvoor gestelde termijn, kan het college na het verstrijken van deze
termijn het besluit tot toekenning van bijstand intrekken met ingang van de
eerste dag waarover het recht op bijstand is opgeschort.
Vraag 7
Op welke wijze wordt er rekening gehouden met het belang van het kind en
de moeder indien bijvoorbeeld contact met de vader ongewenst is?
Antwoord 7
De gemeente stemt de bijstand en de daaraan verbonden verplichtingen af
op de omstandigheden, mogelijkheden en middelen van de belanghebbende
(artikel 18 WWB). Het college dient bij haar besluitvorming acht te slaan op
door belanghebbenden naar voren gebrachte bezwaren voor zover deze met
zich zouden kunnen meebrengen dat het college redelijkerwijs geen gebruik
kan maken van de haar toekomende bevoegdheden met betrekking tot de
opschorting, de intrekking of het verhaal van bijstand.
Vraag 8
Klopt het dat ook spermadonoren verplicht kunnen worden om alimentatie te
betalen? Kan de biologische vader van een kind dat geadopteerd is ook
alimentatieplichtig zijn?2
Antwoord 8
Spermadonoren zijn op grond van de wet niet verplicht tot het voldoen van
levensonderhoud. Dit is slechts anders als deze donor als levensgezel van de
moeder heeft ingestemd met de daad die bevruchting van het kind tot gevolg
kan hebben gehad.
Theoretisch is denkbaar dat een biologische vader alimentatieplichtig is na
een éénouderadoptie. De kans dat deze situatie zich in werkelijkheid voor zal
doen, acht ik verwaarloosbaar.

2

http://www.rtlnieuws.nl/nieuws/binnenland/spermadonor-moet-ook-alimentatie-betalen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3