Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3018
Vragen van de leden Koolmees (D66) en Kerstens (PvdA) aan de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de uitspraak van de Raad van
State dat Haagse subsidieregels die topsalarissen verbieden in strijd zijn met
de wet (ingezonden 20 mei 2016).
Antwoord van Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 4 juli 2016). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2015–2016, nr. 2797.
Vraag 1
Wat is uw reactie op de uitspraak van de Raad van State d.d. 4 mei 2016,
waarin de Raad van State heeft bepaald dat subsidieregels van de gemeente
Den Haag die topsalarissen verbieden, in strijd zijn met de Algemene wet
bestuursrecht, omdat aan een subsidieontvanger alleen verplichtingen mogen
worden opgelegd als die «strekken tot verwezenlijking van het doel van de
subsidie» en het voorkomen van topsalarissen niet het doel van een subsidie
is?1
Antwoord 1
Ik lees de uitspraak zo dat de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van
State van oordeel is dat in subsidieverhoudingen geen verplichtingen kunnen
worden opgelegd die te ver verwijderd zijn van het doel van de subsidie. Ik
concludeer daaruit dat er grenzen zitten aan het nastreven van bepaalde
beleidsdoelen met behulp van subsidie. De Afdeling Bestuursrechtspraak
heeft met deze uitspraak het topinkomensbeleid van de gemeente Den Haag,
zoals vastgelegd in de Haagse Kaderverordening Subsidieverstrekking,
onverbindend verklaard.
Vraag 2, 3
Herinnert u zich dat u in antwoord op eerdere vragen hebt gezegd dat de
Algemene wet bestuursrecht voldoende mogelijkheden biedt voor het
normeren van topinkomens van functionarissen bij instellingen die subsidie
ontvangen van decentrale overheden en dat u niet voornemens bent om de

1

ah-tk-20152016-3018
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

https://www.raadvanstate.nl/pers/persberichten/tekstpersbericht.html?id=948&summary_only=&category_id=8

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

wetgeving te wijzigen?2 Ziet u na de uitspraak van de Raad van State wél
aanleiding om de wet te wijzigen? Zo nee, waarom niet?
Wat is de stand van zaken van de «verkenning» of «handreiking» over de
mogelijkheden voor decentrale normering van topinkomens die u in uw
brieven van 10 juli 2014 en 9 juli 2015 heeft aangekondigd?3
Antwoord 2, 3
Ik heb in antwoord op eerdere vragen – over de uitspraak van de Afdeling
Bestuursrechtspraak van 25 juni 2014 in het hoger beroep van de gemeente
Eindhoven in de zaak tegen Stichting Novadic-Kentron4 – aangegeven dat de
Algemene wet bestuursrecht (Awb) mogelijkheden biedt om subsidievoorwaarden in relatie tot topinkomens te stellen. Zo kan worden bepaald dat de
subsidie wordt geweigerd in het geval de subsidieontvanger niet aannemelijk
kan maken dat de subsidie niet zal worden besteed aan inkomens boven het
bezoldigingsmaximum van de WNT. Er kunnen ook grenzen worden gesteld
aan de subsidiabele kosten, waaronder de subsidiabele loon- en overheadkosten.
In overleg met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, het Interprovinciaal Overleg en betrokken gemeenten en provincies is gewerkt aan een
handreiking met modelaanpakken die aansluiten bij huidige wettelijke kaders.
Ik heb de Tweede Kamer in januari geïnformeerd dat met name gemeenten
kritisch zijn over de meerwaarde en de uitvoerbaarheid van de ontwikkelde
modelaanpakken5. Daarom heeft de concepthandreiking geen definitieve
status gekregen. Wel heb ik onderzocht of aan de bezwaren bij de concepthandreiking tegemoet kan worden gekomen. De VNG en betrokken gemeenten hebben mij daarbij in overweging gegeven een wettelijke basis te creëren
voor topinkomensnormering door decentrale overheden.
De bezwaren van gemeenten hebben vooral te maken met het overgangsrecht van de WNT: bezoldigingen boven de norm worden volgens hen nog te
lang gerespecteerd. Zij willen de subsidie kunnen korten, ook als de
overgangsperiode nog loopt. Als er een wettelijke basis voor topinkomensnormering door decentrale overheden wordt opgenomen in de WNT, zijn die
decentrale overheden vervolgens gebonden aan alle normen van de WNT,
inclusief het overgangsrecht. Deze overgangsregeling was nodig om een «fair
balance» te bewerkstelligen tussen het met de WNT gediende doel en de
inbreuk die de WNT maakt op het eigendomsrecht, zoals beschermd door
artikel 1 van het Eerste Protocol bij het EVRM. Voor een zodanige wettelijke
basis in een andere wet, zoals de Awb, geldt dat decentrale overheden ook
dan gebonden zijn aan het overgangsrecht. Er kan dus niet aan de bezwaren
van gemeenten tegemoet worden gekomen door in enige wet een wettelijke
basis te creëren voor topinkomensnormering door decentrale overheden.

2

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014, nr. 2914
Kamerstukken, 30 111, nr. 71 en 30 111, nr. 88.
4
ECLI:NL:RVS:2014:2348.
5
Kamerstukken II 2015–2016, 30 111, nr. 92.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2