Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

31 568

Staatkundig proces Nederlandse Antillen

Nr. 128

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN
VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 maart 2013
Hierbij bieden wij uw Kamer het rapport aan van de Raad voor de
Rechtshandhaving over hulp aan slachtoffers van delicten in Caribisch
Nederland aan.1
Inleiding
De Raad voor de Rechtshandhaving heeft onderzocht hoe de slachtofferhulp in Caribisch Nederland is vormgegeven, of slachtofferhulp en de
positie van slachtoffers voldoende is geborgd in vigerende wet- en
regelgeving en of de geboden hulp aan slachtoffers voldoende effectief is.
«Het slachtoffer centraal» is één van de zeven hoofdthema’s van het
Ministerie van Veiligheid en Justitie voor deze kabinetsperiode. Daarom
hechten wij veel waarde aan dit rapport.
In deze brief ontvangt u de in de Consensus-Rijkswet Raad voor de
Rechtshandhaving voorgeschreven beleidsreactie op het genoemde
rapport.
De beleidsreactie gaat in op de conclusies en aanbevelingen van het
rapport.
Voorafgaand aan de inhoudelijke reactie, willen wij er nadrukkelijk op
wijzen dat het kwaliteitsniveau van de dienstverlening in Caribisch
Nederland niet vergeleken kan worden met het niveau in Europees
Nederland. Onder verwijzing naar de brieven van 4 oktober 2010
(Kamerstuk 32 500 VI, nr. 7) en van 18 januari 2012 (Kamerstuk 31 568,
nr. 91) berichten wij u dat het ministerie van Veiligheid en Justitie op de
drie eilanden van Caribisch Nederland gefaseerd verbetermaatregelen
doorvoert op het terrein van Veiligheid en Justitie, dat geldt ook voor de
in het rapport onderzochte hulp aan slachtoffers.
1

kst-31568-128
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 568, nr. 128

1

Met het oog op de verwachtingen aangaande de justitievoorzieningen in
Caribisch Nederland is van belang te melden dat bepaalde voorzieningen
die in Europees Nederland aanwezig zijn momenteel niet beschikbaar zijn
in Caribisch Nederland en er (voor een deel) ook niet zullen komen. De
geografische omstandigheden, de economische situatie en de maatschappelijke behoeften in Caribisch Nederland verschillen sterk van de situatie
in Europees Nederland.
In dit kader is het van belang dat een vorig kabinet in 2008 heeft besloten
dat de Openbare Lichamen vooralsnog de EU-status van LGO (Landen en
Gebieden Overzee) behouden en dat de Antilliaanse wetgeving in eerste
instantie zoveel mogelijk wordt gehandhaafd.
Rekening houdend met voornoemde fasering en LGO-status heeft de visie
op slachtoffers, die recentelijk aan uw Kamer is toegezonden (Kamerstuk
33 552, nr. 2), net als bijvoorbeeld Europese richtlijnen, geen betrekking
op Caribisch Nederland.
Na de staatkundige hervorming van 10-10-2010 is er al veel geïnvesteerd
om de hulp aan slachtoffers op de eilanden van Caribisch Nederland vorm
te geven. De aanbevelingen van de Raad zien wij dan ook als een
ondersteuning van het ingezette beleid om de slachtofferhulp zowel in
Europees- als in Caribisch Nederland verder te professionaliseren.
Conclusies en aanbevelingen
In haar rapport concludeert de Raad dat het Bureau Slachtofferhulp (BSH),
daar waar dit in Caribisch Nederland daadwerkelijk operationeel is,
ondanks de geconstateerde tekortkomingen, naar behoren functioneert.
De uitvoering van slachtofferhulp in de praktijk kenmerkt zich volgens het
rapport door een praktisch en gedreven opstelling waarbij het slachtoffer
centraal staat.
De Raad concludeert daarnaast dat verankering van de positie van
slachtoffers in wet- en regelgeving in Caribisch Nederland minder ver gaat
dan de aanbevelingen van de VN2 ten aanzien van de grondrechten voor
slachtoffer van delicten. De vigerende wet- en regelgeving kent niet het
begrip slachtoffer zoals opgenomen in de artikelen 1 en 2 van de
VN-verklaring van basisprincipes voor slachtoffers dat als toetsingskader
voor het rapport heeft gefungeerd.
De aanbevelingen van de Raad beslaan op hoofdlijnen de volgende
punten:
1. Behoud aandacht voor het verder professionaliseren van het BSH
• Verbeter bedrijfsvoeringsprocessen, werkprocessen en
administratie
• Versterk de rechtspositie van de medewerkers
• Stel roosters en piketregelingen op en zorg voor een overzichtelijke
verdeling van uit te voeren werk
• Richt bij politie een sluitende procedure in voor aanmelden van
slachtoffers bij BSH
• Ontvlecht dubbelfuncties en maak onderscheid tussen slachtofferzorg (taak Korps Politie) en slachtofferhulp (taak BSH) zowel
organisatorisch als in de begroting
2. Zorg op korte termijn voor faciliteiten op Saba en St. Eustatius om ook
daar de primaire behoefte aan slachtofferhulp te kunnen bieden

2

Declaration of Basic Principles of Justice for Victims of Crime and Abuse of Power, resolution
40/34 of 29 November 1985.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 568, nr. 128

2

3. Bezie de mogelijkheden om de opvang van huiselijk geweld te
organiseren
4. Standaardiseer en implementeer de controle op de tenuitvoerlegging
van vonnissen waarbij tevens een schadevergoeding aan slachtoffers
is opgelegd
Beleidsreactie
Wij delen de conclusies van het rapport en zijn voornemens te blijven
investeren in het professionaliseren van het BSH. Daartoe komen wij tot
de volgende reactie op de aanbevelingen.
1. De Minister van Veiligheid en Justitie zal, als korpsbeheerder, de
korpschef van het Korps Politie Caribisch Nederland vragen om
bedrijfsvoerings-processen, (financiële) administratie en werkprocessen rond slachtofferhulp verder te professionaliseren. Daarbij
verdienen de piketdienst, de werkroosters en de rechtspositie van de
vrijwillige medewerkers van het BSH extra aandacht.
De aanmelding van slachtoffers, door politie bij BSH, moet administratief zo worden ingericht dat, tenzij het slachtoffer daar bezwaar tegen
maakt, alle zaken gegarandeerd bij het BSH worden aangemeld.
De aanbeveling om de dubbelfunctie van de coördinator slachtofferschap en bedrijfsmaatschappelijk werker te ontvlechten, zal met het
oog op de locale context en schaalgrootte enkel ter overweging aan de
korpschef worden meegegeven. De huidige situatie heeft ondanks de
theoretisch tegenstrijdige belangen tot op heden nooit tot problemen
geleid.
Wat op korte termijn meer van belang wordt geacht is het helder
onderscheiden van slachtofferhulp (taak BSH) en slachtofferzorg (taak
OM en politie). Het advies aan de korpschef is dan ook om taken van
slachtofferhulp en slachtofferzorg los van elkaar te definiëren, zodat de
coördinator en de vrijwilligers van het BSH duidelijk weten wat er van
hen wordt verwacht en welke taken specifiek tot politiezorg behoren.
2. Rekening houdend met de kleinschaligheid wordt, samen met
vrijwilligers en de ketenpartners van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), gewerkt aan een praktische inrichting
van facilitaire voorzieningen op Saba en St. Eustatius voor het bieden
van de primaire behoefte aan slachtofferhulp.
3. Rekening houdend met de beperkte schaalgrootte en het beperkte
niveau van voorzieningen zal de Staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie samen met de Staatssecretaris van VWS bezien op welke wijze
opvang van slachtoffers van huiselijk geweld op Caribisch Nederland
gerealiseerd kan worden. In dit verband is van belang te melden dat
Nederland het verdrag inzake het voorkomen en bestrijden van geweld
tegen vrouwen en huiselijk geweld van de Raad van Europa op
14 november jl. heeft getekend. Caribisch Nederland is daarbij niet
uitgesloten. Het Verdrag inzake het voorkomen en bestrijden van
geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld ziet ondermeer toe op
passende opvang van slachtoffers van huiselijk geweld, zowel in
Europees als in Caribisch Nederland.
De Staatssecretaris van VWS, de Minister van Onderwijs Cultuur en
Wetenschap (OCW) en de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie zijn
bezig met het opstellen van een implementatieplan voor de invoering van
uit het Verdrag voortvloeiende acties in Nederland. Naar verwachting
wordt dit plan nog in 2013 aan uw Kamer toegezonden. De voorbereidingen, waaronder het in kaart brengen van de gevolgen voor Caribisch
Nederland, zijn reeds in gang gezet. De mogelijkheden voor opvang van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 568, nr. 128

3

slachtoffers van huiselijk geweld alsook de opvang van daders bij het
opleggen van een tijdelijk huisverbod worden daarin meegenomen.
4. Op verschillende wijzen wordt het belang van het slachtoffer tijdens
het strafproces door het Openbaar Ministerie bewaakt, ten aanzien van
controle op de tenuitvoerlegging constateert de Raad wel enkele
verbeterpunten. Wij onderschrijven de aanbeveling van de raad om de
controle op de tenuitvoerlegging van vonnissen, waarbij tevens een
schadevergoeding aan slachtoffers is opgelegd, te standaardiseren en
om die standaarden ook binnen het werkproces te implementeren. Wij
zullen de Hoofdofficier van Justitie verzoeken om hieraan uitvoering te
geven.
Slot
Wij vertrouwen erop dat met het treffen van de besproken maatregelen
constructief wordt bijgedragen aan een verdere professionalisering van
de hulp aan slachtoffers in Caribisch Nederland.
Met het oog op de conclusie ten aanzien van het VN-verdrag hebben wij
reeds gewezen op de afspraken die met de staatkundige hervorming zijn
gemaakt ten aanzien van legislatieve terughoudendheid en de verschillen
die daardoor tussen Europees Nederland en Caribisch Nederland bestaan.
Aangezien de Raad concludeert dat het BSH is geslaagd om ondanks deze
verschillen de huidige slachtofferzorg in de praktijk naar behoren in te
richten, zien wij geen aanleiding om de overeengekomen legislatieve
terughoudendheid op dit punt te doorbreken.
Belangrijk is dat recht wordt gedaan aan slachtoffers. Erkenning en
zorgvuldige bejegening van slachtoffers is daarbij van het allergrootste
belang. Het bieden van ondersteuning door het BSH aan slachtoffers
voorziet in dit belang. Met de hierboven geschetste verbeteringen komt
een praktische, slachtoffergerichte zorg voor nog meer slachtoffers in
Caribisch Nederland daadwerkelijk binnen bereik.
De minister van Veiligheid en Justitie,
I.W. Opstelten
De staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 568, nr. 128

4