Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3364
Vragen van het lid Bosman (VVD) aan de Minister van Economische Zaken
over het bericht Ongeplande centrale-uitval plus veel wind vergen uiterste van
TenneT (ingezonden 11 juli 2016).
Antwoord van Minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 30 augustus
2016).
Vraag 1
Kent u het bericht «Ongeplande centrale-uitval plus veel wind vergen uiterste
van Tennet»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u toelichten waarom TenneT deze marktrestricties heeft moeten
toepassen?
Antwoord 2
Op 5 en 6 juli 2016 ontstond door een combinatie van factoren een relatief
zeldzame marktsituatie. Ten eerste was er veel invoeding van elektriciteit op
het landelijke 380 kV-netwerk door windmolens in de Eemshaven, en was er
relatief weinig invoeding op de Maasvlakte, onder andere vanwege ongeplande uitval van centrales. Tegelijkertijd was er sprake van meer import van
elektriciteit dan gebruikelijk, uit Noorwegen én (Noord-) Duitsland. Ten slotte
was ook sprake van veel export van elektriciteit naar het Verenigd Koninkrijk.
Hierdoor is tijdelijk een tekort aan transportcapaciteit ontstaan op de 380
kV-hoogspanningsverbinding tussen Lelystad en Ens. Om de betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet te blijven waarborgen en de kans op een
verstoring te minimaliseren, heeft TenneT meerdere maatregelen genomen
en zogenaamde marktrestricties toegepast. TenneT heeft eerst geprobeerd
met de inzet van dwarsregeltransformatoren op de grensverbindingen de
situatie op te lossen. Uit netveiligheidsanalyses van TenneT bleek dat deze
maatregel niet voldoende was om de verbinding tussen Lelystad en Ens
binnen de gestelde veiligheidscriteria te houden. Daarom heeft TenneT een

1

ah-tk-20152016-3364
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

http://energeia.nl/nieuws/706279–1607/ongeplande-centrale-uitval-plus-veel-wind-vergenuiterste-van-tennet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

beroep gedaan op marktpartijen voor de inzet van regel- en reservevermogen
en tegelijkertijd enkele markrestricties opgelegd in bepaalde netdelen.
Hierdoor was het tijdelijk niet toegestaan aan marktpartijen in bepaalde
netdelen om méér of minder af te nemen of in te voeden dan vooraf gepland.
Binnen de reeds geplande transportprognoses konden marktpartijen wel
onverstoord elektriciteit aanbieden, afnemen en verhandelen. Het toepassen
van marktrestricties is op zich een reguliere activiteit voor TenneT om een N-1
overschrijding in delen van het net op te lossen. Het op deze geografische
schaal inzetten van marktrestricties zoals tijdens de betreffende dagen betrof
een uitzonderlijke situatie.
Vraag 3
In hoeverre was dit een incident en in hoeverre verwacht u de komende jaren
meer problemen met de stabiliteit van het energienet door onder meer de
toename van duurzame energie?
Antwoord 3
Zoals hierboven reeds aangegeven was op 5 en 6 juli 2016 sprake van een
relatief zeldzame samenloop van omstandigheden. Na realisatie van de
geplande capaciteitsuitbreiding van de hoogspanningsverbinding tussen
Lelystad en Ens zal zelfs een dergelijke, zeldzame marktsituatie minder snel
tot de inzet van marktrestricties nopen. Deze uitbreiding zal volgens planning
eind 2018 gereed zijn.
De noodzaak van de inzet van marktrestricties heeft verschillende oorzaken.
Veranderingen in het aandeel duurzame energie, maar ook andere ontwikkelingen in het West-Europese productiepark en ontwikkelingen aan de
vraagkant, zijn hierbij belangrijk. TenneT betrekt de revelante ontwikkelingen
in de elektriciteitsmarkt bij het maken van haar netplanning. In dit licht heeft
TenneT in haar recente Kwaliteits- en Capaciteitsdocument (KCD) de
toegevoegde waarde van voorziene investeringen in de Nederlandse
elektriciteitsinfrastructuur onderbouwd. Deze investeringen dragen er onder
andere aan bij dat de inzet van marktrestricties en andere maatregelen tot
een minimum kan worden beperkt. Wel kan de toename van hernieuwbare
energie in de toekomst mogelijk betekenen dat TenneT vaker een beroep
moet doen op flexibiliteit van marktpartijen om de stabiliteit van het
elektriciteitsnet te handhaven. Ik merk op dat de betrouwbaarheid van het
Nederlandse net zeer hoog is: in 2015 bedroeg de betrouwbaarheid maar
liefst 99,9975%.2

2

Market Review 2015, TenneT, April 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2