Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3204
Vragen van de leden Bisschop (SGP), Van Meenen (D66) en Rog (CDA) aan
de Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media over het
beoordelingskader voor LVS-instrumenten van de Expertgroep toetsen PO
(ingezonden 15 mei 2020).
Antwoord van Minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media)
(ontvangen 19 juni 2020).
Vraag 1
Bent u bekend met het beoordelingskader voor leerlingvolgsysteem (LVS)
-instrumenten van de Expertgroep toetsen PO?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u toelichten waar de Expertgroep de stelling op baseert dat onder de
verplichte normering van toetsen ook observatie-instrumenten zouden vallen,
terwijl de huidige wet enkel een grondslag biedt voor het hanteren van regels
voor toetsen en leerlingvolgsystemen? Deelt u de mening dat het schrappen
van kleutertoetsen geen vrijbrief is om dan maar eisen te gaan stellen aan
observatie-instrumenten?
Antwoord 2
De Expertgroep Toetsen PO toetst de inhoudelijke validiteit, betrouwbaarheid
en deugdelijke normering van alle LVS-instrumenten. Dit zijn instrumenten
met als doel om de vorderingen in de kennis en vaardigheden op het niveau
van de leerling, de groep en de school te volgen. Dit kunnen schoolse toetsen
zijn, maar ook observatie-instrumenten vallen hieronder. De wettelijke basis
hiervoor ligt in artikel 8, zesde en zevende lid, Wet op het Primair Onderwijs.
Alle instrumenten die de groei van een leerling in kaart brengen, moeten
worden beoordeeld door de Expertgroep Toetsen PO. Het beoordelingskader
van LVS-instrumenten van de Expertgroep geldt enkel voor LVS-instrumenten.
Wanneer een observatie-instrument de groei van leerlingen niet in kaart
brengt, kijkt de Expertgroep Toetsen PO niet naar de kwaliteit van het

1

ah-tk-20192020-3204
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

https://www.expertgroeptoetsenpo.nl/c/lvs-instrumenten#lb63322/beoordelingskader-lvsinstrumenten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

instrument. Scholen zijn niet verplicht om observatie-instrumenten voor
kleuters te gebruiken, maar indien zij de groei van kleuters in kaart brengen
in het LVS mag dit enkel met een door de Expertgroep Toetsen PO erkend
instrument.
In mijn brief aan Uw Kamer van 6 juli 2018 schreef ik verder dat in het
Regeerakkoord is afgesproken dat scholen binnen het LVS voor kleuters geen
gebruik meer kunnen maken van schoolse LVS-toetsen. Ik schreef hier ook
dat er wel ruimte blijft voor het gebruik van observatie-instrumenten binnen
het LVS voor kleuters.2
Vraag 3
Hoe is de opvatting van de Expertgroep, dat scholen gebruik zouden moeten
maken van goedgekeurde observatie-instrumenten, te rijmen met het
gegeven dat momenteel niet eens een duidelijk kenbaar en onderscheidend
kader voor goedkeuring van deze instrumenten beschikbaar is? Hoe is
uitwerking gegeven aan uw aankondiging dat de Expertgroep met aanbieders
zou gaan overleggen over de beoordelingscriteria?3 Op welke wijze worden
scholen en aanbieders een duidelijk verhaal en eerlijke kansen geboden?
Antwoord 3
Scholen zijn niet verplicht om observatie-instrumenten af te nemen bij
kleuters, maar indien zij de groei van kleuters in kaart brengen in het LVS
mag dit enkel met een door de Expertgroep Toetsen PO erkend instrument.
De eisen voor goedkeuring van instrumenten verbonden aan het LVS staan
beschreven in het «Beoordelingskader LVS-instrumenten» van de Expertgroep
Toetsen PO. Daarnaast vindt overleg plaats tussen de Expertgroep en een
toetsaanbieder indien de toetsaanbieder voornemens is een volginstrument
voor kleuters te ontwikkelen. De eisen beschreven in het beoordelingskader
van de Expertgroep zijn transparant en gelden voor alle aanbieders op een
gelijke manier. Het beoordelingskader LVS-instrumenten is geschikt voor de
beoordeling van alle LVS-instrumenten. Daarnaast kan dit worden bijgesteld
als blijkt dat dit nodig is om aspecten als normering, betrouwbaarheid en
validiteit voor specifieke instrumenten goed te kunnen beoordelen.
Vraag 4
Deelt de u de opvatting dat het onwenselijk is dat de criteria voor beoordeling van (kleuter)toetsen min of meer ongewijzigd worden toegepast op
instrumenten, gelet op de erkenning in uw brief dat de bezwaren tegen de
kleutertoets zich in belangrijke mate ook richten tegen de normering ervan?
Antwoord 4
Voor het in kaart brengen van groei geldt voor kleuters hetzelfde als voor
andere leerlingen in het basisonderwijs: een leerkracht wil op basis van de
prestaties op een instrument bepalen of een leerling goed op weg is om
gestelde doelen te behalen. Om de groei van een kleuter in kaart te brengen
is het nodig om deze groei te duiden ten opzichte van een vaststaande
meetlat. Hierbij is een normgroep van afdoende grootte nodig. Dit hoeft geen
landelijk gemiddelde te zijn. In mijn brief beschrijf ik dat ik bezwaar heb tegen
het indelen van kleuters in een bepaalde niveaugroep, op basis van een
vergelijking van de prestaties van individuele kleuters met een landelijk
gemiddelde. Dit doet namelijk geen recht aan het feit dat kleuters zich
sprongsgewijs ontwikkelen. Dit alles laat onverlet dat ook observatieinstrumenten moeten voldoen aan eisen van betrouwbaarheid en validiteit.
Vraag 5
Kunt u aangeven waarom de strekking van het aanhangige wetsvoorstel, dat
de verplichting schrapt om genormeerde toetsen te gebruiken, verheldering
zou behoeven?4 Kunt u bevestigen dat in ieder geval klip en klaar is dat op
grond van het wetsvoorstel geen genormeerde toetsen verplicht zijn en dat
scholen die observatiemiddelen mogen kiezen, die het beste zijn voor de
leerlingen?

2

Kamerstuk 31 293, nr. 406.
Kamerstukken II 2017–2018, 31 293, nr. 406.
4
Brief van de Minister van BVOM aan Unilogic BV, 6 mei 2020 (ref.nr. 24110203).
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Zowel leden van de fractie van de ChristenUnie als leden van de SGP-fractie
in de Eerste Kamer hebben vragen gesteld over het amendement-Bisschop
c.s. bij het wetsvoorstel actualisering deugdelijkheidseisen in het funderend
onderwijs. Zoals ik ook gedurende het debat over dit wetsvoorstel aangaf,
maak ik mij zorgen over het effect van de onderdelen van het amendement
die zich richten op het schrappen van de referentieniveaus in de LVSinstrumenten en het vervallen van de beoordeling van de LVS-toetsen op de
onderwijskwaliteit door een onafhankelijke commissie. Ook schrapt het
amendement de grondslag om bij AMvB nadere regels te stellen over toetsen
in het LVS, zoals nu gebeurt in het Toetsbesluit PO. Op 6 juli 2018 heb ik uw
Kamer geïnformeerd dat in deze AMvB de eisen voor het toetsen van kleuters
worden aangescherpt. In deze brief heb ik ook aangegeven dat dit zal worden
meegenomen in de wijziging van wet- en regelgeving die voortvloeit uit de
evaluatie van de Wet eindtoetsing po. Het nieuwe wetsvoorstel doorstroomtoetsen po hoop ik nog dit jaar met uw Kamer te bespreken. Ik vind het
belangrijk om alle consequenties van het amendement-Bisschop c.s. goed in
beeld te hebben voordat de regering dit onderdeel eventueel in werking laat
treden. Door de grondslag voor een AMvB volledig te schrappen is het
bijvoorbeeld niet langer mogelijk om erkende observatie-instrumenten voor
kleuters die voldoen aan alle eisen op te nemen als toets uit het LVS. Ik vraag
de inspectie daarom een uitvoeringstoets uit te voeren op het amendement,
zoals ook bij reguliere wetstrajecten gebruikelijk is. Ik wil benadrukken dat het
niet gepast is om vooruit te lopen op wetgeving waarover parlementair nog
gestemd wordt. De wetgeving wordt dus niet vooruitlopend op deze
stemming opgeschort.
Vraag 6
Onderkent u dat scholen die keuzes moeten maken voor komende schooljaren, snel behoefte hebben aan duidelijkheid over de wettelijke kaders en dat
het met het oog daarop niet toereikend is om in de communicatie te volstaan
met plannen voor 2022? Zo ja, bent u bereid in de communicatie van uw
ministerie en de Inspectie van het Onderwijs duidelijk op te nemen dat
scholen de komende jaren geen verplichtingen hebben tot het gebruik van
goedgekeurde instrumenten en bent u bereid hierover contact op te nemen
met de Expertgroep en de betrokken sectororganisaties?
Antwoord 6
De tekst op rijksoverheid.nl is in lijn met de nu geldende wetgeving. Deze
wordt aangepast als de nog lopende wetstrajecten zijn afgerond. De
informatie wordt niet aangepast vooruitlopend op de nog aan te passen
wetgeving waarover parlementair nog gestemd wordt. Daarnaast is op de
website van de Expertgroep Toetsen PO een pagina met veel gestelde vragen
over de kleutertoetsen opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3