Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

21 501-03

Begrotingsraad

Nr. 167

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 mei 2022
Met deze brief informeer ik uw Kamer over twee aanvullende begrotingen
voor de begroting van de Europese Unie van 2022. Ten eerste presenteerde de Europese Commissie (de Commissie) op 12 april jl. het voorstel
voor de tweede aanvullende Europese begroting van 2022 (Draft
Amending Budget 2, DAB2). Ten tweede volgde op 22 april jl. het voorstel
voor de derde aanvullende Europese begroting van 2022 (DAB3).
Tweede aanvullende Europese begroting 2022
Uw Kamer is eerder geïnformeerd over de Europese begroting voor 20221
en de eerste aanvullende Europese begroting2 van 2022. In de tweede
aanvullende Europese begroting van 2022 (Draft Amending Budget 2,
DAB2) verwerkt de Commissie het verschil tussen de inkomsten en
uitgaven (het surplus) van de Europese begroting van het jaar 2021 in de
Europese begroting voor het jaar 2022. Dit surplus over het voorgaande
begrotingsjaar wordt ieder jaar verrekend met de EU-afdrachten van de
lidstaten middels een aanvullende begroting.
De definitieve implementatie van de Europese begroting van 2021 heeft
tot een surplus geleid van 3.227 miljoen euro. Het surplus is een resultaat
van lager dan verwachte uitgaven en hoger dan verwachte ontvangsten.
De uitgaven in 2021 waren in totaal 652 miljoen euro lager dan begroot,
bij zowel de Commissie als bij de overige instellingen gefinancierd door
de Europese begroting. Voor een groot gedeelte is dit toe schrijven aan uit
2020 overgehevelde middelen die ook in 2021 niet zijn gebruikt.
De ontvangsten waren in totaal 2.575 miljoen euro hoger dan begroot. Dit
komt voornamelijk door hogere inkomsten van invoerrechten en hogere
verwachte mededingingsboete-ontvangsten en ontvangen vertragingsrente op betalingen.
1
2

kst-21501-03-167
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 21 501-03, nr. 164
Kamerstuk 21 501-03, nr. 166

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-03, nr. 167

1

Gevolgen voor de Nederlandse afdrachten
Voor Nederland leidt het surplus tot 189,9 miljoen euro lagere
EU-afdrachten in 2022. Dit budgettaire effect op de Nederlandse afdrachtenraming wordt bij de eerste suppletoire begroting verwerkt op de
begroting van Buitenlandse Zaken. De verwachting is echter dat deze
meevaller over 2021 zal worden gecompenseerd door een tegenvaller in
latere jaren omdat de Commissie onbestede middelen uit eerdere jaren
mag doorschuiven naar latere jaren (middels het Single Margin
Instrument). Dit laatste effect wordt bekend bij de publicatie van de
jaarlijkse technische aanpassing van het Meerjarig Financieel Kader (MFK)
in juni, waarin de Commissie de vastleggingen- en betalingenplafonds
aanpast naar aanleiding van de beschikbare financiële ruimte binnen de
Europese begroting van 2022 en de ontwikkeling van macro-economische
factoren zoals inflatie. De technische aanpassing wordt door de
Commissie apart van het surplus verwerkt. De raming van de Nederlandse
EU-afdrachten wordt gebaseerd op de omvang van het betalingenplafond
van 2022 uit het MFK 2021–2027 plus de speciale instrumenten die boven
dit plafond worden gefinancierd. Dientengevolge zal de inzet van het
Single Margin Instrument naar verwachting voor Nederland een hogere
raming van de EU-afdrachten tot gevolg hebben. Deze beide effecten
worden na publicatie verwerkt in de ontwerpbegroting van Buitenlandse
Zaken voor 2023.
Nederlandse inzet, krachtenveld en proces
Het kabinet is voornemens in te stemmen met DAB2. Naar verwachting
zullen alle lidstaten kunnen instemmen met het voorstel, en stemmen
zowel de Raad (besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid) als het
Europees Parlement (besluitvorming met gewone meerderheid) in juli met
dit voorstel in.
Derde aanvullende Europese begroting 2022
In de derde aanvullende Europese begroting van 2022 (DAB3) stelt de
Commissie voor om aanvullende middelen beschikbaar te maken voor
twee fondsen die voorzien in het ondersteunen van lidstaten die te maken
hebben met grote hoeveelheden vluchtelingen uit Oekraïne. Het betreft de
volgende twee fondsen: het Asiel-, Migratie- en Integratiefonds (AMIF) en
het Instrument voor Financiële Steun voor Grensbeheer en Visa (BMVI).
Middelen uit AMIF kunnen door de meest getroffen lidstaten worden
gebruikt voor de primaire behoeften van net aangekomen vluchtelingen,
zoals voedsel, onderdak, kleding en medische hulp. Middelen uit BMVI
kunnen worden gebruikt door aan Oekraïne grenzende lidstaten voor
maatregelen die de identificatie, registratie en controle van vluchtelingen
ondersteunen.
Om de fondsen AMIF en BMVI aan te vullen met financiële middelen, stelt
de Commissie voor om gebruik te maken van de ruimtes tussen de
vastleggingen- en betalingenniveaus uit de Europese begroting van 2022
en de jaarlijkse vastleggingen- en betalingenplafonds uit het MFK voor
2022. Deze ruimtes worden ook wel de vastleggingen- en betalingenmarges genoemd en zijn nadrukkelijk bedoeld om te gebruiken in
onvoorziene situaties. In DAB3 wordt voorgesteld om van de vastleggingenmarge onder de kop Migratie en Grensbeheer 99,8 miljoen euro te
gebruiken. Hiermee is deze marge uitgeput. Van de algehele betalingenmarge van 2022 wordt voorgesteld om 176 miljoen euro te gebruiken. In
deze betalingenmarge resteert na DAB3 nog circa 1,5 miljard euro.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-03, nr. 167

2

Gevolgen voor de Nederlandse afdrachten
De derde aanvullende Europese begroting heeft geen gevolgen voor de
raming van de Nederlandse EU-afdrachten. Het uitgangspunt voor de
vaststelling van deze raming is de omvang van het betalingenplafond van
2022 uit het MFK 2021–2027 plus de speciale instrumenten die boven dit
plafond worden gefinancierd. DAB3 brengt hierin geen veranderingen
aan.
Nederlandse inzet
Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne heeft Nederland zich in
Europa constructief en solidair opgesteld wat betreft het verlenen van
financiële steun aan Oekraïne en diens buurlanden. Nederland heeft tot nu
toe uitgedragen dat deze steun zoveel mogelijk gevonden moet worden
binnen bestaande budgetten van de Europese begroting. Het inzetten van
vastleggingen- en betalingenmarges ziet Nederland als een gerechtvaardigde volgende stap gezien het onvoorziene karakter van de ontwikkelingen als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Het kabinet staat daarom
positief tegenover de gepresenteerde plannen in DAB3 en heeft het
voornemen om ermee in te stemmen.
Krachtenveld en proces
Naar verwachting zullen alle lidstaten instemmen met DAB3. Gezien de
urgentie zal DAB3 naar verwachting op 16 mei a.s. door de Raad worden
aangenomen (besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid) en op 18
of 19 mei a.s. door het Europees parlement (besluitvorming met gewone
meerderheid).
In Tabel 1 vindt u een overzicht van alle tot nu toe gepubliceerde DABs.
De Minister van Financiën,
S.A.M. Kaag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-03, nr. 167

3

Annex
Tabel 1: Overzicht van aanvullende Europese begrotingen in 2022 (in miljoenen euro’s,
lopende prijzen)
Nummer

Toelichting

DAB1

Overheveling ongebruikte middelen in gedeeld beheer
(cohesiebeleid) van de Europese begroting van 2021 naar
die van 2022.
De verwerking van het surplus van de Europese begroting
van 2021 in die van 2022.
Aanvullende middelen vanuit de marges van de Europese
begroting voor de fondsen AMIF en BMVI ten behoeve van
de vluchtelingenstroom uit Oekraïne.

DAB2
DAB3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-03, nr. 167

Effect NLse
afdrachten

Geen
– 189,9

Geen

4