Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2940
Vragen van het lid Braakhuis (GroenLinks) aan de minister van Economische
Zaken over het instellen van een «Geen gezeur aan mijn deur register»
(ingezonden 8 juli 2010).
Antwoord van minister Van der Hoeven (Economische Zaken) (ontvangen
16 juli 2010).
Vraag 1
Heeft u kennis kunnen nemen van het door CentERdata uitgebrachte rapport
«Monitor Direct Marketing, Consumentenonderzoek naar telemarketing en
colportage»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is uw reactie op de conclusie dat 62,6 procent van de Nederlanders zich
kan vinden in het instellen van een «Bel-niet-aan register»?
Antwoord 2
Ik kan begrijpen dat er consumenten zijn die het vervelend vinden als er
commerciële verkopers of vertegenwoordigers van goede doelen aan de deur
hun diensten of producten aanbieden. Colportage is echter een legitieme
verkoopmethode en is door wet- en regelgeving met waarborgen omkleed.
Het instellen van een Bel-niet-aan-register is naar mijn mening een te ver
gaande beperking voor marktpartijen om in contact te komen met consumenten. Vanzelfsprekend moet colportage wel op een zorgvuldige manier
plaatsvinden. De Wet oneerlijke handelspraktijken en de Colportagewet
stellen daarom eisen aan de verkoop via colportage. Zo heeft de consument
onder andere recht op een bedenktermijn van acht dagen, die aanvangt op de
dag nadat de consument de door zowel hem als de colporteur ondertekende
overeenkomst heeft ontvangen. Uit het in de eerste vraag genoemde
onderzoek blijkt dat veel (71,6%) Nederlandse consumenten goed op de
hoogte zijn van deze bedenktermijn. Ook is bijna één op de drie Nederlanders, 3 maanden na de start van de voorlichtingscampagne, al bekend met
(het bestaan van) de Deurwijzer, die door de Consumentenautoriteit is
ontwikkeld en gratis is te downloaden via www.consuwijzer.nl. Met de
1

ah-tk-20092010-2940
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

http://feweb.uvt.nl/pdf/2010/rapportcolportage.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

Deurwijzer kunnen consumenten op een eenvoudige manier kennisnemen
van hun rechten bij colportage en zich zo nodig kritisch opstellen tegenover
colporteurs.
Vraag 3, 4 en 5
Deelt u de mening dat deze mensen de keuze zouden moeten hebben om
zich in een «Bel-niet-aan-register» te laten registreren?
Staat u nog steeds negatief tegenover invoering van een dergelijk register2 in
verband met de handhaafbaarheid ervan? Zo ja, waarom is een «Bel-niet-aanregister» volgens u lastiger te handhaven dan een «Bel-me-niet-register»?
Deelt u de mening dat een «Bel-niet-aan-register» op vergelijkbare wijze te
handhaven zou zijn als het «Bel-me-niet-register», namelijk door consumenten, die zich in het register hebben laten registreren, de mogelijkheid te
geven om een klacht in te dienen als ze toch colporteurs aan de deur krijgen?
Antwoord 3, 4 en 5
Ik ben geen voorstander van een wettelijk Bel-niet-aan-register. Colportage is
een verkoopmethode waartegen consumenten zich zo nodig kunnen weren.
Enerzijds door gebruik te maken van de informatie van de Deurwijzer van de
Consumentenautoriteit, anderzijds door gebruik te maken van de diverse
soorten «ik koop niet aan de deur stickers» die door verschillende organisaties op de markt zijn gebracht en die consumenten op hun voordeur kunnen
bevestigen. Ik heb geen aanwijzingen dat dergelijke stickers niet worden
nageleefd door colporteurs. Een Bel-niet-aan-register zal bovendien, wellicht
onbedoeld, negatieve gevolgen hebben voor de vele honderden regionale en
lokale goede doelenorganisaties die, anders dan grote goede doelenorganisaties die gebruik kunnen maken van andere wervingskanalen zoals telemarketing, afhankelijk zijn van contacten aan de voordeur. Het Instituut voor
Sponsoring en Fondsenwerving (ISF) wijst daar ook op.
Verder is het de vraag in hoeverre een wettelijk Bel-niet-aan-register niet in
strijd zal zijn met de Dienstenrichtlijn (richtlijn 2006/123/EG). Het verrichten
van colportagewerkzaamheden aan de hand van een Bel-niet-aan-register zal
immers betekenen dat er eisen gesteld worden aan buitenlandse dienstverleners die in Nederland hun diensten willen uitoefenen. Dergelijke eisen zijn
alleen toegestaan op grond van de bescherming van de openbare orde,
openbare veiligheid, volksgezondheid of het milieu. Een dergelijke beschermingsgrond kan niet worden aangevoerd ter rechtvaardiging van een
Bel-niet-aan-register, waardoor geconcludeerd moet worden dat een dergelijk
register gezien zal worden als een ontoelaatbare belemmering van het vrije
verkeer van diensten. Het verschil met het Bel-me-niet-register ligt hierin dat
het Bel-me-niet-register is toegestaan onder de Europese privacyrichtlijn
elektronische communicatiediensten (Richtlijn 2002/58/EG). Wanneer een
maatregel door specifieke andere Europese regelgeving is toegestaan, kan er
geen sprake zijn van strijdigheid met de Dienstenrichtlijn.
Wat betreft de handhaafbaarheid van een Bel-niet-aan-register merk ik op dat
een consument dan wel een klacht kan indienen als er ondanks een registratie bij hem wordt aangebeld, maar dat het lastig is om vervolgens te
bewijzen dat er bij die geregistreerde persoon is aangebeld. Dit is anders bij
het Bel-me-niet-register. Daar is het eenvoudiger te bewijzen dat er ondanks
een registratie toch een poging tot telemarketing is gedaan, doordat door
middel van de techniek kan worden vastgelegd wie wanneer naar welk
nummer heeft gebeld.
Dit alles laat echter onverlet dat ik iedere vorm van agressieve en/of
misleidende verkoop afkeur. Ik kies daarom voor een aanpak van voorlichting
via ConsuWijzer. Volgens het genoemde monitorrapport van CentERdata is
ruim 32% van de Nederlanders op de hoogte van het bestaan van de
Deurwijzer en weet ruim 17% wat deze inhoudt. Dit geeft aan dat voorlichting
via ConsuWijzer een doeltreffend middel is om de consument in kennis te
stellen van zijn rechten, en weerbaar te maken. Ik vind dit, drie maanden na
de start van de campagne, mooie resultaten, maar heb de Consumentenautoriteit gevraagd de Deurwijzer nog sterker onder de aandacht van consumenten te brengen. Zij zal naast de moderne techniek van webmarketing,
waardoor op internet informatiezoekende consumenten snel naar de website
2

http://www.depers.nl/economie/464887/Geen-steun-bel-niet-aanregister.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

van ConsuWijzer worden geleid, na de zomer onder meer investeren in een
advertentiecampagne.
Daarnaast geldt natuurlijk onverminderd dat colporteurs zich aan de
voorschriften van de relevante wetgeving dienen te houden. De Consumentenautoriteit houdt toezicht hierop. Zij houdt daarom de ontwikkelingen
scherp in de gaten en neemt de signalen bij ConsuWijzer, en ook uit andere
informatiebronnen, over mogelijke overtreding van de van toepassing zijnde
wetgeving, zeer serieus. Zowel de Consumentenautoriteit als de NMa hebben
misleidende en agressieve verkoop, waaronder het verstrekken van onjuiste
of onvolledige informatie, ongeacht of dit telefonisch of aan de deur
geschied, tot één van de prioriteiten voor 2010 benoemd en zij zijn extra alert
op signalen hierover. Het onderzoek naar de colportagepraktijken van of
namens een aantal energieleveranciers is hiervan een voorbeeld. Overigens
blijkt zowel uit het in vraag 1 genoemde onderzoek als uit de meldingen bij
ConsuWijzer niet dat colportage als verkoopkanaal sterk groeit.
In het Algemeen Overleg over het consumentenbeleid met uw Kamer op
8 april jl. heb ik aangegeven dat ik het instrumentarium van de Consumentenautoriteit verder zal aanscherpen, met name om het mogelijk te maken een
inbreuk op het consumentenrecht eerder te kunnen laten stoppen en
consumenten te kunnen waarschuwen. De nieuwe bevoegdheid van de
Consumentenautoriteit om bij een vermoeden van een overtreding een
openbare aanwijzing te kunnen geven, zal ertoe bijdragen dat enerzijds de
overtreding eerder zal worden gestaakt en anderzijds de consument eerder
op de hoogte is van mogelijke schendingen van de wet- en regelgeving. De
internetconsultatie voor de wijziging van de Wet handhaving consumentenbescherming, die deze nieuwe bevoegdheden creëert, ben ik 5 juli jl. gestart.
Met deze wetswijziging zullen ook de maximale boetes voor overtredingen
van de bestuursrechtelijk door de Consumentenautoriteit te handhaven
normen, waaronder de normen uit de Colportagewet, worden verhoogd van
€ 76 000 naar € 450 000.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3