1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

22 660

Conferentie van commissies voor Europese
aangelegenheden uit de parlementen van de
lidstaten van de EU en van een delegatie uit het
Europees parlement

AK/ Nr. 60

VERSLAG
Vastgesteld 9 februari 2016
Van zondag 12 tot en met maandag 13 juli 2015 vond in Luxemburg de
voorzittersbijeenkomst plaats van de Conferentie van commissies voor
Europese aangelegenheden uit de nationale parlementen van de lidstaten
van de Europese Unie en van een delegatie uit het Europees parlement,
hierna aangeduid als COSAC. Naast de genoemde delegaties namen ook
delegaties van de nationale parlementen van de kandidaat-lidstaten van
de Europese Unie deel als waarnemer, evenals delegaties van de Raad
van de Europese Unie, van de Europese Commissie en van het Georgische, Noorse en Zwitserse parlement. De Nederlandse delegatie naar
deze conferentie bestond uit de heer Elzinga (SP) van de Eerste Kamer en
de heer Azmani (VVD) van de Tweede Kamer. De ambtelijke begeleiding
bestond uit mevrouw Van den Driessche (Eerste Kamer), mevrouw Van
Keulen en mevrouw Vermeer (Tweede Kamer). De delegatie brengt als
volgt verslag uit:
En marge van de conferentie
Op zondag ontving de delegatie een briefing van de heer Kok, ambassadeur bij de Nederlandse Ambassade te Luxemburg. Naast een
toelichting op de politieke, economische en historische ontwikkelingen in
Luxemburg is eveneens gesproken over de actuele politieke situatie in
Luxemburg en de vooruitzichten voor het Luxemburgse Voorzitterschap in
de tweede helft van 2015.
COSAC-Trojkabijeenkomst, 12 juli 2015
Op zondag 12 juli 2015 heeft een vergadering plaatsgevonden van de
delegaties van de Trojka van de COSAC. Hierin zetelen momenteel de
delegaties van de commissies voor Europese Zaken van de nationale
parlementen die het EU-Voorzitterschap dragen in de periode tussen
1 januari 2015 tot 30 juni 2016, alsook een delegatie van het Europees
parlement. Omdat vanaf 1 januari 2016 Nederland het Voorzitterschap van
de Europese Unie op zich zal nemen, is de Nederlandse delegatie voor het

kst-22660-60
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Staten-Generaal, vergaderjaar 2015–2016, 22 660, nr. 60

1

eerst als lid van de Trojka verwelkomd. Het lidmaatschap van de Trojka
geldt voor een periode van anderhalf jaar.
Tijdens deze bijeenkomst is gesproken over en ingestemd met de
conceptagenda’s van de COSAC-Voorzittersconferentie van 13 juli 2015 en
van de plenaire COSAC-conferentie van 29 november–2 december 2015,
alsook met de onderwerpen van de questionnaire voor het halfjaarlijkse
COSAC-rapport (24th Bi-annual report). In het bijzonder is het mandaat
van de COSAC-werkgroep besproken. Deze werkgroep zal zich buigen
over de mogelijke introductie van de «groene kaart» (versterkte politieke
dialoog) en over de eventuele verbetering van de gele kaart-procedure.
Om de instelling van deze formele werkgroep is, mede op initiatief van de
Nederlandse delegatie, verzocht naar aanleiding van de besprekingen in
de plenaire COSAC-conferentie te Riga, Letland (zie Contributies van de
LIII COSAC, Riga, 31 mei–2 juni 2015).
Verder besprak de Trojka de procedure voor de herbevestiging van de
cofinanciering en benoeming van het Permanente Lid van het COSACsecretariaat voor 2016 en 2017, alsook de brieven die door het Voorzitterschap zijn ontvangen.
COSAC-Voorzittersbijeenkomst, 13 juli 2015
Opening en procedurele zaken
De COSAC-Voorzittersbijeenkomst is geopend door de Voorzitter van het
Luxemburgse parlement, de heer Mars di Bartolomeo en werd voorgezeten door de voorzitter van de commissie voor (onder andere) Europese
Zaken, de heer Marc Angel.
Beleidsdebatten
De prioriteiten van het Luxemburgse Voorzitterschap van de Europese
Unie stonden centraal tijdens het eerste beleidsdebat. De Minister van
Sociale Zaken, de heer Nicolas Schmit, lichtte de zeven prioriteiten van
het Luxemburgse Voorzitterschap en schetste een context van een
Europese Unie met een fragiele economische groei en stabiliteit. In het
debat dat daarop volgde werden onder andere de thema’s migratie, de
sociale dimensie van de EU, de uitbreiding van de EU, het EU-Investeringsplan en de crisis in Griekenland besproken met de delegaties. De
heer Azmani wees in zijn bijdrage op de veelheid aan uitdagingen die,
zowel intern in de Europese Unie als ook daar buiten, spelen tijdens het
Luxemburgse Voorzitterschap en welke mogelijk ook een vervolg hebben
tijdens het Nederlands Voorzitterschap van de Europese Unie begin 2016.
Het tweede thema waarover delegaties in debat zijn gegaan was de
versterking van de politieke dialoog, door de eventuele introductie van
een zogenaamde «groene kaart», en de verbeteringen van de gele
kaart-procedure. De inleidende toespraken bij dit debat werden verzorgd
door de heer Paulo Mota Pinto, voorzitter van de commissie voor
Europese aangelegenheden van het Portugese parlement, de heer Lord
Timothy Boswell, voorzitter van de commissie voor Europese aangelegenheden van het Britse Hogerhuis, en de heer Frans Timmermans, Vicevoorzitter van de Europese Commissie en belast met onder andere de relaties
met nationale parlementen.
De heer Angel introduceerde het gespreksonderwerp door in herinnering
te brengen dat met het aannemen van de bijdragen tijdens de laatste
plenaire COSAC vergadering, onder het Letse Voorzitterschap, besloten is
tot het instellen van een formele werkgroep over de «groene» en gele
kaart. Het mandaat voor deze werkgroep is door de heer Angel toegelicht,
evenals de voorwaarden waaronder de werkgroep samen zou komen.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2015–2016, 22 660, nr. 60

2

Tijdens zijn inleiding benadrukte de heer Mota Pinta de ontwikkelingen die
de rol van nationale parlementen heeft doorgemaakt. Waar de focus in
eerste instantie lag op het subsidiariteitsvraagstuk, is deze nu ontwikkeld
naar invloed in het EU-besluitvormingsproces meer algemeen. Hij
waarschuwde dat te veel aandacht voor subsidiariteit en voor de
legitimatie van de rol van nationale parlementen in het kader van de gele
kaart-procedure eerder een negatief effect heeft op Europese integratie.
Hoewel hij eventuele verbeteringen van de gele kaart-procedure
verwelkomt, is de participatie van nationale parlementen in het Europese
discours vooral gebaat bij de verbetering van de politieke dialoog. De
politieke dialoog geeft, ondanks dat het geen juridische basis kent,
immers het gezamenlijke belang van nationale parlementen en de
Europese Commissie weer, namelijk het belang van betere wetgeving.
De verbetering in de gele kaart procedure zijn, binnen de kaders van de
verdragen, vooral gelegen in de reacties van de Europese Commissie op
adviezen van de nationale parlementen; de mogelijkheid tot het creëren
van meer contacten tussen de Europese Commissie en de nationale
parlementaire commissies en een mogelijkheid van de uitbreiding in de
adviezen van nationale parlementen naar opmerkingen over proportionaliteit, zonder dit laatste gelijk te stellen met subsidiariteitsbezwaren. De
institutionele balans, zoals is vastgelegd in relevante artikelen van
Europese verdragen, moet daarbij gerespecteerd worden.
Lord Timothy Boswell gaf een vervolg aan de woorden van de heer Mota
Pinta, door te verwijzen naar de eerdere debatten over mogelijke
verbeteringen tot nu toe. Deze wijzen erop dat de rol en werkwijze van
nationale parlementen gaandeweg verbeterd en vormgegeven worden.
Zijn ervaringen met de «groene kaart» over het onderwerp voedselverspilling passen daarbinnen. Zo is hem gebleken dat niet alle parlementen
in de Europese Unie zondermeer kunnen deelnemen aan een «groene
kaart», constitutionele belemmeringen zijn in enkele gevallen aan de orde.
Tevens bracht deze eerste proef aan het licht dat er, indien een soort van
procedure vastgelegd zou worden in de toekomst, nog verder debat nodig
is over de wijze waarop parlementen instemming geven aan een initiatief
voor een «groene kaart». Ook is debat nodig over de werkwijze indien
parlementen verschillende opvattingen naar voren brengen in reactie op
een dergelijk initiatief.
De heer Boswell besloot zijn inleiding door te wijzen op wat volgens hem
de kern van een instrument als de «groene kaart» is; namelijk het geven
van een positieve impuls aan een debat. Het is niet bedoeld om de
competenties en bevoegdheden van het Europees parlement te betwisten
of te bestrijden.
De Europese Commissie heeft de afgelopen periode ingezet op een betere
samenwerking en uitwisseling van standpunten met de nationale
parlementen, aldus de heer Timmermans. Aanbevelingen zijn altijd
welkom over hoe de communicatie over en weer verder verbeterd kan
worden. Voorts sprak hij de hoop uit dat onder het Luxemburgs Voorzitterschap een nieuw Interinstitutioneel akkoord (IIA) afgesloten kan worden.
Dit akkoord kent, mede dankzij input van nationale parlementen, een
focus op transparantie.
In relatie tot de «groene kaart» is de perceptie binnen de EU instituties dat
nationale parlementen nu zoeken naar een manier om op positieve wijze
input te geven. Een verdragswijziging is echter niet aan de orde, het recht
van initiatief behoort toe aan de Europese Commissie. In politieke termen
benadrukte de heer Timmermans dat de Europese Commissie signalen
van belanghebbenden, gegeven binnen de bestaande rechtskaders, zeker
op zou pakken.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2015–2016, 22 660, nr. 60

3

Vele delegaties namen het woord om hun visie te geven op de mogelijke
verbeteringen voor de gele kaart en de introductie voor de «groene kaart».
Zij sloten zich in meerderheid aan bij de woorden van de heer Angel. Hij
benadrukte dat de inspanningen van de nationale parlementen zich
richten op verbeteringen binnen het raamwerk zoals gegeven door het
Verdrag en niet ingaan tegen de institutionele balans in de EU.
De heer Azmani benoemde in zijn bijdrage de steun die door de vaste
commissie voor Economische Zaken van de Tweede Kamer is gegeven
aan het initiatief van de Engelse House of Lords voor een «groene kaart»
over voedselverspilling. Verder verwees hij naar het werk dat reeds verzet
is over de mogelijke verbeteringen in de gele kaart procedure, onder meer
via de informele werkgroep welke plaatsvond in Polen dit jaar. Verbeteringen zouden zich kunnen richten op de samenwerking tussen nationale
parlementen bij het stellen van prioriteiten, het toekennen van belang aan
proportionaliteit in aanvulling op subsidiariteit, een verbetering van de
kwaliteit en tijdigheid van de antwoorden die de Europese Commissie
stuurt in reactie op een gemotiveerd advies, en tot slot de verruiming van
de 8-weken termijn voor het uitbrengen van een gemotiveerd advies naar
12 weken.
De heer Timmermans ging in zijn reactie onder meer in op een mogelijke
verruiming van de termijn. Hij verwees naar de verdragen, daaruit volgt
de speelruimte voor de Europese Commissie. Het is niet aan de Europese
Commissie om te bepalen dat de 8-weken verlengd worden naar
12 weken.
Bij afsluiting van de COSAC-Voorzittersbijeenkomst stemden de
aanwezige delegaties in met het mandaat voor de COSAC werkgroep.
Daarbij liet de heer Angel weten dat, mede op verzoek van de Nederlandse en Letse delegatie, bezien zou worden of de eerste bijeenkomst
van de werkgroep plaats kan vinden ruim voor de eerstvolgende plenaire
COSAC vergadering.
Namens de delegatie,
De voorzitter van de vaste commissie voor Europese Zaken van de Eerste
Kamer,
Elzinga
De voorzitter van de vaste commissie voor Europese Zaken van de
Tweede Kamer,
Azmani

Staten-Generaal, vergaderjaar 2015–2016, 22 660, nr. 60

4