2019D06030

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen over de brief van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 15 januari 2019 over het onderzoek over tracks in het hoger
onderwijs van ResearchNed (Kamerstuk 31 288, nr. 680).
De voorzitter van de commissie,
Tellegen
De adjunct-griffier van de commissie,
Alberts

nds-tk-2019D06030

1

Inhoud
I

II

blz.

Vragen en opmerkingen uit de fracties
•
Inbreng van de leden van de VVD-fractie
•
Inbreng van de leden van de CDA-fractie
•
Inbreng van de leden van de SP-fractie
Reactie van de Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap

2
2
3
4
4

I Vragen en opmerkingen uit de fracties
Inbreng van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het onderzoek «Tracks in het hoger onderwijs» en de reactie van de
Minister daarop. Zij hebben nog enkele vragen.
De leden zijn positief over het brede, kwalitatief goede aanbod van tracks.
Zij zien het als duidelijke meerwaarde dat opleidingen een gedifferentieerd aanbod hebben, waardoor studenten een opleidingsrichting kunnen
kiezen die bij hen past. Ook zorgt het aanbod van diverse tracks ervoor dat
studenten zich kunnen specialiseren, waardoor de opleiding beter aansluit
op de arbeidsmarkt. De leden zijn dan ook tevreden met de constatering
dat tracks niet lichtzinnig worden gestart, maar dat het goed doordachte
onderwijsprogramma’s zijn die aan de kwaliteitseisen voldoen.
De leden constateren evenwel dat het begrip track een containerbegrip is,
waarbij de mate van differentiatie sterk wisselt per opleiding. In sommige
gevallen gaat het om verschillende tracks binnen dezelfde opleiding
waartussen nagenoeg geen enkel vak overeenkomt. In andere gevallen
gaat het om het gebruiken van andere voorbeelden binnen hetzelfde
vakkenpakket. De leden maken zich zorgen over de onduidelijkheid die dit
geeft over de waarde van een diploma en de vereisten om dit diploma te
halen. Is de Minister bereid om samen met hogescholen en universiteiten
te werken aan een gezamenlijk begrippenkader, waardoor inzichtelijk
wordt wat de waarde is van een track en wat het verschil is met andere
tracks binnen dezelfde opleiding? Zo ja, kan zij toezeggen nog voor
aankomend studiejaar 2019–2020 te zullen komen met een begrippenkader, zo vragen deze leden.
De leden maken zich verder zorgen over de informatievoorziening op
Studiekeuze123. Kan de Minister toelichten waarom op Studiekeuze123
vaak gedateerde informatie staat? De leden vragen de Minister welke
maatregelen zij neemt om ervoor te zorgen dat Studiekeuze123 zo snel
mogelijk volledige en actuele informatie geeft, zodat de scholieren die nu
voor de keuze staan hier nog gebruik van kunnen maken.
Tot slot, hoewel de leden positief zijn over het gebruik van tracks,
realiseren zij zich dat bij sommige studenten de behoefte bestaat om
binnen de opleiding een eigen vakkenpakket te kunnen kiezen of af te
wijken van een track. Is de Minister het met de leden eens dat het kiezen
van een track geen beperking mag vormen om vakken buiten het pakket te
volgen? Zo ja, kan de Minister toezeggen dat zij met instellingen in
gesprek gaat om ervoor te zorgen dat tracks geen blokkade vormen voor
de ambitie van de individuele student, zo vragen de voornoemde leden.

2

Inbreng van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d.
14 januari 2019 inzake tracks. De leden vinden het positief om te lezen dat
zowel instellingen als zittende studenten belangrijke voordelen zien van
tracks en dat hiermee opleidingen meer in kunnen spelen op snelle
ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. De leden steunen de lijn van de
Minister dat er geen aparte toetsing voor tracks geregeld moet worden.
Wel hebben zij enige zorgen rondom de vindbaarheid, definitie, kaders en
registratie van tracks en stellen zij daarom enkele vragen.
De Minister wil graag dat de informatie over tracks op Studiekeuze123
correct wordt weergegeven. De leden zijn van mening dat een adequate
informatievoorziening lastig zal zijn, zolang er geen eenduidige definitie
voorhanden is van wat een track is. Graag willen zij weten of de Minister
dit ook zo ziet en wat zij eraan wil doen om te zorgen voor een definitie
die eenduidig toegepast kan worden, aangezien er nu in het rapport over
tracks in het onderwijs wordt aangegeven dat er zo’n 30 verschillende
termen gebruikt worden. Ook willen de leden graag weten wat de reden is
dat de Minister het woord «track» gebruikt als uit het rapport blijkt dat
instellingen dit woord nauwelijks gebruiken. De leden zouden het op prijs
stellen als er voor een Nederlands woord wordt gekozen, bijvoorbeeld
specialisatie. Ook lezen de leden in de reactie van de Minister graag terug
wat de reden is dat de Minister niet is ingegaan op de suggestie van de
onderzoekers om een landelijke registratie op te zetten.
Aankomend studenten (en hun ouders) zijn niet meegenomen in dit
onderzoek. Er zijn uitsluitend gesprekken gevoerd met 24 bestuurlijk
actieve studenten. Vaak weten zij bovengemiddeld goed hun weg te
vinden binnen een instelling. In hoeverre kan de Minister op grond van
deze, ook qua omvang, weinig representatieve groep concluderen dat de
vindbaarheid van tracks voldoende is, zo willen de leden weten.
Jarenlang is er actief ingezet op het terugdringen van het aantal CROHO1codes; er is daarom ingezet op meer brede bachelors middels conversies.
Kan de Minister aangeven of er nog sectoren zijn die nu bezig zijn om tot
een conversie te komen? Kan de Minister onderbouwen welke toegevoegde waarde zij ziet in conversies als tegelijkertijd specialisaties als
track worden aangeboden, zo vragen de leden.
De voornoemde leden vragen de Minister op welke manier een visitatiepanel een goed overzicht krijgt van alle tracks van een opleiding in de
heraccreditatie en op welke manier zij aandacht besteden aan de
samenhang tussen de opleiding en de tracks, en de tracks onderling
Wat vindt de Minister van de casussen waarin op verschillende locaties
van een instelling onder eenzelfde CROHO-code, een verschillend
onderwijsaanbod wordt aangeboden met ook
verschillende keuzemogelijkheden? Wat betekent dit voor het inzichtelijk
krijgen van arbeidsmarktrelevantie? Op welke manier neemt de CDHO2
tracks mee in de beoordeling van een aanvraag van een nieuwe opleiding,
zo vragen de voornoemde leden.
Overstappen van studies (switch) weegt de Minister negatief. Hoe weegt
zij in dat kader het overstappen van de ene naar de andere track, met
inachtneming van het feit dat tracks sterk van elkaar kunnen verschillen?
1
2

Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs
Commissie Doelmatigheid Hoger Onderwijs

3

Kan de Minister aangeven welke vereisten verbonden zijn aan de
vermelding op een diploma? In hoeverre en op welke manier wordt er met
welke regelmaat toezicht gehouden dat dit in voldoende mate gebeurt? De
leden willen weten hoe de Minister staat tegenover het vermelden van de
track op het diploma, zodat afgestudeerden op de arbeidsmark de
relevantie van hun diploma ook op een later tijdstip goed tot uiting
kunnen laten komen.
Inbreng van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het onderzoek
over tracks in het hoger onderwijs. Zij hebben hierover nog enkele vragen
en opmerkingen.
Uit het onderzoek blijkt dat er veel verschillende benamingen door elkaar
worden gebruikt: afstudeerrichting, differentiatie, expertisegebied,
graduation track, etc. Er bestaat geen eenduidige definitie van tracks,
waardoor tracks lastig te onderscheiden zijn van andere keuzemogelijkheden, zoals minoren. De leden vragen zich af of het mogelijk is om tot
een heldere definitie te komen en slechts één benaming te gebruiken. Hoe
denkt de Minister hierover en is zij bereid om hierover in gesprek te gaan
met de VSNU3 en de Vereniging Hogescholen?
De Minister geeft in haar brief aan dat de communicatie op de website
Studiekeuze123 weinig informatief en vaak deels niet correct is. Oorzaak
hiervan is dat Studiekeuze123 afhankelijk is van geleverde informatie van
instellingen. Door het ontbreken van duidelijke kaders wordt informatie
over tracks niet overal eenduidig ingevuld en zijn de ingevoerde gegevens
deels verouderd en niet-consistent. Op welke wijze gaat de Minister
ervoor zorgen dat er duidelijke kaders komen en dat er goede informatie
op deze website te vinden is? De leden vinden het belangrijk dat
studenten ook op het niveau van de track worden voorgelicht over
baankansen, hoeveel studenten de track telt en wat voor diploma je
ervoor krijgt.
Het onderzoek concludeert dat er geen belangrijke onduidelijkheden voor
studenten zijn. De leden ontvangen echter signalen van studenten dat
deze er wel degelijk zijn. Graag zouden de leden willen weten hoeveel
studenten ResearchNed heeft gesproken. Ook horen de leden verhalen
van studenten die afstuderen met de naam van de opleiding op het
diploma, terwijl ze een track hebben gevolgd die ervan afwijkt, en dat zij
dit als probleem ervaren. De leden vragen de Minister of zij dit herkent en
wat zij eraan gaat doen.
II Reactie van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

3

Vereniging van Universiteiten

4