Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

188
Vragen van het lid Dik-Faber (ChristenUnie) aan de Minister van Infrastructuur
en Milieu over het verdwijnen van ligplaatsen in de eerste Rijksbinnenhaven in
IJmuiden en het ligplaatsenbeleid voor de binnenvaart (ingezonden
24 augustus 2015).
Antwoord van Minister Schultz van Haegen – Maas Geesteranus
(Infrastructuur en Milieu) (ontvangen 2 oktober 2015).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van de klacht van de Algemeene Schippers Vereeniging
(ASV) inzake het ligplaatsbeleid in de eerste Rijksbinnenhaven in IJmuiden?1
Antwoord 1
Ja. Hierbij wil ik graag onderscheid maken tussen de lig/
overnachtingsplaatsen voor de binnenvaart in het voorste deel van de 1e
Rijksbinnenhaven en een aantal schepen die al gedurende langere periode in
strijd met de regelgeving van de Scheepvaartverkeerswet in het achterste
deel van de haven ligt en waarmee geen activiteiten worden uitgeoefend als
binnenvaartschip.
Rijkswaterstaat heeft tot voor kort weinig klachten gehad over de ligplaatsvoorzieningen in IJmuiden. Recent veranderde dat, nadat een ontruimingsprocedure was gestart tegen de schepen in het achterste deel van de haven.
Doordat ook een invaartverbod voor dit deel is ingesteld, is ten onrechte het
beeld bij binnenvaartschippers ontstaan dat hierdoor ligplaatsen verdwijnen.
Dat is niet het geval. Het aantal officiële lig- en overnachtingsvoorzieningen in
het eerste en middelste deel van de Rijksbinnenhaven, blijft hetzelfde. De
ingezette ontruimingsprocedure past in de aanpak van Rijkswaterstaat om
terreinen, zoals havens, efficiënter te benutten en waar mogelijk te exploiteren. De schepen in het achterste deel van de haven staan een verdere
uitvoering van dit beleid in de weg. De bedoeling is de haven weer geschikt
te maken voor overslagactiviteiten (b.v. wanneer de aannemer tijdens de
aanleg van de nieuwe zeesluis gebruik wil maken van de haven). De
eigenaren van de schepen zijn hierover in 2014 geïnformeerd. De meeste
schepen zijn reeds vertrokken, maar 2 eigenaren (met meerdere schepen)
verzetten zich tegen ontruiming.

1

ah-tk-20152016-188
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

http://www.algemeeneschippersvereeniging.nl/dossier-ligplaatsbeleid/ijmuiden.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 2
Wat is de reden voor het verbieden van het gebruik van de eerste Rijksbinnenhaven voordat alternatieven voor de binnenvaart zijn gerealiseerd?
Antwoord 2
Er is geen reden om voor de eigenaren van de schepen in het achterste deel
van de 1e Rijksbinnenhaven een alternatief te realiseren, omdat zij zonder
toestemming, tegen de Scheepvaartwet in, gebruik maken van dit deel van de
haven. RWS is, in lijn met het ligplaatsenbeleid, niet verantwoordelijk voor
het creëren van ligplaatsen voor langdurig gebruik.
Vraag 3
Klopt het dat in het «Ligplaatsbeleid Noordzeekanaalgebied» in 2003 is
aangegeven dat er vanaf 2010 een fors tekort zou zijn aan ligplaatsen maar
dat desondanks het aantal ligplaatsen niet is uitgebreid?2
Antwoord 3
In het document «Ligplaatsbeleid Noordzeekanaalgebied» staat inderdaad een
passage met bovenstaande strekking. Tussen 2003 en 2010 is in het kader van
bovengenoemd ligplaatsenbeleid het aantal wacht- en overnachtingsplaatsen
uitgebreid tot 78 afmeerpalen. In overleg met de belangenvereniging
Schuttevaer zijn bovendien afloopvoorzieningen en een autoafzetsteiger
gerealiseerd.
Vraag 4
Klopt het dat in een nabij gelegen Spuikanaal wel enige ligplaatsen zijn, maar
dat hier maar maximaal drie keer 24 uur mag worden aangemeerd? Klopt het
dat deze plaatsen niet geschikt zijn voor de kleinere binnenvaart omdat de
aanmeerpalen te ver uit elkaar staan en hier bovendien in veel gevallen
loopbruggen ontbreken om aan wal te komen?
Antwoord 4
In het nabij gelegen Spuikanaal zijn inderdaad ligplaatsen aanwezig, waarvan
enkele ook een afloopvoorziening hebben en waar maximaal 3x 24 uur
aangemeerd mag worden. Ook is hier een auto afzetsteiger aanwezig.
Het Noordzeekanaal en sluizencomplex IJmuiden zijn onderdeel van een
hoofdtransportas. De afstand tussen de aanmeerpalen is gebaseerd op grote
en middelgrote schepen. Kleinere schepen verplaatsen zich niet of zelden via
de hoofdtransportas. Zij kunnen desgewenst uitwijken naar nabij gelegen
havens van Beverwijk of Amsterdam.
Er zijn enkele afloopvoorzieningen gerealiseerd. Daar waar de afloopvoorzieningen ontbreken heeft dit te maken met het feit dat de aangrenzende oever
geen openbaar terrein is.
Vraag 5
Deelt u de mening dat er voor de binnenvaart onvoldoende alternatieven zijn
bij IJmuiden door het sluiten van de mogelijkheid bij de eerste Rijksbinnenhaven?
Antwoord 5
Deze mening deel ik niet. In de 1e Rijksbinnenhaven verandert er niets aan
het aantal beschikbare ligplaatsen voor binnenvaartschepen (voor- en
middengedeelte). Er zijn in dit gebied voldoende voorzieningen getroffen om
schippers in staat te stellen te voldoen aan wet- en regelgeving en de
beroepsvaart voort te zetten via de hoofdtransportas. Voor langer verblijf of
permanent gebruik is de hoofdtransportas geen geschikte locatie, maar kan
men uitwijken naar havens nabij het Noordzeekanaal.
Vraag 6
Welke structurele alternatieven zullen er worden gerealiseerd voor de
binnenvaart in IJmuiden en voor de schepen in de eerste Rijksbinnenhaven
en wanneer zijn deze beschikbaar en welke oplossingen zullen er komen voor
de korte termijn?
2

http://publicaties.minienm.nl/documenten/ligplaatsbeleid-noordzeekanaalgebied

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Deze vraag is gebaseerd op de veronderstelling dat er ligplaatsen voor
binnenvaartschepen verdwijnen uit de 1e Rijksbinnenhaven/IJmuiden. Dit
bestrijd ik. Er is in mijn optiek dan ook geen reden om (vooralsnog) alternatieve ligplaatsen te realiseren voor de binnenvaart in IJmuiden. Met de twee
eigenaren van de schepen uit het achterste deel van de 1e Rijksbinnenhaven
vindt nog overleg plaats.
Vraag 7
Welke invloed verwacht u op het ligplaatsvolume door de bouw van een
nieuwe zeesluis in IJmuiden?
Antwoord 7
De bouw van de nieuwe zeesluis IJmuiden heeft beperkte invloed op het
aantal ligplaatsen. Ten gevolge van het verplaatsen van functies van af te
graven delen van de sluiseilanden zijn er in 2015 tijdelijk enkele aanmeerpalen niet beschikbaar.
Ik ben bereid om dit nader te onderzoeken.
Vraag 8
Kunt u aangeven waarom op steeds meer ligplaatsen van Rijkswaterstaat een
verbod geldt om langer dan drie keer 24 uur of zeven keer 24 uur te liggen?
Antwoord 8
De ligplaatsen zijn wacht- en overnachtingsplaatsen om de schippers in staat
te stellen om te voldoen aan wet- en regelgeving zoals gesteld in o.a. de Wet
vaartijden. De ligplaatsen hebben veelal een maximale ligtijd van 3x 24 uur
en zijn bedoeld voor schepen in de actieve vaart. De ligplaatsen dragen bij
aan een veilig gebruik van de vaarweg. Door de beperkte tijdsduur kunnen
meerdere schepen gebruik maken van de ligplaatsen. In gevallen van
calamiteiten (denk bv aan ziekenhuisopname van degene die het schip
bestuurt) kan een uitzondering worden toegestaan en een langer lopende
ontheffing verleend worden. In de praktijk gelden deze meestal voor
maximaal 14 dagen.
Vraag 9
Deelt u de mening dat deze verboden leiden tot onnodige vaarbewegingen en
navenante milieudruk en dat dit de binnenvaartsector ook onevenredig
hindert in de bedrijfsvoering en het huishouden van de gezinnen op deze
schepen?
Antwoord 9
Ik kan me voorstellen dat het lastig is om te moeten verplaatsen in afwachting van een nieuwe lading, maar er zijn voldoende alternatieven beschikbaar.
Anderzijds geldt dat als deze plekken als ligplaats voor langere tijd worden
gebruikt er geen plekken genoeg zijn voor de actieve vaart, die moet laden en
lossen.
Vraag 10
Wat is uw reactie op het pleidooi van de ASV deze verboden te vervangen
door een minder vergaande maatregel, zoals bijvoorbeeld de invoering van
een onbepaalde ligplaatstijd mits de schipper kan aantonen dat het vaartuig
beroepsmatig wordt gebruikt (bijvoorbeeld als er sprake is van een (communautair) binnenvaartcertificaat)? Deelt u de mening dat zo ook voldoende kan
worden verzekerd dat ligplaatsen niet door andere schepen worden ingenomen?
Antwoord 10
Om optimaal gebruik van de ligplaatsen mogelijk te maken zijn de Rijksligplaatsen alleen bedoeld voor kortdurend verblijf. Het voorstel van de ASV om
schepen die wel een vergunning (communautair certificaat) hebben om als
binnenvaartschip te varen maar dat niet in de reguliere vaart doen langer te
laten liggen aan Rijksligplaatsen past niet in dat gebruik. Voor langer verblijf
moet men uitwijken naar andere, vaak gemeentelijke, ligplaatsen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3