■

wordt gevraagd om mee te denken op de onderwerpen communicatie en
processen Er zuilen duidelijke afspraken gemaakt worden over de verwachte
betrokkenheid en doorlooptijd Nadat de regeling van start is gegaan zal bepaald

worden of er nog behoefte is aan het voorzetten van het panel dan wel met een
andere focus
Verder is het de intentie om het kwalitatieve onderzoek te gebruiken en te

verrijken met kwantitatief onderzoek naar behoefte Allereerst zal dan ook de
opgehaalde behoeften en inzichten getoetst worden met een grotere groep expartners De input kan vervolgens weer gebruikt worden voor een integrale
communicatiestrategie

c

Bijdragen onderzoek
Het voorgestelde onderzoek zal bijdragen aan de uitvoering van de regeling het
monitoren van de perceptie en tevredenheid van de gedupeerde ex partners en
aan een zorgvuldige communicatie richting deze doelgroep

Budgettaire dekking
De kosten van het onderzoek kunnen binnen de begroting van art

13 worden

gefinancierd
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Pagina 2 van 2

1803785

00016

1

isfft

iS

lo

Ministerie van Financien

tXx p r

4^

\d^\o 2jyu

TER BESLISSING

Progratnma DG

Aan

Herstelbeleid

de staatssecretaris van Financien

Toeslagen en Douane

Persoonsgegevens

nota

Beslisnota overleden gedupeerden

nadere uitwerking

Datum

5oktober2022
Notanummer
2022 0000245933

r

Bijiagen
1
Afhandeling aaavragen
en toedeling volgens het

Aanleiding

erfrecht

In de aanbiedingsbrief bij de Wet Hersteloperatie Toeslagen is aangekondigd dat
de mogelijkheden onderzocht worden om beleid op te nemen ten aanzien van de
situatie waarin

gedupeerden al zijn overladen Eerder bent u over de
deze kwestie geTnform^rd en is aan u gevraagd goedkeuring
acbtergronden
te geven aan het vender uitwerken van een opiossing voor dit vraagstuk In
onderhavige nota wordt u nader geTnformeerd over de richting U wordt verzocht
hierover een beslissing te nemen
van

Beslispunten
•

Stemt u in met uitbreiding van de werkingssfeer van alleen de KOT reoelinaen
en

alleen als de aanvraag noo in behandelino is door ook aan overleden

aanvragers een toewijzing te laten plaatsvinden
o

Daarmee wordt voorzien in voortzetting van de behandeling van een

ingediende aanvraag van aanvragers die na de aanvraag maar v66r de
beschikking zijn overleden categorie B zulks ten behoeve van de

erfgenamen
•

Gaat u
o

akkoord om de regeling als voIgt vorm te geven
uitbreiding van de werkingssfeer naar erfgenamen door deze het recht
te geven te verzoeken de behandeling van de aanvraag van de

ermee

overleden aanvrager voort te zetten
o

zij kunnen aanspraak maken op de verdere afhandeling van de
aanvraag hetgeen bij een positief besluit leidt tot een toewijzing aan
de nalatenschap

o

^

de verdeling van de toewijzing geschiedt volgens de regels van het
erfrecht

Een en ander onder voorbehoud van een positieve uitkomst van een
^

uitvoerinqstoets

Kernpunten
Probleem
•

Op dit moment zijn er bii UHT en SBN 149 situaties bekend waarin de
qedupeerde oudq vojufejftijdensljfet herstelproces bij UH I is kuliieii te
IS

overleden voordat er een beschikking is verstuurd

aangehouden omdat
regelgeving

er

~

wordt in beginsel

geen mogelijkheden bestaan binnen de huidige

O
O

0^

PJ

1787570

1 van 7

00017

•

•

We onderscheiden bij de aanvragen drie categorieen

Categohe A toegewezen aanvraag voor het moment van overlijden
Categohe B aanvraag in behandeling op het moment van overlijden
Categorie C nog geen aanvraag ingediend
In het algemeen geldt bij overheidsvoorzieningen dat de mogelijkheid die een
overledene bij leven had om een aanvraag in te aienen met ov^gaat op

erfgehatnen or andere nabestaanden

zie bijiage 1 voor een nadere

fSelichting
In het kader van de hersteloperatie kan uitsluitend de toesiagouder een

•

aanvraag voor herstelregelingen indienen

Het recht op herstel is daarmee

voorbehouden aan de aanvrager Het herstel ze f vindt echter op gezinsniveau

plaats zodat een nieuwe start gemaakt kan worden Zo wordt onder andere
ook de schuldenproblematiek van de huidioe toeslaqpartner opgelost Bij het
wegvalleh van de aanvrager ontbreekt derhalve het directe herstei binnen het
qezin

Dat herstel blijft uit en het nadeel daarvan wordt doorgeschoven naar

de nabestaanden
wanneer die

aangenomen dat de natatenschap wordt aanvaard

beroep op de regelingen zouden kunnen doen
In het bijzonder indien de gedupeerde ouder al een aanvraag heeft

•

geen

ingediend leidt dit tot moeilijk uitlegbare situaties Gedupeerde ouders in
deze categorie B hebben bij leven een aanvraag ingediend en zijn in de
periode van behandeling overleden De soms lange behandeltijden van de
aanvraag kunnen hierbij het verschil hebben gemaakt tussen wel of geen

toewijzing aan de gedupeerde en daarmee indirect aan de nabestaanden Dit
wordt als schrijnend ervaren waardoor een nplngqinn vnor deze problematiek
in de rede ligt Hiervan is in mindere mate sprake indien er nog helemaal
geen aanvraag is qedaan fcateoprie CV

Wel hebben de voormalig toeslaqpartner

onder voorwaarden

en

het kind

afhankelijk van de leeftijd de mogelijkheid aanspraak te maken op de ex
partnerregeling en de kindregeling Dit is de zogenaamde groep zelfmelders
Op basis van het gesorek met u oo 30 September 11 wordt hieronder beschreven
a

J Hoe voor ratpgnrie R voorzipn kan worden in een regeling die recht op
verdere afhandeling van een ingediende aanvraag biedt aan de erfgenamen

dan wel de partner en kinderen van de overleden gedupeerde en wat de

consequenties daarvan zijn Hierbij komt ook aan de orde de optie om de
“

begunstigden zelf aan te wijzFh of aan te sluiten bij het erfrecht
Of het voor overige regelingen ook nodig is om een regeling te maken

Ad a
een
•

Voor categorie^jpoorzien in recht op verdere afhandeling van

ingediende aanvraag
In deze situatie heeft de gedupeerde wel een aanvraag

geen besluit ontvangen op het moment van overlijden

ingediend maar nog
Een bestuursorgaan

zal een aanvraag in zo n qeval normaliter buiten verdere behandeling laten
omdat er dan oeen in aanmerkino komende aanvrager meer bestaat

De

mogelijkheid tot het verder afhandelen van de aanvraag gaat niet over op de
erfgenamen
•

De opiossing houdt in dat

bij hoge uitzondering wordt voorzien in een

regeling die recht op verdere afhandeling van een ingediende aanvraag
biedt ten behoeve van de erfgenamen dan wel de partner en kinderen van
•

aanvragers die na de aanvraag maar voor de beschikking zijn overleden
Deze regeling krijgt vorm via de uitbreiding van de werkingssfeer van KOT

regelingen Hierbij kan ervoor worden qekozen om
AFGESCHERMD

1787570

Pagina Z van 7

00017

de overledene te blijven aanmerken als aanvrager en de verdeling over te

o

laten aan het erfrecht of

I o

de begunstigden zelf aan te wijzen en deze een zelfstandig recht toe te
kennen dat in de plaats treedt van de toewijzing aan de aanvrager

Conseouenties uitbreidino werkinassfeer cateaorie B
•

alaemeen

De erfgenamen van een overleden gedupeerde kunnen geen rechten laten

gelden op regelingen waar de overledene voor zijn dood geen aanvraag had
ingediend Dit geldt zowel in de situatie dat de begunstigde wordt
aangewezen als in de situatie dat wordt aangesloten bij het erfrecht
•

Voorbeeld

in het geval dat een overledene een aanvraag voor de eerste toets

had ingediend

•

en deze aanvraag alsnog wordt afgehandeld en toegekend
geeft dit recht op uitbetaling van het forfaitaire bedrag Op KOT regelingen
waarvoor geen aanvraag was ingediend kunnen de erfgenamen gezinsleden
etc geen aanspraak doen gelden Erfgenamen kunnen dan geen beroep doen
op bijvoorbeeld CW5
Het is mogelijk dat een gedupeerde voor een onderdeel van de KOT regeling
in categorie A valt maar voor andere onderdelen in categoric B of C Dat kan
bijvoorbeeld betekenen dat wel integrale behandeling wordt afgehandeld
maar dat er geen kwijtschelding van private schulden voIgt Dit kan voor

nabestaanden tot onverwachte uitkomsten lelden

\
\

V

j

Deze gevolgen zullen

helder gecommuniceerd moeten worden met de nabestaanden
Conseouenties aansluiten bii het erfrecht
•

U heeft aangegeven de begunstigden bii voorkeur niet zelf aan te wiizen
maar

het erfrecht te willen volqen om zo niet te hoeven treden in de keuzes

die een gedupeerde zelf heeft qemaakt
•

Het BW bevat een standaardregeling over wie erfgenaam zijn

Normaliter

vioeit uit dit systeem voort dat de eventuele partner en kinderen erfgenaam

zijn
o

maar dit

is niet vanzelfsprekend

Het is mogelijk dat de erflater bij testament een andere verdeling van de

nalatenschap heeft vastgelegd

c

Dit kan

bijvoorbeeld betekenen dat de

partner of kinderen minder of niets ontvangen Ook kan bijvoorbeeld een
liefdadigheidsinstantie zijn aangewezen
o

Bij aanvaarding van een erfenis nemen de erfgenamen niet alleen de
baten maar nnk rle tjrhulHpn nvpr Het kan zijn dat de schulden groter zijn
dan de baten Erfgenamen kunnen er altijd voor kiezen een erfenis te
^

verwerpen
o

IrTKer^eval van een partner X

ontvangen kinderen normaliter niet

rechtstreeks een aandeel in de nalatenschap maar een vordering op X ter

grootte van hun aandeel Die vordering wordt pas opeisbaar op het
moment van overlijden van X Deze mag tijdens het leven de gehele
erfenis vrijelijk gebruiken en hoeft niet te reserveren om t z t lets na te
laten aan de kinderen Het is dus mogelijk dat er bij het overlijden van X
niets meer resteert voor de kinderen
•

Voordeel van de keuze voor het erfrecht is dat de overheid niet treedt in de
keuzes die overledene mogelijk bij leven heeft gemaakt

•

NadeeLis dat hierdoor niet altijd de aanspraken

naar de

meest getroffen

personen gaan
Conseouenties zelf aanwiizen begunstigden
•

Het is mogelijk te komen tot een regelinq die specifiek aangewezen personen

t^denken valt aan partner en kinderen
AFGESCHERMD

1787570

een

zelfstandige aanspraak op een
Pagina 3 van 7

00017

tegemoetkoining te verlenen

waarmee

zij in een overeenkomstige situatie

gebracht ais wanneer de benadeelde bij leven een toewijzing zou

■Worden

hebben gekregen

Die aanspraken zouden dan weliswaar gerelateerd zijn aan

die weike een overleden aanvrager bij leven zou hebben kunnen doen

maar

de complicaties die het erfrecht meebrengt kunnen dan omzeild worden
•

•

•

In zo n regeling kan de omvang van de aanspraak en de kring van
gerechtigden exact worden vastgelegd en kan waar nodig ook ongewenste
cunnulatie van aanspraken voorkomen worden
Voordeel v^ deze keuze is dat gericht de waarschijnlijk meest betrokken
personen aangewezen worden De aanspraak gaat daarbij niet over op
liefdadigheidsinstellingen die mogelijk in het testament zijn aangewezen
Nadeel is dat zeer precies meet worden omschreven weike partner bedoeld
wordt

C

Ook treedt de overheid hierbij in de keuzes die de overledene zetf

heeft gemaakt
•

Nadeel van deze optie is ook de rechtsongelijkheid met categorie A

omdat in

die gevallen partner en kinderen mogelijk achter het net hebben gevist
vanwege schuldeisers en andere erfgenamen
Ad b

Overige regelingen

U heeft aangegeven advies te willen over een handelswijze voor de andere

regelingen als de gedupeerde is overleden
partnerregeiing en ae Kinaregeiing

Het gaat om de HZK regeling
“

ex

^

HZK reaelina

Naar schatting zijn 974 mogelijk gedupeerden van de HZK regeling overleden
Voorgesteld wordt om voor de HZK regeling qeen aanvullende regeling voor

naKestaFnden uit te werken

De HZK regeling wordt ambtshalve uitgevoerd

er zal

daarom geen of weinig tijd zitten tussen het moment van aanschrijven en de

betaling van de herstelregeling Daarbij zal het uitblilven van HZK compensatie in
de regel tot geen of een lager nadeel leiden van de erfgenamen

gellu^eerden hebben

in vergelijking met KOT

HZK

gedupeerden gemiddeld genomen

veel lagere terugvordering ontvangen Het wordt daarom als
r|p aloemene reael dat er na
disproportioneel gezien nm f te wijk°
een

^

overlijden geen aanspraak is
Ex partnerreaelino

Circa 112 ex partners ziin overleden

Voorstel is om voor de ex oartnerreqelinq

geen aanvullende nabestaanden regeling uit te werken ais de gedupeerde is
overieaen

Net

ais de HZK regeling wordt de ex partnerreqelinq ambtshal\^

uitgevoerd Erzijn nog geen mogelijkheden tot aanvraag Het forfaitaire bedrag
behorende bij de ex partnerregeling kan naar verwachting snel worden verstrekt
waardoor er minder tijd is tussen het moment van toekenning en betaling
Daarnaast is de ex partnerregeling expliclet bedoeld voor de ex partner vanwege
[Zijn geleden schade als gevolg van het eerdere toeslagpartnerschap Het is

Iderhalve niet bedoeld voor diens nieuwe gezin
Kindreoelina

Een groep van circa 238 kinderen
jongeren die mogelijk recht zouden hebben op
de kindregeling is overleden Deze kinderen of jongeren in de leeftijd van 0 tot
39j hePDen mogelijk de pToblemen rond de toeslagen meegemaakt Het

ouderpanel heeft hierover dan ook geadviseerd om erkennino te geverTaan dat
feit door aan hun ouders de tegemoetkominq over te maken

AFGESCHERMD

1787570

Pagina 4 van 7

00017

i

Hoewel vanuit de ernst van de situatie de wens voor erkenning zeer voorstelbaar
is

wordt voorgesteld om geen finandele tegemoetkoming te geven

De redenen

hiervoor zijn
•

het forfaitaire bedrag uit de kindregeling is bedoeld als steun in de rug voor
kinderen en jongeren

•

Het bedrag is expliciet bedoeld voor de kinderen zeif Het bedrag Is dus niet
voor de

ouders bedoeid ais tegemoetkoming voor het ieed

OLiders kunnen compensatie krijgen voor materieie en imrnateriele schade via

integraie beoordeling en CWS
•

Wei is UHT van plan telefonisch contact op te nemen met ouders waarvan uit
de gegevens bekend is dat een kind is overieden

C

Budgettaire gevolgen
De toekenning van de herstelreaeUnaeaaan erfoenamen van overieden

gedupeerden kan binnen de huidige begroting warden inaepasE~Fr~is geen sprake
van additioneie uitgaven
aangezien gedupeerden hier al recht op hebben bij niet
overlijden en in de begroting geen mindering is opgenomen voor overieden
gedupeerden
Toelichting
Niet van toepassing
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

y icy

lo^ eoZ Z^

Vu 1^
I

y

VdIq ^

oly\

LJ 2yr

■lp

CA ^

9
zS \ On

AFGESCHERMD

1787570

Pagina^van 7

00017

Bijiage 1

Afhandeling aanvragen en toedeling volgens het erfrecht

We onderscheiden drie categorieen^

Categorie A toegewezen aanvraag voor het moment van overlijden
Categorie B aanvraag in behandeling op het moment van overlijden
Categorie C nog geen aanvraag ingediend
Hieronder wordt aangegeven hoe volgens het nu geldende erfrecht deze situaties
zouden

uitpakken

Categorie A

toeoewezen aanvraag voor het moment van overliiden

De benadeelde heeft een aanvraag

ingediend voor een regeling en een positief

besluit ontvangen voor het overlijden Voor zover dat besluit de betaling van een

geldbedrag inhoudt en betaling al heeft plaatsgevonden maakt dat bedrag deel utt
de nalatenschap Indien betaling nog niet heeft plaatsgevonden is de
vordering een voor overgang vatbaar vermogensrecht ^ Bij het overlijden van de
aanvrager valt dit recht in de nalatenschap en wordt daarover beschikt volgens de
regels van het erfrecht De erfgenamen kunnen dan betaling eisen
Boek 4 van het BW bevat een standaardregeling wie erfgenaam zijn waarbij de
op het moment van overlijden bestaande familierelaties aanknopingspunt zijn

van

Normaliter vioeit uit dit systeem voort dat de eventuele partner en kinderen

erfgenaam zijn zodat zij uit dien hoofde komen te beschikken over het
geldbedrag
Het Is echter niet vanzelfsprekend dat dit er toe leidt dat de partner of de

kinderen daadwerkelijk een voordeel hiervan zullen genieten
a

Het is mogelijk dat de erflater bij testament een andere verdelina van de

b

nalatenschap heeft vastgelegd Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat de
partner of kinderen minder of niets ontvangen
Bij aanvaarding van een erfenis nemen de erfgenamen niet alleen de
baten maar ook de schulden over Het kan zijn dat de schulden groter ziin
dan de baten In zo n geval kunnen zij er voor kiezen de erfenis te

c

verwerpen
In het geval van een partner X

ontvangen kinderen normaliter niet

rechtstreeks een aandeel in de nalatenschap maar een vordering op X ter

grootte van hun aandeel

Die vordering wordt pas opeisbaar op het

Deze mag tijdens het leven de gehele
erfenis vrijelijk gebruiken en hoeft niet te reserveren om t z t lets na te
moment van overlijden van X

laten aan de kinderen

Het is dus mogelijk dat er bij het overlijden van X

niets meer resteert voor de kinderen

Categorie B

aanvraaq

in behandelinci op het moment van overliiden

De benadeelde heeft wel een aanvraag ingediend

maar

heeft nog geen besluit

ontvangen op het moment van overlijden Een bestuursorgaan zal een aanvraag
in zo n geval normaliter buiten verdere behandeling laten omdat er dan geen
belanghebbende meer is bij dat besluit Dat is niet anders wanneer die verdere
behandeling van de aanvraag mogelijk een voordeel zou kunnen opieveren voor
anderen zoals erfgenamen of schuldeisers
’■

Nota bene

het is mogelijk dat een benadeelde voor een regeling in categorie A valt maar
regelingen in categorie B of C
^
NB bij andersoortige besluiten die een aan de persoon gerelateerde uitvoering vragen
b v inzake brede ondersteuning of schuldovername
is het de vraag of daaruit een
overdraagbaar recht voortvioeit
voor andere

AFGESCHERMD

1787570

Pagina 6 van 7

00017

Omdat er geen vermogensrechtelijke

overgang vatbare vordering bestond

voor

op het moment van overlijden nemen erfgenamen deze niet over Wij nemen aan
dat ze evenmin op een andere titel de voortzetting van de aanvraag kunnen

afdwingen omdat de mogelijkheid tot het geldend maken van een aanvraag niet
overgaat op de erfgenamen zelfs wanneer dat bij testament zou zijn bepaald
Wanneer de erflater bij leven een gevolmachtigde zou hebben aangewezen voor
de aanvraag

vervalt deze voimacht op het moment van overiijden

Het is op zichzelf denkbaar dat zou worden bepaald dat de aanvraag toch verder
wordt afgehandeld na bet overlijden van de aanvrager ^ Dit zou dan kunnen

leiden tot een besluit inhoudende de betaling van een geldsom aan de

C

nalatenschap Daarbij zou dan op basis van een verklaring van erfrecht kunnen
worden betaaid aan een vertegenwoordiger van de erfgenamen die vervolgens
voor de

verdeling moet zorgen Ook in deze situatie is het echter niet

vanzeifsprekend dat partner of kinderen voordeei ondervinden van dit besluit De
bij categoric A genoemde compiicaties kunnen zich hier ook voordoen Bovendien
is in deze categorie denkbaar dat al eerder een verdeling van de nalatenschap
heeft plaatsgevonden zonder dat daarbij rekening is gehouden met de latere

toewijzing van een geldsom Dat zou er toe verplichten om de verdeling over te
doen Dat is een omsiachtige en tijdrovende actie en de kosten daarvan kunnen
zelfs groter zijn dan dat extra te verdelen bedrag
Ook kan het zijn dat erfgenamen hun aandeei in de erfenis in een eerdere fase
al hebben verworpen met name in het geval de schulden groter leken dan de
baten
Het is wettelijk niet mogelijk terug te komen op zo n verwerping ook niet
als later alsnog zou blijken van een batig saldo Het na schuidvereffening
resterende
dan wel

voordeei vioeit dan toe aan de erfgenamen die wel hebben aanvaard

als niemand heeft aanvaard

Categorie C

noo oeen aanvraao

aan

de staat

inoediend

De mogelijkheid die een benadeelde bij leven had om een aanvraag in te dienen
vormt op zichzelf geen voor overgang vatbaar recht

Bij het overlijden gaat dat

recht dus niet over op erfgenamen of andere nabestaanden

Dat is niet anders

indien de benadeelde bij leven een persoon had gevolmachtigd om namens hem
op te treden omdat deze voimacht ophoudt te gelden bij het overlijden van de
benadeelde Tenzij de wetgever dus uitdrukkelijk iets regelt op grond waarvan
aangewezen personen een aanspraak kunnen indienen

is er geen basis voor

enige toewijzing aan deze categorie van gevallen

5

De LA beveelt aan dit te doen door de uitbreiding van de werkingssfeer expliciet te

regelen
AFGESCHERMD

1787570

Pagina 7 van 7

00017

1

isfft

iS

lo

Ministerie van Financien

tXx p r

4^

\d^\o 2jyu

TER BESLISSING

Progratnma DG

Aan

Herstelbeleid

de staatssecretaris van Financien

Toeslagen en Douane

Persoonsgegevens

nota

Beslisnota overleden gedupeerden

nadere uitwerking

Datum

5oktober2022
Notanummer
2022 0000245933

r

Bijiagen
1
Afhandeling aaavragen
en toedeling volgens het

Aanleiding

erfrecht

In de aanbiedingsbrief bij de Wet Hersteloperatie Toeslagen is aangekondigd dat
de mogelijkheden onderzocht worden om beleid op te nemen ten aanzien van de
situatie waarin

gedupeerden al zijn overladen Eerder bent u over de
deze kwestie geTnform^rd en is aan u gevraagd goedkeuring
acbtergronden
te geven aan het vender uitwerken van een opiossing voor dit vraagstuk In
onderhavige nota wordt u nader geTnformeerd over de richting U wordt verzocht
hierover een beslissing te nemen
van

Beslispunten
•

Stemt u in met uitbreiding van de werkingssfeer van alleen de KOT reoelinaen
en

alleen als de aanvraag noo in behandelino is door ook aan overleden

aanvragers een toewijzing te laten plaatsvinden
o

Daarmee wordt voorzien in voortzetting van de behandeling van een

ingediende aanvraag van aanvragers die na de aanvraag maar v66r de
beschikking zijn overleden categorie B zulks ten behoeve van de

erfgenamen
•

Gaat u
o

akkoord om de regeling als voIgt vorm te geven
uitbreiding van de werkingssfeer naar erfgenamen door deze het recht
te geven te verzoeken de behandeling van de aanvraag van de

ermee

overleden aanvrager voort te zetten
o

zij kunnen aanspraak maken op de verdere afhandeling van de
aanvraag hetgeen bij een positief besluit leidt tot een toewijzing aan
de nalatenschap

o

^

de verdeling van de toewijzing geschiedt volgens de regels van het
erfrecht

Een en ander onder voorbehoud van een positieve uitkomst van een
^

uitvoerinqstoets

Kernpunten
Probleem
•

Op dit moment zijn er bii UHT en SBN 149 situaties bekend waarin de
qedupeerde oudq vojufejftijdensljfet herstelproces bij UH I is kuliieii te
IS

overleden voordat er een beschikking is verstuurd

aangehouden omdat
regelgeving

er

~

wordt in beginsel

geen mogelijkheden bestaan binnen de huidige

O
O

0^

PJ

1803787

1 van 7

00018

•

•

We onderscheiden bij de aanvragen drie categorieen

Categohe A toegewezen aanvraag voor het moment van overlijden
Categohe B aanvraag in behandeling op het moment van overlijden
Categorie C nog geen aanvraag ingediend
In het algemeen geldt bij overheidsvoorzieningen dat de mogelijkheid die een
overledene bij leven had om een aanvraag in te aienen met ov^gaat op

erfgehatnen or andere nabestaanden

zie bijiage 1 voor een nadere

fSelichting
In het kader van de hersteloperatie kan uitsluitend de toesiagouder een

•

aanvraag voor herstelregelingen indienen

Het recht op herstel is daarmee

voorbehouden aan de aanvrager Het herstel ze f vindt echter op gezinsniveau

plaats zodat een nieuwe start gemaakt kan worden Zo wordt onder andere
ook de schuldenproblematiek van de huidioe toeslaqpartner opgelost Bij het
wegvalleh van de aanvrager ontbreekt derhalve het directe herstei binnen het
qezin

Dat herstel blijft uit en het nadeel daarvan wordt doorgeschoven naar

de nabestaanden
wanneer die

aangenomen dat de natatenschap wordt aanvaard

beroep op de regelingen zouden kunnen doen
In het bijzonder indien de gedupeerde ouder al een aanvraag heeft

•

geen

ingediend leidt dit tot moeilijk uitlegbare situaties Gedupeerde ouders in
deze categorie B hebben bij leven een aanvraag ingediend en zijn in de
periode van behandeling overleden De soms lange behandeltijden van de
aanvraag kunnen hierbij het verschil hebben gemaakt tussen wel of geen

toewijzing aan de gedupeerde en daarmee indirect aan de nabestaanden Dit
wordt als schrijnend ervaren waardoor een nplngqinn vnor deze problematiek
in de rede ligt Hiervan is in mindere mate sprake indien er nog helemaal
geen aanvraag is qedaan fcateoprie CV

Wel hebben de voormalig toeslaqpartner

onder voorwaarden

en

het kind

afhankelijk van de leeftijd de mogelijkheid aanspraak te maken op de ex
partnerregeling en de kindregeling Dit is de zogenaamde groep zelfmelders
Op basis van het gesorek met u oo 30 September 11 wordt hieronder beschreven
a

J Hoe voor ratpgnrie R voorzipn kan worden in een regeling die recht op
verdere afhandeling van een ingediende aanvraag biedt aan de erfgenamen

dan wel de partner en kinderen van de overleden gedupeerde en wat de

consequenties daarvan zijn Hierbij komt ook aan de orde de optie om de
“

begunstigden zelf aan te wijzFh of aan te sluiten bij het erfrecht
Of het voor overige regelingen ook nodig is om een regeling te maken

Ad a
een
•

Voor categorie^jpoorzien in recht op verdere afhandeling van

ingediende aanvraag
In deze situatie heeft de gedupeerde wel een aanvraag

geen besluit ontvangen op het moment van overlijden

ingediend maar nog
Een bestuursorgaan

zal een aanvraag in zo n qeval normaliter buiten verdere behandeling laten
omdat er dan oeen in aanmerkino komende aanvrager meer bestaat

De

mogelijkheid tot het verder afhandelen van de aanvraag gaat niet over op de
erfgenamen
•

De opiossing houdt in dat

bij hoge uitzondering wordt voorzien in een

regeling die recht op verdere afhandeling van een ingediende aanvraag
biedt ten behoeve van de erfgenamen dan wel de partner en kinderen van
•

aanvragers die na de aanvraag maar voor de beschikking zijn overleden
Deze regeling krijgt vorm via de uitbreiding van de werkingssfeer van KOT

regelingen Hierbij kan ervoor worden qekozen om
AFGESCHERMD

1803787

Pagina Z van 7

00018

de overledene te blijven aanmerken als aanvrager en de verdeling over te

o

laten aan het erfrecht of

I o

de begunstigden zelf aan te wijzen en deze een zelfstandig recht toe te
kennen dat in de plaats treedt van de toewijzing aan de aanvrager

Conseouenties uitbreidino werkinassfeer cateaorie B
•

alaemeen

De erfgenamen van een overleden gedupeerde kunnen geen rechten laten

gelden op regelingen waar de overledene voor zijn dood geen aanvraag had
ingediend Dit geldt zowel in de situatie dat de begunstigde wordt
aangewezen als in de situatie dat wordt aangesloten bij het erfrecht
•

Voorbeeld

in het geval dat een overledene een aanvraag voor de eerste toets

had ingediend

•

en deze aanvraag alsnog wordt afgehandeld en toegekend
geeft dit recht op uitbetaling van het forfaitaire bedrag Op KOT regelingen
waarvoor geen aanvraag was ingediend kunnen de erfgenamen gezinsleden
etc geen aanspraak doen gelden Erfgenamen kunnen dan geen beroep doen
op bijvoorbeeld CW5
Het is mogelijk dat een gedupeerde voor een onderdeel van de KOT regeling
in categorie A valt maar voor andere onderdelen in categoric B of C Dat kan
bijvoorbeeld betekenen dat wel integrale behandeling wordt afgehandeld
maar dat er geen kwijtschelding van private schulden voIgt Dit kan voor

nabestaanden tot onverwachte uitkomsten lelden

\
\

V

j

Deze gevolgen zullen

helder gecommuniceerd moeten worden met de nabestaanden
Conseouenties aansluiten bii het erfrecht
•

U heeft aangegeven de begunstigden bii voorkeur niet zelf aan te wiizen
maar

het erfrecht te willen volqen om zo niet te hoeven treden in de keuzes

die een gedupeerde zelf heeft qemaakt
•

Het BW bevat een standaardregeling over wie erfgenaam zijn

Normaliter

vioeit uit dit systeem voort dat de eventuele partner en kinderen erfgenaam

zijn
o

maar dit

is niet vanzelfsprekend

Het is mogelijk dat de erflater bij testament een andere verdeling van de

nalatenschap heeft vastgelegd

c

Dit kan

bijvoorbeeld betekenen dat de

partner of kinderen minder of niets ontvangen Ook kan bijvoorbeeld een
liefdadigheidsinstantie zijn aangewezen
o

Bij aanvaarding van een erfenis nemen de erfgenamen niet alleen de
baten maar nnk rle tjrhulHpn nvpr Het kan zijn dat de schulden groter zijn
dan de baten Erfgenamen kunnen er altijd voor kiezen een erfenis te
^

verwerpen
o

IrTKer^eval van een partner X

ontvangen kinderen normaliter niet

rechtstreeks een aandeel in de nalatenschap maar een vordering op X ter

grootte van hun aandeel Die vordering wordt pas opeisbaar op het
moment van overlijden van X Deze mag tijdens het leven de gehele
erfenis vrijelijk gebruiken en hoeft niet te reserveren om t z t lets na te
laten aan de kinderen Het is dus mogelijk dat er bij het overlijden van X
niets meer resteert voor de kinderen
•

Voordeel van de keuze voor het erfrecht is dat de overheid niet treedt in de
keuzes die overledene mogelijk bij leven heeft gemaakt

•

NadeeLis dat hierdoor niet altijd de aanspraken

naar de

meest getroffen

personen gaan
Conseouenties zelf aanwiizen begunstigden
•

Het is mogelijk te komen tot een regelinq die specifiek aangewezen personen

t^denken valt aan partner en kinderen
AFGESCHERMD

1803787

een

zelfstandige aanspraak op een
Pagina 3 van 7

00018

tegemoetkoining te verlenen

waarmee

zij in een overeenkomstige situatie

gebracht ais wanneer de benadeelde bij leven een toewijzing zou

■Worden

hebben gekregen

Die aanspraken zouden dan weliswaar gerelateerd zijn aan

die weike een overleden aanvrager bij leven zou hebben kunnen doen

maar

de complicaties die het erfrecht meebrengt kunnen dan omzeild worden
•

•

•

In zo n regeling kan de omvang van de aanspraak en de kring van
gerechtigden exact worden vastgelegd en kan waar nodig ook ongewenste
cunnulatie van aanspraken voorkomen worden
Voordeel v^ deze keuze is dat gericht de waarschijnlijk meest betrokken
personen aangewezen worden De aanspraak gaat daarbij niet over op
liefdadigheidsinstellingen die mogelijk in het testament zijn aangewezen
Nadeel is dat zeer precies meet worden omschreven weike partner bedoeld
wordt

C

Ook treedt de overheid hierbij in de keuzes die de overledene zetf

heeft gemaakt
•

Nadeel van deze optie is ook de rechtsongelijkheid met categorie A

omdat in

die gevallen partner en kinderen mogelijk achter het net hebben gevist
vanwege schuldeisers en andere erfgenamen
Ad b

Overige regelingen

U heeft aangegeven advies te willen over een handelswijze voor de andere

regelingen als de gedupeerde is overleden
partnerregeiing en ae Kinaregeiing

Het gaat om de HZK regeling
“

ex

^

HZK reaelina

Naar schatting zijn 974 mogelijk gedupeerden van de HZK regeling overleden
Voorgesteld wordt om voor de HZK regeling qeen aanvullende regeling voor

naKestaFnden uit te werken

De HZK regeling wordt ambtshalve uitgevoerd

er zal

daarom geen of weinig tijd zitten tussen het moment van aanschrijven en de

betaling van de herstelregeling Daarbij zal het uitblilven van HZK compensatie in
de regel tot geen of een lager nadeel leiden van de erfgenamen

gellu^eerden hebben

in vergelijking met KOT

HZK

gedupeerden gemiddeld genomen

veel lagere terugvordering ontvangen Het wordt daarom als
r|p aloemene reael dat er na
disproportioneel gezien nm f te wijk°
een

^

overlijden geen aanspraak is
Ex partnerreaelino

Circa 112 ex partners ziin overleden

Voorstel is om voor de ex oartnerreqelinq

geen aanvullende nabestaanden regeling uit te werken ais de gedupeerde is
overieaen

Net

ais de HZK regeling wordt de ex partnerreqelinq ambtshal\^

uitgevoerd Erzijn nog geen mogelijkheden tot aanvraag Het forfaitaire bedrag
behorende bij de ex partnerregeling kan naar verwachting snel worden verstrekt
waardoor er minder tijd is tussen het moment van toekenning en betaling
Daarnaast is de ex partnerregeling expliclet bedoeld voor de ex partner vanwege
[Zijn geleden schade als gevolg van het eerdere toeslagpartnerschap Het is

Iderhalve niet bedoeld voor diens nieuwe gezin
Kindreoelina

Een groep van circa 238 kinderen
jongeren die mogelijk recht zouden hebben op
de kindregeling is overleden Deze kinderen of jongeren in de leeftijd van 0 tot
39j hePDen mogelijk de pToblemen rond de toeslagen meegemaakt Het

ouderpanel heeft hierover dan ook geadviseerd om erkennino te geverTaan dat
feit door aan hun ouders de tegemoetkominq over te maken

AFGESCHERMD

1803787

Pagina 4 van 7

00018

i

Hoewel vanuit de ernst van de situatie de wens voor erkenning zeer voorstelbaar
is

wordt voorgesteld om geen finandele tegemoetkoming te geven

De redenen

hiervoor zijn
•

het forfaitaire bedrag uit de kindregeling is bedoeld als steun in de rug voor
kinderen en jongeren

•

Het bedrag is expliciet bedoeld voor de kinderen zeif Het bedrag Is dus niet
voor de

ouders bedoeid ais tegemoetkoming voor het ieed

OLiders kunnen compensatie krijgen voor materieie en imrnateriele schade via

integraie beoordeling en CWS
•

Wei is UHT van plan telefonisch contact op te nemen met ouders waarvan uit
de gegevens bekend is dat een kind is overieden

C

Budgettaire gevolgen
De toekenning van de herstelreaeUnaeaaan erfoenamen van overieden

gedupeerden kan binnen de huidige begroting warden inaepasE~Fr~is geen sprake
van additioneie uitgaven
aangezien gedupeerden hier al recht op hebben bij niet
overlijden en in de begroting geen mindering is opgenomen voor overieden
gedupeerden
Toelichting
Niet van toepassing
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

y icy

lo^ eoZ Z^

Vu 1^
I

y

VdIq ^

oly\

LJ 2yr

■lp

CA ^

9
zS \ On

AFGESCHERMD

1803787

Pagina^van 7

00018

Bijiage 1

Afhandeling aanvragen en toedeling volgens het erfrecht

We onderscheiden drie categorieen^

Categorie A toegewezen aanvraag voor het moment van overlijden
Categorie B aanvraag in behandeling op het moment van overlijden
Categorie C nog geen aanvraag ingediend
Hieronder wordt aangegeven hoe volgens het nu geldende erfrecht deze situaties
zouden

uitpakken

Categorie A

toeoewezen aanvraag voor het moment van overliiden

De benadeelde heeft een aanvraag

ingediend voor een regeling en een positief

besluit ontvangen voor het overlijden Voor zover dat besluit de betaling van een

geldbedrag inhoudt en betaling al heeft plaatsgevonden maakt dat bedrag deel utt
de nalatenschap Indien betaling nog niet heeft plaatsgevonden is de
vordering een voor overgang vatbaar vermogensrecht ^ Bij het overlijden van de
aanvrager valt dit recht in de nalatenschap en wordt daarover beschikt volgens de
regels van het erfrecht De erfgenamen kunnen dan betaling eisen
Boek 4 van het BW bevat een standaardregeling wie erfgenaam zijn waarbij de
op het moment van overlijden bestaande familierelaties aanknopingspunt zijn

van

Normaliter vioeit uit dit systeem voort dat de eventuele partner en kinderen

erfgenaam zijn zodat zij uit dien hoofde komen te beschikken over het
geldbedrag
Het Is echter niet vanzelfsprekend dat dit er toe leidt dat de partner of de

kinderen daadwerkelijk een voordeel hiervan zullen genieten
a

Het is mogelijk dat de erflater bij testament een andere verdelina van de

b

nalatenschap heeft vastgelegd Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat de
partner of kinderen minder of niets ontvangen
Bij aanvaarding van een erfenis nemen de erfgenamen niet alleen de
baten maar ook de schulden over Het kan zijn dat de schulden groter ziin
dan de baten In zo n geval kunnen zij er voor kiezen de erfenis te

c

verwerpen
In het geval van een partner X

ontvangen kinderen normaliter niet

rechtstreeks een aandeel in de nalatenschap maar een vordering op X ter

grootte van hun aandeel

Die vordering wordt pas opeisbaar op het

Deze mag tijdens het leven de gehele
erfenis vrijelijk gebruiken en hoeft niet te reserveren om t z t lets na te
moment van overlijden van X

laten aan de kinderen

Het is dus mogelijk dat er bij het overlijden van X

niets meer resteert voor de kinderen

Categorie B

aanvraaq

in behandelinci op het moment van overliiden

De benadeelde heeft wel een aanvraag ingediend

maar

heeft nog geen besluit

ontvangen op het moment van overlijden Een bestuursorgaan zal een aanvraag
in zo n geval normaliter buiten verdere behandeling laten omdat er dan geen
belanghebbende meer is bij dat besluit Dat is niet anders wanneer die verdere
behandeling van de aanvraag mogelijk een voordeel zou kunnen opieveren voor
anderen zoals erfgenamen of schuldeisers
’■

Nota bene

het is mogelijk dat een benadeelde voor een regeling in categorie A valt maar
regelingen in categorie B of C
^
NB bij andersoortige besluiten die een aan de persoon gerelateerde uitvoering vragen
b v inzake brede ondersteuning of schuldovername
is het de vraag of daaruit een
overdraagbaar recht voortvioeit
voor andere

AFGESCHERMD

1803787

Pagina 6 van 7

00018

Omdat er geen vermogensrechtelijke

overgang vatbare vordering bestond

voor

op het moment van overlijden nemen erfgenamen deze niet over Wij nemen aan
dat ze evenmin op een andere titel de voortzetting van de aanvraag kunnen

afdwingen omdat de mogelijkheid tot het geldend maken van een aanvraag niet
overgaat op de erfgenamen zelfs wanneer dat bij testament zou zijn bepaald
Wanneer de erflater bij leven een gevolmachtigde zou hebben aangewezen voor
de aanvraag

vervalt deze voimacht op het moment van overiijden

Het is op zichzelf denkbaar dat zou worden bepaald dat de aanvraag toch verder
wordt afgehandeld na bet overlijden van de aanvrager ^ Dit zou dan kunnen

leiden tot een besluit inhoudende de betaling van een geldsom aan de

C

nalatenschap Daarbij zou dan op basis van een verklaring van erfrecht kunnen
worden betaaid aan een vertegenwoordiger van de erfgenamen die vervolgens
voor de

verdeling moet zorgen Ook in deze situatie is het echter niet

vanzeifsprekend dat partner of kinderen voordeei ondervinden van dit besluit De
bij categoric A genoemde compiicaties kunnen zich hier ook voordoen Bovendien
is in deze categorie denkbaar dat al eerder een verdeling van de nalatenschap
heeft plaatsgevonden zonder dat daarbij rekening is gehouden met de latere

toewijzing van een geldsom Dat zou er toe verplichten om de verdeling over te
doen Dat is een omsiachtige en tijdrovende actie en de kosten daarvan kunnen
zelfs groter zijn dan dat extra te verdelen bedrag
Ook kan het zijn dat erfgenamen hun aandeei in de erfenis in een eerdere fase
al hebben verworpen met name in het geval de schulden groter leken dan de
baten
Het is wettelijk niet mogelijk terug te komen op zo n verwerping ook niet
als later alsnog zou blijken van een batig saldo Het na schuidvereffening
resterende
dan wel

voordeei vioeit dan toe aan de erfgenamen die wel hebben aanvaard

als niemand heeft aanvaard

Categorie C

noo oeen aanvraao

aan

de staat

inoediend

De mogelijkheid die een benadeelde bij leven had om een aanvraag in te dienen
vormt op zichzelf geen voor overgang vatbaar recht

Bij het overlijden gaat dat

recht dus niet over op erfgenamen of andere nabestaanden

Dat is niet anders

indien de benadeelde bij leven een persoon had gevolmachtigd om namens hem
op te treden omdat deze voimacht ophoudt te gelden bij het overlijden van de
benadeelde Tenzij de wetgever dus uitdrukkelijk iets regelt op grond waarvan
aangewezen personen een aanspraak kunnen indienen

is er geen basis voor

enige toewijzing aan deze categorie van gevallen

5

De LA beveelt aan dit te doen door de uitbreiding van de werkingssfeer expliciet te

regelen
AFGESCHERMD

1803787

Pagina 7 van 7

00018

A
S

Ministerie van Financien

l OjfDY‘a Aa—
P

ll

IS
Programma D 5
TER BE5LIS51NG

Herstelfaeleid

Aan

de staatssecretaris van Financien

Toeslagen en Douane
Persoonsgegevens

nota

Datum

Brede ondersteuning ex partner

21 oktober 2022
Notanummer
2022

c

0000259275

Bijiagen
geen

Aanleiding
In de Kamerbrief van 29 oktober 2021 zijn de hoofdpunten van de aanvullende

regelingen waaronder de ex partnerregeling ulteengezet Gecommuniceerd is dat
indien gewenst
ook brede ondersteuning door de qemeente
partners

ex

ontvangen

in net

bO van 6 iuli 2022 is deze liin herhevestiod Om deze keuze

verder te operationaliseren en het risico op overcompensatie zoveel mogelijk te
verminderen

wordt in deze nota een aantai keuzes ter besluitvorming aan u
voorgelegd Deze keuzes worden meegenomen in de uitwerking van de ex
partnerregeling in de wet

Beslispunten
Wij adviseren u akkoord te gaan met
1

Het bieden van brede ondersteuning door gemeenten op moment dat is

vastgesteld dat de ex partner in aanmerking komt voor de ex
partnerregeling
2

Onder voorbehoud van een uitvoeringstoets
contact met de ex

C

bepalen dat de UHT in het

partner de vraag aan de ex partner stelt of deze een

gemeentelijk ondersteuningsaanbod wenst waarna de grondslag ontstaat
voor UHT om de contactgegevens en de status door te
geven aan de
betreffende woongemeente
3

Het laten bieden van brede ondersteuning op de vijf leefdomeinen

gezin werk

wonen en

id1

financien

zorg

De stuurgroep hersteloperatie toeslagen heeft ingestemd met dit voorstel

Kernpunten
•

Om de brede ondersteuning voor ex partners in de aanvullende wet verder te
operationaliseren is nagedacht over zowel afbakening als uitvoering Om
zorgen dat brede ondersteuning zoveel mogelijk terecht komt bij
gedupeerde ex partners en het proces goed loopt worden twee voorstellen
ervoor te

gedaan
•

Zo wordt voorgesteld om pas na erkenninq van de oedupeerdheid van de ex
pa rt

•

neivtoegangtot_verlenenjot_bred£^r^

Daarnaast wordt voorgesteld om een contactmoment tussen UHT en de ex-

partner te gebruiken om hen toestemming te vragen of zij gebruik willen
maken van de brede ondersteuning

Op deze wijze ontstaat een grondslag

Pagina 1 van 3

1803782

00019

voor UHT om

de contactgegevens en de status door te geven aan de

woongemeente
•

Tot slot is nagedacht over de

mogelijkheden om eventueei domeinen uit
beperken Dit blijkt niet wenselijk en
uitvoerbaar en wordt voorgesteld om ook voor de ex partner de vijf
on

te sluiten om overcompensatle te

leefdomeinen aan te bieden in de brede ondersteuning

Toelichting
Beslispunt 1
Met de KOT regeling is bepaald dat de brede ondersteuning vanuit gemeenten
vanaf het moment van aanmelding kan worden gestart

Door de brede

ondersteuning vanaf moment aanmelding te starten worden gemeenten in staat
gesteld direct onafhankelijk van de doorlooptijden bij UHT en het moment van
een bijdrage te leveren aan het
ontvangen van het compensatiebedrag
faciliteren van een nieuwe start
Voor ex

partners wordt voorgesteld om gemeentelijke brede ondersteuning te

bieden nadat de ex partner als zodanig is erkend

De verwachte dooriooptiid

vanaf het~moment van aanmefden als ex partner en de beoordeiing is naaT~

verwachtTng reiatier kort Een groot deel van de groep gedupeerde ex partners is
al geidentificeerd door UHT op basis van de terugvorderingsbeschikking

Van hen

is al vastgesteld dat zij in aanmerking komen voorde ex

partnerregeling Nadat
zij te kennen hebben gegeven een aanvraag in te willen dienen is gedupeerdheid
derhalve eenvoudig vast te stellen
Voor ex

partners die niet als zodanig bekend zijn bij UHT

maar

wel onder de

definitie van ex partner vallen betekent dit dat zij niet direct in aanmerking
komen voor brede ondersteuning maar pas nadat is vastgesteld dat zi]—

^qedupeerd ziin
t

Beslispunt 2
De uitbetaling van het forfaitaire bedrag vindt plaats na telefonisch contact met
de ex partner UiFkan bijvoorbeeici a m v een ultslaggesprek waarin aairde ex

partner wordt gevraagd of het moment van ultbetalen schikt Voorgesteld wordt
tijdens dit uitslaooesnrek of een ander contactmomentj door UHT aan te
bieden de gegevens van de ex partner door te geven aan de woongemeente
zodat deze brede ondersteuning kan bieden Deze route is vergelijkbaar met de
om

aanvragers KOT Dit alles onder voorbehoud van uitvoeringstoets door UHT Op
dit moment wordt nog nagedacht over eventuele alternatieve opties De optie om

tiuleas een ultslaggesprek toestemming te vragen

heeft twee qrote voordelen

De ex

partner maakt kenbaar dat deze gegevens gedeeld mogen worden
met de gemeente en houdt daarmee regie op zijn haar gegevens
UHT kan gemeenten gericht statusinformatie aan de betreffende
gemeente sturen via het al in gebruik genomen Gegevensportaal
Dit iaatste is ook relevant in geval een aanvrager KOT na integrale beoordeiing
toch niet gedupeerd

biijKt

br zgn

inmiddeis ongeveer 100 qe vdlleii beketidr Ais de

aanvrager tocli nrel gedupeena ijTT]kt wordt ae oreae ondersteuning binnen 30
dagen afgebouwd Indien een ouder aisnoo niet gedupeerd binkt heeft dat ook

gevolgen voor de ex partner en kinderen van wie de status afhangt van de status
van de aanvrager UHT kan gemeenten in dergelijke gevallen gericht relevante
statusupdates sturen

Pagina 2 van 3

1803782

00019

Beslispunt 3
Er is bekeken of het uitvoerbaar en wenselijk is om leefgebieden waarop de brede
ondersteuning wordt geboden aan ex partners af te bakenen vanuit het oogpunt
van het beperkeng van eventuele overcompensatie In het verlengde van de brief
van de VNG inzake de risico s en randvoorwaarden^ bij de verdere
uitwerking van
brede ondersteuning aan kinderen ligt het niet voor de hand om voor ex partners
wel leefgebieden uit te sluiten In de brief geven gemeenten via de VNG aan dat
het hebben van stress of het niet financieel zelfredzaam zijn zich niet beperkt tot
een iid van het gezin Uitslulting van een leefdomein leidt tot compiexiteit in de
Uitvoerinq wanneer yarnin rip hrpHp nnrlprgl piining nnHprci hplH rjpmfipl t mogt

worden tussen aezinsleden Vooroesteld wordt om brede ondersteuning op alle

vijf leefdomeinen aan te bieden
Financiele paragraaf

Voorliggende heeft geen financiele consequenties

9

n

A
^

■

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

6
ay

1^

r

Brief van het VNG aan het Mlnisterie van 15 augustus 2022 inzake risico s en randvoorwaarden

Pagina 3 van 3

1803782

00019

t\t0

c

•s^

m

Ministerie van Financien

Cx

IA\

jpopreJUa

V \

Programma DG
TER BESLISSING

Herstelbeleid

Aan

de staatssecretaris van Financien

Toeslagen en Douane
Persoonsgegevens

nota

Uitwerking openstaande punten overleden gedupeerden

Datum

1 november 2022

Notanummer
2022 0000259474

Bijiagen
geen

Aanleiding
De regeling voor overleden gedupeerden wordt verder uitgewerkt Er is een aantal
openstaande punten waarover u in deze nota wordt geinformeerd of waarover een
besiuit wordt gevraagd
Punten ter informatie
•

Integraal overzicht van de situatie van overleden gedupeerden inclusief

cijfers
•

Opties om nabestaanden van overleden gedupeerden zo snel mogelijk

duidelijkheid te geven
Punt ter besluitvormina

regeling voor overleden gedupeerden

Het streven is om deze regeling op te nemen in het aanvullende wetsvoorstel op

de Wet hersteloperatie toeslagen
Vanweqe de planning daarvan wordt u verzocht om zo moaelilk 3 november een
besiuit te nemen over de voorgesteide regeling

Beslispunten
•

•

Stemt u ermee in om erfgenamen in categorie A en B zie onderstaand
toegang te geven tot het volledig afwikkeling van het herbeoordelingsproces
inclusief de aanvullende regelingen als vervolg op een compensatie aanvraag
die Dij even is ingediend door een nadien overleden aanvrager Daaronder
vallen
atthans voor nabestaande partners
ook het kunnen indienen van een
aanvraag voor de regeling voor private schulden en
op voorwaarde dat hier
een wettelijke voorziening voor komt
de regeling voor werkelijke schade NB
Voor categorie B is instemming met uitbreiding werkinqssfeer nodiq

Stemt u in met uitbreiding van de werkingssfeer van alleen de KOT reaelinaen
en

alleen als de aanvraag nog in behandelinq is door ook aan overleden

aanvragers een toewijzing te laten plaatsvinden
o

Daarmee wordt voorzien in voortzetting van de behandeling van een

ingediende aanvraag van aanvragers die na de aanvraag maar voor de
beschikking zijn overleden categorie B

zulks ten behoeve van de

erfgenamen
•

Gaat u ermee akkoord om de regeling als voIgt vorm te geven
o

uitbreiding van de werkingssfeer naar erfgenamen door deze het recht
te geven te verzoeken de behandeling van de aanvraag van de

overleden aanvrager voort te zetten

Pagina 1 van 4

1787569

00020

o

o

zij kunnen aanspraak maken op de verdere afhandeling van de
aanvraag inciusief private schulden en werkelijke schade
hetgeen
bi] een positief besluit leidt tot een toewijzing aan de nalatenschap
de verdeling van de toewijzing geschiedt voigens de regels van het
erfrecht

•

Stemt u ermee in om geen aparte voorziening te creeren voor categorie C
Deze categorie kan zich

•

indien wordt voldaan aan de voorwaarden

beroepen op het aanvullende wetsvoorstel voor ex partners
De voorstellen worden gedaan onder voorbehoud van een positieve uitkomst
van een

uitvoeringstoets

Kernpunten
Inteqrale benadering van de situatie van overladen oedupeerden KOT
•

Bij het vormgeven van de voorgestelde regeling voor overladen gedupeerden
zijn we uitgegaan van drie categorieen
C ateaQjie A _de aanvraagouder is overladen nadat de aanvraag voor
o
een KOT herstelmaatregel is toegewezen Hierbij zijn twee situaties te
onderscheiden

Aanvraagouder is overieden voor betaling forfaitaire bedrag
Aanvraagouder is overieden na betaling forfaitaire bedrag
Categorie B de aanvraagouder is overieden tijdens de behandeling
van een ingediende aanvraag voor een KOT herstelmaatregel zonder
dat nog beoordeling van die aanvraag heeft plaatsgevonden
Categorie C de aanvraagouder is overieden zonder een aanvraag
voor een KOT herstelmaatregel te hebben ingediend
■

•

o

o

•

•

We hebben drie mogetijke opties overwogen voor het vormgeven van de

regeling voor overieden gedupeerden en daarbij bekeken hoe de opties
uitvallen voor de genoemde categorieen en hoe ze zich verhouden tot de ex
partnerregeling
De drje opties zijn
HA Geen aparte regeling voor overieden gedupeerden Nabestaanden
kunnen in dat geval gebruiken maken van de ex partnerregeling en
de kindregeling
De eerder voorgestelde regeling uitbreiding van de werkingssfeer
KOT regelingen als de aanvraag nog in behandeling is categorie B
door ook aan overieden aanvragers een toewijzing te laten
plaatsvinden Een bij leven ingediende aanvraag wordt afgehandeld
Een KOT regeling die opnieuw een aanvraag vereist staat niet open
Categorie A en B via aanvraag eerste toets toegang geven tot de
regeling voor private schulden en de regeling werkelijke schade

©

6

Toelichting op de opties
•

•

In de huidige situatie

zonder regeling voor overieden gedupeerden tevens
optie 1 is sprake van de onwenselijke situatie dat nabestaanden die wel de
gevolgen van de toeslagen ^roblematiek vaneen gedupeerde aanvrager
hebben meegemaakt niet het volwaardige herstel krijgen dat wel was
gegeven als de aanvrager niet was overieden Het is daarom wenselijk en ook
in juridische zin mogelijk om deze groepen toegang te geven tot de KOT
regeling
Met optie 2 wordt hleraan tegemoet qekomen

Een bij leven door de

aanvraagouder ingediende aanvraag kan dan worden voortgezet categorie

Pagina Z van 4

1787569

00020

•

Een aanvraaq eerste toets qeeft in dit aeval oeen toeaanq tot afhandelinq
private schulden en werkelijke schade Paarvoor moet een op de gebruikelijke
wijze een aanvraag worden ingediend Bovendien kan deze optie leiden tot
ongelijkheid tussen categorie A en B Het is bovendien slecht uit te leggen dat
binnen deze optie de afhandeling van private schulden en werkeiijke schade
niet openstaat na toewijzing van een eerste toets
Met optie 3 wordt daarom beoogd om de voorgegt giHp roj|aiiinj
nwarioHop

|[

»nnr

gedupeerden voor categorie A en B meer gelijk te laten uitwerken Daartoe
wordt binnen optie 3 een uitbreiding van het bereik van de eerste toets
gemtroduceerd nameiijk dat een toegewezen aanvraag voor een eerste toets
eveneens toegang geeft tot de regelingen voor private schulden en werkelijke
schade
•

i Voor categorie C werken alle opties hetzelfde uit

er

kan door nabestaanden

ge^aanspraak

worden gemaaKt op KU i regelingen LJe partners van deze
aanvragers vailen mogelijk wel onder het artikel in de ex partnerregeling dat
ziet op voormalig partners van overladen aanvragers

eventueel onder de klndregeting
•

tiA

Kinderen vailen

mits wordt voldaan aan de voorwaarden

Dat leidt tot de vraag of het redeliik is een ondprsrhpid tg mai pn i uccpn

categorie A en B enerziids ePTcategorie C anderzijds Anders dan in categorie
A en B is er nog geen aanvraag ingediend

Eventuele schrijnendheld in de

situatie IS aaarom met veroorzaakt door de mogelijk langere

afhandeltermijnen van UHT Uitbreiding van de regeling naar categorie C zou
bovendien juridische en uitvoeringstechnische problemen opieveren vanwege
de lange tij d die mogelijk al verstreken is
•

Voor de integrale benadering van de situatie van overleden

gedupeerden Is
gekeken naar samenloop met de ex partnerregeling Nabestaande partners en
ex partners zijn echter twee verschillende groepen die los van elkaar gezien
moeten worden Met de keuze voor optie 3 wordt aan dit verschil tegemoet
gekomen door de toegang tot KOT regelingen voor categorie A en B~te
verb reden

•

In de tabel wordt weergegeven hoe de drie voorgesteide opties

uitwerken voor categorie A
te voorspellen

B en C

in theorie

Hoe het in de praktijk uitpakt is niet goed

bat hangt onder andere af van de individuele situatie de

nalatenschap en

Aandachtspunten
•
In categorie A en B bestaat de kans op overcomoensatie ais aanspraak

bestaaTop zowel KOT regeiingen als de ex partnerreqelinq
kan met eenvoudig worden voorkomen

Die aanspraak

omdat het bij~3e^e regeling een

erfenis betreft

bv gedeeid en bij de andere regeling directe aanspraak He
hangt van de individuele situatie or een naoestaande ook als erfgenaam in
aanmerking komt voor de compensatie en voor welk deeL De

regelingen schulden werkelijke schade zijn complementair
Niet iedereen heeft overigens toegang tot de ex partnerregeling Nabestaan
partners in categorie A uitbetaling 30K voor overlijden aanvraagouder
komen op grond van de definitie niet aanmerking voor de ex partnerregeling
In de andere categorieen komen de nabestaande partners mogelijk wel in

aanrrierkmg

alS zd aah de voorwaarden voldoen

De situatie rond overleden gedupeerden is complex

I

MT

D

O

Mogelijk ontstaat in de

uitvoering discussie over groepen of zijn er onduideiijkheden bijvoorbeeld
vanwege de relatie met het erfrecht zeker als het zaken betreft waarin de

Pagina 3 van 4

1787569

00020

erfenis al is afgewikkeld

De uitvoeringstoets zal meer zicht geven op vragen

ult de uitvoerinq
•

Met openstellen van de regelinq voor private schulden en met name voor

werkelijke schade kan het beoordelingsproces bemoeilijken Het is immers
niet de gedupeerde zelf maar een ertgenaam die betrokken is
Nabestaanden van overieden aedupeerden snel duideliikheid geven
Er zijn 217 overieden aanvraagouders bekend bij UHT

Om deze mensen snei

te helpen zou zo snel

mogelijk moeten worden gestart met het uitvoeren van
de voorgestelde regeling Drie manieren om dit te doen zijn overwogen via
een beleidsbesLuit via een zelfstandiqe AMvB of aivast beginner met het
beoordelen van dossiers maar uitbetalino pas na inwerkingtreding van het
a anvullend

wetsvoorstel doen

De eer^ twee mogelijkheden

zijn niet wenselijk omdat de uitgaven in dat
gevai niet rechtmatig zijn Ook bestaat het risico dat het voorstel tijdens de
wetsbehandeling nog gewijzigd wordt Daarnaast levert een zelfstandige
AMvB geen tijdswinst op Dat geidt ook voor de laatstgenoemde mogelijkheid

r

^ het is twijfelachtig of UHT hiervoor tijd kan inruimen
Het aantal mogelijkheden is dus zeer beperkt

Advies is om te wachten met

uitvoering regeling tot het aanvuiiend wetsvoorstel in werking is

getredeTu

Itvoerinasaspecten
•

De mogeiijkheid dat derden vervolgaanvragen in kunnen dienen ten behoeve

overiedene leidt naar verwachting wel tot bewerkelijke procedures
mogelijke dilemma s In de uitvoering Zo kan het voor een derde moeilijk
zijn om de causaliteit en aannemelijkheid te onderbouwen en voor de CWS
om vervolgens dat te beoordelen
Ook de afwikkeling van aanvragen is uitvoeringstechnisch niet eenvoudig om
te beginnen omdat vastgesteld dient te worden wie als erfgenamen
aangeschreven dienen te worden Ook zullen al afgeronde nalatenschappen
naar verwachting lastige uitvoeringsvragen met zich brengen en mogelijk ook
voor nabestaanden erfgenamen tot lastige en soms ongewenste vragen
kunnen leiden Er is sprake van complexe materie waarvan op meerdere
de uitvoerbaarheid nog goed in kaart gebracht zal moeten worden
van een
en

•

jpunten

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

p

C V

1787569

o

00020

Totaal aantal overleden gedupeerden dat bekend is bij UHT 217

Categoric A 9
Situatie

Aanvraag eerste toets met
beschikking Betaling 30K na

overlijden aanvraagouder Bedrag
komt in de nalatenschap Erfrecht

Categoric A 46

overladen aanvraaghouder en
geen beschikking

Toegang tot

Toegang tot

toepassing

Geen aparte regeling voor

•

•

30K

IB valt in nalatenschap

erfrecht van toepassing

erfrecht van toepassing

•

Publieke schulden

Publieke schulden

•

Ex partnerregeling

Geen toegang tot

•

Ex partnerregeling

Geen toegang tot

30K IB

•

30K 1B

•

Publieke schulden

•

Publieke schulden

Private schulden

•

Private schulden

Private schulden

•

Werkelijke schade

•

Werkelijke schade

•

Werkelijke schade

Werkelijke schade

•

Ex partnerregeling

ingediende aanvraag

•

30K IB valt in naiatenschap

Toegang tot
•

Publieke schulden

•

Ex partnerregeling

IB valt in nalatenschap

Toegang tot
•

erfrecht van toepassing

erfrecht van toepassing
•

30K

•

30K IB valt in nalatenschap

Publieke schulden
•

Geen toegang tot
•

30K IB

•

Publieke schulden

•

Private schulden

•

Werkelijke schade

Geen toegang tot

Werkelijke schade

•

•

Private schulden

Private schulden

•

Werkelijke schade
Ex partnerregeling

•

Werkelijke schade

categoric A en B

NB

mogelijk te maken
is voor categoric B ook
optie 2 vereist voorstel
om dit

in deze nota

Toegang tot
•

erfrecht van toepassing

30K IB valt in nalatenschap

Toegang tot
•

erfrecht van toepassing

30K IB valt in nalatensch^|5

erfrecht van toepassing

tof

£

Ex partnerregeling

Geen toegang tot

•

Publieke schulden

•

Publieke schulden

•

Publieke schulden

•

Private schulden

•

Private schulden

•

Private schulden

•

30K IB

•

Werkelijke schade

•

Werkelijke schade

•

Werkelijke schade

•

Publieke schulden

•

Ex partnerregeling

•

Ex partnerregeling

•

Private schulden

•

Werkelijke schade

Geen toegang tot
Geen toegang tot
9

1787569

30K IB valt in nalatenschap

Ex partnerregeling

Ex partnerregeling

Private schulden

Toegang tot

•

Publieke schulden

•

Geen toegang tot

Toegang tot

erfrecht van toepassing

Geen toegang tot

voor

Geen toegang tot

•

•

Toegang tot

geeft toegang tot private
schuldenregeling en CWS

Ex partnerregeling

Private schulden

Optic 2

•

•

•

Geen toegang tot

aanvraag eerste toets

Geen aanvraag

komt in de nalatenschap Erfrecht
Toeeangtot

^Optie 3

94

door aanvraagouder ingediena

Toeaangtot

afgehandeld

^

ingeSeM door

geen beschikking voor overlijden

Optic 1

categoric B wordt

Categoric

beschikking Betaling 30K voor
overlijden aanvraagouder Bedrag
van

overleden gedupeerden

148

Aanvraag eerste toets bij leven

van toepassing

30K 1B valt in nalatenschap

Categoric B

Aanvraag eerste toets met

N v t

•

Ex partnerregeiing

Geen toegang tot
N vt

00020

• J

11

A

Ministerie van Financien

4u2 K^KV j ^V
V

Directie Directe
TER INFORMATIE

Belastingen

Toeslagen

Aan

de staatssecretaris van Financien

Toesiagen en Douane

Persoonsgegevens

nota

Eerste conceptversie aanvullend wetsvoorstel Wet

hersteloperatie toesiagen

Datum
3 november 2022

Aanleiding
Om de beoogde indiening per april 2023 van het aanvullende wetsvoorstel
Hersteioperatie Toesiagen te kunnen halen dient op 14 november a s het
aanvullende wetsvoorstel ter advisering voorgelegd te worden aan de
adviesorganen zoals de Autoriteit Persoonsgegevens en de Raad vobr de
KecntspraaKj

en ae

uitvoeringstoetsen aangevraagd

Notanummer
2022 0000270787

1

Bijiagen
Concept memorie van
toelichting

2

Concept wettekst

3

Concept artikelsgewijze

toelichting

Bijgaand treft u daarom het eerste concept aan van het aanvullende wetsvoorstel
Wet hersteloperatie toesiagen Dit concept stemmen we graag met u af zodat u
eventuele aandachtspunten en suggesties met ons kunt deien Vervolgens
ontvangt u uiteriijk 10 november a s een versie van het wetsvoorstel ten~~
behoeve van uw akkoord op de verzending aan de adviesorganen en uitvoerders
Verzoek om inbreng op conceptwetsvoorstel

Graag horen wij eventuele opmerkingen bij deze conceptversie van het
aanvullende wetsvoorstel Wet hersteloperatie toesiagen die we dan kunnen
verwerken in de versie die wij aan u zullen voorleggen voor akkoord ter
verzending aan de adviesorganen en de uitvoerders

Toelichting
•

In het eerste concept van het aanvullende wetsvoorstel staan de voigende

regelingen en maatregelen opgenomen Deze onderdelen van het
wetsvoorstel zijn eerder ter besluitvorming aan u voorgelegd en op basis
daarvan in het wetsvoorstei opgenomen
Ex

partnerregeling compensatie schuldenaanpak noodvoorziening

en

brede ondersteuning

en

De uitbreiding van de kindregeiing met de kinderen van de ex
•

partner
Op dit moment wordt nog gewerkt aan de uitwerking van een regeling
voor overieden gedupeerden
Deze zal na besluitvorming hierover op
een

•

later moment in het aanvullende wetsvoorstel worden verwerkt

De aanvullende compensatie voor de werkeiilke schade bii ex oartners is
nog in ontwikkeling

uitwerking
•

en

Er wordt nog gesproken over de definitieve

overde mogelijke uitvoerder voor deze regeling

Het bijgevoegde concept van het aanvuiiende wetsvoorstei is binnen het
departement afgestemd en met de departementen van BZK J V SZW en
VWS en de VNG De aandachtspunten en suggesties uit deze afstemming

Pagina 1 van 3

1787582

00021

zijn zoveel als mogelijk verwerkt in de voorliggende conceptversie

wetsworst^

Tot 10

wnrdt vorripr oRWprkt aan een intearale check op het

nnvnmhor a q

waar QnHpr

r|f| definltle Van ex partners

9

Planning tot maandag 14 november 2022
•

i

De planning van het aanvullende wetsvoorstel is krap

deadlines voor dit wetsvoorstel elkaar snel op
Er is

Hierdoor volgen de

zie planning in de bijiage

ondanks het hoge tempo wel de mogeiijkheid om tijdens de periode

dat het wetsvoorstel voor uitvoeringstoets en advies is aangeboden

half januari
•

tot

teksten aan te scherpen en nadere inbreng te adresseren

Er wordt nog gesproken over de planning van de uitvoeringstoetsen

Verwacht moment

Processtap
Eerste leesmoment stas
\ erwerken laatste opm

Uiterlijk 4 november in tas
stas

9 november

invullen openstaande punten
Tweede leesmoment stas

Uiterlijk 10 november in tas

Versturen adviesorganen

14 november

Communicatie
N v t

Politiek bestuuiiijke context
N

v

t

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Pagina 2 van 3

1787582

00021

Bijiage Planning aanvullend wetsvoorstel Wet hersteloperatie toeslagen
Verwacht moment^

■ Processtap

Aanvragen RvdR AP ATR en RvRB Uitvoeringstoetsen

8 weken

14 november 2022

Wetgevingstoets
V66r kerstreces

Afronding wetgevingstoets
Verwerken uitvoeringstoetsen en adviezen

1 week

Week 2

9

13 januari

2023
Stukken aanleveren ACTH

13 januari 2023

ACTH

20 januari 2023

MCTH

31 januari 2023

Besiuitvorming ministerraad aanvraag spoedadvies

3

10 februari 2023

RvS

Spoedadvies Raad van State regulier advies 3

5 weken

Ontvangst en verwerking advies RvS

Week 12
maart

maanden

1 week

20

24

ontvangst advies

Week 13

27

31

maart

Week 14

Indiening TK

3 7 april

ook afhankelijk van

procedurevergadering

Behandeling TK

4 weken

aprii mei 2023

Behandeling EK

4 weken

Mei juni

Inwerkingtreding

2 weken

1 juli 2023

2023

f^agina 3 van 3

1787582

00021

• J

11

A

Ministerie van Financien

4u2 K^KV j ^V
V

Directie Directe
TER INFORMATIE

Belastingen

Toeslagen

Aan

de staatssecretaris van Financien

Toesiagen en Douane

Persoonsgegevens

nota

Eerste conceptversie aanvullend wetsvoorstel Wet

hersteloperatie toesiagen

Datum
3 november 2022

Aanleiding
Om de beoogde indiening per april 2023 van het aanvullende wetsvoorstel
Hersteioperatie Toesiagen te kunnen halen dient op 14 november a s het
aanvullende wetsvoorstel ter advisering voorgelegd te worden aan de
adviesorganen zoals de Autoriteit Persoonsgegevens en de Raad vobr de
KecntspraaKj

en ae

uitvoeringstoetsen aangevraagd

Notanummer
2022 0000270787

1

Bijiagen
Concept memorie van
toelichting

2

Concept wettekst

3

Concept artikelsgewijze

toelichting

Bijgaand treft u daarom het eerste concept aan van het aanvullende wetsvoorstel
Wet hersteloperatie toesiagen Dit concept stemmen we graag met u af zodat u
eventuele aandachtspunten en suggesties met ons kunt deien Vervolgens
ontvangt u uiteriijk 10 november a s een versie van het wetsvoorstel ten~~
behoeve van uw akkoord op de verzending aan de adviesorganen en uitvoerders
Verzoek om inbreng op conceptwetsvoorstel

Graag horen wij eventuele opmerkingen bij deze conceptversie van het
aanvullende wetsvoorstel Wet hersteloperatie toesiagen die we dan kunnen
verwerken in de versie die wij aan u zullen voorleggen voor akkoord ter
verzending aan de adviesorganen en de uitvoerders

Toelichting
•

In het eerste concept van het aanvullende wetsvoorstel staan de voigende

regelingen en maatregelen opgenomen Deze onderdelen van het
wetsvoorstel zijn eerder ter besluitvorming aan u voorgelegd en op basis
daarvan in het wetsvoorstei opgenomen
Ex

partnerregeling compensatie schuldenaanpak noodvoorziening

en

brede ondersteuning

en

De uitbreiding van de kindregeiing met de kinderen van de ex
•

partner
Op dit moment wordt nog gewerkt aan de uitwerking van een regeling
voor overieden gedupeerden
Deze zal na besluitvorming hierover op
een

•

later moment in het aanvullende wetsvoorstel worden verwerkt

De aanvullende compensatie voor de werkeiilke schade bii ex oartners is
nog in ontwikkeling

uitwerking
•

en

Er wordt nog gesproken over de definitieve

overde mogelijke uitvoerder voor deze regeling

Het bijgevoegde concept van het aanvuiiende wetsvoorstei is binnen het
departement afgestemd en met de departementen van BZK J V SZW en
VWS en de VNG De aandachtspunten en suggesties uit deze afstemming

Pagina 1 van 3

1803786

00022

zijn zoveel als mogelijk verwerkt in de voorliggende conceptversie

wetsworst^

Tot 10

wnrdt vorripr oRWprkt aan een intearale check op het

nnvnmhor a q

waar QnHpr

r|f| definltle Van ex partners

9

Planning tot maandag 14 november 2022
•

i

De planning van het aanvullende wetsvoorstel is krap

deadlines voor dit wetsvoorstel elkaar snel op
Er is

Hierdoor volgen de

zie planning in de bijiage

ondanks het hoge tempo wel de mogeiijkheid om tijdens de periode

dat het wetsvoorstel voor uitvoeringstoets en advies is aangeboden

half januari
•

tot

teksten aan te scherpen en nadere inbreng te adresseren

Er wordt nog gesproken over de planning van de uitvoeringstoetsen

Verwacht moment

Processtap
Eerste leesmoment stas
\ erwerken laatste opm

Uiterlijk 4 november in tas
stas

9 november

invullen openstaande punten
Tweede leesmoment stas

Uiterlijk 10 november in tas

Versturen adviesorganen

14 november

Communicatie
N v t

Politiek bestuuiiijke context
N

v

t

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Pagina 2 van 3

1803786

00022

Bijiage Planning aanvullend wetsvoorstel Wet hersteloperatie toeslagen
Verwacht moment^

■ Processtap

Aanvragen RvdR AP ATR en RvRB Uitvoeringstoetsen

8 weken

14 november 2022

Wetgevingstoets
V66r kerstreces

Afronding wetgevingstoets
Verwerken uitvoeringstoetsen en adviezen

1 week

Week 2

9

13 januari

2023
Stukken aanleveren ACTH

13 januari 2023

ACTH

20 januari 2023

MCTH

31 januari 2023

Besiuitvorming ministerraad aanvraag spoedadvies

3

10 februari 2023

RvS

Spoedadvies Raad van State regulier advies 3

5 weken

Ontvangst en verwerking advies RvS

Week 12
maart

maanden

1 week

20

24

ontvangst advies

Week 13

27

31

maart

Week 14

Indiening TK

3 7 april

ook afhankelijk van

procedurevergadering

Behandeling TK

4 weken

aprii mei 2023

Behandeling EK

4 weken

Mei juni

Inwerkingtreding

2 weken

1 juli 2023

2023

f^agina 3 van 3

1803786

00022

\y l^ l ^7 rL
2

w

m
i^

ii

Ministerie van Financien

I

zo

Dfrectfe Directe
TER BESLISSING

Belastingen

Toeslagen

Aan

de staatssecretaris van Financien

Toeslagen en Douane

Persoonsgegevens

nota

Verzending aanvullend wetsvoorstel naar adviesorganen
Datum
10 november 2022
Notanummer
2022 0000274190

Bijiagen
Memorie van toelichting

Aanleiding

wettekst

We sturen het aanvuliende wetsvoorstel hersteloperatie toeslagen

het

aanvullende wetsvoorstel

begin volgende week graag naar de adviesorganen
Ook worden dan uitvoeringstoetsen aangevraagd
Beslispunten wetsvoorstel naar adviesorganen en uitvoeringstoetsen aanvragen
Wij adviseren u om in te stemmen met
•
verzending van het aanvullende wetsvoorstel Wet hersteloperatie
toeslagen naar de adviesorganen en
«

het aanvragen van de uitvoeringstoetsen

Toelichting
U heeft afgelopen 4 november jl

wetsvoorstel ontvangen

een

eerste conceptversie van het aanvullende

Er wordt ondertussen telkens verder gewerkt aan het

wetsvoorstel om bijvoorbeeld zaken aan te scherpen
en

definitie ex

partnerregeling

te verduidelijken

Er is gedurende de tijd dat het wetsvoorstel ter advisering en voor het opstellen
van

uitvoeringstoetsen is aangeHOgen Ue llloyelijklTeTu ^m

teksten aan te scherpen en nadere inbreng te adresseren

tot half januari 2023

Ondertussen wordt ooR

g e^erkt aan regelingen voor nabestaanden van oveneaen aanvragers van de
kinderopvangtoeslag en overleden kinderen Deze regelingen worden zo spoedig

mogelijk aan u voorgelegd
Vragen bij conceptversie van het aanvullende wetsvoorstel
U heeft een aantal vragen gesteld bij de conceptversie van afgelopen 4 november
Wij adresseren die hierna Verzoeken om de teksten te verduidelijken zijn
verwerkt in het wetsvoorstel conform uw verzoeken
De aanvullende compensate voor de werkelijke schade bij ex
nog in ontwikkeling

partners is

Er wordt nog gesproken over de definitieve uitwerking

en over de

mogelijke uitvoerder voor deze regeling Bind dit 1aar wordt de
uitwerking aan u voorgelegd en wordt u geinformeerd over de uitvoerder
Er kan een uitvoeringstoets op dit onderdeel worden gedaan op het
moment dat een uitvoerder is gevonden De kans bestaat dat de Afdeling
advisering van de Raad van State advisering aanhoudt totdat deze
uitvoeringstoets beschikbaar is

Pagina 1 van 2

1787583

00023

De vraag of SBN en VNG de ex partnerregeling kunnen uitvoeren wordt
gesteld via de uitvoeringstoetsen die gelijktijdig met de verzending van de
stukken naar de adviesorganen worden aangevraagd U wordt hierover
~

noQ

nader oeinformeerd

Wat via de toeslagpartner loopt en wat niet

scheiding

verdeling schulden bij

Na een scheiding kunnen sommige schulden buiten de

schuldenaanpak van de aanvrager van de kinderopvangtoeslag vallen Dit
zijn bijvoorbeeld schulden die op naam staan van de ex partner en niet
zijn meegenomen in de schuldenaanpak van de gedupeerde aanvrager van
een

kinderopvangtoeslag

De private schuldenregeling is grotendeels hetzelfde voor ex

partners als
oorspronkelijke aanvrager Verschlllen worden toegeticht in 3 5 4
De teksten over de Wsnp en Msnp zijn in lijn met de Wet hersteloperatie

voor de

toeslagen

9

Dit is nu helderder verwoord

Voorafgaand aan de verzending van het aanvullende wetsvoorstel naar de
Autoriteit Persoonsgegevens wordt hoofdstuk 5 gegevensverwerkingj van
de MvT verder aangescherpt
Er is geen gratis rechtsbijstand voorzien bij vaststellen van het recht op de
forfaitaire compensatie aangezien dit een afgeleid recht is van het recht
van de gedupeerde aanvrager Die laatste heeft hierbij al gratis
rechtsbijstand kunnen gebruiken Wei kunnen ex partners van een
aanvrager van een kinderopvangtoeslag die zich niet gemeld heeft omdat
hij is overleden gratis rechtsbijstand ontvangen Daarnaast wordt voorzien
in gestibsidieerde rechtsbijstand voor ex partners bij de beoordeling van
hun werkelijke schade en schuldenaanpak
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
IMiet van toepassing

c

Pagina 2 van 2

1787583

00023

fc

i

Ministerie van Financien

Programma DG
TER BESLISSING EN BESPREKING

Herstelbeteid

Aan

de staatssecretaris van Financien

Toeslagen en Douane
Persoonsgegevens

nota

Voorstel regeling overleden gedupeerden

Datum
L7 november 2022
Notanummer

2022 0000276484

Bijiagen
geen

Aanleidino
Er wordt gewerkt aan het vormgeven van beleid voor de situatie dat

mogelijk
gedupeerde aanvragers van een kinderopvangtoeslag zijn overleden en hun
toeslagpartners waarvan wordt verondersteld dat zij als lid van het gezin
indirect zouden hebben geprofiteerd van de herstelmaatregelen van de
aanvrager nu geen toegang hebben tot compensate of vervolgregeiingen

•

Wij steiien voor om een maatregei te treffen voor de toesiagpartner van een
overieden aanvrager die nog geen of niet alle beschikkinoen voor een

hersteimaatregel heeft ontvangen

Die toesiagpartner kan dan zelf aanspraak

maken op de herstelmaatregelen voorde overleden aanvrager
Bespreekpunt
•

Wij bespreken graag het volgende met u Als er geen overblijvende partner is
na overlijden van de aanvrager zouden we kunnen regelen dat d^aanspraak
op herstelregelingen op de kinderen overgaat zodat ook zij als leden van het
gezin de herstelmaatregelen kunnen ontvangen

O

iJ

kti I
0^
n

Kernpunten

Overwegingen bii het advies
In de uitwerking van het advies hebben we als uitgangspunt genomen dat het

doel is om zoveel mogelijk de situatie te benaderen dat de gedupeerde nog in
leven zou zijn

waarbij veelal het huidige gezin van de gedupeerde deelgenoot
Er zal gezien de veelheid aan mogelijke individuele
situates hier niet altijd aan voldaan worden De in deze nota geschetste twee
mogelijke benaderingen zijn de in uitvoering en wetgeving mogelijke
is van de compensatie

benaderingen hiervan
Het aanwijzen van de toesiagpartner als begunstgde sluit aan bij de wens om
de overblijvende partner van een overleden aanvrager niet te benadelen Die
partner wordt in dit geval bevoordeeld
Met een aparte regeling voor de overblijvende partner van een overleden
aanvrager wordt voorkomen dat de overblijvende partner een oneigenlijkf
beroep moet doen op de ex partnerregeling
y

0^
1803793

Pagina 1 van 8

00024

•

Deze optie is vaak ook in lijn met de volgorde die in het erfrecht wordt

gehanteerd tenzij er een testament is dat iets anders voorschrijft

We

verwachten niet dat dat vaak zal voorkomen
•

Met de voorgestelde regeling kunnen we gericht uitkeren en ook samenloop
van

•

herstelregeiingen zoveel mogelijk voorkomen

Deze richting kan op instemming rekenen van J

V en is vooraf besproken met

medewerkers van de Koninklijke Notariele Beroepsorganisatie
•

De maatregel houdt een

qua omvang van de groep beperkte uitbreiding van
de doelgroep van de compensatieregelingen in Mensen die niet zelf

gedupeerd zijn in het kader van de kinderopvangtoeslag ontvangen dan
immers grote geldbedragen die zijn bedoeld om de aanvrager te
compenseren

en een

nieuwe start te bieden

verot een aoede araumentatie

Elke uitbreiding van deze groep

met name in het licht van het advies van de

Afdeling advisering van de Raad van State bij de Wet hersteloperatie
toeslagen waarin zij heeft gewezen op het oelilkheidsbealnsei en het grote
verschil tussen gedupeerden en niet qedupeerden
•

NB Een aantal zaken moet nog nader worden uitgewerkt

het al dan niet

hanteren van een peildatum en de wijze waarop de toeslagpartner aanspraak
kan maken op herstelmaatregelen aanvraag ambtshalve
Bij die uitwerking
speelt ook de uitvoerbaarheid een belangrijke rol Voorafgaand aan de
bespreking van deze nota volgende week hopen we hier meer duiding op te

kunnen geven
Toelichtino
•

Indien een aanvrager van kinderopvangtoeslag erkend wordt als gedupeerde

komt hij in aanmerking voor een herstelmaatregel

De bestuursrechtelijke en
privaatrechtelijke schuldenregeling geldt ook voor de toeslagpartner vanaf het
moment van het uitkeren van het forfaitaire bedrag van € 30 000 De reden
hiervoor is dat het wenselijk wordt geacht om dit bedrag voor de aanvrager

beschikbaar te houden zodat die aanvrager zoveel mogelijk een nieuwe start
kan maken

Om deze reden worden

betalingsachterstanden

van

bijvoorbeeld wel de

private schulden overgenomen of betaald

wordt niet de hoofdsom vergoed

maar

Indien de aanvrager overlijdt voordat een

herstelmaatregel is aangevraagd of daarop door UHT is beschikt vervalt de
aanvraag van de aanvrager en daarmee het recht op de herstelmaatregel en
overige regelingen in de hersteloperatie
•

Het wordt^nwenselijk geacht dat de partner van een overladen aanvrager in
de hersteloperatie door het overlijden van de aanvrager wordt benaHieTdlieh

opzichte v^n de situatie waarin de aanvrager nog Fad geleefd“en waarin de
p^n^r“zoWel qua compensate als qua schuldenregelingen m ee ffa dTu rmen
prbfir^reTTTiW^taat tegenover dat de herstelmaatregelen z ijhlj^doeld vbor
de^ In hefverleden gedupeerde aanvrager en dat de schuldenregelingen zijn
bedoeld om die persoon zoveel mogelijk in staat te stellen om met de partner
op het moment van het uitkeren van het forfaitaire bedrag een nieuwe start
te maj en
•

Als het wenselijk is om de overblijvende partner na overlijden van de
aanvrager te laten delen in de regelingen van de hersteloperatie

dan is de

vraag vervolgens hoe kunnen we ervoor zorgen dat de partner van een
overladen aanvrager aanspraak kan maken op de herstelregeling die bij leven
de overladen gedupeerde aanvrager toegekend zou zijn
hieronder nader worden uitgewerkt

aan

1

Deelvragen die

Wie kan aanspraak op de herstelregeiingen maken

Pagina 2 van 8

1803793

00024

2

Op welke regelingen in de hersteloperatie kan aanspraak gemaakt
worden

3

Hoe kunnen we de aanspraak zo gericht mogelijk vormgeven

Ad 1 Wie kan aanspraak maken
We hebben eerder voorgesteld om alleen de aanvragen van de aanvrager die
aanvraag heeft ingediend waarop nog niet is beschikt en die is overleden af te
doen en daarbij het erfrecht te volgen We stellen hier een wijziging in deze
een

benadering voor en in alle gevallen waarin een gedupeerde is overleden de
aanspraken van diegene toe te kennen aan de overblijvende toeslagpartner op
het moment van overlijden Dit houdt in dat ook wanneer door de overleden
gedupeerde geen aanvraag is gedaan wordt voorzien in het bieden van
compensatie
Het wordt in deze benadering wenselijk geacht om de overblijvende partner van
een

overleden gedupeerde in de hersteloperatie herstel te doen toekomen

Er

wordt binnen de hersteloperatie voorzien in een nieuwe start voor de gedupeerde

herstelregeiing Om de gedupeerde aanvrager te helpen bij een nieuwe
start wordt gekeken naar de schuldensituatie binnen het gezin Om die reden

van een

worden bestuursrechtelijke schulden kwijtgescholden en worden achterstanden op

private schulden overgenomen of betaald Vanuit deze gedachte dat gekeken
w^t naaMe sLtuatje binnen het gezin kan worden verdedigd dat degene die op

hf^moment van overmaen^ioeslagoartner is van de overleden gedupeerde

aanspraak nroveriijden kan maken op de herstelmaatregelen
Ad 2 De regelingen in de hersteloperatie waarop de aanspraak blijft
bestaan
Een keuze is of de partner van een overleden aanvrager een

beroep kan doen op

zoals private schulden en toegang tot het vergoeden van

vervolgregelingen
werkelijke schade CWS
Wij zien twee mogelijkheden voorde afbakening van
de regelingen in de hersteloperatie waarvoor men na het overlijden van de
aanvrager in aanmerking komt
In de ene route
kan de partner in aanmerkingjsomen voor vervolgregelingen
en daar zo nodig een aanvraag voor indienen
tn de andere route wordt dk
mogelijkheid niet of beperkt opengesteld en woraefTbijvoorbeeld alleen publiekeV
schulden kwijtgescholden

jfa

z

u

e^i^b

Ad a

Het openstellen van alle vervolgregelingen past bij de ratio achter de regeling
Deze ratio is dat wordt verondersteld dat de partner op het moment van

overlijden van de aanvrager

indien de aanvrager niet zou zijn overleden
voordeel zou hebben genoten door erkenning van gedupeerdheid van de

een

aanvrager Dit zal niet in alle gevallen feitelijk het geval zijn omdat een
samenwonende broer zus of onbekende derde onder omstandigheden ook als

toeslagpartner kan kwalificeren Als bljvoorbeeld de afhandeling van werkelijke
schade uitgesloten zou worden dan zou de vervolgvraag rijzen of het redelijk is
om al gedane aanvragen werkelijke schade door aanvragers buiten behandeling te
laten Wei leidt deze keuze tot in potentie lastige uitvoeringsvragen Zo is een
vraag hoe de commissie werkelijke schade de aannemelijkheid van de schade van
een

overleden aanvrager kan beoordelen We kunnen ons voorstellen dat het voor

de toeslagpartner moeilijk zal zijn om de werkelijke schade van de overledene

Pagina 3 van 8

1803793

00024

1

aannemelijk te maken en dat het proces om die reden mogelijk als weinig
bevredigend wordt ervaren Indien de weg naar de connmissie werkelijke schade
wordt afgesloten dan verwijst dat nabestaanden naar de burgerlijk rechter waar
zij een vordering wegens onrechtmatige daad aanhangig zouden kunnen maken

Ad b
In deze optie kan de overblijvende partner van een overladen aanvrager geen
aanspra aR maken op de regaling voor private schulden en werkelijke scKade Dit

pdbL [liefgoed bij de wens om de overblijvende partner de hersteir^elingen te
bieden waar de aanvrager bij leven recht op zou hebben
Ad 3 Hoe kunnen we de aanspraak zo gericht mogelijk vormgeven
Er zijn twee manieren waarop de aanspraak van de overladen aanvrager van een

herstelregeling kan worden voortgezet
^ Toekenning van herstelregelingen aan de nalatenschap van de overleden
aanvrager Dit gebeurt door een beschikking vast te stellen ten aanzien van
de al overleden gedupeerde Compensatiebedragen maken dan automatisch
deel uit van de nalatenschap en worden verdeeld voigens de regels van het
erfrecht

0

Toewijzing aan een andere persoon zoals de toeslagpartner op het moment
van overiijden door zelf de begunstigde n
aan te wljzen Dit gebeurt door
een beschikking vast te stellen ten aanzien van de aan te wljzen nabestaande
bv de toeslagpartner op moment overiijden

toekenning

Ad a
aan {nalatenschap van de overleden aanvrager
■iS deze situatie wordt een al dan niet ingedlende aanvraag van een overleden

aanvrager voortgezet waarna toekenning van herstelregelingen aan de
overledene voIgt Hieruit voIgt dat compensatiebedragen en kwijtgescholden
schulden deel uitmaken van de nalatenschap

gebeurt voigens de regels van het erfrecht
gefe^den is verdeeld

Verdeling van de nalatenschap

Het kan zi1n dat de boedel al iaren

~

In het erfrecht is geregeld welke personen na overiijden aanspraak maken op de
erfenis

Het gaat hierbij om personen waarmee een formele partnerrelatie bestaat
huwelijk of geregistreerd partnerschap of waarvan de overledene in een
testament heeft bepaald dat diegene een deel van het vermogen toekomt
Indien er geen testament is heeft de partner die niet door middel van huwelijk of

geregistreerd partnerscnap partner is van de erflater geen recht op de erfenis en
dus ook niet op de compensatie of tegemoetkoming
De wet bepaalt wie de
erfgenamen van de overledene zijn en voor welk deel In het geval geen sprake is
van een partner komen de kinderen van de overleden aanvrager in aanmerking
voor de erfenis Wettelijke erfgenamen zijn
namelijk
1
de partner tgehuwd of geregistreerd partner
kinderen en hun
afstammelingen
2
indien de overledene geen partner had en ook geen klein kinderen dan
wordt gekeken of er ouders broers zussen en afstammelingen zijn 2o
niet dan wordt naar groep 3 gekeken
3
grootouders met hun klein kinderen ooms tantes neven en nichten zo
niet dan
4

naar

groep 4

overgrootouders en hun afstammelingen
geldbedragen naar de Staat

zo

niet

dan gaan de

Pagina 4 van 8

1803793

00024

Een overleden aanvrager kan in zijn testament o a

hebben bepaald dat hij zijn

vermogen nalaat aan een affectieve relatle een voormalige partner of charitatieve
indien ervoor zou worden gekozen om de regels van het
instelling Dit zou

erfrecht ook in dit kader te hanteren

in het laatste geval betekenen dat de
compensatie ten bate van die instelling zou komen Dit is dan conform de laatste
wens van die aanvrager Wij verwachten dat dit niet vaak zal voorkomen

’Voordelen ^
laatste wens van de overledene wordt gerespecteerd
•

Het is goed mogelijk om vast te stellen wie de erfgenamen zijn

•

De verdeling van de te ontvangen bedragen wordt door het erfrecht bepaald

•

Geen complexe afbakeningsvraagstukken

Nadel

Als een nabestaande

bv

de partner

de erfenis eerder al heeft verworpen

krijgt die partner geen recht op de nagekomen baten in dit gevai zijn dat alle
herstelbedragen een latere toekenning maakt die verwerping niet ongedaan
De compensatie vioeit dan naar de schuldeisers en ultimo de Staat Het
ministerie van Justitie en Veiligheid wil hierop geen uitzondering maken
Het volgen van de regels van het erfrecht bij de bepaling van de
perso o n en die worden begunstigd door de herstelregelingen is minder
gericht dan die perso o n en zelf aanwijzen Zo kan ook geld terechtkomen
bij een charitatieve instelling of personen die geen deel uitmaakten van het
gezin van de overledene op het moment van overlijden
De verdelingslast van de nalatenschap ligt bij de notaris Als de nalatenschap
al is afgehandeld leidt dat tot meerwerk voor een notaris Dat kan leiden tot
extra kosten die in beginsel van de compensatie worden betaald en waardoor
minder overblijft voor de partner
Doorde compensatiebedragen kan de nalatenschap groter worden Dit kan
leiden tot een te betalen bedrag aan erfbelasting De kans dat dit gebeurt is
vanwege hoge vrijstellingsbedragen niet groot
Als er nog schulden zijn worden eerst schuldeisers betaald waardoor er
minder overblijft voor de partner
Als de aanvrager een testament had

compensatiebedragen

0

^

bestaat de kans dat

niet bij de partner terecht komen

maar

bijvoorbeeld bij

andere personen of bij een charitatieve instelling
Ad b ToewijzIng aan andere persoon door zelf de begunstigde n aan te wijzen
•De overleden aanvrager heeft een aanvraag gedaan voor een herstelregeling of
zou dat kunnen doen tot 1 januari 2024 Dit betekent dat die
aanvrager in ieder

geval in aanmerking zou kunnen komen voor toekenning van het forfaitaire
bedrag en de integrale beoordeling Er vindt vervolgens ook ambtshalve
kwijtschelding plaats van bestuursrechtelijke schulden die ook zouden zijn

kwijtgescholden aan de overleden aanvrager
Indien de wens is om de partner van een overleden aanvrager te bevoordelen

ligt

het voor de hand om de aanspraak op deze regelingen aan de toeslagpartner toe
te kennen Zelf aanwijzen van degene die aanspraak maakt

de keuze voor andere opties

kan echter

net als

ook leiden tot moeilijk uitlegbare situaties

lastige
afbakeningsvraagstukken en toekenning van grote geldbedragen aan een niet
gedupeerde
Voordelen

Paging 5 van 8

1803793

00024

1

De compensatie komt terecht bij de partner op het moment van overlijden
van

de aanvrager

Het maakt niet uit of de erfenis eerder al is verworpen door die partner
veronderstellend dat die partner ook erfgenaam was en de erfenis a is

afgewikkeld
UHT pas in de uitvoering het begrip toeslagpartner ook in andere situaties toe
en

0
1

kan dat goed vaststellen

Overcompensatie kan eenvoudiger worden voorkomen door de aan te wijzen
personen uit te sluiten van aanvullende regelingen

zoals de ex

partnerregeling
De compensatie maakt geen deel uit van de nalatenschap er wordt dus geen^
erfbelastinq betaald en er zijn geen aanvullende notariskosten Het volledige
bedrag komt dus terecht bij de partner die aanwezig was op het moment van
overlijden van de aanvrager

TleFzelf aanwijzen van de begunstigde kan alleen in de situatie dat er nog
geen

beschikking is genomen

aanvraag ingediend

aanvraag nog in behandeling of nog geen
Als een ingediende aanvraag voor overlllden is

toegewezen qeldt autofnatisch het erfrecht Pit betekent dat we twee
verschillende werkwiizen hanteren

Het kan ais lastig worden ervaren om de
als er ex

juiste partner aan te wijzen zeker
partners zijn met wie de overledene na de eerste

terugvorderingsbeschikking samen was Tegelijkertijd is voor deze ex
partners de ex partner regeling bedoeld
Zelf aanwijzen kan tot gevolg hebben dat de toeslagpartner niet degene is die
de lasten van de erfenis heeft ontvangen

Partijen als kinderen schuldeisers

charitatieve instellingen delen niet in de compensatie terwijl zij vanwege
de afwikkeling van de nalatenschap mogelijk wel nadeel hebben ondervonden
en

door de schuldenlasten
De laatste wil van een overledene wordt doorkruist als dieqene in een

te^ament andere begunstigden heeft aangewezen
AlTef geen ToesTagpartner is op hetmoment van overlijden wordt de

compensatie niet toegekend Als beoogd wordt compensatie te geven aan het
gezin dat ten tijde van overlijden bestond zou hier rekening mee gehouden
moeten worden door op dat moment bijvoorbeeld de aanspraak op
herstelregelingen op de kinderen te laten overgaan zodat ook zij als leden
van het gezin de herstelmaatregelen kunnen ontvangen Dit brengt
beieidsvragen met zich mee onder meer over de afbakening van de
doelgroep leeftijd kinderen inwonend of ook uitwonend de verdeling van
compensatiebedragen en ook vragen over de uitvoerbaarheid Indian
wenselijk zou dit nader uitgewerkt moeten worden
Binnen de hersteloperatie worden op dit moment de aanvrager en
ex
partner die de problematiek aan den lijve hebben ondervonden
gecompenseerd om een nieuwe start te bieden De toeslagpartner op het
I moment van overlijden zal indien sprake is van een andere partner dan de
partner ten tijde van de terugvordering die tot gedupeerdheid heeft geleid
niet in die problematiek hebben gedeeld en toch een groot geldbedrag
ontvangen
Wanneer de begunstigden voor de compensatie voor de overladen aanvrager
worden aangewezen

meet worden gekozen wie in aanmerking komt voor de

Pagjna 6 van 8

1803793

00024

s

herstelbedraqen Er zljn verschillende finiformefe partners te onderscheiden Zo
kan worden gedacht aan de echtgenoot of geregistreerd partner de fiscale of
toeslagpartner of de persoon met een affectieve relatie met de aanvrager op het
moment van overlijden Dit zal in veel gevallen dezelfde persoon betreffen maar
niet altijd Het lijkt het meest logisch aan te sluiten bij de definitie van
toeslagpartner Deze keuze sluit aan bij de gebruikelijke definitie van partner in
de wet hersteloperatie Dat draagt bij aan de uitvoerbaarheid De keuze voor het
begrip toeslagpartner impliceert wel dat er meer relaties onder vallen dan
huwelijken geregistreerde partnerschappen en relaties met gezamenlijke
kinderen biologische en erkende kinderen
In de tabel hierna wordt aangegeven welke personen op basis van het fiscale en
I

toeslagpartnerschap en het erfrecht als partner van de overleden aanvrager
worden aangemerkt
Fiscaal

Erfrecht

en

toeslagpartner
V

Gehuwd

V
V

Geregistreerd partner
Notarieel samenlevingscontract
en

ingeschreven op zelfde adres

Degene die op hetzelfde
woonadres is ingeschreven in de
basisregistratie personen en
uit Wiens relatie met de

beianghebbende een kind is
geboren

V

die een kind van de

beianghebbende heeft erkend of
van

wie een kind voor

beianghebbende is erkend
die voor toepassing van een
V
pensioenregeling als partner van
de beianghebbende is aangemeld
die samen met beianghebbende
V
een waning heeft
V
waarbij op dat woonadres ook
een minderjarig kind van ten
minste een van beiden staat

ingeschreven
Ex partners van overleden aanvragers
Met het hiervoor opgenomen voorstel wordt een toekenning geboden voor
degenen die op het moment van overlijden partner waren van de gedupeerde Wi]
stellen voor om de groep ex partners waarvan de aanvrager is overleden een
zelfstandig recht te geven op het aanvragen van de ex partnerregeling Daarvoor
moet worden vastgesteld dat het aannemelijk is dat de overleden aanvrager
indien hij zich zou hebben gemeld bij UHT om in aanmerking te komen voor een
herstelmaatregel als gedupeerde zou zijn aangemerkt

Watkunnen we nu a

doen

Pagina 7 van 8

0

1803793

00024

Bij UHT zijn 217 situaties bekend waarin de gedupeerde voor of tijdens het
herstelproces is overleden Omdat er nu nog geen beleid is hiervoor kan de
overblijvende partner vastlopen in het hersteiproces
Ais gedupeerden voor overiijden een toekennende beschikking hebben gehad dan
wordt het forfaitaire bedrag uitbetaaid en worden bestuursrechtelijke schulden

kwijtgescholden

Ook kan de overblijvende partner onder voorwaarden een

aanvraag voor de regeiing voor private schulden doen

Ais gedupeerden zijn overleden voordat ze een toekennende beschikking hebben

ontvangen staat de overblijvende partner nu nog met lege handen Voor het
geven van toegang tot deze regelingen aan een nabestaande moet een basis in

regelgeving gecreeerd worden
Uitvoerbaarheid
Steeds geldt dat de voorstellen worden gedaan met het voorbehoud van een

uitvoeringstoets Over de uitvoerbaarheid kan
vooruitlopend daarop het
voT^nde worden opgemerkt
Het betreft naar zijn aard ingewikkelde reoelinaen waarbij de uitvoering

aanleiding kan geven tot uitvoerinqsdilemma s
Het hangt mede van de oartnerdefinitie af op welke wijze UHT kan vaststellen
of er sprake Is van partnerschap op het moment van overiijden Ais daaronder

ook feitelijk samenwonende partners worden gerekend is dat voor UHT veel

moeilijker te beoordelen dan ais het gaat om partnerschappen die naar hun
aard met documenten kunnen worden onderbouwd
Voor schulden geidt dat er een duidelijke afbakening moet komen van de
schulden die wet voor kwijtschelding in aanmerking komen en schulden

waarbij dat niet het geval is

Ook kan relatief vaak sprake zijn van schulden

die al zijn afgelost

Voor de toegang tot de aanvullende werkelijke schade geldt dat het voor

partners lastig kan zijn de werkelijke schade van hun overleden partners te
onderbouwen

Openstellen van deze gang kan daarmee leiden tot
teleurstelling bij partners maar ook tot lastig te beoordelen aanspraken voor
UHTen de CWS

Budgettaire gevolgen
De toekenning van de herstelmaatregelen aan toeslagpartners van overleden
qedupeePden k^n binnen de huidige begroting worden ingepast Er is geen s pTake
van additionele uitgaven aangezien gedupeerden hier al recht op hebben bij niet
overlijden en in de begroting geen mindering is opgenomen voor overleden
gedupeerden
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Pagina 3 van 8

1803793

00024

Ministerie van Financien

TER BE5LISSING

Programma DG Herstel
Programma DG

Aan

de staatssecretaris van Financien

Herstelbeleid

Toeslagen en Douane

Persoonsgegevens

nota

Nota nabestaanden van overleden kinderen

Datum
18 november 2022
Notanummer
202Z 000028236

Aanleiding

Bijiagen

navolging van het vraagstuk nabestaanden KOT aanvragers is ook het
vraagstuk van de overleden kinderen van gedupeerden nogmaals tegen het licht
gehouden In de periode van de toeslagenproblematiek zijn er voor zover we nu

geen

In

weten

413 kinderen^ van KOT aanvragers overleden

De ouders en

nabestaanden van deze kinderen hadden naast het verwerken van dit verlies ook
nog om te gaan met de toeslagenproblematiek

In deze nota wordt een voorste

gedaan om ook de overleden kinderen te erkennen als getroffenen door de
toeslagenproblematiek
Beslispunt
1

Gaat u akkoord om ook overleden kinderen te erkennen in hun getroffen zijn

door de toeslagenproblematiek door een financiele tegemoetkoming

die aan

hen zou zijn toegekend toe te laten komen aan hun nabestaanden
2

Gaat u akkoord om deze nabestaanden van overleden kinderen aan te wijzen

als begunstigden van de financiele tegemoetkoming
wie onder
3

nabestaanden

Hierna wordt uitgelegd

worden verstaan

Gaat u akkoord met het vragen van advies aan het ouderpanel over de

uitwerking van hun eerdere reflectie op een regeling voor overleden kinderen
hen met name te bevragen op de verdere uitwerking voor het
vormgeven van voornoemde erkenning
en

Kernpunten
•

Kinderen van gedupeerde KOT aanvragers

voormalig

tot emotioneel herstel te komen

Een steun in de rug om weer aan hun

toekomst toe te komen

\
\

Overleden kinderen valien niet onder de reikwiidte van de kindregeling
Gezien het doel van de kindregeling
een

^

het bieden van steun in de rug

dA

f

dx p

is dat

logisch maar gevoeiig gegeven

Zie toelichting bij doelgroep

AFGESCHERMD

1803770

r

pleegkinderen en

mogelijk op termijn ook eigen kinderen van ex partners krilgen met de
inwerkingtreding van de kindregeling in de wet een zeifstandig recht zij z jn
T~
immers ook getroffen doorde rnp iar|pnprnhilpnnqtiek Die erkennino is
in
een
financiele
en
brede
vormgegeven
tegemoetkoming
ondersteuning bm

Psgina I van 5

00025