Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 1989-1990

20585

Nr. 8
1
Samenstelling:
Leden: Van Dis (SGP), Stoffelen (PvdA),
Aarts (CDA), voorzitter, Beinema (CDA),
Stemerdink (PvdA), Van Mierlo (D66),
Gualthérie van Weezel (CDA), Frinking
(CDA), Hennekam (CDA), Van der Linden
(CDA), Leerling (RPF), Van Es (Groen Links),
Herfkens (PvdA), Bolkestein (VVD),
Weisglas (VVD), Van Heemskerk Pillis–
Duvekot (VVD), De Kok (CDA), Vos (PvdA),
Janmaat (Centrumdemocraten), Eisma
(D66), Van Traa (PvdA), ondervoorzitter, De
Hoop Scheffer (CDA), Melkert (PvdA),
Lonink (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Valk
(PvdA),
Plv leden: Korthals (VVD), J. H. van den
Berg (PvdA), Van lersel (CDA), Mateman
(CDA), Buurmeijer (PvdA), Tommel (D66),
Van Houwelingen (CDA), Huibers (CDA),
Van Vlijmen (CDA), Deetman (CDA),
Brouwer (Groen Links), Beckers-de Bruijn
(Groen Links), Verspaget (PvdA), Voorhoeve
(VVD), Wiebenga (VVD), Nijpels (VVD),
Doelman-Pel (CDA), Wöltgens (PvdA), M
Zijlstra (PvdA), Kohnstamm (D66), Zijlstra
(PvdA), Van Rooy (CDA), Paulis (CDA), Van
Gijzel (PvdA), Scheltema-de Nie (D66),
Quint-Maagdenberg (PvdA)
2
Samenstelling:
Leden: Aarts (CDA), Van Leijenhorst (CDA),
Beckers-de Bruijn (Groen Links), Gualthérie
van Weezel (CDA), E. G Terpstra (VVD),
Buurmeijer (PvdA), Nijpels (VVD), Leerling
(RPF), De Pree (PvdA), Krajenbink (CDA),
Herfkens (PvdA), ondervoorzitter, Tommel
(D66), Weisglas (VVD), Laning-Boersema
(CDA), Paulis (CDA), Janmaat (Centrumde–
mocraten), Van Traa (PvdA), Verspaget
(PvdA), De Hoop Scheffer (CDA), voorzitter,
Ter Veer (D66), Lonink (PvdA), Apostolou
(PvdA), Van Rooy (CDA), Quint–
Maagdenberg (PvdA),
Plv. leden: Van Noord (CDA), Van der
Linden (CDA), Rosenmöller (Groen Links),
Van de Camp (CDA), Bolkestein (VVD),
Kombrink (PvdA), Korthals Altes (VVD), Van

915795F
ISSN0921 7371
SDU uitgeverij 's Gravenhage 1989

Raamwet adviesraden buitenlands–,
ontwikkelingssamenwerkings– en
defensiebeleid

EINDVERSLAG

Vastgesteld 7 december 1989
Na kennisneming van de memorie van antwoord bleek er in de vaste
Commissies voor buitenlandse zaken,' voor ontwikkelingssamenwerking2
en voor defensie3 nog behoefte te zijn bij de leden van de C.D.A.–,
P.v.d.A– en V.V.D.-fracties aan het maken van opmerkingen en het stellen
van nadere vragen.
De leden van de P.v.d.A.-fractie toonden zich daarbij in het algemeen
tevreden over de op hun vragen verstrekte antwoorden. Op enkele
punten was dit echter niet of onvoldoende het geval. Hierop wilden zij
nogmaals de aandacht vestigen.
De leden van de V.V.D.-fractie spraken hun dank uit voor de
antwoorden die door de betreffende ministers in de memorie van
antwoord zijn gegeven.
Deze leden herhaalden hun vraag of het terugdringen van het aantal
adviesraden in de betreffende sector van zes naar vijf bevredigend kan
worden genoemd. Met instemming hadden zij kennis genomen van de
opmerking in de memorie van antwoord dat «in principe niet naast
adviesraden welke hun bestaan ontlenen aan deze raamwet, nog andere
adviesraden in het leven geroepen dienen te worden, waarvan de
oprichting niet conform de bepalingen van dit wetsvoorstel wordt
Dis (SGP), Van Zijl (PvdA), G de Jong
(CDA), Van Otterloo (PvdA), Ybema (D66),
Schutte (GPV), Bijleveld-Schouten (CDA),
Huibers (CDA), Schaefer (PvdA), Vermeend
(PvdA), Roosen-van Pelt (CDA), Schimmel
(D66), Van Gijzel (PvdA), Borgman (CDA),
Melkert (PvdA).
3
Samenstelling:
Leden: Stemerdink (PvdA), Gualthérie van
Weezel (CDA), Frinking (CDA), ondervoor–
zitter, Borgman (CDA), Buurmeijer (PvdA),
Mateman (CDA), Van Houwelingen (CDA),
Van Vlijmen (CDA), Leerling (RPF), Van Es
(Groen Links), Bolkestein (VVD), voorzitter,
Korthals (WD), Van Heemskerck Pillis
Duvekot (VVD), De Kok (CDA), Vos (PvdA),

Janmaat (Centrumdemocraten), Eisma
(D66), Van Traa (PvdA), J. H. van den Berg
(PvdA), Ter Veer (D66), Achttienribbe-Buijs
(PvdA), Koffeman (CDA), M. Zijlstra (PvdA),
Valk (PvdA),
Plv leden: Huys (PvdA), Van der Linden
(CDA), Aarts (CDA), Paulis (CDA), Quint–
Maagdenberg (PvdA), Van Rooy (CDA), De
Hoop Scheffer (CDA), Van Dis (SGP),
Beckers-de Bruijn (Groen Linksj, Linschoten
(VVD), Dijkstal (VVD), Weisglas (VVD),
Janmaat Abee (CDA), Melkert (PvdA),
Tommel (D66), Schoots (PvdA), Van
Middelkoop (GPV), Schimmel (D66),
Doltnan (PvdA), Krajenbrink (CDA), Lonink
(PvdA), Herfkens (PvdA)

Tweede Kamer, vergaderjaar 1989-1990, 20 585, nr. 8

geregeld». Zij verwezen daarbij ook naar het eerste uitgangspunt bij de
reorganisatie van de externe advisering, nl. de «terugdringing van het
aantal externe adviesraden». In verband daarmee zouden zij gaarne
willen vernemen hoe de resultaten terzake in deze sector zich verhouden
tot de resultaten in andere sectoren. Vanzelfsprekend onderschreven
deze leden het belang van kwalitatief goede adviezen over belangrijke
onderwerpen betreffende het beleid van de Nederlandse overheid.
De leden van de P.v.d.A.-fractie achtten allereerst de nadere uitleg van
de betekenis van de woorden «in voorkomende gevallen», waar werd
vastgesteld dat verschillende in de maatschappij levende opvattingen
met betrekking tot een aandachtsgebied in een adviesraad vertegen–
woordigd kunnen zijn, vooralsnog niet afdoende. Teneinde een uitein–
delijk oordeel te kunnen vellen stelden zij er prijs op dat per relevante
adviesraad zou worden beargumenteerd om welke reden werd
afgeweken van het streven naar een redelijk evenwichtige vertegenwoor–
diging vanuit de samenleving.
Ten tweede waren zij niet overtuigd door de argumentatie met
betrekking tot het afwijzen van een ruimere formulering terzake advies–
aanvragen vanwege de Tweede Kamer. De aangevoerde overwegingen
van financiële aard en doelmatigheid kwamen hen voor als substituut van
de vrees dat in voorkomende gevallen aan aanvragen van de regering
minder prioriteit zou kunnen worden gegeven. Waar echter in het
voorstel van wet nadrukkelijk aan de adviesraden zelf werd overgelaten
regels omtrent de eigen werkwijze te stellen, achtten zij een dergelijke
afweging bij de adviesraden in juiste handen. En in zoverre sprake zou
blijken te zijn van financiële consequenties zou de Kamer het eerst
aangewezen orgaan zijn om hieraan gevolgen te verbinden. Zij zouden
het op prijs stellen wanneer het kabinet zijn terughoudende opstelling
deze zou willen heroverwegen.
Ten derde wensen zij terug te komen op hun eerdere suggestie regelen
te stellen inzake de reactie namens de regering op ongevraagde
adviezen. Zij stipuleerden hierbij dat deze suggestie geen betrekking had
op door de Tweede Kamer (art. 3, derde lid) gevraagde adviezen, doch
uitsluitend op door de betreffende adviesraad uitgebrachte ongevraagde
adviezen (art. 3, vierde lid).
Om het werk van de adviesraden recht te doen en hun ruimte voor
zelfstandig opereren te benadrukken achtten zij het gewenst dat de
regering, op enigerlei wijze die uiteraard niet zou kunnen worden voorge–
schreven, als regel op ongevraagde adviezen zal reageren, zodat de
Tweede Kamer hiervan ook kennis kan nemen. Ten vierde riepen de
opmerkingen over de status van de ambtelijke secretariaten van de
afzonderlijke adviesorganen nog nadere vragen op. In het bijzonder
vroegen zij zich af hoe de voorgestelde bepaling onder art. 6, tweede lid
zich verhield ten opzichte van de praktijk waarin in een aantal gevallen
sprake blijkt van overlapping met het departementale apparaat en de hier
binnen geregelde verantwoordelijkheden. Meer toegespitst was hen de
formulering in de bijlage onder 2 (ACM) opgevallen, waarin omtrent de
positie van de secretaris nadrukkelijk werd aangegeven dat deze voor de
uitoefening van zijn functie uitsluitend verantwoording schuldig is aan de
minister. Hoe was een en ander met elkaar te rijmen, zo vroegen zij.
De leden van de C.D.A.-fractie merkten hierna het volgende op. In het
antwoord op de vraag over de op één na laatste volzin van onderdeel
zeven in de memorie van toelichting stelt de regering dat de bestaande
tekst van de memorie van toelichting te verkiezen is. In artikel 11, eerste
lid, staat: «Onze ministers bepalen zo spoedig mogelijk een standpunt
ten aanzien van de adviezen, bedoeld in artikel 3, eerste lid». De
memorie van toelichting geeft aan dat deze bepaling van overeenkom–

Tweede Kamer, vergaderjaar 1989-1990, 20585, nr. 8

stige toepassing is voor artikel 3, tweede lid. Dat staat echter niet in het
voorstel van wet. Alleen artikel 11, tweede lid, is van toepassing op
artikel 3, tweede lid. Derhalve ware het wenselijk om alsdan in artikel 11,
eerste lid, op te nemen dat dit artikel 3, tweede lid, zoals de regering zelf
in de memorie van toelichting aangeeft en in de memorie van antwoord
onderstreept.
De bijlage gaf de leden van de P.v.d.A.-fractie nog aanleiding tot een
vraag over het budget van de Adviesraad Militaire Produclie. Naar
aanleiding van een vergelijking met de beschikbare gelden voor de
andere commissies en in aanmerking genomen dat in het genoemde
bedrag de personeelskosten niet waren inbegrepen, hadden zij er
behoefte aan een nadere onderbouwing van het AMP-budget te
ontvangen.
In het verlengde hiervan vroegen zij of het overweging zou verdienen
in het wetsvoorstel alsnog een bepaling op te nemen die de criteria voor
directe dan wel indirecte subsidiëring van de kosten van de adviesraden
zou vastleggen.
In de redactionele opmerkingen vroegen de Vaste commissies in
artikel 2, tweede en derde lid, de term «termijn van instelling» te
wijzigen. Hoewel de regering vindt dat deze term geen verdere verduide–
lijking behoeft ware het beter hier te spreken van de periode van
werkzaamheid.
Vertrouwend dat de regering tijdig voor de openbare behandeling van
dit wetsvoorstel schriftelijk zal antwoorden op de bovenstaande vragen
en opmerkingen, achten de commissies die openbare behandeling
daarmee genoegzaam voorbereid.
De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,
Aarts
De griffier van de vaste commissie voor Defensie,
Hubert
De voorzitter van de vaste commissie voor Ontwikkelingssamenwerking,
De Hoop Scheffer
De voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,
Bolkestein

Tweede Kamer, vergaderjaar 1989-1990, 20 585, nr. 8