Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

35 764

Wijziging van de Wet bevordering
integriteitsbeoordelingen door het openbaar
bestuur in verband met informatiedeling tussen
bestuursorganen en rechtspersonen met een
overheidstaak en enige overige wijzigingen

Nr. 11

AMENDEMENT VAN DE LEDEN MICHON-DERKZEN EN PALLAND
TER VERVANGING VAN DAT GEDRUKT ONDER NR. 101
Ontvangen 24 maart 2022
De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:
I
Artikel I, onderdeel A, onderdeel 2, komt te luiden:
2. In het eerste lid wordt in de begripsomschrijving van betrokkene na
«de vergunninghouder,» ingevoegd «de begunstigde van een andere
beschikking,» en wordt «en de beoogd verkrijger van de erfpacht
waarvoor toestemming is gevraagd als bedoeld in de begripsbepaling
«vastgoedtransactie», onder 5°» vervangen door «de beoogd verkrijger
van de erfpacht of de opstal waarvoor toestemming is gevraagd als
bedoeld in de begripsbepaling «vastgoedtransactie», onder 5°, en de
beoogd verkrijger van een recht op eigendom of een zakelijk recht
waarvoor toestemming is gevraagd als bedoeld in de begripsbepaling
«vastgoedtransactie», onder 6°».
II
Artikel I, onderdeel A, onderdeel 3, komt te luiden:
3. In het eerste lid, in de begripsomschrijving van vastgoedtransactie,
vervalt aan het slot van subonderdeel 4° «of» en wordt subonderdeel 5°
vervangen door:
5°. toestemming voor vervreemding van erfpacht als bedoeld in
artikel 91, eerste lid, van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek of opstal als
bedoeld in artikel 104, tweede lid, van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek;
of
6°. toestemming voor het vervreemden van een recht op eigendom, of
voor het vestigen, vervreemden of wijzigen van een zakelijk recht, ten
aanzien van een registergoed dat de rechtspersoon met een overheidstaak

1

kst-35764-11
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Vervanging in verband met een wijziging van de ondertekening.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 764, nr. 11

1

heeft vervreemd onder de voorwaarde dat de verkrijger en zijn rechtsopvolgers verplicht zijn voor handelingen als hiervoor vermeld toestemming
te vragen aan voornoemde rechtspersoon.
Toelichting
De Bibob is een essentieel preventief bestuursrechtelijk instrument van
de overheid om te voorkomen dat er criminele activiteiten worden
gefaciliteerd. Ook beschermt de Bibob de concurrentiepositie van
bonafide ondernemers. Wanneer er een ernstig gevaar dreigt dat een
vastgoedtransactie wordt misbruikt voor criminele activiteiten, dan
kunnen gemeenten op grond van de wet Bibob beslissen dat een
vastgoedtransactie niet wordt aangegaan of een ter zake gesloten
overeenkomst ontbinden.
Het komt in de gemeentelijke praktijk regelmatig voor dat gemeenten
een vastgoedovereenkomst sluiten met derden, waarin is bepaald dat
wanneer de derde het pand weer verkoopt, de derde toestemming moet
vragen aan de gemeente om te mogen verkopen. Daarbij wordt vaak een
kettingbeding overeengekomen en gevestigd zodat iedere opvolgende
eigenaar eveneens toestemming moet vragen aan de gemeente voor de
verkoop van het pand. Deze toestemmingen/kettingbedingen vallen
momenteel niet onder de reikwijdte van de wet Bibob. Hierdoor bestaat er
volgens gemeenten een risico op het faciliteren van malafide ondernemers. Derhalve achten de indieners het noodzakelijk dat gemeenten in
staat worden gesteld om ook in deze gevallen de Bibob effectief te kunnen
gebruiken en aldus alle toestemmingen/kettingbedingen onder de
reikwijdte van de Bibob te brengen. Hiermee wordt aangesloten bij het
eerdere consultatieadvies van de G4 en B5 Gemeenten.2
Het amendement maakt het mogelijk om een Bibob-onderzoek te doen
naar de verkrijger van voormalig overheidsvastgoed waarop een
kettingbeding rust dat toekomstige eigenaren en rechthebbenden
verplicht om voor elke doorverkoop of vervreemding toestemming te
vragen aan de overheid die voorheen eigenaar was. Het gaat in deze
situaties om verkoop van vastgoed tussen natuurlijke personen of
rechtspersonen, waarbij de rechtspersoon met een overheidstaak, toen
deze het vastgoed vervreemdde, heeft bepaald dat toestemming vereist is
voor elke toekomstige doorverkoop of vervreemding van dat voormalige
overheidsvastgoed. Volgens het kettingbeding moet die toestemming
worden gevraagd aan de overheid («rechtspersoon met een
overheidstaak») die het vastgoed heeft vervreemd.
De zinsnede «of voor het vestigen, vervreemden of wijzigen van een
zakelijk recht» is opgenomen omdat aannemelijk lijkt dat kettingbedingen
niet alleen toestemming vereisen voor de overdracht van eigendom, maar
regelmatig ruimer zijn geformuleerd en eveneens toestemming vereisen
voor bijvoorbeeld het vestigen, vervreemden en wijzigen van een zakelijk
recht. Voornoemde zinsnede bewerkstelligt dat dergelijke acties ook onder
de reikwijdte vallen van het amendement. Concreet gaat dit bijvoorbeeld
over de situatie waarin een particulier een erfpachtrecht vestigt op de
onroerende zaak die voorheen in eigendom was van de rechtspersoon
met een overheidstaak of een erfpachtrecht wijzigt of vervreemd.
Michon-Derkzen
Palland

2

https://internetconsultatie.nl/tweedetranchebibob/reactie/96468f45-211f-4c42-9317f92f6f66ab46.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 764, nr. 11

2