Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2254
Vragen van het lid Beckerman (SP) aan de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties over het uitsluiten van laagopgeleiden door
woningcorporatie Havensteder (ingezonden 15 juni 2017).
Antwoord van Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 4 juli 2017)
Vraag 1 en 5
Wat is uw reactie op het bericht «HBO’er? Kom hier wonen!» waaruit blijkt
dat woningcorporatie Havensteder laagopgeleiden wil uitsluiten voor
huurwoningen?1
Bent u van mening dat alleen de advertentie intrekken niet voldoende is,
maar dat woningcorporatie Havensteder moet stoppen met mensen met een
lage opleiding uit te sluiten? Kunt u uw antwoord toelichten?2
Antwoord 1 en 5
Ik stel voorop dat het aan lokale partijen, in casu de gemeente Rotterdam, de
aldaar werkzame woningcorporaties en hun huurders, is om in gezamenlijk
overleg te bepalen welke maatregelen zij nodig achten om tegemoet te
komen aan de lokale woningbehoefte en wat dit betekent voor de diverse
buurten en wijken. Idealiter maken zij daarover ook prestatieafspraken.
De gemeente Rotterdam heeft desgevraagd gemeld dat de in het bericht
vervatte veronderstelling dat Havensteder bij de toewijzing van de woningen
in het Zwaanshalskwartier selecteert op basis van opleidingsniveau en daarbij
lageropgeleiden zou weren, onjuist is. Een dergelijke handelwijze is ook niet
toegestaan, omdat deze wijk niet is aangewezen in het kader van de Wet
bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp, zie ook de
antwoorden hierna). De betreffende woningen kunnen hierom alleen op basis
van de geldende inkomenscriteria worden toegewezen. Aangezien de
woningen in het complex veelal een huurprijs boven de aftoppingsgrens
hebben, zullen deze volgens de passenheidsnorm voor de huurtoeslag uit de
Woningwet overigens niet kunnen worden toegewezen aan huishoudens die
voor huurtoeslag in aanmerking komen.
Mede in het licht van het voorgaande appelleerde Havensteder in haar
communicatie alleen aan HBO’ers. Zij wekte daarmee ten onrechte de

1
2

ah-tk-20162017-2254
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

AD, «HBO’er? Kom hier wonen!», 8 juni 2017
Advertentie Havensteder

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

suggestie dat het hebben van een HBO-opleiding per definitie ook een hoger
inkomen betekent. Mede hierom heeft Havensteder de communicatie rondom
de verhuur van dit complex inmiddels aangepast.
Vraag 2
Welke wettelijke basis is er om te selecteren op opleidingsniveau voor de
toewijzing van sociale huurwoningen? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 2
In het kader van de leefbaarheidsbevordering is selectieve woningtoewijzing
alleen mogelijk via de Wbmgp. Op basis van deze wet kunnen bepaalde
complexen, straten of gebieden, waar de leefbaarheid zwaar onder druk staat,
op aanvraag van de gemeenteraad door mij worden aangewezen, waarbij
woningzoekende huurders kunnen worden geweerd die geen inkomsten uit
arbeid hebben, dan wel dat voorrang kan worden verleend aan woningzoekenden die voldoen aan in de verordening vastgelegde sociaaleconomische
kenmerken. Ook is het mogelijk om op basis van de Wbmgp selectieve
woningtoewijzing toe te passen ter beperking van overlastgevend en
crimineel gedrag. De gemeente Rotterdam heeft voor het Zwaanshalskwartier
in dit kader niet om een aanwijzing verzocht.
Tevens is het mogelijk om op basis van de Huisvestingswet 2014 een
complex te labelen voor een bepaalde doelgroep. De Huisvestingswet stelt
geen beperking aan deze doelgroepen. Bekende voorbeelden zijn complexen
voor ouderen, jongeren, studenten en mensen met een beperking. De
toewijzingsregels uit de Woningwet, zowel die in het kader van staatssteun
als die voor de passendheidsnorm voor de huurtoeslag, gaan uit van het
actuele inkomen van de woningzoekenden als criterium.
Vraag 3
Klopt het dat de selectie op opleidingsniveau een experiment is van
woningcorporatie Havensteder en de gemeente Rotterdam? Zo ja, hoe lang
mag dit experiment lopen, en wat is de democratische legitimering hiervoor?3
Antwoord 3
De gemeente Rotterdam heeft aangegeven dat de gerichte werving van
hogeropgeleiden voor bepaalde complexen als experiment is gestart op basis
van de vorige woonruimteverordening, dat wil zeggen voor de inwerkingtreding van de nieuwe Huisvestingswet in 2015. Met de inwerkingtreding van de
nieuwe Huisvestingswet en -verordening heeft zij met Havensteder besproken
dat opleiding geen voorrangs- of uitsluitingscriterium kan zijn bij woonruimteverdeling. Selectieve woningtoewijzing ter bevordering van de leefbaarheid
is beperkt tot de mogelijkheden die de in het vorige antwoord genoemde
Wbmgp biedt.
Blijkens de informatie van de gemeente heeft Havensteder in haar communicatie rond dit project ten onrechte vermeld dat het nog steeds om een
experiment zou gaan. Zoals gezegd, heeft de corporatie op verzoek van de
gemeente haar communicatie inmiddels aangepast.
Vraag 4
Hoe moeten mensen in Rotterdam met een lage opleiding aan een betaalbare
huurwoningen komen, aangezien de gemeente de komende jaren 20.000
goedkope huurwoningen wil slopen of verkopen en een woningcorporatie
hoogopgeleiden blijkbaar kan uitsluiten?
Antwoord 4
De gemeente Rotterdam heeft, in samenspraak met onder meer de woningcorporaties en de bewoners van de stad, de Woonvisie 2030 opgesteld. In
deze woonvisie is opgenomen dat voor diverse doelgroepen voldoende
woningen beschikbaar moeten zijn en is ook een drietal ijkpunten opgenomen om de beschikbaarheid goed te kunnen monitoren.

3

Tweet, https://twitter.com/Havensteder/status/872097125533978624

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Vraag 6
Op welke andere plaatsen in Rotterdam of in andere gemeenten worden
alleen hoogopgeleiden toegelaten voor sociale huurwoningen, en wat gaat u
hieraan doen?
Antwoord 6
Wat betreft Rotterdam verwijs ik naar de antwoorden op de vragen 1 en 2.
Mij hebben verder geen signalen bereikt die erop duiden dat er elders in
Nederland corporaties zijn die bij woningtoewijzing een bepaalde opleidingsniveau als criterium hanteren.
Vraag 7
Zijn u voorbeelden bekend van buurten of complexen waar alleen mensen
met een MBO-opleiding worden toegelaten? Zo ja, waar?
Antwoord 7
Op dit moment heeft de gemeente Rotterdam op basis van de Wbmgp de
mogelijkheid om selectieve woningtoewijzing toe te passen, waarbij in vijf
aangewezen gebieden in Rotterdam-Zuid aan woningzoekende huurders
voorrang kan worden verleend op grond van bepaalde sociaaleconomische
kenmerken. In dat kader is voor twee van deze gebieden als een van de
criteria in de huisvestingsverordening vastgelegd het hebben van een
opleidingsniveau op ten minste MBO-niveau.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3