Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1732
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over reclames en patiëntenwerving van GGZ-instelling Indigo
(ingezonden 7 februari 2013).
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 22 maart 2013). Zie Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2012–2013, nr. 1406
Vraag 1
Hoe rijmt u uw antwoord op eerdere vragen, waarin u stelt mijn zorgen te
delen over de reclame om patiënten te werven door de GGZ-instelling Indigo,
als u tevens schrijft geen actie te ondernemen?1
Antwoord 1
Zoals ik in mijn andere antwoorden heb aangegeven, valt de handelwijze van
de instelling binnen de regels van de Wet marktordening gezondheidszorg
(Wmg) en de Zorgverzekeringswet (Zvw). In tegenstelling tot wat de LVE
schrijft, biedt de instelling geen hulp voor mensen die geen verwijsbrief
hebben van de huisarts. Zodra men contact opneemt met Indigo worden zij
door de medewerkers geïnformeerd over de mogelijkheden en de rol van de
huisarts als verwijzer. Indien de huisarts vervolgens vermoedt dat deze
persoon een stoornis heeft, verwijst hij naar een instelling, dat kan ook een
andere instelling zijn. De zorgverlening die wordt verleend past binnen de
aanspraak van de wet en de behandelwijze geschiedt conform richtlijnen en
standaarden. Daarbij ga ik er vanuit dat indien de huisarts constateert dat er
geen sprake is van een psychische stoornis, maar bijvoorbeeld alleen van
klachten van somberheid en stress, de patiënt niet wordt doorverwezen naar
de GGZ. Om die reden onderneem ik geen actie op dit moment, maar ik ben
wel alert. Daarom vind ik het belangrijk dat de NZa deze casus wel gaat
monitoren. Ik kom hier later nog op terug.
Vraag 2
Wat bedoelt u met uw opmerking dat de handelwijze van de instelling
«vooralsnog» binnen de regels van de Zorgverzekeringswet lijkt te vallen?
Kan hieruit worden opgemaakt dat u voornemens bent de wet aan te

1

ah-tk-20122013-1732
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Antwoorden op eerdere vragen over de misleidende patiëntenwerving van GGZ-instelling
Indigo, 29 januari 2013, vraagnummer 2012Z21729

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

scherpen, waardoor dergelijke reclame/misleiding niet meer voor kan komen?
Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 2
Er zijn binnen de Zorgverzekeringswet geen beperkingen ten aanzien van
reclame uitingen door zorgaanbieders. Buiten het feit dat ik – zoals ik reeds al
aangaf – het niet nodig acht op dit moment maatregelen te nemen, zou de
Zvw op dit punt niet aangepast kunnen worden.
In de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) is in artikel 39 geregeld dat
«Zorgaanbieders ervoor zorgdragen dat de door of namens hen verstrekte of
beschikbaar gestelde informatie terzake van een product of dienst, waaronder
reclame-uitingen, geen afbreuk doet aan het bepaalde bij of krachtens deze
wet, de Zorgverzekeringswet of de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten, en
niet misleidend is». Er mag dus reclame gemaakt worden, zolang dit niet
misleidend is. De NZa houdt hier toezicht op, en heeft de wettelijke regels
voor zorgaanbieders hierover nader toegelicht en verduidelijkt in het
Richtsnoer Informatieverstrekking Zorgaanbieders.
Vraag 3
Wat bedoelt u concreet als u de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) vraagt er
«aandacht aan te besteden»? Welke verandering gaat dit in de praktijk
opleveren en op welke termijn? Vindt u dat de NZa op een gedegen en
zorgvuldige manier reclame-uitingen van zorgaanbieders beoordeelt op hun
misleiding? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 3
Ik verwijs u hierbij naar het antwoord op vraag 2. Op de vraag of er een
verandering zal gaan optreden als ik vraag aan de NZa er aandacht aan te
besteden, kan ik op dit moment niet antwoorden. Dit is afhankelijk van de
wijze waarop de NZa het een en ander wel of niet zal beoordelen.
Vraag 4
Bent u het met de Landelijke Vereniging van Eerstelijnspsychologen (LVE)
eens dat mensen altijd eerst naar de huisarts zouden moeten gaan als zij
klachten hebben, aangezien u de poortwachtersfunctie van de huisarts
belangrijk vindt? Zo ja, waarom doet u dan niets (of laat u niets doen) aan de
handelwijze van Indigo? Zo neen, waarom niet?
Antwoord 4
Zoals ik in mijn vorige antwoorden heb aangegeven, verwijst Indigo de
patiënten eerst naar de huisarts voordat ze bij de Indigo in behandeling gaan.
Dat is ook verplicht. De huisarts zal conform richtlijnen de patiënt wel of niet
verwijzen naar de GGZ.
Vraag 5
Vindt u het echt geen misleiding dat een (grote) instelling mensen werft voor
zorg, door een «gratis eerste consult» aan te bieden en daarmee mensen de
zorg in te lokken?
Antwoord 5
Zoals ik in de beantwoording van de vorige set Kamervragen heb aangegeven, biedt de instelling een gratis eerste consult aan om de patiënt de
gelegenheid te bieden om bij zichzelf na te gaan of hij/ zij bereid is het
behandeltraject bij de instelling aan te gaan. Ik heb al aangegeven dat dit
integer kan zijn, maar ook de schijn van aanbodgestuurde vraag in zich
draagt. Vandaar dat ik benadruk dat een verwijsbrief van de huisarts nodig is
en de NZa vraag hieraan extra aandacht te besteden. Het is wettelijk niet
verboden een gratis eerste consult aan te bieden. Zorgaanbieders hebben in
beginsel het recht, uit altruïsme of anderszins, zorg te verlenen zonder dat
hier een betaling tegenover staat, tenzij zij daarmee een contractuele
verplichting jegens hun verzekeraar schenden.
Vraag 6
Hoe gaat u voorkomen dat mensen naar de huisarts gaan, om achteraf een
doorverwijzing te vragen om naar Indigo te gaan en hoe kunt u dan de
poortwachtersfunctie van huisartsen garanderen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Indigo zal, zoals zij ook aangeeft, patiënten vóóraf een verwijsbrief laat halen
door de huisarts en dat de huisarts adequaat, en aan de hand van de
richtlijnen die daarvoor gehanteerd worden, deze patiënt wel of niet
doorstuurt naar een zorgaanbieder.
Vraag 7
Hoeveel meer dochterondernemingen van Parnassia BavoGroep werft
patiënten via reclames? Bent u bereid dit te onderzoeken?
Antwoord 7
De andere zorgbedrijven die vanuit de Parnassia Groep aan de uitingen
deelnamen zijn: Bavo Europoort, PsyQ, Brijder en Lucertis.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3