51
Hooggebergtebehandeling bij ernstig
refractair astma
Aan de orde is het VAO Hooggebergtebehandeling bij
ernstig refractair astma (AO d.d. 19/12).
De voorzitter:
Aan de orde is het laatste VAO van dit jaar. Het gaat over
hooggebergtebehandeling bij ernstig refractair astma. Ik
zou de eerste spreker het woord willen geven. Dat is de
heer Van Gerven van de SP.

De heer Van Gerven (SP):
Voorzitter. We komen tot een afronding van een heel
bijzonder debat over de astmabehandeling in Davos. We
komen met een breed gedragen motie, wat uniek is voor
de Kamer.

longpatiëntenverenigingen in gesprek gaat, om te komen
tot een op consensus gerichte inhoudelijke dialoog over de
juiste zorg op de juiste plaats;
verzoekt de regering tot dat moment alles in het werk te
stellen om in overleg met zorgverzekeraars de
hooggebergtebehandeling voor mensen met ernstig
refractair astma beschikbaar te houden,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Van Gerven, DikFaber, Bergkamp, Van den Berg, Veldman, Van KootenArissen, Van Esch, Ellemeet, Ploumen, Van der Staaij en
Sazias.
Zij krijgt nr. 1040 (26689).
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Van Gerven. Het woord is aan de heer
Veldman van de VVD.

De motie luidt als volgt.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat het Universitair Medisch Centrum Utrecht
en het Institute for Risk Assessment Sciences meerwaarde
hebben aangetoond van de behandeling voor patiënten
met ernstig refractair astma in het hooggebergte van Davos
in vergelijking met een behandeling op zeeniveau;
constaterende dat het Zorginstituut op 12 december 2019
heeft geoordeeld dat deze behandeling niet effectiever is
dan een behandeling op zeeniveau en daarom niet langer
als verzekerde zorg vanuit het basispakket wordt
beschouwd;
constaterende dat ongeneeslijk zieke patiënten ten einde
raad zijn en van mening zijn dat hun een noodzakelijke
behandeling wordt onthouden;
constaterende dat ook de deskundige binnen het
Zorginstituut uitgesproken heeft dat hij "uit de studie ook
niet kan concluderen dat een behandeling in Davos per
definitie niet effectiever is";
constaterende dat de gebruikte methodiek om het onderzoek
te wegen aangevochten wordt door gerenommeerde
deskundigen, hetgeen in lijn is met eerdere kritiek op de
wijze van weging van het Zorginstituut van onderzoeken
op kleine patiëntenpopulaties;
constaterende dat het besluit nu reeds heeft geleid tot
opzeggingen van contracten door zorgverzekeraars,
waardoor het faillissement van de behandelkliniek op korte
termijn een feit zal zijn;

De heer Veldman (VVD):
Voorzitter. We komen tot de afronding van een bijzonder
debat dat we aan het begin van deze avond gehad hebben.
Daarbij waren er veel vragen over het proces dat de
afgelopen tijd doorlopen is, een proces dat bij het
Zorginstituut is vormgegeven. Ik ben blij met de toezegging
van de minister dat hij dat proces nog in beeld brengt, zodat
we dat op een later moment nog met elkaar kunnen delen.
Voor het overige ben ik blij dat we bijna Kamerbreed
uitspreken dat het Zorginstituut met verschillende partijen
aan tafel gaat, hetgeen de minister ook heeft benoemd. We
roepen de minister op om zich maximaal in te spannen om
voor de patiënten die er nu gebruik van maken of in de
wachtrij stonden, oplossingen te vinden, samen met de
zorgverzekeraars.
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan is nu het woord aan mevrouw Van den
Berg van het CDA.

Mevrouw Van den Berg (CDA):
Voorzitter, dank u wel. We hebben inderdaad een bijzonder
debat gehad. Het CDA had veel vragen, zoals of er wel of
geen overgangsperiode is. Dat leek ons wel noodzakelijk.
We hadden ook veel vragen over het proces en de
procedure van besluitvorming bij het Zorginstituut. Met de
motie die de heer Van Gerven zojuist heeft voorgelezen en
die wij van harte ondersteunen, hopen we dat daar
oplossingen voor komen.
Dank u wel.

spreekt uit dat het Zorginstituut op korte termijn met de
Long Alliantie Nederland, longartsenvereniging NVALT en

Tweede Kamer

Hooggebergtebehandeling bij ernstig
refractair astma

19 december 2019
TK 39

39-51-1

De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Van den Berg. Het woord is aan
mevrouw Bergkamp van D66.

Mevrouw Bergkamp (D66):
Dank u wel, voorzitter. We hebben net een intens debat
gehad. Er is nog niet veel duidelijkheid geboden over het
proces van het Zorginstituut Nederland, en er is abrupt een
ingrijpend besluit genomen voor heel veel mensen. Ik snap
ook de lastige positie van de minister en de rol die wij als
Kamer hebben gegeven aan het Zorginstituut Nederland.
Het antwoord daarop is nu om met elkaar aan tafel te zitten
en te zorgen voor de goede zorg op de juiste plaats. Dat is
de reden dat D66 de motie van de SP, van de heer Van
Gerven mede heeft ondertekend.

Mevrouw Ellemeet (GroenLinks):
Voorzitter. Veel collega's omschrijven het debat als
"bijzonder" en "intens". Dat kan ik wel beamen, maar ik zou
daar het woordje "frustrerend" wel aan willen toevoegen,
want ik denk dat er veel vragen gesteld zijn waar gewoon
nog onvoldoende antwoorden op gegeven zijn en dat er
nog steeds veel patiënten zijn die er onzeker over zijn of zij
in de toekomst de zorg die zij zo hard nodig hebben, kunnen
krijgen.
Mijn naam staat ook onder de motie van de heer Van
Gerven. Ik hoop dat die motie de uitwerking heeft die andere
GroenLinks geformuleerd heeft in het debat. Toch hecht ik
eraan om in mijn eigen woorden en nog net wat scherper
aan te geven wat volgens GroenLinks echt noodzakelijk is
en wat de minister zou moeten oppakken. Vandaar de
volgende motie.

Ik dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Het woord is aan mevrouw Dik-Faber van de
ChristenUnie.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat het turbulente dagen zijn
geweest, niet zozeer voor ons, maar wel voor heel veel
mensen in dit land die zich ongerust maken over hun
behandeling. Mensen die een ernstige vorm van astma
hebben, zijn aangewezen op een behandeling zoals die in
Davos wordt geboden. We hebben de verhalen kunnen
horen bij de petitie die dinsdag werd aangeboden aan de
Kamer. In mijn mailbox vind ik die verhalen ook terug, zowel
van artsen als van patiënten.

constaterende dat longartsen zeer grote bezwaren hebben
tegen het advies van het Zorginstituut om de
hooggebergtebehandeling voor zware astmapatiënten niet
langer te vergoeden uit het basispakket;
constaterende dat longartsen en experts ten aanzien van
zware astmapatiënten zich niet herkennen in de conclusies
die het Zorginstituut trekt uit het onderzoek (de Refraststudie), en betrokkenen bij het onderzoek juist benadrukken
dat er wel positieve uitkomsten zijn vast te stellen op basis
van het onderzoek;

In het debat dat wij nog op de valreep hebben gepland —
het was ook goed dat we dat gepland hebben — heeft mijn
fractie de minister dus opgeroepen om gezien de huidige
situatie de partijen toch weer om de tafel te brengen om te
kijken waar er toch nog een vervolgstap kan worden gezet
en om zo te komen tot een op consensus gerichte
inhoudelijke dialoog over de juiste zorg op de juiste plek,
zoals in de motie staat. Mijn fractie vindt het heel belangrijk
dat we dat als Kamer ook markeren in deze motie, ondanks
de toezegging van de minister.

van mening dat het onwenselijk is nu een onomkeerbaar
besluit te nemen zonder dat het onderzoeksrapport
openbaar is en bij zo veel weerstand vanuit het long- en
astmaveld;

Verder hebben we de minister opgeroepen om ook in
overleg te gaan met de zorgverzekeraars, om alles op alles
te zetten om continuïteit van zorg te bieden, zodat mensen
niet in een gat vallen. Ook dat staat in de motie. Ik heb de
motie medeondertekend. Er is brede steun in de Kamer. Ik
hoop dat dat ook een belangrijk signaal is aan de minister,
de zorgverzekeraars, alle andere partijen en vooral ook aan
patiënten die van deze zorg afhankelijk zijn.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Ellemeet, Van
Esch, Van Kooten-Arissen en Ploumen. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.

verzoekt de regering het besluit uit te stellen en voor het
nemen van een besluit een overleg met experts over de
duiding van het onderzoeksrapport te organiseren,
en gaat over tot de orde van de dag.

Zij krijgt nr. 1041 (29689).
Mevrouw Ellemeet (GroenLinks):
Dank u wel, voorzitter.

Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan is het woord aan mevrouw Ellemeet van
GroenLinks.

Tweede Kamer

Hooggebergtebehandeling bij ernstig
refractair astma

De voorzitter:
Mevrouw Ploumen, tot slot. Niet? Nee. Ik kijk even naar de
minister. Kan hij al antwoorden? Nee, we wachten nog heel
even.

19 december 2019
TK 39

39-51-2

De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
De voorzitter:
Het woord is aan de minister.

Minister Bruins:
Voorzitter. Dank u wel. We hebben inderdaad vanavond
een intens en intensief debat gehad, laat ik er ook maar een
kwalificatie aan geven. Vanuit mijn rol is het soms
ingewikkeld om enerzijds te benoemen wat wij hebben
afgesproken in wetgeving en moties van de Kamer, terwijl
aan de andere kant de emoties van mensen mij ook raken.
Bij dit VAO hebben een aantal leden van uw Kamer
gevraagd om het proces van de totstandkoming in beeld
te brengen. Daar zal ik energie in steken. Ik zorg dat ik de
eerste week van het nieuwe jaar, al in de eerste dagen,
geloof ik, het gesprek zal hebben met het Zorginstituut. Ik
heb zojuist even contact gehad, dus daar zal ik voortvarend
mee aan de slag gaan.
Ik kijk naar de twee moties. De eerste motie, van de heer
Van Gerven c.s., op stuk nr. 1040, is breed ondertekend. Ik
laat even de constateringen voor kennisgeving. Dan staat
er: spreekt uit dat het Zorginstituut met een aantal partijen
in gesprek gaat. Ik kijk eventjes naar de indieners; ik neem
aan dat die kring misschien niet limitatief is en dat daar ook
andere partijen bij kunnen worden uitgenodigd. Ik wil
proberen om daar een brede tafel van te maken. Ik denk
dat deze uitspraak heel goed past en aansluit bij het debat.
In het verzoek aan de regering wordt gesproken over de
hooggebergtebehandeling. Ik neem aan dat daar wordt
bedoeld de behandeling in Davos, waar het vanavond over
is gegaan.
Voorzitter. Deze motie past eigenlijk naadloos bij het debat
van vanavond en ik geef deze oordeel Kamer.
De voorzitter:
Daar heeft de eerste indiener een vraag over. De heer Van
Gerven.

duidelijkheid oplevert en ik wil ook dat dat ordentelijk bij
uw Kamer wordt gebracht.
Ik zeg graag toe om aan de hand van deze motie en het
vandaag gevoerde debat een brief te maken, waarin ik
probeer om misschien niet alle, maar dan toch een groot
deel van de vragen van een inhoudelijk antwoord te
voorzien.
De voorzitter:
Dat lijkt me voldoende.
Minister Bruins:
De tweede motie, van mevrouw Ellemeet c.s., op stuk nr.
1041, verzoekt de regering het besluit uit te stellen. Dat richt
zich op het besluit van het Zorginstituut. Dat besluit is
genomen en dat is niet terug te draaien, dus ik ontraad deze
motie.
De voorzitter:
De motie-Ellemeet c.s. op stuk nr. 1041 wordt ontraden.
Minister Bruins:
Tot zover, voorzitter.
De voorzitter:
Ik dank de minister voor zijn beantwoording. Daarmee zijn
wij aan het einde gekomen van het laatste VAO Van dit jaar.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Over alle moties stemmen wij om 23.10 uur. Dan zien wij
elkaar hier terug.
De vergadering wordt van 22.34 uur tot 23.10 uur geschorst.

De heer Van Gerven (SP):
Dat is goed om te horen. Ik zou de minister ook nog willen
vragen of hij in januari een brief zou willen sturen met de
eerste stand van zaken; of hij in kan gaan op alle vragen
die door fracties al eerder zijn ingediend, de schriftelijke
vragen aan de minister alsook de vragen die tijdens het
debat van vanavond zijn gesteld en niet zijn beantwoord.
Dan hebben wij een mooi overzicht in januari en kunnen
we kijken hoe we verdergaan.
Minister Bruins:
De heer Van Gerven spreekt over een eerste brief. Laat ik
eerst eens kijken hoe ver ik in januari kom. Ik heb vanavond
in het AO toegezegd dat ik behoefte heb om de film even
terug te draaien met het Zorginstituut, dus ik zou menen
dat dit allemaal gewoon in januari moet kunnen. Dat lijkt
mij bruikbare informatie. Ik verwacht dat dat veel

Tweede Kamer

Hooggebergtebehandeling bij ernstig
refractair astma

19 december 2019
TK 39

39-51-3