Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2815
Vragen van het lid Siderius (SP) aan de Staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over de gevolgen van de sluiting van orthopedische
didactische centra (OPDC’s) voor leerlingen met een zorgbehoefte (ingezonden
4 juni 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Dekker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 3 juli 2015).
Vraag 1
Hoe beoordeelt u de afwijzing van een leerling met het schooladvies
«VMBO-BB op zorglocatie OPDC ’t Nijrees» door vmbo-school AOC Oost puur
en alleen op basis van zijn leerlingdossier?1
Antwoord 1
Over de wijze waarop deze specifieke afwijzing van de toelating van een
individuele leerling die extra ondersteuning nodig had tot stand is gekomen,
kan ik niet oordelen. Hiervoor is de landelijke geschillencommissie passend
onderwijs ingericht. Ouders kunnen daar terecht voor geschillen over
toelating. Wel kan ik in zijn algemeenheid zeggen dat voor de toelating tot de
school voor voortgezet onderwijs het basisschooladvies over het niveau van
het vervolgonderwijs leidend is. Met het oog op een goede overdracht kan de
basisschool daarnaast nadere informatie verstrekken zodat de school voor
voortgezet onderwijs het juiste onderwijs kan aanbieden. Het advies van de
basisschool geeft niet aan op welke locatie de leerling het vervolgonderwijs
moet volgen. Ouders melden hun kind aan bij de school van hun voorkeur.
Ouders kunnen hun kind niet rechtstreeks aanmelden bij een opdc.
Vraag 2
Is een afwijzing op basis van alleen een leerlingdossier in uw ogen gewenst?
Hoeveel kinderen worden bij scholen voor het voorgezet onderwijs bij
voorbaat afgewezen op basis van het leerlingdossier?2

1
2

ah-tk-20142015-2815
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Afwijzing geanonimiseerd verstrekt
Afwijzing geanonimiseerd verstrekt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Nee. Een school moet bij een leerling die extra ondersteuning nodig heeft
altijd eerst bekijken of zij deze ondersteuning zelf kan bieden. Een leerlingdossier van de basisschool omvat belangrijke informatie, maar onvoldoende om
alleen op basis daarvan te oordelen dat de school de benodigde ondersteuning niet kan bieden.
Het is bij mij niet bekend welke scholen en hoeveel scholen de toelating van
de leerlingen weigeren op grond van het leerlingdossier. De inspectie ziet toe
op de naleving van de wettelijke verplichting dat het advies van de basisschool leidend is voor de toelating tot de school voor voortgezet onderwijs.
Vraag 3
Is een doorverwijzing door AOC Oost naar een andere vmbo-school een juiste
uitvoering van de zorgplicht in het passend onderwijs? Is AOC Oost in het
kader van de zorgplicht op dit moment verplicht om een passende onderwijsplek te bieden voor betreffende leerling? Zo ja, wat is de reden dat AOC Oost
zich niet aan de zorgplicht van het passend onderwijs houdt?3
Antwoord 3
Wanneer een school een leerling die extra ondersteuning nodig heeft, enkel
doorverwijst naar een andere school dan is dat geen juiste uitvoering van de
zorgplicht. De school moet onderzoeken of zij zelf de leerling een passende
plek kan bieden. Wanneer de school dit niet zelf kan, moet zij een passende
plek vinden op een andere school. Dit geldt ook voor het AOC Oost. Het
samenwerkingsverband heeft het AOC Oost aangesproken op de doorverwijzing van de betreffende leerling.
Vraag 4
Hoe verhoudt deze afwijzing zich tot het bericht eind april 2015 dat OPDC ’t
Nijrees een doorstart maakt en in een beperktere omvang haar activiteiten
voortzet? Had in uw ogen AOC Oost moeten onderzoeken of er voor deze
specifieke leerling mogelijkheden waren voor een onderwijsplek op OPDC ’t
Nyrees?4 5
Antwoord 4
Wanneer het AOC Oost tot de conclusie is gekomen dat zij de leerling niet
zelf de benodigde ondersteuning kan bieden om het onderwijsprogramma op
de school te doorlopen, moet zij voor deze leerling op een andere school een
passende plek vinden. Door het samenwerkingsverband is inmiddels een
nieuw opdc, de Schakelvoorziening, ingericht die voldoet aan de huidige
regelgeving. Voor de leerling is een plek gevonden op deze Schakelvoorziening.
Vraag 5
Acht u het wenselijk dat door de forse beperking van het aantal onderwijsplekken op OPDC ’t Nijrees leerlingen tussen wal en schip dreigen te vallen,
omdat zij bij de school van aanmelding worden geweigerd op basis van het
leerlingdossier, bij de school waarnaar is doorverwezen te laat zijn en de
speciale klas voor deze leerlingen reeds vol zit én er bij OPDC ’t Nyrees door
de school van aanmelding geen onderzoek is gedaan of er een onderwijsplek
beschikbaar is?
Antwoord 5
Nee, ik vind het niet wenselijk wanneer leerlingen tussen wal en schip vallen
en geen passende plek in het onderwijs kunnen vinden. Het samenwerkingsverband is verantwoordelijk voor een dekkend onderwijsaanbod in de regio,
waarin voor alle leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben een
passende plek is. Een beperking van het aantal plaatsen op een opdc
betekent dat de reguliere en speciale scholen een passende plek moeten
bieden aan leerlingen die anders naar het opdc zouden gaan. Daarom heeft
het huidige samenwerkingsverband Almelo e.o. zich ingezet voor de

3

Brief basisschool aan AOC Oost – 28 mei 2015
«Doorstart voor ’t Nijrees» – Tubantia – 25 april 2015
5
Aanhangsel Handelingen II, 2014–2015, nr. 2045
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

versterking van de ondersteuningsstructuur op de reguliere en speciale
scholen.
Vraag 6
Wat gaat u doen als blijkt dat het samenwerkingsverband niet in staat is een
passende plek voor betreffende leerling te vinden? Bent u nog steeds van
mening dat u geen rol speelt bij het vinden van een passend onderwijsplek
voor leerlingen en dat dit puur en alleen een verantwoordelijkheid is van de
schoolbesturen en het samenwerkingsverband?6
Antwoord 6
Het samenwerkingsverband heeft inmiddels een passende plek voor de
betreffende leerling gevonden. Daar is geen ingrijpen van mij voor nodig
geweest. Het is ook de verantwoordelijkheid van de gezamenlijke schoolbesturen in het samenwerkingsverband om voor alle leerlingen die extra
ondersteuning nodig hebben een passend onderwijsaanbod te realiseren. De
inspectie ziet toe op de naleving van de zorgplicht door de schoolbesturen en
op de naleving van de wettelijke taken van het samenwerkingsverband. Waar
nodig spreek ik schoolbesturen en samenwerkingsverbanden aan op hun
verantwoordelijkheid.
Vraag 7
Wat is er terechtgekomen van de door het bestuur van het betreffende
samenwerkingsverband bejubelde «pluspunten» binnen reguliere scholen
waar leerlingen die voorheen naar naar OPDC ’t Nijrees gingen terecht
zouden moeten kunnen? Bieden deze «pluspunten» in uw ogen voor deze
specifieke leerlingen uitkomst?
Antwoord 7
Bij een aantal scholen voor voortgezet onderwijs in het samenwerkingsverband Almelo e.o. is een zogenaamd pluspunt ingericht. Vanuit deze pluspunten wordt gedurende bepaalde lesuren extra ondersteuning geboden aan
leerlingen die dat nodig hebben. Wanneer een leerling het ondanks deze
extra ondersteuning niet haalt op de reguliere school, kan de leerling,
gedurende het gehele schooljaar, worden geplaatst op de schakelvoorziening
of op een school voor voortgezet speciaal onderwijs. Ik vind het een goede
ontwikkeling dat dit samenwerkingsverband werkt aan een samenhangend
ondersteuningsaanbod, waarvan de pluspunten onderdeel uitmaken, waarin
voor alle leerlingen een passende plek is.
Vraag 8
Wat is uw oordeel over de voorgestelde voorziening «de Schakel»? Denkt u
dat 80 onderwijsplekken voldoende zijn voor een speciale school waar
voorheen 280 leerlingen naar toe gingen? Bij welke voorziening kunnen de
overige 200 leerlingen terecht en op welke wijze worden leerlingen geselecteerd voor de beperkte 80 onderwijsplekken?7
Antwoord 8
De schakelvoorziening zoals die nu door het samenwerkingsverband Almelo
e.o. is ingericht, is een opdc dat voldoet aan de geldende regelgeving.
Leerlingen verblijven maximaal 2 jaar op deze schakelvoorziening en worden
daarna terug begeleid naar de reguliere school. Daarom zijn er minder
plekken dan voorheen nodig op het opdc. Gelijktijdig met de inrichting van de
schakelvoorziening zet het samenwerkingsverband Almelo e.o. in op de
versterking van de ondersteuningsstructuur op de reguliere scholen en
krijgen, indien nodig, leerlingen een plek in een speciale voorziening. Dit sluit
aan bij de doelstellingen van passend onderwijs.

6
7

Aanhangsel Handelingen II, 2014–2015, nr. 2045
«Doorstart voor ’t Nijrees» – Tubantia – 25 april 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3

Vraag 9
Wat is uw mening over het feit dat andere kleinschalige voorzieningen –
bijvoorbeeld een speciale klas voor zorgleerlingen op een andere vmboschool – al vol zitten, hierdoor leerlingen buiten de boot vallen, omdat een
school haar zorgplicht niet nakomt?
Antwoord 9
Een concreet voorbeeld van een situatie waarin voor leerlingen geen plek
meer is in een kleinschalige voorziening en dat zij daardoor buiten de boot
vallen, is mij op dit moment niet bekend. Wel vind ik het, in algemene zin,
onwenselijk dat leerlingen thuis komen te zitten omdat zij geen passend
ondersteuningsaanbod krijgen. Het behoort tot de verantwoordelijkheid van
het samenwerkingsverband dat voor alle leerlingen die extra ondersteuning
nodig hebben een passend onderwijsaanbod beschikbaar is. De school waar
de leerling zich aanmeldt, heeft de zorgplicht om voor deze leerlingen een
plek te vinden op de eigen school of op een andere school. De inspectie ziet
toe op de uitvoering van deze wettelijke taken van het samenwerkingsverband en de school.
Vraag 10
Hoeveel leerlingen kunnen geen passende onderwijsplek vinden, omdat
speciale voorzieningen (zoals OPDC’s of Rebound voorzieningen) worden
bedreigd met sluiting of reeds zijn gesloten óf omdat scholen hun zorgplicht
niet nakomen en kinderen te laat zijn voor aanmelding voor de passende
voorziening? Hoeveel leerlingen staan op een wachtlijst voor een speciale
voorziening?
Antwoord 10
Het is mij niet bekend of en zo ja hoeveel leerlingen geen passende onderwijsplek hebben gevonden doordat een opdc gaat sluiten of een reguliere
school de leerling de toelating weigert. Ook is er geen landelijk inzicht in de
eventuele wachtlijsten bij speciale voorzieningen. Wel ziet de inspectie toe op
de uitvoering van passend onderwijs door de samenwerkingsverbanden en
de schoolbesturen. Hierbij is het aantal thuiszitters één van de indicatoren.
Vraag 11
Bent u nog steeds van mening, dat het passend onderwijs een succesformule
is, ondanks dat er steeds meer leerlingen geen passend onderwijsplek
kunnen vinden of thuis komen te zitten?
Antwoord 11
Zoals ik heb aangegeven in de zevende voortgangsrapportage passend
onderwijs
(Kamerstuk 31 497, nr. 169) is de start van passend onderwijs goed verlopen.
Een goede invoering van passend onderwijs kost tijd. Het beeld dat steeds
meer leerlingen geen passende plek kunnen vinden, herken ik niet. Ik zie dat
men in de regio steeds beter tot afspraken komt om voor alle kinderen een
passende plek te vinden. In de komende jaren zullen samenwerkingsverbanden de stappen die zij hebben gezet om passend onderwijs in te voeren,
verder ontwikkelen.
Vraag 12
Wat is de reden dat u nooit hebt gereageerd op de uitnodiging van de
ouderraad van ’t Nyrees om op werkbezoek te gaan bij deze speciale
voorziening en de meerwaarde van deze school te bekijken? Bent u niet
geïnteresseerd in de problemen die ouders, leerlingen en docenten ervaren
door de invoering van het passend onderwijs?8
Antwoord 12
Inmiddels is een reactie verzonden aan de ouderraad van ’t Nijrees in
verband met het verzoek om op werkbezoek te komen. Ik ben uiteraard
geïnteresseerd in de manier waarop passend onderwijs wordt ingevoerd, ook
als daarbij problemen worden ervaren. Daarom ga ik ook regelmatig zelf het
8

Mailbericht aan de Staatssecretaris van de ouderraad ’t Nyrees – 22 april 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

4

land in om met betrokkenen te spreken. Daarnaast zijn de accountmanagers
passend onderwijs actief in het land om de samenwerkingsverbanden te
ondersteunen en te adviseren. De accountmanager van de regio Almelo is op
de hoogte van de situatie met betrekking tot dit opdc en heeft hierover
contact gehad met het samenwerkingsverband.
Vraag 13
Bent u bekend met de situatie dat een leerling in Almelo met een zorgvraag
is aangemeld bij een school voor voortgezet onderwijs, maar dat de school
de praktijklessen (vanwege de zorgvraag) niet kan verzorgen? Acht u het
wenselijk dat ouders de leerling nu zelf – specifiek voor het volgen van
praktijklessen – moeten aanmelden bij een tweede school? Is dit in uw ogen
passend onderwijs? Wat is de reden dat de school voor voortgezet onderwijs
noch OPDC ’t Nijrees geen begeleiding of ondersteuning wil bieden in deze
specifieke situatie?
Antwoord 13
Nee, ik ben niet bekend met de door u geschetste situatie dat een school
geen praktijklessen kan verzorgen voor een leerling die extra ondersteuning
nodig heeft. Ook bij het samenwerkingsverband is deze concrete situatie niet
bekend.
In voorkomende gevallen heeft de school en niet de ouders, de zorgplicht om
voor deze leerling een passend onderwijsaanbod te vinden, inclusief
praktijklessen als die onderdeel uitmaken van het onderwijsprogramma. In
het samenwerkingsverband Almelo e.o. wordt met ingang van het volgend
schooljaar een Dienst ondersteuning en expertise ingericht om scholen te
adviseren en begeleiden bij het bieden van ondersteuning in het onderwijs
aan leerlingen die dat nodig hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

5