Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

22 343

Handhaving milieuwetgeving

Nr. 350

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 december 2022
Met deze brief bied ik u het programmaplan aan van het Impulsprogramma Chemische Stoffen (2023 t/m 2026), zoals aangekondigd in mijn
brief van 3 juni 2022 (betreffende de evaluatie van het
ZZS-emissiebeleid)1.
Hiermee geef ik tevens een reactie op, c.q. invulling aan, enkele moties en
toezeggingen:
− U te informeren over de resultaten van de tweede stap in richting een
Integrale Beleidsaanpak Stoffen2 (zie hoofdstuk 3 van het programmaplan);
− De motie van het lid Grinwis c.s.3 waarin de regering wordt verzocht te
onderzoeken of en hoe cumulatie bij de emissie van zeer zorgwekkende stoffen voortaan kan worden meegewogen in de risicoinventarisatie bij vergunningverlening (zie project 6 in het programmaplan);
− Een reactie op de aangehouden motie van het lid Van Esch c.s.4 met
het verzoek om in overleg met de omgevingsdiensten een landelijk
toetsingskader te ontwikkelen waarmee ZZS-plannen van bedrijven
kunnen worden gecontroleerd (zie project 9 in het programmaplan).
Met dit project zal onderzocht worden of een dergelijk toetsingskader
wenselijk is.
Het programma omvat 19 projecten. Een aantal projecten in dit Impulsprogramma is mede gebaseerd op de bevindingen uit de Beleidsverkenning Biociden, die u op 8 juli 2022 ontving5. Een uitgebreidere reactie
op deze verkenning ontvangt u separaat van deze brief.
1

Kamerstuk 22 343, nr. 330.
Kamerstukken 28 089 en 26 991, nr. 209.
3
Kamerstuk 32 813, nr. 833.
4
Kamerstuk 22 343, nr. 319.
5
Kamerstuk 27 858, nr. 575.
2

kst-22343-350
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 343, nr. 350

1

Met dit programma wordt de komende jaren een impuls gegeven op het
oplossen van een aantal urgente en vaak genoemde problemen, zoals:
− De cumulatie en verspreiding van diverse stoffen in de leefomgeving
raakt (de gezondheid van) mensen en het milieu als één complex
geheel, terwijl in vergunningverlening en normstelling stoffen
afzonderlijk en per milieudomein (lucht, water, bodem) worden
beschouwd. Er zijn nog onvoldoende handvatten om die complexiteit
in de leefomgeving ook mee te nemen in maatregelen en vergunningen.
− Chemische stoffen zijn nuttig en soms zelfs noodzakelijk in de huidige
maatschappij, ook in het licht van een aantal transities, maar de
productie en het gebruik ervan moet wel met zo min mogelijk risico’s
gepaard gaan. Hier zit een spanning tussen maatschappelijke doelen,
die vraagt om goed onderbouwde afwegingen op basis van gedegen
wetenschappelijke kennis. En het vraagt ook om een benadering vanuit
het perspectief van de burger: wat verwacht de burger van die
afwegingen?
− Maatregelen worden soms pas genomen nadat bekend is dat een stof
in het milieu een probleem vormt. Het uitgangspunt dat het beter is
om risico’s te voorkomen vraagt om innovatieve oplossingen, zowel
chemische als niet-chemische. Maar die komen er niet vanzelf, het
vraagt om stimuleren en faciliteren van die innovatie.
− Het voorkomen en verkleinen van milieuproblemen wordt soms ook
nog gehinderd door te weinig kennis over (de omvang van) het
gebruik van chemische stoffen en de risico’s die die stoffen met zich
meebrengen als ze in het milieu terecht komen. Met meer kennis kan
beter en sneller gefocust worden op het voorkomen van risico’s.
De winst verwacht ik vooral van het bieden van meer samenhang en het
verhelderen en verbeteren van de uitvoering van het beleid:
− zorgen dat de uitvoerende partijen meer houvast krijgen, met
bijvoorbeeld concrete ondersteuning in het delen van kennis;
− zorgen dat de kans dat Nederland in de toekomst verrast wordt door
een omvangrijk probleem met chemische stoffen zo klein mogelijk is;
− zorgen dat het beleid in Nederland en de inbreng in het Europese
beleid goed op elkaar worden afgestemd;
− zorgen voor een begrijpelijk, samenhangend verhaal over het
stoffenbeleid voor iedereen die dat nodig heeft;
− zorgen voor een basis voor toekomstig beleid dat goed aansluit op het
perspectief van de burger.
Daarbij kijk ik letterlijk en figuurlijk over grenzen heen:
− De Europese Green Deal en daaruit voortvloeiende strategieën en
aanpak geven richting en bieden waarborgen voor de interne Europese
markt. Wat Europees kan en moet, doen we ook Europees. De inzet
daarop gaat onverminderd door.
− In de nadere invulling en uitvoering op nationaal niveau worden de
relevante maatschappelijke uitdagingen natuurlijk ook verbonden. Het
beleid gericht op milieurisico’s van chemische stoffen is direct
gerelateerd aan het bevorderen van een gezonde leefomgeving (water,
bodem, lucht), het terugdringen van CO2-emissies, het invullen van de
energietransitie en de transitie naar een circulaire economie.
− Hierbij zet ik in op nauw contact met de belanghebbenden: de andere
overheden, het bedrijfsleven, de kennispartners, de professionele
gebruikers, en de burgers die het aangaat. De ideeën die in dit
programmaplan zijn beslag hebben gekregen zijn dan ook al besproken met belanghebbenden in diverse stakeholderbijeenkomsten. Bij
alle betrokkenen bleek groot draagvlak voor deze samenhangende
aanpak en focus.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 343, nr. 350

2

Het programma is dynamisch en daarmee blijft het mogelijk in te spelen
op nieuwe ontwikkelingen en inzichten. In het eerste jaar zal een aantal
projecten al gestart zijn of direct starten, terwijl de overige projecten zo
snel mogelijk nader ingevuld worden. Daarnaast kunnen lopende het
programma nog enkele nieuwe projecten worden toegevoegd, voor zover
ze passen binnen de context van éen van de Impulsdomeinen. Vanwege
het brede en dynamische karakter van dit programma zal ik u jaarlijks op
de hoogte houden van de voortgang.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
V.L.W.A. Heijnen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 343, nr. 350

3