Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2699
Vragen van de leden Sap (GroenLinks) en Bashir (SP) aan de ministers van
Financiën en van Justitie over het gebruik van de Edelweissroute (ingezonden
6 mei 2010).
Antwoord van minister De Jager (Financiën) (ontvangen 21 juni 2010).
Vraag 1 en 2
Bent u bekend met het artikel «Witwasserij via erfenis» uit de Telegraaf van
26 februari 2009?1
Was u bekend met het gebruik van de zogenaamde Zwitserse Edelweissroute
door Nederlandse notariskantoren?
Antwoord 1 en 2
Het artikel in de Telegraaf is mij bekend en illustreert de ontgaans- en
ontduikingsmogelijkheden welke men zoekt via belastingparadijzen.
Vraag 3 en 4
Is het waar dat niet alle erfgenamen een aangifte successierecht dienen te
ondertekenen?
Wat vindt u ervan dat niet alle erfgenamen de aangifte successierecht hoeven
te ondertekenen?
Antwoord 3 en 4
Uitgangspunt bij het doen van aangifte voor de erfbelasting is dat iedere
erfgenaam aangifte doet. De erfgenamen kunnen gezamenlijk aangifte doen,
en dienen dan allen te ondertekenen.
Wanneer er een executeur is aangewezen die aangifte doet, behoeft slechts
deze executeur de aangifte te ondertekenen. De executeur vertegenwoordigt
gedurende zijn beheer de erfgenamen/belastingplichtigen (4:145 lid 2 BW).
Vraag 5
Wat vindt u ervan dat een erfgenaam hierdoor de tegoeden op een buitenlandse nummerrekening niet kan aangeven bij de Belastingdienst, als een
meerderheid van erfgenamen dan wel de executeur testamentair dit niet wil?

1

ah-tk-20092010-2699
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

De Telegraaf, 26 februari 2009.
http://www.telegraaf.nl/dft/nieuws_dft/3343142/__Witwasserij_via_erfenis__.html?p=21,1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

Antwoord 5
De verkrijger van een erfenis kan dan altijd voor zichzelf (en los van de
andere verkrijgers, en ook als een executeur aangifte voor alle erfgenamen
heeft gedaan) aangifte doen van zijn verkrijging uit een nalatenschap. Ook
kan hij naar aanleiding van de aan hem opgelegde aanslag contact opnemen
met de inspecteur en om een navorderingsaanslag verzoeken. Langs deze
twee wegen kan de verkrijger alsnog het bij hem of haar bekende vermogen
aangeven.
Vraag 6 en 8
Bent u bereid wettelijk te verplichten dat alle erfgenamen en alle executeurs
testamentair de aangifte successierecht ondertekenen?
Bent u bereid wettelijk te verplichten dat alle executeurs, inclusief buitenlandse executeurs, moeten meetekenen bij het doen van een aangifte
successierecht?
Antwoord 6 en 8
Nee, zowel diegene die is uitgenodigd tot het doen van aangifte als de
aangewezen executeur(s) zijn gehouden tot vervulling van al de bij de
Successiewet 1956 opgelegde verplichtingen.
Is er een executeur aangewezen dan is hij op grond van artikel 72 Successiewet 1956 bevoegd om namens de erfgenamen aangifte te doen, dan wel is hij
tot het doen van aangifte verplicht indien alle erfgenamen buiten Nederland
woonachtig zijn. Heeft hij de aangifte ondertekend dan is hij verantwoordelijk
voor de juistheid daarvan (Zie ook antwoord op vraag 4).
Voor situaties waarin erfgenamen menen dat er onjuiste aangifte is gedaan,
verwijs ik naar het antwoord op vraag 9, en naar het antwoord op vragen 11
en 12 waarin ik inga op de maatregelen die reeds worden genomen ter
verbetering van het toezicht op notarissen, advocaten en gerechtsdeurwaarders.
Vraag 7
Bent u bereid te verbieden dat een executeur testamentair advocaat
tekeningbevoegd wordt gemaakt door een erflater op een nummerrekening,
trust- en/of ander doelvermogen buiten medeweten van alle erfgenamen?
Antwoord 7
Nee, zodanige tekeningbevoegdheid staat los van de belastingheffing.
Vraag 9
Wat is wat u betreft de route om in te keren voor erfgenamen die «buitenspel» zijn gezet als gevolg van het gebruik van de Edelweissroute? Hoe
kunnen deze mensen wel aangifte successierecht doen, ofwel aan hun
verplichtingen voldoen?
Antwoord 9
Erfgenamen die «buitenspel» zijn gezet, kunnen de hen bekende feiten bij de
Belastingdienst melden, zodat een navorderingaanslag kan worden opgelegd
over het juiste vermogen dat op de erfgenamen overgaat (zie ook het
antwoord op vraag 5).
Vraag 10
Hoe verhoudt zich wat u betreft het wettelijk beroepsgeheim van executeurs
testamentair na het opvallen van de nalatenschap tot de mogelijkheden om
belastingontduiking te voorkomen? Is uw mening hierin, gezien de recente
berichtgeving, inmiddels veranderd?2
Antwoord 10
Indien een advocaat of notaris als executeur aangifte doet voor de erfbelasting, is hij op gelijke wijze als een erfgenaam verplicht om de aangifte stellig
en zonder voorbehoud te doen. Zijn ambts- of beroepsgeheim staat hier niet
aan in de weg. Advocaten en notarissen zijn voorts op grond van Wet ter
voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) gehouden
2

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2008–2009, nr. 1890, vraag 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

om, in uitzondering op hun ambts- of beroepsgeheim, ongebruikelijke
transacties te melden bij het daarvoor bestemde meldpunt van justitie.
Vraag 11 en 12
Zou u actie willen ondernemen wanneer blijkt dat Nederlandse notarissen en
advocaten meewerken aan defiscaliseer-constructies als de Edelweissroute?
Welke actie valt er over het algemeen van u te verwachten ten aanzien van
het gebruik van de Edelweissroute?
Antwoord 11 en 12
Als executeurs bij het doen van aangifte bewust gegevens achterhouden die
worden verlangd ten behoeve van de heffing van erfbelasting, plegen zij een
fiscaal delict. Daarnaast is een notaris wettelijk verplicht om zijn medewerking
te weigeren indien hij de overtuiging heeft dat de van hem verlangde
diensten een ongeoorloofd karakter of oogmerk hebben, zoals dat het geval is
bij belastingontduiking. Indien hij dit verzuimt, pleegt hij een tuchtrechtelijk
vergrijp. Ook een advocaat die bewust meewerkt aan belastingontduiking
pleegt een tuchtrechtelijk vergrijp, aangezien hij in dat geval niet handelt
zoals een behoorlijk advocaat betaamt.
Ten slotte kan in dit verband nog worden gewezen op de brief van de
Minister van Justitie aan uw Kamer van 5 maart 2010 (Kamerstukken II
2009/10, 32 123 VI, nr. 87) betreffende de toekomstige vormgeving van het
toezicht op notarissen, advocaten en gerechtsdeurwaarders. Met betrekking
tot het notariaat is hieraan uitvoering gegeven in het reeds aanhangig
wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op het notarisambt naar aanleiding van
de evaluatie van die wet (Kamerstukken II 2009/10, nr. 32 250, nr. 2).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3