Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1662
Vragen van de leden Van der Lee, Kröger en Renkema (allen GroenLinks)
aan de Minister van Economische Zaken en Klimaat en de Staatssecretarissen
van Infrastructuur en Waterstaat en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
over het rapport «Last Gasp: The coal companies making Europe sick»
(ingezonden 23 november 2018).
Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat), mede
namens de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat (ontvangen
22 februari 2019).
Vraag 1
Bent u bekend met het rapport «Last Gasp: The coal companies making
Europe sick»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u de bevinding uit dit rapport dat de kolencentrales die in
Nederland staan bij elkaar 231 voortijdige doden veroorzaken als gevolg van
de luchtvervuiling afkomstig uit deze centrales?
Antwoord 2
De berekeningen die in dit rapport zijn gemaakt, zijn op een correcte wijze
gebaseerd op de meest recente wetenschappelijke inzichten en recente
gegevens over de emissies van kolencentrales. Het betreffen schattingen van
alle vroegtijdige sterfgevallen in Europa als gevolg van de emissies van
fijnstof van Nederlandse centrales.
Vraag 3
Hoe beoordeelt u de bevinding dat de luchtvervuiling uit deze kolencentrales
de maatschappij honderden miljoenen euro’s kost?

1

ah-tk-20182019-1662
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://beyond-coal.eu/last-gasp/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Vraag 4
Deelt u de mening dat deze schadelijke gevolgen van kolencentrales het nog
eens goed duidelijk maken dat alle kolencentrales zo snel mogelijk gesloten
dienen te worden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3 en 4
De uitstoot van kolencentrales verwaait deels naar het buitenland en de
uitstoot van buitenlandse centrales verwaait deels naar Nederland. Gelet
daarop kan het effect van de luchtvervuiling van Nederlandse kolencentrales
niet precies worden bepaald, voor zover het de Nederlandse economie
betreft. Dat het de maatschappij als geheel geld kost, is echter aannemelijk.
Een van de belangrijkste aanbevelingen uit het rapport is om voor 2030 te
stoppen met kolen voor elektriciteitsproductie. Op vrijdag 18 mei 2018 heeft
de Minister van Economische Zaken en Klimaat namens het kabinet een brief
naar uw Kamer gestuurd hierover. In deze brief is een wettelijk verbod op het
gebruik van kolen voor de elektriciteitsproductie aangekondigd. Het wetsvoorstel ziet toe op de uitfasering van het gebruik van kolen voor elektriciteitsproductie met een overgangsperiode tot uiterlijk 31 december 2029, in lijn met
het voornemen uit het regeerakkoord. Met dit wetsvoorstel wordt al invulling
gegeven aan de belangrijkste aanbeveling uit het rapport. Het kabinet streeft
naar een permanente verbetering van de luchtkwaliteit, om zo te komen tot
een vermindering van gezondheidsrisico’s door luchtverontreiniging. We
werken daarmee toe naar de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie – conform het advies van de Gezondheidsraad (Bijlage bij kamerstuk
30 175, nr. 292). Het kabinet zal in 2019 het Schone Lucht Akkoord aan de
Tweede Kamer aanbieden.
Vraag 5
Is het niet in alle opzichten beter om de twee oudste Nederlandse kolencentrales uiterlijk in 2020 te sluiten, gezien de negatieve effecten op de volksgezondheid maar ook de maatschappelijke kosten en het klimaatdoel wat
voortkomt uit het Urgendavonnis? Zo nee, waarom niet? Zijn er nog redenen
te bedenken om hier niet op aan te sturen?
Antwoord 5
Het aangekondigde wetsvoorstel verbod op kolen ziet toe op het uitfaseren
van kolen voor elektriciteitsproductie. De twee oudste kolencentrales wordt
hiermee een overgangsperiode tot 31 december 2024 geboden en de drie
nieuwste tot 31 december 2029. In 2017 is uw Kamer reeds geïnformeerd dat,
indien 25% CO2-reductie in 2020 (klimaatdoel Urgenda-vonnis) gehaald moet
worden en de maatregelen uit het energieakkoord hiervoor onvoldoende
effect hebben, het sluiten van een kolencentrale die geen biomassa bijstookt
in beeld komt (Kamerstuk 32 813, 144).
Vraag 6
Worden deze luchtvervuiling en maatregelen om deze vervuiling terug te
dringen ook betrokken in het Schone Lucht Akkoord? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
In het Schone Lucht Akkoord wordt rekening gehouden met de emissies van
elektriciteits- en warmteopwekking en de impact op de gezondheid van de
mensen in Nederland.
Vraag 7
Gaat u de bedrijven die genoemd worden in het rapport aanspreken op hun
verantwoordelijkheid met betrekking tot luchtvervuiling? Welke activiteiten
onderneemt de Duitse overheid om RWE, de grootste vervuiler in het rapport
en de eigenaar van twee kolencentrales in Nederland, aan te spreken op zijn
gedrag? Bent u bereid de Duitse overheid in dat verband aan te sporen?
Antwoord 7
In lijn met de afspraak in het regeerakkoord dat Nederland ernaar streeft om
zoveel mogelijk samen met buurlanden op te trekken in de klimaatambities,
heeft Nederland de dialoog met Duitsland, zowel ambtelijk als politiek, het
afgelopen jaar geïntensiveerd. Nederland heeft daarbij het belang van een
gezamenlijke introductie van een CO2-minimumprijs voor elektriciteitsopwek-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

king en de gezamenlijke uitfasering van kolencentrales meermaals benadrukt
en erop aangedrongen de dialoog hierover in 2019 te verdiepen. Dat zal
komend jaar onder meer in het kader van de consultatieverplichting van de
Integrale Nationale Energie- en Klimaatplannen gaan plaatsvinden.
Vraag 8
Wilt u het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) verzoeken
meer onderzoek te laten doen naar de gezondheidseffecten van kolencentrales zodat preciezer in kaart kan worden gebracht wat de gevolgen van
kolencentrales zijn op de volksgezondheid, zowel van kolencentrales in
Nederland als kolencentrales die zich vlak over de grens bevinden? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 8
In de berekeningen van de luchtkwaliteit in Nederland worden de emissies
van de Nederlandse kolencentrales betrokken. Daarnaast worden ook
emissies uit het buitenland gemodelleerd. De Ministeries I&W, EZK en VWS
zien daarom geen noodzaak aanvullend onderzoek te laten doen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3