Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2378

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 juli 2017
Hierbij stuur ik u de reactie die mijn ministerie op 15 juni jl. heeft gegeven
op de enquête die de Europese Commissie (DG-MOVE) heeft laten
uitvoeren over de mogelijke herziening van richtlijn 2008/96/EC, betreffende het beheer van de verkeersveiligheid van weginfrastructuur,
respectievelijk richtlijn 2004/54/EC inzake minimumveiligheidseisen voor
tunnels in het trans-Europese wegennet1.
De enquête maakt deel uit van een breed onderzoek, dat verder zal
worden ingevuld door middel van een publieke online consultatie via de
website «Your Voice in Europe». De enquête heeft een gedetailleerd
karakter en is bedoeld voor lidstaten van de Europese Unie en experts op
het gebied van tunnelveiligheid en verkeersveiligheid. De publieke online
consultatie is recent gestart.
Richtlijn 2004/54/EC is in Nederland geïmplementeerd in de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels, de Regeling aanvullende regels
veiligheid wegtunnels en het Bouwbesluit. Richtlijn 2008/96/EC is
geïmplementeerd in de Wet beheer rijkswaterstaatswerken en de
Uitvoeringsregeling verkeersveiligheid van weginfrastructuur.
Doel en inhoud enquête
Het onderzoek, en daarmee de enquête, is een vervolg op een tweetal in
2014 uitgevoerde onderzoeken naar de implementatie van de richtlijnen
door de lidstaten: hoe ver is men, wat zijn de merkbare effecten geweest
en welke kosten zijn gepaard gegaan met de implementatie. De resultaten
van deze onderzoeken zijn beschikbaar op internet:

1

kst-22112-2378
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2378

1

•

•

Verkeersveiligheid: http://www.tmleuven.be/project/
roadinfrastructuresafetymngt/2014–12-ex-post-evaluation-study-roadinfra-safety-mgmnt.pdf
Tunnelveiligheid:http://ec.europa.eu/transport/sites/transport/files/factsfundings/evaluations/doc/tunnel_final_report.pdf

Uit de onderzoeken blijkt dat de implementatie van de richtlijnen een
positief effect heeft gehad op zowel de tunnelveiligheid als de verkeersveiligheid in Europa. Veel lidstaten hebben de implementatie van de richtlijn
Tunnelveiligheid echter nog niet voltooid, zodat de doelstelling van de
betreffende richtlijn nog niet volledig is bereikt. Voor wat betreft de
richtlijn Verkeersveiligheid maken de onderzoekers de kanttekening dat
het effect van de richtlijn wordt beperkt doordat toepassing ervan alleen
verplicht is bij wegen die deel uit maken van het Trans-Europese
hoofdwegennet (TEN-T), terwijl de meeste verkeersongevallen op de
overige wegen plaatsvinden.
In de onderhavige enquête wordt, in relatie tot de onderzoeken uit 2014,
een drietal problemen geformuleerd die mogelijk zouden kunnen worden
opgelost door aanpassing van de Europese regelgeving:
1. Suboptimale prestaties op het gebied van verkeersveiligheid en
tunnelveiligheid (omdat de inhoud of het toepassingsgebied van de
Europese regelgeving te kort schiet);
2. Onnodige administratieve lasten, omdat de richtlijnen naast elkaar
bestaan, maar complementair zijn (en dus wellicht beter zouden
kunnen worden geïntegreerd);
3. Belemmeringen in het internationaal uitwisselen van kennis en
ervaring.
Het doel van de enquête is, om te inventariseren of deze problemen
worden herkend, welke onderliggende oorzaken daarbij een rol spelen en
in welke mate herziening van de Europese regelgeving gewenst is om bij
te dragen aan het oplossen ervan.
Hieraan gekoppeld presenteert de enquête een aantal mogelijke opties
voor de herziening van de regelgeving, waarbij wordt gevraagd in welke
mate de opties effectief zouden zijn, welk veiligheidseffect zou kunnen
worden verwacht en welke kosten er zouden zijn gemoeid met het
implementeren van de wijzigingen (administratieve lasten, investeringen
in de infrastructuur, enz.).
De opties variëren van het verduidelijken van definities en procedures tot
het actualiseren van de eisen en/of het toepassingsgebied van de
richtlijnen, al dan niet gecombineerd met het samenvoegen van de
richtlijnen.
Hoofdlijn respons
Samengevat is de respons op de enquête dat de geschetste problemen (in
de context van eventuele tekortkomingen in de nu vigerende Europese
regelgeving) in Nederland niet worden herkend, en dat derhalve geen
herziening van de Europese regelgeving nodig is. Geen van de voorgestelde opties is derhalve gewenst. In Nederland zal geen van de opties
leiden tot een wezenlijke verbetering van de veiligheid, terwijl de
implementatie van een wijziging in de Europese regelgeving wel kan
leiden tot administratieve lasten en sommige opties (afhankelijk van de
wijze waarop deze nader worden ingevuld) tot een extra complexiteit van
de nationale wet- en regelgeving.
Alhoewel het samenvoegen van twee Richtlijnen ogenschijnlijk leidt tot
deregulering, heeft dit niet mijn voorkeur. Als de Richtlijn 2004/54/EC zou

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2378

2

worden ingetrokken, dan ligt het in de lijn der verwachting dat de scope
van de Richtlijn 2008/96/EC zal worden uitgebreid naar TEN-T-tunnels
langer dan 500m.
Dit kan ertoe leiden we ook nationaal te maken krijgen met twee adviessporen over de verkeersveiligheid in de tunnels.
Aan deze respons ligt mede ten grondslag het Nederlandse standpunt dat
de Europese eisen op het gebied van tunnelveiligheid en verkeersveiligheid niet zouden moeten worden verzwaard en dat het toepassingsgebied van de richtlijnen zich niet zou moeten uitbreiden buiten het
TEN-T-hoofdwegennet. De veiligheid van het nationale wegennet,
inclusief de daarin gelegen wegtunnels, behoort tot de primaire verantwoordelijkheid van de lidstaten zelf.
Vervolg
De aanbevelingen op basis van dit onderzoek worden, voor zover nu
bekend, eind 2017 of begin 2018 verwacht. Afhankelijk van de uitkomsten
kan de Europese Commissie voorstellen doen de regelgeving te wijzigen.
Ik zal de verdere ontwikkelingen blijven volgen en u hierover op gepaste
momenten nader over informeren.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2378

3