Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3593
Vragen van het lid Krol (50PLUS) aan de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over het bericht dat de uitvaartpolis vaak zoek is
(ingezonden 1 mei 2019).
Antwoord van Staatssecretaris Knops (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties) (ontvangen 14 augustus 2019). Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 2825.
Vraag 1
Kent u het bericht «Nabestaanden laten duizenden euro’s liggen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het waar dat het technisch voorlopig niet haalbaar is om een uitputtend
verzekeringsoverzicht te realiseren waar nabestaanden toegang toe krijgen in
geval van overlijden? Waarom is dat?
Antwoord 2
Ik begrijp de behoefte aan een dergelijk overzicht. Het overlijden van een
naaste is een ingrijpende gebeurtenis, die helaas in veel gevallen ook
administratieve lasten en kosten voor nabestaanden met zich meebrengt. Een
overzicht waar je op kunt zoeken welke polissen de overledene heeft, zou een
handig hulpmiddel zijn. Aan het maken van zo’n overzicht zitten echter haken
en ogen. Wie zijn de nabestaanden? Wie mogen dat overzicht gebruiken en
hoe identificeren zij zich? En er zijn meer (technische) complicaties bij het
realiseren van een dergelijk overzicht.
Ik heb daar contact over gehad met het Verbond van Verzekeraars. Het
Verbond van Verzekeraars heeft aan mij bevestigd dat het op dit moment
technisch niet haalbaar is om een uitputtend verzekeringsoverzicht te
realiseren waar nabestaanden toegang toe krijgen in geval van overlijden.
Het Verbond heeft in april 2018 een test gelanceerd, in de vorm van een
website, om consumenten een volledig en digitaal verzekeringsoverzicht te
bieden. Uiteindelijk is deze test stopgezet. Het stopzetten hangt onder meer
samen met het feit dat verzekeraars bij onder andere uitvaartverzekeringen

1

ah-tk-20182019-3593
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://www.ad.nl/economie/uitvaartpolis-vaak-zoek-verzekeraars-miljoenen-rijker~a17f0693/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

geen Burgerservicenummer (BSN) en DigiD kunnen gebruiken, omdat er geen
wettelijke grondslag bestaat op grond waarvan ze dat zouden mogen doen.
Daardoor was het niet eenvoudig om de juiste verzekeringen online aan de
juiste gebruiker te koppelen.
Dit is echter niet het enige probleem. Er bleken onvoldoende mogelijkheden
voorhanden voor de bij de test aangesloten verzekeraars om hun aansluiting
verder te optimaliseren en de website door te ontwikkelen tot een volwaardige dienst.
Er was al met al volgens het Verbond van Verzekeraars onvoldoende
zekerheid dat de forse investering daadwerkelijk zou leiden tot een website
met een lage drempel voor de consument en de garantie van een ruime
dekking aan beschikbare verzekeringen. Volgens het Verbond van Verzekeraars zal de sector echter blijven zoeken naar andere mogelijkheden om een
verzekeringsoverzicht te kunnen bieden.
Vraag 3
Is het technisch mogelijk om het bestaan van uitvaartpolissen op te nemen in
het pensioenoverzicht achter DigiD? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
De website mijnpensioenoverzicht.nl, waar met behulp van DigiD toegang
kan worden verkregen tot het pensioenoverzicht, wordt beheerd door de
Stichting Pensioenregister. De Stichting Pensioenregister heeft mij laten
weten dat het toevoegen van uitvaartpolissen aan het register technisch nu
niet haalbaar is, omdat aan twee belangrijke voorwaarden niet wordt
voldaan. Ten eerste is er geen sectorale standaard beschikbaar en ten tweede
ontbreekt de mogelijkheid de polissen volledig geautomatiseerd beschikbaar
te stellen. Los van de technische belemmeringen, zijn er ook inhoudelijke
redenen om de uitvaartpolissen niet op te nemen. De Stichting Pensioenregister heeft mij gemeld dat het toevoegen van uitvaartpolissen niet past
binnen de doelstellingen die met de website worden beoogd. Daarnaast is er
geen wettelijke grondslag voor het op mijnpensioenoverzicht.nl tonen van het
al dan niet bestaan van uitvaartpolissen, zoals die er wel is voor het tonen
van informatie omtrent opgebouwde pensioenrechten.
Vraag 4
Is het waar dat nabestaanden de waarde van een polis tot meer dan tien jaar
na het overlijden kunnen claimen bij de verzekeraars? Is dat altijd zo of zijn er
grote verschillen tussen verzekeraars?
Antwoord 4
Nee, het is niet zo dat nabestaanden de waarde van een polis tot meer dan
tien jaar na het overlijden kunnen claimen bij verzekeraars. Uit artikel 7:985
van het Burgerlijk Wetboek (BW) volgt dat vorderingen betreffende de
uitkering van een uitvaartpolis in beginsel na vijf jaar verjaren, tenzij in de
verzekeringsovereenkomst een langere verjaringstermijn is overeengekomen.
Dat een vordering is verjaard, wil niet zeggen dat een verzekeraar niet alsnog
een uitkering mag verstrekken. Het is mogelijk dat een verzekeraar hiertoe uit
coulance bereid is. Het is aan de verzekeraar zelf om dit te bepalen.
Vraag 5
Is het waar dat het vanuit de overheid niet mogelijk is om verzekeraars
standaard een signaal te geven in het geval van overlijden. Zo nee, kunt u
toelichten waarom niet?
Antwoord 5
Gegevens over het overlijden van een persoon worden opgenomen in de
Basisregistratie Personen (BRP), voor zover deze persoon in de BRP staat
ingeschreven. Op basis van de Wet BRP is het mogelijk om overheidsorganen
te autoriseren voor systematische gegevensverstrekking uit de BRP, voor
zover dit noodzakelijk is voor de vervulling van hun taken. Daarnaast kunnen
ook in het Besluit BRP aangewezen derden die werkzaamheden verrichten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

met een gewichtig maatschappelijk belang2, worden geautoriseerd voor
systematische gegevensverstrekking uit de BRP. Bij deze vorm van gegevensverstrekking kunnen ook automatisch (spontaan) gegevens worden verstrekt,
bijvoorbeeld over het overlijden. Verzekeraars die uitvaartpolissen aanbieden
behoren echter tot geen van beide groepen.
Het desalniettemin toch overgaan tot systematische gegevensverstrekking
zou dan ook in strijd zijn met de Wet BRP. Het is daarom juridisch niet
mogelijk om verzekeraars die uitvaartpolissen aanbieden te autoriseren voor
de geautomatiseerde verstrekking van gegevens uit de BRP in het geval van
overlijden.
Het Verbond van Verzekeraars heeft mij gemeld dat het gebrek aan juridische
mogelijkheden om automatisch gegevens over het overlijden van een
persoon verstrekt te krijgen, voor de bij hen aangesloten verzekeraars een
belangrijk knelpunt vormt. Ik ben bereid daarover in gesprek te gaan.
Daarnaast is door de Minister van Financiën in het algemeen overleg
Financiële markten op 12 juni 2019 toegezegd, gezamenlijk met BZK in
overleg te treden om te kijken of er mogelijkheden zijn, eventueel buiten de
BRP om, om een signaal uit te laten gaan in het geval van overlijden van een
verzekerde. Het Verbond van Verzekeraars heeft mij laten weten ideeën te
hebben over hoe dat te realiseren zou zijn. Ik zal mij daarover laten informeren, zodat dit meegenomen kan worden in de gesprekken met het Verbond
van Verzekeraars.
Vraag 6
Kunt u uitleggen op welke andere wijzen de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) voor verzekeraars een beletsel vormt om nabestaanden de mogelijkheid te geven polissen van overledenen te achterhalen? Bent
u bereid eventuele beletsels weg te nemen?
Antwoord 6
De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) is niet van toepassing op de gegevens van overleden personen. In dit opzicht vormt de AVG
aldus geen beletsel voor verzekeraars en nabestaanden om de gegevens van
overleden personen te verwerken om eventuele verzekeringspolissen van
deze overleden personen te achterhalen. Wel dient uiteraard zorgvuldig met
deze gegevens te worden omgegaan.
Voor zover er bij het achterhalen van polissen van overledenen persoonsgegevens van levende personen, zoals de nabestaanden, worden verwerkt, is de
AVG wel van toepassing. Er dient dan te worden voldaan aan de voorwaarden die in de AVG worden gesteld aan de verwerking van persoonsgegevens,
zoals het bestaan van een grondslag voor de verwerking. Deze grondslag kan
in het geval dat persoonsgegevens van een nabestaande worden verwerkt
bijvoorbeeld toestemming van de nabestaande zijn.
Ik heb op dit moment niet de indruk dat de AVG een beletsel vormt om het
bestaan van uitvaartpolissen van overledenen te achterhalen. Ik zie daarom
ook geen aanleiding om wettelijke maatregelen te nemen. De AVG geldt
gelijkelijk voor alle organisaties, publiek en privaat, en zij hebben alle de
plicht om aan de kaders die de AVG stelt te voldoen. Het is de eigen
verantwoordelijkheid van de verzekeraars om aan de AVG te voldoen en het
toezicht op de naleving daarvan ligt bij de Autoriteit persoonsgegevens als
toezichthouder.
Vraag 7
Bent u bereid verzekeraars te vragen een voorlichtingscampagne te starten
betreffende de zoekservice «Verloren polissen» van het Verbond van
Verzekeraars? Kunt u het antwoord toelichten?

2

Het gaat bij «gewichtig maatschappelijk belang» in het kader van de BRP alleen om werkzaamheden die samenhangen met een overheidstaak, die strekken tot het in stand houden van een
voorziening voor burgers die onderwerp is van overheidszorg of waarbij anderszins, gelet op
de overheidsbemoeienis met die werkzaamheden, ondersteuning daarvan door gegevensverstrekking uit de BRP gerechtvaardigd is (artikel 3.3. Wet BRP). Dat is bij uitvaartverzekeringen
niet het geval.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3

Antwoord 7
Het Verbond van Verzekeraars geeft aan dat het zelf al op vele verschillende
manieren voorlichting verschaft over het bestaan van de zoekservice
«verloren polissen». Zo bestaat er een goed toegankelijke site die goed
vindbaar is via de reguliere zoekmachines, wordt de service door het Verbond
actief gepromoot, onder meer onder uitvaartverzorgers en organisaties als de
Branchevereniging Gecertificeerde Nederlandse Uitvaartverzorgers (BGNU) en
de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken (NVVB), en wordt de service
door het Verbond standaard genoemd bij de beantwoording van vragen
vanuit de media. Daarnaast bestaat er het beeld bij het Verbond zelf dat de
zoekservice al brede bekendheid geniet binnen de uitvaartsector. Ik ben
daarom van mening dat een voorlichtingscampagne gezien de al ondernomen activiteiten weinig toegevoegde waarde zou hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

4