2018D27717

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Europese Zaken bestond bij een aantal
fracties de behoefte om aan de Minister van Buitenlandse Zaken enkele
vragen en opmerkingen voor te leggen over de volgende kabinetsbrieven:
– Geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken inclusief artikel 50
op 14 mei 2018;
– Verslag van de Raad Algemene Zaken van 17 april 2018 (Kamerstuk
21 501-02, nr. 1862);
– Boetebeleid Europese Commissie bij te late implementatie van
richtlijnen (Kamerstuk 21 109, nr. 231);
– Onderhandelingen uittreding Verenigd Koninkrijk (Kamerstuk 23 987,
nr. 242);
– Kabinetsreactie op het voorstel van de Europese Commissie voor het
toekennen van Macro Financiële Assistentie aan Oekraïne (Kamerstuk
21 501-07, nr. 1508);
– Brede maatschappelijke consultaties toekomst EU (Kamerstuk
21 501-20, nr. 1320).
De voorzitter van de commissie,
Azmani
De adjunct-griffier van de commissie,
Prenger

nds-tk-2018D27717

1

Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken (Art. 50) op
14 mei 2018 en danken de Minister voor de toezending. De leden van de
VVD-fractie hebben een aantal vragen en opmerkingen.
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde
agenda van de Raad Algemene Zaken van 14 mei 2018.
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken op 14 mei 2018 en aanverwante stukken. Zij hebben hierover nog een aantal vragen en
opmerkingen.
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde
agenda voor de Raad Algemene Zaken van 14 mei 2018. Graag stellen zij
enkele vragen aan het kabinet.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennisgenomen van de
geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken van 14 mei 2018 en
aanverwante stukken.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de onderhavige
stukken. Deze leden hebben daarover enkele vragen en opmerkingen.
De leden van de 50PLUS-fractie hebben met belangstelling de geannoteerde agenda en overige stukken voor dit schriftelijk overleg gelezen.
Vanwege de relatief lange tijd tussen deze inbreng en de Raad van 14 mei
zullen naar verwachting enkele zaken die in het schriftelijk overleg aan de
orde komen, op 14 mei door de actualiteit zijn achterhaald. Desondanks
hebben deze leden de behoefte om over een aantal onderwerpen vragen
voor te leggen aan het kabinet.
Compositie Europees Parlement
De leden van de PVV-fractie verwijzen naar de motie-Maeijer die door de
Tweede Kamer is aangenomen en die uitspreekt dat na het vertrek van het
Verenigd Koninkrijk het Europees Parlement zal inkrimpen met de 73
Britse zetels (Kamerstuk 21 501-20, nr. 1214). Het kabinet is nu van plan
om akkoord te gaan met het voorstel van het Europees Parlement, waarin
volgens deze leden wordt gegoocheld met peperdure zetels. Deze leden
constateren dat het Europees Parlement niet alleen 27 van de 73 Britse
zetels wil herverdelen over de lidstaten, ook wil zij zetels behouden in
reserve; voor toekomstige lidstaten. Het besluit hierover wordt genomen
bij unanimiteit. De leden van de PVV-fractie vragen waarom het kabinet
niet het veto inzet om ervoor te zorgen dat het Europees Parlement nu
eens verhoudingsgewijs kleiner wordt. Geeft het kabinet door instemming
met dit voorstel ook niet extra ruimte om voor te sorteren op een
toekomstige uitbreiding van de Unie?
De leden van de SP-fractie constateren dat naar aanleiding van het
komende vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie er 73
Britse zetels in het Europees Parlement vrijkomen na de afloop van het
huidige mandaat in juni 2019. De Tweede Kamer heeft zich in meerderheid
uitgesproken dat dit simpelweg moet leiden tot een Europees Parlement
dat van 751 naar 678 zetels gaat. De leden van de SP-fractie betreuren dan
ook dat het concept-besluit dat door het Europees Parlement is
voorgelegd niet uitgaat van een vermindering van 73 zetels, maar van 46
zetels. De leden van de SP-fractie vragen zich af of de 24 zetels die in het

2

concept-besluit gebruikt zullen worden om EU-lidstaten «te compenseren
voor de ontwikkeling van het inwonersaantal waardoor sommige lidstaten
ondervertegenwoordigd zijn» nodig zijn om het beoogde doel te bereiken.
Als door demografische ontwikkelingen de huidige zetelverdeling niet
meer klopt, vernemen deze leden graag waarom er niet een nieuwe
verdeelsleutel kan worden gemaakt op basis van een totaal van 678
zetels? Heeft de Minister deze mogelijkheid onderzocht, die past binnen
de opdracht die hem gegeven is door de Kamer? Zo niet, is de Minister
bereid dit op te brengen? Daarnaast willen de leden van de SP-fractie
graag weten van de Minister of hij bereid is formeel niet akkoord te gaan
met het concept-besluit aangezien dit niet strookt met het standpunt van
de Kamer? Zo nee, waarom niet?
In de geannoteerde agenda lezen de leden van de 50PLUS-fractie een
uitvoerige beschouwing over het onderwerp «Compositie EP». Daaruit
wordt duidelijk dat er in het – wat de Minister noemt – Europees krachtenveld geen steun is voor het Nederlandse standpunt dat het aantal
zetels in het Europees Parlement na de Brexit met 73 zetels moet worden
teruggebracht. Dat standpunt sluit aan op de aangenomen motie-Maeijer
van 17 april 2017 (Kamerstuk 21 501-20, nr. 1214). De Minister stelt voor
om in te stemmen met het daarvan afwijkende concept-besluit voor de
Europese Raad. De leden van de 50PLUS-fractie missen een deugdelijke
onderbouwing van de reden waarom het kabinet tot deze keuze is
gekomen. Graag vernemen deze leden van de Minister waarom het
kabinet niet vasthoudt aan het eerder ingenomen standpunt. Gaat de
Minister zich in de Raad Algemene Zaken alsnog inzetten voor de wens
van de Kamer of moeten de leden van de 50PLUS-fractie uit de geannoteerde agenda opmaken dat de Minister deze weg inmiddels heeft
verlaten?
Rechtsstaat
De leden van de VVD-fractie steunen de inzet van het kabinet ten aanzien
van de Rule of Law (rechtsstaat) in Polen. Echter, zoals meerdere malen
gezegd, zal de Rule of Law niet alleen top-down kunnen worden opgelegd.
Dit zal volgens deze leden uit de maatschappij zelf moeten komen. Welke
initiatieven kan Nederland nemen om dit te bewerkstelligen? Is het een
idee als Nederland samen met relatief jongen democratieën als Spanje en
Portugal hiervoor initiatieven gaat nemen, zo vragen de leden van de
VVD-fractie.
De leden van de D66-fractie merken op dat nu wederom gesproken zal
worden over de rechtsstaat in Polen en de dialoog tussen de Europese
Commissie met Polen. Deze leden verwelkomen het feit dat Nederland
zich binnen de Raad in de groep van lidstaten bevindt die meer van Polen
verwacht dan de eerste ingezette hervormingen. Aan de rechtsstaat kan
en mag niet getornd worden, aldus deze leden. Kan de Minister duiden
welke hervormingen van het Poolse systeem hij nodig acht en welke eisen
hij stelt aan Polen? Kan hij daarnaast de verdere stappen in de procedure
van artikel 7 VEU uiteenzetten? Hoe beziet hij deze gezien de verschillende
posities in de Raad? Wanneer wordt verdere besluitvorming op dit punt
verwacht?
De leden van de D66-fractie is het tevens opgevallen dat in de Staat van
de Unie het kabinet waardering uitspreekt voor nieuwe instrumenten om
de Europese waarden, zoals de rechtsstaat, beter te beschermen.
D66-europarlementariër Sophie in ’t Veld heeft er in 2016 voor gezorgd dat
het Europees Parlement zich uitsprak voor een grondrechten-APK. Niet
incidenteel, maar élk jaar zouden álle lidstaten op grondrechten getoetst
moeten worden. De Europese Commissie komt in het najaar van dit jaar

3

met een voorstel op dit onderwerp. Zal het kabinet zich er voor inzetten
dat er jaarlijks een bindende, onafhankelijke grondrechtencheck zal
plaatsvinden?
Graag vragen de leden van de D66-fractie ook aandacht voor de situatie in
Hongarije, en de Stop Soros-wetgeving waarover binnenkort in het
Hongaars parlement gestemd wordt. Deze wetgeving zou het maatschappelijk middenveld in Hongarije ernstig belemmeren in haar functioneren,
en hiermee de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vereniging in
Hongarije ernstig beperken. Wordt de situatie in Hongarije besproken
tijdens de Raad Algemene Zaken van 14 mei? Is het kabinet bereid zich
veroordelend uit te spreken over deze wetgeving, zo mogelijk in een
gemeenschappelijke verklaring met andere lidstaten?
De leden van de SP-fractie constateren dat de Europese Commissie de
Raad Algemene Zaken op 14 mei zal informeren over de huidige stand
van zaken rondom het Artikel 7-proces met betrekking tot Polen. De leden
van de SP-fractie willen de Minister allereerst verzoeken hierover zo snel
mogelijk verslag te doen aan de Kamer. Is de Minister daarmee akkoord?
Zo nee, waarom niet? Daarnaast vragen deze leden zich af in hoeverre er
een discussie gaande is binnen de Raad om dezelfde procedure te starten
richting Hongarije, waar een recent concept-rapport van het Europees
Parlement om vraagt?1 Het rapport van het Europees Parlement komt tot
de conclusie dat de onafhankelijkheid van de rechtspraak, corruptie en
belangenverstrengeling, privacy, academische vrijheid, mediavrijheid,
vrijheid van geloof, vrijheid van vereniging, gelijke behandeling en sociale
rechten en rechten van minderheden, allemaal tekortschieten of zelfs
ernstig bedreigd worden. Deelt de Minister deze conclusie? Kan de
Minister zijn antwoord toelichten? Daarenboven maken de leden van de
SP-fractie zich veel zorgen om de «anti Soros-wetgeving» die binnenkort
in Hongarije ter stemming komt, omdat dit de vrijheden van het
maatschappelijk middenveld in Hongarije nog verder gaat inperken. Dit
betekent volgens de leden van de SP-fractie wederom een afbrokkeling
van de al zwakke democratie. Deze leden vragen zich af of de Minister
deze mening deelt en zo ja, wat hij daar voor acties aan gaat verbinden? Is
de Minister bereid om binnen de Raad Algemene Zaken dit aan de kaak te
stellen in een poging om Hongarije ervan te overtuigen deze wetgeving
niet in stemming te brengen. In ieder geval tot er een uitspraak is over de
inbreukprocedure die de Europese Commissie gestart is tegen Hongarije
naar aanleiding van de aangenomen wet in Hongarije in juni 2017 welke
NGO’s aan de schandpaal nagelt die inkomsten uit het buitenland
ontvangen?2 Zo nee, waarom niet?
Vooralsnog zijn er volgens de leden van de SP-fractie geen concrete
concessies gedaan door Polen om de hervormingen die de onafhankelijkheid van hun rechtsstaat aantasten aan te passen binnen democratisch
acceptabele kaders. Mocht de Europese Commissie daarom besluiten dat
Artikel 7 moet worden toegepast om zodoende Polen het stemrecht
binnen de Europese Raad te ontnemen, kan dat alleen in werking gaan als
alle andere lidstaten akkoord gaan. Polen en Hongarije hebben volgens
deze leden al aangekondigd onder een hoedje te spelen. Is de Minister
bereid om te onderzoeken of er nog andere sanctie-instrumenten te
vinden zijn om de druk op deze losgeslagen lidstaten te vergroten, zoals
bijvoorbeeld het stopzetten van fondsen, geen toppen meer organiseren
in de betreffende landen of het ontnemen van het voorzitterschap?
1

http://www.europarl.europa.eu/resources/library/media/20180411RES01553/
20180411RES01553.pdf.
2
http://www.europarl.europa.eu/resources/library/media/20180411RES01553/
20180411RES01553.pdf.

4

Bovenstaande heeft ook te maken met de uitbreiding van de EU die ook
op de agenda staat, vinden de leden van de SP-fractie. In de kabinetsappreciatie van het uitbreidingspakket (Kamerstuk 23 987, nr. 243) erkent het
kabinet dat ook op de Westelijke Balkan corruptie nog wijdverspreid is,
«ondanks de inzet om wetgevende en institutionele kaders in lijn te
brengen met EU-standaarden». Volgens de leden van de SP-fractie doet
dit zelfs twijfelen aan de vaste overtuiging dat de EU een wortel is die
alleen maar tot positieve ontwikkelingen leidt. Deze leden vragen zich dan
ook af of deze landen wel tot de EU willen toetreden om andere redenen
dan het geld dat daarmee gepaard gaat. Kan de Minister er mee
instemmen gezien de kabinetsappreciatie, plus de situatie in Polen en
Hongarije, dat er van uitbreiding naar de Westelijke Balkan voorlopig geen
sprake kan zijn en alle stappen die daar naar toe leiden dus poogt tegen te
houden? Kan de Minister zijn antwoord toelichten?
De leden van de 50PLUS-fractie merken op dat in de geannoteerde
agenda kort wordt stilgestaan bij de Rule of Law Polen. Kan de Minister
deze leden informeren over de recente stand van zaken in het verkeer
tussen de Europese Commissie en Polen?
Meerjarig Financieel Kader (MFK)
De leden van de VVD-fractie hebben met instemming de eerste reactie
vernomen van het kabinet op het MFK. Deze leden gaan er van uit dat een
preciezere appreciatie nog zal volgen over de inhoudelijke invulling
evenals de voorgestelde financiering van het MFK. Deze leden rekenen
erop dat het kabinet nu slim en taai gaat onderhandelen. Kan het kabinet
in het verlengde hiervan aangeven of Nederland voldoende mensen
beschikbaar heeft voor een goede beoordeling van het MFK-voorstel
evenals voor de nog te voeren onderhandelingen? Tot slot zijn de leden
van de VVD-fractie benieuwd of het kabinet al inzicht kan bieden in zijn
onderhandelingsaanpak?
De Europese Commissie presenteerde recentelijk haar voorstellen voor
het nieuwe MFK. De leden van de PVV-fractie vragen hoeveel de Nederlandse afdracht in 2021–2027 exact zal bedragen als dit voorstel werkelijkheid wordt. Betekenen de woorden van de Minister «niet acceptabel»
dat Nederland dit voorstel zal blokkeren? Wat zijn de reacties in de andere
lidstaten op dit voorstel? Wanneer beginnen formeel (in Raadsverband of
in Europese Raadsverband) de onderhandelingen over het MFK? Zijn er
ook nog, formele dan wel informele, andere ontmoetingen van leden van
het Nederlandse kabinet voorzien om te spreken over de meerjarenbegroting? Zo ja, wanneer en met wie?
De leden van CDA-fractie constateren dat hoewel er tijdens de Raad
Algemene Zaken op 14 mei nog niet onderhandeld zal worden over de
nieuwe MFK-voorstellen, er wel een eerste gedachtewisseling zal
plaatsvinden. Deze leden vragen de Minister wat zijn eerste gedachten zijn
over de MFK-voorstellen en vragen de Minister wat hij namens Nederland
zal inbrengen tijdens deze eerste gedachtewisseling. De leden van de
CDA-fractie vragen de Minister om bij deze inbreng mee te nemen dat de
voorstellen onevenwichtig zijn. Nederland verliest de korting en wordt
onevenredig de dupe van de Brexit.
De leden van de CDA-fractie vragen de Minister eveneens in te brengen
dat het belangrijk is dat de EU geen grootschalige eigen middelen krijgt.
Ook vragen de leden van de CDA-fractie aan de Minister om een eerste
appreciatie te geven over de voorgestelde nieuwe instrumenten ten
behoeve van de EMU. De leden van de CDA-fractie merken tevens op dat
er buiten het MFK een nieuw soort eurofonds geplaatst wordt. Deze leden

5

vinden dat buitengewoon onwenselijk en verzoeken het kabinet hier
duidelijk stelling tegen te nemen. Is het kabinet hiertoe bereid? In de
geannoteerde agenda stelt de Minister dat een inhoudelijk goed akkoord
over het nieuwe MFK leidend is. De leden van de CDA-fractie vragen de
Minister of een dergelijk goed inhoudelijk akkoord als uitgangspunt
nemen dus betekent dat de inhoud van het akkoord ondergeschikt is aan
de hoogte van de afdracht van Nederland aan deze begroting. De leden
van de CDA-fractie zouden graag een appreciatie ontvangen van wat deze
conceptbegroting betekent voor de netto Nederlandse betalingspositie.
Kan het kabinet die geven? En kan zij de verwachte netto betalingspositie
van Nederland vergelijken met die van andere lidstaten?
De leden van de CDA-fractie merken op dat in de MFK-voorstellen
pre-accessiesteun voor Turkije wordt meegenomen. De leden van de
CDA-fractie vragen de Minister om in de eerste gedachtewisseling over de
MFK voorstellen aan te geven dat Nederland niet zal instemmen met het
opnemen van pre-accessiesteun aan Turkije in het MFK.
De leden van de D66-fractie lezen dat er tijdens de Raad Algemene Zaken
op 14 mei tevens een informatieve sessie gehouden zal worden over het
voorstel van de Europese Commissie voor het toekomstig MFK. Is de
Minister bereid aan de orde te stellen dat de hervormingen die de
Commissie voorstelt een mooie eerste stap zijn, maar dat de voorgestelde
bezuinigingen en hervormingen van de landbouw- en cohesiefondsen nog
te bescheiden zijn en dat een grotere focus op duurzaamheid, innovatie en
veiligheid nodig is?
Kan de Minister in het verslag van de Raad Algemene Zaken ingaan op de
huidige verhoudingen in de Raad ten opzichte van het MFK-voorstel van
de Commissie, zo vragen de leden van de D66-fractie.
De leden van de D66-fractie wachten de formele kabinetsappreciatie van
het MFK-voorstel verder af.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben een aantal vragen over de
reactie van de Minister-President op het voorstel van de Europese
Commissie voor het toekomstig MFK. Wat bedoelt de Minister-President
met de zin «Dit voorstel is voor Nederland geen acceptabele uitkomst»?
Bedoelt hij dat dit eerste voorstel geen acceptabele uitkomst van het
onderhandelingsproces zou zijn? Is de Minister het met deze leden eens
dat het zeer onwaarschijnlijk is dat de uitkomst van een dergelijk
onderhandelingsproces gelijk is aan het aanvankelijke Commissievoorstel? Of bedoelt de Minister-President dat het onacceptabel is dat de
Commissie een dergelijk voorstel heeft gedaan? Toont de MinisterPresident met deze reactie ook zijn onvrede over de invloed die Nederland
heeft gehad op het initiële voorstel van de Commissie? Zal de Minister bij
de bespreking van het MFK in de Raad Algemene Zaken dezelfde
bewoordingen gebruiken als de Minister-President in zijn reactie? Zal de
Minister dezelfde nadruk leggen in zijn bijdrage? Is de Minister het met de
leden van de GroenLinks-fractie eens dat in de eerste reactie de modernisering ondergeschikt lijkt te zijn aan de zorgen over de hoogte van het
MFK? Schat de Minister in dat de modernisering van de begroting tijdens
de onderhandelingen verder uitgehold wordt in ruil voor verlaging van
het MFK?
Daarnaast hebben de leden van de GroenLinks-fractie de volgende meer
specifieke vragen over het toekomstig MFK. Klopt het dat de Europese
Commissie het gat dat de Brexit slaat in het MFK deels opvangt door
bezuinigingen? Klopt het dat de hoogte van het MFK in historisch
perspectief niet uitzonderlijk hoog is? Hoe beoordeelt de Minister de
stijging van het budget voor innovatie en met name Horizon 2020? Hoe
beoordeelt de Minister de stevigere inzet met meer middelen op migratie

6

en grensbeheer? Hoe beoordeelt de Minister de vergroting van de
begroting voor veiligheid en defensie? Is de Minister het met de leden van
de GroenLinks-fractie eens dat de vermindering van het budget voor
landbouwbeleid en cohesiebeleid in het voorstel te beperkt is en steviger
had gekund?
Over het voorstel van de Europese Commissie om bij de nieuwe meerjarenbegroting (MFK) uit te gaan van 1,14 procent van GNI is het kabinet
volgens de leden van de SP-fractie duidelijk geweest: het voorstel is niet
acceptabel. Hoe gaat het kabinet dit overbrengen op de komende Raad
Algemene Zaken? Wat moet er wijzigen wil het kabinet wel akkoord gaan?
Betreft dat enkel de hoogte van het MFK, of ook de samenstelling van de
begroting dat uitgaat van hogere eigen middelen voor de Europese
Commissie? Hoe gaat het kabinet de aangenomen motie-Van Rooijen over
de onwenselijkheid van het inzetten van muntloon ten behoeve van het
MFK uitvoeren (Kamerstuk 21 501-07, nr. 1510)? Heeft het kabinet ook haar
bedenkingen bij het ophogen van het defensiebudget van de Unie met 22
procent, ten behoeve van de industrie, terwijl ook lidstaten via PESCO
worden gedwongen hun defensiebudget te verhogen? Erkent het kabinet
dat deze investering dubbelop is?
De leden van de 50PLUS-fractie constateren dat de Europese Commissie
op 2 mei jl. haar voorstellen heeft gepresenteerd voor het nieuwe
Meerjarig Financieel Kader. Dat bevat volgens deze leden positieve
elementen zoals minder bureaucratie, meer flexibiliteit en – al wil de
Commissie dat via een afzonderlijke regeling – mogelijkheden om landen
die het niet zo nauw nemen met de rechtsstaat en de democratie
financieel te straffen. Dat wordt volgens de leden van de 50PLUS-fractie
nog een hele uitdaging.
Het meest opvallend volgens de leden van de 50PLUS-fractie is het
voorstel van de Commissie om de EU-meerjarenbegroting niet in omvang
terug te brengen na het vertrek van het Verenigd Koninkrijk, maar die juist
te verhogen. Voor deze leden blijft het uitgangspunt: een kleinere EU
betekent een kleiner budget. De voorgestelde kortingen van 5 procent op
de landbouwsubsidies en 7 procent op de regionale fondsen zijn naar het
oordeel van de leden van de 50PLUS-fractie te klein. De leden van de
50PLUS- fractie kunnen zich vinden in de eerste reacties van het kabinet
op de presentatie van de plannen en de opmerkingen over het MFK in de
geannoteerde agenda. Deze leden gaan ervan uit dat die stellingname
vanaf het allereerste moment – dus te beginnen in de Raad Algemene
Zaken van 14 mei – nadrukkelijk naar voren zal worden gebracht.
De leden van de 50PLUS-fractie constateren dat het MFK gaat over
ongeveer 1,1% van het Bruto Binnenlands Product, terwijl de nationale
begrotingen ongeveer 40% opslokken. Deze leden zouden graag de
zuivere discussie willen voeren over de vraag hoe groot de EU mag zijn of
moet zijn, om alle gewenste taken goed te kunnen uitvoeren. Deze leden
hebben er in dat verband ook begrip voor dat er meningsverschillen
zullen zijn tussen de Europese Commissie en de lidstaten. De discussie
over hoe groot de EU mag of moet zijn is begrijpelijk en interessant voor
de gemiddelde burger maar helaas wordt dat interessante debat volgens
deze leden zwaar vertroebeld door heel andere discussies over de wijze
waarop de EU gefinancierd zou moeten worden. Dan gaat het ineens over
het consolideren van de grondslag van de vennootschapsbelasting, over
het afromen van winsten van buitengewone monetaire operaties en over
het invoeren van pan-Europese milieubelastingen. Deze bijkomende
discussies leiden volgens de leden van de 50PLUS-fractie te sterk af van
de kern van de zaak. De EU had de discussie over eigen belastinginkomsten de afgelopen jaren moeten voeren en winnen en dat is ze niet

7

gelukt, constateren de leden van de 50PLUS-fractie. Deze leden achten het
buitengewoon onverstandig van de Commissie, en niet in het belang van
de Unie, om het debat over het MFK te belasten met allerlei polariserende
fiscale elementen. Het MFK moet wat de leden van de 50PLUS-fractie
betreft vooral de «hoeveel» vraag beantwoorden. De «hoe» vraag is
volgens deze leden technisch veel complexer en kan altijd gevoerd
worden.
De leden van de 50PLUS-fractie zien uit naar de uitgebreide kabinetsappreciatie van de voorstellen en verwacht van het kabinet dat het de Kamer
goed en volledig op de hoogte zal houden van het verloop van de
onderhandelingen. Kan de Minister dat toezeggen? Vooruitlopend op die
uitgebreide reactie willen deze leden graag een voorlopige algemene
beoordeling van de voorstellen. Wat zijn concreet de gevolgen van de
voorstellen voor de Nederlandse bijdrage aan de EU-begroting?
Daarnaast hebben de leden van de 50PLUS-fractie nog enkele meer
specifieke vragen. Wat is het oordeel van het kabinet over de voorstellen
voor eigen middelen binnen de EU-begroting en daarbuiten? Is de
Minister het met de leden van de 50PLUS-fractie eens dat het bij elkaar
sprokkelen van middelen buiten het reguliere budget om gecompenseerd
moet worden door lagere reguliere afdrachten? En hoe verhoudt volgens
het kabinet de manier waarop wordt gezocht naar middelen uit monetaire
inkomsten buiten de EU-begroting om zich tot de door de Kamer
aangenomen motie-Van Rooijen c.s. (Kamerstuk 21 501-07, nr. 1510)? En
wat is het oordeel van de Minister over het voornemen om een bedrag
van € 55 miljard vrij te maken voor de versterking van de Economische en
Monetaire Unie?
Stand van zaken Brexit
De leden van de VVD-fractie kregen bij een recent bezoek aan Londen de
indruk dat de leden van de House of Commons en House of Lords die een
wat softere Brexit voorstaan, terrein aan het winnen zijn. Ziet het kabinet
mogelijkheden voor de EU om deze leden rugwind te bieden?
De leden van de D66-fractie blijven zich zorgen maken over de rechten van
Nederlandse burgers in het Verenigd Koninkrijk en van Britse burgers in
Nederland na de Brexit. Velen van hen leven in onzekerheid over hun
toekomstige rechten. Kan de Minister toelichten of een besluit over de
burgerrechten van mensen die willen verhuizen naar het Verenigd
Koninkrijk (als EU-burger) of naar de EU (vanuit het Verenigd Koninkrijk)
ná de transitieperiode nationale of Europese besluitvorming vereist?
Wanneer wordt hierover besloten? Indien het een Europees besluit betreft,
zijn er binnen de onderhandelingen ontwikkelingen gaande op dit gebied?
Er zijn ook Nederlandse burgers, woonachtig in het Verenigd Koninkrijk,
met een Britse partner. Zij vragen zich af of ze voor december 2020
moeten verhuizen naar Nederland, omdat de regelgeving rondom de
verblijfsrechten van hun partner daarna onduidelijk is. Kan de Minister
zich ervoor inzetten dat Nederlanders die voor 31 december 2020 een
duurzame relatie met een Britse partner hebben, daarna gezamenlijk
kunnen vallen onder de huidige regelgeving (en deze partner dus niet
gezien wordt als een partner van buiten de EU)?
De leden van de 50PLUS-fractie hebben kennisgenomen van recente
uitlatingen over de Brexit van de heer Barnier, onderhandelaar namens de
Europese Commissie. Tijdens een bezoek aan Ierland toonde hij zich eind
april weinig optimistisch over de stand van zaken op dat moment. Volgens
hem is het voor het onderhandelingsproces nodig dat het Verenigd

8

Koninkrijk snel met concrete voorstellen komt voor de Ierse grenskwestie.
Kan de Minister deze leden informeren over het verloop van de onderhandelingen die begin mei weer zijn opgepakt?
Transparantie
De leden van de CDA-fractie willen de Minister danken voor het
overbrengen van de toezeggingen tijdens het algemeen overleg informatievoorziening bij zijn Oostenrijkse collega’s. Op expertniveau zal er verder
worden gepraat. De leden van de CDA-fractie vragen de Minister dit te
verduidelijken. Betreft dit raadswerkgroepen en in hoeverre is het voor de
Kamer inzichtelijk wat er besproken wordt door deze experts? Is het
daarbij de bedoeling dat deze experts advies leveren aan de Raad en
welke termijn is daaraan verbonden?
De leden van de D66-fractie verwelkomen het feit dat er gesproken is met
Oostenrijk over transparantie in de triloogfase en dat er op expertniveau
verder gepraat zal worden. Zal dit voor de aanvang van het Oostenrijkse
voorzitterschap plaatsvinden? Dringt de Minister er bij Oostenrijk op aan
dat zij het onderwerp, de datum en tijd van elke triloogbijeenkomst waar
zij namens de Raad aan deelnemen openbaar zullen maken? Kan de
Minister toezeggen dat hij de uitkomst van deze gesprekken deelt met de
Kamer?
De leden van de SP-fractie willen graag zo snel mogelijk verslag van de
bespreking van 26 april jl. binnen de Raadswerkgroep Informatie van het
transparantie-initiatief, inmiddels bekend als het «COSAC-paper». Is de
Minister bereid dat de Kamer te doen toekomen? Daarenboven willen
deze leden graag weten wat de volgende stappen zijn en of de Minister
bereid is het COSAC-paper te agenderen voor de Raad Algemene Zaken
en vervolgens voor de informele Europese Top op 17 mei a.s.?
Overig
Tot slot willen de leden van de SP-fractie graag nog een onderwerp
aanstippen dat niet wordt benoemd op de geannoteerde agenda van de
Raad Algemene Zaken van 14 mei. Het betreft de resolutie van het
Europees Parlement over de benoeming van de secretaris-generaal van
de Europese Commissie, Martin Selmayr. Het Europees Parlement
oordeelde dat de flitsbenoeming «een soort staatsgreep» was en dat de
selectieprocedure moet worden heroverwogen.3 De leden van de
SP-fractie vragen zich af of de Minister deze conclusie onderschrijft en of
hij dit antwoord kan toelichten? Verder verzoeken deze leden het kabinet
de conclusies van het rapport van het Europees Parlement om het
selectieproces voor hoge ambtenaren te herzien over te nemen, zoals ook
staat in de aangenomen motie Van Nispen/Leijten (Kamerstuk 21 501-02,
nr. 1840). Daarom vragen de leden van de SP-fractie zich af welke stappen
de Minister gaat ondernemen om deze motie tot uitvoering te brengen?
Bovendien willen deze leden graag weten of de Minister bereid is dit te
bespreken bij de Raad Algemene Zaken van 14 mei a.s.
De leden van de 50PLUS-fractie verwijzen tot slot naar een interview in
het dagblad Trouw van zaterdag 28 april jl. met de Voorzitter van de
Europese Commissie, de heer Juncker.4 Volgens deze leden was
opvallend daarin zijn pleidooi voor een verandering in de houding
tegenover Rusland. Twee citaten uit dat artikel:
3

http://www.europarl.europa.eu/news/nl/press-room/20180411IPR01525/leden-vragencommissie-om-benoemingsprocedure-van-secretaris-generaal-te-herzien.
4
https://www.trouw.nl/democratie/jean-claude-juncker-poetin-is-mijn-vriend~a7236236/.

9

De eerste uitspraak: «Mijn vriend Vladimir Poetin – want we zijn al
jarenlang vrienden, ook al mag je tegenwoordig niet zeggen dat Poetin je
vriend is – was destijds zeer onaangenaam getroffen door die ene zin van
president Obama, toen hij zei dat Rusland slechts een regionale macht is.
Als Rusland iets niet is, is het dat wel. Wij moeten leren om met Russen
op gelijke voet te praten, op ooghoogte.» En een tweede citaat: «we
moeten het contact met Rusland herstellen. Rusland is een grote speler. Er
is geen veiligheidsagenda voor Europa zonder Rusland. Ik hou niet van de
huidige koude oorlogsretoriek».
Onderschrijft de Minister deze kijk op Rusland en het voorstel om dat land
anders te gaan benaderen? Heeft de Minister tijdens zijn recente bezoek
aan Moskou ook vanuit die visie geopereerd?

10