Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

28 741

Jeugdcriminaliteit

Nr. 40

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 december 2017
Hierbij zend ik u, mede namens de Minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport, het advies van de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) getiteld «Verhoging strafrechtelijke minimumleeftijd in
context»1.
Aanleiding
De toenmalige Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie heeft de RSJ
gevraagd te adviseren over de risico’s en kansen bij een verhoging van de
minimumleeftijdsgrens voor strafrechtelijke aansprakelijkheid. Daarbij is
gevraagd welke niet-strafrechtelijke interventies passend zijn voor
minderjarigen die door verhoging van de minimumleeftijd niet meer
strafrechtelijk vervolgd zouden kunnen worden en aan welke
voorwaarden zou moeten worden voldaan om dergelijke interventies
passend te laten zijn. Aanleiding voor deze adviesvraag was het voorstel
van de commissie Veld de leeftijd waarop iemand strafrechtelijk wordt
vervolgd te verhogen van 12 jaar naar 14 of 16 jaar (Kamerstuk 34 485 VI,
nr. 2).
Advies RSJ
Het advies van de RSJ is opgesteld op basis van een literatuurstudie op
het gebied van het (jeugd)strafrecht. Hierbij is ook gekeken naar het
jeugdstrafrecht in enkele andere Europese landen en beschikbare kennis
over hersen- en gedragsontwikkeling bij jongeren. Daarnaast zijn ook
interviews gehouden met professionals en is een rondetafelbijeenkomst
gehouden met bestuurders en experts in het jeugdveld.
Het advies van de RSJ is gebaseerd op drie hoofdbevindingen:
1. Nederland is gebonden aan het Internationaal Verdrag inzake de
Rechten van het Kind (IVRK);
1

kst-28741-40
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 28 741, nr. 40

1

2.

3.

Een jeugdige komt pas in aanmerking om strafrechtelijk vervolgd te
worden als hij competent en capabel is om de consequenties van
eigen handelen te overzien;
Om toch tot een algemeen geldende minimumleeftijd te komen, moet
de leeftijd worden gehanteerd waarop een jongere snapt wat er in het
strafrechtelijke proces gebeurt.

Op basis van deze bevindingen adviseert de RSJ de strafrechtelijke leeftijd
te verhogen van 12 naar ten minste 14 jaar. De RSJ constateert dat het
jeugdstrafrecht niet kan worden bezien zonder daarbij de context van de
jeugdhulp te betrekken. De RSJ stelt dat vrijwillige of gedwongen
jeugdhulp voor kinderen tot ten minste 14 jaar de voorkeur geniet boven
het strafrecht.
Eerste reactie
De RSJ heeft een visie gegeven op de jeugdstrafrechttoepassing in
Nederland. In lijn met het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van
het Kind (IVRK) stelt het Nederlands jeugdstraf(proces)recht de (her)opvoeding en resocialisatie van de minderjarige dader als doel voorop. Bij
die opvoeding onderscheid ik twee belangrijke uitgangspunten, namelijk
perspectief bieden maar ook grenzen stellen. Het gaat om het bieden van
hulp en ondersteuning om het voortaan anders te doen én om correctie
en het stellen van normen. Daarbij is het wenselijk de jeugdige te laten
inzien wat de gevolgen van zijn strafbaar handelen zijn geweest en dat
genoegdoening aan slachtoffer en maatschappij plaatsvindt. De
toepassing van het strafrecht is geen doel op zichzelf, zeker niet bij zeer
jeugdige daders van strafbare feiten. In het licht van recent door zeer
jeugdige daders gepleegde ernstige delicten vraag ik mij echter af of het
jeugdstrafrecht daarbij uit oogpunt van genoegdoening, maar ook als
middel om noodzakelijke hulp af te dwingen, gemist kan worden.
Ik zie het als taak van het Rijk en de gemeenten samen om te voorkomen
dat jongeren de fout in gaan. Een goede aanpak van jongeren die
strafbare feiten plegen is immers een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Ik ga daarom naar aanleiding van dit advies samen met de Minister van
VWS in gesprek met gemeenten en de betrokken partijen om te bepalen
hoe we de aanpak verder kunnen verbeteren. Begin 2018 is ook de
tussenevaluatie van de Jeugdwet gereed. Voor zover relevant kunnen de
bevindingen uit deze tussenevaluatie tevens worden benut in de
hierboven bedoelde gesprekken over de verbetering van de aanpak van
jongeren die strafbare feiten plegen.
Over de voortgang en uitkomsten van de bovengenoemde besprekingen
zal ik uw Kamer medio 2018 informeren.
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 28 741, nr. 40

2