BRIEF
Onderwerp
Datum
Aan
Afschrift aan

Nationale programma's

Voortgangsrapportage NAL 2021
13-5-2022
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
Mw. drs V.L.W.A. Heijnen
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Dhr. Drs. R.A.A. Jetten

Croeselaan 15
3521 BJ Utrecht
Postbus 8242
3503 RE Utrecht
www.rvo.nl

M 088 042 25 33
secretariaat-nal@rvo.nl

Geachte mevrouw Heijnen,
Het afgelopen jaar hebben we flinke voortgang gemaakt rond de Nationale Agenda
Laadinfrastructuur (NAL). In 2021 lag de uitrol van laadinfrastructuur op het schema zoals bij de
start van de NAL is vastgesteld. Dit is echter geen garantie voor de komende jaren. De snelheid
waarmee de transitie naar elektrische mobiliteit zich voltrekt, lijkt nog hoger te zijn dan
oorspronkelijk in het Klimaatakkoord was voorzien. Dit is ook nodig aangezien de klimaatdoelen
sinds het verschijnen van het Klimaatakkoord fors zijn verhoogd met de Europese Klimaatwet en
het Regeerakkoord.
Technologische- en marktontwikkelingen verhogen het tempo van de transitie naar emissieloze
mobiliteit fors. Menig autofabrikant heeft aangekondigd al voor 2030 alleen nog maar elektrische
voertuigen te verkopen. En waar waterstof enkele jaren geleden nog werd gezien als een mogelijke
brandstof voor personenauto’s, lijken de fabrikanten nu vooral over te gaan op batterij-elektrisch.
Hoewel de verkoop van emissievrije auto’ s in 2021 lager lag dan in 2020, is in het eerste kwartaal
van dit jaar weer een forse stijging te zien. De markt lijkt dus steeds meer te versnellen en dat doet
de vraag rijzen of wij als samenwerkende partijen binnen de NAL voldoende voorbereid zijn op
deze versnelling. De uitwerking van het (stimulerings)beleid van elektrisch vervoer verdient dan
ook nadere aandacht, met name na 2025.
Voor de komende jaren zien wij de volgende uitdagingen:
• Opschalen plaatsing van laadpunten
• Netcapaciteit op orde hebben ter voorbereiding van ZE-zones en elektrificatie logistieke
sector
• Agenderen Nederlands belang bij de Europese Commissie
• Realiseren dekkend netwerk, ook in landelijk gebied
• Adresseren van de uitvoeringscapaciteit bij gemeenten
Plaatsingstempo
Het totaal aantal laadpunten is de afgelopen jaren flink gegroeid. Dit gaat om private, semipublieke
en publieke (snel)laadpunten. De verhouding publiek en thuis (privaat) laden verschilt per regio

www.agendalaadinfrastructuur.nl

sterk. Dit komt doordat inwoners in bepaalde regio’s veel meer over een eigen oprit of eigen
parkeerplaats beschikken. In de stedelijke gebieden is men meer op publieke laadinfrastructuur
aangewezen. In 2021 werden maandelijks ongeveer 1000 publieke laadpunten geplaatst. Met het
opstellen van de NAL is geprognotiseerd dat er 1,7 miljoen laadpunten nodig zijn in 2030 om alle
elektrische voertuigen te kunnen laden. Dat zijn zowel (semi-)publieke als private laadpunten. Van
de 1,7 miljoen laadpunten zijn er naar verwachting circa 400.000 publieke laadpunten nodig. Ter
verduidelijking: een publieke laadpaal heeft doorgaans twee laadpunten. Eind 2021 waren in
Nederland 51.423 publieke laadpunten in Nederland aanwezig. In de eerste drie maanden van
2022 zijn er al ca. 5.000 bij gekomen.
Technologische ontwikkelingen, zoals een grotere actieradius van elektrische auto’s of een sterk
verhoogde laadsnelheid, zouden tot andere afwegingen kunnen leiden bij deze benodigde
laadinfrastructuur. Desondanks is het van essentieel belang dat het tempo waarin laadpunten
geplaatst worden steeds verder omhoog moet om gelijke tred te houden met de groei van
elektrisch vervoer. Het is niet zeker dat de huidige aanpak en capaciteit daarvoor voldoende is.
Daartoe zal verder onderzoek gedaan moeten worden.
Ook de markt voor laadpalen ontwikkelt zich snel. Waar de eerste laadpalen door startups werden
geplaatst, zien we nu multinationals (zoals Shell, Total Energies) en private equity op de markt
verschijnen. Dat verandert de business case en daarmee ook de opstelling van publieke spelers
aanzienlijk. Het gaat om een toekomstige markt van vele miljarden euro’s. Ook daar zal meer
onderzoek naar gedaan moeten worden.
Logistiek
De Nationale Agenda Laadinfrastructuur gaat over alle soorten van laden en alle modaliteiten, ook
over bestel- en vrachtvoertuigen, binnenvaart, doelgroepenvervoer en mobiele werktuigen. In het
NAL-startdocument werd de verwachte elektriciteitsvraag voor mobiliteit op 7 TWh geschat in
2030. Volgens laatste inzichten zou dat meer dan 11 TWH zijn. De elektriciteitsvraag voor de
logistieke sector is hierin nauwelijks meegenomen. De verwachtingen voor elektrisch
vrachtvervoer lopen fors uiteen. Aangezien de snelste scenario’s bij personenauto’s nu waarheid
lijken te worden, zal ook bij vrachtvervoer met snelle scenario’s rekening gehouden moeten
worden. Dat vraagt een gigantische opschaling. Dat gaat de komende maanden beter
geïnventariseerd worden.
Daarbij zijn een integrale benadering van het thema logistiek en de koppeling met de regionale
energiestrategieën, transitievisie warmte en andere aanpalende dossiers essentieel voor een
succesvolle uitrol van laadinfrastructuur. Om deze integraliteit te borgen zal de politieke urgentie
op alle bestuursniveaus omhoog moeten. Het elektriciteitsnet is niet overal uitgerust om de
elektrificatie van al deze sectoren tegelijk aan te kunnen, slimme oplossingen zullen moeten
worden bedacht. Het is u uiteraard niet onbekend, maar een gebrek aan netcapaciteit is een van
de grootste belemmeringen bij de uitrol van laadinfrastructuur. Zeker voor de logistieke sector
waar een enorme hoeveelheid vermogen nodig zal zijn.
Daarnaast verdienen ook de aansluittermijnen om laadinfrastructuur te realiseren aandacht,
hiertoe hebben wij op 26 april jl. een advies aan de ACM gestuurd. Hiervan heeft u een kopie
ontvangen.

2/4

Brief | Voortgangsrapportage NAL 2021

Europese ontwikkelingen op de voet volgen
De Europese Commissie ontwikkelt verschillende richtlijnen en verordeningen die gevolgen
hebben voor de Nederlandse markt. De Verordening uitrol infrastructuur alternatieve brandstoffen
(AFIR) stelt eisen aan lidstaten over de dekking en het vermogen van het laadnetwerk voor
logistiek en personenvervoer langs het hoofdwegennet. Ook beveelt de AFIR aan om te streven
naar 1 publiek laadpunt per 10 elektrische voertuigen. In Nederland voldoen we hier momenteel
aan met een aantal van ca. 7 voertuigen per publiek laadpunt.
Daarnaast worden Europese standaarden en eisen ontwikkeld die straks aan laadpalen gesteld
zouden kunnen worden ten aanzien van interoperabiliteit, prijstransparantie en cyber security.
Deze eisen zouden voor Nederland als koploper problematisch kunnen zijn. Er zijn steeds meer
werkgroepen actief, o.a. met grote autofabrikanten, die hun eigen eisen aan laadinfrastructuur
willen stellen. Dit speelveld is niet altijd transparant en het is voor Nederland belang rijk bij nieuwe
wetgeving en normering een actieve rol te spelen.
Witte vlekken
Het is van belang dat er in heel Nederland een dekkend netwerk van publieke laadinfrastructuur is.
Dit is nu nog niet overal het geval, met name in meer landelijk gebied. Daarom wordt met uw
ministerie gewerkt aan een landelijk dekkend netwerk om deze zogenaamde witte vlekken op te
vullen. De focus ligt op het laden op de bestemming van elektrische rijders, dat zijn de plekken
waar elektrische rijders langer verblijven (zoals woon- en werklocaties). Hierbij wordt het volgende
uitgangspunt (de ladder van laden) gehanteerd: eerst wordt gekeken of iemand de mogelijkheid
heeft om te laden op eigen, privaat terrein. Als men deze mogelijkheid heeft, kan iemand geen
publiek laadpunt aanvragen.
Gemeenten aan zet
Het grootste deel van de gemeenten in Nederland doet functioneel mee aan de taken die de NALregio’s organiseren. Vrijwel alle NAL-regio’s hebben een stevige regionale laadvisie die wordt
onderschreven door de gemeenten. Een laadvisie helpt gemeenten om na te denken over andere
modaliteiten dan alleen personenvervoer. Voor logistiek en bedrijventerreinen is een visie
essentieel, omdat dit gemeenten dwingt na te denken over benodigde laadinfrastructuur in de
toekomst. De NAL-regio’s hebben voorbeelden aangedragen en een kant-en-klaar visiedocument
gedeeld met gemeenten, vertaald naar de specifieke situatie van de betreffende NAL-regio. Een
groot aantal gemeenten heeft hier dankbaar gebruik van gemaakt. In verschillende regio’s zijn
loketten of een vraagbaak beschikbaar met documenten waar gemeenten gebruik van kunnen
maken. Daarnaast is de door uw voorganger ingestelde Vliegende Brigade sinds 1 maart jl. van
start gegaan om gemeenten en provincies te assisteren, met name rond de laadopgave voor de
logistieke sector.
Toch blijven er zorgen over het capaciteitstekort bij gemeenten en ontbreekt het in een aantal
gemeenten aan bestuurlijke urgentie. Gemeenten snappen de vraag en impact, maar niet hoe ze
het moeten doen. Het opbouwen van structurele kennis en capaciteit verdient daarom extra
aandacht de komende jaren. Het gebrek aan laadinfrastructuur heeft lokaal nog niet tot politieke
problemen geleid, maar gezien de snelheid waarmee elektrisch vervoer zich ontwikkelt, is dat
zonder forse opschaling wel te verwachten. Hiertoe heb ik rond de gemeenteraadsverkiezingen per
brief bij alle gemeenten erop aangedrongen laadinfrastructuur bij de collegeonderhandelingen op
de agenda te zetten.

3/4

Brief | Voortgangsrapportage NAL 2021

Na tweeënhalf jaar NAL is het goed de organisatie tegen het licht te laten houden. Zoals geschetst
zullen wij de komende jaren zo fors moeten versnellen, dat nu het moment is om te bekijken of
ons dat met de huidige organisatie ook gaat lukken. We hebben nu nog tijd voor mogelijke
aanpassingen. Daartoe wordt momenteel de huidige manier van werken van de NAL door een
extern bureau geëvalueerd. Dat zou kunnen leiden tot veranderingen.
Ik hoop dat u de uitdagingen onderschrijft en deze gebruikt om de strategie rondom
laadinfrastructuur de komende periode verder vorm te geven. Wij gaan graag zo snel mogelijk met
u in gesprek over dit onderwerp om de voorgestelde interventies te faciliteren.
Met vriendelijke groet,

Gerben-Jan Gerbrandy
Voorzitter

Bijlage:
Voortgangsrapportage NAL 2021

4/4

Brief | Voortgangsrapportage NAL 2021