Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2015Z06285
Vragen van de leden Van Gerven (SP) en Van Dekken (PvdA) aan de
Staatssecretaris van Economische Zaken over zieke rashonden en het Fairfok
keurmerk (ingezonden 8 april 2015).
Vraag 1
Herinnert u zich het rapport «Fairfok, gezonde en sociale hond in Nederland»
van de Raad van Beheer op Kynologisch gebied (hierna: Raad van Beheer)?1
Vraag 2
Waarom denkt u dat het Fairfok plan van de Raad van Beheer nu wel
succesvol zal zijn terwijl er al vanaf 1995 met de Raad van Beheer, als
vertegenwoordiger van de rashondenwereld, afspraken zijn gemaakt over het
terugdringen van erfelijke aandoeningen en het invoeren van certificering
voor hondenfokkers, die echter nimmer tot enige vooruitgang hebben
geleid?2
Vraag 3
Kunt u een garantie geven dat dit plan een einde maakt aan de hoge
frequentie van erfelijke aandoeningen bij rashonden? Zo ja, op welke termijn?
Vraag 4
Indien een koper een Fairfok-pup aanschaft, wat voor garantie kan de koper
verwachten ten aanzien van erfelijke aandoeningen en de eventuele medische
kosten? Indien de koper geen garanties kan verwachten dat de hond die hij
koopt niet erfelijk ziek is en doorgefokt, deelt u de mening dat het woord
«fair» bij Fairfok dan misleidend is? Zo nee, waarom niet?
Vraag 5
Wat is uw mening over het feit dat de Raad van Beheer toestaat om te fokken
met neef-nicht en halfbroer-halfzus? Leidt dit volgens u niet tot verhoogd
risico van inteelt en erfelijke gebreken?
1

2

kv-tk-2015Z06285
’s-Gravenhage 2015

Kamerstuk 28 286, nr. 782 (bijlage: Fairfok, gezonde en sociale hond in Nederland, Raad van
Beheer op Kynologisch Gebied)
1995: verzoek aan sector om welzijnsprobleen aan te pakken, 2007: Behandeling Nota Dierenwelzijn, Minister wil uiterlijk september 2008 Plan van Aanpak zien, 2008: Plan van Aanpak
«Overwegingen voor de rashondenfokkerij in Nederland, 2010: Plan van Aanpak «Duurzaam
fokbeleid rashondenfokkerij», 2014: plan «Fairfok, gezonde en sociale hond in Nederland»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Vragen

1

Vraag 6
Bent u er mee bekend dat de Raad van Beheer in haar Fairfok-plan erkent dat
om erfelijke ziekten tegen te gaan, het noodzakelijk is nieuw bloed toe te
laten (outcross), maar dat «de Raad van Beheer graag ziet dat hierbij
druppelsgewijs honden van een ander ras ingekruist worden»?
Vraag 7
Onderschrijft u dat als slechts druppelsgewijs nieuw bloed in een zieke
rashondenpopulatie wordt toegestaan, dit slechts een druppel op gloeiende
plaat is? Wilt u er bij de Raad van Beheer op aandringen om gezondheid
boven uiterlijke raskenmerken te laten gaan?
Vraag 8
Bent u er bekend mee dat de Raad van Beheer in haar Fairfok-plan klinische
ziektebeelden die het gevolg zijn van erfelijke aandoeningen bij rashonden
met behulp van DNA-diagnostiek in enkele generaties wil terugdringen? Vindt
u het acceptabel om hier enkele generaties de tijd voor te nemen? Vindt u het
acceptabel dat DNA-diagnostiek als middel wordt gebruikt, terwijl dit volgens
experts niet een adequaat middel is? Vindt u het acceptabel dat de simpele
en snelle oplossing – namelijk a) aanpassen van de rasstandaarden (geen
platte neuzen en te kleine hoofden e.d.) en b) het inmengen van nieuw bloed
– hiermee in het Fairfok-plan genegeerd worden?
Vraag 9
Kunt u aangeven hoe het staat met het bijstellen van rasstandaarden door de
Raad van Beheer? Komt er een duidelijk plan van aanpak om de schadelijke
raskenmerken te elimineren? Wanneer wilt u dat alle ongezonde rasstandaarden zijn bijgesteld? Kunt u bij de beantwoording ingaan op artikel 3.4 van het
Besluit houders van dieren en op het praktijkvoorbeeld van de Franse
Bulldog?3
Vraag 10
Kunt u onderbouwen dat DNA-testen voor schadelijke raskenmerken zinvol
zijn en kunt u bij uw beantwoording ingaan op de mening van experts zoals
die van professor J. Rothuizen die DNA-testen voor schadelijke raskenmerken
volkomen onzin noemt?4
Vraag 11
Bent u bekend met de 84 ziektes die het gevolg zijn van uiterlijkheden die
gezondheidsproblemen geven en met het feit dat ook de Raad voor dierenaangelegenheden (RDA) van mening is dat deze rasstandaarden een
belangrijke rol spelen in het ontstaan en instandhouden van erfelijke
aandoeningen? Wat vindt u ervan dat deze rasstandaarden door de Raad van
Beheer worden voorgeschreven?5 6
Vraag 12
Kunt u onderbouwen dat investeren in DNA-tests een zinvolle besteding van
geld is en wilt u hierbij ingaan op de mening van wetenschappers zoals o.a.
naar voren gebracht door professor Spruijt, die zegt dat DNA-tests voor
problemen door schadelijke raskenmerken onzinnig zijn en dat de oplossing
3

Tros Radar van 24 november 2014
Professor J. Rothuizen van de Universiteit Utrecht, Coördinator Expertisecentrum Genetica
Gezelschapsdieren en Projectleider van het onderzoek «Incidentie van schadelijke raskenmerken en erfelijke gebreken bij populaties van gezelschapsdieren» tijdens lezing «Eén ding
heb ik nog niet benoemd: schadelijke raskenmerken. Benauwde hondjes met platte snuiten en
heel veel ander leed wat er is door het overdreven toepassen van raskenmerken, die dan door
de overdrijving altijd schadelijk worden. Mensen denken dan vaak aan DNA-testen daarvoor,
dat is volkomen onzin, want je kan het gewoon zien. Daar heb je echt geen DNA voor nodig en
dat geldt voor al die andere extern zichtbare schadelijke raskenmerken.»
5
Dierenarts L. Meijndert, hoofdonderzoekster van het Incidentie-onderzoek van de Universiteit
Utrecht: «Recent onderzoek vond 84 ziektes die direct of indirect het gevolg zijn van uiterlijkheden, vaak doordat een kenmerk in de rasstandaard, in het extreme doorgevoerd, gezondheidsproblemen geeft.»
6
Kamerstuk 28 286, nr. 446 (bijlage: Rapport Fokkerij en Voorplantingstechnieken, Raad voor
dierenaangelegenheden, 2010)
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Vragen

2

eenvoudig is, namelijk het aanpassen van rasstandaarden? Kunt u tevens
onderbouwen dat DNA-tests voor problemen veroorzaakt door inteelt zinvol
zijn?7
Vraag 13
Deelt u de mening van dierenarts Meijndert dat DNA-onderzoek geen
oplossing zal bieden voor polygenetische aandoeningen als heupdysplasie?
Zo nee, kunt u dit onderbouwen?8
Vraag 14
Wordt het onderzoek van professor J. Rothuizen gefinancierd door de
overheid? Zo ja, zijn er deadlines en harde afspraken over de resultaten
gemaakt?9
Vraag 15
Bent u bekend met de doelstelling in het plan Fairfok van de Raad van Beheer
dat «er nog maar twee keizersneden per teef mogen worden uitgevoerd»?
Hoe kunt u dit beleid rijmen met hetgeen er hierover in de nota van
toelichting bij het Besluit gezelschapsdieren staat?10
Vraag 16
Hoe kunt u verklaren dat een aanzienlijk deel van de rashonden, zoals Franse
en Engels Bulldog, Mopshond en Boxer, bij gespecialiseerde dierenartsenpraktijken veelal met de keizersnede ter wereld komen?11
Vraag 17
Bent u van plan het verbod van artikel 3.4 van het Besluit houders van dieren
op het fokken met gezelschapsdieren op een wijze waarop het welzijn en de
gezondheid van het ouderdier of de nakomelingen wordt benadeeld, te
handhaven? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe?
Vraag 18
In uw reactie op het plan Fairfok noemt u het verbod in artikel 3.4 van het
Besluit houders van dieren een inspanningsverplichting voor fokkers; waar in
de wetsgeschiedenis is terug te vinden dat dit verbod zou moet worden
geïnterpreteerd als een inspanningsverplichting ofwel dat de Tweede Kamer
in meerderheid van mening is dat dit verbod geen verbod is? Zo ja, wanneer
is dit gebeurd?12
Vraag 19
Bent u bereid deze vragen vóór het Algemeen overleg Legaal en gezond
fokbeleid voorzien op 22 april 2015 te beantwoorden?

7

Professor B. Spruijt, hoogleraar dierenwelzijn stelt dat nieuw onderzoek naar gezondheid en
welzijn van doorgefokte huisdieren «volstrekt overbodig en weggegooid geld» is en zegt «De
oorzaken van ziektes door het kruisen van verwante honden en katten is al jaren bekend. Een
verplichte DNA-test voor honden is te gek voor woorden.»
8
De dierenarts en hoofdonderzoekster van het Incidentie-onderzoek van de Universiteit Utrecht,
L. Meijndert stelt in het Incidentierapport, april 2014: «Tot slot is het zo dat bij recessieve of
complexe polygenetische aandoeningen dragers vaak fenotypisch niet eens goed herkenbaar
zijn. Zeker bij polygenetische aandoeningen is het ook vaak zo dat het overervingscomplex
moeilijk achterhaalbaar en ingewikkeld is en er een hoge frequentie van dragers in de populatie
zit.»
9
In een artikel in de Volkskrant stelt professor J. Rothuizen dat voor 15 tot 20 miljoen euro 500
DNA-testen kunnen worden ontwikkeld voor 250 rassen. Volkskrant 3-7-14 «DNA-bank
rashonden levert niets op»
10
Kamerstuk 28 286, nr. 539 Nota van toelichting onder artikel 19: «Het voor zover mogelijk
voorkomen van voortplanting op onnatuurlijke wijze legt de fokker wel een verplichting op. De
systematische inzet van kunstmatige inseminatie bij het fokken of een toegenomen frequentie
van voorkomen van keizersnedes binnen een ras en bij individuele dieren naar aanleiding van
bijvoorbeeld rasgebonden kenmerken kan beschouwd worden als het niet voldoen aan deze
verplichting.»
11
Deze klinieken zijn niet opgenomen in het Incidentie-onderzoek.
12
Kamerstuk 28 286, nr. 782 (bijlage: Fairfok, gezonde en sociale hond in Nederland, Raad van
Beheer op Kynologisch Gebied)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Vragen

3