Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 570 VI

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Justitie en Veiligheid (VI) voor het
jaar 2021

Nr. 87

VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN
ANTWOORDEN
Vastgesteld 3 december 2020
De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag uit te
brengen in de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegeven
antwoorden.
De vragen zijn op 16 oktober 2020 voorgelegd aan de Minister van Justitie
en Veiligheid. Bij brief van 20 november 2020 zijn ze door de Minister van
Justitie en Veiligheid, de Minister voor Rechtsbescherming en de
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid beantwoord (Kamerstuk 35 570
VI, nr. 19). De vragen die betrekking hebben op de aardbevingsschade zijn
bij brief van 2 december 2020 door de Minister van Economische Zaken
en Klimaat beantwoord en zijn hierna afgedrukt.
Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare
behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
De voorzitter van de commissie,
Van Meenen
De waarnemend griffier van de commissie,
Westerhoff

kst-35570-VI-87
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 VI, nr. 87

1

Kan uitputtend worden aangegeven welke juridische stappen
gedupeerden uit het aardbevingsgebied hebben, wanneer ze hun
schade niet vergoed krijgen?
Antwoord
De afwijzing van een aanvraag om vergoeding van schade door het
Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) is een besluit waartegen een
gedupeerde bezwaar en beroep kan instellen. De eerste stap is het
indienen van een bezwaarschrift bij het IMG. Het IMG wijst ambtshalve of
op verzoek een deskundige aan die de aanvrager in de bezwaarprocedure
kan bijstaan, tenzij de zaak waarop het bezwaar betrekking heeft hier
evident geen aanleiding voor geeft. Nadat het IMG een beslissing op
bezwaar heeft genomen, kan een gedupeerde daartegen in beroep bij de
rechtbank en vervolgens in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
Een gedupeerde kan er ook voor kiezen om zijn schade direct bij NAM te
verhalen. In dat geval staat de gang naar de burgerlijke rechter open
indien de gedupeerde zijn schade niet vergoed krijgt door NAM. Daartoe
kan hij eerst naar de rechtbank, vervolgens eventueel in hoger beroep bij
het gerechtshof en ten slotte nog eventueel in cassatie bij de Hoge Raad.
Welke contractuele bevoegdheden heeft NAM op dit moment
nog?
Antwoord
Ten aanzien van de schadeafhandeling kunnen mensen voor alle vormen
van schade terecht bij het Instituut Mijnbouwschade Groningen. Ten
aanzien van de versterking van gebouwen heeft NAM geen rol meer. De
verantwoordelijkheid voor het treffen van maatregelen aan gebouwen ligt
bij de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), en de
Nationaal Coördinator Groningen (NCG) is de uitvoeringsorganisatie.
Uitzondering is als mensen er voor kiezen hun schadeclaim of hun
aanvraag tot versterking rechtstreeks bij NAM in te dienen. In dat geval zal
NAM de aanvraag afhandelen.
Zoals aangegeven in het antwoord op vragen 288 en 291 die in het kader
van de EZK-begrotingsbehandeling zijn ingediend (Kamerstuk 35 570 XIII,
nr. 9), heeft NAM formeel nog een rol bij de versterking van industrie en
infrastructuur. Ik werk aan een beleidsregel om NAM ook hier op afstand
te plaatsen. Daarnaast voert NAM nog de besluiten die de Commissie
Bijzondere Situaties neemt uit. Ook hier zoek ik naar een manier om NAM
op afstand te plaatsen.
Wat is precies het verschil voor mensen in Groningen die na acht
jaar nog steeds niet schadevrij zijn gesteld en mensen die nu hun
schade melden?
Antwoord
Bewoners die acht jaar geleden schade hebben geleden en deze toen
hebben gemeld, vallen nog onder de schadeafhandeling door NAM. Deze
zijn inmiddels nagenoeg allemaal afgehandeld. Op 31 januari 2018 is de
afhandeling van nieuwe aanvragen voor schadevergoeding weggehaald
bij NAM en belegd bij een onafhankelijk, publiek loket: de Tijdelijke
Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG). De TCMG is met de
inwerkingtreding van de Tijdelijke wet Groningen overgegaan in het
Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG), de bij het TCMG aanhangige
schademeldingen zijn daarbij ook overgegaan. Bewoners die nu schade
hebben, kunnen hun schade melden bij het IMG, de opvolger van de
TCMG. Schademeldingen die bij het IMG in behandeling worden
genomen, worden afgehandeld met toepassing van het wettelijke
bewijsvermoeden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 VI, nr. 87

2

Wordt het bewijsvermoeden juist toegepast in het aardbevingsgebied?
Antwoord
Met de Wet bewijsvermoeden gaswinning Groningen (Stb. 2016, nr. 553)
is voor schade door bodembeweging als gevolg van de gaswinning uit
het Groningenveld het wettelijke bewijsvermoeden geïntroduceerd. Dit is
opgenomen in artikel 6:177a van het Burgerlijk Wetboek. Het IMG heeft op
zijn website gepubliceerd hoe het bewijsvermoeden wordt toegepast.
Tegen besluiten van het IMG bestaat de mogelijkheid van bezwaar/beroep.
In 3,8% van de genomen besluiten wordt van deze de mogelijkheid
gebruikgemaakt. Onlangs heeft de rechtbank Noord-Nederland twee
uitspraken gedaan in beroepszaken waarbij de wijze van toepassing van
het bewijsvermoeden door de TCMG aan de orde kwam. De rechtbank
heeft geoordeeld dat de TCMG, de voorloper van het IMG, het bewijsvermoeden in de betreffende gevallen op de juiste wijze heeft toegepast.
Op welke gronden worden aardbevingsschades nu niet
toegekend? Welke bewijzen zijn er dat de schades een andere
oorzaak hebben?
Antwoord
Het IMG past het wettelijk bewijsvermoeden toe. Bij fysieke schade aan
gebouwen en werken, die naar haar aard redelijkerwijs schade door
beweging van de bodem als gevolg van de aanleg of de exploitatie van
een mijnbouwwerk ten behoeve van het winnen van gas uit het Groningenveld zou kunnen zijn, wordt vermoed dat die schade veroorzaakt is
door de aanleg of de exploitatie van dat mijnbouwwerk. Dat betekent dat
ook wanneer het bewijsvermoeden van toepassing is nog steeds bezien
moet worden of de schade niet toch een andere oorzaak heeft dan
bodembeweging door mijnbouw. Hoe het bewijsvermoeden in de praktijk
moet worden toegepast en wanneer het vermoeden als voldoende
weerlegd kan worden beschouwd, moet mede op basis van de toepasselijke jurisprudentie, de praktijk en wetenschappelijke inzichten door het
IMG worden bepaald. Het IMG kan hierbij, zoals bepaald in de Tijdelijke
wet Groningen, gebruik maken van onafhankelijke deskundigen in de
beoordeling van de schademeldingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 VI, nr. 87

3