2024D00102

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
In de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid bestond
bij enkele fracties de behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de op
20 december 2023 ontvangen Geannoteerde Agenda Informele Raad
WSBVC van 10–12 januari 2024 (Kamerstuk 21 501-31, nr. 732).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Léon de Jong
Adjunct-griffier van de commissie,
Van den Broek

nds-tk-2024D00102

1

Inhoudsopgave
I

II

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-PvdAfractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de NSC-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractie
Antwoord/Reactie van de Minister

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-PvdAfractie
De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie hebben met teleurstelling
vernomen dat het onderhandelingsakkoord over het Richtlijnvoorstel
verbetering arbeidsvoorwaarden Platformwerk niet op voldoende steun
kon reken in de Raad.
Kan de Minister aangeven op welke punten zij verwacht dat het akkoord
eventueel aangepast zou moeten worden om alsnog op draagvlak te
kunnen rekenen?
De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie hebben vernomen dat andere
lidstaten eventueel de wens hebben om in het Richtlijnvoorstel een
uitzondering op te nemen in het geval er met vakbonden afspraken
gemaakt worden. Is de Minister het met deze leden eens dat er dan een
risico is dat er een nieuwe vorm van werkenden ontstaat? Een vorm
waarbij een werkende bijvoorbeeld wel verzekerd is tegen de gevolgen
van ongelukken, maar niet de bescherming heeft die bij het arbeidsrecht
hoort en ook geen ondernemer is? Naar de mening van de leden van de
GroenLinks-PvdA-fractie zou dit een onwenselijke ontwikkeling zijn. Is de
Minister het met deze leden eens dat voorkomen moet worden dat deze
tussenvorm van arbeidsrelaties kan ontstaan als gevolg van een dergelijke
uitzondering?
De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie constateren dat indien er verder
onderhandeld wordt en er toch gesproken wordt over een uitzondering
die in overleg met vakbonden gemaakt kan worden, er ook een risico is
dat zogenaamde «gele vakbonden» opgericht of ingezet kunnen worden
om een dergelijke uitzondering mogelijk te maken. Is de Minister het met
deze leden eens dat dat een onwenselijk scenario zou zijn en ziet de
Minister mogelijkheden om een dergelijk scenario te voorkomen?
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie vragen extra aandacht van de Minister voor
het onderwerp Arbeidsmigratie bij deze Informele Raad. Deze leden
vinden het belangrijk dat de nieuwe Europese Commissie hier een
prioriteit van maakt om lidstaten voldoende instrumenten te geven om
een overvloed van arbeidsmigratie tegen te gaan. Welke plannen heeft de
Minister hiervoor gereed om in te brengen richting haar Europese
collega’s? Wat wordt de inzet van Nederland als het gaat om de invulling
van dit onderwerp richting de nieuwe Europese Commissie? Welke
plannen en ideeën zijn er bij de ambtenaren van de Europese Commissie
op dit onderwerp? Welke plannen en ideeën zijn er bij andere lidstaten op
dit onderwerp? Het is voor deze leden belangrijk dat de Minister zich hard
maakt om Europees meer ruimte te krijgen om meer grip te krijgen op

2

arbeidsmigratie en de terugkeer van arbeidsmigranten die hier hun baan
verliezen.
De leden van de VVD-fractie horen graag van de Minister of zij verwacht
dat er onder het Belgische voorzitterschap stappen worden gezet om
verder te komen met de Verordening 883 coördinatie sociale zekerheid. De
leden van de VVD-fractie maken zich vooral zorgen over voorstellen in
deze verordening over het exporteren van Werkloosheidswet
(WW)-uitkeringen van iemand die naar een andere lidstaat vertrekt om de
duur van de WW-uitkering te verlengen van 3 maanden naar 6 maanden.
Dit zou Nederland als land voor arbeidsmigranten nog aantrekkelijker
maken en een aanzuigende werking kunnen hebben. Deelt de Minister
deze zorg? Welke pogingen onderneemt zij om dit voorstel uit de
Verordening te krijgen? Met welke landen trekt zij op om dit doel te
bereiken?
De leden van de VVD-fractie zijn trots op de ondernemers in Nederland.
Zij houden onze economie draaiende en zorgen voor werkgelegenheid.
Over het algemeen hebben zij het goed voor met hun werknemers. Deze
werknemers zorgen er immers voor dat hun bedrijf dagelijks draaiende
wordt gehouden en zijn het kapitaal van de ondernemer. Ondernemers
hebben dan ook helemaal niet de behoefte hun werknemers te overbelasten. Toch constateren de leden van de VVD-fractie dat werknemers
burn-out klachten hebben doordat zij altijd bereikbaar moeten zijn voor
hun werkgever. Tegelijkertijd constateren zij ook dat er veel werknemers in
Nederland zijn die bij het naar huis gaan hun werk achter zich kunnen
laten en waar het altijd bereikbaar zijn helemaal niet van toepassing is. De
leden van de VVD-fractie zien het dan als onnodige regeldruk om in een
wet vast te leggen hoe werkgever en werknemer om moeten gaan met het
recht op onbereikbaarheid. Dit is wat hun betreft immers maatwerk. Deze
leden vragen dan ook hoe de Minister er in Brussel voor gaat zorgen dat
er niet nog meer onnodige regels naar Nederland komen die hun
toepassing missen. Daarnaast vragen zij, mocht er wel wetgeving komen
over het recht op onbereikbaarheid, of er dan niet ook wetgeving moet
komen over het onder werktijd regelen van privéaangelegenheden door
werknemers, zoals het reageren op social media of andere berichten.
Vragen en opmerkingen van de leden van de NSC-fractie
De leden van de NSC-fractie vinden het zeer teleurstellend te vernemen,
dat het na twee jaar onderhandelen, niet gelukt is om een onderhandelaarsakkoord te bereiken over het Richtlijnvoorstel Platformwerk. Kan de
Minister aangeven welke lidstaten uiteindelijk tegen het akkoord hebben
gestemd? Deze leden vinden het van groot belang dat de arbeidsvoorwaarden en sociale rechten van mensen die via platforms werken worden
verbeterd. Welke kansen ziet de Minister om alsnog een akkoord te
bereiken? In Nederland heeft de Minister voorstellen gedaan met een
rechtsvermoeden van werknemerschap bij een tarief lager dan 32 euro. Is
het mogelijk om in Europees verband tot een dergelijke tariefmatige
afbakening van de ondergrens te komen? Suggestie: 200% van het
geldende minimumloon in een land, vanuit de gedachte dat naast de
vergoeding voor arbeid er ook gereserveerd moet worden voor arbeidsongeschiktheid, werkloosheid en pensioen. Wat vindt de Minister van
deze gedachte/suggestie? Voorkomen moet worden dat platformedewerkers uiteindelijk een soort tweederangs werknemers/burgers worden
met minder verdiensten en minder opgebouwde rechten, in Nederland,
maar ook in Europa. Een te slap akkoord op dit vlak zal ook zijn weerslag
hebben op de concurrentiepositie van Nederlandse werknemers en
Nederland als geheel.

3

Het niet doorgaan van het akkoord heeft ook consequenties voor
grenswerkers. De leden van de NSC-fractie herinneren de Minister hierbij
aan de aangenomen motie-Omtzigt1, waarin de regering verzocht wordt
om in Ecofin-verband een voorstel te doen om het Organisatie voor
Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO-)modelverdrag voor
wat betreft de artikelen die betrekking hebben op de belastingheffing van
grensoverschrijdende werknemers c.q. zelfstandigen aan te passen aan de
regels inzake de sociale premieheffing. Hoe staat het met de uitvoering
van deze motie en wat is de inzet van de Minister met betrekking tot de
uitvoering van deze motie in de Informele Raad?
Tot slot constateren de leden van de NSC-fractie met genoegen dat in de
Geannoteerde Agenda voor de komende Europese Commissie voor de
bestuursperiode 2024–2029, de arbeidsmigratie en grensoverschrijdende
handhaving één van de Nederlandse Europese Unie (EU)-prioriteiten op
Sociale Zekerheid en Werkgelegenheid (SZW-)terrein is. Kan de Minister
aangeven welke ideeën hierover circuleren op de burelen van de
ambtelijke diensten van de Europese Commissie en welke ideeën hierover
leven bij de verschillende lidstaten? Kan de Minister aangeven wat de
inzet van de Minister is op dit onderwerp?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de stukken ten behoeve van de Informele Raad. Deze leden hebben
wel nog enkele vragen.
De leden van de D66-fractie zijn teleurgesteld dat er toch geen akkoord is
bereikt over de Richtlijn Platformwerk. Zou de Minister wat aanvullende
toelichting kunnen geven op het sneuvelen van het voorlopige akkoord,
zowel wat betreft welke blokken van lidstaten voor/tegen stemden, als op
grond van welke argumenten? Verwacht de Minister nog een tijdig
akkoord onder Belgisch voorzitterschap, ook met het oog op de
aanstaande verkiezingen voor het Europees Parlement? Hoe kijkt de
Minister aan tegen de kritiek vanuit het veld op het voorlopige akkoord
zoals het er lag? Bijvoorbeeld dat het een «onpraktisch kader zou creëren
dat de toekomst van platformwerk aanzienlijk zou kunnen belemmeren
waardoor het zijn grote kracht verliest en in wezen verandert in het soort
uitzendwerk waar veel platformwerkers bewust van zijn weggelopen»? De
leden van de D66-fractie vinden het zeer belangrijk dat platformwerkers
beter beschermd worden en dat iedereen die eigenlijk een werknemer is,
ook de rechten krijgt die daarbij horen. Maar deze leden vinden ook dat
platforms een nuttige toevoeging zijn, of op zijn minst kunnen zijn, aan de
samenleving en economie. Is de Minister van mening dat deze platforms
nog voldoende ruimte houden om te opereren onder het voorlopige
akkoord zoals het er lag?
Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractie
De leden van de BBB-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de verschillende agendapunten die toebehoren aan het schriftelijk
overleg inzake de Informele Raad: werkgelegenheid en sociaal beleid van
10-12 januari.
De leden van de BBB-fractie vragen of de Minister kort kan beschrijven op
welke elementen het onderhandelaarsakkoord over de Richtlijnvoorstel
Platformwerk op 22 december jl. sneefde. Kan de Minister globaal

1

Kamerstuk 36 202, nr. 151.

4

aangeven hoe hierbij de verdeling in de Raad was: welke lidstaten
stemden voor of tegen en op grond van welke argumenten?
Op pagina twee van de Fiche mededing demografie toolbox lezen de
leden van de BBB-fractie dat de Europese Commissie jongere generaties
wil ondersteunen om hen te laten floreren, en dat betaalbare huisvesting
vergemakkelijkt moet worden. Kan het kabinet toelichten hoe zij kijkt naar
dit thema, en hoe dit in de praktijk ingevuld gaat worden? Op pagina drie
onder thema vier lezen deze leden: «Tekorten op de arbeidsmarkt opvullen
door middel van beheerste legale migratie.» Wat is de kabinetsreactie op
dit thema, en specifiek deze zin? Kan het kabinet aangeven welke
problemen er in Nederland spelen met het tewerkstellen van migranten
van buiten de Europese Unie? In hoeverre worden deze mogelijk
geconstateerde problemen gezien en erkend door de Commissie, en hoe
worden die problemen verholpen?
Op pagina vier wordt in de positie van het kabinet omtrent de vier thema’s
die eerder in de brief genoemd zijn gesteld dat bevolkingsgroei (door o.a.
migratie) druk zet op publieke voorzieningen. Huisvesting wordt hier niet
genoemd, terwijl er in Nederland er toch zo’n 400.000 woningen te weinig
zijn. Waarom wordt betaalbare huisvesting niet genoemd als belangrijke
factor waar rekening mee gehouden moet worden bij het nieuwe beleid
t.a.v. de vergrijzing? Op pagina vijf lezen deze leden: «Alle jongeren
moeten optimale kansen krijgen om hun vaardigheden en potentie ten
volle te ontplooien, gericht op duurzame participatie in de maatschappij
en op de arbeidsmarkt». Later wordt het programma «Voor een inclusieve
arbeidsmarkt» aangehaald als mogelijke oplossing. Waarom focust dit
programma zich in het bijzonder op mensen met een migratieachtergrond? Het draagvlak en het resultaat van dit programma zou mogelijk
groter zijn als het zich ook zou focussen op álle jongeren, in plaats van
zich te focussen op jongeren met een migratieachtergrond? Wat zijn tot nu
toe de resultaten geweest van dit programma en wat zijn de kosten die
hieraan verbonden zijn? Waarom is er expliciet voor gekozen om te
focussen op jongeren met een migratieachtergrond?
De leden van de BBB-fractie lezen dat de Minister het volgende schrijft
over de tekorten op de arbeidsmarkt in het Fiche: Mededeling demografische toolbox: «Het kabinet zet daarbij in op zes gebieden om de krapte
op de arbeidsmarkt aan te pakken: het stimuleren van technologie- en
procesinnovatie, het vergroten van het arbeidsaanbod, het verbeteren van
de match, mensen stimuleren om meer uren te werken, het stimuleren
van een leven lang ontwikkelen, en het verbeteren van de aansluiting
tussen initieel onderwijs en de arbeidsmarkt. Het kabinet ziet arbeidsmigratie van buiten de EU, met uitzondering van kennismigratie, als sluitstuk
voor de aanpak van tekorten op de arbeidsmarkt». Deze leden zijn blij met
het streven van de Minister om het binnenlands arbeidspotentieel eerst
verder aan te willen spreken en migratie enkel te gebruiken als sluitstuk.
Deze leden hebben hierover een aantal vragen. Het EU-voorstel wil zich
inzetten op zaken als stages meer toegankelijk maken, het tegengaan van
arbeidsdiscriminatie, en het bevorderen van gendergelijkheid op de
werkvloer. Komt inzetten op binnenlands arbeidspotentieel volgens de
Minister verder aan bod bij Europese maatregelen? Zijn de EU-voorstellen
volgens de Minister te beperkt wanneer dit niet wordt meegenomen?
De leden van de BBB-fractie hebben kennisgenomen van de verkenning
inzake de herziening van het stelsel rond coördinatie tussen verschillende
stelsels van sociale zekerheid. De Minister schrijft dat deze coördinatie van
groot belang is om te voorkomen dat individuen tussen wal en schip
raken of in een ander uiterste, dubbel gedekt zijn. Kan de Minister
bevestigen dat een herziening van het stelsel van coördinatie niet zal
betekenen dat (onderdelen van) de sociale zekerheid EU-breed wordt

5

geregeld en dat coördinatie zich enkel zal beperken tot bijvoorbeeld het
wegnemen van taalbarrières en voorlichting?
II Antwoord/Reactie van de Minister

6