Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1241

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 oktober 2011
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij zeven
fiches aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche 1: mededeling voorstel Gemeenschappelijk standpunt Busan
(kamerstuk 22 112, nr. 1236)
Fiche 2: verordening inzake gemeenschappelijke regels voor de tijdelijke
herinvoering van grenstoezicht aan de binnengrenzen in uitzonderlijke
omstandigheden (kamerstuk 22 112, nr. 1237)
Fiche 3: verordening instelling Schengen-evaluatiemechanisme
(kamerstuk 22 112, nr. 1238)
Fiche 4: verordening Interne Markt Informatiesysteem (IMI) (kamerstuk
22 112, nr. 1239)
Fiche 5: wijziging verordening elektronische identificatie (EID) van
runderen (kamerstuk 22 112, nr. 1240)
Fiche 6: Verordening registratiesysteem voor vervoerder van radioactief
materiaal
Fiche 7: verordening gearomatiseerde wijnbouwproducten (kamerstuk
22 112, nr. 1242)
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

kst-22112-1241
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1241

1

Fiche: verordening registratiesysteem voor vervoerder van
radioactief materiaal
1. Algemene gegevens
Titel voorstel: Verordening van de RAAD tot vaststelling van een communautair systeem voor de registratie van vervoerders van radioactief
materiaal.
Datum Commissiedocument: 30 augustus 2011
Nr. Commissiedocument: COM(2011) 518 definitief
Prelex: http://ec.europa.eu/prelex/
detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=200767
Nr. Impact Assessment Commissie en Opinie Impact Assessment Board:
st/13408/add1 en add2
Behandelingstraject Raad: Kader is Euratom, behandeling in Raad
Algemene Zaken, naar verwachting 2e helft 2012.
Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie in samenwerking met Ministerie van Infrastructuur en Milieu
Rechtsbasis, besluitvormingsprocedure Raad, rol Europees Parlement,
gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen:
a) Rechtsbasis
Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (EURATOM), en met name de artikelen 31 en 32 daarvan.
b) Besluitvormingsprocedure Raad en rol Europees Parlement
Gekwalificeerde meerderheid in de Raad, na raadpleging van het
Europees Parlement
c) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen
Er wordt geen comitologieprocedure voorgesteld.
2. Samenvatting BNC-fiche
• Korte inhoud voorstel
Transport van radioactief materiaal vindt grensoverschrijdend plaats. De
verordening stelt een communautair systeem vast voor de registratie van
vervoerders van radioactief materiaal. Dat vergemakkelijkt de taak van de
lidstaten om te waarborgen dat de Europees vastgestelde basisnormen
voor de bescherming van de gezondheid van de bevolking en de
werknemers tegen de aan ioniserende straling verbonden gevaren
worden nageleefd.
• Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
De Commissie baseert de bevoegdheid op artikelen 31 en 32 van het
Euratom verdrag. Omdat het een exclusieve bevoegdheid van Euratom
betreft, is het subsidiariteitsbeginsel niet van toepassing.
• Proportionaliteitsoordeel: Positief
Het opzetten van een Europees registratiesysteem is een goede manier
om de vergunning- en meldingsystemen in de verschillende lidstaten te
harmoniseren. Wat dat betreft deelt Nederland de conclusies van de
Impact Assessment van de Commissie. Voor een goede werking van het
voorgestelde registratiesysteem is het wel van belang dat de bovengenoemde opmerkingen worden geadresseerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1241

2

• Implicaties/risico’s/kansen
Het doel van de verordening is harmonisatie van de vergunning- en
meldingsystemen in de verschillende lidstaten. Momenteel is er een
verschil tussen de lidstaten: in de ene lidstaat moet een vervoerder
vergunning aanvragen voor het vervoeren van radioactief materiaal en in
de andere lidstaat hoeft hij slechts een melding te doen. Door dit
registratiesysteem in te voeren, zouden alle lidstaten de geregistreerde
vervoerders erkennen. Wel bestaat het risico dat het registratiesysteem
nog niet werkt op het moment dat de verordening van kracht is. Hoe
wordt dan in tussentijd omgegaan met de aanvragen voor vergunningen
dan wel meldingen van vervoerders? De meldings- en vergunningsprocedures die geregeld worden door richtlijn 96/29 worden namelijk door deze
verordening vervangen. Ook zijn de technische eisen aan het registratiesysteem (waaronder die aan de functionaliteit en de beveiliging) op dit
moment niet bekend. Deze zullen nog door de Commissie worden
vastgesteld. Mede hierdoor is het moeilijk de precieze kosten en baten
zoals beschreven in de impact assessment van de Commissie te bevestigen.
• Nederlandse positie en eventuele acties
Nederland is van mening dat harmonisatie van vergunningen- en
meldingensysteem de veiligheid kan versterken. Deze verordening heeft
dit als doel. Echter, er is nog een aantal punten waar nog niet voldoende
duidelijkheid over bestaat. Zie de inhoudelijke opmerkingen. Nederland
kan het voorstel pas goed beoordelen nadat duidelijkheid is verschaft over
deze punten.
3. Samenvatting voorstel
• Inhoud voorstel
De verordening stelt een communautair systeem vast voor de registratie
van vervoerders van radioactief materiaal dat de taak van de lidstaten
vergemakkelijkt om te waarborgen dat de Europees vastgestelde
basisnormen voor de bescherming van de gezondheid van de bevolking
en de werknemers tegen de aan ioniserende straling verbonden gevaren
worden nageleefd.
Deze verordening vervangt de bij richtlijn 96/29/Euratom ingestelde
meldings- en vergunningsprocedures in de lidstaten door een registratieprocedure. Bij de verordening wordt een Europees systeem voor de
registratie van vervoerders ingevoerd. Vervoerders moeten een registratie
aanvragen via een centrale webinterface. Deze aanvragen worden
vervolgens doorgelicht door de nationale bevoegde instanties waar de
aanvrager zijn aanvraag heeft ingediend. Wanneer de aanvrager voldoet
aan de basisnormen voor de bescherming van de gezondheid wordt de
registratie goedgekeurd. Daarnaast biedt dit Europees registratiesysteem
voor de bevoegde instanties een beter overzicht van de vervoerders die in
hun land actief zijn.
• Impact assessment Commissie
Bij het voorstel is een bijlage gevoegd met de conclusies van de impact
assessment door de Commissie (st/13408/add1 en add2) waarin een
drietal opties wordt vergeleken. Naast het voorliggende voorstel gaat het
om:
– een verdergaand voorstel, met een nieuwe, centrale Europese
bevoegde autoriteit, en
– een minder vergaand voorstel waarin de Commissie de aanbeveling
doet aan de bevoegde gezagen van de lidstaten hun vergunning- en
meldingssystemen te harmoniseren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1241

3

In de impact assessment worden deze drie opties vergeleken met de
nuloptie (niets doen).
De commissie concludeert dat de voorgestelde optie het meest optimaal
is qua kosten en kostenbesparing en bovendien effectief, haalbaar is en de
hoogste waarschijnlijkheid heeft om door de lidstaten geaccepteerd te
worden.
Hoewel Nederland de conclusies van deze analyse deelt, kunnen de
precieze implicaties voor de Nederlandse situatie pas worden nagegaan
nadat duidelijkheid is verschaft over de bij 9. genoemde inhoudelijke
opmerkingen.
4. Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en
proportionaliteitsoordeel
a) Bevoegdheid
Bevoegdheid: De Commissie baseert de bevoegdheid van de EU op
artikelen 31 en 32 van het Euratom verdrag. Nederland acht deze
rechtsgrondslag adequaat.
b) Subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
Subsidiariteitsoordeel: niet van toepassing
Omdat de juridische bevoegdheden van de Gemeenschap overeenkomstig titel II, hoofdstuk III, van het Euratom-Verdrag van exclusieve aard
zijn, zijn die bevoegdheden niet onderworpen aan het subsidiariteitsbeginsel.
Proportionaliteitsoordeel: positief
De Commissie is van mening dat op basis van een uitgevoerde effectbeoordeling het voorgestelde mechanisme voor een goed evenwicht zorgt
tussen enerzijds de daadwerkelijke bescherming van werknemers en
bevolking gedurende vervoersoperaties en anderzijds de rechtmatige
belangen van de betrokken partijen en van de lidstaten. Het belangrijkste
is dat de gekozen optie het minimum is dat noodzakelijk is om de
beoogde doelstellingen te bereiken en de kosten daarbij binnen redelijke
grenzen te houden. Nederland kan zich vinden in de doelstelling van deze
verordening en beoordeelt het voorstel als positief. Zoals bij 9. aangegeven heeft Nederland wel enkele kanttekeningen bij het voorstel die
geadresseerd moeten worden om het Europese registratiesysteem goed
te laten werken.
c) Nederlands oordeel over de voorstellen op het gebied van gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen
N.v.t.
5. Financiële implicaties, gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
a) Consequenties EU-begroting
De Commissie geeft in het bij het voorstel gevoegde financieel
memorandum aan dat de realisatie van het elektronische registratiesysteem 350 000 euro zal kosten. Het onderhouden van het systeem kost
vervolgens jaarlijks 50 000 euro. Deze kosten komen ten laste van de EU
begroting, waarvoor 5% voor rekening komt voor Nederland (BNI sleutel
per 2009), dus eenmalig 17 500 euro en daarna jaarlijks 2 500 euro. Gelet
op andere systemen lijken de geraamde jaarlijkse kosten aan de lage kant
en vragen om een onderbouwing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1241

4

b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/ of
decentrale overheden:
Eventuele gevolgen voor de rijksbegroting zullen worden ingepast op de
begroting van het beleidsverantwoordelijke departement, conform de
regels budgetdiscipline.
c) Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven en burger:
Volgens het EU impact assessment document zal de kostenbesparing voor
de hele Europese Unie 13,6 miljoen euro per jaar bedragen.
d) Gevolgen voor regeldruk/administratieve lasten voor rijksoverheid,
decentrale overheden, bedrijfsleven en burger
Gevolgen voor rijksoverheid: Het voorstel van de Commissie zelf geeft
aanleiding tot aanpassing van regelgeving in Nederland (huidige regels
die in strijd zijn met de verordening). In casu dient de meldingsplicht voor
vervoer van radioactief materiaal vervangen te worden door een
registratieplicht waarbij vervoerders zich eenmalig moeten registreren.
Tevens ontstaat een conflict met de Nederlandse definitie van splijtstoffen
in de Kernenergiewet en het Besluit kerninstallaties, splijtstoffen en
ertsen. Dit omdat de verordening eist dat nationale meldings- en
vergunningseisen die bovenop de bij de verordening vastgestelde eisen
komen, uitsluitend mogen gelden voor vervoerders van splijtbaar
materiaal, met uitzondering van verarmd uranium. Zoals de definitie in
Nederland nu luidt, is verarmd uranium een splijtstof en geldt voor het
vervoer een vergunningplicht. Naar verwachting zal een aanpassing van
de Kernenergiewet (waarin de definitie is opgenomen) niet nodig zijn.
Hierom zal Nederland bij de Commissie voor een voldoende lange
overgangstermijn na inwerkingtreding pleiten.
Tot slot zal de behandeling van de registratieaanvragen voor de
overheid extra werk opleveren en daardoor extra kosten voor de
rijksoverheid met zich meebrengen. De hoogte van deze kosten zal
afhangen van het aantal aanvragen tot registratie. Ook zullen de kosten
afhangen van hoe het registratiesysteem eruit komt te zien en de
diepgang van de beoordeling door de overheid.
Onvoorziene stijgingen van de administratieve lasten dienen te worden
gecompenseerd door het beleidsverantwoordelijke departement, waarbij
compensaties zoveel mogelijk dienen te geschieden binnen het domein
waarin de tegenvaller plaatsvindt.
Gevolgen voor het bedrijfsleven: Op grond van richtlijn 96/29 is het
vervoer van radioactieve bronnen en stoffen momenteel meldingsplichtig.
Ieder transport dient 3 weken vooraf te worden gemeld. Het vervoer van
splijtstoffen en de in- of uitvoer van gebruiksartikelen en radiopharmaca is
vergunningplichtig.
Op grond van het voorstel zullen vervoerders van meldingsplichtig
radioactief materiaal zich (eenmalig) moeten laten registreren en hoeven
dus niet ieder transport te melden (ongeveer honderdtal bedrijven). De
verwachting is (maar dit is uiteraard afhankelijk van het registratiesysteem) dat de administratieve lasten voor deze bedrijven minder
worden of op zijn minst neutraal blijven. Daarnaast zullen een dertigtal
bedrijven die vergunningplichtig radioactief materiaal vervoeren, bovenop
het aanvragen van een vervoersvergunning, zich moeten laten registreren. Voor deze groep zullen de administratieve lasten dus iets stijgen
(naar verwachting een halve dag extra werk).
Onder de aanname dat 120 bedrijven zich moeten laten registreren, en dit
per registratie een halve dag kost, met een uurtarief van EUR 49,-, kunnen
de eenmalige administratieve lasten voor het bedrijfsleven worden
geschat op ongeveer EUR 25 000,-. Zoals aangegeven is dit bedrag
afhankelijk van het aantal bedrijven dat zich moet laten registreren en de
implementatie van het registratiesysteem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1241

5

Onder de aanname dat er maandelijks ca. 50 meldingen komen te
vervallen die elk ca. 1 manuur kosten van EUR 49,-, kan de structurele
lastenverlichting voor het bedrijfsleven worden geschat op jaarlijks zo’n
EUR 30 000,-.
6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
De verordening heeft gevolgen voor regelgeving. Deze verordening
vervangt de bij richtlijn 96/29/Euratom ingestelde meldings- en vergunningsprocedures in de lidstaten door een registratieprocedure. In
Nederland bestaat een meldingsprocedure voor het vervoer van radioactieve stoffen, die dus vervangen zal moeten worden door de registratieprocedure. Omdat een vervoerder in beroep moet kunnen gaan (artikel 5
onder 12) moet de registratie worden gezien als een besluit op grond van
de AWB.
Het Besluit vervoer splijtstoffen, ertsen en radioactieve stoffen waarin de
vergunning- en meldingsplicht is geregeld zal aangepast moeten worden.
Zoals aangegeven bij de opmerkingen onder 2 en de gevolgen voor de
rijksoverheid onder 5, is de Nederlandse wettelijke definitie van splijtstoffen niet geheel adequaat nu verarmd uranium daar in beginsel ook
onder valt. Naar verwachting zal een aanpassing van de Kernenergiewet
(waarin de definitie is opgenomen) echter niet nodig zijn nu deze
voldoende ruimte lijkt te bieden om verarmd uranium in lijn met de
verordening uit te zonderen van vergunningplicht. In ieder geval zal
Nederland bij de Commissie – zowel in het belang van de feitelijke
organisatie van de uitvoering als in het belang van tijdige aanpassing van
de nationale wetgeving – voor een voldoende lange overgangstermijn na
inwerkingtreding pleiten.
Tot slot zal ook de strafbaarstelling van het overtreden van deze verordening geregeld moeten worden door een verbod op te nemen in het
Besluit vervoer, zodat net als bij alle andere overtredingen van bepalingen
uit de Kernenergiewet en aanverwante regelgeving, de strafbaarstelling in
de Wet economische delicten is geregeld.
b) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en beschikkingen) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
De verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de
bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de EU en is van toepassing
zes maanden daarna. Zoals aangegeven is deze termijn te kort. Nederland
zal bij de Commissie voor een voldoende lange overgangstermijn van
minimaal 2 jaar na inwerkingtreding pleiten.
c) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling:
Geen
7. Implicaties voor uitvoering en handhaving
a) Uitvoerbaarheid
De verordening heeft geen gevolgen voor de uitvoerbaarheid.
b) Handhaafbaarheid
De handhaafbaarheid van de verordening is nog onvoldoende uitgewerkt.
Zoals aangegeven bij de opmerkingen onder 2. biedt artikel 7 van het
voorstel een aanzet, maar moet met name nog een mechanisme voor de
intrekking van een registratie worden uitgewerkt en het optreden tegen
eventuele lakse lidstaten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1241

6

8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Geen.
9. Nederlandse positie
Nederland is van mening dat harmonisatie van vergunningen- en
meldingensysteem de veiligheid kan waarborgen. Deze verordening heeft
dit als doel. Echter, er zijn nog een aantal punten waar nog niet voldoende
duidelijkheid over bestaat en waarover eerst duidelijkheid verschaft
moeten worden. Nederland zal zich in de onderhandelingen inzetten om
deze onduidelijkheden weg te nemen.
Inhoudelijk leidt het voorstel tot de volgende opmerkingen:
– Het registratiesysteem moet goed werken en toegankelijk zijn voor de
bevoegde overheden en vervoerders alvorens verordening in werking
treedt. In het voorstel is dit nu geen voorwaarde voor de inwerkingtreding.
– De criteria voor het kunnen weigeren van een aanvraag tot registratie
zijn in dit voorstel te algemeen. Hierdoor kunnen grote verschillen
ontstaan tussen de beoordeling in de verschillende lidstaten. In dit
voorstel wordt gezegd dat het niet voldoen aan de basisnormen reden
is voor weigering. De manier waarop dit getoetst moet worden is niet
beschreven.
– Het mechanisme voor het intrekken van een registratie is nog erg
open. In artikel 7 wordt een aanzet gedaan, maar onduidelijk is welke
zeggenschap over intrekking de lidstaten onderling hebben. Bovendien
lijkt intrekking in het voorstel pas mogelijk nadat een vervoerder de
opgelegde handhavingsmaatregelen naast zich neer heeft gelegd. Bij
een zeer ernstige overtreding zou directe intrekking mogelijk moeten
zijn. Tevens moet er een mechanisme zijn hoe om te gaan met
conflicten tussen lidstaten en eventuele correctieve maatregelen.
– In het voorstel treedt de verordening in werking op de twintigste dag
na publicatie en van toepassing vanaf zes maanden daarna. Deze
termijn is te kort om de relevante nationale regelgeving in lijn te
brengen met de verordening. Ook het in een keer uitrollen van het
registratiesysteem naar alle lidstaten is op zijn minst een stevige
uitdaging.
Beide problemen zouden kunnen worden opgelost door een overgangstermijn van bijvoorbeeld 2 jaar te hanteren, waarbinnen lidstaten
apart of per groep overgaan op het nieuwe systeem. Naar verwachting
zal een aanpassing van de Kernenergiewet niet nodig zijn. In ieder
geval zal Nederland bij de Commissie voor een voldoende lange
overgangstermijn na inwerkingtreding pleiten.
– Gelet op ervaringen met andere ICT-systemen lijken de geraamde
jaarlijkse kosten aan de lage kant en vragen om een onderbouwing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 22 112, nr. 1241

7