Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

33 529

Gaswinning Groningen-veld

Nr. 171

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 mei 2015
De gaswinning in Groningen grijpt diep in op het dagelijkse leven van
inwoners in het gebied. Bewoners worden voortdurend met de gevolgen
van de aardbevingen geconfronteerd. Zij ervaren in de praktijk de
problemen in hun eigen omgeving en velen hebben te maken met
gevoelens van onzekerheid en onveiligheid. Hierdoor is er weinig
vertrouwen onder de lokale bevolking in de verantwoordelijke instanties.
Op 9 februari 2015 (Kamerstuk 33 529, nr. 96) heb ik uw Kamer geïnformeerd dat een Nationaal Coördinator Groningen wordt ingesteld met als
taak om te bouwen aan de veiligheid en leefbaarheid in Groningen via het
organiseren van publieke regie. Hij geeft hierbij leiding aan de Overheidsdienst Groningen. Deze publieke regie is nodig om versneld concrete
resultaten te boeken en vertrouwen onder de inwoners te herstellen.
Daarbij is een programmatische aanpak noodzakelijk. Daarom zal de
Nationaal Coördinator Groningen het Programma Aardbevingsbestendig
en Kansrijk Groningen opstellen en de uitvoering daarvan aansturen. De
werkzaamheden van de Nationaal Coördinator Groningen en de
Overheidsdienst Groningen worden gezamenlijk met Rijk, provincie en
gemeenten ontwikkeld.
De ministerraad heeft op 1 mei 2015 ingestemd met de benoeming van
de heer J.G.M. Alders als Nationaal Coördinator Groningen. De heer
Alders is oud-Commissaris van de Koningin in Groningen, oud-minister
en oud-kamerlid.
Hij heeft daarmee brede ervaring in zowel Groningen als Den Haag.
Het instellingsbesluit zal op 1 juni 2015 in werking treden. Tot de start van
de Nationaal Coördinator Groningen blijft de heer Van der Vlist als
kwartiermaker actief. Eind 2015 zal onder leiding van de Nationaal
Coördinator Groningen een eerste meerjarig programma, gericht op
veiligheid en toekomstperspectief, gereed zijn voor besluitvorming.
In deze brief ga ik in op de rol en positie van de Nationaal Coördinator
Groningen. Een uitgebreide notitie over de governance voor de

kst-33529-171
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 529, nr. 171

1

Overheidsdienst Groningen en de totstandkoming van het meerjarig
Programma Aardbevingsbestendig en Kansrijk Groningen is bijgevoegd
(zie bijlage)1. De notitie geeft de werkwijze weer volgens de beste
inzichten van dit moment. De werkwijze zal met inbreng van de Nationaal
Coördinator Groningen en op basis van de opgedane ervaring met het
meerjarig programma, waar nodig steeds worden aangepast.
Rol Nationaal Coördinator Groningen
De Nationaal Coördinator Groningen geeft vorm en inhoud aan zowel de
totstandkoming als de uitvoering van het Programma Aardbevingsbestendig en Kansrijk Groningen. Dit meerjarig programma bevat alle
maatregelen en voorzieningen om de opgave in Groningen op een goede
manier in te kunnen vullen. Het gaat daarbij om concrete maatregelen
voor het bouwkundig en preventief versterken van woningen,
monumenten en andere gebouwen, het in combinatie hiermee verduurzamen van woningen, het verbeteren van de leefbaarheid in de dorpen en
maatregelen voor de versterking van de regionale economie. Een
duidelijke planning en randvoorwaardelijke voorzieningen als tijdelijke
huisvesting en vergoedingsregelingen zijn eveneens onderdeel van het
programma. Belangrijk daarbij is dat de Nationaal Coördinator Groningen
zorgt voor een gezamenlijke aanpak en voortvarende uitvoering door Rijk,
provincie en gemeenten in het aardbevingsgebied. Hij verbindt Rijk en
regio in deze gezamenlijke opgave en bevordert goede en gedragen
besluitvorming.
Om voortvarend tot concrete resultaten voor de inwoners van Groningen
te komen, is het noodzakelijk dat bestaande knelpunten snel worden
opgelost. Door het samenbrengen van initiatieven en een goede coördinatie van de verschillende maatregelen kunnen betere en snellere
resultaten worden geboekt dan het afgelopen jaar op sommige onderdelen het geval is geweest. Onder regie van de Nationaal Coördinator
Groningen wordt expertise en inzet gebundeld, worden activiteiten
samengebracht en procedures beter op elkaar afgestemd. Als er
knelpunten of vertragingen in de uitvoering zijn, kan de Nationaal
Coördinator Groningen partijen bij elkaar brengen, oplossingen
voorstellen en deze ook realiseren. Dit alles draagt bij aan meer duidelijkheid en een beter zicht op wat er in de regio plaatsvindt of nog gaat
plaatsvinden.
Een terrein waarbinnen de Nationaal Coördinator Groningen versnippering tegengaat en synergie tot stand kan brengen is bijvoorbeeld
geschillenbeslechting. Op korte termijn zal hiervoor een voorstel worden
ontwikkeld zodat het voor bewoners makkelijker wordt om geschillen over
afhandeling van schade of andere zaken te beslechten. De Nationaal
Coördinator Groningen zal dit verduidelijken en zal zorgen voor een
eenduidige en heldere procedure. Deze maatregelen moeten laagdrempelig en toegankelijk zijn. Een ander voorbeeld is dat de Nationaal
Coördinator Groningen verschillende maatregelen op een slimme manier
moet gaan combineren en samenbrengen, zoals het gelijktijdig verduurzamen van woningen als schade wordt hersteld, het inrichten van een
garantstellingsfonds voor de financiering van achterstallig onderhoud en
een regeling voor de tegemoetkoming in de meerkosten voor nieuwbouw
en grootschalige verbouwing. Dit draagt bij aan een verbetering van het
woongenot en geeft een stimulans voor de regionale economie. Een
derde voorbeeld is dat de Nationaal Coördinator Groningen gaat werken
aan een afwegingskader dat het voor gemeenten, in samenwerking met

1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 529, nr. 171

2

het CVW, makkelijker moet maken om te komen tot prioriteitstelling voor
de preventieve versterking van woningen.
Zoals aangegeven in de kabinetsreactie op het OVV-rapport (Kamerstuk
33 529, nr. 143) krijgt de Nationaal Coördinator Groningen ook de
opdracht om nadrukkelijk aandacht te geven aan de communicatie met
bewoners. In het instellingsbesluit voor de Nationaal Coördinator
Groningen is daarom opgenomen dat tot de taken van de Nationaal
Coördinator Groningen het bevorderen van maatschappelijk en bestuurlijk
draagvlak en communicatie behoort. Dit is cruciaal voor het terugverdienen van vertrouwen. De Nationaal Coördinator Groningen benut de
ervaringen van de Dialoogtafel, die nu ruim een jaar bestaat, voor de
vormgeving van goed overleg met de maatschappelijke organisaties en
de verantwoordelijke bestuurders. De ervaringen met de Dialoogtafel
laten zien dat er vanuit de lokale samenleving grote bereidheid bestaat
om in de ontwikkeling van het gebied te participeren. Lokale adviesgroepen, bestaande uit bewoners in het gebied, zullen daarom actief
worden betrokken bij de planvorming en de uitvoering van het
programma. Ook in hun eigen wijk zullen bewoners de inzet van de
Nationaal Coördinator Groningen terugzien. In samenwerking met de
gemeenten en aanvullend op de voorziening van het Centrum Veilig
Wonen worden casemanagers ingeschakeld voor dienstverlening op
maat, om bewoners te ontzorgen bij de ingrijpende maatregelen. Dit kan
bijvoorbeeld betekenen dat er naar maatwerkoplossingen wordt gezocht
voor mensen die tijdelijk hun huis moeten verlaten omdat het preventief
versterkt moet worden.
Positie Nationaal Coördinator Groningen
De Nationaal Coördinator Groningen valt onder de verantwoordelijkheid
van de Minister van Economische Zaken als coördinerend Minister. De
Nationaal Coördinator Groningen heeft rechtstreeks toegang tot de
betrokken Ministers en kan via de Minister van Economische Zaken
voorstellen doen aan de ministerraad. Hij krijgt de positie om verantwoordelijke bestuurders op rijksniveau en in de regio aan te spreken. De
Nationaal Coördinator Groningen wordt om te beginnen benoemd voor
een periode van 5 jaar. Over de voortgang rapporteert de Nationaal
Coördinator Groningen, onder verantwoordelijkheid van de Minister van
Economische Zaken, eens per jaar aan de Tweede Kamer.
Zoals hierboven aangegeven moet de Nationaal Coördinator Groningen
concrete resultaten gaan boeken in de regio. Daarbij werkt hij in beginsel
binnen de bestaande verdeling van verantwoordelijkheden tussen
overheden. In het Programma Aardbevingsbestendig en Kansrijk
Groningen wordt expliciet gemaakt wanneer welke overheden hun
bevoegdheden inzetten om te zorgen voor een voortvarende uitvoering
van het programma. De Overheidsdienst Groningen zorgt ervoor dat
bijvoorbeeld vergunningprocedures in samenhang worden doorlopen,
zodat besluitvorming door de verantwoordelijke overheden snel en
zorgvuldig kan plaatsvinden. De ervaringen in de komende tijd worden
benut om te bezien of er aanleiding is om bevoegdheden van partijen
formeel te mandateren aan de Nationaal Coördinator Groningen.
Overheidsdienst Groningen
De Nationaal Coördinator Groningen stuurt de Overheidsdienst
Groningen aan, die valt onder verantwoordelijkheid van de Minister van
Economische Zaken. Een belangrijk deel van de Overheidsdienst
Groningen zal in de regio worden gevestigd. Dit deel van de Overheidsdienst is samengesteld uit medewerkers die onder andere afkomstig zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 529, nr. 171

3

van de gemeenten, provincie en rijksoverheid, zodat voldoende regionale
kennis en ervaring bij de Overheidsdienst aanwezig zal zijn. Daarnaast
heeft de Overheidsdienst Groningen een (interdepartementaal) deel in
Den Haag. Dit deel van de Overheidsdienst staat in dienst van het proces
in Groningen en is primair gericht op de benodigde nationale
beleidsontwikkeling.
Tot slot
Met de instelling van de Nationaal Coördinator Groningen wordt concreet
invulling gegeven aan de afspraken die zijn gemaakt in het bestuursakkoord «Vertrouwen op Herstel en Herstel van Vertrouwen» van januari
2014 en het aanvullend akkoord van februari 2015. Met een versnelling en
verbreding van de versterkingsaanpak wordt de veiligheid en leefbaarheid
voor de inwoners in het betrokken gebied verder vergroot. De Nationaal
Coördinator Groningen kan daarmee een belangrijke bijdrage leveren aan
het herstel van het vertrouwen en het verbeteren van de veiligheid en
leefbaarheid in Groningen: door een transparante en eenduidig aanpak,
maar bovenal door concrete resultaten.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 529, nr. 171

4