Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

664
Vragen van het lid Peters (CDA) aan de Minister voor Medische Zorg over het
bericht «Geen enkele huisarts wil in huis genomen moeder als patiënt.»
(ingezonden 6 oktober 2020).
Antwoord van Minister Van Ark (Medische Zorg) (ontvangen 4 november
2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 502.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het televisieprogramma Radar van 7 september
2020 met het item «Geen enkele huisarts wil in huis genomen moeder als
patiënt»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het u bekend of zich elders vergelijkbare situaties voordoen waarbij
kwetsbare mensen met een Wlz-indicatie vanuit de instelling weer thuis c.q.
buiten de instelling gaan wonen? Zo ja, kunt u een inschatting geven van het
aantal mensen waar het hier om gaat?
Antwoord 2
Ja, het is mij bekend dat zich elders vergelijkbare situaties voordoen. Via een
vraag van een persoon aan de Minister van VWS is ons bijvoorbeeld een
vergelijkbare casus onder de aandacht gebracht. Deze casus is bekend bij de
betrokken zorgverzekeraar. Van deze casus is eind september een melding
gemaakt bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa).
Om een beeld te krijgen van het aantal mensen heb ik gekeken naar vragen
van mensen die gesteld zijn aan het ministerie, een uitvraag gedaan bij
Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en de redactie van Radar gevraagd hoeveel
casuïstiek er bij hen bekend is. Uit deze uitvragen komt het beeld naar voren
dat er enkele vergelijkbare situaties zich voordoen. Echter, ik beschik niet over
voldoende informatie om een betrouwbare inschatting van het aantal mensen
te kunnen maken.

1

ah-tk-20202021-664
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

https://radar.avrotros.nl/uitzendingen/gemist/item/geen-enkele-huisarts-wil-in-huis-genomenmoeder-als-patient-radar-checkt/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Vraag 3
Herinnert u zich de antwoorden van uw ambtsvoorganger op eerdere vragen
van het lid Slootweg, waarin hij zei: «Ik vind het dan ook onwenselijk als er
problemen ontstaan in de beschikbaarheid en toegankelijkheid van medischgeneralistische zorg. Iedereen in Nederland moet, als dat nodig is, 24 uur per
dag terecht kunnen voor medisch-generalistische zorg»?2
Antwoord 3
Ja.
Vraag 4
Wat vindt u ervan, mede in het licht van het antwoord van uw ambtsvoorganger, dat uit de uitzending van Radar blijkt dat geen enkele huisarts deze door
haar dochter in huis genomen moeder wil inschrijven als patiënt, waardoor
zij verstoken is van de zorg zoals een huisarts die pleegt te bieden, waaronder ook de noodzakelijke medicatie?
Antwoord 4
Het antwoord van mijn ambtsvoorganger is nog steeds onverminderd
actueel. Iedereen in Nederland moet, als dat nodig is, 24 uur per dag terecht
kunnen voor medisch-generalistische zorg.
Vraag 5 en 6
Wat is uw oordeel over het feit dat huisartsen voor het niet willen inschrijven
van deze patiënt als reden aangeven dat deze patiënt een Wlz-indicatie heeft
en dat het landelijk beleid is om deze patiënten niet in te schrijven?
Kunt u bevestigen dat het, in het verlengde van de antwoorden van uw
ambtsvoorganger, beleid van het kabinet is dat kwetsbare mensen, die met
een Wlz-indicatie thuis (gaan) wonen recht hebben op toegang tot huisartsenzorg, inschrijving bij een huisartsenpraktijk en toegang tot de huisartsenpost?
Zo ja, welke verklaring heeft u er dan voor dat er kennelijk (nog steeds)
discussie is met huisartsen over de verantwoordelijkheid voor medische zorg
voor deze kwetsbare doelgroep?
Antwoord 5 en 6
Cliënten met een Wlz-indicatie die thuis wonen of weer thuis gaan wonen
hebben zoals iedereen aanspraak op huisartsgeneeskundige zorg. Dit
betekent dat zij voor zowel reguliere als spoedzorg terecht moeten kunnen bij
een huisarts. Als een patiënt met een Wlz-indicatie die thuis woont of weer
thuis gaat wonen problemen ervaart met het vinden van een huisarts, dan is
het aan de betrokken zorgverzekeraar om hierbij te helpen.
De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) heeft mij laten weten dat het geen
landelijk beleid is van huisartsen om patiënten met een Wlz-indicatie niet in
te schrijven. De LHV geeft aan dat zorg voor Wlz-patiënten complex is, en dat
daarvoor ook-specifieke medische expertise nodig is. Ik begrijp van de LHV
dat afspraken voor samenwerking met of consultatie van een specialist
ouderengeneeskunde (SO), het beschikken over het juiste netwerk en de
juiste uitrusting van een huisartsenpraktijk de huisarts kan ondersteunen bij
het verlenen van medisch-generalistische zorg aan deze doelgroep. Ik begrijp
dat soortgelijke randvoorwaarden nodig zijn om artsen te faciliteren bij het
verlenen van de juiste medisch-generalistische zorg op de juiste plek. Ik zet
mij er, gezamenlijk met partijen uit de sector, voor in om randvoorwaarden
goed te faciliteren.
Daarnaast realiseer ik mij goed dat de positionering van medischgeneralistische zorg (zorg zoals huisartsen, SO en artsen verstandelijk
gehandicapten (AVG) in samenspel bieden) voor patiënten met een Wlzindicatie onduidelijk is. De huidige positionering is deels in de Zorgverzekeringswet en deels in de Wlz. De onduidelijke positionering maakt het voor alle
betrokkenen rondom medische generalistisch zorg; zorgprofessionals,
instellingen, zorgverzekeraars en zorgkantoren, soms lastig om de juiste zorg
rondom een patiënt met een complexe zorgvraag te organiseren. Met het oog
op een toenemend aantal patiënten met een complexe zorgvraag, een
veranderend zorglandschap waarin mensen langer thuis wonen of naar een
2

Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2019–2020, nr. 571.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

kleinschalige woonvorm verhuizen en schaarste aan artsen die medischgeneralistische zorg verlenen, groeit de urgentie om medisch-generalistische
zorg goed te organiseren. Mijn ambtsvoorganger heeft de NZa daarom de
opdracht gegeven om de toegankelijkheid van medisch-generalistische zorg
te onderzoeken. Dit rapport heeft uw Kamer op 8 juli jl. ontvangen3. Voor de
Kerst ontvangt u mijn reactie op dit advies.
Vraag 7
Moet vastgesteld worden dat huisartsen zich (vooralsnog) niet willen
conformeren aan dit beleid van het kabinet? Zo ja, waarom willen zij dat niet
en wat is uw oordeel daarover?
Antwoord 7
Nee, ik stel niet vast dat huisartsen zich niet willen conformeren aan dit
beleid. Het is bekend dat mensen steeds ouder worden, langer thuis wonen
en dat de zorgvraag van deze ouderen steeds complexer wordt. De huisarts
krijgt hierdoor in de huisartsenpraktijk te maken met meer patiënten en met
een zwaarderezorgvraag. Er zijn plaatsen en regio’s in het land waar er geen
problemen zijn bij het organiseren van medisch-generalistische zorg voor
Wlz-patiënten. Dit zijn initiatieven waar bijvoorbeeld de huisarts, en SO en/of
AVG complementair aan elkaar werken. Een aantal van deze goede voorbeelden heeft uw Kamer ontvangen bij de brief van 20 december 20194.
Daarnaast zijn op de website www.waardigheidentrots.nl 5 meer voorbeelden
te vinden. Ik ben blij met deze voorbeelden waarin huisartsen met de juiste
afspraken tot een goede samenwerking met een specialist ouderengeneeskunde of arts voor verstandelijk gehandicapten komen, en ik hoop dat dit
andere zorgprofessionals inspireert. Het volledige document met goede
voorbeelden ontvangt u tegelijkertijd met mijn reactie op het NZa-rapport dat
ik u voor de Kerst zal toesturen.
Vraag 8
Waar ligt in uw ogen, in het kader van de uitvoering van het landelijk beleid,
de verantwoordelijkheid voor het organiseren van de medische zorg voor
deze doelgroep? Is dit de zorgverzekeraar of is het zorgkantoor daarvoor de
aangewezen partij?
Antwoord 8
Ik zie het als de gezamenlijke opdracht van beroepsgroepen, Wlz-aanbieders,
zorgkantoren, zorgverzekeraars en het Ministerie van VWS om te organiseren
dat medisch-generalistische zorg beschikbaar en toegankelijk is voor
patiënten met een Wlz-indicatie. Deze gezamenlijke opdracht houdt in dat we
werken aan de beschikbaarheid van zorg zoals huisartsen, specialisten
ouderengeneeskunde en artsen voor verstandelijk gehandicapten in samenspel plegen te bieden, zodat deze zorg 24 uur per dag, plaats onafhankelijk
beschikbaar is voor iedereen, ook voor mensen met een complexe zorgvraag.
Artsen kunnen met de juiste randvoorwaarden gezamenlijk afspraken maken
om medisch-generalistische zorg te bieden. Het is van belang dat zorgverzekeraars, zorgkantoren en Wlz-aanbieders deze artsen faciliteren door aan
randvoorwaarden te werken. Zoals aangegeven in mijn antwoord op vraag 5
en 6, heeft de NZa over dit onderwerp een advies uitgebracht, waar ik voor
de Kerst op zal reageren.
Vraag 9
Heeft u er kennis van genomen dat in de Radar-uitzending een oproep werd
gedaan voor een specialist ouderengeneeskunde in de regio Zeddam voor het
voorschrijven van medicatie voor de mevrouw die door haar dochter in huis
was genomen?
Antwoord 9
Ja.

3

Kamerstuk 34 104, nr. 300
Kamerstuk 34 104, nr. 272
5
https://www.waardigheidentrots.nl/category/structuur/praktijkvoorbeelden-duurzamemedische-zorg/#
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

Vraag 10
Hoe verhoudt deze oproep zich tot het landelijk beleid van het kabinet dat een
ieder recht heeft op toegang en beschikbaarheid van huisartsenzorg?
Antwoord 10
Zie mijn antwoord op vraag 5 en 6.
Vraag 11
Wat vindt u ervan dat er via de media een oproep wordt gedaan voor een
arts (een specialist ouderengeneeskunde) voor deze patiënt, zodat mevrouw
onder andere aan de voor haar noodzakelijke medicatie geholpen kan
worden?
Antwoord 11
Ik vind dat niet de juiste gang van zaken. Als een patiënt met een Wlzindicatie die thuis woont of weer thuis gaat wonen problemen ervaart met
het vinden van een huisarts, dan is het aan de betrokken zorgverzekeraar om
hierbij te helpen en moet er met de desbetreffende zorgverzekeraar hierover
contact worden opgenomen.
Vraag 12
Welke concrete maatregelen gaat u op welke termijn nemen die ervoor
zorgen dat er 24 uur per dag medische zorg beschikbaar is voor deze
kwetsbare doelgroep van thuiswonende Wlz-patienten?
Antwoord 12
Zoals aangegeven in de brief van mijn ambtsvoorganger van 20 december jl.
heeft dit onderwerp mijn aandacht6. Ik voer voortdurend overleg met
betrokken partijen over dit onderwerp en spreek daarbij over de aanbevelingen die de NZa in haar rapport over medisch-generalistische zorg heeft
gedaan.
In mijn reactie op het NZa-rapport dat ik u voor de Kerst zal toesturen, zal ik
verder ingaan op de stappen die ik neem om de medisch generalistisch zorg
voor patiënten met een Wlz-indicatie beschikbaar, toegankelijk en organiseerbaar te houden.
Vraag 13
Kunt u aangeven wat de stand van zaken is voor mensen met een Wlzindicatie met een indicatie verstandelijke handicap; is hier huisartsenzorg
voor beschikbaar?
Antwoord 13
Op 29 oktober jl. hebben de partijen Ieder(in), InEen, KansPlus, LHV,
(beroeps)Vereniging van Artsen voor Verstandelijk Gehandicapten, Vereniging
Gehandicaptenzorg Nederland, Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland
en ZN het Convenant Randvoorwaarden en facilitering medisch generalistische zorg voor mensen met een beperking bekrachtigd. Hiermee committeren
alle partijen zich aan de acties genoemd in het convenant om de medisch
generalistische zorg voor alle mensen met een beperking in de toekomst te
borgen.
Vraag 14
Wilt u deze vragen beantwoorden op een zodanig tijdstip dat deze kunnen
worden betrokken bij de voorbereiding van de komende plenaire begrotingsbehandeling VWS 2021?
Antwoord 14
Ja.

6

Kamerstuk 34 104, nr. 272

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4