Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3228
Vragen van het lid Ulenbelt (SP) aan de minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over het persbericht van het asbestverwijderingsbedrijf ASB
in Veenendaal met de kop «Specialisten luiden noodklok over misstanden in de
asbestbranche» (ingezonden 29 juli 2013).
Antwoord van minister Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 13 september 2013).
Vraag 1
Wat is uw reactie op het persbericht van het asbestverwijderingsbedrijf ASB
over het luiden van de noodklok over misstanden in de asbestbranche?1
Vraag 2
Wat is uw reactie op de uitspraak van de directeur van het asbestverwijderingsbedrijf ASB over de vanzelfsprekendheid van belangenverstrengeling in
de asbestbranche?
Antwoord 1 en 2
Ik heb kennis genomen van het persbericht van het asbestverwijderingsbedrijf ASB. In een eerder schrijven aan uw Kamer heb ik aangegeven dat de
asbestsector een sector is waarin op het terrein van gezond en veilig werken
nog veel te verbeteren valt. In de afgelopen periode is hieraan intensief
gewerkt door mijn ministerie, in samenwerking met de betrokken partijen en
door intensieve handhaving en toezicht door de Inspectie SZW. Ondermeer is
de sanctionering door de Inspectie SZW verzwaard en is het aantal inspecteurs uitgebreid. De algehele conclusie dat controle op de branche volledig
naar de overheid moet worden teruggebracht, onderschrijf ik niet en past ook
niet in de visie van het certificatiestelsel waarbinnen een branche haar eigen
verantwoordelijkheid op moet pakken. Bij concrete aanwijzingen van
malversaties, van belangen-verstrengeling en van het bewust omzeilen of
overtreden van regelgeving wordt door de Inspectie SZW opgetreden. Dit
intensieve toezicht zet ik voort. Feitelijke signalen zoals van deskundigen
neem ik bijzonder serieus en worden bij het toezicht betrokken. Om belangenverstrengeling effectief te bestrijden is een goede mix nodig van formele
regelgeving en een daadkrachtige uitvoering binnen de branche. Hierbij moet
gestreefd worden naar een juiste balans tussen het stellen van formele regels

1

ah-tk-20122013-3228
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

http://pdr.nl/noodklok_asbestbranche

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

in de certificatieschema’s en het formuleren van normen waarbij de uitvoering haar verantwoordelijkheid oppakt. Dit streven zet ik voort, in samenwerking met de betrokken partijen in de branche.
Vraag 3
Wat is uw reactie op de uitspraak van onafhankelijk adviseur Wallet over de
kwaliteit van de asbestlaboratoria?
Antwoord 3
Het inventariseren en verwijderen van asbest mag in Nederland enkel
gebeuren door gecertificeerde bedrijven. Bedrijven kunnen een certificaat
aanvragen wanneer zij voldoen aan voorwaarden die zijn vastgelegd in
certificatieschema’s. Het ministerie van SZW is verantwoordelijk voor dit
systeem. Het ministerie wijst zogenoemde Certificerende en Keurende
Instellingen (CKI’s) aan om certificaten af te geven. Onderdeel van de
aanwijzingsprocedure is een beoordeling door de Raad van Accreditatie (RvA)
van ondermeer de onafhankelijkheid en deskundigheid van de instelling die
certificaten wil afgeven.
Het uitvoeren van testen in het kader van eindcontroles/metingen mag alleen
gedaan worden door asbestlaboratoria die daarvoor door de RvA geaccrediteerd zijn. De controle van deze laboratoria door middel van accreditatie is
geen onderdeel van het certificatiestelsel, maar hoort bij de ZBO-taak die de
RvA uitvoert op basis van de Wet aanwijzing nationale accreditatie-instantie.
In 2012 heeft de Inspectie SZW in totaal vier maal een melding gedaan bij de
RvA over de werkwijze van een laboratorium in relatie tot een eindmeting/
vrijgave van een saneringswerk. De Inspectie zal in 2014 gerichte inspecties
uitvoeren op de wijze waarop bij eindmetingen/vrijgaven door laboratoria
worden uitgevoerd. De Inspectie SZW is, mede op basis van diverse signalen
en eigen waarnemingen vanuit de inspectie-uitvoering, voornemens zich
hierover een onderbouwd oordeel te vormen. Daarbij zoekt de Inspectie
samenwerking met de RvA en met betrokken stakeholders.
De branchevereniging voor geaccrediteerde laboratoria in Nederland,
Fenelab, werkt aan verbetering van opleidingen, onder meer door aanscherping van vakinhoudelijke eindcriteria. Daarnaast geldt de NEN2990 norm,
waarin criteria zijn opgenomen over eindcontrole en oplevering na een
asbestsanering.
Een wettelijke verwijzing naar de meest recente versie hiervan wordt
binnenkort gepubliceerd in het certificatieschema voor asbestverwijdering
SC-530.
Voor wat betreft belangenverstrengeling tussen asbestverwijderingbedrijven
en -laboratoria, moet worden opgemerkt dat samenwerking op zich niet
uitgesloten is. Maar het wordt problematisch wanneer bij een asbestlaboratorium een te grote afhankelijkheid (van opdrachtgevers) ontstaat. Het is aan de
laboratoria en de opdrachtgevers om hierbij de grenzen van het certificatieschema in acht te nemen.
Vraag 4
Kunt u een overzicht geven van de resultaten van kwaliteitscontroles op de
asbestlaboratoria? Worden daarbij ook de monsters opnieuw beoordeeld? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, wat zijn de resultaten?
Vraag 5
Kunt u een overzicht geven van de relaties tussen asbestverwijderaars en de
laboratoria die de monsters onderzoeken? Hoe vaak wisselen de verwijderaars van laboratorium? Is er een relatie met de antwoorden op vraag 3?
Antwoord 4 en 5
De regelgeving rondom accreditatie verplicht de laboratoria niet om de
gegevens aan te leveren aan de RvA. Wel zijn de geaccrediteerde asbestlaboratoria verplicht deel te nemen in zogenaamde ringonderzoeken, daarbij
worden monsters door meerdere laboratoria geanalyseerd waarna de
resultaten worden vergeleken.
In zijn algemeenheid kan worden gesteld dat het asbestsaneerders vrij staat
om een laboratorium te kiezen ten behoeve van het verrichten van de
eindmeting/vrijgave van de saneringswerkzaamheden. Het is niet te zeggen
hoe vaak asbestverwijderaars wisselen van laboratoria. Wel geldt in het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

certificatieschema SC530 en in het bijzonder in artikel 7.16.3 dat bij een
negatieve eindbeoordeling door de saneerder niet kan worden uitgeweken
naar een ander laboratorium.
Vraag 6
Wat is uw reactie op de uitspraken van de TNO-medewerker?
Antwoord 6
Het is lastig om de uitspraken te beoordelen, gegeven het ontbreken van
concrete informatie. Mijn ambtenaren zijn met TNO en overige betrokken
partijen in gesprek over de constateringen en bespreken met hen de
mogelijke verbeteringen. Uit inspectierapportages blijkt dat nog veel moet
worden verbeterd binnen de branche.
Vraag 7
Erkent u dat belangenverstrengeling in de asbestbranche schadelijk is voor de
gezondheid van werknemers, voor de omgeving en voor de kosten die
opdrachtgevers moeten maken voor asbestverwijdering? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, hoe gaat u belangenverstrengeling voorkomen?
Antwoord 7
Elke belemmering voor een goed werkend stelsel is schadelijk, niet alleen
voor de gezondheid van werknemers, maar ook voor de geloofwaardigheid
van een goed functionerend stelsel en voor het vertrouwen in een sector.
Voor een goede werking van het gecertificeerde stelsel in de asbestverwijdering is het belangrijk dat alle partijen in de asbestketen hun verantwoordelijkheid nemen. Dit geldt zowel voor de opdrachtgever van een saneringswerk,
het inventarisatiebureau, het saneringsbedrijf, het geaccrediteerde laboratorium als ook voor de CKI’s. Voor een beeld van de arbeidsomstandigheden in
de gecertificeerde asbestsector wijs ik u op de recent door mij aan uw Kamer
aangeboden rapporten van de Inspectie SZW en mijn aanbiedingsbrief
(25 834, nr. 79). Daaruit blijkt dat op het gebied van de gecertificeerde
bedrijven op het terrein van asbestsanering nog veel verbeteringen nodig
zijn. Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan een onderzoek naar
certificering en sanctionering door CKI’s in de asbestsector. De resultaten van
dit onderzoek stuur ik zo spoedig mogelijk aan uw Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3