ur

pau ZQ

Ministerie van Financien

w

Inspectie der
Rijksfinancien

HEDEN
TER BESPREKING VRIJDAG 18 MAART

MR PAUZE

Aan

de minister

Persoonsgegevens

nota

Gesprek MP Voorjaarsbesluitvorming

Datum
17 maart 2022
Notanummer

Aanleiding
Morgen spreekt u in de pauze van de MR met de mp over het budgettaire beeld
en de inzet voor de voorjaarsbesluitvorming
De^
persoonsgegevens
persoonsgegevens Isluiten aan bij het gesprek op Algemene Zaken

2022 0000096091

Bijlagen
1
Bespreekstuk uitgaven

Bespreekpunten
U kunt morgen de voigende 3 agendapunten bespreken

Deze agenda is met de

persoonsgegevens afgestemdi

1
2

3

Uitgavenbeeld bij start voorjaarsbesluitvorming
Stand van zaken inkomstenbesluitvorming
Politieke afstemming budgettaire besluitvorming

Kern
De kernpunten uit het budgettaire uitgavenbeeld zijn samengevat op 2 A4
Het voorstel is het overleg met de mp te voeren aan de hand van dit stuk
Het budgettaire beeld is toggelicht aan de

De mp wordt

persoonsgegevens

in zijn voorbereiding geinformeerd over de kernpunten
In de uitwerkingsbrieven claimen departementen v eel extra geld

ruim 20 miljard euro voor de komende jaren

In totaal

Dit is bijzonder na een

coalitieakkoord met vooral grote plussen en een EMU saldo dat structureel op
fonqeveerj min 3

—

B8P staat

Het is daarom belangrijk om in het gesprek te markeren dat de claims uit de
beleidsbrieven voor extra wensen boven op het coalitieakkoord niet kunnen
worden gehonoreerd Alle aanvullende wensen bovenop het coalitieakkoord

zullen binnen de bestaande middelen moeten worden ingepast
Verder is het belangrijk om stil te staan bij de aangenomen moties uit de
Eerste Kamer over de AOW koppelinq
indexatie AOW en de aanqennmen

ieuqd teqemoetkoming studenten en

van“3^e Defensie uitgaven naar 2

de wijze waarop het kabinet daar mee

en

c s

over

fie

verhnpinn

kan gaan In het stuk is hiervoor een procesvoorstel opgenomen
Voorafgaand aan de MR vindt de Vierhoek plaats In het gesprek met de mp
kunt eventuele open einde uit de besprekino herpemen en vooruitkijken
Uw politiek assistent informeert u over het punt van politieke afstemming
om

Pagina 1 van 3

1197521

00016

Spreeklijn
•
Dit overleg is bedoeld om drie onderwerpen te bespreken te weten het eerste
uitgavenbeeld de stand van zaken inkomstenbesluitvorming en de politieke
afstemming
1

Uitgavenbeeld

Ik heb de uitwerkingsbrieven van de vakministers in de afgelopen week

ontvangen Het cijferbeeld dat uit de brieven naar voren komt is niet goed
In de eerste pleats staat de Vooriaarsnota in het teken van de uitwerking

4

van

het coalitieakkoord

Met dit akkoord voegen we 75 miliard euro toe aan de heomtino
historisrh ornot bedrag

Een

Met het coalitieakkoord hebben we de budgettaire

grenzen opgezocht en bereikt
Dit betekent dus ook dat er geen ruimte is voor aanvullende wensen bovenop

het coalitieakkoord
In de

uitwerkingsbrieven wordt daarentegen ruim 20 miljard extra geclaimd
~~

En dat is veel te veei
In de Kaderbrief is de lijn vastgelegd dat het kabinet binnen de kaders blijft

Tegenvaller^ienen opgevangen te woroen op de eigen begroting en er is
geen ruTmte voor nieuw oeleid Die atspraak hebben we met eikaaV gemaakt
Voor nieuwe beleidswensen en intensiveringen is geen budgettaire ruimte Dit

geldt zeker voor onderwerpen waarvoor extra geld wordt gevraagd maar
waartoe de formatie niet toe heeft besloten

Claims voor extra middelen voor

intensiveringen kunnen niet worden overgenomen
Voor onvermijdelijke teqenvallers geldt een ander verhaal Die moeten we
serjeus bezien

Denk hierbij aan de huurtoesiag

de sociafe zekerheid en de

asiejraming

Maar dat is echt wat anders dan miljarden extra voor nLeuwe beleidswensen

Daarvan kan geen sprake zijn
vakministers

Die liin moeten wii beide uitdraaen naarde

Ik zal dit punt maken bi1 de mondelinae mededelinqen

Een tweede punt zijn de aangenomen moties in de Eerste Kamer en de
motie Sjoerdsma c s
de tijd

over

hogere Defensie uitgaven

Dit moeten we bezien in

Voor nu stel ik voor van het volgende uit te gaan

De AOW

koppeling WML is onderdeel van de besluitvorming rond koopkracht

in de viernoeK waarin een gedekt pakket afgesproken kan worden

kan ook gewoon vastgehouden worden aan het coalitieakkoord

Politiek

PvdA en GL

hebben verqeliikPare plannerT

2

De bewindspersonen van VW5 en JenV staan aan de lat om tot aanvullende
Het kabinet trekt hier nu geen
extra geld voor uit

3

Dit is conform het BWO van onlanas

Tegemoetkoming van studenten

De reeds op de begroting qereserveerde

middelen voor de studievouchers kunnen naar voren worden gehaald

V

zodat

deze middelen al na het behalen van het diploma a s geldsom uitgekeerd
kunnen worden aan de studenten die in 2015 2019 een bacheloropleiding
startten

Dit is een verruiming van keuzemogelijkheden zonder extra kosten

De indexatie AKW is als reeds besloten benoemd in de kaderbrief Dit moeten
we

5

zien in te passen dit voorjaar
koopelen aan overeenstemmino over
intensivering 2

De Defensie

Het structurele begrotingstekort zal namelijk opiopen
als geen bijbehorende structurele dekking voor de extra
richting de 4
Defensie uitgaven wordt gevonden Dit vraagt om structurele hervormingen

structurele dekking

Pagina 2 van 3

1197521

00016

en

daarom een bredere politieke weging over de wijze waarop de hogere

uitgaven kunnen worden gedekt
2

Inkomstenbesluitvorming

Dit onderdeel is bedoeld om terug te kijken op de bespreking in de vierhoek
over de

lastenbesluitvorming en box 3 Desgewenst kan de vervolgaanpak en

proces vender te verduidelijken
3

Politieke afstemming

Dit onderdeel voIgt via uw politiek assistent

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Pagina 3 van 3

1197521

00016

Budgettair beeld voorjaarsbesluitvorming uitgavenkant begroting

17 maart 2022

Vooraf
•

De Voorjaarsnota 2022 staat in het taken van da uitwerking van hat coalitieakkoord

Met hat

coalitieakkoord is 75 miljard euro vrijgemaakt voor belangrijke nnaatschappelijke opgaven
•

In de Kaderbrief is daarom de lijn vastgelegd dat het kabinet binnen de afgesproken

budgettaire
blijft Tegenvallers dienen opgevangen te worden op de eigen
begroting en er is geen ruinnte voor nieuw beleid De grenzen van wat budgettair verantwoord en
qua absorptievermogen van onze economie haalbaar is zijn bereikt
kaders uit het coalitieakkoord

1
•

Beeld uitwerkingsbrieven en begrotingsbilateralen

In onderstaande tabel staat het eerste beeld van de uitwerkingsbrieven per departement
In totaal claimen de beleidsdepartementen 21 4 miljard euro t

weergegeven

middelen die in het coalitieakkoord gereserveerd zijn

75 miljard euro t

lln min

2023

euro

—

saldoverslechterend

2022

Algemene Zaken

m

2024

2025

2026

202^

0

0

0

0

0

0

51

60

60

58

55

Justitie en Veiligheid

165

471

640

851

1 111

1 135

Asiel

49

51

126

189

301

293

20

188

208

265

303

333

81

43

143

192

240

271

109

19

260

328

250

218

88

197

2 56

163

0

0

PM

PM

PM

w v

BHOS

HGIS

Blnnenlandse Zaken en Koninkrijksrelatles
incl

H2

Huurtoeslag

w v

Cultuur en Wetenschap

Onderwijs
Financien

Defensie
Infrastructuur en Waterstaat
Economische Zaken en Kllmaat
Landbouw

w v

AKW en uitvoeringsinfomnatie

Volksgezondheid Welzijn en Sport
I TV»»3 jf

■

Voor nieuwe beleidswensen en

onderwerpen
besloten

185

4

4

4

4

4

1 679

786

905

799

340

16

Natuur en Voedselkwaliteit

Sociale Zaken en Werkgelegenheld

•

2027 bovenop de

22

Buitenlandse Zaken

•

m

2025

waarvoor extra

29

76

84

87

45

49

168

349

427

381

413

360

146

206

280

240

260

209

3 033

2 662

2 338

3

1

0

a

a fifio

1

•

intensiveringen is geen budgettaire ruimte

^

Ozll

T3^jM

Dit geldt zeker voor

geld wordt gevraagd maar waartoe de formatie niet toe heeft

Claims voor extra middelen voor intensiveringen kunnen niet worden overgenomen

De uitvoeringsinformatie van SZW

de huurtoeslag en de asieltegenvaller

exclusief OekraTne

zijn

wel onvermijdelijke tegenvallers in de uitvoering

De uitvoeringsinformatie SZW en de Huurtoeslag

kunnen worden meegenomen bij de herijking

het uitgavenplafond als gevolg

economische doorwerking van het CEP

van

van

de macro

De asieltegenvaller moet nader worden bezien

Het saldo

verslechtert structureel met circa 0 1 procent BBP bij verwerking van deze drie tegenvallers
2

Politieke wensen en begrotingstekort
irt

•

OS

hhr

yn yA

EMU saldo CPB

2 5

2 3

2 5

2 9

3 2

Eenste Inschattlng kabinet kaderbrief

4 1

2 8

3 4

3 6

3 5

Het begrotingstekort zal boven de 3
uitkomen waarbij wordt uitgegaan van een economisch
gunstig beeld Het CPB gaat er hierbij vanuit dat het niet lukt om alle coalitieakkoord middelen de
komende jaren uit te geven Het CPB verwacht dat investeringen worden vertraagd Als het wel
lukt om de voorgenomen investeringen te realiseren komt het begrotingstekort hoger uit Voor de
jaren 2027 t m 2030 verwacht het CPB een tekort van 3 5

Pagina 1 van 2

1197413

00017

•

Bij het debat over de regehngsverklaring in de Eerste Kamer zijn op vier onderwerpen budgettaire
moties aangenotnen In de Tweede Kamer is de motie Sjoerdsma c s over de Defensie uitgaven
Voor bovenstaande 5 politieke wensen is het voorstel als voIgt

aangenomen

koppeling WML is onderdeel van de besluitvorming rond koopkracht in de vierhoek
Politiek kan ook gewoon vastgehouden
worden aan het Coalitieakkoord PvdA en GL hebben vergelijkbare plannen
VWS en JenV staan aan de lat om tot aanvullende besparingsmaatregelen Jeugdzorg te
komen Het kabinet trekt hier nu geen extra geld voor uit
Studiefinanciering De gereserveerde middelen voor de studievouchers kunnen naarvoren
worden gehaald zodat deze middelen al na het behalen van het diploma als geldsom
uitgekeerd kunnen worden aan de studenten die in 2015 2019 een bacheloropleiding startten

1

De AOW

waarin een qedekt pakket afgesproken kan worden

2

3

4

De indexatie AKW is als reeds besloten benoemd in de kaderbrief

5

De Defensie

intensivering

2

koppelen aan overeenstemming over structurele dekking

Hiervoor moet tot een nader te bepalen pakket worden besloten

begrotingstekort zal namelijk opiopen richting de 4

Het structurele

als geen bijbehorende structurele

dekking voorde extra Defensie uitgaven wordt gevonden
Mochten de vier Eerste Kamermoties en de motie Sjoerdsma worden uitgevoerd en in hetgeheel
geen dekking worden aangedragen dan zou de budgettaire impact als onderstaand zijn
A

1

AOW

koppeling WML

2

Jeugd

3

Tegemoetkoming studenten

4

Indexatie AKW

5

Defensie naar 2

46

Totaal

46

106

106

2 400

2 400

100

500

500

PM
127

130

130

1 900

2 200

3 800

3 327

5 230

6 830

Oekra ine

3
•

PM

1 200

Uitgaven die direct gelinkt zijn aan de situatie in Oekra ine en noodopvang van vluchtelingen zullen
generaal worden gecompenseerd voor zover het gaat om additionele uitgaven die bovenop de
reguliere werkzaamheden hebben plaatsgevonden en waarvoor geen budget beschikbaar is op de

reguliere departementale begrotingen Dit betreft aan militaire en humanitaire ondersteuning aan
uitvoeringskosten douane voor het uitvoeren van de sancties en de noodopvang van
vluchtelingen en medisch noodzakelijke zorg in Nederland
In de Voorjaarsnota zullen bovenstaande uitgaven geraamd worden In principe worden er
middelen voor de eerste 3 maanden gereserveerd Voor onderwerpen waarvoor het evident is dat
kosten langer doorlopen zullen middelen t m het einde van het jaar worden gereserveerd
Oekraine

•

•

Extra

lopen

uitgaven zullen we apart categoriseren Een optie is om deze middelen de schuld in te laten
voor zover het om incidentele uitgaven gaat
Middelen die uiteindelijk niet nodig zijn vioeien

terug naar de schatkist
4

Proces en Tijdpad
Datum

28 masrt t

Wat
m

7 april

Uitgaven bllaterale overleggen over uitwerking begroting

Woensdag 13 april

Tweede gesprek met mp over stand van zaken begrotingsgesprekken

2‘

Beschikbaar voor eventuele tweede bilateraal

helftApril

Vrijdag 22 april
2 t

m

6 mei

Vaststellen besluiten Voorjaarsnota en hoofdlijnen inkomsten In MR
Meireces

Vrijdag 20 mei

Vaststellen Voorjaarsnota en hoofdlijnen inkomsten in MR

Uiterlijk 1 juni

Verzending Voorjaarsnota hoofdlijnen inkomsten en suppletoire begrotingen naar
parlement

Augustus

Inkomsten

afsiuitende ronde inkomsten

en

koopkrachtbesluitvorming

Pagina 2 van 2

1197413

00017

^

■inancien

1 ^
z

£u4 A^

HEDEN
TER BESPREKING MAANDAG 13 30

14 15

Aan

de minister

«

•

——Tnspectie der
RIjhsfinancien

UV\
P

Persoonsgegevens

nota

Bespreeknotitie Proefo jstaling

7

Datum

i

25 maart 2022

Notanummer

Aanleiding
Op basis van de uitwerkingsbrieven hebben wij een proefopsteiiing opgesteld voor
het beoogd eindbeeid Wij bespreken graag met u deze proefopsteiiing voordat de
begrotingsbilateraien woensdag 30 maart starten Daarnaast bespreken we graag
met u politieke dossiers die niet in de proefopsteiiing zijn verwerkt maar de
komende tijd wei op tafel komen zoais AOW Defensie en Pallas en het verloop
van

2022 0000104955

Bijlagen
geen

het verdere besluitvormingsproces

Kern

label 1 laat het uitgavenbeeld zien onder het uitgavenplafond
zien dat er per saldo geen ruimte is voor nieuwe wensen

Het beeld laat

Dit betekent dat

departementen wensen die niet in het coalitieakkoord zijn opgenomen zeif
binnen de begroting moeten dekken of hiervan af moeten zien

In de

verschlllende voor gesprekken merken wij dat nog niet alle departementen
vooraf uitgaan dat er geen extra geld beschikbaar komt Op dit moment
voorzien wij m n
JenV^en EZK nog vasthouden aan wensen voor extra geld
OCW moeten we vandaag nog terug horen

7

De ervaring leert dat er ook nog

wei politieke verrassingen zuiien zijn
In de ministerraad is eerder besloten om de AKW alsnog te indexeren

Afgesproken is dat het hele kabinet gezamenifjk verantwoordeiijk Is om deze
beleidsmatige intensiverina te dekken Wij steiien voor om dit te dekken met
een deei vafTdeToon
en prijsbijsteliing
LPO tranche 2022 van de
coalitiemiddeien Dit betekent dat de middelen uit het coalitieakkoord dit jaar
niet voliedig gemdexeerd worden Daarnaast steiien we voor om het restant
van de tranche 2022 aan te houden tot de politieke wensen voorde defensie
intensivering en AOW WML koppeiing voliedig gedekt zijn
De kasschuiven kunnen niet binnen het plafond ingepast worden We steiien
voor deze schuiven mee te nemen in de herijking van het uitgavenplafond
label 2 geeft een overzicht van de herijking van het uitgavenpiafond Bij het
opstelien van de Startnota was nog geen nieuwe macro economische raming

7

beschikbaar In de Startnota is daarom opgenomen dat het uitgavenplafond in
de Voorjaarsnota definitief wordt vastgesteld na verwerking van de macro
economische doorwerking van de CPB raming

Het voorstel Is om ook de

doorwerking van het uitvoeringsbeel d hierin mee te nemen

Het aJternatief is

bezuinigingspakket en of het inhniirien van de priis bilsteliinn 2022 Dit
laatste is ook een bezuiniging maar minder concreet Voor Infrastructuur

een

Pagina 1 van 4

1197522

00018

Defensie

Klimaat

d

e

betekent wel dat concrete projecten moeten worden
“

^—

geschrapt
Het uitvoeringsbeeld laat een aantal grote tegenvallers zien huurtoeslag
SZW toeslagen en broningen die niet binnen de begrotingen gedekt
kunnen worden ^Deze informatie was bij het opsteilen van het coalitieakkoord

asiel

nog niet beschikbaar Pit betreft qeen nieuw beleid Het voorstel is om deze
uitvoeringsinformatie meerjarig ten late van het saldo te verwerken
In de verschillende voorbesprekingen
Per saldo verslechtert het EMU saldo door de voorjaarsbesluitvorming per jaar
van het BBP Zie ook tabel 3 U ontvangt op korte termijn een
met 0 tot 0 2
separate nota over de ontwikkeling van het EMU saldo en schuld

Tabel 1 Totaalbeeld binnen plafond
2022

2023

2024

2025

2026

023I

Generate dossiers

28

16

14

3

5

34

Boetes en Transacties

27

15

13

3

5

34

Gasbaten

PM

PM

PM

PM

PM

1

1

In min
A

is Saldobelastend

winningsbesluit

PM

Leveringszekerheid
Agentschap Telecom
B

C

AKW

Perceptiekosten

0

0

0

0

0

0

Indexeren AKW

46

106

127

130

130

100

Deel LPO tranche 2022 CA middelen

46

106

127

130

130

100

Besiuitvorming per begroting
Staten Generaal en Hoge Colleges van
Staat

30

69

45

46

20

183

3

3

3

3

3

3

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

20

70

43

49

12

189

dekking

Algemene Zaken en De Koning
HGIS

Incl

BZ BHOS

JenV

5

3

3

3

3

2

OCW

0

0

0

0

0

0

Financien

0

0

0

0

0

0

Defensie

0

0

0

0

0

0

lenW

0

0

0

0

0

0

EZK

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

SZW

13

7

3

8

2

1

VWS

0

0

0

0

0

0

NGF

0

0

0

0

0

0

58

85

60

43

IS

217

Overig generaal beeld

1 721

481

662

1 023

183

141

Kasschuiven

2 031

520

726

481

301

2

0

5

28

564

112

137

6

6

BZK

LNV

incl

incl

KR BES en

Gf PF

DGF

SubtotaalA t

D

1

m

C

Schuif studievouchers

Schuif subsidieregeling Groningen

114

44

36

22

Schuif BAR

PM

PM

PM

PM

Noordzeeakkoord

20

Schade Limburg

86

Pagina 2 van 4

1197522

00018

t

Eindejaarsmarge

1 195

21

In

1 195

21

17

Rente besluitvorming

PM

PM

PM

PM

PM

PM

Accres besluitvorming

PM

PM

PM

PM

PM

PM

Afrekening BCF

130

1 662

566

722

1 066

198

358

205

601

868

932

952

931

46

106

127

130

130

100

159

495

741

802

822

831

uit taakstelling

Totaal

A t

m

D

[| F iTranche 2022 LPO CA mtddelen
w

lnzet tranche LPO als dekking

B

Restant LPO tranche 2022 CA middelen

Tabel 2

17

Herijking plafonds
m

G1

Macro en uitvoeringsbeeld 2021

905

210

192

271

545

593

Uitvoeringsinformatie WW

938

658

444

430

431

431

5

3

2

1

0

1

128

200

203

228

248

242

Rente studiefinanciering

Indexeren AKW CEP

Huurtoeslag
Uitvoeringsbeeid SZW
Indicatie doorwerking tegenvaller KOT
EU afdrachten
EU afdrachten

Social climate fund

WInstafdracht DNB

G2

81

43

143

192

240

271

100

100

153

110

131

109

0

5

10

100

100

100

94

7

7

7

7

7

PM

PM

PM

PM

PM

PM

0

0

0

0

0

0

Dividend staatsdeelnemingen

71

95

220

135

120

120

Asiel

293

JenV

49

51

126

189

301

Toeslagen

56

124

36

8

0

0

Groningen schade en versterken

PM

PM

PM

PM

PM

PM

MeevaNer OCW

139

174

261

267

172

119

Overig

3 759

207

1 300

766

825

1 159

Koopkrachtpakket schuif

1 462

965

165

65

225

42

Corona

2 562

1 513

0

0

0

0

2 500

1 500

0

0

0

0

62

13

0

0

0

0

IV V

VWS

IV V

Overig

Oekraine

PM

Correctie huurtoeslag

0

300

0

0

0

0

Norg

PM

PM

PM

PM

PM

PM

Kasschuiven plafond I

267

49

1 145

731

1 020

1 171

NGF schuif

PM

PM

PM

PM

PM

PM

2

8

10

30

30

30

PM

PM

PM

PM

PM

PM

2 854

3

1 109

494

1 370

1 752

31 975

Uitvoeringskosten MRB l
Prestatiebeurs wijziging systematiek

Totaal

G1 t

m

G2

Opgenomen in saldoberekening
H

Kaderbrief

4 037

11 115

17 464

23 909

27 943

HGIS CEP

198

286

387

486

531

585

Rente uitgaven CEP

414

817

1 288

1 594

1 839

1 918

51

72

89

109

76

60

Valuta defensie

Pagina 3 van 4

1197522

00018

WW

283

547

745

912

863

775

23

46

46

40

28

16

2 111

8 456

13 570

18 209

22 623

26 254

766

1 601

2 310

3 122

2 431

2 800

100

600

400

Bijstand

Doorwerking CEP SZW
Loon

en

prijsbijstelling

Accres
RRF

0

18

229

477

723

Corona

504

144

56

92

51

12

BIR

252

221

134

93

103

93

MLT verwerking Zorg

1 013

Tabel 3 Indicatieve EMU saldo berekening
IpMU

ga^

o™

1922

7 023

207 4

2025

2026

EMU saldo CEP

2 5

2 3

2 5

2 9

3 2

n

in

3

202

Kabinetsberekening saldo Kaderbrief

4 1

2 8

3 4

3 6

3 5

3 5

Totaal label 1

0 2

0 1

0 1

0 1

0 0

0 0

Totaal tabel 2

0 3

0 0

0 1

0 0

0 1

0 2

Nieuw indicatief inschatting saldo

4 2 Vo

2 9

3 4

3 7

3 6

3 6

Tabel 3 laat eeo indicatieve berekening van het saido zien
die opgenomen is in de kaderbrief wijkt af van het CPB

De kabinetsberekening

Dit komt met name

doordat het CPB er vanuit gaat dat het niet lukt om alle intensiveringen uit het

coalitieakkoord tijdig te besteden
Per saldo verslechtert het EMU saldo door de voorjaarsbesluitvorming per jaar
met 0 tot 0 2

van

het BBP

Dit is een eerste indicatieve inschatting

Hierbij is

nog geen rekening gehouden met een aantal posten die nog op pm staan zoais
Norg Ook is nog geen rekening gehouden met het effect van de

inkomstenbesluitvorming bijv box 3 en worden de inkomsten ramingen voor
het uitbrengen van de VJN nog geactualiseerd
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Pagina 4 van 4

1197522

00018

too

A

ai3

a

Ministerie van Financien

HEDEN

TER

BESPREiOnG 30 3

Aan

de ministi

Persoonsgegevens

nota

Voorjaarsbesluitvorming

Aanleiding
U heeft gevraagd om een overzicht van de politieke vraagstukken die op tafel
liggen en de wijze waarop hiermee kan worden omgegaan game plan

Bespreekpunten
In bijgevoegd A4 zijn de kaders voor de besluitvorming de handelingsprincipes
en dekkingsopties voor de politieke vraagstukken beschreven conform de

Datum
29 maart 2022
Notanummer
2022 0000108764

Bijiagen
geen

ordening van drie ronden Het stuk is agenderend en bevat bewust nog geen
eindbeeld over noodzakeitjke dekking Graag bespreken we deze opzet met u
Kern
•

Vooropgesteld geldt dat het coalitieakkoord sterk expansief is

Dit betekent

dat aanvuliende wensen bovenop het coalitieakkoord moeten worden gedekt
door lagere uitgaven elders op de begroting

lasten
•

uitgavenwensen

In het proces tijkt het ons goed om voloende week en maandao 11 aoril me1

de mp te spreken over de kaders voor de besluitvormino

handelingsprincipes en dekkinasQDtie
•

dan wel hogere

lastenwensen

Hp

pr

iiHmi

n

de

wBaajgtiiOi ori

Vervolgens kan de lunch met de mp en de vice mp s op dinsdag 12 april
worden benut om het gesprek te verbreden en de politieke afstemming met
de coalitiefracties te bespreken Desgewenst kan bijvoorbeeld aansluitend op
dinsdag 12 en donderdag 14 april met de coalitiefracties worden gesproken

Toelichting

1

U ontvangt in de weekendtas een separate nota over de omgang met het EMU

saldo en een overzicht van dekkingsopties voor AOW en Defensie

Infomtatt^

31e~nietopenbaar gemaakt kan worden

Niet van toepassing

Pagina 1 van 1

1197552

00019

Ministerie van Financien

DIrectie Begratingszaken
TER BESPREKING
Aan

de minister

IPersoonsgegevens

nota

Datum

Begrotingsbeleid bij verslechtering EMU saldo

31 maart 2022
Notanummer
2022 0001068412022
0000112558

Bijiagen
geen

Aanleiding
Bij de bespreking van donderdag 10 maart overde Kaderbrief vroeg u naar
handelingsperspectief om het EMU saldo te beheersen
De lopende besluitvorming over de begroting valt in drie delen uiteen
i Reguliere voorjaarsronde waarbij beleidsmatig de nul wordt gehouden en de
macro economische en uitvoeringsinfomnatie 2022 het EMU saldo inlopen
ii Grotere politieke dossiers box 3 arrest defensie uitgaven AOW die van
dekking moeten worden voorzien
iii Het resulterende saldo zonder verslechtering van het economische beeld
zien de overheidsfinancien er slechter uit dan bij Startnota en vooral slechter
dan de veronderstellingen van het CA Indicatief zitten we vanaf 2024 op een
saldo onder de 3
bbp
Deze nota gaat In op het derde punt welke handelingsopties zijn er om
•

•

■

de overheidsfinancien te beheersen

Over de eerste twee delen wordt u

separaat geadviseerd met de algemene strekking dat er volledige
•

budgettaire dekking moet worden aangedragen
Deze nota bespreken we graag met u

Kern
•

Nederland kent al een lange tijd het systeem van trendmatig

begrotingsbeleid Dit houdt In dat het uitgaven en lastenkader aan het
begin van een kabinetsperiode worden vastgesteld en inkomsten
meebewegen met de stand van de conjunctuur met inachtneming van de
60
en MTO
Deze fluctuatie is belangrijk
Europese begrotingsregels 3
voorde macro economische stabilisatie van de economie
•

Het kabinet heeft er in het coalitieakkoord

voor

gekozen om qua

Daarom is het van groot
begrotingsbeleid scherp
belang dat er tijdens het voorjaar bilateralen en de grotere politieke dossiers
bijvoorbeeld box 3 defensie uitgaven AOW in lijn met het trendmatig
begrotingsbeleid budgettair dekking moet worden aangedragen voor
aan

de wind te varen

additionele wensen
•

Inmiddels wijzen onze eigen ramingen die in de VJN worden gepubliceerd op
in 2022 In 2023 ligt het
begrotingstekort van ruim boven de 3
net
iets
onder
de
3
vanaf 2024 weer boven de
geraamde begrotingstekort
een

3
Het grootste verschil wordt veroorzaakt doordat het CPB uitgaat van
vertraging van investeringen in de eerste jaren van de kabinetsperiode Het
CPB komt in 2026 echter ook boven de 3

uit en raamt bovendien een

Pagina

1198277

1 van 7

00020

structureel saldo van slechter dan

Het kan een

3

bijvoorbeeld vanaf 2024

•

politieke keuze zijn om

toch op bij te sturen

hierop termijn
Op dit moment is het herfinancieringsrisico voor Nederland naar verwachting
verwaarloosbaar

markten twijfelen niet aan de terugbetaalcapaciteit van de

Nederlandse overheid

Uit de meest recente realisatie van het CBS blijkt dat

de schuldquote in 2021 52 1

bbp bedroeg

en

ook voorde komende jaren

raamt het CPB dat de schuldquote nog onder de 60

norm

blijft Indien de

investeringsuitgaven aan klimaat en stikstof tijdelijk zijn en de

zorgombuigingen uit het RA inderdaad worden gerealiseerd lijktop lange
die CPB eerder gepubliceerd
termijn de schuldontwikkeling niet naar de 92
heeft

maar naar ca

70

Over hoe je deze omvang van de schuld

te stijgen

moet wegen verschillen de opvattingen

De opiopende schuldquote wordt

blijkt ook uit het geraamde
maatstaf die de verdeling
aangeeft in lasten en overheidsvoorzieningen tussen de huidige en
toekomstige generaties Anderzijds is in internationaal perspectief de
overheidsschuld van Nederland laag
doorgegeven aan toekomstige generaties
houdbaarheidssaldo van het CPB van

4 3

zo

een

Ad vies
•

Wij adviseren u in deze fase vast te houden aan de afspraken in het
coalitieakkoord

U hoeft nu geen acute ombuigingen aan te kondigen

maar

kunt wel nieuwe beleidswensen mede afhouden door te benoemen dat er
geen budgettaire ruimte is op basis van trendmatig

uit te geven

begrotingsbeleid om extra

Nederland heeft internationaal heeft aangegeven te hechten aan

onder meer de Europese regel van maximaal 3

begrotingstekort

In 2022

hanteert de Commissle een de ontsnappingsclausule van de Europese

•

begrotingsregels De Commissie heeft aangegeven de
buitensporigtekortprocedure dit voorjaar niet te openen In 2023 ligt het
Het wfordt op basis van
begrotingstekort volgens de FIN raming onder de 3
de huidige cijfers dus pas een probleem in 2024
De saldo ontwikkeling is op dit moment nog geen aanleiding om
direct actie te ondernemen Of er later deze kabinetsperlode mogelijk wel
actie ondernomen zal moeten worden
o

nagedacht moet worden over de lange
termijn beheersing van overheidsuitgaven In alle scherpte er is bij het
coalitieakkoord niet uitgegaan van een begroting in evenwicht en er is
bewust weinig afstand gehouden van de 3
Wat betreft DBRG geldt dat
het laten meebewegen van het EMU saldo met de economie gelet op de
alleen mogelijk is als wordt uitgegaan
Europese grenswaarde van 3
van een begroting die structureel in evenwicht is resp
met voldoende
afstand tot de 3
Ter illustratie bij een eventuele conjunctuuruitslag
kan het EMU saldo zo 1 5

o

bestaan verschillen van inzicht

DGRB adviseert dat eerst Intern

punt verslechteren

lijkt op dit moment weinig politiek besef over het belang van
het handhaven van de afgesproken budgettaire kaders Het kan nuttig zijn
om het besef en denken hierover te stimuleren
Mocht bijvoorbeeld ook
volgend jaar blijken uit de meest actuele ramingen dat vanaf 2024 het
nomn blijft dan zal het kabinet
begrotingstekort nog steeds boven de 3
zich hierover moeten buigen en kan het daarom nu niet uitsluiten dat er
hervormd of omgebogen zal moeten worden Het kan verstandig zijn het
denken hierover dan al eerder te starten door bijvoorbeeld intern
hervormingsopties in kaart te brengen zie handelingsoptie 2 Dit alles
staat nog los van een mogelijke verslechtering van het EMU saldo als
gevolg van een conjunctuuromsiag
In Den Haag

Pagina 2 van 7

1198277

00020

o

AFEP adviseert om per definitie niet te sturen op het overheidssaldo en
vast te houden

3

norm

aan

bestaande afspraken

ook bij overschrijding van de

Saldosturing gaat lijnrecht in tegen de stabilisatiefunctie van

het trendmatige begrotingsbeleid

In de Wet Hof is trendmatig
begrotingsbeleid het uitgangspunt met inachtneming van Europese
begrotingsregels Trendmatig begrotingsbeleid is volgens AFEP niet
ondergeschikt aan de Europese normen Bovendien zijn
begrotingstekorten ook in veel andere eurolanden en EU landen groter
dan 3
is schuidfinanciering niet in het geding en is de overheidsschuid
in internationaal perspectief laag De Commissie heeft lageschuldlanden
als Nederland juist ook opgeroepen om te investeren en niet om te

consolideren

gegeven de economische onzekerheid

Graag bespreken we deze overwegingen met u

•

Leeswijzer
Deze nota

bespreekt vier handelingsopties

1

Vasthouden aan coalitieakkoord op basis van trendmatig

2

Hervormingen inventariseren

3

Sturen op saldo

4

Conjunctuur dempen bij een eventuele economische crisis
voor

handelingsopties 1 3

begrotingsbeleid

niet het scenario

alleen advies AFEP

Voorafgaand hierbij tonen we eerst de uitgangspositie van de overheidsfinancien

Toelichting
Uitqanqssituatie en ontwikkelinq EMU saldo
•

•

Uit de meest recente ram ingen van het CPB blijkt dat het coalitieakkoord zeer
scherp aan de wind vaart qua begrotingsbeleid Het kabinet heeft aangegeven
om zich in te spannen om de budgettaire kaders te houden
Het is daarom van belang dat het dit voorjaar de inzet is om alle
^
beleidsmatige wensen op nul te sluiten Per saldo zou dan het volgende
indicatieve beeld voor het nominaal EMU saldo er als voIgt uitzien

Tabel la

2022

2023

2024

2025

2026

CPB EMU saldo CEP

2 5

2 3

2 5

2 9

3 2

Stmctureel saldo CPB

3 0

2 8

3 0

3 2

3 2

Tabel lb

•

2027

cijfers kabinet

EMU saldo in Vb

2022

2023

2024

2025

2026

Kabinetsberekening saldo Kaderbrief

4 1

2 8

3 4

3 6

3 5

3 5

Totaal beeld binnen het plafond

0 2

0 1

0 1

^1

0 0

0 0

Totaal herijking plafond

0 3

0 0

0 1

0 0

0 1

0 2

Nieuw indicatieve inschatting
saldo

4 2 Vb

2 9

3 4

3 7

3 7

3 0

Dit beeld laat een verslechtering zien van het saldo van 0 1 tot 0 2

jaar
•

cijfers CPB

EMU saldo in Vb

Dit is nog los van

forse

2027

bbp per

aanvullende politieke wensen die dit vooijaar

zullen spelen en incidentele tegenvallers zoals NORG en Oekrai ne
Tegelijkertijd hebben de laatste jaren ons ook laten zien dat er tegen het
einde van het jaar veel onderuitputting naar boven kwam Zo werd het EMU

‘
Hierbi] is het uiteraard de vraag of dat ook politiek haalbaar zal zgn Als dat niet lukt zal het EMU
saldo in de tahel verder verslechteren

Pagina 3 van 7

1198277

00020

saldo voor 2021 bij

Najaarsnota nog geraamd op 5 1
bbp en dat komt nu
2 5
een
bbp
uitzonderlijk hoog verschil made door
corona
Hat is dus uiteraard ook mogelijk dat de CPB raming uitkomt dat
moet de komende jaren blijken Maar ook bij deze raming komtde 3
nomn
erg dichtbij en structureel in 2026 voidoen we ook voigens de raming van
het CPB niet aan de Europese begrotingsregels
Op dit moment is voor wat betreft de Europese begrotingsregels de
zogenoemde algemene ontsnappingsclausule van toepassing waardoor
iidstaten in de preventieve arm tijdelijk en deeis niet aan deze regeis
hoeven te voidoen geopend n a v de coronacrisis
Op basis van de
2021
van
de
Commissie
is
het
winterraming
Europese
waarschijnlijk dat de
algemene ontsnappingsclausule vanaf2023 is ingetrokken maar dit zal bij
de voorjaarsraming verwacht begin mei worden bezien De Oekrainecrisis
in de realisatie uit op

•

kan dit doen veranderen

Vooralsnog past de Commissie voor 2023 voor

landen in de preventieve arm alleen kwantitatieve richtsnoeren toe

waarbij landen met lage schulden veel ruimte krijgen om te investeren en
niet worden opgeroepen te consolideren
•

De Europese Commissie geeft in haar mededeling van het begrotingsbeleid
voor

2023 aan dat vanwege de pandemie tot en met het voorjaar van

2022 op basis van de

3
tekortnorm geen buitensporige
tekortprocedures zullen worden voorgesteld aan de Raad maar dat

Iidstaten met verwachte tekorten boven de 3

in 2023 of latere jaren in

hun stabiliteitsplan moeten aangeven hoe het tekort onder de 3

wordt

In het najaar zal de Commissie opnieuw bezien of het

gebracht
buitensporige tekortprocedures opent De Commissie kan buitensporige
tekortprocedures openen op basis van zowel realisatiecijfers als ramingen
Omdat veel landen in 2022 verwachte tekorten boven de 3

hebben

voigens de herfstraming 12 landen exclusief NL is onze inschatting dat
de kans niet groot is dat voor 2022 cijfens alsnog buitensporige
tekortprocedures worden geopend maar het is niet formeel uitgesloten
Handelinasopties
1
•

•

Vasthouden aan het coalitieakkoord

op

basis van trendmatiq begrotingsbeleid

begrotingsbeleid houdt in dat het kabinet tijdens
de rit stuurt op de uitgavenplafonds zoals opgenomen in de Startnota en het
inkomstenkader en niet stuurt op het EMU saldo Het trendmatig
begrotingsbeleid is als uitgangspunt verankerd in Wet houdbare
overheidsfinancien Wet hof met inachtneming van de Europese
begrotingsregels
Het EMU saldo mag meebewegen met de conjunctuur en zo kunnen de
automatische stabilisatoren goed hun werk doen De overheid vangt een
deel van de klap op van een economische verslechtering en dempt de
uitgaven In tijden van hoogconjunctuur extra belastinginkomsten worden niet
Het principe van trendmatig

uitgegeven maar komen ten gunste van het saldo
economen en
•

in internationaal verband ook als erg

Gezien de politieke druk op extra

Dit beleid staat onder

verstandig aangeschreven

uitgaven lijkt het ons verstandig om de

afspraken in het coalitieakkoord uit te voeren De begrotingsregels op
basis van trendmatig begrotingsbeleid vormen een goede basis voor het
•

opvangen economische schokken
Bij deze aanpak hoort dus ook dat we nieuwe dossiers met

implicaties

zoals

bijvoorbeeld

voor

forse

budgettaire

het inpassen van de uitgaven voor de

Pagina 4 van 7

1198277

00020

Oekraine

oorlog het box 3 arrest defensie uitgaven en de AOW volledig

voorzien van budgettaire dekking
•

Voor mogelijke structurele opgaven

zoals defensie uitgaven

kunnen ook

structurele hervormingen een dekkingsoptie zijn

Uitgangspunt moet in ieder
geval zijn dat voor structureei hogere uitgaven er structurele dekking nodig
is
•

Er zijn verschillende opvattingen over het voeren van trendmatig

begrotingsbeleid
o

o

2

AFEP interpreteert deze regels als zodanig dat binnen een

kabinetsperiode de kaders van de startnota en het trendmatig
begrotingsbeleid leidend is de Europese normen zijn daaraan
ondergeschikt
DGRB vindtdat het trendmatig begrotingsbeleid alleen gevoerd kan
wforden uitgaande van een begroting die voldoende in evenwicht is en het
structurele begrotingssaldo zich op voldoende afstand van de 3
begeeft Als dat niet het geval is zal vroeg of laat de begroting meer in
evenwicht moeten worden gebracht

fPeePafspraken uit het coalitieakkoorden opnieuw wegen met eventuele

structurele hervormingen
•

Een

begrotingstekort boven de 3

structurele hervormingen

norm

kan ook een kans bieden voor

In de nasleep van de financiele crisis is

bijvoorbeeld een begin gemaakt het met afbouwen van de
hypotheekrenteaftrek en is de AOW leeftijd verhoogd onderwerpen die
voordien taboe waren
o

Op dit punt verschillende onderdelen ook van inzichten AFEP stelt niet
voor om het saldo als argument te gebruiken voor saldoverbeterende

hervormingen tegen de gedachte van trendmatig begrotingsbeleid
Structurele hervormingen zijn ongeacht het saldo altijd aan te bevelen
o

DGRB geeft daarbij aan dat in het verleden een verslechtering

van

de

overheidsfinancien ook wel politiek hebben bijgedragen aan draagviak
voor
•

hervormingen

Los van de budgettaire noodzaak

U kunt dan ook overwegen om

een

inventarisatie in gang te zetten om

eventuele hervormingen op een

rij te hebben Denk daarbij bijvoorbeeld aan
het concretiseren van het beheensen van de groei van de zorguitgaven het

beprijzen van C02 uitstoot fiscaliseren AOW het verder afbouwen van
beperken zelfstandigenaftrek
een belastinghervorming
AOW leeftijd etc
Het verhaal bij deze optie kan zijn dat u op kortere termijn vasthoudt aan de
kaders en de automatische stabilisatie van het trendmatig begrotingsbeleid
terwiji u zich tegelijkertijd voorbereid op structurele verbetering van de
overheidsfinancien We hebben geleerd van de vorige crisis niet te snel
bezuinigen wel de lange termijn goed in het oog houden
Anderzijds zijn er intern hierop ook andere visies politiek ligt een dergelijke
aankondiging gevoelig en kunnen het idee geven dat het coalitieakkoord weer
deels openligt
meer

de fiscale stimulans van het eigenwoningbezit

•

•

3

Sturen op saldo

Pagina 5 van 7

1198277

00020

Mocht het kabinet het EMU saldo willen beheersen

•

bepaalde Europese grenswaarden

te blijven

bijvoorbeeld om binnen

dan kunnen hiervoor uiteraard

ook maatregelen worden genotnen
Ook hierover bestaan intern verschillende visies van wat verstandig zou zijn

•

zie kern

Enerzijds is het coalitieakkoord expansief en kunnen de huidige cijfers
aanleiding zijn om kritisch te reflecteren op de voorziene intensiveringen Te
denken valt dan aan meer nomneren en beprijzen ten aanzien van klimaat en
stikstof en minder hieraan uitgeven Keerzijde hiervan is wei dat er wordt
getornd aan de financiele afspraken uit het coalitieakkoord
De huidige economische conjunctuur is volgens het CPB nog gunstig Mocht
deze
bijvoortieeld als gevolg van de oorlog in de Oekrai ne omslaan dan
kan het economisch verstandig zijn om de economie juist te ondersteunen
vanuit de begroting
Vorige crises laten zien dat bezuinigen tijdens een crisis ongewenst
beleid is ombuigen of enkel hervormingen op basis van het saldo heeft
slechte ervaringen opgeleverd Structureel noodzakelijke hervormingen zijn
alleen onder budgettaire druk gerealiseerd
never waste a good crisis
of met
zak extra geld dat laatste is nu niet meer aan de orde

•

•

•

De economische crisis van 2008 werd in eerste instantie opgevangen door

o

begrotingsbeleid anticyclisch economisch wenselijk Toen de crisis
besloot Nederland op basis van de ED begrotingsregels in de
2012
2014 te bezuinigen De meeste economen zijn het erover
periode
eens dat dit de crisis heeft verergerd de structurele ontwikkeling van de
economie heeft geschaad door onder andere gemiste investeringen
Anderzijds zijn economen positief over de hervormingen die zijn
doorgevoerd zoals de afbouw van de hypotheekrenteaftrek en de
verhoging van de AOW leeftijd maatregelen die ook gunstig zijn voor de
overheidsfinancien op de lange termijn
ruim

aanhield

o

4

Conjunctuur stimuleren bii omsiaan van de economie fbi1 neaatieve scenario

CPB
•

Voor hetgeval de economie

sterk

verslechtert is een andere optie het naar

halen van

groeibevorderende investeringen Deze optie staat op
tekortnorm maar de
gespannen voet met de generieke vereiste van de 3
coronacrisis heeft laten zien dat de Commissie anticyclisch beleid ook graag
voren

faciliteert
•

Deze optie kan

mogelijk verstandig zijn als de economie bijvoorbeeld door

verdere escalatie van de oorlog In de Oekrai ne in een recessie zou belanden

negatieve scenario CPB
•

Anderzijds is het huidige coalitieakkoord al zeer expansief en is het door de
Ikrappe arbeidsmarkt al lastig om de voorgenomen investeringen uit het
coalitieakkoord in het geplande ritme te realiseren

Het standpunt van AFEP is dus optie 1

vasthouden aan trendmatig
begrotingsbeleid maar geeft optie 4 mee ter overweging mocht er gedurende de
kabinetsperiode een zware economische recessie komen In de ogen van DGRB is
deze optie niet aan de orde Als de economie echt zwaar omsiaat

kun je zeggen

dat het CA achteraf een goede timing was door het expansieve beleid

Nog meer

steun vanuit de

begroting is ook dan niet zo maar verantwoord Bij een grote
crisis raak je ook structurele groei kwijt en zal de begroting structureel ook
aangepast moeten worden Tot slot kan budgettaire verruiming ook zorgen voor
een verdere opioop van de inflatie
Pagina 6 van 7

1198277

00020

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Pagina 7 van 7

1198277

00020

Ministerie van Financien

Inspectie der
Rijksfinancien

HEDEN
TER BESPREKING VRIJDAG 8 APRIL MR LUNCH
Aan

de minister

persoonsgegevens

nota

Voorjaarsbesluitvomning Gesprek MP

Datum
7 april 2022
Notanummer

Aanleiding
Op vrijdag 8 april spreekt u in de lunch van de MR met de MP over de
persoonsgegevens
voorjaarsbesluitvorming De
]zullen u
ambtelijk ondersteunen bij het overleg
Kern
•

•

U kunt het gesprek met de MP voeren aan de hand van bijgevoegde
spreektekst In het stuk worden de volgende 3 agendapunten van het overleg
langsgelopen
o
Stand van zaken begrotingsbilateralen
o
Voorbereiding voor overleggen met coalitiefracties volgende week
o
Polltlek overleg oppositie
De a4 tjes die ambtelijk zijn voorbereid voor het overleg van aanstaande
dinsdag hebben we donderdagmiddag met AZ gedeeld De stukken zullen we
volgende maandag nog updaten voorafgaand aan het overleg dinsdag

Bijiagen
Spreektekst
A4 tjes voor overfeg

Bespreekstuk Voorjaar

la

Dekkingsoptes box 3

lb

spoedwetgeving box 3

lc

Doelgroep box 3

2

Defensie

3

AOW WML

4

VPB

Pagina

1197361

dlnsdag

0

1 van 1

00021

Spreektekst voor gesprek met de MP
1

Stand van zaken begrotingsbilateralen
U kuntde mp informeren over de stand van zaken in de beg notingsgesprekken metde

vakministers
De gesprekken overde begrotingen met VWS

OCW en BZ zijn afgerond

In het begrotingsgesprek met BZK is een

huisw^erkopdracht afgesproken Ambtelijk wordt
gewerkt aan een dekkingsvoorstel voor de verkiezingsagenda Naar veriwachting gaat dit
lukken en kan het overieg spoedig worden afgerond
In het begrotingsgesprek met BHOS is besproken dat een deel van de kosten van de opvang
van vluchtelingen uit Oekraine wordt toegerekend aan ODA De inzet is erop gericht hier deze
week uit te komen voor een bedrag van 150 miijoen euro voor 2022
In het begrotingsgesprek met lenW is afgesproken te bezien hoe budget kan worden
vrijgemaakt voor verduurzaming van de iuchtvaart Het goede nieuws is dat uit het Nationaai
Groeifonds ruim 380 miijoen euro zal worden toegekend Daarbovenop kan uit de
stikstofreserve van het vorige kabinet 100 miijoen euro worden gereserveerd Met dIt aanbod
heeft de minister van lenW een behooriijk budget beschikbaar van ruim 650 miijoen euro voor
verduurzaming Hiermee zou het begrotingsoverleg afgerond moeten kunnen worden Op het
moment van schrijven ligt het voorstel bij de minister van lenW
Met LNV minister Van der Wai wordt nog gesproken over dekking van de kosten voor het
gemeenschappelijk landbouwbeleid uit de stikstofreserve uit het vorige kabinet Op het
Eenheid kabinetsbeleid
Met bzw IS

nog geen overeenstemming bereiKt

Minister bcnouten

Diijrt eroij aatzij ae

Eenheid van kabinetsbeleid

Het begrotingsoverleg met JenV Is het minst ver gevorderd

Eenheid van kabinetsbleid

Advies

U kunt de mp vragen hoe hij bovenstaande en in het bijzonder het vraagstuk van
politiek weegt Ook met het oog op het begrotingsoverleg volgende week en de
verwachtte in breng van partijen waaronder de WD Het is namelijk belangrijk dat het
voorjaarsoverleg volgende week beperkt blijft tot de grote politieke onderwerpen Box 3 AOW
Defensie en VPB en de begrotingsgesprekken met de vakministers daarvoor zijn afgerond

JenV

2

•

U kunt de stukken die zijn voorbereid langslopen
In voorbereiding op het overleg met de mp

vice mp s en fractievoorzitters hebben we een

aantal stukken voorbereid
•

Het eerste document is het algemene inleidende bespreekstuk waarin de besluitvorming

wordt onderverdeeld in drie delen
1

De reguliere jaarlijkse

begrotingsbesprekingen vakministers Op hoofdlijnen wordt

toegelicht dat de begroting wordt bijgesteld op basis van de macro economische raming
van maart jongstleden
Ook zijn de plussen en minnen uit het uitvoeringsbeeld 2021
verwerkt

Deze herijking van het uitgavenplafond is aangekondigd in de Startnota en wordt
volgens plan verwerkt De gevolgen voor het EMU saldo in de jaren t m 2027 bedragen
ca
0 0 tot 0 2
bbp verslechtering Hierbij is nog geen rekening gehouden metde
incidenteel hogere uitgaven voor Oekraine
nu

Pagina 1 van 3

1197604

00022

Het tweede deel gaat over vier onderwerpen waarvoor politieke keuzes moet iworden

2

gemaakt dit zijn

Box 3

Defensie

motie Sjoerdsma c s

koopkracht ouderen

AOW

en

VPB
De derde deel gaat over het EMU saldo

3

De Vootjaarsnota bevat het meerjarig

budgettair

beeld met de ontwikkeling van EMU saldo en schuld tot en met 2027 In de huidige

kabinetsramingen van FIN komt het overheidstekort uit boven de 3
bbp Hierbij wordt
uitgegaan dat bovenstaande aanvullende politieke vraagstukken zoals Box 3 AOW
Defensie en VPB worden gedekt
•

Het overleg met de mp

principe

over

vice mp s en de fractievoorzitters van WD D66 CDA en CU gaat in
het tweede deel de vier politieke onderwerpen Box 3 AOW Defensie en

VPB
•

•

•

Hierbij ga Ik er vanuit dat begrotingsbilateralen met de vakministers zoals net besproken
volgende week dinsdag afgerond zijn en geen onderwerpen doorschuiven naar dinsdag
Het vraagstuk van het EMU saldo is wel belangrijk voor het gesprek over deze vier dossiers
alles moet namelijk worden gedekt het EMU saldo mag niet verder verslechteren
maarstaat
vooralsnog niet als zelfstandig onderwerp geagendeerd
Voor het overleg dinsdag zijn 2 principes belangrijk
Met het coalitieakkoord wordt fons geinvesteerd

1

vaart scherp aan de wind

De begroting is expansief

Het EMU saldo ovenschrijdt de

3

Deze coalitie

De grens is bereikt

Dit

betekent dat alle voorstellen moeten worden gedekt
2

•

•

Koopkracht is een verdelingsvraagstuk Streven naar een evenwichtig en gemiddeld positief
beeld binnen het afgesproken kader Dit betekent dat het evenwicht binnen het afgesproken
kader moet worden gevonden

Voor de vier politieke onderwerpen zijn ambtelijk A4 tjes voorbereid waarin de aanleiding wordt

beschreven de kosten worden weergegeven en dekkingsopties waaruit kan worden gekozen
toegelicht
Uiteindelijk zal alles waarschijnlijk in een totaalbeeld terecht komen en zullen de thema s
politiek verknoopt worden De aard van de discussie op de vier thema s is wel verschillend van
aard Daarom is het voorstel om dinsdag het gesprek in eerste instantie per thema te voeren

U kunt desgewenst de verschillende thema s langslopen
Box 3
•

Dit moet gedekt worden binnen het domein en binnen de kabinetsperiode als uitgangspunt in

lijn met berichten tot op heden Wanneer er goede hervormingen mogelijk zijn en pakket
volledig wordt gedekt dan is flexibiliteit in tijdshorizon van de dekking bespreekbaar dat wil
zeggen de meetjarenperiode t m 2027 in plaats van kabinetsperiode t m 2025
Defensie
•

motie Sjoerdsma c s

Opgave is fons ingroei kan daarom helpen Belangrijke vragen zijn wanneer willen we de 2
bereiken en hoeveel tijd nemen we voor de ingroei De verhoging vraagt structurele dekking
aan uitgavenzijde en mogelijk aan inkomstenzijde Aan de fracties zal gevraagd moeten
warden hoe ze de dekking willen verdelen

Een groslijst met dekkingsopties is ambtelijk

voorbereid

Koopkracht ouderen AOW
Opiossing is te zoeken binnen het domein ouderen
•

VPB
•

er

liggen gedekte varianten

uitwerking afspraken coalitieakkoord Pillar II
Dit probleem werd al voorzien bij het coalitieakkoord en een opiossing is al overeengekomen in

coalitieakkoord

Daarzit nog enige ruimte in keuze tussen grondslagverbreding

het lage Vpb

Pagina 2 van 3

1197604

00022

tarief en of de schijflengte als dekking

Er zit wel samenloop met de dekkingsbronnen Box 3 in

het totaalbeeld
3

U kunt met de MP stilstaan

Ter achtergrond

bij eventuele politieke afstemming met de oppositie

hettijdpad van de besluitvorming

12 30 lunch MR
voorbereidend overleg met de mp aan de hand
Vrijdag 8 april 12 00
van het bespreekstuk de A4 tjes en denkrichting eindbeeld
Maandag 11 april 12 00 12 30 AZ toeede voorbereidend overleg met de mp
Dinsdag 12 april AZ lunchoverleg met mp en vlce mp s Hoekstra en Schouten
Mondellnge voorbereiding op bijeenkomst s avonds zonder stukken
21 00 Financlen
Dinsdag 12 april 19 30
bespreking met mp vice mp s en

fractievoorzltters WD

D66

Donderdag 14 april 19 30
fractievoorzltters WD

D66

CDA en CU
21 00

Financlen

bespreking met mp

vice mp s en

CDA en CU

Woensdag 20 april verzendlng concept Voorjaansnota waarin uitgaven en
lastenbesluitvorming wordt vastgelegd voor behandellng In MR op 22 april
Vrijdag 20 mei Voorjaansnota in MR in principe ter kennisname
Verzendlng naarTweede Kamerspoedig daarna en uiterlijk 1 juni

Pagina 3 van 3

1197604

00022

Bespreekstukvoorjaar 2022
Vooraf
De Voorjaarsnota 2022 staat in hetteken van de uitwerking van het coalitieakkoord

Met het

coalitieakkoord is 75 miljard euro vrijgemaakt voor belangrijke maatschappelijke opgaven In de

Voorjaarsnota worden de eerste middelen toegevoegd aan de begrotingen en maken vakministers de
bestedingsvoorstellen bekend Ook worden de contouren voor de investeringsfondsen gepresenteerd
De voorjaarsbesluitvorming is onderte verdelen in drie ronden

begrotingsbesprekingen
1

2

aanvullende politicke keuzes en

namelijk

1 de reguliere jaarlijkse

3 omgang met het EM J saldo

Reguliere jaariijkse begrotingsbespreking
De begroting wordt bijgesteld op basis van de macro economische raming van het Centraal Economisch
Plan 2022 van het CPB Ook worden de plussen en minnen uit het uitvoeringsbeeld 2021 van het staand
beleid verwerkt Substantiele structurele tegenvallers doen zich voor bij de asielraming en de huurtoeslag
Incidenteel hogere uitgaven doen zich met name voor bij toeslagen en de opvang van vluchtelingen uit
Oekraine
Deze uitgaven lopen mee in de herijking van het uitgavenplafond zoals aangekondigd in de Startnota De

gevolgen voor het EMU saldo in de jaren t m 2027 bedragen ca 0^0 tot 0^2 bbp verslechtering Hierbij is
noggeen rekening gehouden met de incidenteel hogere uitgaven voor Oekraine
Bij het coalitieakkoord is voor de koopkrachtgerekend met indexatie van de kinderbijslag

AKW

De

benodigde middelen zijn echter nog niet toegevoegd aan de begroting Deze dekkingsopgave wordt
ingevuld uit de indexatie van de middelen uit het coalitieakkoord die op de Aanvullende Post staan
Binnen het inkomstenkader zijn de verschillende mee en tegenvallers in beeld gebracht Alleen voor de
zorgpremies is dit niet het geval Hiervan is afgesproken dat dit in augustus gebeurt omdat dit beeld op dit
moment nog te onzeker is De twee grootste tegenvallers aan de inkomstenkant zijn box 3 en de invoering
van pillar ll vpb een jaar uitstel en lagere opbrengst
Voor het overige ziet het er rustig uit
2

Aanvullende politieke keuzes

Principes
Met het coalitieakkoord wordt forsge investeerd

De begroting is expansief

Hogere additionele uitgaven

of lagere lasten dienen daarom te worden gedekt met hervormingen die structured leiden tot lagere

uitgaven elders op de begroting

Koopkrachtis een verdelingsvraagstuk Streven naar een evenwichtig en gemiddeld positief beeld binnen
de afgesproken kaders
Politieke dossiers onderstaande dossiersspelen nog^
1

Box 3

2

Defensie motie Sjoerdsma c s

3
4

Koopkracht ouderen AOW
uitwerking afspraken coalitieakkoord

VPB

Pillar II

Mogelijke dekkingsbronr^en die zijn opgekomen ter financiering van de wensen
Vpb lage tarief en schijfgrens
Fiscalisering AOW
Indexatie coalitiemiddelen

Vermogens box 2 e d
Fondsen
Additionele ombuigingen

Woor de tegemoetkoming van studenten is met de brief van de minister van OCW reeds een voorstel aan de
Tweede Kamer voorgelegd Voor jeugdzorg is de inzet erop gericht met VNG tot afspraken te komen over
houdbaar jeugdstelsel

1197587

Koopkracht 2023

o a

invulling 3 mid

wordt in augustus over besloten

00023

Structurele intensiveringen in perspectief
Het verhogen van de AOW met 7 5

•

Defensie uitgaven 3 8 miljard
euro

via koppeling WML 3 2 miljard euro

en

het verhogen van de

kost structureel 7 miljard euro In het coalitieakkoord is in totaal 13 miljard

structureel geintensiveerd

waarvan

3 miljard euro voor defensie

EMU saldo

3

De Voorjaarsnota bevat het meerjarig budgettair beeld met de ontwikkeling van EMU saldo en schuld tot

•

met 2027 In de huidige kabinetsramingen van FIN komt het overheidstekort uit boven de 3
bbp
Hierbij wordt uitgegaan dat bovenstaande aanvullende politieke vraagstukken zoals Box 3 AOW en
Defensie worden gedekt

en

EMU saldo CEP

2 5

2 3

2 5

2 9

3 2

EMU saldo kabinet

4 0

3 0

3 4

3 7

3 6

•

Uit het CEP van het CPB kwam een verwachttekort van 2 5
2026 Van 2027 t

komt t

m

m

bbp in 2022 dat opioopttot 3 2 bbp in
bbp De raming van het kabinet

2030 raamt het CPB een overheidstekort van 3 5

2026 hoger uit Dit komt vooral doordat het CPB ervan uit gaat dat het niet lukt om de extra

middelen uit het coalitieakkoord voor o a het nationaal groeifonds defensie

onderwijs en lenW op tijd uit

te geven
•

Daarnaastis in de bovenstaande kabinetsraming ook het effect van de herijkingvan het uitgaven plafond
meegenomen

•

zie punt 1

Dit verslechtert het beeld jaarlijks tussen de 0 0 en 0 2

bbp

De uitgaven voor Oekraine en de gasbatenmutaties zoals de gasopslag Norg zijn nog niet verwerkt in deze

cijfers
4

Technische opties

•

Als bijiagen bij dit bespreekstuk zijn technische beschrijvingen opgenomen met ambtelijk

geinventariseerde mogelijke dekkingsopties groslijst
en Pillar II
Grondslag VPB

Het betreft A4 tjes over Box 3 Defensie AOW Wml

Tijdpad en politieke afstemming

1197587

•

Politick overleg op 12 en 14 april

•

Besluitvorming 22 april Ministerraad

00023

Dekkingsopties herstel box 3

la

Kosten

Als gevolg van het arrest van de Hoge Raad over box 3 ontstaat een derving die gedekt moet worden In dit
memo wordt
een

uitgegaan van een totale dekkingsopgave van 7 7 miljard euro

zie tabel 1

Dit is gebaseerd op

cumulatieve derving van 6 9 miljard euro door herstelbetalingen inclusief doorwerking naar

ouderenkorting en zorgtoeslag en 0 8 miljard euro door spoedwetgeving Deze derving is gebaseerd op de
spaarvariant

met herstel voor alle belastingplichtigen

tegenbewijsregeling

ook niet bezwaarmakers

zonder

maar

In tabel 2 wordt de budgettaire derving aan de inkomstenkant weergegeven voor een

aantal varianten waarin andere keuzes worden gemaakt
In deze dekkingsopgave is de uitgavenkant nog niet meegenomen De uitgavenkant bestaat uit o a

bijbehorende uitvoeringskosten en de doorwerking naar toeslagen
regelingen

van

andere departementen

anders dan de zorgtoeslag

andere

en

De eerste inschattingen van deze kosten aan de uitgavenkant worden

geschat rond de 0 2 miljard euro^
Tabel 1

Totale derving box 3 herstel lastenkant spaarvariant zonder tegenbewijsregeling
2023

2024

Derving herstelbetaling

6 9

0

0

Derving spoedwetgeving

0

04

04

0

Totaal derving lasten

6 9

04

0 4

0

Derving uitgavenkant^

0 2

0

0

0

Tabel 2 Cumulatieve budgettaire derving inkomstenkant
van

herstelbetalingen

0

spoedwetgeving afhankelijk

keuzes voor herstel

Spaarvariant

Bezwaarmakers zonder

ledereen zonder

ledereen met

tegenbewijs

tegenbewijs

tegenbewijs

3 2 mid

7 7 mid

12 5 mid

5 5 mid

12 9 mid

14 1 mid

I

Forfait voor alle

[ vermogenscategorieen

Dekkingsopties
De tabel toont een aantal verschillende dekkingsvarianten die hieronder nader worden toegelicht
Cum

in € mid

is lastenverzwaring in standen

sbtj]

2023

2024

2025

2023 2025

Uitstellen verder verhogen HW
Tijdelijk verhogen box 3 tarief naar 32
Tijdelijk afschaffen doelmatigheidsmarge gebruikelijk loon
Tijdelijk verlagen schijfgrens vpb naar€200 000
Tijdelijk verhogen lage vpb tarief naar 16 4

0 1

0 2

0 3

0 6

0

0 1

0 1

0 1

04

0

0 3

0 3

0 3

1 0

0

1 3

1 3

1 3

3 9

0

0 6

0 6

0 6

1 7

0

Totaal

2 5

2 5

2 7

7 7

0

Uitstellen verder verhogen HW
Tijdelijk verhogen box 3 tarief naar 49

0 1

0 2

0 3

0 6

0

2 3

2 3

2 3

7 0

0

Totaal

2 4

2 5

2 6

7 6

0

Vermogensbelasting box 3 met tarief 1 35

0

3 9

3 9

7 7

0

Totaal

0

3 9

3 9

7 7

0

Variant la

Variant lb

Variant Ic

Maatregel doorgerekcnd bij spaarvariant

van

dc spoedwetgeving Kan anders uitvallen bij de andere variant

Bij de vermogensbelasting is

aangenomen dot geen anti cumuiatiebepaiing wordt opgenomen

Jotaien zijn gebaseerd op onafgeronde bedragen en kunnen dtrs afwijken van desom van de getoonde reeksen

In deze berekeningen is nog tokeninggehouden met directe en volledige automatisering van o a

tegenbewijs Nieuwe berekeningen

worden gemaakt en kunnen daarom nqg afwijken van de aangegeven omvang

Pagina 1 van 2

1197611

00024

•

Op basis van de begrotingsregels dient dekking gevonden te worden binnen de kabinetsperiode
uitgangspunt dekking zoveel mogelijk bij dezelfde belastingsoort

met als

Met de drie varianten wordt de

benodigde dekking binnen de kabinetsperiode opgehaald
•

De juridische haalbaarheid van de dekkingspakketten is niet onderzocht Het is daarmee onduidelijk of

dezevoldoen aan de proportionaliteitstoets van 1 EP EVRM Daarnaast isde uitvoerbaarheid afhankelijk
van

besluitvorming over box 3

Het is nog niet mogelijk om goede inschattingen te geven wanneer de

wetgeving met betrekking tot de dekkingsopties inwerking kan treden Tevens zullen de maatregelen

uiteindelijk ook met een uitvoeringstoets moeten worden beoordeeld
•

De bovenstaande budgettaire bedragen zijn een eerste inschatting en dienen bij verdere uitwerking nader
te worden bekeken^ dit geldt zeker voor de varianten lb en Ic waarin significante gedragseffecten

kunnen optreden Let op Daarnaast wordt hierbij uitgegaan van de bestaande beleidsmatige context
indien dezelfde instrumenten ook ingezet worden voor dekking van de opgave bij de vpb {Pillar 11 ^ pakt de

maatvoering anders uit
Alternatieve dekkingsopties
•

Los van bovenstaande varianten kan de derving ook op een andere wijze gedekt worden

worden sleutels

en

Hieronder

in het geval waar sleatels niette geven zijn varianten in maatvoering gegeven van

verschillende opties die betrekking hebben op box 2 en box 3

maatregelen t a v het lage vpb tarief
Daarnaast kan bij de

hebben in veel gevallen een direct effect op vermogensinkomsten binnen box 2

afschaffing van de FOR een gedeelte van deze opbrengst^ ca 85 mln^ ook als dekking worden gebruikt
•

NB veel van onderstaande maatregelen hebben een interactie effect met spoedwetgeving of met andere

maatregelen

onder meer door gedragseffecten Voor een volledige budgettaire inschatting dient een

nieuw pakket in zijn geheelte worden doorgerekend

2023

2024

2025

Tijdelijk verlagen schijfgrens vpb naar €300 000

0 5

0 5

0 5

1 5

0 0

Tijdelijk verlagen schijfgrens vpb naarClOO OOO

2 6

2 6

2 6

7 B

0 0

Tijdelijk verhogen lage vpb tarief gegeven huidige
schijfgrens per
punt

0 5

0 5

0 5

1 5

0 0

Beperken excessief lenen eigen BV^ tot 17 500

0 0

0 0

0 0

0 1

0 0

Tijdelijk verhogen box 3 tarief per

0 1

0 1

0 1

04

0 0

0 3

0 3

0 7

0 3

0 1

0 1

0 3

0 1

punt

Algemene heffingskorting afbouwen met
verzamelinkomen ook box 2 en box 3 inkomen
Afschaffen FOR resterend na inzet regulier kader

^

Cum

Alternatieve dekkingsopties in € mid in standen]

0 1

2023 2025

struc

Deze maatregel leidt met name tot het naar voren halen van belastingopbrengsten Rondom hetjaar van invoering is een forse

additionele opbrengst te verwachten van circa 2 7 mid in de jaren daarna treedt juist een derving op De lastenrelevante opbrengst van
deze reeks bedraagt44 min per jaar

^De sleutel box 3 ga at uit van de spaarvariantvan de spoedwetgeving en van hethuidige heffingsvrij vermogen

Pagina 2 van 2

1197611

00024

lb

•

Spoedwetgeving box 3
De spoedwetgeving is bedoeld voor de jaren 2023 en 2024^ als overbrugging tot er een nieuw stelsel op

basis van werkelijk rendement kan worden ingevoerd Voor de spoedwetgeving zijn er twee

hoofdvarianten uitgewerkt
1

•

Forfaitaire spaarvariant Er wordt uitgegaan van de werkelijke vermogensmix van een

belastingplichtige Voor spaargeld en schulden wordt net als in het huidige box 3 stelsel
uitgegaan van actuele rendementen^ voor de overige vermogensbestanddelen wordt ook net als
in het huidige box 3 stelsel
uitgegaan van het huidige forfait voor beleggingen Dit forfait is een
van
de
rendementen op obligatieSj aandelen en vastgoed Ten opzichte van
meerjarig gemiddelde
het huidige box 3 stelsel gaan met name mensen met verhoudingsgewijs veel spaargeld minder
belasting betalen
2
Forfaitaire variant met meerdere vermogensbestanddelen Er wordt uitgegaan van de werkelijke
vermogensmix van een belastingplichtige Hetforfait wordt voor alle negen
vermogensbestanddelen gebaseerd op het rendement in een specifiek jaar vastgesteld tegen het
eindevan het belastingjaar Bovendien wordt voor alle vermogensbestanddelen die kunnen
worden onderscheiden in de aangifte een apartforfait bepaald Met deze variant wordt beter
aangesloten bij het werkelijke rendement dat mensen met aandelen en vastgoed halen in een
specifiek jaar
In beide varianten bestaat voor een belastingplichtige de mogelijkheid tot arbitrage Belastingplichtigen
zouden vermogensbestanddelen met een hoogforfaitair rendement vlak voor de peildatum kunnen
omzetten naar vermogensbestanddelen met een verwacht laagforfaitair rendement met als voornaamste

doel een lagere belastingheffing te bereiken

Vervolgens worden na de peildatum de oorspronkelijke

vermogensbestanddelen weer teruggekocht Ditgeldt m n voor effecten

minder voor bijvoorbeeld

vastgoed Om die reden wordt nagedacht over het opnemen van een passende anti arbitragebepaling in
de spoedwetgeving
•

Ook is er onderzocht of het mogelijk is per 2023 een vermogensbelasting in te voeren Per 2023 kan in de

systemen alleen het huidige box 3 systeem worden voorgezet waarbij een vermogensbelasting binnen de

huidige systematiek van de inkomstenbelasting zou moeten worden vormgegeven

Materieel verandert er

vrijwel niets De juridische inschatting mede op basis van het advies van de Landsadvocaat is dat zo n
systeem ook in strijd is met het EVRM

Budgettaire gevolgen
Prijzen 2023 miljoenen €
I Ranting opbrerigst huidig stelsel bc« 3

2023

2024

5 000

5 400

IIRaming spoedwetgeving ten opzichte van huidig stelsel

I Variant 1

380

380

||7atTant ^

1197610

00025

label 1
Variant 1 forfaitaire spaarvariant

Variant 2 forfaitaire variant met

meerdere vermogensbestanddeien
Juridisch

Wordt juridisch houdbaargeacht

Sluit beter aan bij het door een
individuele belastingplichtige werkelijk

genoten rendement in een spedfiek

jaar Wordt meer recht gedaan aan
arrest HR

Volgens het advies van de Landsadvocaat is een tegenbewijsregeling in de
spoedwetgeving uitsluitend te overwegen als die regeling zowel voor de
belastingplichtige als voor de Belastingdienst uitvoerbaar is Hierbij dient in
aanmerkingte worden genomen dat het voor de Belastingdienst en
belastingplichtigen zeer complex is om in bepaalde situaties het werkelijk genoten
rendement op vermogen te definieren Dergelijke definiering is wel noodzakelijk om
disputen met belastingplichtigen op te lossen^ wat op dit moment nog niet aanwezig
is Bovendien beschikt de Belastingdienst niet over contra informatie waardoor
toezicht slechts beperkt mogelijk is
Maatschappelljk
politiek

Doetvooral recht aan spaardersgezien

Voordeel

beperkte uitsplitsing per

benadering van werkelijk rendement
Nadeel de box 3 opbrengst daalt wat
de vermogensongelijkheid vergroot

vermogenscategorie Voor zover een

burger spaargeld heeft in box 3 wordt het

een

betere individuele

actuele forfait toegepast

Uitvoering

Beide varianten zijn voor de Belastingdienst maakbaar omdat de verschillende
vermogensbestanddeien nu ookalop het aangifteformulier voorkomen De
Belastingdienst kan voor de hersteloperatie een aanpassing in de systemen doen
waarin de bij hen bekende gegevens worden opgenomen Deze aanpassing kan ook
worden gebruikt voor de spoedwetgeving Definitieve uitspraken over
uitvoerbaarheid kunnen worden gedaan na een uitvoeringstoets
Drie forfaits in het systeem opgenomen^

Per vermogenscategorie een

dus bij de overige vermogenscategorieen

afzonderlijk percentage opgenomen

die

maar daarvoor

gehanteerd

zijn alleen
parameteraanpassingen nodig Deze
categorieen worden afgebakend op de
aangifte

Leidt voor de belastingjaren 2023 en 2024

Omdat de stijging van de huizen

tot een minder hoge derving dan variant

aandelenprijzen van 2021 pas vanaf

en banktegoeden en
bij de Belastingdienst bekend

naast spaar

schulden

zijn wordt hetzelfde percentage

Budgettair

2

Leidt ten opzichte van het huidige box

3 tot een derving van ca 400 miljoen
euro

Die derving komt door een lagere

opbrengst bij spaarders die slechts deels
wordt gecompenseerd door een hogere
opbrengst bij beleggers voornamelijk
bezitters van onroerend goed
gefinancierd met schulden Er blijft een
netto derving staan omdat we ervan uit
gaan dat een deel van de extra opbrengst
bij beleggers verdwijntvanwege
verplaatsing van vermogen bijvoorbeeld
naar

box 2

en

2023 doorwerkt in de forfaits van het

huidige stelsel stijgt de opbrengst van
het huidige stelsel en van variant 1 tot
boven de 5 mid De raming van de

opbrengst van variant 2 daalt juist
omdat het CPB voorspelt dat de
huizenmarkt langzaam normaliseert en
we uitgaan van een lager rendement
op aandelen dan in de afgelopen jaren
Er is dus een incidentele uitgestelde
belastingclaim over voorgaande jaren
die verloren gaat bij de overstap naar
variant 2

Bij herstelgaan wij ernu vanuit dat de huurinkomsten niet in het forfait betrokken worden overeenkomstig het huidige stelsel Er zijn
namelijk ookveel nietverhuurder objecten Bij spoedwetgeving is hier noggeen keuze in gemaakt voor de raming is wel uitgegaan van
een

1197610

opslag op het forfait voor huurinkomsten

00025

1197610

00025

Ic

Doelgroep en rechtsherstel box 3

Het rechtsherstel voor box 3 gaat over de belastingjaren 2017 2020 Aanvullend wordt rechtsherstel geboden
voor de

belastingjaren 2021 en 2022 omdat het HR arrest nu geldend recht is Voor 2023 en 2024 wordt
spoedwetgeving voorbereid

Voor het rechtsherstel moet worden besloten over

•

1

De reikwijdte van de doelgroep
tijdig bezwaar hebben gemaakt

herstel voor alle belastingplichtigen of alleen belastingplichtigen die

2

De vormgeving van het rechtsherstel

1

Doelgroep

De Hoge Raad heeft een uitspraakgedaan over een massaalbezwaarprocedare van ca 60 000

belastingplichtigen over de Jaren 2017 en 2018

Er is al gecommuniceerd dat er ook rechtsherstel geboden

zal worden voor de jaren 2019 en 2020 Voor de jaren 2021 en 2022 wordt bij alle belastingplichtigen de

aanslag vastgesteld met inachtneming van het arrest
•

De vraag rijst of er ook rechtsherstel geboden moet worden in de jaren 2017 2020 aan niet

bezwaarmakers
•

De voordelen van het beperken van de doelgroep

Volgens de Landsavocaat BZKen JenVis het verdedigbaar om belastingaanslagen die definitief
zijn geworden uitte sluiten van het rechtsherstel Als besloten zou worden tot uitbreiding van de
doelgroep moet dit op basis van objectieve argumenten onderbouwd worden
o
Budgettair zal de derving in eerste instantie beperkter blijven maar er is een risico dat deze
opioopt als burgers in het gelijk worden gesteld via ambtshalve vermindering
De nadelen van het beperken van de doelgroep
o
Het arrest van de Hoge Raad is een exceptioneel arrest ook omdat de HR zelf rechtsherstel biedt
Beperken van de doelgroep kan als onrechtvaardig worden beschouwd Dit heeft ook gevolgen
voor het vertrouwen van de burger in de overheid
o
Biedtgeen rechtszekerheid aan alle belastingplichtigen wat zal leiden tot aanvullende
procedures en daarmee een groot beslag op de behandelcapaciteit van de Belastingdienst
o
Daarnaast is in een casus bij de Rechtbank Noord Holland al rechtsherstel geboden aan een niet
bezwaarmaker Risico dat meer uitspraken in deze lijn zullen volgen en dat het niet juridisch
houdbaar is om slechts de bezwaarmakers rechtsherstel te bieden en er opnieuw rechtsherstel
moet worden geboden als nieuwegroep bezwaarmakers in het gelijk worden gesteld Een
opeenvolging van hersteloperaties door het beperken van de doelgroep en daaropvolgende
nieuwe procedures is voor de uitvoering zeer onwenselijk en leidttot risico s in de reguliere
o

•

processen

2
•

Vormgeving rechtsherstel

Het rechtsherstel bestaat uit 2 fasen In fase 1 wordt met een nieuwe forfaitaire berekening van het

rendementgeautomatiseerd rechtsherstel geboden Daarbij wordt voor iedereen aangesloten bij zijn
werkelijke vermogenssamenstelling maar wel uitgegaan van een forfaitair rendement per
vermogenscategorie
gegaan

sparen

van een forfaitaire

beleggen etc

Dit is anders dan in het huidige box 3 stelsel

waar uit wordt

vermogensmix die een groter deel vermogen in aandelen en vastgoed

veronderstelt als het inkomen toeneemt
•

Fase 1 kent 2 varianten voor de hoogte van de forfaits die worden gehanteerd voor de verschillende

vermogenscomponenten
1

Met de spaarvariant wordt het rechtsherstel toegespitst op spaarders

mensen

met meer spaargeld

dan volgens de forfaitaire vermogensmix in het huidige box 3 dit omvat ook mensen die niet

uitsluitend spaargeld hebben
2

Met de variant voor alle vermogenscategorieen wordt meer aangesloten bij het werkelijk rendement
in specifieke jaren

aan meer

belastingplichtigen wordt rechtsherstel geboden en de derving is groter

Deze derving komt voor een groot deel terecht bij beleggers voor de jaren 2018 en 2020 omdat de

rendementen op effecten in die jaren laag waren Een groot deel van deze groep heeft in de jaren
2017 2019 en 2021 een hoger rendement gehaald dan forfaitair werd verondersteld

1197609

00026

•

Met deze geautomatiseerde vorm van herstel wordt voor een groot deel van de belastingaangiftes
80 tot 90
zou

orde

rendementgehanteerd dat lager is dan het werkelijk behaalde rendement Beredeneerd

een

kunnen worden dat een dergelijke vorm van rechtsherstel een adequate vorm van herstel biedt De

Hoge Raad geeft in haar overwegingen ookaan dat onder meer om uitvoeringstechnische redenen
forfaits gebruikt mogen worden Het is echter niet volledig zeker dat deze variant juridisch uiteindelijk ook
standhoudt Daarom kan in een tweede fase van het rechtsherstel ook worden gekozen voor 2 varianten
A

Verzoekom aanvullend herstel Alle belastingplichtigen krijgen de mogelijkheid om een lager

werkelijk rendement aannemelijk te maken Dit kent de minste juridische risico s en aan alle
belastingplichtigen wordt direct rechtsiekerheid geboden Het is naar verwachting niet goed mogelijk
omtoezichtte houden op een dergelijke tegenbewijsregeling vanwege degrote aantallen en

beperkte beschikbaarheid van contra informatie Ook voor belastingplichtigen is het complex om aan
te geven wat het werkelijke rendement is geweest

jaren
B

Met name beleggers die

al dan niet in specifieke

lagere rendementen hebben gemaakt dan gemiddeld zullen hiergebruikvan maken

Eventueel aanvullend herstel na nadere juridische inkadering Enkele zaken worden geselecteerd om
de noodzaak en reikwijdte van een tegenbewijsregeling aan de rechter voor te leggen

Belastingplichtigen wordt gevraagd om niet individueel te procederen of hun procedures aan te
houden totdat de rechter meer helderheid heeft geboden Er is een risico dat de overheid opnieuw in
het ongelijk wordt gesteld en dat alsnog een tegenbewijsregeling zoals onder A moet worden
ingevoerd

Dit biedt ook de mogelijkheid om inkaderingen van het aanvullende herstel aan de rechter

voorte leggen

Hetgaatdan bijvoorbeeld om een inkadering waarbij beleggers die in een of twee

Jaar slechte resultaten hebben behaald

maar over een

langere periode wel positieve rendementen

halen in die slechte Jaren niet extra gecompenseerd worden in aanvulling op het rechtsherstel uit

fase 1
•

Beide varianten en fases hebben grote implicaties voor de uitvoering door de Belastingdienst Variant A
door de grote aantallen verzoeken die verwacht worden

In combinatie met beperkte contra informatie is

effectief toezicht naar verwachting niet goed mogelijk Variant B door de potentieel grote aantallen

procedures die gevoerd zullen worden en het risico dat alsnog een tegenbewijsregeling zoals onder A
ingevoerd moet worden Daadwerkelijke uitvoering dient nog vastgesteld te worden in testomgeving en
uitvoeringstoets

Budgettaire gevolgen
Tabet 1 Cumulatieve budgettaire derving inkomstenkant herstel

Spaarvariant
Forfait voor alle

afhankelijk van keuzes voor herstel

Bezwaarmakers zonder

ledereen zonder

ledereen met

tegenbewijs

tegenbewijs

tegenbewijs

2 4 mid

6 9 mid

11 7 mid

2 9 mid

10 3 mid

11 5 mid

vermogenscategorieen

1197609

00026

2 Defensie naar 2

Kosten en dekkingsopties

Aanleiding
De motie Sjoerdsma c s verzoekt het kabinet te bezien wat er op korte termijn nodig is en mogelijk is om de al
voorziene toename van het Defensiebudget eerder te laten plaatsvinden en te onderzoeken of er meer kan
worden geinvesteerd in de Defensiesamenwerking met NAVO en Europese partners Ook wordt het kabinet
verzocht naar manieren te zoeken om nog deze kabinetsperiode structureel extra te investeren in Defensie
zonder dat dit ten koste gaat van andere investeringen
Kosten
In de aanvullende uitwerkingsbrief van 25 maart stelt Defensie voor om de uitgaven met structureel 3 8

miljard te verhogen om naar 2 van het BBP te groeien Dit komt bovenop de investering uit het
regeerakkoord van structureel 3 miljard euro en 4 2 miljard euro in 2025 In het voorstel van Defensie stijgen
de uitgaven in 2025 van 1 85
naar 2
van het bbp De keuze kan ookgemaakt worden om langzamer naar de
2
toe te groeien of structureel op een lager percentage uitte komen Daarnaast kunnen meer uitgaven
toegerekend worden aan de NAVO norm waardoor additioneel minder nodig is om toe te groeien naar de 2
Dekkingsopties
Hieronder zijn voor een totaal van structureel 17 miljard verschillende dekkingsopties in beeld gebracht
extra Defensie uitgaven gedekt kunnen worden

waarmee

hervormingen

en

Hierbij is in de eerste plaats gekeken naar
Ongeveer 2 3 van de uitgaven gaan naar de zorg

besparingen in de zorg en sociale zekerheid

sociale zekerheid Door de vergrijzing stijgen deze uitgaven bovendien harder dan andere

en

overheidsuitgaven Andere dekkingsopties zijn ook denkbaar zoals het herbestemmen van indexatiegelden of
het incidenteel inzetten van de intensivering op het Nationaal Groeifonds
in min

is saldobelastend’

2022

2023

2024

2025

2026

2027

strucl

600

1 500

2 700

2 600

3 000

3 800

3 800

600

1 500

2 700

2 600

3 000

3 800

3 800

Meer toerekenen

PM

PM

PM

PM

PM

PM

PM

Dekkingsopties

700

1 760

2 810

3 210

4 610

4 600

16 950

400

500

t

Defensie 2

A

Voorstel Defensie naar 2

B

toe te groeien

Sociale zekerheid

1

WW hoger korter en getrapt

2

Anticumulatie ZW WW

100

100

100

3

Deeltijdfuncties in beoordeling AO

100

100

600

4

IVA

oude loon

100

100

400

5

WIA gebaseerd op WML

100

3 000

6

Afschaffen AN W voor nieuwe instroom

200

200

7

Verlagen maximumdagloon naar modaal loon

900

1 900

8

1 op 1 koppelIngAOW

9

AOWvolledigfiscaliseren

uitkering naar 70

100

600

2 000

leeftijd

4 000

Zorg
10

Pakketmaatregel geneesmiddelen

11

Langdurige ggz terug naar WMO en ZVW

12

Tariefkorting langdurige ggz 10

250

200

200

250

200

250

250

250

900

900

900

200

200

200

Pagina 1 van 3

1197608

00027

13

Inkomensafhankelijke bijdrage WMO

14

Eigen risico verhogen met 100 euro

15

Terugbrengen tarieven informele zorg pgb

16

Invoeren normerende tarieven verpleeghuiszorg

17

Objectief verdeelmodel gehandicaptenzorg

200

300

40

300

40

200

200

200

PM

PM

1 400

300

300

300

PM

PM

350

40

150

150

40

Overig
18

Indexatie CA middelen

19

Teriigdraaien intensivering NGF

700

500

700

800

800

800

500

1 100

1 400

1 400

1 100

700

0

De bedragen In de tabel zijn afgerond op 100 miljoen euro Een aantal maatregelen in de label zijn voor het laatst

doorgerekendten behoeve van de publicatie van de Ombuigings en Intensiveringslijst op 31 maart 2021 Oil betekent
dat nieuwe economise be ontwikkelingen en uitvoeringsinformatie in de tussentijd niet is meegenomen in de potentiele
besparing Dit kan een relatief fors effect hebben op de reeks Ook kunnen de reeksen wijzigen als meerdere
maatregelen tegelijkertijd worden genomen De bedragen in de tabel moeten dus worden gezien als orde groottes
Hervormingen sociale zekerheid
1 De WW wordt in de eerste maanden verhoogd dan getrapt verlaagd en de maximale duur verkort naar 1
jaar In eerste instantie leidt een hogere WW in 2027 tot meer uitgaven
2 Deze maatregel zorgt ervoor dat de WW rechten doorlopen alsiemand tijdens werkloosheid ziek wordt en
de Ziektewet ZW instroomt Nu wordt de WW stopgezet en loopt deze weer door als iemand uitstroomt
3 Deze maatregel zorgt ervoor dat er bij de beoordeling van arbeidsongeschiktheid AO ook wordt gekeken
naar de mogelijkheid om een deeltijdfunctie te vervullen i p v alleen maar voltijdsfLincties
Hierdoor zal de
van
vaker
minder
uitvallen
beoordeling
arbeidsongeschiktheid
hoog
4 De IVA uitkering is voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten

en

ligt op een hoger niveau dan voor

Dit zorgt voor een prikkel om volledig arbeidsongeschiktte worden

gedeeltelijk arbeidsongeschikten
verklaard Deze maatregel trekt de hoogte van de uitkeringgelijk en levert structureel 400 miljoen euro op
5 Na de loongerelateerde uitkering in de WIA op basis van eerder verdiende loon vervalt de
loonaanvullingsLiitkering Dit zorgt ervoor dat de vervolguitkering in de WIA wordt gebaseerd op het WML
waardoor de WIA meer op de bijstand gaat lijken De WGA uitkering voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten
wordt maximaal 70
WML en de IVA voor volledig arbeidsongeschikten 75
WML
6 De Algemene nabestaandenwet voorziet nabestaanden van een uitkering Deze uitkering is hoger en
soepeler dan de bijstand Het afschaffen van deze uitkering leidt tot een besparing van 200 miljoen
7 De werknemersverzekeringen WW WIA ZW zijn gebaseerd op het laatstverdiende loon Dit is
gemaximeerd op het maximum dagloon Dit ligtfors hoger dan het modale maandloon ca 5000 euro vs 2900
euro
waardoor de werknemersverzekeringen ook hoger kunnen zijn dan een modaal inkomen Met deze
maatregel wordt de maximale uitkering bij een werknemersverzekering verlaagd
8 Door deze maatregel stijgt de AOW leeftijd op gelijke voet mee met de levensverwachting In het
pensioenakkoord van 2019 is dit verlaagd naar een 2 3“^® koppeling
9 Als dekking voor het koppelen van de AOW aan de WML verhoging wordt gekeken naar gedeeltelijke
fiscaliseren van de AOW Volledig fiscaliseren levert structureel 4 miljard euro op
Hervormingen Zorg
10 Deze maatregel verwijdert een aantal geneesmiddelen uit het pakket

beargumenteerd dat collectieve verzekering niet noodzakelijk is

obstipatiemiddelen

e

waarvoor

kan worden

g maagzuurremmers en

De opbrengst is onzeker door nader te onderzoeken substitutie effecten

11 Vanaf 2021 is de WIz opengesteld voor mensen met een psychische grondslag Dit heefttot een onvoorzien

grote instroom van clienten geleid daarnaast bleek in de nacalculatie het verschil in tarieven per client tussen
Wmo en WIz groter dan vooraf voorzien Om de beheersbaarheid van de zorg voor deze clienten te vergroten

wordt de openstelling teruggedraaid
12 In plaats van de langdurige ggz terug naar de Zvw en WMO over te hevelen is het ook een optie om de
tarieven

die te hoog zijn te korten Met deze maatregel wordt via een algemene tariefkorting

vooruitlopend

op een kostprijsonderzoek vast een gedeelte van de kostenstijging gecompenseerd

Pagina 2 van 3

1197608

00027

13 De eigen bijdrage voor de Wmo

exclusief Beschermd wonen en opvang wordt inkomens

en

vermogensafhankelijk conform de situatie van voor 2019
14 Het verhogen van het eigen risico met 100 euro levert ongeveer 1^4 miljard euro op Voor de uitvoering
moet de Zvw aangepast worden en deze moetgetoetst worden aan Europees recht {duur ca

Het tarief voor informele zorg in het Zvw

15

euro

en

1 5 tot 2 jaar

WLZ pgb wordt teruggebracht van ca 22 25 euro naar ca

Mogelijk is er substitutie van informele zorg naar

duurdere formele zorg

maar deze

15

kan niet worden

ge kwantificeerd
16 Bij CA is besloten om de Integrale Vergelijking een benchmark i c m individuele tarieven voor de
verpleeghuissector] niet in te voeren o a doordat het instrument te complex en niet uitvoerbaar zou zijn
beoogde besparing was 760 min Om toch doelmatigheidswinst in de sector te boeken voeren we een
simpeler alternatief in normerende tarieven De opbrengst is nu geraamd op 350 min maar dit bedrag kan
worden bijgesteld afhankelijk van hoe sterk er genormeerd wordt
17 De middelen in de gehandicaptenzorg worden op basis van objectieve kenmerken verdeeld in plaatsvan
op historische kenmerken zoals nu het geval is Dit leidt tot een meer accurate verdeling en doelmatigheid

Overig
18 Het coalitieakkoord is in december 2021 gepubliceerd

De keuze kan gemaakt worden de intensiveringen

uit hetcoalitieakkoord niette verhogen met het prijsverschil tussen 2021 en 2022
19 In het coalitieakkoord is het budget voor de pijiers kennisontwikkeling en onderzoek met 6 7 miljard euro

verhoogd van 13 3 miljard naar 20 miljard
dekking

Deze intensivering kan worden teruggedraaid en ingezet als

Overige Dekkingsopties
Hieronder zijn verschillende dekkingsopties in beeld gebracht waarmee extra Defensie uitgaven gedekt
kunnen worden buiten de zorg en sociale zekerheid

fin min

1

is saldobelastend

2022

2023

2024

2026

2027

struc

Overige Dekkingsopties

220

500

870

1 290

1 600

1 640

1 550

ODA near 0 6

200

300

300

500

600

600

600

10

20

50

100

250

250

0

12

250 min

2

Lelylijn

3

Verbredlng A27

PM

PM

PM

PM

PM

PM

PM

4

Zuldasdok

PM

PM

PM

PM

PM

PM

PM

x

5

Afschaffen halvering collegegeld Iste jaar

50

160

160

170

170

6

Beperken halvering collegegeld tot onderwijs zorg

PM

PM

PM

PM

100

7

Afschaffen gratis schoolboeken

8

Ultfaseren toekomstfonds

9

200

200

200

200

200

20

40

40

60

70

80

Besparen bedrijfsievenregelingen

10

60

130

190

230

250

300

10

Klimaat

PM

PM

PM

PM

PM

PM

0

11

Huurbevriezing in 2023

100

100

100

100

100

100

stikstof

en

wetenschapsfonds

Zie disclaimer bij label 1 op pagina 1

1

Het ODA percentage looptt

m

2027 op van 0 63

naar 0

66

doorde intensivering uit hetcoalitieakkoord

Gekozen kan worden om het ODA percentage terugte brengen naar 0 60
2 Voor de aanleg van de Lelylijn is in het RA vanaf 2026 tot en met 2037 250 min
niet realiseren levert een totale besparing van 3 2 mid

per jaar gereserveerd

Het

op

3 Voor het project Ring Utrecht A12 A27 is in totaal 1 5 mid

gereserveerd

Het belangrijkste onderdeel hierin

is verbreding van de A27 bij Amelisweerd Het exacte bedrag van het niet realiseren van deze verbreding is
niet bekend

maar

wordt geschat op circa 0 5 tot 1 mid

4 Voor het project Zuidasdok is in totaal 1 2 mid

gereserveerd Het exacte bedrag is niet bekend maar wordt
geschat op circa 0 5 tot 1 mid
5 De halvering collegegeld volledig afschaffen levert een ombuiging op van 0 2 mid
6 De halvering van het collegelid in het eerste jaar kan beperkt worden tot onderwijsopleidingen en
opieidingen tot verpleegkundigen

Pagina 3 van 3

1197608

00027

7

Het afschaffen van gratis schoolboeken en ander lesmateriaal levert 300 miljoen euro op In deze variant

wordt 100 miljoen euro gebruikt om de lagere inkomens te compenseren
8

Door voor de regelingen in hetToekomstfonds artikel 3 begroting EZK geen nieuwe verplichtingen meer

aan te gaan

worden de regelingen geleidelijk uitgefaseerd

Dit levert een besparing op van 83 min structureel

Er isgerekend met een besparing op de netto uitgaven^ aangeiien een aantal regelingen gedeeltelijk

revolverend zijn
9

Er kan een generieke taakstelling op bedrijfsievenregelingen doorgevoerd worden

HierbiJ kan gedacht

worden aan het stopzetten van innovatieregelingen Mkb innovatiestimulering Regio en Topsectoren 41 min
PPS toeslag onderzoek en innovatie
10 Voor het stikstof

klimaat

en

172 min

internationaal innoveren 40 min

en

Eurostars 18 min ]

wetenschapsfonds is in totaal 65 miljard euro aan incidentele middelen

beschikbaar gesteld in het coalitieakkoord Een taakstelling van 5

levert 325 miljoen euro aan een incidentele

besparing op
11 Gekozen kan worden om de huren in 2023 te bevriezen Een huurbevriezing zal leidentoteen structureel
lagere huurtoeslag aangezien de huurtoeslag meegroeit met de hoogte van de huren Gekeken moet worden
naar de

Juridische implicaties met betrekking tot compensatie verhuurders

Pagina 4 van 3

1197608

00027

3 Varianten koppelen AOW

Aanleiding
Tijdens het debat over de Regeringsverklaring zijn in en Tweede Kamer verschillende moties aangenomen die
het kabinet oproepen om iets te doen voor de koopkracht van ouderen
C S

Heerma c s

Den Haan

Marijnissen

Daarnaast zijn in de Eerste Kamer moties aangenomen om de AOW niet eenmaligte ontkoppelen aan het

minimumloon WML

handelingsopties

Faber van de Klashorst c s j Van Rooijen c s ^ Van der Linden c s

om aan deze

Dit memo biedt

moties tegemoet te komen

Besluitvormingsmoment
Jitvoeringstechnisch en juridisch is het mogelijk om besluitvorming uit te stellen tot augustus Wei
betekent dit dat het wetgevingstrajectvan een complex wetsvoorstel het WML werktdoor op meer dan

•

70 regelingen
van

binnen de gebraikelijke doorlooptijd wordt doorlopen In het coalitieakkoord is uitgegaan

verhoging WML per 1 Januari 2024

Er zijn verschillende argumenten om na al een besluitte nemen

•

o

Zowel de Eerste als de Tweede Kamer roepen op tot argentie en snelle beslaitvorming rondom de

koopkracht van gepensioneerden
o

Het kabinet heeft in debatten over coalitieakkoord aangegeven ditvoorjaar naar de koopkracht
van

o

gepensioneerden te kijken

Voor de zomer wordt een hoofdlijnenbrief gestaard over de vormgeving van de

minimamloonsverhoging Zonder beslaitvorming wordt in deze brief aitgegaan van ontkoppeling
van

de AOW

Gedeeltelijke beslaitvorming over de koopkracht van gepensioneerden heeft als nadeel dat de koopkracht

•

van

oaderen niet integraal gewogen kan worden in de aagastasbeslaitvorming

Budgettair overzicht varianten
Op verzoek van de vierhoek zijn een aantal indicatieve dekkingsvarianten opgesteld om koppeling van de AOW

mogelijk te maken Hierbij liggen drie knoppen voor de hand de oaderenkorting
miljardpakket

onderdeel van 3

de lOAOW en fiscaliseren van de AOW Varianten 1 en 2 zijn eerder besproken in de vierhoek

varianten 3 en 4 zijn door Financien toegevoegd

In varianten 1 t

m

3 wordt het 3

miljardpakket betrokken bij

dekking voor de koppeling in variant 4 niet
Tabs 1 geeft een overzicht van de badgettaire impact in 2025 uitgedrukt in lapende prijzen Deze bedragen

worden nog geactualiseerd naar constante prijzen

Na een keuze voor een of meerdere varianten worden deze verder uitgewerkt en doorgerekend voor de jaren
2024 2027

Afhankelijk van degekozen variant zullen hierbij de dekkingsbronnen 4 5 of 6 als sluitpost worden

gebmikt om de koppeling volledig te dekken
label 1

in prijspeil 2022

Budgettair overzicht in lopende prijzen 2025
mid

saldoverslechterend
Variant 3

Variant 4

Struc

1

Verhogen AOW

2 5

2 5

2 5

2 5

PM

2

Terugdraaien verhoging
ouderenkorting uit CA

0 7

0 7

0 7

1 2

1 2

1 2

Maatregel

3
^

^

g

euro

Verlagen lOAOW
Vervroegen afbouwpunt
Ouderenkorting
Generieke verlaging

Variant 1

Variant 2

1 2

0 2

0 4

arbeidskorting
Verlagen schijfgrens voor
gepensioneerden
Totaai

PM

0

PM
PM

0 2

PM

0 4

0 6

0

0

De bedragen in deze tabel worden nog geactualiseerd naar constante prijzen

PM

1 3

PM PM PM

0

0

prijspeil 2022

1

1197607

00028

Toelichting maatregelen
1

De kosten voor het verhogen van de AOW met 7 5
Dit verhoogt de brutoAOW met 855 euro

2

gelijk aan WML bedragen 2 5 mid

per jaar in 2025

perjaar

Het terugdraaien van de verhoging van de ouderenkotiing uit het CA met 376 euro levert 0 7 mid op
Voor ouderen met

hoge

middeninkomens betekent dit dat zij 376 euro minder belastingkorting

ontvangen t o v de invulling in het coalitieakkoord Hoge inkomens verzilveren de ouderenkorting niet en
ondervinden dus geen nadeel van het verlagen van de ouderenkorting

3

De lOAOW is een bruto kop op de AOW van 328 euro voor alle AOW ers en is net als de AOW afhankelijk
van

de AOW opbouw Het verlagen van de lOAOWtot nul euro levert 1 1 mid

euro

op in 2025 Dit

verlaagt de bruto uitkering van ouderen met volledig AOW opbouw met 328 euro
4]

Net als de algemene heffingskorting bouwt de ouderenkorting af totdat de afbouwgrens is bereikt Het
vervroegen van de afbouwgrens van de ouderenkorting met 4 400 euro

van

circa 43 000 euro naar circa

38 000 euro levert 0 2 mid op Voor ouderen met een inkomen op het afbouwtraject betekent dit dat zij
660 euro minder korting ontvangen

negatieve inkomenseffecten

Qepensioneerden met een hoog inkomen ondervinden geen

Zij hebben al geen profijt van de ouderenkorting omdat deze voor hen

geheel is afgebouwd
5

In de indicatieve invulling van het3 miljardpakket wordt de arbeidskortinggeintensiveerd voor 3 mid

Er

kan dekking worden gevonden door de arbeidskorting minderte intensiveren dan in het CA voorlopig is

afgesproken

In variant 1 en 2 wordt 0 4 mid

opgehaald door de eerste twee knikpunten met 51 euro en

het derde knikpunt met 57 euro minder te verhogen dan in het CA In variant 3 wordt 0 2 mid

opgehaald

door de eerste twee knikpunten 26 euro en het derde knikpunt 28 euro minder te verhogen Ook met deze

aanpassingen van de arbeidskorting ten opzichte van het CA biedt de verhoging van de arbeidskorting
compensatie voor de verdere afbouw van de zelfstandigenaftrek

S]

^

Qepensioneerden hebben niet te maken met een tweeschijvenstelsel

maar

met een drieschijvenstelsel

Doordat zij geen AOW premie betalen betalen zij tot circa 38 000 euro een verlaagd belastingtarief Het
verkorten van de eerste schijf leidt ertoe dat ouderen met een inkomen boven deze grens meer

inkomstenbelasting betalen

Het korten van de eerste schijf met resp 3400 4800 of 8600 euro levert in

2025 resp 0 4 mid

of 1 3 mid op Voor ouderen boven de schijfgrens betekent dit dat zij 609

0 6 mid

859 of 1485 euro extra belasting zullen betalen

Naast de voorgestelde varianten zijn er ook nog een aantal andere mogelijke maatregelen om dekkingte

vinden

Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een beperktere verhogingvan het WML

verhoging van circa 4

kan de AOW gekoppeld worden

met een

het beperken van de dubbele algemene

heffingskorting in de AOW het invoeren van een kostendelersnorm in de AOW of het 1 op l koppelen van de
AOW

leeftijd aan de levensverwachting

1 De extra afbouw van de zelfstandigenaftrek a g v het CA vertaalt zich in een lager netto inkomen van ongeveer 322 euro
in 2025 t o v 2022 De bedragen in de arbeidskorting in deze variant eerste twee knikpunten 325 i p v 376 euro en derde

knikpunt 377 i p v 434 euro liggen nog boven het netto effect van de verlaging van de zelfstandigenaftrek 322 euro
2

1197607

00028

Medianentabel varianten

Bijiage 1

De gemiddelde koopkracht per jaar in de periode 2022

•

CEP

0 3

per jaar

2025 verandert in de varianten 1 en 2 niet t o v

In variant 3 verbetert de media ne koopkracht voor a lie huishoudens naar 0 4

variant wordt de arbeidskorting niet versoberd

In deie

terwiji werkenden ook minder pensioenpremie gaan

betalen vanwege de hogere pensioenfranchise Dit is ook zichtbaar in de verbeterde mediane koopkracht
voor werkenden

Voor gepensioneerden verandert de mediane koopkracht niet Dit illustreert dat de varianten vooral

•

zorgen voor herverdeling binnen gepensioneerden
De versobering van de arbeidskorting t o v het coalitieakkoord in variant 1 en 2 zorgt voor een kleinere

•

positieve ontwikkeling van de hoogste inkomens
per jaar

terwiji deze in variant 1

0 2

t o v CEP Coalitieakkoord hetgrootst

bedraagt

In het CEP bedraagt de gemiddelde koopkracht

0 3

In deze variant is de versobering van de arbeidskorting

0 4 miljard euro

label 2 cumulatieve koopkracht gemiddeld per jaar in de periode 2022 2025 in het CEP en in de varianten
CEP

Variant 1

Variant 2

Variants

Variant 4

inkomensgroep
0 5

0 6

0 6

0 6

PM

2e 114 182

le

WML

0 3

0 3

0 3

0 4

PM

3e 182 278

WML

0 3

0 3

0 3

0 3

PM

4e 278 410

WML

0 3

0 3

0 3

0 3

PM

03

0 2

0 3

0 3

PM

Werkenden

0 4

0 4

0 4

0 5

PM

Uitkeringsge rechtigden
Gepensioneerden

0 5

0 4

04

0 4

PM

0 0

0 0

0 0

0 0

PM

Tweeverdieners

03

0 3

0 3

0 3

PM

Alleenstaanden

0 3

0 4

04

0 4

PM

Alleenverdieners

0 1

0 1

0 1

0 1

PM

Huishoudens met kinderen

0 5

0 5

0 5

0 5

PM

Huishoudens zonder kinderen

04

0 4

0 4

04

PM

Aiie huishoudens

0 3

0 3

0 3

0 4

PM

5e

114

410

WML

WML

inkomensbron

Huishoudtype

Kinderen

3

1197607

00028

4 VPB

Pillar 2 en Grondslag VPB

Opgave
•

In het coalitieakkoord is hetvolgende afgesproken

De CFC maatregel nit Ter Haarwordt ingevoerd Ook

wordt 0E50 Pillar II ingevoerd De opbrengst is nog onzeker Mochtdit niet tot de gewenste besparing
leiden dan wordt gekeken naarandere grondslagverbreding
de Vpb waarbij het vestigingsklimaat

en

hetlage Vpb tarief en of de schijflengte in

de positie van het mkb in agenschouw wordt genomen

•

Voor deze maatregel is in totaal 1 nniljard euro opbrengst ingeboekt vanaf 2023

•

Inmiddels is duidelijk dat de invoering van Pillar II duurttot 2024 Bovendien levert deze maatregel naar

verwachting niet 1 miljard euro op maar412 miljoen euro Zie onderstaande tabel

in standen in min

is saldouerslechterend

iastenveriichting

Pillar ll grondslag VPB cf CA

2023

2024

2025

Strut

1000

1000

1000

1000

0

412

412

412

1000

588

588

588

Actuele raming Pillar II
Resterende budgettarre opgave VPB

Dekking
•

In het Coalitieakkoord is afgesproken om het bedrag resterend na implementatie van Pillar II

1000

miljoen in 2023 588 miljoen vanaf 2024 te dekken Afgesproken dient te worden hoe dit concreet
ingevuld wordt
•

Beleidsmatig ligt dekking via verhoging van het lage Vpb tarief of het verlagen van de schijfgrens Vpb voor
de hand Deze opties zijn ook in het CA benoemd

•

Het lage vpb tarief verstoort het globale evenwicht tussen AB houders werknemers en IB ondernemers
De huidige schijfgrens van 395 000 euro werkt actieve fiscale planning in de hand bijvoorbeeld door het

aantrekkelijkte maken om BV s op te splitsen
•

Onderstaande tabel geeft dekkingsvarianten via deze instrumenten weer

Desgewenst kan gekozen

worden voor een combinatie van de twee maatregelen Let op in onderstaande tabel wordt uitgegaan
van

de bestaande beleidsmatige context Indien dezelfde instrumenten ook ingezet worden voor dekking

van

de opgave in box 3

ervoor te

zorgen dat tarieven en schijven niet van jaar op jaar been en weer springen

in standen in min

•

pakt de maatvoering anders uit Het is van belang om in hettotale eindbeeld

is saldouerslechterend

iastenveriichting

1

Verhoging lage VPB tarief naar 16 9

2

huidig 15
Verlagen schijfgrens naar 230 000 in 2023 en 290 000 vanaf 2024
huidig 395 000

in 2023 16 12

2023

2024

2025

Struc

1000

588

588

588

1000

588

588

588

vanaf 2024

Onderstaande tabel geeft een paar sleutels weer indien een andere maatvoering gehanteerd wordt

Opbrengst in € mid

1197606

Verlagen schijfgrens vpb naar£300 000
Verlagen schijfgrens vpb naar€200 000
Verlagen schijfgrens vpb naarClOO OOO

0 5

Verhogen lage vpb tarief gegeven huidige schijfgrens

0 5

1 3
2 6
per

punt

00029

^|m

7 00 l2^5tc

Ministerie van Financien

HEDEN
TER

T B

^ VOORBESPREKING WOENSDAG 12 00 UUR

Directie Begrotingszaken

BESPREKfnG

Aan

de minister

persoonsgegevens

nota

Concept Voorjaarsnota 2022
Datum

12 april 2022
Notanummer
2022 0000120865

Aanleiding
Woensdag 13 april van 12 00 12 30 bespreken wij de concept Voorjaarsnota met
u
Deze staat geagendeerd voor de Ministerraad van 22 april In de bijiage vindt u
een eerste concept Voorjaarsnota en het aanbiedingsformulier voor de
Ministerraad Na de bespreking van woensdag verwerken wij uw commentaar U
ontvangt op dinsdag 19 april een nieuwe versie welke wij na uw akkoord zullen

Bijiagen
Concept Voorjaarsnota
Aanbiedingsformulier MR

versturen naar AZ

Bespreekpunten
•

Kunt u zich vinden in de eerste concept Voorjaarsnota

Dit is nadrukkelijk nog

work in progress
•

Graag vragen wij specifiek uw aandacht voor een aantal passages
o

De inleiding

o

De passage over budgettaire ankers

o

De passage over de ontwikkeling van het saldo en verhouding tot de

hoofdstuk 3

Europese begrotingsregels hoofdstuk 3
•

Wilt u het aanbiedingsformulier voor de Ministerraad ondertekenen
uw

Vanwege

afwezigheld volgende week teggen wij het formulier nu alvast voor

Kern
De Voorjaarsnota heeft vanaf dit jaar een

meerjarig karakter Zowel de

inkomsten als de uitgaven worden gepresenteerd tot en met 2027

Zoals

besproken is de Voorjaarsnota technisch gehouden
In voorgaande jaren werd eind april het besluitvormingsmemorandum BVM
voorgelegd in de Ministerraad gevolgd door de Voorjaarsnota in mei Dit jaar
is besloten direct een concept Voorjaarsnota te maken
Deze concept Voorjaarsnota bevat op verschillende plekken nog PMs

Dit komt

onder andere omdat de voorjaarsbesluitvorming nog niet is afgerond

de

definitieve inkomstencijfers pas in mei volgen en omdat op sommige dossiers
nog gesprekken lopen zoals voor de normeringssystematiek Waar mogelijk
worden deze passages deze week nog gevuld en ontvangt u deze op 19 april
De overige passages worden in mei aan

u

voorgelegd

Conform de comptabiliteitswet meet de Voorjaarsnota uiterlijk 1 juni

verzonden worden naar de Tweede Kamer
In de Voorjaarsnota wordt aan verschillende moties en toezeggingen voldaan
De motie Van der Staaij en Omtzigt vraagt op welke budgettaire ankers het

kabinet stuurt

Daarnaast heeft de Raad van State het kabinet verzocht in het

Paging 1 van 2

1196478

00030

voorjaar aan te geven hoe het kijkt naar de verhouding tot de Europese

begrotingsregels
Planning
•

•

•

•

•

•

Woensdag 13 april besprektng concept Voorjaarsnota
Dinsdag 19 april u ontvangt de MR versie van de concept Voorjaarsnota
Woensdag 20 april verzending concept Voorjaarsnota naar AZ
Vrijdag 22 april bespreking concept Voorjaarsnota in MR
Vrijdag 29 april uitgavenbesluitvorming afgerond
Vrijdag 13 mei u ontvangt de definitieve versie van de Voorjaarsnota
waarbij wij mandaat vragen om de inkomstencijfers volgen op 16 mei te
verwerken

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

Niet van toepassing

Pagina 2 van 2

1196478

00030

c

I

12

u

Q

4

00 \L

Cfin
Ministerie van Financien

Inspectie der
Rijksfinancien

TER BESPREKING DINSDAG 12 APRIL M^O
Aan

de minister
de staatssecretaris van Financien

Fiscaliteit en Belastingdienst

Persoonsgegevens

nota

Voorjaarsoverleg

Datum
12 april 2022
Notanummer

2022 0000118774

Aanleiding
Vanavond staat het voorjaarsnotaoverleg gepland
voor het overieg

persoonsgegevens

Bijiagen
Spreektekst
Agenda

Bijgevoegd treft u de stukken

Wij zullen voor printjes voor de deelnemers zorgen

De

zullen u ambtelijk ondersteunen bij het overleg

A4 tjes voor vanavond

0

Kern
•

De spreeklijn bestaat uit twee delen namelijk de toelichting op het rijksbrede
finandele beeid en een toelichting op de resterende dossiers die een politieke’
keuze vragen

•

Bespreekstuk Voorjaar

1 VPB

De spreekiijn heeft u vanmiddag al van ons ontvangen

De stukkenset bestaat verder uit de agenda

bespreekstuk

2a

en

het algemene inleidende

de technische A4 tjes over VPB

Box 3

AOW en Defensie
r
4

Dekkingsoptles box 3

2b

spoedwetgeving box 3

2c

Doelgroep box 3

3 AOW WML
A

4

Defensie

^X1 2 f

A

^^2^

fiSk t~

Pagina 1 van 1

1197605

00031

Kabinet Minister President
Mmisterie van Ai^emene Zaken

t

•v
■s

T

•

♦

t

\
•4
■

i

Kabinet Minister President
\

•

•

I

Binnenhof19

V

♦

2513 AA

Den Haag

Pottbus 20001
ZSOOtA

’

’

Den

Haag
vyww rijksoverheid nl

■

■»

I

V

»

‘

m

•

■

s

t

Datum

agenda

11 april 2022

■

Onze referentie

■1^

4262896

•

s

y_

Voorjaarsoverleg
12 april 2022 19 30

Omschrijving

Vergaderdatum en

4

•

tijd

Ministerie van Financien

■

Vergaderplaats

C

1

Terugblik op de eerste 100 dagen van het kabinet

2

Begrotingsbesluitvorming
a

Finandeel beeld

b

Resterende dossiers

volgorde van bespreking in overleg
t

i

Vennootschapsbelasting

ii

Box 3

Mi

AOW

iv

Defensie

t

^

3

Woordvoeringslijn

Pagina 1 van ‘l

1197605

00031

0

Bespreekstuk voorjaar 2022

12 april 2022

Vooraf
•

Oe Voorjaarsnota 2022 staat in het teken van de uitwerking van het coalitieakkoord Met het

coalitieakkoord is voor deze kabinetsperiode een bedrag van 75 miljard euro vrijgemaakt voor belangrijke

•

maatschappelijke opgaven In de Voorjaarsnota worden de eerste middelen toegevoegd aan de
begrotingen en maken vakministers de bestedingsvoorstellen bekend Ook worden de contouren voor de
investeringsfondsen gepresenteerd
De voorjaarsbesluitvorming is onder te verdelen in drie ronden namelijk 1 de reguliere jaarlijkse
begrotingsbesprekingen 2 aanvullende politieke keuzes en 3 omgang met het EMU saldo

1

Reguliere Jaarlijkse begrotingsbespreking

•

De begroting wordt bijgesteld op basis van de macro economische raming van het Centraal Economisch

Plan 2022 van het CPB Ook worden de plussen en minnen uit het uitvoeringsbeeld 2021 van het staand
beleid verwerkt Substantiele structurele tegenvallers doen zich voor bij de asielraming en de huurtoeslag
Incidenteel hogere uitgaven doen zich met name voor bij toeslagen en de opvang van vluchtelingen uit

Oekraine
•

•

•

2

Deze uitgaven lopen mee in de herijking van het uitgavenplafond zoals aangekondigd in de Startnota De
gevolgen voor het EMU saldo in de jaren t m 2027 bedragen ca 0 0 tot 0 2 bbp verslechtering Hierbij is
nog geen rekening gehouden met de incidenteel hogere uitgaven voor Oekraine
Bij het coalitieakkoord is voor de koopkracht gerekend met indexatie van de kinderbijslag AKW De
benodigde middelen zijn echter nog niet toegevoegd aan de begroting Deze dekkingsopgave wordt

ingevuld uit de indexatie van de middelen uit het coalitieakkoord die op de Aanvullende Post staan
Binnen het inkomstenkader zijn de verschillende mee en tegenvallers in beeld gebracht Alleen voor de
zorgpremies is dit niet het geval Hiervan is afgesproken dat dit in augustus gebeurt omdat dit beeld op dit
moment nog te onzeker is De twee grootste tegenvallers aan de inkomstenkant zijn box 3 en de invoering
van pillar ll vpb een jaar uitstel en lagere opbrengst
Voor het overige ziet het er rustig uit
Aanvullende politieke keuzes

Prindpes
•

Met het coalitieakkoord wordt fors geinvesteerd De begroting is expansief

Hogere additionele uitgaven

of lagere lasten dienen daarom te worden gedekt met hervormingen die structureel leiden tot lagere

uitgaven elders op de begroting
•

Koopkracht is een verdelingsvraagstuk Streven naar een evenwichtig en gemiddeld positief beeld binnen
de afgesproken kaders
Politieke dossiers onderstaande dossiers spelen nog 1

1

Box 3

2

Defensie motie Sjoerdsma c s

3
4

Koopkracht ouderen AOW
uitwerking afspraken coalitieakkoord Pillar II

VPB

Mogelijke dekkingsbronnen die zijn opgekomen terfinandering van de wensen
Vpb lage tarief en schijfgrens
Fiscalisering AOW
Indexatie coalitiemiddelen

Vermogens box 2 e d
Fondsen
Additionele ombuigingen

Woor de tegemoetkoming van studenten is met de brief van de minister van OCW reeds een voorstel aan de

Tweede Kamer voorgelegd Voor jeugdzorg is de inzet erop gericht met VNG tot afspraken te komen over

houdbaar jeugdstelsel

Koopkracht 2023 o a invulling 3 mid wordt in augustus over besloten
Pagina Ivan 2

1197605

00031

Structurele intensiveringen in perspectief
Het verhogen van de AOW met 7 5

via koppeling WML 3 2 miljard euro

en

het verhogen van de

Defensie uitgaven 3 8 miljard kost structureel 7 miljard euro
In het coalitieakkoord is per saldo in structureel 13 miljard euro gei ntensiveerd waarvan 3 miljard euro
voor Defensie

EMU saldo

3

De Voorjaarsnota bevat het meerjarig budgettair beeld met de ontwikkeling van EMU saldo en schuld tot

In de huidige kabinetsramingen van Financien komt het overheidstekort uit boven de 3
bbp Hierbij wordt uitgegaan dat de keuzes voor VPB Box 3 AOW en Defensie worden gedekt

en met 2027

I
EMU saldo CEP

2 5

2 3

2 5

2 9

3 2

EMU saldo kabinet

4 0

3 0

3 4

3 7

3 6

•

Uit het CEP van het CPB kwam een verwacht tekort van 2 5
2026 Van 2027 t

m

bbp In 2022 dat opioopt tot 3 2 bbp in
bbp De raming van het kabinet

2030 raamt het CPB een overheidstekort van 3 5

komt t m 2026 hoger uit Dit komt vooral doordat het CPB ervan uit gaat dat het niet lukt om de extra
middelen uit het coalitieakkoord voor o a het nationaal groeifonds defensie

onderwijs en lenW op tijd uit

te geven
•

Daarnaast is in de bovenstaande kabinetsraming ook het effect van de herijking van het uitgavenplafond
meegenomen zie punt 1

•

Dit verslechtert het beeld jaartijks tussen de 0 0 en 0 2

bbp

De uitgaven voor Oekrai ne en de gasbatenmutaties zoals de gasopslag Norg zijn nog niet verwerkt in deze

cijfers
4

Technische opties

•

Als bijiagen bij dit bespreekstuk zijn technische beschrijvingen opgenomen met ambtelijk

•

geinventariseerde mogelijke dekkingsopties groslijst
Het betreft A4 tjes over Pillar II Grondslag VPB Box 3 AOW Wml en Defensie
Tijdpad

•

Politiek overleg op 12 en 14 april

•

Besluitvorming 22 april Ministerraad

Pagina 2 van 2

1197605

00031

1 VPB

Pillar 2 en Grondslag VPB

12 april 2022

Opgave
in het coalitieakkoord is het volgende afgesproken

•

De CFC maatregel uit TerHaar wordt ingevoerd Ook

wordt OESO Pillar II ingevoerd De opbrengst is nog onzeker Mocht dit niet tot de gewenste besparing

leiden dan wordt gekeken naarandere grondstagverbreding het lage Vpb tarief en of de schijflengte in de

Vpb waarbij het vestigingsklimaat en de positie van het mkb in ogenschouw wordt genomen
•

Voor deze maatregel is in totaal 1 miljard euro opbrengst ingeboekt vanaf 2023

•

Inmiddels is duidelijk dat de invoering van Pillar ii duurt tot 2024 Bovendien levert deze maatregel naar

verwachting niet 1 miljard euro op maar 412 miljoen euro Zie onderstaande tabel

in standen in min

i

saldoverslechterend

lastenverlichting

Pillar ll grondslag VPB cf CA
Actuele raming Pillar II

I Resterende budgettaire opgave VPB

2023

2024

2025

Struc

1000

1000

1000

1000

0

412

412

412

1000

588

588

588

Dekking
in het Coalitieakkoord is afgesproken om het bedrag resterend na implementatie van Pillar II

•

1000

miljoen in 2023 588 miljoen vanaf 2024 te dekken Afgesproken dient te worden hoe dit concreet
ingevuld wordt

Beleidsmatig ligt dekking via verhoging van het lage Vpb tarief of het verlagen van de schijfgrens Vpb voor

•

de hand Deze opties zijn ook in het CA benoemd
Het lage vpb tarief verstoort het globale evenwicht tussen AB houders werknemers en IB ondernemers

•

De huidige schijfgrens van 395 000 euro werkt actieve fiscale planning in de hand bijvoorbeeld door het

aantrekkelijk te maken om BV s op te splitsen
Onderstaande tabel geeft dekkingsvarianten via deze instrumenten weer Desgewenst kan gekozen

•

worden voor een combinatie van de twee maatregelen Let op in onderstaande tabel wordt uitgegaan
van de bestaande
van

beleidsmatige context Indian dezelfde instrumenten ook ingezet worden voor dekking

de opgave in box 3

pakt de maatvoering anders uit Het is van belang om in het totale eindbeeld

ervoor te zorgen dat tarieven en

in standen in min

schijven niet van jaar op jaar been en weer springen

is saldoverslechterend

lastenverlichting

1

Verhoging lage VPB tarief naar 16 9

2

Verlagen schijfgrens naar 230 000 in 2023 en 290 000 vanaf2024 huidig 395 000

•

in 2023 16 12

vanaf 2024

huidig 15

2023

2024

2025

Struc

lOOO

588

588

588

1000

588

588

588

Onderstaande tabel geeft een paar sleutels weer indien een andere maatvoering gehanteerd wordt

Opbrengst in € mid
naar €300 000

0 5

Verlagen schijfgrens vpb naar €200 000
Verlagen schijfgrens vpb naar €100 000

2 6

Verlagen schijfgrens vpb

Verhogen lage vpb tarief gegeven huidige schijfgrens

i

1 3

per

punt

0 5

Pagina 1 van 1

1197605

00031