Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2108
Vragen van de leden Van Hijum (CDA) en Straus (VVD) aan de minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de gemeentelijke leges voor opname
van gastouders in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK) (ingezonden
15 maart 2011).
Antwoord van minister Kamp (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 5 april 2011).
Vraag 1
Bent u bekend met de gewijzigde wet Kinderopvang volgens welke het sinds
1 januari 2010 voor gastouders verplicht is zich te registreren in het Landelijk
Register Kinderopvang (LRK)?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u uiteenzetten welke kosten gemeenten maken voor de opname van een
gastouder in het LRK en hoe hoog deze kosten gemiddeld zijn?
Antwoord 2
Gemeenten zijn wettelijk verantwoordelijk voor het toezicht op en de
handhaving van de kwaliteit van de kinderopvang. De precieze kosten van de
handeling die een gemeente verricht om een gastouder op te nemen in het
LRK, zijn mij niet bekend. In de keten van toezichts- en handhavingstaken die
gemeenten hebben alvorens te kunnen overgaan tot registratie is de tijd die
hieraan wordt besteed beperkt (zie ook het antwoord op vraag 5).
Vraag 3 en 4
Deelt u de mening dat het niet wenselijk is dat gemeenten kosten voor
registratie in rekening brengen aan gastouders?1 Zo ja,wat wilt u hieraan
doen? Zo nee, waarom niet?

1

ah-tk-20102011-2108
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Een toenemend aantal gemeenten heffen leges voor het in behandeling nemen van het
aanvragen tot registratie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Bent u het ermee eens dat het niet in de geest is van de gewijzigde wet
Kinderopvang om leges te heffen, aangezien dit een lastenverzwaring
betekent?2
Antwoord 3 en 4
Het heeft niet mijn voorkeur dat gemeenten leges in rekening brengen.
Gemeenten zijn daar echter wel toe bevoegd. In de gemeentewet is bepaald
dat gemeenten rechten mogen heffen voor diensten, maar daarop geen winst
mogen maken. Dit is een algemeen principe in de bestuurlijke verhoudingen
tussen rijk en gemeenten. Het spreekt voor zichzelf dat dergelijke algemene
principes niet ter discussie kunnen worden gesteld op basis van ervaringen in
één sector, de kinderopvang.
Verder is hier van belang dat de middelen die aan gemeenten beschikbaar
zijn gesteld voor toezicht en handhaving op de kinderopvangsector via de
reguliere sleutel worden verdeeld over gemeenten. Als gevolg daarvan kan
het zijn dat gemeenten met relatief veel gastouders in het overgangsjaar 2010
niet geheel zijn gecompenseerd via het gemeentefonds. Vóór 2010 was
immers niet bekend waar de gastouders zich in Nederland bevonden. Nu het
Landelijk Register Kinderopvang is gevuld, is echter specifieke informatie
beschikbaar over het aantal voorzieningen voor gastouderopvang per
gemeente. Dit biedt de kans om de verdeelsleutel voor 2012 en de jaren
daarna te verfijnen. De VNG onderzoekt deze mogelijkheid in overleg met de
ministeries van BZK en SZW. Als dit lukt, verwacht ik dat het aantal gemeenten dat leges heft zal dalen.
De passage over lastenverzwaring waar u op wijst, heeft betrekking op de
administratieve lasten die zouden toenemen als een vergunningplicht zou
worden opgelegd. Deze administratieve lasten nemen niet toe als leges
worden geheven.
Vraag 5
Welke voor- en nadelen ziet u in het voorstel om registratie van gastouders in
de LRK centraal te organiseren? Bent u voornemens om op dit terrein
stappen te zetten?
Antwoord 5
De registratie van een gastouder in het LRK is het sluitstuk van een zorgvuldig besluitvormingsproces waarvoor gemeenten wettelijk verantwoordelijk
zijn. Dit proces kan als volgt worden samengevat: het gastouderbureau dient
bij de gemeente een aanvraag in tot in exploitatiename van een voorziening
voor gastouderopvang, de gemeente geeft de GGD opdracht om te beoordelen of de gastouder voldoet aan de kwaliteitsvereisten, de GGD doet
onderzoek en brengt een (beknopt) verslag uit aan de gemeente, de
gemeenten neemt een besluit, de gemeente stuurt het gastouderbureau en
de gastouder een beschikking, de gemeente schrijft de gastouder al dan niet
in het LRK in. Deze zelfde stappen worden doorlopen als een aanvraag wordt
ingediend tot in exploitatiename van een kindercentrum of een gastouderbureau. Vanwege het grote belang van registratie voor betrokkenen is dit proces
omgeven door wettelijk waarborgen van zorgvuldigheid. Zo wordt een
gastouder van rechtswege geregistreerd als een gemeente niet binnen 10
weken een besluit neemt op een aanvraag. Voorts is in het proces van
GGD-controle sprake van hoor en wederhoor en heeft een aanvrager de
mogelijkheid van bezwaar en beroep in het geval de gemeente negatief
beschikt.
Het centraliseren van uitsluitend de registratiehandeling, bijvoorbeeld bij de
technisch beheerder van het LRK, levert geen efficiencywinst op. Het hiervoor
beschreven proces is pas een jaar geleden ingericht. Dit nu al wijzigen zou
bestuurlijk onverantwoordelijk zijn. Bovendien is er geen centraal apparaat
beschikbaar dat dit hele proces zou kunnen overnemen.
Ik verken op dit moment wel de mogelijkheden tot verbetering van de
effectiviteit van het toezicht door de GGD en de handhaving door gemeenten.
In dit kader wordt ook een mogelijke aanpassing van de verdeelsleutel voor
de toekenning van middelen aan gemeenten voor toezicht en handhaving op
2

In de Memorie van Toelichting bij de wijziging van de wet Kinderopvang staat dat een
meldingsplicht de voorkeur heeft boven een vergunningplicht. Een vergunningplicht strookt
immers niet met het beleid om de administratieve lasten terug te dringen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

de kinderopvang bezien. Ik ben voornemens uw Kamer hierover uiterlijk eind
april te informeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3