3
Nibud-cijfers�koopkrachtontwikkeling
Aan�de�orde�is�het�dertigledendebat�over�de�recent�door
het�Nibud�gepubliceerde�cijfers�over�de�koopkrachtontwikkeling.
De�voorzitter:
Ik�heet�de�minister�van�Sociale�Zaken�en�Werkgelegenheid�en�de�staatssecretaris�van�Financiën�van�harte�welkom.

Mevrouw�Karabulut�(SP):
Voorzitter.�In�december�vorig�jaar�kopte�de�Telegraaf:�ik
speel�het�spel�altijd�eerlijk.�Dat�was�in�een�interview�met
de�minister�van�Sociale�Zaken�en�Werkgelegenheid.�De
minister�zei�verder�dat�hij�nooit�wegloopt�voor�ingewikkelde�zaken.�Dat�gaan�we�vandaag�eens�testen.
Erkent�de�minister�dat�de�bezuinigingspolitiek�ouderen�keer�op�keer�keihard�raakt,�van�allerlei�kanten?�De�Wet
uniformering�loonbegrip,�de�versnelde�verhoging�van�de
AOW-leeftijd,�de�korting�op�de�pensioenen,�de�eigen�bijdrage�in�de�zorg,�de�afschaffing�van�de�huishoudelijke
verzorging,�de�hogere�huren;�de�stapel�is�eindeloos.�Van
alle�kanten�worden�ouderen�asociaal�hard�gepakt.
65-plussers�met�hoge�zorgkosten�zijn�al�helemaal�de�pineut.�NYFER�heeft�becijferd�dat�ouderen�die�niet�gezond
zijn,�tientallen�tot�honderden�euro's�per�maand�moeten
inleveren.�Meer�dan�de�helft�van�de�65-plussers�heeft�een
chronische�aandoening.�Waar�moet�je�als�chronisch�zieke�oudere�een�paar�honderd�euro�vandaan�halen?�Wij�krijgen,�net�zoals�anderen,�stapels�brieven.�Is�dat�eerlijk?�Is
de�minister�bereid�om�de�opeenstapeling�van�de�ellende�voor�deze�groep�in�kaart�te�brengen?�Wat�ik�vraag,�is
eigenlijk�hetzelfde�als�wat�de�minister�in�2011�aan�Rutte
vroeg:�breng�het�in�kaart,�dan�zult�u�zelf�ook�zien�dat�het
te�ver�gaat.
De�minister�heeft�op�één�punt�gelijk:�ouderen�zijn�niet
de�enige�groep�die�heel�hard�wordt�geraakt.�Mensen�met
de�laagste�inkomens,�chronisch�zieken,�gehandicapten,
huurders,�werklozen,�studenten;�iedereen�moet�bloeden.
Op�televisie�en�in�de�krant�is�het�uitgangspunt�van�het�kabinet�om�lagere�inkomens�te�ontzien�en�van�hogere�inkomens�wat�meer�te�vragen.�Nu�doen�we�even�de�realiteitscheck.�Alleenstaande�ouders�moeten�meer�dan�5%
inleveren.�Alle�uitkeringsgerechtigden�en�jonggehandicapten�moeten�eraan�geloven.�Na�het�vorige�kabinet�verbaas�ik�mij�wat�betreft�de�VVD�nergens�meer�over,�maar
dat�de�Partij�van�de�Arbeid�twee�bewindspersonen�naar
voren�schuift�die�deze�mensen�zo�hard�pakken,�als�"twee
sluipmoordenaars",�in�de�woorden�van�de�heer�Heerts
van�FNV,�had�ik�tot�12 september�nooit�durven�denken.
We�weten�dat�de�minister�het�sociaal�minimum�verlaagt�met�€ 2.000�op�jaarbasis.�Maar�wat�vraagt�de�minister�van�de�mensen�met�een�inkomen�boven�de�€ 125.000?
Wat�vraagt�de�minister�van�de�151.000�miljonairs�in�ons
land?�Er�is�nog�iets�wat�we�niet�in�de�plaatjes�kunnen�terugvinden.�Ik�zal�de�minister�helpen�met�een�opsomming.
De�huren�zijn�verhoogd.�In�zeven�jaar�tijd�is�de�koopkracht
bijna�10%�gedaald.�Volgens�onderzoek�kunnen�nu�al�bijna�1�miljoen�huishoudens�in�een�sociale�huurwoning�hun
huis�eigenlijk�niet�meer�betalen.�De�kale�huurquote�is

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

voor�velen�al�boven�de�30%.�De�cijfers�inzake�chronisch
zieken�en�gehandicapten,�studenten,�werklozen�zijn�allemaal�onbekend.�Zelfs�al�zou�je�het�willen,�als�je�het�niet
weet,�kun�je�het�eerlijke�verhaal�niet�vertellen.�Wil�de�minister�dit�in�ieder�geval�onderzoeken�en�de�Kamer�hierover�voor�Prinsjesdag�informeren?
Is�de�minister�ook�bereid�om�de�onzalige�3%,�de�norm
die�de�economie�aantast�en�die�mensen�van�hun�levensonderhoud�berooft,�te�laten�varen?�Diep�in�zijn�hart�gelooft�hij�daar�niet�in,�denk�ik.�Bijna�niemand�gelooft�er
meer�in,�behalve�één�persoon�in�het�Torentje.�Alleen�wanneer�de�minister�dit�heilige�regeltje�van�de�VVD�de�geschiedenisboeken�in�helpt,�kan�hij�werken�aan�goede,�sociale�alternatieven�in�plaats�van�werkloosheid,�armoede
en�uitsluiting.�Of�is�dit,�om�met�de�woorden�van�wethouder�Asscher�over�Rutte�I�te�spreken,�nu�simpelweg�het�logische�gevolg�van�dit�boekhouderskabinet,�het�boekhouderskabinet�van�Rutte�en�Asscher?
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Ik�hoor�mevrouw�Karabulut�een�gepassioneerd�verhaal
houden.�Zij�legt�terecht�de�vinger�bij�enkele�maatregelen
die�vooral�ouderen�hard�treffen.�Zij�noemde�onder�andere
de�maatregelen�in�de�zorg.�Een�daarvan�is�de�vermogensinkomensbijtelling.�We�voeren�waarschijnlijk�nog�een�ander�debat�over�de�eigen�bijdrage�die�ouderen�die�in�een
AWBZ-instelling�zitten,�moeten�betalen.�Die�is�nu�12%.
Welk�percentage�zouden�deze�ouderen�moeten�betalen
volgens�het�verkiezingsprogramma�van�de�SP?
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Dat�weet�ik�niet�uit�mijn�hoofd,�maar�ik�weet�wel�dat�wij
nooit�de�bedoeling�hebben�gehad�dat�de�maatregelen�op
deze�manier�zouden�uitwerken.�Het�kabinet�had�ons�daar
ook�niet�in�die�zin�over�ingelicht.�Het�eigen�huis�zou�bijvoorbeeld�niet�op�deze�manier�worden�meegeteld.�Daarom�vinden�wij�de�maatregelen�die�op�dit�moment�voorliggen,�onacceptabel.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Ik�heb�het�even�nagekeken�en�het�blijkt�dat�de�SP�een�vermogensinkomensbijtelling�van�16%�voorstelt.�Dat�betekent�dat�mensen�die�nu�maximaal�iets�meer�dan�€ 2.000
moeten�betalen,�bij�de�SP�straks�zelfs�meer�dan�€ 3.000
gaan�betalen.�Is�de�SP�bereid�om�kritisch�naar�zichzelf�te
kijken�en�te�zeggen�dat�zij�niet�echt�heeft�doorgehad�hoe
de�maatregelen�die�zij�zelf�heeft�voorgesteld,�zouden�uitwerken?�Is�de�SP�bereid�om�eerlijk�te�zeggen�dat�wij�allen
in�de�Kamer�bepaalde�maatregelen�misschien�niet�hebben�bedoeld�zoals�deze�nu�blijken�te�zijn?�Wil�zij�ook�daarover�het�eerlijke�verhaal�vertellen?
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Te�allen�tijde.

De�heer�Van�Vliet�(PVV):
Voorzitter.�Sinds�ik�Tweede�Kamerlid�ben,�heb�ik�nog�nooit
zo�veel�e-mails�gehad�over�een�actuele�kwestie�als�nu.�Het
betreft�de�nettoachteruitgang�van�het�inkomen�van�gepensioneerden.�Ik�geef�even�een�voorbeeld�uit�de�honderden.�Mevrouw�Burghout�schrijft�in�een�e-mail�het�volgende.
Vanmorgen�heb�ik�op�Teletekst�gelezen�dat�Lodewijk
Asscher�het�wel�mee�vindt�vallen�hoeveel�ouderen�er-

30 januari 2013
TK�46

46-3-3

Van�Vliet
op�achteruitgaan.�Wel,�door�belastingmaatregelen�deze
maand�alleen�al,�komt�mijn�man�€ 90�netto�lager�uit.�In
april�volgt�nog�7%�korting�op�zijn�pensioen.�Alles�is�duurder�geworden.�Al�twee�jaar�komt�er�niets�bij�en�gaat�er�alleen�maar�af.�Volgend�jaar�volgt�weer�2%�korting�op�het
pensioen.�Wat�nou,�"ouderen�gaan�er�niet�op�achteruit"?
Dit�is�een�schande�voor�het�land!�Mijn�man�krijgt�als�hij�65
wordt�drie�maanden�niets,�behalve�zijn�aanvullende�pensioen.�Zelf�moeten�we�dan�maar�zien�te�sprokkelen,�maar
er�valt�niets�te�sprokkelen.�Hij�heeft�zonder�een�dag�werkloos�te�zijn�geweest,�48�jaar�op�zijn�knieën�gewerkt�in�een
van�de�zwaarste�beroepen,�namelijk�als�autoplaatwerker.
Dit�is�nou�de�dank.�Nou,�kabinet,�ga�zo�door,�dan�krijgen
jullie�helemaal�geen�stemmen�meer.
Dit�was�één�voorbeeld�uit�honderden.�Ik�heb�echt�honderden�e-mails�gehad.�Wat�die�ouderen�nu�meemaken,
komt�natuurlijk�door�de�Wet�uniformering�loonbegrip.�Helaas,�daar�blijft�het�niet�bij.�Het�kabinet�verhoogt�de�btw.
Dat�raakt�iedereen.�Het�kabinet�verhoogt�de�assurantiebelasting.�Dat�raakt�iedereen.�Het�kabinet�verhoogt�de�accijnzen�op�brandstof,�alcohol�en�tabak.�Dat�raakt�velen.
Het�kabinet�handhaaft�frisdrankenbelasting�en�belasting
op�leidingwater.�Dat�raakt�iedereen.�Het�kabinet�komt�met
een�kolenbelasting�en�verhoogt�de�energiebelasting.�Dat
raakt�iedereen.�Het�kabinet�heft�btw�over�energiebelasting
en�accijns.�Dat�raakt�iedereen.�Het�kabinet�verhoogt�het
eigen�risico.�Dat�raakt�iedereen.�Het�kabinet�verhoogt�de
huren.�Dit�raakt�40%�van�iedereen.�Het�kabinet�verlaagt�de
hypotheekrenteaftrek.�Dit�raakt�de�andere�60%�van�iedereen.�Het�kabinet�verhoogt�de�pensioenleeftijd,�waardoor
65-plussers�in�een�gat�vallen�van�meerdere�maanden.
Nu�krijgen�we�twee�magere�briefjes,�eentje�van�minister�Asscher�en�eentje�van�staatssecretaris�Weekers.
Asscher�zegt�dat�de�koopkracht�van�ouderen�onder�druk
staat,�maar�dat�dit�voor�meer�groepen�geldt.�Zo�kan�ik�het
ook:�wij�pakken�jou,�maar�niet�getreurd,�want�wij�pakken
iedereen,�alleen�pakken�wij�jou�iets�harder�dan�de�rest.�De
heer�Weekers�zegt�vervolgens�over�de�Wet�uniformering
loonbegrip:�ik�heb�toch�een�puntenwolk�laten�zien?�Die
puntenwolk�bestaat�echter�uit�keiharde�hagelstenen�en
die�regent�nu�leeg�op�de�hoofden�van�de�ouderen,�de�militairen�en�de�Wajongers.�Die�budgetneutraliteit�pakt�dus
wel�erg�scheef�uit.�Beide�heren�geven�aan�dat�ook�de�inflatie�een�negatieve�duit�in�het�zakje�doet.�Ja,�zo�ken�ik�er
nog�wel�een�paar!�Die�inflatie�wordt�immers�vooral�veroorzaakt�door�de�lastenverzwaringen�van�dit�kabinet.�Wie
harkt�er�ook�weer�die�4�miljard�binnen�via�de�verhoogde
btw?�Wie�heeft�ook�alweer�die�rottige�forensentaks�ingeruild�voor�de�draconische�verhoging�van�de�assurantiebelasting?�Wie�verhoogt�ook�alweer�alle�accijnzen?�Wie
jaagt�ook�alweer�de�huren�op?�Wie�verhoogt�ook�alweer
het�eigen�risico�in�de�zorg?�Juist,�we�kunnen�het�in�koor
zeggen:�het�onzalige�duo�Rutte�en�Asscher.
Kortom,�ik�roep�het�kabinet�op�om�eerlijk�te�zijn�over�de
oorzaken�van�de�inflatie,�om�de�lastenverzwaringen�terug
te�nemen�en�vooral�om�de�ouderen�te�compenseren.
De�voorzitter:
Wilt�u�voor�mijn�gemoedsrust�voortaan�tussendoor�ook�af
en�toe�even�ademen?

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

De�heer�Van�Weyenberg�(D66):
Voorzitter.�Tijdens�de�verkiezingscampagne�had�mijn�partij�mooie�flyers�met�goudstaven�erop.�Daaronder�stond�de
tekst:�deze�krijgt�u�niet�van�ons.
D66�beloofde�in�de�verkiezingscampagne�geen�gouden�bergen,�want�gratis�geld�bestaat�helaas�nog�steeds
niet.�Als�Nederland�10%�economische�groei�kwijtraakt,
als�Nederland�40�miljard�moet�bezuinigen�om�de�overheidsfinanciën�op�orde�te�krijgen,�dan�voelt�iedereen�dat
–�hoe�erg�dat�ook�is�–�zwaar�in�de�portemonnee.�Wij�waren�daar�eerlijk�over.�De�Partij�van�de�Arbeid�en�de�VVD
waren�dat�helaas�een�stuk�minder;�wat�zeg�ik:�niet!�Koopkrachtkampioenen�waren�het!�Iedereen�kreeg�€ 1.000�van
de�VVD. Valse�beloften,�hard�gebroken!�Maar�ja,�het�was
natuurlijk�ook�een�nivelleringsfeest,�en�dan�krijg�je�dat.
In�de�brief�van�minister�Asscher�wordt�een�overzicht
gegeven�van�de�koopkrachtontwikkeling.�En�het�ligt�niet
aan�ons,�is�toch�een�beetje�de�strekking.�En�de�tabel�zegt
eigenlijk�dat�het�kabinet-Rutte/Asscher�maar�een�beperkt
koopkrachteffect�tot�gevolg�heeft.�Dat�valt�me�van�de�minister�tegen.�Hij�moet�zich�niet�achter�Rutte�I�en�het�begrotingsakkoord�verschuilen.�Die�maatregelen�heeft�het�huidige�kabinet�willens�en�wetens�overgenomen.�Had�het�dat
niet�gedaan,�dan�had�het�nog�voor�30�miljard�aan�maatregelen�moeten�nemen.�Dus�zeg�ik�tegen�de�minister:�neem
daar�nu�afstand�van�en�ga�gewoon�staan�voor�de�zware
opgave�waarvoor�u�bent�gesteld!
Ik�heb�kort�nog�drie�specifieke�punten.�In�de�aangenomen�motie-Heerma/Van�Weyenberg�wordt�gevraagd�om
inzicht�in�koopkracht�en�participatie.�Wat�doet�dit�kabinet
nu�echt�om�banen�te�creëren?�Wat�betekent�de�stapeling?
Wij�wilden�die�informatie�graag�voor�de�behandeling�van
de�Voorjaarsnota�hebben.�Dat�is�immers�een�belangrijk
besluitvormingsmoment.�Nu�wil�de�minister�wachten�tot
de�SZW-begroting�en�vergeet�hij�de�werkgelegenheidseffecten.�Ik�verzoek�de�minister�om�alsnog�de�motie�onverkort�en�op�het�afgesproken�moment�uit�te�voeren.
Dan�de�Wet�uniformering�loonbegrip.�Ik�dank�de�staatssecretaris�voor�zijn�brief.�En�ja,�het�integrale�koopkrachtbeeld�is�inderdaad�heel�belangrijk,�en�misschien�nog�wel
belangrijker�dan�geïsoleerde�effecten.�Ik�deel�zijn�observatie�dat�je�na�twee�jaar�moet�kijken�en�dat�er�natuurlijk
ook�nog�belastingkortingen�komen.�Desalniettemin�blijft
mijn�vraag�hoe�het�nu�eigenlijk�met�de�zzp'ers�zit.�Hun�positie�is�volledig�onderbelicht�in�de�brief.�Is�er�naar�het�oordeel�van�de�minister�sprake�van�echte�extreme�uitschieters�waar�wat�voor�moet�gebeuren?
Ik�noem�ten�slotte�de�nivelleringsoperatie.�Mensen�met
een�inkomen�vanaf�€ 23.000�houden�dankzij�dit�kabinet
van�elke�verdiende�euro�nog�€ 0,48�over.�Ja,�het�is�gelukt�met�de�vlaktaks.�Maar�wel�op�52%!�Als�een�werkgever�€ 100�beschikbaar�heeft�voor�loonstijgingen�houdt
de�werknemer�er�aan�het�eind�van�de�dag�€ 25�netto�van
over.�Kan�minister�Asscher�nu�eindelijk�inzicht�geven�in�de
werkgelegenheidseffecten�van�deze�nivelleringsoperatie?
Ik�heb�hem�dat�al�vaker�gevraagd.�Hoeveel�banen�kost�het
nivelleringsfeest?�En�hoeveel�werkenden�hebben�nu�een
marginale�druk�die�hoger�is�dan�50%,�nu,�en�in�2017?
Ik�sluit�af.�Koopkrachtverlies�is�onvermijdelijk�tijdens
een�economische�crisis.�We�kunnen�er�wel�voor�zorgen
dat�er�sprake�is�van�een�evenwichtig�beeld�en�dat�extreme
uitschieters�worden�voorkomen.

30 januari 2013
TK�46

46-3-4

Voortman

Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Voorzitter.�De�cijfers�liegen�er�niet�om.�Komend�jaar�gaan
veel�mensen�er�in�koopkracht�op�achteruit.�Vandaag�hebben�verschillende�partijen�al�stilgestaan�bij�de�koopkrachtgevolgen�voor�uiteenlopende�groepen�in�onze�samenleving.�Met�name�de�gevolgen�voor�ouderen�en�gepensioneerden�zullen�uitgebreid�aan�bod�komen.�Ik�wil�daarom�graag�beginnen�met�te�benadrukken�dat�mijn�fractie
in�het�debat�over�inkomensverlies�vooral�kijkt�naar�draagkracht.�Gepensioneerd�betekent�immers�niet�bij�voorbaat
arm�of�juist�rijk.�Zo�zijn�er�ouderen�met�veel�vermogen�en
een�groot�pensioen.�Aan�de�andere�kant�kennen�we�vele
schrijnende�voorbeelden�van�gepensioneerden�die�al�jaren�nauwelijks�kunnen�rondkomen.�Ik�wil�mijn�collega's
oproepen�om�vooral�dit�onderscheid�niet�uit�het�oog�te
verliezen,�tenminste�als�zij�mij�steunen�in�de�opvatting�dat
de�sterkste�schouders�de�zwaarste�lasten�zouden�moeten�dragen.�Volgens�GroenLinks�doet�het�kabinet�dat�onvoldoende.�Van�eerlijk�delen�komt�te�weinig�terecht.�Gisteravond�stuurde�het�kabinet�een�brief�met�de�strekking
dat�het�allemaal�wel�meevalt.�De�gegevens�in�de�brief�zijn
echter�incompleet.�Zaken�als�de�huurmaatregelen,�de�kinderopvangtoeslag�en�de�tegemoetkoming�voor�chronisch
zieken�en�gehandicapten�zijn�niet�meegenomen�in�de�cijfers.�Het�kabinet�geeft�daarmee�een�veel�rooskleuriger
beeld�van�de�werkelijkheid.
Ik�maak�mij�zorgen�over�mensen�met�een�uitkering.�Zij
krijgen�voor�het�vierde�jaar�op�rij�te�maken�met�een�koopkrachtdaling.�Met�name�de�gezinnen�met�kinderen�worden�getroffen:�zo�wordt�maar�liefst�400�miljoen�bezuinigd
door�de�WWB-toeslag�voor�alleenstaande�ouders�af�te
schaffen,�wat�maar�gedeeltelijk�wordt�gecompenseerd.
Maar�niet�alleen�alleenstaanden�in�de�bijstand�worden
hard�getroffen.�Ook�een�paar�in�de�bijstand�met�kinderen
gaat�er�maar�liefst�2%�in�koopkracht�op�achteruit.�Dat�is
€ 432�per�jaar,�wat�bijvoorbeeld�gelijkstaat�aan�een�jaar
babyvoeding�of�zwemles.�Dergelijke�bedragen�kunnen
een�enorm�onderscheid�maken�tussen�kinderen�van�rijke
en�arme�ouders;�een�verschil�dat�levenslang�doorwerkt.
Hoe�valt�dit�kabinetsbeleid�te�rijmen�met�de�uitspraken
van�de�Partij�van�de�Arbeid�tijdens�de�verkiezingen,�dat�de
pijn�van�de�crisis�eerlijk�verdeeld�zou�worden?�Graag�een
reactie.
Nu�de�zzp'ers.�Het�kabinet�gaat�maar�liefst�een�half�miljard�op�deze�groep�bezuinigen.�Net�als�bij�gepensioneerden�geldt�dat�de�ene�zzp'er�de�andere�niet�is.�GroenLinks
wil�vooral�de�zzp'er�met�een�klein�tot�gemiddeld�inkomen
ontzien.
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Voorzitter.�Ik�heb�een�vraag�voor�mevrouw�Voortman.�Zij
noemde�de�uitkeringsgerechtigden�en�de�alleenstaande�ouders.�Dat�is�echt�een�groep�mensen�voor�wie�dit
heel�pijnlijk�is.�Het�kabinet�heeft�hen�gecompenseerd,�onder�andere�ten�opzichte�van�het�Kunduzakkoord.�Ik�ben
benieuwd�hoe�mevrouw�Voortman�dat�beoordeelt�ten
opzichte�van�de�deelname�van�GroenLinks�zelf�aan�het
Kunduzakkoord.�Daardoor�is�immers�een�deel�van�die
grote�teruggang�veroorzaakt.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Dat�bedrag�is�voor�een�groot�deel�veroorzaakt�onder�Rutte
I. Inderdaad�hebben�we�in�het�Lenteakkoord�niet�alles
kunnen�compenseren,�maar�de�Partij�van�de�Arbeid�heeft

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

ervoor�gekozen�om�dit�over�te�nemen�en�heeft�vervolgens�ook�nog�andere�maatregelen�genomen�die�juist�deze
groepen�extra�duperen.
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Mevrouw�Voortman�vraagt�het�kabinet�terecht�om�eerlijk
te�zijn.�Ik�vraag�haar�nu�ook�om�eerlijk�te�zijn.�Zij�zegt�terecht�dat�het�haar�niet�is�gelukt�om�Rutte�I�te�compenseren;�het�is�zelfs�nog�wat�sterker�geworden.�Zij�moet�dan
niet�de�Partij�van�de�Arbeid�verwijten�dat�deze�het�wel
voor�een�groot�deel�heeft�gecompenseerd,�maar�niet�alles
heeft�kunnen�compenseren.�Als�zij�dat�zelf�helemaal�niet
heeft�gedaan,�lijkt�mij�dat�een�oneerlijke�voorstelling�van
zaken.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Dát�is�nu�juist�een�onjuiste�voorstelling�van�zaken.�Wij
hebben�dat�wel�gedaan�ten�opzichte�van�Rutte�I. Wij�hadden�misschien�wel�meer�kunnen�doen,�maar�u�had�in
ieder�geval�zeker�meer�kunnen�doen.�Ik�zal�dat�zo�aan�de
orde�laten�komen.
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Ik�raad�mevrouw�Voortman�aan�om�de�brief�nog�even
goed�te�lezen,�want�daarin�is�prima�op�een�rij�gezet�wat
er�is�gebeurd�onder�Rutte�I,�inclusief�het�Kunduzakkoord,
en�daarna.�Zij�kan�dan�zien�dat�juist�die�groep�extra�is�gecompenseerd,�tot�een�grens�waarbij�werken�moet�lonen.
Zij�kan�mij�of�de�Partij�van�de�Arbeid�niet�verwijten�dat
wij�dat�niet�hebben�gedaan.�Wij�hebben�gedaan�wat�zij
heeft�nagelaten.�Dat�kan,�ik�begrijp�dat�GroenLinks�keuzes�moest�maken,�maar�laat�haar�daar�dan�wel�eerlijk�over
zijn.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Ik�kan�dat�wel.�Mevrouw�Hamer�liet�eventjes�achterwege�dat�dit�kabinet�ook�nog�een�aantal�andere�maatregelen�neemt.�Kijk�naar�de�inkomensafhankelijke�huurverhoging,�waarmee�dit�kabinet�zelfs�veel�verder�gaat�dan�Rutte
I. Daarvan�zou�de�Partij�van�de�Arbeid�zich�veel�meer�rekenschap�mogen�geven.�Voorzitter.�Mijn�fractie�zou�graag
zien�dat�zzp'ers�met�een�klein�tot�gemiddeld�inkomen
worden�ontzien.�Ik�stel�daarom�voor�dat�zij�worden�gecompenseerd�voor�het�afschaffen�van�de�zelfstandigenaftrek,�de�fiscale�oudedagsreserve,�de�meewerkaftrek,�de
startersaftrek�en�de�S&O-aftrek.�Dat�kan�ook,�mits�het�tarief�van�de�winstbox�dat�het�kabinet�wil�invoeren,�zorgvuldig�wordt�vastgesteld.�Is�het�kabinet�bereid,�te�differentiëren�in�het�tarief�van�de�winstbox�zodat�zzp'ers�die�relatief
veel�winst�maken,�een�hogere�bijdrage�leveren�en�zelfstandigen�die�weinig�winst�maken,�bijvoorbeeld�starters,
worden�ontzien?�Dat�zou�echt�eerlijk�delen�zijn,�mevrouw
Hamer!�Graag�een�reactie�van�de�minister.�Overigens�heb
ik�ook�op�dit�punt�een�motie�klaar�liggen.
Politiek�is�keuzes�maken.�Wie�roept�dat�bepaalde�groepen�ontzien�moeten�worden,�moet�ook�aangeven�waar
het�geld�dan�wel�vandaan�moet�komen.�GroenLinks�vindt
dat�echt�hoge�inkomens�te�veel�worden�ontzien.�Op�het
moment�dat�je�niet�het�lef�hebt�om�de�echt�hoge�inkomens�aan�te�spreken,�kun�je�naar�mensen�met�een�laag
tot�modaal�inkomen�geen�geloofwaardig�verhaal�houden�dat�iedereen�moet�inleveren.�Ik�hoor�graag�van�de
minister�én�van�de�PvdA-fractie�of�zij�bereid�zijn�om�de
crisisheffing�voor�mensen�met�een�inkomen�boven�de
€ 150.000�structureel�te�maken�of�in�ieder�geval�een�aantal�jaren�langer�in�te�voeren.�Zo�niet,�dan�blijft�er�niks�over

30 januari 2013
TK�46

46-3-5

Voortman
van�die�mooie�woorden�over�het�eerlijk�verdelen�van�de
pijn!

Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Voorzitter.�We�spreken�vandaag�over�brieven�die�het�kabinet�de�afgelopen�dagen�naar�de�Kamer�heeft�gestuurd.
Zo�hebben�we�gisteravond�opnieuw�een�brief�binnengekregen�over�de�koopkrachtplaatjes�en�afgelopen�maandag
een�brief�van�de�staatssecretaris�over�de�Wul.
Uit�alle�koopkrachtplaatjes�rijst�het�beeld�dat�mensen�er
in�het�algemeen�niet�op�vooruitgaan.�Dat�zou�ook�verwonderlijk�zijn,�want�we�zitten�nu�eenmaal�in�een�economische�crisis.�We�zullen�allemaal�iets�moeten�bijdragen�en
daar�is�het�kabinet�ook�volstrekt�eerlijk�over�geweest.�Vervolgens�rijst�natuurlijk�wel�de�vraag�welke�groepen�worden�ontzien�en�welke�groepen�niet�worden�ontzien.
We�hebben�inmiddels�verschillende�keren�met�elkaar
gedebatteerd�over�de�keuze�van�het�kabinet�om�hoge�inkomens�harder�te�treffen�dan�lage�inkomens,�een�keuze
waarvoor�de�Partij�van�de�Arbeid�het�kabinet�zeer�dankbaar�is.�Het�kabinet�probeert�met�name�de�allerlaagste�inkomens�te�ontzien,�of�het�nu�gaat�om�ouderen�of�om�andere�groepen.
De�voorzitter:
Ik�zie�mevrouw�Karabulut�verlangend�aan�de�interruptiemicrofoon�staan.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Voorzitter,�daar�zijn�we�hier�per�slot�van�rekening�natuurlijk�ook�voor�gekomen.
Diederik�Samsom,�uw�leider,�heeft�meermaals�getwitterd�dat�uitschieters�van�meer�dan�6%�koopkrachtverlies,�gecompenseerd�zullen�worden.�U�weet�echter�net�zo
goed�als�ik�dat�ouderen�onevenredig�hard�worden�gepakt.
Ze�gaan�er�vaak�meer�dan�6%�op�achteruit.�Deelt�u�mijn
mening�dat�het�koopkrachtverlies�door�de�stapeling�van
maatregelen�in�kaart�moet�worden�gebracht�en�dat�we�dat
koopkrachtverlies,�zoals�beloofd,�moeten�compenseren?
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Mevrouw�Karabulut�heeft�mij�in�een�debat�een�dergelijke�belofte�nooit�horen�doen.�Maar�ook�Diederik�Samsom,
denk�aan�de�verkiezingsavond,�heeft�nadrukkelijk�gezegd
dat�hij�geen�beloftes�doet.�Natuurlijk�zullen�we�kijken�naar
de�schrijnende�gevallen.�Als�mevrouw�Karabulut�mij�de
gelegenheid�geeft�om�mijn�betoog�af�te�maken,�kan�ik
daar�ook�iets�over�zeggen.�Algemene�beloftes�en�sprookjes�ga�ik�vandaag�niet�vertellen.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Maar�ik�ga�u�en�uw�partijleider�wel�aan�uw�uitspraken
houden.
De�voorzitter:
Niet�mijn�partijleider!
Mevrouw�Karabulut�(SP):
De�partijleider�van�mevrouw�Hamer.�Laten�we�het�maar
even�niet�hebben�over�uw�partijleider.
De�voorzitter:
Ik�bedoel�duidelijk�te�maken�dat�het�goed�gebruik�is�om
via�de�voorzitter�te�spreken.

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

Mevrouw�Karabulut�(SP):
Zeker,�voorzitter.
Voorzitter.�De�heer�Samsom�twitterde:�"Meer�dan�6%
befaamde�unieke�uitschieters�zijn�niet�meer�uniek.�Die
moeten�worden�gecompenseerd."�Eerder�zei�de�heer
Samsom�over�Rutte�I�dat�de�forse�bezuinigingspolitiek�het
land�in�een�recessie�en�in�de�werkloosheid�heeft�gestort.
Ik�herhaal�mijn�vraag.�Gaan�we�de�uitschieters�die�er�wel
degelijk�zijn�voor�ouderen�compenseren?�Gaat�mevrouw
Hamer�ons�steunen�in�het�voorstel�om�dat�allemaal�netjes
in�kaart�te�brengen,�opdat�zij�en�ik�en�vooral�de�minister
het�eerlijke�verhaal�kunnen�vertellen�en�opdat�we�het�vervolgens�kunnen�compenseren?�Of�vindt�mevrouw�Hamer
het�best�dat�onze�ouderen�zo�onevenredig�hard�en�asociaal�worden�gepakt?
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
De�vraag�die�mevrouw�Karabulut�nu�stelt,�lijkt�mij�vrij
suggestief.�Laat�ik�proberen�om�die�vraag�rationeel�te�beantwoorden.�Natuurlijk�zullen�we�ernaar�moeten�kijken
als�er�echt�heel�schrijnende�gevallen�zijn.�Ik�heb�al�het
verzoek�gesteund�om�alle�informatie�op�een�rijtje�te�krijgen.�Dat�heb�ik�gisteren�gedaan�tijdens�de�regeling.�Daarom�hebben�we�vandaag�ook�een�brief�gekregen.�Als�mevrouw�Karabulut�goed�naar�alle�brieven�kijkt,�ziet�zij�in�het
algemene�koopkrachtbeeld�twee�effecten�voor�ouderen.
Ouderen�die�alleen�AOW�hebben,�zitten�in�de�plus�en�de
AOW'ers�met�€ 10.000�zitten�in�de�min.�Ik�ben�het�direct
met�mevrouw�Karabulut�eens�dat�dit�een�heel�grove�categorie�is.�"AOW�plus�€ 10.000"�kan�immers�betekenen
plus�€ 10.000�en�€ 0,05�betekenen,�maar�het�kan�ook�plus
€ 60.000�betekenen.�Waar�wij�ons�zorgen�over�maken,�zijn
de�mensen�die�precies�op�het�randje�zitten,�rondom�die
€ 10.000.�Daar�hebben�wij�ons�altijd�druk�over�gemaakt,
ook�bij�het�pensioenakkoord.�Als�de�SP�ons�toen�had�gesteund,�hadden�we�misschien�nu�in�een�heel�andere�situatie�gezeten.�Als�ik�de�gelegenheid�krijg�om�mijn�betoog�af
te�maken,�dan�zal�ik�over�die�groep�iets�zeggen.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Voorzitter.
De�voorzitter:
Zullen�we�het�voorstel�van�mevrouw�Hamer�volgen�dat�zij
eerst�haar�betoog�op�dit�punt�afmaakt�en�dat�u�daarna�de
gelegenheid�krijgt�om�weer�te�interrumperen?
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Prima.�Ik�vind�het�heel�spannend.
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Voorzitter.
De�voorzitter:
Ik�zie�de�heer�Krol�bij�de�interruptiemicrofoon�staan.�Het�is
misschien�ook�aardig�als�u�dan�even�wacht,�of�wilt�u�specifiek�op�dit�punt�interrumperen?
De�heer�Krol�(50PLUS):
In�een�van�haar�laatste�zinnen�zei�mevrouw�Hamer�dat
de�mensen�met�de�hoogste�inkomens�er�het�meest�op
achteruit�zouden�gaan.�De�Volkskrant�heeft�vorige�week
een�prachtig�overzichtje�gepubliceerd.�Ik�wil�dat�dadelijk�graag�aan�mevrouw�Hamer�geven.�Daaruit�blijkt�dat
de�gevolgen�van�de�belastingwijzingen�voor�een�aanvullend�pensioen�het�meest�negatief�uitpakken�voor�mensen

30 januari 2013
TK�46

46-3-6

Hamer
met�een�klein�aanvullend�pensioen.�Zij�gaan�er�tot�bijna
6%�op�achteruit,�terwijl�dat�voor�de�mensen�met�en�aanvullend�pensioen�van�boven�de�€ 20.000�per�maand�nog
minder�dan�1%�is.�Het�is�dus�niet�waar�wat�u�zegt,�mevrouw�Hamer.
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
U�weet�misschien�ook�dat�die�cijfers�later�voor�een�deel
gecorrigeerd�zijn,�maar�laten�wij�daarover�vandaag�niet
kibbelen.�Ik�speel�uw�vraag�door�aan�de�minister.�Laat�hij
straks�precies�uitleggen�hoe�het�zit.�De�brieven�die�wij�van
het�kabinet�hebben�gekregen,�geven�allemaal�hetzelfde
beeld,�ongeacht�of�het�over�de�Wul�gaat�of�over�de�koopkrachtmaatregelen:�mensen�met�alleen�AOW�gaan�erop
vooruit,�mensen�met�een�pensioen�gaan�erop�achteruit.�Ik
maak�me,�hopelijk�met�u,�zorgen�over�de�mensen�met�dat
heel�kleine�pensioen.
Voorzitter.�Ik�was�gebleven�bij�de�uitspraak�dat�wij�natuurlijk�aldoor�naar�algemene�koopkrachtplaatjes�kijken.
In�mijn�mailbox�krijg�ik�heel�andere�verhalen.�Ik�krijg�verhalen�over�individuele�situaties,�die�natuurlijk�allemaal
net�weer�iets�anders�zijn�dan�wat�we�in�de�algemene
koopkrachtplaatjes�terugzien.�Dat�maakt�deze�debatten
ook�zo�moeilijk.�Ik�wil�de�indruk�wegnemen�dat�de�Partij�van�de�Arbeid�zich�geen�zorgen�zou�maken�over�al�die
mensen�die�ons�een�mail�sturen,�omdat�we�in�zijn�algemeenheid�zien�dat�het�koopkrachtplaatje�van�een�bepaalde�groep�er�goed�uitziet.�Ik�wil�niets�bagatelliseren,�maar
ik�kan�het�ook�niet�mooier�maken�dan�het�is.�Als�we�zo
veel�moeten�bezuinigen,�dan�voelen�mensen�dat�en�zullen
wij�ervoor�moeten�zorgen�dat�we�maatwerk�leveren.�Twee
weken�geleden�stonden�we�hier�laat�op�de�avond�een�debat�over�de�jeugdwerkloosheid�te�voeren.�Het�huis�was
te�klein�omdat�er�van�de�100�miljoen�volgens�de�meeste
collega's�veel�te�weinig�geld�naar�de�jeugd�ging.�Dan�kan
het�niet�zo�zijn�dat�wij�vandaag,�precies�andersom,�zeggen�dat�alles�naar�de�ouderen�moet.�Wij�zullen�naar�al�die
groepen�moeten�kijken,�vooral�naar�de�groepen�die�het
het�meest�moeilijk�hebben.
Ik�heb�een�paar�vragen�over�de�brieven�die�wij�hebben
gekregen,�allereerst�over�de�Wul.�Ik�begrijp�dat�het�zo�in
elkaar�zit�dat�er�een�voordeel�zit�in�de�heffingskorting,�dat
sommige�ouderen�ervoor�kiezen�om�dat�niet�bij�het�pensioengedeelte�maar�bij�het�AOW-gedeelte�te�doen�en�dat
dit�voor�een�deel�ook�het�beeld�dat�nu�ontstaat�kan�vertekenen.
Ook�heb�ik�uit�de�brieven�begrepen�dat�de�effecten�die
de�Wul�heeft�in�2012�positief�waren�en�in�2013�nu�negatief
uitpakken,�dus�ik�wil�graag�weten�waarom�het�vorige�kabinet�indertijd�die�keuze�heeft�gemaakt.�De�staatssecretaris�was�daarbij.�Hij�kan�daarover�misschien�iets�zeggen.
Verder�wil�ik�graag�weten�wat�het�totaalbeeld�is.
Ik�wil�graag�van�beide�bewindslieden�weten�hoe�wij
omgaan�met�de�heel�schrijnende�gevallen,�waarvan�wij�allemaal�vinden�dat�dat�niet�de�bedoeling�kan�zijn�geweest.
Dan�hebben�wij�het�inderdaad,�zoals�ik�al�een�paar�keer
heb�gezegd,�over�de�ouderen�met�een�klein�pensioen,
maar�ook�over�ouders�met�een�gehandicapt�kind.�Dat�zijn
natuurlijk�de�moeilijke�gevallen.�Wij�hebben�de�brief�gezien�waarin�de�FNV�daarover�haar�grote�zorgen�uitspreekt.
Ik�vraag�de�minister�van�Sociale�Zaken�of�hij�bereid�is�om
juist�die�schrijnende�gevallen�te�agenderen�voor�het�sociaal�overleg.

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

Mevrouw�Karabulut�(SP):
Betrekken�bij�het�sociaal�overleg�is�leuk�en�aardig,�maar
de�fractie�van�mevrouw�Hamer�heeft�net�als�de�Kamer�als
geheel�natuurlijk�ook�een�verantwoordelijkheid�en�moet
weten�hoe�het�zit.�Het�gaat�niet�om�enkele�gevallen�maar
om�tienduizenden�of�honderdduizenden�personen.�Is�mevrouw�Hamer�het�met�mij�eens�dat�wij�dit�in�kaart�moeten
brengen,�ook�de�stapeling,�en�dat�wij�vervolgens�compensatiemaatregelen�moeten�vragen?
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Als�u�elke�dag�vraagt�om�het�in�kaart�te�brengen,�zal�ik
u�blijven�steunen,�want�ik�ben�nooit�tegen�informatie,
maar�u�had�al�gevraagd�om�dit�in�kaart�te�brengen.�Dat�is
waar�wij�vandaag�over�praten.�Als�u�dat�morgen�opnieuw
vraagt,�steun�ik�u�weer,�ik�ben�de�beroerdste�daarin�niet,
maar�het�gaat�er�natuurlijk�om�wat�je�gaat�doen.�Wij�kunnen�hier�nu�niet�die�problemen�allemaal�in�algemeenheid
oplossen.�Daarom�vraag�ik�juist�aandacht�voor�die�schrijnende�gevallen.�Er�zijn�een�paar�specifieke�groepen�waarover�wij�ons�allemaal�zorgen�maken,�namelijk�ouders�met
een�gehandicapt�kind�die�door�alle�maatregelen�in�de�zorg
extra�worden�getroffen�en�vooral�ouderen�met�een�klein
pensioen.�Wij�komen�hier�nog�te�spreken�over�de�overbruggingsregeling.�Dat�zijn�de�zorgen�die�ik�heb.�Het�lijkt
mij�goed�om�de�minister�te�vragen�dat�in�de�bespreking
mee�te�nemen�nu�er�een�sociaal�overleg�is.�De�FNV�heeft
dit�ook�zelf�geagendeerd�voor�dat�sociaal�overleg.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Dan�ga�ik�ervan�uit�dat�mevrouw�Hamer�en�haar�fractie
een�aantal�voorstellen�op�dit�punt�die�ik�in�tweede�termijn
zal�indienen�zal�steunen.�De�tweede�vraag�betreft�natuurlijk�de�mensen�met�de�lage�inkomens.�Het�is�zo�gemakkelijk�om�te�doen�wat�mevrouw�Hamer�nu�doet.�Ik�wijs�op
de�alleenstaande�bijstandsmoeder�die�meer�dan�5%�moet
inleveren�en�die�fors�wordt�gekort,�en�op�de�huurders�die
niet�meer�kunnen�rondkomen.�Is�mevrouw�Hamer�ook�bereid�ook�voor�die�specifieke�groepen�alle�stapelingseffecten�in�kaart�te�brengen�en�om�van�de�miljonairs,�de�mensen�met�de�allerhoogste�inkomens�in�dit�land,�iets�te�vragen�zodat�wij�anderen�die�echt�niets�kunnen�dragen,�die
al�arm�zijn,�kunnen�compenseren?
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Het�laatste�hebben�wij�al�gedaan.�Daar�is�ook�grote�commotie�over�geweest�in�het�regeerakkoord.�Het�huis�was�te
klein�toen�het�ging�over�de�zorgpremie,�omdat�de�hoogste�inkomens�werden�geraakt.�Dat�bent�u�nu�misschien
voor�het�gemak�vergeten.�De�laagste�inkomens�worden
ontzien.�Ik�heb�vandaag�duidelijk�gezegd�voor�welke�groepen�ik�aandacht�vraag.�Ik�ga�u�maar�meteen�uit�de�droom
helpen.�Ik�ga�uw�voorstellen�vandaag�niet�steunen.�Ik�heb
steeds�gezegd,�in�elk�debat,�dat�het�sociaal�overleg�nu
gaande�is�en�dat�ik�dat�niet�voor�de�voeten�ga�lopen,�met
welk�voorstel�dan�ook.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Concluderend,�allemaal�praatjes�voor�de�bühne.�Praatjes
vullen�geen�gaatjes.�Mevrouw�Hamer�…
De�voorzitter:
Mevrouw�Karabulut,�u�hebt�de�tweede�termijn�om�conclusies�te�trekken�in�de�richting�van�de�PvdA. Ik�heb�u�ruimschoots�de�gelegenheid�gegeven�om�te�interrumperen.
Dat�zult�u�moeten�toegeven.

30 januari 2013
TK�46

46-3-7

Hamer
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Toch�vind�ik�het�vervelend,�voorzitter,�als�overeind�blijft
wat�mevrouw�Karabulut�zei�over�de�praatjes.�Ik�zeg�tegen
mevrouw�Karabulut:�kijk�nog�even�naar�uw�eigen�verkiezingsprogramma.�Kijk�nog�even�wat�daarin�staat�over�vermogenstoetsen,�waardoor�mensen�nóg�meer�worden�geraakt.�Kijk�nog�even�wat�daarin�staat�over�de�AOW�die�inkomensafhankelijk�wordt�gemaakt.�Laten�we�elkaar�dus�in
dit�opzicht�eerlijk�tegemoet�treden.
De�voorzitter:
Misschien�kan�mevrouw�Karabulut�daarop�in�haar�tweede�termijn�nog�reageren.�Mevrouw�Voortman�wil�ook�een
vraag�stellen.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Ik�heb�twee�vragen.�Mijn�eerste�vraag�gaat�over�de�vermogenstoets�in�de�AWBZ. Die�toets�werd�breed�gesteund
in�de�Kamer.�Vindt�de�Partij�van�de�Arbeid�dat�mensen�die
een�huis�hebben�maar�dat�niet�kunnen�verkopen,�bij�de
schrijnende�gevallen�horen�waarover�ze�het�net�had?
Mijn�tweede�vraag�gaat�over�de�crisisheffing�uit�het
Lenteakkoord.�Die�heffing�was�voor�één�jaar�bedoeld.�Wat
vindt�de�Partij�van�de�Arbeid�van�het�voorstel�om�die�heffing�te�verlengen,�om�de�opbrengst�daarvan�te�besteden
aan�de�mensen�met�de�laagste�inkomens?
De�voorzitter:
Er�zijn�twee�vragen�gesteld,�mevrouw�Hamer.
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
De�laatste�vraag�heb�ik�niet�goed�verstaan.
De�voorzitter:
Dan�antwoordt�u�eerst�op�de�eerste�vraag.
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Mijn�fractie�heeft�gisteren�een�voorstel�van�mevrouw
Leijten�gesteund�om�een�debat�te�voeren�met�de�staatssecretaris�van�VWS. Het�lijkt�mij�goed�om�dit�onderwerp�tijdens�dat�debat�te�bespreken.
De�voorzitter:
Herhaalt�u�uw�tweede�vragen�kort,�mevrouw�Voortman.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
De�tweede�vraag�ging�over�de�crisisheffing�voor�mensen
met�een�inkomen�boven�€ 150.000.�Is�de�Partij�van�de�Arbeid�bereid�om�de�looptijd�van�deze�heffing�te�verlengen,
zodat�we�de�opbrengsten�daarvan�kunnen�besteden�aan
de�mensen�met�de�laagste�inkomens?
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Ik�heb�al�gezegd�dat�ik�vandaag�geen�concrete�voorstellen�zal�steunen.�Ik�wil�graag�dat�de�problematiek�van�de
koopkrachtplaatjes,�en�met�name�van�de�mensen�die�het
het�moeilijkst�hebben,�helemaal�meegenomen�wordt�bij
het�sociaal�overleg.�Meer�krijgt�mevrouw�Voortman�niet
van�mij�vandaag.�De�Kamer�zegt�in�elk�debat�dat�het�goed
zou�zijn�als�er�een�sociaal�akkoord�zou�komen.�Gisteren�tijdens�het�vragenuur�riep�de�heer�Heerma�daartoe�nog�op.
Het�lijkt�me�daarom�belangrijk�om�niet�elke�minuut�met
een�ander�voorstel�te�komen�rond�deze�problematiek.

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Mevrouw�Hamer�reageert�niet�op�twee�concrete�voorstellen.�Zij�schuift�het�af�op�het�overleg�met�de�sociale�partners.�Dat�betekent�dat�mensen�die�naar�dit�debat�luisteren
en�zich�echt�zorgen�maken,�hier�helemaal�niets�aan�hebben.�Mevrouw�Karabulut�zei�dat�eigenlijk�zojuist�ook�al.
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Dat�is�de�conclusie�van�mevrouw�Voortman.�Ik�heb�een
ander�beeld�van�het�sociaal�overleg.�We�hebben�gisteren�een�brief�van�de�FNV�gelezen.�Daarin�worden�zaken
in�kaart�gebracht.�De�FNV�vraagt�om�dit�te�betrekken�bij
het�sociaal�overleg.�Dat�honoreer�ik.�Daarmee�stuur�ik�niemand�weg.�Ik�loop�ook�niet�voor�problemen�weg.�Ik�heb
al�gezegd�dat�de�zaken�moeilijk�zijn.�Mevrouw�Voortman
wil�in�haar�termijn�graag�vergeten�wat�zij�allemaal�in�het
Kunduzakkoord�heeft�gedaan�en�hoe�GroenLinks�het�pensioenakkoord�heeft�laten�vallen.�Ze�mag�dat�allemaal�vergeten,�maar�ik�ben�het�niet�vergeten.
De�voorzitter:
In�onze�termen�heet�dit�uitlokking.�Daarom�geef�ik�mevrouw�Voortman�nog�één�keer�het�woord,�maar�wij�moeten�een�herhaling�van�zetten�voorkomen.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Ik�ben�hierop�al�heel�duidelijk�ingegaan.�Ik�heb�ook�gezegd�dat�de�PvdA�juist�een�aantal�zaken�terugdraait.�Ik
heb�het�echter�over�de�crisisheffing�uit�het�Lenteakkoord,
dus�voor�mensen�met�een�inkomen�van�€ 150.000�of
meer.�Die�mensen�gaan�met�die�heffing�meer�betalen.�Op
dat�voorstel�geeft�de�Partij�van�de�Arbeid�niet�thuis.�Mevrouw�Hamer�draait�steeds�dezelfde�plaat�af,�maar�mensen�die�naar�dit�debat�kijken,�hebben�daar�niets�aan.
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
De�mensen�met�de�hoogste�inkomens�betalen�al�meer.
Daarover�is�veel�commotie�geweest.�Het�regeerakkoord
is�er�zelfs�voor�aangepast.�Alle�inkomensplaatjes�wijzen
uit�dat�mensen�met�de�hoogste�inkomens�meer�bijdragen.�Dat�was�niet�het�resultaat�van�het�Kunduzakkoord:
dat�weet�mevrouw�Voortman�ook.�Zij�houdt�nu�een�huilverhaal�over�mensen�met�pensioenen,�maar�GroenLinks
heeft�zelf�het�pensioenakkoord�om�zeep�geholpen.�Dat�is
op�zo'n�manier�gebeurd�dat�het�ook�niet�meer�te�repareren�valt.�Dat�is�allemaal�met�het�Kunduzakkoord�gebeurd.
Mevrouw�Voortman�wil�dat�niet�meer�weten.�Dat�kan�ik
me�eerlijk�gezegd�wel�voorstellen,�maar�het�is�wel�gebeurd.
De�heer�Van�Vliet�(PVV):
Mevrouw�Hamer�blijft�bewonderenswaardig�rustig.�Daaruit�maak�ik�op�dat�zij�de�aantasting�van�de�pensioenen
als�een�hamerstuk�wil�beschouwen.�In�de�tabellen�in�de
brieven�gaat�het�over�min�2,75%�en�over�plus�0,75%.�Wij
krijgen�hierover�echter�dagelijks�mails.�Daarin�gaat�het
vaak�over�een�netto�inkomensachteruitgang�van�tientallen
euro's�per�maand.�Mensen�zijn�zich�een�hoedje�geschrokken.�Dit�leeft�heel�sterk,�met�name�bij�de�gepensioneerden
met�een�klein�aanvullend�pensioen.
De�voorzitter:
Wat�is�uw�vraag,�mijnheer�Van�Vliet?

30 januari 2013
TK�46

46-3-8

Hamer
De�heer�Van�Vliet�(PVV):
De�tabellen�geven�dus�een�vertekend�beeld.�Daaruit�blijkt
niet�dat�er�sprake�is�van�een�inkomensachteruitgang�van
tientallen�euro's�netto�per�maand.�Wat�zegt�mevrouw
Hamer�daarover�tegen�de�gepensioneerden�die�nu�naar
het�debat�kijken?

in�een�interview�gezegd�dat�er�veel�onduidelijkheid�is�over
allerlei�koopkrachteffecten.�Sommige�kwesties�zijn�wel�bij
het�onderzoek�betrokken,�maar�andere�niet.�Hij�pleit�daarom�voor�een�groot�koopkrachtonderzoek�om�het�helemaal
duidelijk�te�krijgen.�Wat�vindt�mevrouw�Hamer�van�die
suggestie?

Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Mevrouw�Hamer�zegt�tegen�hen�dat�zij�graag�wil�weten
hoe�het�zit.�Daarom�heb�ik�zojuist�aan�de�staatssecretaris�gevraagd�wat�de�effecten�zijn�van�de�Wet�uniformering�loonbegrip,�de�Wul.�In�2012�heeft�daarin�een�positieve�compensatie�gezeten,�maar�nu�in�2013�een�negatieve.
De�heer�Van�Vliet�heeft�overigens�voor�de�Wul�gestemd.
Die�wet�is�in�de�periode�dat�de�PVV�het�kabinet�gedoogde
met�algemene�stemmen�aangenomen.�Het�lijkt�mij�goed
dat�wij�daarnaar�kijken,�want�dan�weten�wij�precies�hoe
het�in�elkaar�zit.�Ik�begrijp�dat�mensen�zich�een�hoedje
zijn�geschrokken.�Ook�daarom�moeten�wij�weten�hoe�het
in�elkaar�zit.�Ik�zeg�alleen�niet,�maar�dat�kan�de�heer�Van
Vliet�ook�niet�beloven,�dat�ik�het�allemaal�kan�repareren.
De�heer�Van�Vliet�vraagt�tevens�mijn�steun�voor�de�mensen�met�een�klein�pensioen.�Ik�heb�zojuist�gezegd�dat�wij
daarvoor�het�sociaal�overleg�heel�goed�in�de�gaten�moeten�houden.�Dit�heeft�overigens�ook�te�maken�met�hoe�de
AOW�en�de�overbruggingsregeling�in�elkaar�zitten.�Die
toezegging�had�de�heer�Van�Vliet�dus�al.

Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Ik�wil�de�voorzitter�van�de�FNV�de�kans�geven�om�alle�vragen�te�stellen�die�hij�wil�stellen.�Hij�kan�dat�doen�bij�het
sociaal�overleg.�Ik�ken�hem�goed�genoeg�om�te�weten�dat
hij�behoorlijk�kan�doorvragen.�Ik�heb�er�dus�alle�vertrouwen�in�dat�de�voorzitter�van�de�FNV�en�de�hele�vakbeweging�te�weten�komen�wat�ze�willen.�Ik�geloof�niet�dat�het
de�heer�Heerma�om�die�kwestie�gaat,�maar�hij�vroeg�mij
daar�wel�naar.�Vandaar�dit�antwoord.�Over�de�motie�hebben�wij�gisteren�in�de�procedurevergadering�afgesproken
dat�ik�die�nog�eens�goed�zal�bekijken�en�dat�ik�bij�de�volgende�procedurevergadering�laat�weten�of�er�een�extra
rappel�naar�het�kabinet�nodig�is.�Dat�hebben�wij�nu�nog
een�keer�afgesproken.

De�heer�Van�Vliet�(PVV):
Ik�blijf�ook�bewonderenswaardig�rustig,�maar�in�mijn�kop
kookt�het.�Wij�moeten�echt�iets�doen�aan�die�tientallen
euro's�netto�achteruitgang.�Als�dit�het�belachelijke�neveneffect�is�van�de�Wet�uniformering�loonbegrip,�dan�moeten�wij�samen�zoeken�naar�een�oplossing�om�dat�te�repareren,�desnoods�door�de�Wul�te�bevriezen.�De�heer�Van
Weyenberg�sprak�over�het�"loonbegriep".�Daarmee�zit
hij�een�beetje�in�de�goede�richting.�Wat�vindt�mevrouw
Hamer�van�mijn�suggestie?
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Ik�heb�al�gezegd�dat�ik�eerst�wil�weten�hoe�het�in�elkaar
zit.�In�de�brief�staat�dat�de�mensen�vorig�jaar�meer�hebben�gekregen,�maar�dat�ze�dit�jaar�minder�krijgen.�Ik�wil
weten�hoe�dat�zit,�want�ik�begrijp�dat�het�dan�tegen�elkaar�kan�worden�weggestreept.�Ik�constateer�wat�dit�betreft�dat�de�PVV�en�het�vorige�kabinet�in�2012�nog�het�zoet
hebben�gehad,�terwijl�dit�kabinet�te�maken�heeft�met�het
zuur.�Dat�is�heel�vervelend,�maar�een�en�ander�loopt�dan
wel�gelijk�op.�Ik�wil�dus�eerst�weten�hoe�dit�zit�in�relatie
tot�de�Wul.�Los�daarvan,�en�dat�kan�de�heer�Van�Vliet�weten�sinds�hij�deze�debatten�doet,�maak�ik�mij�het�meest
zorgen�over�de�mensen�met�dat�heel�kleine�pensioen.�Wij
hebben�de�situatie�voor�de�mensen�zonder�pensioen�weten�te�repareren,�maar�de�mensen�met�een�klein�pensioen
hebben�het�het�moeilijkst.�Voor�die�groep�vraag�ik�aan�de
minister�van�Sociale�Zaken,�maar�ook�aan�het�gehele�kabinet,�om�die�kwestie�mee�te�nemen�bij�het�sociaal�overleg.
De�heer�Heerma�(CDA):
Mevrouw�Hamer�spreekt�steeds�over�het�inzichtelijk�maken�van�zaken�en�het�leveren�van�maatwerk.�Gisteren�in
de�procedurevergadering�hebben�wij�gesproken�over�de
motie-Heerma/Van�Weyenberg�waarin�wordt�verzocht�om
die�cumulatiemaatregelen,�ook�met�het�oog�op�de�participatie.�De�voorzitter�van�de�FNV�heeft�afgelopen�maandag

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

De�heer�Heerma�(CDA):
Fijn�dat�mevrouw�Hamer�dat�hier�bevestigt,�maar�dit�was
mijn�vraag�niet.�Mijn�vraag�ging�over�de�suggestie�van
de�voorzitter�van�de�FNV�om�duidelijkheid�te�krijgen�over
de�verschillende�koopkrachtcijfers�in�al�die�onderzoeken.
Mevrouw�Hamer�stelt�dat�dingen�inzichtelijk�moeten�worden.�Natuurlijk�kan�de�FNV�van�alles�vragen�aan�tafel�bij
gelegenheid�van�het�polderoverleg,�maar�vindt�mevrouw
Hamer�ook�niet,�nu�zijzelf�heel�nadrukkelijk�spreekt�over
het�inzichtelijk�maken�van�zaken,�dat�de�Kamer�van�het
kabinet�mag�vragen�om�niet�nog�eens�met�allerlei�tabellen�te�komen,�met�de�toevoeging�dat�allerlei�maatregelen
nog�niet�zijn�meegenomen?�Mijn�collega�van�GroenLinks
refereerde�daar�zojuist�ook�aan.�Vindt�zij�het�ook�geen�tijd
worden�voor�een�groot�onderzoek�waarbij�alles�op�tafel
komt?
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Ik�begrijp�uw�behoefte�aan�cijfers,�mijnheer�Heerma.
Wij�kunnen�nog�veel�meer�koopkrachtplaatjes�vragen.�Ik
vind�het�beeld�dat�uit�de�brieven�naar�voren�komt�echter�helder.�Het�geeft�precies�aan�waar�de�problemen�zitten.�Voor�die�groep�heb�ik�aandacht�gevraagd.�Ik�zal�u�altijd�steunen�als�u�meer�onderzoek�of�informatie�wilt.�Ik
zal�dat�nooit�weigeren.�Ik�vind�namelijk�dat�wij�dat�horen
te�doen�voor�elkaar.�Ik�zeg�er�wel�bij�dat�wij�geen�schijnwerkelijkheid�moeten�creëren.�Uiteindelijk�blijkt�elke�email�die�wij�krijgen�weer�een�amendement�op�de�algemene�koopkrachtplaatjes.�Wij�kunnen�niet�alles�voor�iedereen�oplossen.�Wij�kunnen�wel�bekijken�of�wij�de�scherpe
randjes�kunnen�wegnemen.�Dat�kan�niet�vandaag�en�dat
hoeft�misschien�ook�niet.�Wij�kunnen�dat�wel�de�komende�periode�gaan�doen.�Wij�weten�allemaal�–�het�CDA�heeft
ons�steeds�aangesproken�op�het�op�orde�brengen�van�de
begroting�–�dat�wij�in�de�ruwste�economische�tijd�zitten
en�dat�het�hierna�beter�wordt.�Laten�wij�dat�tenminste�hopen.�Wij�kunnen�geen�sprookjes�beloven,�hoe�graag�wij
dat�ook�zouden�willen�en�hoezeer�wij�ook�meeleven�met
de�mensen�die�van�het�minste�moeten�rondkomen.�Dat
zal�immers�niet�gemakkelijk�zijn.

30 januari 2013
TK�46

46-3-9

Heerma

De�heer�Heerma�(CDA):
Voorzitter.�Het�ligt�niet�aan�ons�maar�aan�de�vorige�kabinetten�en�aan�de�pensioenfondsen.�Zo�luidt�de�samenvatting�van�de�brief�die�minister�Asscher�ons�gisterenavond
laat�stuurde.�Lekker�makkelijk.�Een�andere�veelgehoorde
opmerking,�ook�in�dit�debat:�ja,�het�is�crisis,�wij�voelen�het
allemaal.�Ook�lekker�makkelijk.�En�dan�vinden�wij�in�de
brief�van�gisterenavond�nog�koopkrachtplaatjes�die�ons
doen�geloven�dat�het�door�de�maatregelen�van�dit�kabinet
voor�veel�mensen�eigenlijk�beter�wordt.�Maar�een�klein
zinnetje�zegt:�allerlei�specifieke�maatregelen�zijn�hierin
niet�meegenomen.�Dank�je�de�koekoek!�Specifieke�maatregelen�als�kinderopvangtoeslag�en�de�miljarden�bezuinigingen�in�de�zorg�staan�er�niet�in.�Het�ligt�niet�aan�ons,
iedereen�voelt�de�crisis.�Kijk�eens�hoe�goed�wij�de�cijfers
hebben�opgepoetst!
Dat�is�de�ijzeren�defensielijn�die�het�kabinet�voert�als
het�zijn�handen�wast�in�onschuld.�Tegelijkertijd�voelen�wij
allemaal�steeds�meer�nattigheid.�De�stapeleffecten�zijn
voor�sommige�groepen�gewoon�heel�groot:�voor�ouders
met�kinderen,�vooral�als�ze�gebruikmaken�van�kinderopvang,�en�voor�ouderen�met�een�aanvullend�pensioentje.
Ik�wil�dan�ook�nogmaals�aandacht�vragen�voor�de�gevolgen�van�de�stapeling�voor�juist�deze�groepen,�voor�mensen�met�een�middeninkomen.�Denk�aan�de�kosten�van�de
kinderopvang,�de�bezuinigingen�op�kindregelingen�en�het
afschaffen�van�de�studiefinanciering.�Voor�de�laagste�inkomens�wordt�het�effect�vaak�weg�genivelleerd.�Dat�klopt,
maar�de�middeninkomens�betalen�heel�vaak�de�rekening.
Ook�in�de�brief�van�gisteren�wordt�er�dan�over�"de�hogere�inkomens"�gesproken.�Maar�in�de�tabellen�hebben�wij
het�over�twee�keer�modaal,�over�een�totaalinkomen�van
€ 60.000.�Bij�AOW'ers�ging�het�zelfs�over�AOW'ers�met
een�aanvullend�pensioen�van�€ 10.000.�Hoezo�hogere�inkomens?
Ik�ga�specifiek�in�op�de�positie�van�de�ouderen,�de�gepensioneerden�en�de�AOW'ers.�Ook�voor�deze�groep�kan
de�brief�van�minister�Asscher�de�effecten�niet�helemaal
wegpoetsen.�De�afgelopen�week�ontstond�er�grote�onrust
toen�mensen�hun�loonstrookje�zagen.�De�heer�Van�Vliet
refereerde�er�al�aan.�Ook�wij�ontvangen�hierover�honderden�brieven.�Het�kabinet�kan�toch�niet�anders�dan�erkennen�dat�de�cumulatie-effecten�andere�gevolgen�hebben
dan�vooraf�ingeschat�en�de�Kamer�voorgespiegeld?�Vinden�de�minister�en�de�staatssecretaris�niet�dat�spaarzaamheid�wel�erg�wordt�ontmoedigd�als�op�deze�manier�een
optelsom�gaat�gelden�voor�mensen�die�een�pensioen�opgebouwd�hebben�of�wat�vermogen?
Afgelopen�najaar�beloofde�de�fractievoorzitter�van�de
VVD,�de�heer�Zijlstra,�reparatie�indien�zou�blijken�dat�voor
grote�groepen�de�achteruitgang�meer�dan�5%�zou�zijn.�Belofte�maakt�schuld.�Waar�blijft�die�reparatie?
Ik�kom�te�spreken�over�de�werkgelegenheid.�Ik�denk�dat
heel�veel�mensen�in�Nederland�zouden�accepteren�dat�zij
iets�gaan�inleveren�–�mensen�begrijpen�best�dat�het�crisis
is�–�als�dat�zou�betekenen�dat�het�kabinet�banen�creëert
en�de�economie�uit�het�slop�helpt.�Maar�dat�gebeurt�niet.
De�minister-president�durfde�in�december�nog�te�stellen�dat�het�regeerakkoord�één�groot�werkgelegenheidsplan�is.�Wat�mij�betreft�valt�deze�uitspraak�in�de�categorie�"€ 1.000�extra�netto�voor�iedereen".�Het�cynische�is�dat
het�omgekeerde�waar�is.�Door�dit�regeerakkoord�is�een
werkgelegenheidsplan�hard�nodig,�want�de�lasten�worden
wel�verzwaard�en�er�wordt�wel�gesneden,�maar�er�worden

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

geen�banen�gecreëerd.�Mijn�slotvraag�is:�waar�blijft�dat
werkgelegenheidsplan?

Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Voorzitter.�Het�zijn�zware�tijden.�Dat�merken�we�allemaal
dagelijks�in�onze�mailbox.�We�merken�het�ook�aan�de
toon�in�het�debat.�Mensen�schrikken�van�hun�loonstrookjes.�Veel�mensen�maken�zich�zorgen.�Daarom�is�het�ook
goed�dat�we�dit�debat�voeren.�We�moeten�echter�niet
weglopen�–�de�VVD�doet�dat�al�helemaal�niet�–�voor�de
verantwoordelijkheid�die�we�hierin�hebben.�Want�ongeacht�of�het�gaat�om�Rutte�I,�het�Kunduzakkoord�of�om�de
maatregelen�van�Rutte�II,�de�VVD�heeft�daar�bewust�voor
gekozen.�Het�is�gewoon�een�feit�dat�de�overheid�veel�te
lang�veel�te�veel�heeft�uitgegeven.�We�moeten�daarmee
aan�de�slag�en�dat�op�orde�brengen.�Daarnaast�hebben
we�te�maken�met�een�van�de�zwaarste�economische�crisissen�die�we�ons�kunnen�heugen.�We�moeten�wel�pijnlijke�maatregelen�nemen;�dat�is�helaas�onvermijdelijk.�Iedereen�wordt�daardoor�geraakt.�Dat�merken�we�nu�ook.
De�heer�Van�Vliet�(PVV):
Ik�denk�dat�iedereen�wel�kan�begrijpen�dat�pijnlijke�maatregelen�nodig�zijn�om�de�overheidsfinanciën�op�orde�te
brengen,�maar�je�kunt�ook�de�keuze�maken�om�veel�verder�te�snijden�in�de�overheidsuitgaven�zonder�dat�je�de
lasten�verzwaart.�Er�zijn�legio�mogelijkheden,�zoals�kortingen�op�afdrachten�aan�Brussel,�verder�hakken�in�onzalige
ontwikkelingsgelden�et�cetera.�Er�zijn�heel�veel�voorbeelden�van�manieren�om�geld�bij�elkaar�te�harken�waarmee
je�niet�de�gemiddelde�Nederlander�treft�in�zijn�koopkracht.
Wat�vindt�de�VVD�daarvan?
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
De�heer�Van�Vliet�weet�net�zo�goed�als�ik�dat�je�een�meerderheid�nodig�hebt�in�deze�Kamer�om�iets�voor�elkaar�te
krijgen.�Daarvoor�heb�je�eerst�een�kabinet�nodig�dat�kan
rekenen�op�een�meerderheid�en�dat�dit�beleid�kan�uitvoeren.�Dat�heeft�de�maatregelen�van�Rutte�I,�het�Kunduzakkoord�en�Rutte�II�als�consequentie�gehad.
De�heer�Van�Vliet�(PVV):
Als�het�basisprincipe�van�een�partij,�in�dit�geval�de�VVD,
belastingverlaging�is,�onder�het�mom�van�"zo�helpen�we
de�economie,�zo�helpen�we�Nederland",�en�er�vervolgens
sprake�blijkt�te�zijn�van�belastingverhoging,�dan�heb�je
toch�je�anker�uitgegooid�en�het�touw�doorgekapt�en�laat
je�je�schip�naar�de�Titanic�varen?
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Je�schip�naar�de�Titanic�laten�varen�lijkt�mij�heel�bijzonder.
De�heer�Van�Vliet�(PVV):
Naar�de�ijsberg�waarop�alle�Nederlanders�uitglijden.
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
De�heer�Van�Vliet�weet�ook�dat�het�niet�alleen�gaat�om�lasten�verhogen.�Je�hebt�nu�eenmaal�te�maken�met�het�feit
dat�je�een�meerderheid�nodig�hebt�in�de�Kamer.�Natuurlijk
staat�de�VVD�voor�lastenverlagingen,�maar�er�zijn�nu�eenmaal�niet�de�meerderheden�voor�te�vinden�in�deze�Kamer
om�dat�heel�breed�te�realiseren.

30 januari 2013
TK�46

46-3-10

Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga
De�heer�Krol�(50PLUS):
Komen�de�vele�mails,�waardoor�de�postbus�van�de�VVD
uitpuilt,�voornamelijk�van�miljonairs�in�Nederland�of�misschien�toch�van�de�oudere�gepensioneerden?
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Dat�is�heel�gevarieerd.�Er�zitten�heel�veel�mails�van�gepensioneerden�bij.�Wij�krijgen�ook�veel�mails�binnen
van�mensen�met�een�klein�pensioen,�die�door�mevrouw
Hamer�ook�als�voorbeeld�zijn�aangehaald.�We�krijgen�echter�ook�mails�van�kleine�ondernemers�en�dga's�die�geschrokken�zijn�van�de�effecten�van�de�Wet�uniformering
loonbegrip.�We�krijgen�ook�mails�van�mensen�in�de�Wajong.�Het�is�een�heel�divers�palet.
De�heer�Krol�(50PLUS):
Ik�vroeg�met�name�of�ook�de�miljonairs�bij�u�klaagden.
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Nee,�van�miljonairs�heb�ik�geen�klachten�ontvangen,�maar
van�hen�krijg�ik�überhaupt�nooit�mail,�zo�kan�ik�u�melden.
De�heer�Van�Weyenberg�(D66):
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen�zei�net�dat�het�zware�tijden
zijn�en�dat�we�moeten�bezuinigen.�Mevrouw�Hamer�zei
dat�ook�al.�Ik�ben�het�daarmee�eens.�Dat�vind�ik�een�eerlijk�verhaal.�Dat�is�de�realiteit.�In�de�verkiezingscampagne�zong�de�partij�van�mevrouw�Van�Nieuwenhuizen�echter�een�heel�ander�liedje.�Toen�had�de�partij�€ 1.000�in�de
aanbieding�voor�iedereen.�Is�het,�nu�zij�tot�inkeer�is�gekomen�en�inziet�dat�het�tijd�is�om�openheid�van�zaken�te�geven,�ook�geen�tijd�dat�zij�sorry�zegt?�Is�het�geen�tijd�dat�zij
sorry�zegt�tegen�al�die�mensen�die�zij�een�rad�voor�ogen
heeft�gedraaid,�met�een�valse�belofte�waarvan�zij�heel
goed�wist�dat�zij�die�nooit�kon�waarmaken?
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
We�hebben�hier�al�vaker�over�gesproken.�Die�€ 1.000�is
€ 500�geworden.�In�onderhandelingen�kunnen�je�niet�altijd�alles�wat�je�graag�zou�willen�voor�de�volle�100%�binnenhalen,�maar�ik�vind�het�wel�degelijk�een�verhaal�dat
zijn�uitwerking�heeft.�Dat�het�ondersneeuwt�in�alle�andere
pijnlijke�maatregelen�die�wij�helaas�moeten�nemen,�daar
kan�ik�niets�aan�doen.
De�heer�Van�Weyenberg�(D66):
Dit�is�volksverlakkerij�2.0.�"Het�is�wel�€ 500,�maar�daar
staat�nog�€ 1.500�verlies�tegenover;�dat�kon�ik�ook�niet
weten."�De�heer�Van�Weyenberg�wacht�op�antwoord.�Ik
wacht�op�excuses�van�de�VVD. Ik�wacht�op�de�constatering:�we�hebben�iets�beloofd�waarvan�we�wisten�dat�het
niet�kon.�Zegt�u�dat�nu�toch�gewoon!
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Dit�is�vragen�naar�de�bekende�weg.�De�heer�Van�Weyenberg�weet�heel�goed�dat�we�ons�maximaal�ingezet�hebben�om�alles�wat�in�ons�verkiezingsprogramma�staat�te
realiseren.�In�de�verkiezingscampagne�zijn�we�er�nooit
voor�weggelopen�dat�we�naast�de�door�de�heer�Van�Weyenberg�genoemde�€ 1.000,�waar�we�ons�hard�voor�zouden
maken,�tot�pijnlijke�bezuinigingen�zouden�moeten�komen.
Daar�waren�we�al�mee�bezig.�We�zijn�er�steeds�duidelijk
over�geweest�dat�we�die�lijn�bestendig�zouden�doorzetten.
De�heer�Van�Weyenberg�(D66):
Ik�hoop�dat�mevrouw�Van�Nieuwenhuizen�nog�een�keer�…

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

De�voorzitter:
Mijnheer�Van�Weyenberg,�ik�spreek�tegen�u.�U�mag�voor
de�laatste�keer�interrumperen.
De�heer�Van�Weyenberg�(D66):
Excuses,�voorzitter.�Ik�hoop�dat�mevrouw�Van
Nieuwenhuizen�dat�mooie�interview�met�haar�toenmalige�partijleider�en�frontman�in�de�verkiezingen�nog�eens
leest.�Het�artikel�waarin�hij�over�de�€ 1.000�loog,�stond�op
de�voorpagina�van�De�Telegraaf.
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Dit�is�een�herhaling�van�zetten.�Ik�heb�er�niets�aan�toe�te
voegen,�behalve�dan�dat�ik�interviews�met�onze�minister-president�altijd�met�veel�plezier�teruglees.�Daar�gaat
het�nu�echter�niet�om,�dus�ik�denk�niet�dat�het�erg�zinvol
is�in�dit�geval.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Een�van�de�nadelige�effecten�voor�ouderen�komt�door
de�uniformering�van�het�loonbegrip.�Dat�is�een�beetje
een�technisch�begrip,�maar�dat�heeft�met�de�ziektekosten�en�de�belastingen�te�maken.�VVD-minister�HennisPlasschaert�heeft�terecht�aangegeven�dat�voor�militairen
moet�worden�nagegaan�hoe�dit�zal�worden�opgelost.�Zij
gaat�hiervoor�een�pakketvergelijking�maken,�zo�is�afgesproken.�Is�mevrouw�Van�Nieuwenhuizen�bereid�om�dit
ook�te�doen�voor�andere�groepen,�zoals�de�ouderen�en�de
arbeidsongeschikten,�die�ook�heel�hard�worden�getroffen
door�de�uniformering�van�het�loonbegrip?
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Voorzitter,�met�uw�welnemen�pak�ik�dan�een�stuk�van�mijn
spreektekst�op.�Daarin�geef�ik�meteen�het�antwoord�op
de�vraag�van�mevrouw�Schouten.�Destijds�zijn�bij�de�behandeling�van�de�Wet�uniformering�loonbegrip�twee�moties�aangenomen�door�de�Kamer:�een�motie�was�van�de
heer�Van�Vliet�en�mevrouw�Neppérus�en�de�andere�motie�was�van�mevrouw�Neppérus�en�de�heer�Van�Vliet.�In
beide�moties�werd�de�regering�opgedragen�om�over�te
gaan�tot�een�evaluatie�van�de�Wet�uniformering�loonbegrip.�Daarbij�zou�overeenkomstig�de�ene�motie�specifiek
gekeken�worden�naar�de�effecten�voor�werknemers�en
overeenkomstig�de�andere�motie�naar�de�effecten�voor
het�bedrijfsleven�en�de�loonkosten.�Daarnaast�werd�ook
gevraagd�of�het�wel�eenvoudiger�zou�zijn�geworden.
Ik�wil�de�minister�en�vooral�de�staatssecretaris�vragen
of�zij�bereid�zijn�om�die�evaluatie,�die�na�een�jaar�voorzien�was,�naar�voren�te�halen,�in�ieder�geval�het�deel�over
de�effecten�voor�de�werknemers.�Dan�kan�dit�bij�de�augustusbesluitvorming�worden�betrokken.�Dat�zal�wat�extra�werk�vragen�op�het�ministerie,�maar�gezien�de�onduidelijkheid�voor�verschillende�groepen,�vraag�ik�toch�die
extra�inspanning�van�het�ministerie�van�Financiën�om�zo
snel�mogelijk�meer�duidelijkheid�te�krijgen.�Ik�hoop�dat
mevrouw�Schouten�dat�steunt.
De�voorzitter:
Ik�zie�dat�de�aanwezige�leden�van�het�kabinet�met�het�antwoord�aan�mevrouw�Schouten�hebben�meegeschreven.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Het�is�mooi�dat�het�wordt�geëvalueerd,�maar�dat�was�niet
mijn�vraag.�De�minister�van�Defensie�heeft�al�aangegeven�dat�zij�wil�bekijken�of�ze�de�militairen�in�dit�concrete
geval�tegemoet�kan�komen.�Mijn�vraag�luidde�als�volgt.

30 januari 2013
TK�46

46-3-11

Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga
Het�gaat�niet�alleen�om�de�militairen,�hoe�terecht�dat�ook
is,�maar�ook�om�ouderen�en�bijvoorbeeld�mensen�met
een�arbeidshandicap.�Vindt�de�VVD�dan�ook�dat�wij�consequent�moeten�zijn�en�naar�alle�groepen�moeten�kijken
die�waarschijnlijk�meer�nadeel�van�de�wet�ondervinden
dan�verwacht?
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Dat�probeerde�ik�net�eigenlijk�te�zeggen,�maar�misschien
heb�ik�het�niet�goed�overgebracht�op�mevrouw�Schouten.
Ik�wil�graag�inzicht�hebben�in�de�effecten�op�alle�groepen
die�zijn�genoemd.�Ik�wil�graag�dat�de�effecten�die�het�op
die�groepen�heeft,�naar�voren�worden�gehaald�in�de�evaluatie.�Dan�kunnen�we�daar�gebruik�van�maken�bij�de�augustusbesluitvorming.�Afhankelijk�van�wat�daar�uitkomt,
moeten�we�dan�misschien�bekijken�of�er�links�en�rechts
iets�aan�gesleuteld�moet�worden.�Daar�kan�ik�nu�echter
niet�op�vooruitlopen.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Mijn�conclusie�is�dat�mevrouw�Van�Nieuwenhuizen�vindt
dat�de�minister�van�VVD-huize�een�te�snelle�conclusie
over�de�militairen�heeft�getrokken.�Wij�weten�namelijk
nog�niet�wat�de�effecten�op�militairen�zijn.�Ik�vind�het�heel
opmerkelijk�dat�wij�voor�de�ene�groep�wel�maar�voor�andere�groepen�niet�bekijken�wat�mogelijk�is.
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Hoe�je�het�uitlegt,�is�volgens�mij�een�semantische�kwestie.
Er�is�aandacht�gevraagd�voor�een�specifieke,�overzichtelijke�groep.�Zo�zijn�er�nog�een�heleboel�andere�groepen.�Laten�we�die�groepen�niet�allemaal�een�voor�een�behandelen.�Ik�verzoek�de�staatssecretaris�om�het�geheel�te�bekijken,�alle�werknemers,�zoals�volgens�mij�in�de�motie-Van
Vliet/Neppérus�is�gevraagd.�Dat�moet�naar�voren�worden
gehaald.�Dan�hebben�we�het�niet�alleen�over�de�militairen,�maar�dan�weten�wij�hoe�alle�groepen�er�precies�voorstaan�en�hoe�het�voor�hen�uitwerkt.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Ik�wil�even�terug�naar�het�grotere�verhaal.�Ik�doel�op�andere�maatregelen�die�Rutte�II�neemt�en�die�grote�groepen
treffen.�De�fractievoorzitter�van�de�VVD,�Halbe�Zijlstra,
zei�destijds�dat�wij�uitschieters,�een�koopkrachtverlies
van�boven�de�4%,�moeten�compenseren.�De�achterban
van�de�VVD�en�een�deel�van�mijn�achterban�is�massaal
in�opstand�gekomen�omdat�Rutte�II�de�inkomensafhankelijke�zorgpremie�zo�slecht�had�uitgedacht.�Nu�blijkt�dat
er�voor�grote�groepen�uitschieters�zijn.�Is�mevrouw�Van
Nieuwenhuizen�het�met�mij�eens�dat�wij�die�belofte�gestand�moeten�doen�en�die�groepen�moeten�compenseren?
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Er�lopen�een�heleboel�dingen�door�elkaar.�De�uitspraken
die�mijn�fractievoorzitter,�de�heer�Zijlstra,�heeft�gedaan,
hadden�betrekking�op�het�regeerakkoord.�In�dit�geval�hebben�wij�eigenlijk�nog�te�maken�met�de�maatregelen�van
Rutte�I�en�de�Wet�uniformering�loonbegrip.�Daar�zijn�de
verschillende�koopkrachtplaatjes�op�van�toepassing.�Natuurlijk�zullen�wij�de�uitwerking�van�de�maatregelen�van
Rutte�II�ook�goed�bekijken,�zodat�wij�onze�belofte�gestand
kunnen�doen.

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

De�voorzitter:
Voordat�ik�mevrouw�Karabulut�het�woord�geef�voor�een
interruptie�wijs�ik�nog�even,�zomaar�tussendoor,�op�wat�in
het�Reglement�van�Orde�over�interrupties�staat:�"De�Voorzitter�kan�interrupties�toelaten.�Deze�dienen�te�bestaan�uit
korte�opmerkingen�of�vragen�zonder�inleiding."�Gaat�uw
gang,�mevrouw�Karabulut.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Is�mevrouw�Van�Nieuwenhuizen�het�met�mij�eens�dat�wij
ook�van�miljonairs�iets�moeten�vragen?�Zij�willen�best�iets
bijdragen.�Kunnen�wij�bijvoorbeeld�een�miljonairstaks�van
1%�invoeren�om�alle�andere�groepen�te�compenseren?
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Mevrouw�Karabulut�vraagt�nu�echt�naar�de�bekende�weg.
Er�is�al�ontzettend�veel�genivelleerd,�ook�door�dit�kabinet.
Laten�wij�daar�niet�nog�een�schep�bovenop�doen.�Ik�begrijp�dat�mevrouw�Karabulut�heel�graag�de�kant�op�wil
van�wat�de�heer�Hollande�bijvoorbeeld�in�Frankrijk�doet.�Ik
kan�haar�vertellen�dat�wij�die�kant�niet�opwillen,�want�dan
zijn�wij�bezig�met�symboolwetgeving�en�werken�wij�ons
land�alleen�maar�verder�in�de�ellende.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Ik�concludeer�dat�de�VVD�doorgaat�met�de�verarmingspolitiek�voor�de�gewone�mensen�en�dat�de�allerrijksten,�die
best�iets�kunnen�missen,�worden�beschermd.
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
De�VVD�gaat�door�met�de�staatsfinanciën�weer�op�orde
krijgen�en�de�economie�weer�aan�de�praat�krijgen.�Daar
nemen�we�helaas�pijnlijke�maatregelen�voor.
De�heer�Heerma�(CDA):
Ik�heb�twee�vragen.�Mijn�collega�van�de�SP�stelde�zojuist
een�vraag�over�de�belofte�van�de�fractievoorzitter�van�de
VVD,�de�heer�Zijlstra.�Die�vraag�heb�ik�ook�in�eerste�termijn�gesteld.�Mag�ik�het�antwoord�op�die�vraag�zo�duiden
dat�de�VVD�zegt�dat�die�belofte�nog�steeds�staat�en�dat
er�wordt�gecompenseerd�als�grote�groepen�er�inderdaad
meer�dan�4%�of�5%�op�achteruitgaan?�De�tweede�vraag�is
…
De�voorzitter:
Nee,�een�interruptie�is�één�vraag.
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Als�het�gaat�om�de�effecten�van�dit�kabinet,�dan�kunt�u
ons�uiteraard�houden�aan�de�uitspraken�die�door�onze
fractievoorzitter�zijn�gedaan.
De�voorzitter:
Gaat�u�verder�met�de�tweede�vraag,�mijnheer�Heerma.
De�heer�Heerma�(CDA):
In�de�brief�van�minister�Asscher�staat�consequent�"hoge�inkomens".�Is�de�VVD-fractie�met�ons�van�mening�dat
AOW�plus�€ 10.000�aanvullend�pensioen,�zoals�in�de�tabellen�staat,�geen�hoog�inkomen�is,�maar�een�middeninkomen?�Is�zij�met�ons�van�mening�dat�het�eerlijker�zou
zijn�als�het�kabinet�zou�toegeven�dat�de�middeninkomens
er�flink�op�achteruitgaan?

30 januari 2013
TK�46

46-3-12

Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Ik�dacht�dat�mevrouw�Hamer�het�net�ook�al�aangaf:�natuurlijk�is�de�pijn�groter�bij�iemand�met�een�klein�aanvullend�pensioen�dan�bij�iemand�met�een�groter�aanvullend
pensioen.�Het�probleem�bij�de�koopkrachtplaatjes�is�dat
ze�over�groepen�gaan�en�dat�je�die�op�een�bepaalde�manier�moet�afbakenen.�Maar�als�je�het�te�specifiek�doet,
kom�je�er�ook�niet�meer�uit,�want�dan�krijg�je�te�veel�categorieën�en�is�het�overzicht�kwijt.�Ik�begrijp�niet�goed�waar
de�heer�Heerma�met�zijn�vraag�heen�wil.
De�voorzitter:
Dan�moet�u�de�vraag�nog�maar�een�keer�stellen,�mijnheer
Heerma,�maar�dit�is�de�laatste�keer.
De�heer�Heerma�(CDA):
Dit�is�in�ieder�geval�totaal�geen�antwoord�op�mijn�vraag.
Als�het�gaat�om�AOW�met�€ 10.000�aanvullend�pensioen
–�van�mijn�part�hebben�we�het�over�€ 15.000�of�€ 20.000�–
dan�bent�u�het�toch�met�mij�eens�dat�het�kabinet�niet�consequent�kan�beweren�dat�alleen�hoge�inkomens�erop�achteruitgaan?�Dit�betreft�toch�de�middeninkomens?�U�bent
toch�met�mijn�fractie�van�mening�dat�het�kabinet�dan�ook
eerlijk�moet�zijn,�het�beestje�bij�de�naam�moet�noemen�en
moet�zeggen:�de�middeninkomens�betalen�de�rekening?
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Zo�kun�je�het�ook�niet�uitleggen.�Maar�ik�ben�het�wel�met
de�heer�Heerma�eens�dat�we�AOW�met�een�aanvullend
pensioen�van�€ 10.000�over�het�algemeen�genomen�geen
hoog�inkomen�noemen.
De�voorzitter:
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen�vervolgt�haar�betoog,�voor
zover�dat�nog�niet�was�afgerond.
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Eigenlijk�heb�ik�in�reactie�op�de�interruptie�van�mevrouw
Schouten�al�gezegd�dat�we�graag�zo�veel�mogelijk�duidelijkheid�willen�over�de�uitwerking�van�de�Wul.�Uiteraard
willen�we�graag�dat�die�informatie�naar�de�Kamer�wordt
gestuurd,�zodat�dit�meegenomen�kan�worden�bij�de�augustusbesluitvorming.�Dat�is�namelijk�het�moment�dat
minister�Asscher�aan�de�gang�moet�gaan�met�het�brede
beeld�van�de�koopkrachtplaatjes.�Daarbij�komen�ook�alle
effecten�van�het�regeringsbeleid�van�dit�kabinet�aan�bod.
Nogmaals,�de�Wul�heeft�betrekking�op�een�proces�dat�al
eerder�breed�is�gesteund�door�de�Kamer.
De�voorzitter:
Het�woord�is�aan�mevrouw�Schouten.
Mevrouw�Schouten,�u�stond�al�eerder�op�de�sprekerslijst,�maar�mevrouw�Van�Nieuwenhuizen�was�al�opgestaan�en�ik�had�niet�door�dat�u�eigenlijk�eerder�aan�de
beurt�was�dan�zij.

Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Ik�was�erg�benieuwd�naar�het�verhaal�van�mevrouw�Van
Nieuwenhuizen,�dus�het�kwam�goed�uit.
Voorzitter.�Er�is�veel�onrust�ontstaan�onder�oudere�arbeidsgehandicapten�en�mensen�die�geraakt�worden�door
een�stapeling�van�maatregelen.�Daar�hebben�we�vandaag�al�een�aantal�keren�over�gesproken.�Ik�denk�dat�de
mailboxen�van�u�allen�vol�zitten�met�voorbeelden�waaruit

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

blijkt�dat�de�gemiddelde�inkomensachteruitgang�van�specifieke�groepen�zo'n�6%�tot�7%�is.�Mevrouw�Karabulut�refereerde�er�in�een�interruptie�zojuist�al�aan�dat�het�kabinet
eerder�had�aangegeven�dat�een�inkomensachteruitgang
van�4%�het�maximale�moest�zijn.�Hoe�verhoudt�deze�inkomensachteruitgang�zich�tot�deze�uitspraken�van�het�kabinet?
Zoals�gezegd,�blijkt�het�vooral�te�gaan�om�een�stapeling
van�maatregelen:�de�uniformering�van�het�loonbegrip,
het�erop�achteruitgaan�van�de�pensioenen,�de�maatregelen�die�genomen�moeten�worden�in�de�zorg.�Op�al�die�onderdelen�hebben�wij�aparte�brieven�gekregen�van�het�kabinet.�Dat�maakt�het�voor�de�Kamer�niet�makkelijker�om
te�beoordelen�hoe�de�maatregelen�in�totaal�uitpakken.�Ik
vraag�het�kabinet�dan�ook�of�het�bereid�is�om�toch�eens
beter�in�te�zoomen�op�de�stapeling�van�maatregelen�en
daarbij�de�koopkrachteffecten�gedetailleerder�weer�te�geven�voor�de�specifieke�groepen.�Ik�vraag�met�name�aandacht�voor�de�ouderen,�de�mensen�met�lage�inkomens
en�de�arbeidsgehandicapten.�Nu�hebben�wij�een�vrij�algemeen�briefje�gekregen�met�een�erg�groot�macrobeeld.
Dat�komt�echt�niet�overeen�met�al�die�e-mails�en�verhalen
waaruit�duidelijk�blijkt�dat�het�voor�veel�mensen�toch�anders�uitpakt.
Ik�heb�nog�een�paar�concrete�vragen�over�de�uniformering�van�het�loonbegrip.�Wij�hebben�de�Wet�uniformering
loonbegrip�aangenomen.�Indertijd�is�gezegd�dat�er�kleine�schommelingen�konden�zijn,�een�beetje�omhoog,�een
beetje�omlaag,�maar�dat�het�al�met�al�gemiddeld�wel�zoals�gezegd�zou�uitkomen.�Dat�blijkt�nu�niet�het�geval�te
zijn.�Het�kabinet�zegt�dat�ouderen�in�2012�een�voordeel
hebben�gehad.�Ik�vraag�het�kabinet�hoe�hoog�dat�voordeel�in�2012�dan�is�geweest.�Hoe�hoog�is�het�nadeel�dat�zij
in�2013�ondervinden?�Als�wij�dat�weten,�kunnen�we�echt
beoordelen�of�het�een�klein�beetje�is.�Nu�blijkt�dat�niet�het
geval�te�zijn.
Verder�vraag�ik�specifiek�aandacht�voor�mensen�met
een�private�arbeidsongeschiktheidsverzekering,�voor�de
mensen�die�een�eigen�bedrijf�hebben�gehad�en�arbeidsongeschikt�zijn�geraakt.�Zij�worden�niet�gecompenseerd
voor�de�maatregelen�uit�de�Wet�uniformering�loonbegrip.
Ik�vraag�de�staatssecretaris�of�hij�ook�daartoe�nog�wel
bereid�is.�Ik�had�een�vraag�gesteld�over�de�minister�van
Defensie,�die�een�pakketvergelijking�gaat�maken.�Is�de
staatssecretaris�bereid�om�dit�ook�te�doen�voor�de�ouderen�en�de�arbeidsgehandicapten?
Dit�zal�niet�het�laatste�koopkrachtdebat�zijn�dat�wij�hier
voeren.�Er�worden�nog�heel�veel�moeilijke�maatregelen
genomen.�Hoe�de�maatregelen�specifiek�uitpakken,�is
voor�het�parlement�telkens�een�punt�van�afweging.�Dat
is�niet�eenvoudig.�Wij�moeten�als�parlement�echter�ook
bereid�zijn�om�onze�eigen�maatregelen�te�heroverwegen
als�blijkt�dat�deze�slecht�uitpakken�en�niet�zoals�wij�ze�bedoeld�hebben.�Dat�moeten�wij�ter�harte�nemen.�Wij�zullen
steeds�proberen�om�dat�evenwicht�te�zoeken.
De�voorzitter:
Dank�u�zeer.�Ik�vraag�mij�af�of�mijnheer�Krol�er�nog�behoefte�aan�heeft�om�na�alle�vragen�die�al�zijn�gesteld,�het
woord�te�voeren.�Mij�blijkt�dat�dit�het�geval�is.�Ik�geef�hem
graag�het�woord.

30 januari 2013
TK�46

46-3-13

Krol

De�heer�Krol�(50PLUS):
Voorzitter.�In�een�paar�minuten�een�onderwerp�behandelen�dat�zo�veel�mensen,�en�in�het�bijzonder�ouderen,
enorm�raakt:�50PLUS�had�het�liever�anders�gezien,�namelijk�een�gewoon�debat�met�voldoende�spreektijd.�Maar�helaas.�Er�is�één�ding�waar�wij�naar�de�mening�van�50PLUS
nog�lang�niet�over�zijn�uitgesproken.�Het�kabinet�zegt
de�rekening�eerlijk�te�willen�verdelen.�Zo�staat�het�op�de
website.�Het�wil�de�rekening�eerlijk�verdelen�tussen�hoge
en�lage�inkomen,�eerlijk�tussen�jong�en�oud�en�eerlijk�tussen�ziek�en�gezond.�Dat�is�een�uitstekend�uitgangspunt.
50PLUS�ondersteunt�dat�van�harte.
In�dit�debat�spreken�wij�over�de�koopkracht�van�ouderen�en,�zo�blijkt�inmiddels,�over�het�nog�te�rooskleurige
Nibud-rapport�daarover.�Eén�ding�is�heel�duidelijk:�de�daling�van�de�koopkracht�is�niet�eerlijk�verdeeld.�Ouderen
worden�zwaar�getroffen,�en�dat�na�jarenlange�stilstand�of
achteruitgang�van�hun�koopkracht.�Nu�daalt�het�inkomen
fors.�Veel�zaken�worden�duurder�en�straks�komt�nog�de
onnodige�pensioenkorting.�Dat�is�niet�eerlijk.�Waarom,�zo
vraag�ik�het�kabinet,�gaat�bijvoorbeeld�een�jong�paar�met
een�gezamenlijk�inkomen�van�€ 50.000�er�3%�op�vooruit�en�een�gepensioneerd�paar�met�een�gelijk�inkomen�er
9,4%�op�achteruit?�Uit�het�50PLUS-koopkrachtmeldpunt,
waar�al�meer�dan�20.000�meldingen�zijn�binnengekomen,
blijkt�overduidelijk�dat�ouderen�er�wat�betreft�hun�inkomen�ongemanierd�sterk�op�achteruitgaan.�Uit�onze�eerste�voorlopige�analyse�blijkt�een�koopkrachtdaling�van
ruim�5%�nu.�Dat�is�nog�zonder�de�stijgende�lasten�en�onnodige�pensioenkortingen,�die�voor�april�staan�gepland.
En�dat�terwijl�het�VVD/PvdA-kabinet�plechtig�beloofde
dat�geen�enkele�groep�er�meer�dan�5%�op�achteruit�zou
gaan.�Gisteren�hebben�we�een�brief�ontvangen�van�minister�Asscher.�Ik�kan�niet�anders�zeggen�dan�dat�deze�teleurstellend�is.�Het�was�bij�oude�Griekse�mooipraters�al
een�bekende�truc�om�een�overdrijvend�bijvoeglijk�naamwoord,�zoals�het�woordje�"fors"�te�koppelen�aan�een�vergelijkende�ontkenning.�Op�die�manier�kun�je�de�gekste
dingen�beweren�en�ze�klinken�in�eerste�instantie�nog�logisch�ook.�Zo�kun�je�tegenstanders�tijdelijk�zand�in�de
ogen�strooien.�"Appels�zijn�niet�fors�ronder�dan�peren".
"Het�waait�aan�de�kust�niet�fors�harder�dan�in�het�binnenland".�"Ouderen�gaan�er�niet�forser�op�achteruit�dan�anderen".
Het�is�toch�een�feit:�ouderen�gaan�er�fors�op�achteruit.
Onze�vraag�aan�het�kabinet�is�de�volgende.�Is�het�bereid
onnodige�pensioenkortingen�in�april�te�voorkomen�door
fondsen�toe�te�staan,�een�meer�realistische�rekenrente�te
hanteren?�Zo�niet,�wat�doet�het�dan�als�blijkt�dat�in�april
grote�groepen�ouderen�er�inmiddels�meer�dan�10%�op
achteruit�gaan?�Overweegt�het�kabinet�dan�wel�om�te
compenseren�of�komt�er�dan�opnieuw�een�teleurstellende�reactie?�Meer�dan�10%�is�niet�onrealistisch.�Er�zijn�hier
vandaag�al�heel�veel�voorbeelden�opgesomd.�Ik�ga�die�nu
niet�herhalen.�Wij�willen�graag�vandaag�van�dit�kabinet
een�antwoord.�Wat�is�een�eerlijke�verdeling�tussen�jong
en�oud?�Dit�kabinet�komt�op�voor�de�hardwerkende�Nederlander.�Wanneer�gaat�het�nu�eindelijk�ook�eens�opkomen�voor�de�Nederlander�die�hard�heeft�gewerkt?
De�vergadering�wordt�van�11.27�uur�tot�11.35�uur�geschorst.

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

Minister�Asscher:
Voorzitter.�Ik�zal�namens�het�kabinet�het�algemene�verhaal
over�de�koopkrachtontwikkelingen�houden.�De�staatssecretaris�zal�ingaan�op�de�gevolgen�van�de�Wet�uniformering�loonbegrip�en�op�een�aantal�specifieke�vragen.
Op�allerlei�momenten�in�dit�debat�kwam�duidelijk�naar
voren�hoezeer�mensen�zich�zorgen�maken:�zorgen�over
wat�op�dit�moment�in�de�portemonnee�wordt�gevoeld,
maar�ook�zorgen�over�de�baan�en�over�wat�de�toekomst�in
petto�heeft.�Dat�is�begrijpelijk.�De�zorgen�van�concrete�individuele�mensen�gaan�altijd�veel�verder�en�zijn�altijd�indringender�dan�wat�je�kunt�laten�zien�in�een�koopkrachttabel�of�in�een�Nibud-doorrekening.�Verschillende�Kamerleden�hebben�daarop�gewezen,�en�zij�hadden�gelijk.�We�zitten�in�een�ongelooflijk�zware�tijd.�De�financiële�crisis�rond
de�euro�lijkt�op�dit�moment�min�of�meer�onder�controle,
maar�de�gevolgen�daarvan�en�van�de�bredere�economische�crisis,�ook�voor�de�overheidsfinanciën,�worden�juist
nu�gevoeld.�Laten�we�er�niet�omheen�draaien:�wat�dat�betreft�is�2013�een�heel�zwaar�jaar�voor�ongelooflijk�veel�Nederlanders.�De�maatregelen�die�dit�kabinet�treft,�komen
boven�op�een�aantal�maatregelen�die�eerder�zijn�getroffen,�en�ook�weer�boven�op�een�aantal�effecten�die�mensen�raken�in�hun�portemonnee.�Als�het�om�je�loonstrookje�of�je�portemonnee�gaat,�maakt�het�helemaal�niet�uit�wie
pijn�heeft�gedaan;�je�constateert�gewoon�dat�er�minder�is
om�uit�te�geven.�Ik�heb�in�mijn�brief�niets�anders�willen
doen�dan�ingaan�op�de�feitelijke�vragen�van�de�Kamer,�die
ik�via�het�stenogram�heb�doorgekregen.�Ik�wil�op�geen�enkele�manier�weglopen�voor�het�feit�dat�wij�de�volle�verantwoordelijkheid�dragen�voor�het�totaal�aan�maatregelen
dat�wij�de�Kamer�voorleggen.
Het�is�wel�noodzaak�om�de�overheidsfinanciën�op�orde�te�brengen.�Ja,�er�is�discussie�mogelijk�over�het�tempo�waarin�wij�dat�doen,�over�de�keuzes�die�wij�daarbij�maken.�Er�is�echter�niemand�te�vinden,�ook�niet�in�deze�Kamer,�die�zegt:�laat�dat�maar�zitten,�bezuinig�niet.�Wij�staan
in�dit�huis�met�de�enorme�verantwoordelijkheid�om�de
overheidsfinanciën�op�orde�te�brengen.�Ik�denk�dat�iedereen�beseft�dat�dit�pijn�doet.�Dit�jaar�wordt�dat�bijzonder
indringend�gevoeld.�Ik�heb�veel�waardering�voor�het�feit
dat�dit�niet�alleen�iets�is�van�de�coalitiepartijen,�maar�dat
dit�juist�door�heel�veel�politieke�partijen�wordt�gedeeld
en�dat�vele�politieke�partijen�mede�verantwoordelijkheid
hebben�willen�dragen�voor�de�maatregelen�die�nu�zo�veel
pijn�doen.�Dat�betekent�des�temeer�dat�bij�ons�allen�de
plicht�ligt�om�uit�te�leggen�waarom�dit�zo�nodig�is,�waarom�er�na�een�zware�periode�ook�weer�lichtpunten�te�vinden�zullen�zijn,�waarom�Nederland�wel�degelijk�een�sterk
land�is,�maar�ook�waarom�2013�een�zwaar�jaar�zal�zijn.�De
Kamer�heeft,�met�verschillende�partijen�en�op�verschillende�momenten,�de�keuze�gemaakt�om�ook�verantwoordelijkheid�te�nemen�voor�die�lastige�maatregelen.�Daarvoor�heb�ik�veel�waardering.�Tegen�de�heer�Van�Weyenberg,�bij�wiens�betoog�ik�me�overigens�goed�thuis�voelde,�zeg�ik�dat�het�kabinet�daarvoor�op�geen�enkele�manier
wil�weglopen;�deze�minister�niet�en�deze�staatssecretaris
niet.�Sterker�nog,�ik�denk�dat�het�goed�is�dat�verschillende�geledingen�en�verschillende�coalities�op�hun�manier,
met�hun�keuzes�en�hun�ideologieën,�telkens�verantwoordelijkheid�hebben�genomen�om�Nederland�verder�te�kunnen�brengen.�En�ja,�het�is�terecht�dat�er�fel�wordt�gestreden�om�de�juistheid�en�rechtvaardigheid�van�die�keuzes,

30 januari 2013
TK�46

46-3-14

Asscher
maar�dat�er�verantwoordelijkheid�is�genomen,�betekent
dat�we�verder�kunnen�met�dit�land.
De�voorzitter:
Ik�zie�dat�men�wil�interrumperen.�Heeft�de�minister�zijn�algemene�inleiding�zo'n�beetje�afgrond?
Minister�Asscher:
Bijna.�Ik�vind�dit�eigenlijk�een�goede�suggestie.�Laat�ik
eerst�mijn�inleiding�echt�afronden;�daarna�kunnen�wij�verder.
De�voorzitter:
Daar�ga�ik�over,�maar�ik�stel�voor�dat�we�het�zo�doen.�Ga
uw�gang.
Minister�Asscher:
U�gaat�over�de�gehele�orde,�voorzitter;�geen�misverstand
daarover.�Voorzitter.�Hoe�we�de�maatregelen�voor�de
langdurige�zorg,�de�sociale�zekerheid�en�de�kindregelingen�of�de�maatregelen�die�juist�de�oudere�Nederlanders
raken�ook�uitwerken,�we�beseffen�dat�we�heel�veel�van
mensen�vragen�en�dat�al�die�plannen�impact,�invloed�hebben�op�het�leven�van�Nederlanders.�Dat�is�onvermijdelijk
en�we�moeten�daar�ook�geen�doekjes�om�winden.�Het�is
echter�wel�nodig�om�het�sociale�stelsel�toekomstbestendig�te�houden�en�om�te�voorkomen�dat�we�te�diep�in�de
schulden�raken�en�dat�de�begrotingstekorten�nog�verder
oplopen.�Het�betekent�ook�dat�wij�de�plicht�hebben�om�bij
elk�individueel�voorstel�en�elke�individuele�maatregel�na
te�gaan�wat�het�effect�ervan�is.�Hoe�worden�groepen�geraakt?�Wat�betekent�het�voor�specifieke�groepen?
We�werken�altijd�met�gemiddelden,�maar�de�woordvoerders�wijzen�er�terecht�op�dat�er�binnen�die�gemiddelden�groepen�zijn�die�niet�door�een�maar�door�alle�zeven�plagen�van�Egypte�worden�getroffen.�Als�dat�zo�is,
dan�moeten�we�het�daar�met�elkaar�over�hebben�bij�de
uitwerking�van�de�maatregelen.�We�moeten�tegelijkertijd
wel�oppassen�dat�we�niet�te�makkelijk�suggereren�dat�er
garanties�kunnen�worden�gegeven�en�dat�er�gecompenseerd�kan�worden.�Het�blijft�natuurlijk�zo�dat�je�alleen�wat
je�bij�de�een�weghaalt�aan�de�ander�kunt�geven,�want�het
zal�wel�uit�de�lengte�of�de�breedte�moeten.
Daarbij�staan�drie�dingen�centraal.�In�de�eerste�plaats�is
dat�een�zo�eerlijk�mogelijke�verdeling�van�de�pijn.�Terecht
vraagt�men�ons�of�wij�daar�wel�voldoende�in�slagen.�In
de�tweede�plaats�moeten�we�de�ondergrens�goed�bewaken.�Hoe�gaan�we�bijvoorbeeld�om�met�mensen�die�alleen
AOW�hebben?�En�op�de�derde�plaats�is�dat�de�vraag�welk
perspectief�er�is.�Hoe�kunnen�we�ervoor�zorgen�dat�onze
maatregelen�Nederland�sterker�maken?�Wat�betekenen�de
maatregelen�voor�de�werkgelegenheid�en�hoe�kunnen�we
mensen�een�uitweg�bieden?�Alleen�op�die�manier�kunnen
we�de�maatregelen�nemen.�Dat�zal�niet�makkelijk�zijn�en
dit�is�dan�ook�zeker�niet�het�laatste�debat�over�dit�onderwerp.�Maar�hoe�het�ook�zij:�ik�heb�er,�nu�ik�de�Kamer�heb
gehoord,�vertrouwen�in�dat�het�kabinet�met�de�Kamer�een
eerlijke�afweging�zal�maken.
De�voorzitter:
Ik�heb�de�indruk�dat�u�uw�inleiding�hebt�afgerond�en�ik
geef�daarom�graag�het�woord�aan�mevrouw�Karabulut
van�de�SP.

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

Mevrouw�Karabulut�(SP):
Ik�heb�een�algemene�vraag,�want�ik�ga�ervan�uit�dat�de
minister�nog�ingaat�op�de�specifieke�vragen.
De�minister�zegt�terecht:�wij�moeten�de�verantwoordelijkheid�nemen�om�het�land�vooruit�te�helpen.�Het�punt�is
echter�dat�ons�land�heel�hard�achteruit�holt�door�de�politiek�van�deze�minister�en�het�vorige�kabinet-Rutte.�De
werkloosheid�komt�volgens�het�UWV�komend�jaar�uit�op
8%.�Een�recordaantal�bedrijven�gaat�failliet�en�de�verarming�is�in�Nederland�echt�enorm.�Betekent�dat�niet�dat�de
minister�zijn�boekhoudersmentaliteit�moet�laten�varen�en
op�zoek�moet�gaan�naar�andere,�sociale�maatregelen�om
uit�de�crisis�te�komen?
Minister�Asscher:
Het�kabinet�is�altijd�zeer�geïnteresseerd�in�alternatieven
en�zeker�ook�in�socialere�alternatieven.�Ik�ben�het�echter
niet�met�de�geachte�spreekster�eens�dat�er�nu�geen�noodzaak�zou�zijn�om�te�bezuinigen�en�in�te�grijpen.�De�overheidstekorten�zijn�de�afgelopen�jaren�enorm�opgelopen
en�vroeg�of�laat�moeten�we�daarvoor�de�rekening�betalen.
Als�we�daar�nu�niet�mee�beginnen,�dan�wordt�het�straks
nog�veel�moeilijker.�Dat�hoort�ook�bij�het�eerlijke�verhaal
vertellen�aan�de�Nederlanders.�We�zullen�het�met�minder�moeten�doen,�maar�we�moeten�dat�wel�doen�met�een
open�oog�voor�de�effecten�die�dat�heeft�op�de�levens�van
mensen.�We�moeten�dat�doen�door�te�streven�door�een
zo�eerlijk�mogelijke�verdeling�van�een�rotbootschap.�Maar
we�moeten�nu�wel�ingrijpen.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Er�is�niemand�die�dat�ontkent,�maar�de�minister�moet�zich
daar�niet�achter�verschuilen.�Deze�blinde�bezuinigingspolitiek�leidt�tot�de�verarming�van�grote�groepen�in�de�samenleving,�tot�het�verlies�van�tienduizenden�banen�en�tot
talloze�faillissementen.�Als�dat�het�gevolg�is�van�je�beleid,
moet�er�toch�zeker�een�lampje�gaan�branden.�Is�de�minister�bereid�om�die�starre�agenda�en�die�door�Brussel�opgelegde�norm�te�laten�varen,�zodat�we�kunnen�gaan�investeren?
Mijn�tweede�vraag�is�of�…
De�voorzitter:
Nee,�nee,�nee!�Een�interruptie�is�kort.�U�hebt�uw�vraag�gesteld�en�de�minister�gaat�die�nu�beantwoorden.
Minister�Asscher:
Ik�vind�het�ongelooflijk�jammer�dat�deze�vraag�met�zo
veel�stellige�conclusies�wordt�gelardeerd,�want�daardoor
lijkt�het�net�of�mevrouw�Karabulut�mijn�antwoord�op�haar
vorige�vraag�niet�heeft�gehoord.
Ik�ben�blij�dat�mevrouw�Karabulut�de�noodzaak�om�in
te�grijpen�niet�ontkent.�Blijkbaar�hebben�we�dus�een�debat�over�de�vraag�of�het�ietsje�meer�of�ietsje�minder�zou
moeten�zijn.�Dat�betekent�ook�dat�die�heel�grote�woorden�moeten�worden�gerelativeerd,�want�ook�als�je�ietsje
minder�bezuinigt,�zoals�u�lijkt�voor�te�stellen,�zijn�er�net
zo�goed�effecten.�Dan�voelen�mensen�dat�ook.�Dat�doet
dat�ook�pijn.�Ook�in�het�verkiezingsprogramma�van�de�SP
wordt�er�heel�stevig�bezuinigd.�Minder�dan�bij�anderen,
toegegeven,�maar�ook�dat�doet�pijn.�Nee,�ik�ga�niet�hier
de�afspraken�die�wij�hebben�gemaakt�om�de�financiën�op
orde�te�brengen�herzien.�U�hebt�gehoord�wat�onze�minister�van�Financiën�daarover�heeft�gezegd�bij�een�eerdere�negatieve�raming�in�december,�namelijk:�laten�wij�nu
niet�plotseling�in�paniek�raken�en�allerlei�paniekmaatre-

30 januari 2013
TK�46

46-3-15

Asscher
gelen�nemen,�maar�laten�wij�in�het�voorjaar�kijken�wat�de
ramingen�dan�brengen.�Daarbij�hoort�ook�dat�je�niet�nu
zegt,�hoe�naar�het�er�ook�op�de�loonstrookjes�uitziet,�dat
wij�opeens�minder�gaan�bezuinigen�dan�wij�hadden�afgesproken.
De�voorzitter:
Uw�tweede�vraag,�ten�laatste,�mevrouw�Karabulut.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
De�minister�mag�dan�niet�in�paniek�zijn,�maar�het�land�en
de�mensen�in�het�land�zijn�dat�wel.�Als�de�minister�zegt
dat�hij�vasthoudt�aan�de�kaders�en�als�hij�dat�blijft�herhalen,�is�hij�dan�tenminste�bereid�om�te�kijken�naar�eerlijk
delen?�Is�de�minister�bereid�om�maatregelen�te�nemen
waarbij�wij�iets�vragen�van�de�miljonairs,�iets�van�de�multinationals�en�iets�van�de�CEO's,�met�al�die�topsalarissen
die�maar�blijven�stijgen?
Minister�Asscher:
Wij�zijn�altijd�bereid�te�kijken�naar�alle�alternatieven.�Ik
hoop�dat�u�mijn�houding�ook�zo�waardeert.�Wat�niet�wil
zeggen�dat�wij�het�in�alles�bij�voorbaat�al�met�u�eens�zijn.
Omdat�u�daarnaar�hebt�gevraagd,�zal�ik�straks�ook�een
paar�voorbeelden�geven�van�dingen�die�wij�vragen�van
de�hoogste�inkomens.�Ik�begrijp�heel�goed�dat�u�ervoor
pleit�om�daar�nog�meer�aan�toe�te�voegen.�Volgens�mij
komen�er�nog�gelegenheden�genoeg�om�dat�debat�te�voeren.�Vandaag�hebben�wij�het�over�koopkracht�in�het�jaar
2013,�meer�in�het�bijzonder�toegespitst�op�de�ouderen,
dus�ik�wil�mijn�betoog�nu�in�die�richting�voortzetten.
De�voorzitter:
Maar�niet�dan�nadat�mevrouw�Schouten�van�de
ChristenUnie�u�een�vraag,�en�wellicht�twee,�heeft�gesteld.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
De�minister�begon�met�een�belangrijk�punt.�Dat�betreft�de
vraag�en�de�afweging�die�wij�hier�in�het�parlement�ook�altijd�moeten�maken�hoe�wij�de�lusten�en�de�lasten�verdelen.�Ik�ben�heel�benieuwd�wat�daarop�de�visie�van�het�kabinet�is,�want�nu�lijkt�daarover�wat�onduidelijkheid�te�bestaan.�Wij�hebben�eerder�debatten�gevoerd�over�de�middeninkomens.�Nu�gaat�het�specifiek�over�de�ouderen.�Wat
vindt�het�kabinet�als�er�wordt�gesproken�over�eerlijk�delen?
Minister�Asscher:
De�heer�Heerma�heeft�mij�in�zijn�betoog�specifiek�gevraagd�om�in�te�gaan�op�de�groep�van�twee�keer�modaal,
wat�hij�als�een�middeninkomen�omschreef.�Als�u�het�goed
vindt,�wilde�ik�bij�dat�onderdeel�van�mijn�betoog�wat�nader�ingaan�op�wat�ik�als�eerlijk�delen�beschouw.
De�voorzitter:
Kunt�u�daarmee�leven,�mevrouw�Schouten?�En�kunnen�de
anderen�misschien�ook�nog�heel�even�wachten�totdat�de
minister�iets�verder�is�in�zijn�betoog?�Of�wil�de�heer�Van
Vliet�nu�echt�op�dit�punt�al�interrumperen?
De�heer�Van�Vliet�(PVV):
De�minister�zei�dat�bezuinigen�noodzakelijk�is,�maar�lastenverzwaringen�toepassen�is�iets�anders�dan�bezuinigen.
De�minister�heeft�het�in�het�kladbriefje�dat�hij�ons�stuurde�over�de�inflatie�als�oorzaak�van�de�achteruitgang�van
de�koopkracht.�Maar�is�de�minister�bereid�om�eerlijk�toe

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

te�geven�dat�die�inflatie�juist�wordt�aangewakkerd�door
de�lastenverzwaringen�van�het�kabinet�en�dat�het�kabinet
hier�dus�aan�de�stuurknuppel�zit�van�die�koopkracht?
Minister�Asscher:
Zeker.�Het�gaat�absoluut�niet�alleen�om�bezuinigingen.
Bij�het�op�orde�brengen�van�de�begroting�wordt�er�ook
lastenverzwaring�ingezet.�Dat�is�absoluut�waar.�Dat�doet
mensen�evenveel�pijn,�soms�op�een�andere�manier,�als�de
bezuiniging.�Dus�als�dat�de�vraag�is�van�de�heer�Van�Vliet,
zeker,�dat�klopt.�Ook�daarbij�geldt�dat�wij�ons�altijd�aanbevolen�houden�voor�constructieve�alternatieven,�want�u
bestrijdt�gelukkig�niet�dat�wij�die�overheidsuitgaven�op�orde�moeten�brengen.�U�weet�donders�goed�dat�dat�altijd
pijn�doet.�Linksom�of�rechtsom�doet�dat�pijn.�Wat�dat�betreft�reken�ik�ook�op�u,�ook�bij�het�vertellen�van�een�eerlijk�verhaal,�juist�over�de�Wet�uniformering�loonbegrip,
waar�de�staatssecretaris�straks�nog�uitgebreid�op�ingaat.
U�draagt�een�specifieke�verantwoordelijkheid�voor�die
maatregelen,�dus�ik�verwacht�ook�dat�u�de�honderden�emails�ook�op�die�manier�beantwoordt.
De�heer�Van�Vliet�(PVV):
Zo�ken�ik�er�ook�nog�wel�een�paar,�maar�de�vraag�aan�de
minister�is�of�hij�eerlijk�wil�zijn�over�de�inflatie,�die�wordt
aangejaagd�door�de�kabinetsmaatregelen�en�de�lastenverzwaringen,�zodat�mensen�weten�waardoor�hun�koopkracht�achteruit�holt.�Op�de�compensatie�voor�ouderen
kom�ik�straks�inderdaad�nog�terug.
Minister�Asscher:
Het�laatste�stel�ik�zeer�op�prijs,�want�ik�ken�er�ook�nog�wel
een�paar.�Zeker�heeft�bijvoorbeeld�de�btw-verhoging�natuurlijk�een�effect�op�de�inflatie.�Dat�ben�ik�met�u�eens.
Dat�raakt�mensen�stevig,�net�als�veel�van�de�andere�maatregelen.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Heel�veel�fracties�zijn�ervoor�dat�de�begroting�op�orde
wordt�gebracht,�inclusief�mijn�fractie.�Er�is�echter�op�zich
wel�ruimte.�Immers,�ook�de�collega�van�de�heer�Asscher,
de�heer�Dijsselbloem,�heeft�gezegd�dat�hij�soepel�wil�omgaan�met�de�norm�van�3%.�Hoe�staat�de�heer�Asscher
daarin?
Minister�Asscher:
Ik�heb�de�heer�Dijsselbloem�nog�nooit�horen�zeggen�dat
hij�hiermee�soepel�wil�omgaan.�Ik�wil�graag�naslaan�wat
hij�hierover�precies�heeft�gezegd.�Misschien�heb�ik�een
uitspraak�van�hem�gemist.�Naar�aanleiding�van�de�decemberramingen�heeft�hij�gezegd�dat�het�kabinet�dat�niet
een�geschikt�moment�en�een�aanleiding�vond�om�met
aanvullende�maatregelen�en�bezuinigingen�te�komen.�Immers,�we�zijn�nu�bezig�om�een�pakket�van�16�miljard�uit
te�werken.�Die�bezuiniging�komen�bovenop�eerdere�bezuinigingen.�Daarmee�valt�niets�uit�te�sluiten�voor�de�toekomst.�Daaruit�valt�al�helemaal�geen�pleidooi�af�te�leiden
om�de�thans�ingezette�bezuinigingen�te�matigen.�Als�er�al
signalen�zijn�van�goede�ramingen,�dan�zijn�die�ongunstiger�in�plaats�van�gunstiger.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Die�ongunstige�ramingen�zouden�juist�een�reden�moeten
zijn�om�minder�strak�vast�te�houden�aan�de�norm�van�3%.
Ik�zal�trouwens�het�citaat�van�de�heer�Dijsselbloem�opzoeken�en�in�mijn�tweede�termijn�geven.�Is�de�minister�het

30 januari 2013
TK�46

46-3-16

Asscher
dus�met�mij�eens�dat�er�wel�degelijk�mogelijkheden�zijn?
Wij�kunnen�bekijken�of�wat�er�nu�besloten�is,�wel�goed
uitpakt.�Is�hij�het�met�mij�eens�dat�je�op�sommige�punten,
bijvoorbeeld�op�het�punt�van�de�vermogenstoets,�uitzonderingen�moet�kunnen�maken?�Dat�is�nodig�voor�schrijnende�gevallen.
Minister�Asscher:
Ik�antwoord�in�drieën.�Ik�dank�mevrouw�Voortman�voor
het�opzoeken�van�het�citaat.�Ik�heb�de�heer�Dijsselbloem
het�woord�"soepel"�nog�nooit�horen�gebruiken.�Dat�zou
dus�een�novum�zijn.
Mijn�tweede�antwoord�is�dat�de�heer�Dijsselbloem�er
toen�voor�pleitte�om�niet�extra�te�bezuinigen,�dus�bovenop�de�bezuinigingen�die�al�waren�afgesproken.�Er�heeft
niemand�voorgesteld�om�het�pakket�te�matigen�dat�al�is
afgesproken.
Mijn�derde�antwoord�is:�ja,�wij�gaan�graag�het�debat
aan�over�alle�specifieke�voorstellen�over�de�effecten�van
die�maatregelen.�Ik�kom�strak�ook�te�spreken�over�wat�we
in�augustus�gaan�doen�en�over�de�vraag�hoe�ik�wil�ingaan
op�de�motie�om�te�monitoren�wat�dit�betekent�voor�de
middengroepen�en�voor�de�mensen�met�de�lagere�inkomens.�Wij�moeten�het�gesprek�daarover�permanent�voeren.�Ik�moet�mevrouw�Voortman�echter�teleurstellen�als
zij�had�verwacht�van�mij�nu�de�boodschap�te�krijgen�dat
we�wel�minder�kunnen�bezuinigen.�Ik�kan�haar�niet�zeggen�dat�we�het�ons�kunnen�permitteren�om�dit�ver�voor
ons�uit�te�schuiven.�Helaas�kan�ik�mevrouw�Voortman�die
boodschap�niet�brengen.�Ik�kom�hier�niet�met�een�leuke
boodschap.�Ik�kom�hier�met�het�verhaal�dat�wij�in�2013�de
bezuinigingen�en�de�verhoging�van�de�lasten�heel�hard
zullen�voelen.�Wij�zullen�heel�hard�voelen�wat�het�betekent�om�in�een�economische�crisis�te�leven.�Sommigen
zullen�dit�nog�veel�harder�voelen�dan�anderen.
De�voorzitter:
De�minister�vervolgt�zijn�betoog�en�gaat�ook�op�de�voorbeelden�in.
Minister�Asscher:
Dat�zal�ik�doen,�voorzitter.�Ik�ga�meer�specifiek�in�op�de
positie�van�ouderen.�De�onrust�die�onder�ouderen�is�ontstaan,�begrijp�ik�bijzonder�goed.�Net�als�jongeren,�worden�ook�ouderen�bijzonder�hard�door�de�crisis�geraakt.
Zij�worden�op�twee�manieren�geraakt.�In�de�eerste�plaats
doordat�zij�de�effecten�voelen�van�het�beleid�van�de�regering.�Dat�beleid�is�opgebouwd�uit�het�beleid�van�het�kabinet-Rutte�I,�het�Lenteakkoord,�het�Herstakkoord�en�het�beleid�van�het�kabinet-Rutte�II. Daaraan�doet�niemand�iets
af.�In�de�tweede�plaats�worden�zij�geraakt�doordat�de�vermogens�van�de�pensioenfondsen�in�de�economische�crisis�aangetast�zijn�geraakt.�Die�fondsen�nemen�nu�maatregelen�om�de�vermogens�in�ieder�geval�enigszins�op�peil
te�houden.�Ik�zal�straks�de�concrete�vragen�van�de�heer
Krol�over�de�rekenrente�beantwoorden.
De�moeilijke�boodschap�die�ik�hier�dus�moet�vertellen,
is�dat�wij�ouderen�niet�volledig�kunnen�ontzien.�De�opgave�die�wij�hebben�is�zo�groot,�dat�wij�geen�grote�groepen�kunnen�ontzien.�Wel�doen�wij�pogingen�om�de�rekening�zo�eerlijk�mogelijk�te�verdelen.�In�de�koopkrachttabellen�die�de�Kamer�heeft�gezien,�staat�op�welke�manier
wij�juist�ook�met�ouderen�omgaan.�Ik�wil�echter�op�geen
enkele�manier�suggereren�dat�mensen�met�een�aanvullend�pensioen�van�€ 10.000�horen�bij�de�rijkste�Nederlanders.�Zo'n�pensioen�is�bepaald�geen�vetpot.�Deze�mensen

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

worden�bijzonder�hard�geraakt.�Het�feit�dat�dit�voor�een
groot�deel�wordt�veroorzaakt�door�de�problemen�met�de
pensioenfondsen,�doet�daaraan�helemaal�niets�af.�Natuurlijk�ga�ik�ook�graag�het�gesprek�aan�met�de�vakbeweging
en�met�de�werkgevers�over�de�inkomenspositie�van�deze�groepen.�Ik�doe�dat�echter�wel�met�de�boodschap�dat
wij�niet�de�middelen�hebben�om�grote�groepen�te�compenseren�of�volledig�te�ontzien.�Dat�is�een�hard�gelag.�Ik
wil�daar�in�mijn�brief�op�geen�enkele�manier�iets�aan�afdoen.�Ik�wil�wel�laten�zien�wat�de�effecten�zijn�van�het�kabinet-Rutte�II,�wat�de�effecten�zijn�van�de�maatregelen�die
door�eerdere�kabinetten�zijn�genomen�en�wat�de�effecten�zijn�van�bijvoorbeeld�de�kortingen�die�pensioenfondsen�opleggen.�Voor�de�goede�orde:�daarmee�schuif�ik�niet
weg�wat�mensen�in�januari�op�hun�loonstrookje�of�hun
pensioenfondsrekening�hebben�gezien.�Voor�een�deel�zitten�de�pensioenkortingen�daar�overigens�nog�niet�in.�Wel
voelen�mensen�dat�er�al�jaren�niet�is�geïndexeerd�en�sommige�gevallen�al�is�gekort.�In�april�komen�die�kortingen�er
nog�overheen.�Een�en�ander�geldt�echter�wel�voor�het�totale�beeld�voor�2013.�In�dat�beeld�houden�wij�bij�de�koopkrachtberekeningen�wel�rekening�met�de�pensioenkortingen.�Daarom�schrijf�ik�in�mijn�brief�dat�juist�de�groep�met
een�klein�aanvullend�pensioen�extra�hard�wordt�geraakt
en�dat�dat�stukje�extra�–�dit�is�geen�retorische�truc�om�iets
weg�te�halen�van�onze�verantwoordelijkheid�–�vooral�te
maken�heeft�met�de�pensioenfondsen.�Ik�hoop�dat�wij
over�de�feiten�geen�discussie�met�elkaar�hoeven�te�hebben.�Hoe�men�die�apprecieert,�daarover�kunnen�wij�uiteraard�van�mening�verschillen.�De�staatssecretaris�van�Financiën�heeft�gisteren�in�een�brief�nog�het�een�en�ander
gezegd�over�de�Wet�uniformering�loonbegrip,�die�mensen
nu�ook�tegenkomen.�Hij�zal�er�straks�ook�op�ingaan.
Ik�kom�nu�bij�een�flink�aantal�specifieke�vragen,�onder
andere�wat�nu�wel�en�wat�nog�niet�is�gepresenteerd�in�het
koopkrachtplaatje.�Er�wordt�al�snel�gezegd�dat�de�zorg�of
de�huur�niet�is�meegenomen.�Ik�zal�proberen�een�en�ander�op�een�heel�feitelijke�manier�aan�te�geven,�al�realiseert�het�kabinet�zich�dat�individuen�en�groepen�mensen
door�de�verschillende�maatregelen�van�het�kabinetsbeleid
tegelijkertijd�kunnen�worden�geraakt�en�dat�dan�sprake�is
van�zo'n�samenloop,�zo'n�stapeling.�Misschien�moeten�wij
daar�iets�mee.
Mevrouw�Karabulut�vroeg�mij�of�het�kabinet�bereid
is�om�voor�Prinsjesdag�de�effecten�van�die�stapeling�in
beeld�te�brengen.�Ja,�juist�als�verantwoordelijk�minister
voor�het�inkomensbeleid�wil�ik�ieder�jaar,�maar�zeker�ook
komend�jaar,�de�koopkrachtontwikkeling�in�kaart�brengen,
dus�ook�die�voor�2014.�Ik�zal�tot�het�uiterste�gaan�om�de
stapelingseffecten�in�beeld�te�brengen.�Het�is�nog�iets�anders�of�er�een�compleet�beeld�van�is�te�geven,�want�deze
zomer�zullen�nog�niet�alle�voorstellen�van�de�regering�zijn
uitgewerkt�qua�inkomenseffecten.�Wat�wij�kunnen�doen,
dat�zullen�we�doen.�Daarnaast�zet�ik,�in�lijn�met�de�motie-Heerma/Van�Weyenberg,�een�specifieke�monitor�op
om�de�effecten�van�de�decentralisaties�naar�gemeenten�in
de�gaten�te�kunnen�houden.�Daar�zit�die�enorme�brok�van
AWBZ-bezuinigingen�in.�Wij�realiseren�ons�allemaal�dat
die�heel�gevoelig�zal�zijn.�Die�zal�mensen�raken.�Ik�verwijs
wat�dat�betreft�naar�het�NYFER-rapport.�De�uitwerking�is
er�nog�niet.�Het�wordt�nooit�leuk,�maar�de�keuzen�over�de
verdeling�moeten�nog�worden�gemaakt.�Dat�is�de�reden
dat�ik�de�Kamer�niet�kan�beloven�dat�dit�er�in�het�voorjaar
is.�Wat�ik�in�het�voorjaar�heb,�zal�ik�vanzelfsprekend�met
de�Kamer�delen,�maar�juist�dat�soort�effecten�is�pas�bekend�als�er�in�hoofdlijnen�keuzen�zijn�gemaakt,�ook�door

30 januari 2013
TK�46

46-3-17

Asscher
de�Kamer,�over�hoe�wij�met�de�AWBZ�omgaan.�Ik�werk�nu
aan�het�opbouwen�van�de�monitor.�Ik�zal�de�Kamer�ook
meenemen�in�hoe�ik�dat�wil�doen,�want�ik�heb�geen�enkele�behoefte�om�ook�maar�iets�bij�de�Kamer�weg�te�houden.�Integendeel,�wil�ik�de�Kamer�graag�laten�zien�wat�de
effecten�van�de�decentralisaties�zijn.�Aangezien�de�inrichting,�met�name�die�rond�de�zorg,�nog�niet�bekend�is,�zitten�wij�met�een�marge�van�onzekerheid.�Dat�zeg�ik�tegen
de�heer�Heerma�en�de�heer�Van�Weyenberg�over�hoe�ik
met�de�motie�wil�omgaan.�Ik�wil�die�onverkort�uitvoeren,
maar�met�betrekking�tot�de�termijn�past�een�tweedeling.
Wat�ik�in�het�voorjaar�kan�leveren,�zal�ik�leveren,�maar
juist�over�de�decentralisaties�weten�wij�pas�later�meer.
De�voorzitter:
Als�u�het�goed�vindt,�sta�ik�alleen�toelichtende�vragen�toe.
Een�oordeel�hoor�ik�graag�pas�in�tweede�termijn.
De�heer�Heerma�(CDA):
De�minister�geeft�in�aanvulling�op�de�brief�van�vorige
week�aan�dat�wij�informatie�krijgen�over�wat�er�bij�de
Voorjaarsnota�kan�komen.�Worden�daarin�ook�de�effecten
op�de�participatie�meegenomen?�Dat�stond�niet�duidelijk
in�de�brief�van�vorige�week.
Minister�Asscher:
Ik�moet�mij�daar�even�op�beraden,�want�ik�weet�niet�precies�wat�ik�daarover�te�weten�kan�komen�in�het�voorjaar.
Wat�ik�in�beeld�kan�brengen,�zal�ik�in�het�voorjaar�met�de
Kamer�delen.�Dat�is�een�toezegging.�De�monitor�is�overigens�niet�geschikt�voor�het�in�beeld�brengen�van�werkgelegenheidseffecten.�We�hebben�immers�vaak�te�maken
met�weer�andere�rekensommen.�Ik�heb�al�eerder�toegezegd�dat�ik�de�Kamer�een�beeld�zal�geven�van�de�effecten�op�marginale�druk�en�daarmee�op�participatie.�Daarvoor�geldt�ook�dat�ik�zal�doen�wat�ik�kan�doen�in�het�voorjaar.�Ik�hoop�echter�dat�u�mij�niet�aan�het�onmogelijke�wilt
houden.�Met�die�monitor�wil�ik�specifiek�de�cumulatie�in
beeld�brengen,�de�stapeling�waarnaar�ook�de�SP-fractie
vroeg.
De�voorzitter:
Ik�kom�nu�met�mijn�eigen�orde�in�de�war,�want�ik�wil�mevrouw�Karabulut�het�woord�geven,�maar�alleen�als�zij�een
feitelijke�vraag�heeft.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Begrijp�ik�het�goed�dat�de�minister�nog�voor�Prinsjesdag,
voor�de�Voorjaarsnota,�de�cumulatie-effecten�voor�ouderen�bekijkt�en�eventueel�met�compenserende�maatregelen
komt?�Wat�bedoelt�de�minister�precies�met�"ik�heb�niet
heel�veel�ruimte�voor�compensatie�voor�grote�groepen"?
Hoeveel�ruimte�heeft�hij�wel�en�wat�zijn�daarvoor�de�criteria?
Minister�Asscher:
Dank�voor�deze�vraag.�Ik�heb�blijkbaar�iets�gesuggereerd
wat�ik�niet�waar�kan�maken.�In�augustus�moeten�wij�keuzes�maken�over�het�koopkrachtbeeld�voor�2014.�Dan�hebben�wij�dat�in�beeld.�In�de�motie-Van�Weyenberg/Heerma
wordt�verzocht�om�al�in�het�voorjaar�meer�informatie�te
geven�over�een�aantal�effecten�van�het�voorgenomen�regeringsbeleid.�Daarover�heb�ik�gezegd:�wat�ik�heb,�zal�ik
u�toezenden.�Als�de�Kamer�dit�betrekt�bij�haar�besluitvorming�over�de�Voorjaarsnota,�dan�staat�haar�dat�vrij.�Als
coördinerend�minister�voor�het�inkomensbeleid�ligt�mijn

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

taak�bij�de�uitwerking�van�specifieke�maatregelen.�In�augustus�volgt�het�koopkrachtbeeld�voor�2014.�Ik�doe�mijn
uiterste�best�om�dan�al�een�eerste�beeld�te�hebben�van
de�cumulatie�van�maatregelen�voor�groepen�mensen.�Ik
moet�ook�nog�iets�zeggen�over�de�ruimte�voor�compensatie.�Die�is�alleen�te�vinden�door�haar�elders�weg�te�nemen.�Dat�is�precies�het�dilemma�waarvan�ik�de�Kamer
deelgenoot�wil�maken.�Je�kunt�zeggen�dat�je�een�bepaalde�groep�wilt�ontzien,�maar�dat�zal�altijd�ten�koste�gaan
van�een�andere�groep.�Dat�is�een�feit.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Ik�heb�de�minister�een�aantal�suggesties�gedaan.�Misschien�kan�hij�daar�wat�langer�over�nadenken;�hij�hoeft
niet�direct�te�reageren.�Ik�ben�blij�dat�in�augustus�meer
bekend�wordt�over�de�cumulatie�van�maatregelen�voor
bredere�groepen.�De�minister�gaat�echter�voorbij�aan�het
feit�dat�de�ouderen�ook�dit�jaar�te�maken�hebben�met�een
cumulatie�van�allerlei�ellendige�maatregelen.�Er�zijn�gigantische�uitschieters.�Dat�druist�in�tegen�de�randvoorwaarden�die�het�kabinet�zelf�in�zijn�regeerakkoord�heeft
staan.�Ik�wil�er�bij�de�minister�op�aandringen�om�hiernaar
te�kijken,�en�wel�voor�de�Voorjaarsnota,�zodat�wij�kunnen
bekijken�hoe�wij�een�en�ander�kunnen�compenseren.
Minister�Asscher:
Ik�probeer�heel�open�een�debat�te�voeren�met�de�Kamer
over�de�koopkrachtcijfers�voor�2013.�Ik�zie�geen�mogelijkheden�om�in�het�lopende�jaar�2013�in�algemene�zin�compensatie�voor�groepen�door�te�voeren.�Als�wij�in�augustus�praten�over�het�koopkrachtbeeld�voor�2014�moeten�wij
daarbij�wel�meewegen�wat�mensen�in�2013�te�verstouwen
hebben�gekregen.�Wij�moeten�dus�niet�doen�alsof�wij�bij
nul�beginnen,�maar�kijken�wat�er�in�2013�gespeeld�heeft
en�dat�meenemen.
De�heer�Krol�(50PLUS):
Ziet�de�minister�die�mogelijkheden�niet�of�wil�hij�ze�niet?
Minister�Asscher:
Ik�probeer�in�alle�toonaarden�uit�te�stralen�dat�ik�zeer�geïnteresseerd�ben�in�alle�mogelijkheden�die�er�zijn,�maar�ik
maak�de�heer�Krol�graag�ook�deelgenoot�van�het�dilemma
dat�ik�zojuist�geschetst�heb.�Wij�moeten�de�overheidsfinanciën�op�orde�brengen,�er�wordt�heel�stevig�bezuinigd,
de�lasten�zijn�omhooggegaan�en�wij�verkeren�in�een�economische�recessie.�Mogelijkheden�tot�compensatie�voor
de�ene�groep�gaan�altijd�ten�koste�van�de�andere�groep.
Dat�is�het�probleem.�Daarbinnen�kunnen�wij�het�gesprek
altijd�voeren.�Het�is�mijn�voornemen�om�het�koopkrachtbeeld�voor�2014�heel�goed�te�bekijken.�Ook�dat�zal�vast
geen�vrolijke�boodschap�zijn,�maar�wij�moeten�wel�degelijk�meewegen�wat�bijvoorbeeld�ouderen�in�2013�al�voor
de�kiezen�hebben�gehad.�Die�toezegging�wil�ik�wel�doen.
De�heer�Van�Weyenberg�heeft�gevraagd�hoe�het�met�de
zelfstandigen�zit.�Zeker,�wij�willen�ook�de�koopkrachtontwikkeling�van�zelfstandigen�zo�goed�en�zo�kwaad�als�het
kan�in�beeld�brengen.�De�heer�Weekers�zal�straks�nog�iets
zeggen�over�de�specifieke�maatregelen�waarvan�zelfstandigen�last�hebben.
De�heer�Van�Weyenberg�heeft�ook�gevraagd�hoeveel
het�nivelleringsfeest�kost.�Ik�kan�verwijzen�naar�de�CPBdoorrekeningen,�waaruit�blijkt�dat�ook�met�het�pakket�van
Rutte�II�sprake�is�van�groei�van�de�werkgelegenheid.�Ik�erken�dat�de�keuze�om�de�laagste�inkomens�te�ontzien�ook
weer�leidt�tot�hogere�marginale�druk�daarboven�en�dat�dit

30 januari 2013
TK�46

46-3-18

Asscher
effecten�heeft�op�de�participatie.�Het�is�een�heel�bewuste
keuze�van�dit�kabinet�om�in�een�tijd�waarin�zo�verschrikkelijk�veel�van�mensen�gevraagd�wordt,�juist�de�mensen
te�ontzien�die�al�op�heel�dun�ijs�aan�het�schaatsen�waren
terwijl�de�dooi�inzette.�Dat�is�een�keuze.�Dat�is�een�weging,�deels�een�politieke.�Ik�vind�het�belangrijk�om�aan�die
mensen�te�kunnen�uitleggen�dat�we�doen�wat�we�doen.
Maar�inderdaad,�dit�heeft�effecten�op�de�participatie.
De�heer�Heerma�(CDA):
Geeft�de�minister�aan�dat�het�een�politieke�keuze�is�om�zo
slecht�te�scoren�op�werkgelegenheid?�Hoe�weegt�de�minister�in�dat�licht�de�woorden�van�de�minister-president
voor�de�kerst�dat�dit�regeerakkoord�een�groot�werkgelegenheidsplan�zou�zijn,�terwijl�de�minister�hier�aangeeft
dat�het�een�bewuste�keuze�is�om�te�kiezen�voor�nivelleren
boven�banen?
Minister�Asscher:
Het�is�jammer�dat�mijn�heel�precies�gekozen�woorden�nu
van�zo'n�samenvatting�voorzien�worden.�Ik�neem�die�samenvatting�niet�over.�Ik�heb�gezegd�dat�het�kabinet�er�bewust�voor�kiest�om�de�laagste�inkomens�te�ontzien,�gezien
de�enorme�offers�die�we�vragen�van�mensen.�We�vragen
offers�aan�alle�Nederlanders.�Maar�juist�mensen�die�de�afgelopen�jaren�al�heel�weinig�te�besteden�hadden,�kunnen
niet�zo�heel�veel�meer�missen.�De�SP�zal�betogen�dat�we
van�die�mensen�nog�te�veel�vragen,�maar�wij�proberen
die�groep�enigszins�te�ontzien.�Ik�erken�dat�je�in�de�doorrekeningen�en�in�de�modellen�een�prijs�betaalt�wat�betreft
de�te�verwachten�werkgelegenheidseffecten.�Ik�zou�het
ontzettend�op�prijs�stellen�als�de�heer�Heerma�daar�niet
zo'n�samenvatting�op�plakt.
De�heer�Heerma�(CDA):
Dit�is�wel�de�samenvatting�die�erbij�past.�Is�de�minister
met�ons�van�mening�dat�het�voor�de�groepen�waarvan�nu
een�offer�wordt�gevraagd�–�hij�sprak�gisteren�zelf�over�het
aanhalen�van�de�broekriem�–�makkelijker�te�verkroppen�is
wanneer�er�wel�iets�gedaan�zou�worden�aan�het�creëren
van�werkgelegenheid?
Minister�Asscher:
De�heer�Heerma�zal�moeten�erkennen�dat�het�CPB�een
groei�van�de�werkgelegenheid�ziet,�ook�in�het�pakket�dat
wij�voorleggen.�Vervolgens�zegt�de�heer�Heerma�dat�zijn
samenvatting�heel�goed�is.�Dat�staat�hem�natuurlijk�vrij,
maar�dat�is�een�recensie�van�zijn�eigen�optreden.�Die
broekroem�was�meer�een�reactie�op�het�afzakkende�kledingstuk�van�de�heer�Wilders.
Voorzitter.�De�heer�Van�Vliet�vroeg�of�wij�bereid�zijn,
de�lastenverzwaringen�en�bezuinigingen�terug�te�draaien.�Hij�zei�net:�ik�heb�nog�wel�een�paar�voorbeelden.�Ik�gaf
aan�dat�ik�de�PVV�juist�zou�willen�prijzen�voor�het�feit�dat
zij�verantwoordelijkheid�heeft�genomen,�ook�voor�lastige
maatregelen,�en�dat�ik�haar�zou�willen�aanmoedigen�om
dat�ook�vandaag�te�doen�in�de�oppositierol.�Het�is�mede
door�de�steun�van�de�PVV�dat�deze�maatregelen�zijn�doorgevoerd.�Het�zijn�heel�moeilijke�maatregelen;�dat�klopt.
De�voorzitter:
De�heer�Van�Vliet�wordt�rechtstreeks�aangesproken�en
springt�uit�zijn�bankje.

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

De�heer�Van�Vliet�(PVV):
Ik�weet�zeker�dat�de�broek�van�de�heer�Wilders�inmiddels�op�de�grond�ligt.�De�staatssecretaris�gaat�straks�in
op�de�Wul,�maar�ik�begrijp�dat�de�minister�ook�behoefte
heeft�om�daarop�te�blijven�hameren.�De�Wul�is�budgettair
neutraal�en�geen�bezuinigingsmaatregel.�We�hebben�een
puntenwolk�voor�onze�kiezen�gehad.�Daarom�heb�ik�die
motie�ingediend�met�mevrouw�Neppérus�om�de�effecten
te�leren�kennen.�Nu�wordt�mij�dat�iedere�keer�verweten.
Als�nu�blijkt�dat�de�Wul�vernietigend�uitpakt�voor�de�koopkracht�van�ouderen�en�er�netto�tientallen�euro's�van�hen
door�de�plee�gespoeld�moeten�worden,�zeg�ik:�weg�met
de�Wul!�Ik�heb�er�dan�niks�mee�te�maken�dat�we�er�indertijd�voor�hebben�getekend.�Die�puntenwolk�was�dus�een
hagelstenenwolk.�Die�regent�nu�leeg�op�onze�koppen.
De�voorzitter:
Voordat�de�minister�antwoordt,�zeg�ik�het�volgende.�Er
zijn�ook�mensen�die�ons�van�verre�volgen�en�op�de�publieke�tribune.�Zij�worden�steeds�weer�ververst.�De�afkorting�"Wul"�staat�voor�"Wet�uniformering�loonbegrip".
Minister�Asscher:
Zo�is�het,�voorzitter.�De�heer�Van�Vliet�dacht�dat�ik�hem
iets�verweet,�maar�ik�verweet�hem�helemaal�niks.�Ik�roep
hem�op�om�in�de�beantwoording�van�de�vele�mails�blijk�te
geven�van�zijn�eigen�verantwoordelijkheid.�Daar�zit�geen
spoor�van�verwijt�in.�Aan�de�specifieke�kennis�die�de�heer
Van�Vliet�draagt�over�de�kleding�van�zijn�partijleider,�kan
ik�sowieso�niet�tippen.
Ik�ben�mevrouw�Karabulut�antwoord�schuldig�op�de
vraag�wat�we�doen�met�de�inkomens�boven�de�€ 100.000.
Ik�geef�onmiddellijk�toe�dat�er�altijd�meer�mogelijk�is,
maar�ik�wil�in�ieder�geval�het�beeld�wegnemen�dat�we
niets�vragen�aan�mensen�met�een�inkomen�boven�de
€ 100.000.�Ik�geef�een�aantal�voorbeelden:�de�arbeidskorting�wordt�afgebouwd,�net�als�de�algemene�heffingskorting�voor�de�hoge�inkomens;�er�is�een�inkomensafhankelijk�eigen�risico�geïntroduceerd,�dat�de�hoge�inkomens�natuurlijk�meer�zal�raken;�de�hypotheekrenteaftrek�wordt�beperkt;�daarnaast�is�er�een�beperking�in�de�pensioensfeer
voor�mensen�met�een�inkomen�boven�de�€ 100.000.�Er�is
ongetwijfeld�meer�mogelijk�–�je�moet�altijd�een�weging
maken�van�de�voor-�en�nadelen�–�maar�er�wordt�wel�degelijk�iets�gevraagd�van�die�groep.
Mevrouw�Karabulut�vroeg�mij�of�de�Kamer�zal�worden
geïnformeerd�over�het�effect�van�de�huurverhoging�en�de
extra�huurverhoging�die�in�het�regeerakkoord�staat.�De
huurverhogingen�zijn�verwerkt�in�de�koopkrachtbeelden.
Als�je�een�huurder�bent,�voel�je�de�huurverhoging�wel;
als�je�geen�huurder�bent,�voel�je�die�niet;�dan�voel�je�weer
andere�dingen.�Ook�hiervoor�geldt�weer:�een�koopkrachtgemiddelde,�een�koopkrachttabel,�biedt�op�geen�enkele
manier�een�garantie�voor�individuen�of�groepen�mensen.
De�huurverhoging�zal�mensen�zeker�een�forse�klap�bezorgen�in�hun�besteedbaar�inkomen.�Dat�is�waar.�Het�is�echter�niet�zo�dat�de�huurverhogingen�niet�zijn�meegenomen.
Zij�maken�deel�uit�van�de�koopkrachtramingen�voor�2013–
2017.
De�voorzitter:
Ik�zie�een�aantal�Kamerleden�bij�de�interruptiemicrofoon
staan,�maar�met�het�oog�op�de�tijd�stel�ik�voor�dat�de�minister�nu�eerst�zijn�verhaal�afmaakt.�Als�er�daarna�nog
vragen�zijn,�geef�ik�daar�de�ruimte�voor.

30 januari 2013
TK�46

46-3-19

Asscher
Minister�Asscher:
De�heer�Heerma�gaf�aan�dat�er�specifieke�maatregelen
zijn�die�wel�pijn�doen,�maar�niet�bij�deze�cijfers�zijn�betrokken.�Dat�klopt.�In�december�heb�ik�in�een�brief�aan�de
Kamer�uiteengezet�wat�er�wel�en�niet�is�betrokken�bij�de
berekening�van�de�koopkrachtcijfers.�Dat�is�op�zichzelf
geen�nieuwe�informatie.�Het�is�een�overzicht�van�de�onderdelen�die�je�betrekt�bij�de�koopkrachtberekening.�Dat�is
al�jaren�de�staande�praktijk.�Dat�doet�niets�af�aan�het�feit
dat�bijvoorbeeld�stijgende�zorgkosten�enorm�in�je�koopkracht�ingrijpen.�Dat�voel�je�natuurlijk�in�je�portemonnee.
Dat�we�op�deze�manier�de�cijfers�presenteren,�was�al�zo.
Dat�was�bij�vorige�kabinetten�zo�en�dat�is�bij�dit�kabinet
zo.�Dat�heb�ik�in�december�per�brief�aan�de�Kamer�uiteengezet.�Ik�zou�het�jammer�vinden�als�de�Kamer�mij�dit�nu
verwijt;�ik�zou�het�sportief�vinden�als�de�Kamer�zegt�dat
dit�inderdaad�zo�was�en�nu�zo�is.
We�moeten�wel�onze�ogen�openhouden�voor�wat�dit
betekent�voor�mensen�die�hierdoor�geraakt�worden.�Ook
in�de�zaken�die�wel�bij�de�ramingen�zijn�betrokken,�zijn�er
uitschieters.�Dat�is�een�van�de�thema's�van�de�afgelopen
maanden.�Aan�de�randen�van�een�puntenwolk�zitten�soms
heel�forse�uitschieters�die�verschrikkelijk�pijn�doen.�Daarvoor�heb�ik�niet�onmiddellijk�een�geruststellend�verhaal;
integendeel.�Een�puntenwolk�kenmerkt�zich�door�het�feit
dat�je�de�bandbreedte�niet�makkelijk�kleiner�kunt�maken.
We�leven�in�een�land�met�16,7�miljoen�mensen,�dus�uiteindelijk�zijn�het�ook�16,7�miljoen�puntenwolken.�De�toezegging�blijft�echter�dat�we�ook�bij�de�individuele�maatregelen�telkens�zo�goed�en�zo�kwaad�als�het�gaat,�de�inkomenseffecten�in�beeld�willen�brengen.
De�heer�Heerma�heeft�ook�gevraagd�of�er�aandacht�is
voor�de�inkomenseffecten�op�de�middeninkomens.�Die�is
er�zeer�zeker.�Daar�past�wel�de�bewuste�keuze�bij�–�ik�wil
niet�in�herhaling�vervallen�–�dat�we�de�laagste�inkomens
zo�veel�mogelijk�trachten�te�ontzien.�Uit�de�doorrekeningen�van�het�Centraal�Planbureau�blijkt�dat�de�inkomenseffecten�voor�de�mensen�met�een�inkomen�van�drie�keer
modaal�het�ergst�zijn.�Zij�gaan�er�het�meest�op�achteruit.
Ook�dat�zijn�offers.�Ik�zal�die�offers�niet�snel�als�feest�typeren;�we�moeten�die�prijzen�en�waarderen.�De�grootste�offers�worden�juist�aan�die�groep�gevraagd.�De�heer�Heerma�zei�dat�mensen�met�een�inkomen�van�twee�keer�modaal�eigenlijk�ook�een�middeninkomen�hebben.�Ik�wil�zeker�niet�beweren�dat�die�mensen�heel�rijk�zijn,�maar�het�is
wel�zo�dat�90%�van�de�Nederlandse�huishoudens�minder
verdient�dan�twee�keer�modaal.�Als�je�die�groep�geheel
wilt�ontzien,�blijven�er�dus�heel�weinig�Nederlanders�over
om�de�rekening�wel�bij�neer�te�leggen.�Ik�vrees�dus�dat�de
harde�waarheid�is�dat�je,�ook�als�je�niet�heel�rijk�bent,�tot
de�hogere�inkomens�kunt�behoren.�Dan�wordt�er�dus�een
hogere�bijdrage�van�je�gevraagd,�een�groter�offer,�dan
van�de�laagste�inkomens.
GroenLinks�vroeg�of�de�inkomenseffecten�van�de�maatregelen�voor�kindregelingen�eigenlijk�wel�eerlijk�over�hoge�en�lage�inkomens�worden�verdeeld.�Ook�daarbij�proberen�wij�zo�goed�mogelijk�naar�het�totaalplaatje�te�kijken.�Het�is�bekend�dat�wij�de�maatregelen�nog�moeten
uitwerken�en�dat�daar�een�heel�forse�bezuiniging�van�zo'n
900�miljoen�bij�hoort.�Wij�ontzien�juist�de�mensen�met�de
laagste�inkomens,�met�kinderen,�door�het�kindgebonden
budget.�Voor�de�goede�orde�merk�ik�wel�op�dat�heel�veel
mensen�worden�geraakt�door�de�bezuinigingen�in�de�kinderopvang.�Opnieuw�zie�je�daarbij�een�forse�inkomensteruggang�voor�mensen�die�een�aantal�kinderen�in�de�kinderopvang�hebben�en�die�hun�toeslag�zien�teruglopen.

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

In�die�zin�betreft�het�ook�een�groep�die�erg�hard�geraakt
wordt�door�de�crisis�en�het�beleid�van�de�regering.�Een
van�de�onderwerpen�waarover�ik�in�het�voorjaar�met�de
Kamer�in�debat�ga,�is�de�precieze�verdeling,�de�inrichting,
van�de�maatregelen.�Dan�zullen�wij�de�eerste�voorstellen
voor�de�kindregelingen�bespreken.�Ik�realiseer�mij�terdege
dat�dit�geen�eenvoudige�opgave�zal�zijn.
Mevrouw�Hamer�vroeg�naar�de�inkomenspositie�van
ouderen�en�de�brief�van�de�FNV. Ik�heb�daar�volgens�mij
al�het�nodige�over�gezegd.
De�heer�Krol�vroeg�of�het�niet�beter�is�om�een�hogere
rekenrente�vast�te�stellen.�Hoezeer�ik�de�verleiding�begrijp
om�dat�te�doen,�omdat�je�daarmee�op�een�schijnbaar�heel
goedkope�manier�koopkrachteffecten�bij�een�groep�ouderen�kunt�verminderen,�ben�ik�bang�dat�wij�dan�niet�voldoen�aan�de�toets�die�wij�volgens�de�heer�Krol�bij�het�beoordelen�van�maatregelen�moeten�hanteren.�Ik�vond�dat
mooi�gezegd:�is�het�eerlijk�verdeeldtussen�jong�en�oud,
tussen�rijk�en�arm,�tussen�gezond�en�ongezond?�Het�is�nu
prettig�om�de�rekenrente�te�verhogen,�maar�dan�hebben
latere�generaties�minder�pensioen.�Dat�moeten�wij�niet
willen.�Ik�zou�het�het�allermooiste�vinden�als�juist�een�partij�die�zich�bij�uitstek�om�50-plussers�bekommert,�en�die
daaruit�ook�is�voortgekomen,�dat�zou�uitdragen.
Tot�zover�mijn�betoog�in�eerste�termijn.
De�voorzitter:
Mijnheer�Krol,�ik�zie�dat�u�een�vraag�wilt�stellen,�maar�er
zijn�nog�zes�wachtenden�voor�u.�Mevrouw�Karabulut�wilde�daarnet�als�eerste�een�vraag�stellen.�Wij�hebben�alles
opgezouten�tot�het�einde.�De�leden�mogen�gerust�vragen
stellen,�maar�dan�alleen�vragen�die�niet�in�de�tweede�termijn�thuishoren.�Geen�betogen,�opmerkingen�of�conclusies,�maar�alleen�vragen.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Ik�kom�nog�even�terug�op�de�miljonairstaks�en�de�vraag
wat�wij�in�Nederland�van�de�echte�rijken�met�de�dikke�vermogens�vragen.�De�minister�noemde�een�aantal�maatregelen,�maar�is�hij�dan�ook�bereid�om�inkomens�boven�de
€ 125.000�voortaan�op�te�nemen�in�de�koopkrachttabellen
van�zijn�ministerie?�Dan�kunnen�wij�het�namelijk�bezien
en�zelf�onze�conclusies�daaraan�verbinden.
Minister�Asscher:
Die�groep�is�zo�klein�dat�het�moeilijk�is�om�die�in�zo'n�tabel�op�te�nemen.�Dat�is�lastig.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Voorzitter�…
De�voorzitter:
Nu�krijgen�wij�weer�een�hele�discussie.�Ik�moet�echt�een
beetje�op�de�tijd�letten,�anders�gaat�het�fout.�Ik�begrijp�dat
de�minister�die�groep�niet�in�de�tabel�wil�opnemen.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Ik�hoor�iets�anders.�De�minister�zegt�dat�het�lastig�is,
maar�"lastig"�is�niet�"onmogelijk".�Het�gaat�om�een�kleine
groep,�maar�die�heeft�wel�heel�veel�geld.�Je�moet�bekijken�wat�je�van�de�allerrijksten�vraagt.�Dat�gebeurt�nu�niet.
Kan�de�minister�daartoe�dus�een�poging�wagen?
Minister�Asscher:
Ik�wil�het�niet�aan�de�hand�van�de�standaard�koopkrachttabellen�doen.�Daarin�wordt�namelijk�voor�groepen�van

30 januari 2013
TK�46

46-3-20

Asscher
een�zekere�omvang�gekozen.�Anders�ga�je�namelijk�verkeerd�sturen.�Ik�ben�altijd�bereid�om�ook�de�inkomensontwikkeling�bij�meer�specifieke�groepen�in�beeld�te�brengen,�maar�ik�wil�dat�niet�in�de�standaardtabellen�opnemen.
De�voorzitter:
Mevrouw�Schouten,�het�liefste�wil�ik�dat�u�niet�meer�dan
één�vraag�stelt.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
De�minister�heeft�aangegeven�dat�hij�in�augustus�gaat�kijken�naar�de�stapeling�van�de�maatregelen.�Wat�betekent
"ernaar�kijken"?�Betekent�dit�dat�de�minister�er�mogelijkerwijs�wat�aan�gaat�doen�of�zal�hij�alleen�constateren�dat
het�bestaat?
Minister�Asscher:
Mevrouw�Schouten�stelt�een�goede�vraag.�Ik�wil�hier�geen
verwachtingen�wekken�waarvan�ik�niet�zeker�weet�of�ik�ze
straks�kan�waarmaken.�Het�bekijken�van�het�totale�koopkrachtbeeld�voor�2014,�betekent�dat�er�dan�nog�keuzes
kunnen�worden�gemaakt�om�uitschieters�te�voorkomen
of�aan�te�passen.�Maar�ook�2014�zal�een�moeilijk�jaar�worden.�We�moeten�daarbij�geen�valse�hoop�wekken.�We
hebben�dan�wel�een�veel�beter�beeld�van�de�wijze�waarop
de�maatregelen�op�elkaar�inwerken.�Dan�zullen�we,�ook�in
het�debat�met�de�Kamer,�proberen�tot�een�zo�eerlijk�mogelijke�verdeling�voor�het�jaar�2014�te�komen.�Dat�zal�dus
wel�degelijk�kunnen�leiden�tot�aanpassingen�tussen�groepen,�maar�hiervoor�geldt�het�probleem�dat�ik�al�eerder
schetste:�er�komt�niet�opeens�extra�geld�bij.
De�voorzitter:
Mevrouw�Schouten,�heel�kort.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Ik�vraag�kort�om�een�toezegging.�Een�aantal�van�de�effecten�van�de�stapeling�zijn�nu�al�bekend.�Daar�hoeft�de�minister�niet�tot�augustus�voor�te�wachten.�Kan�hij�in�een
brief�aangeven�welke�maatregelen�hij�bij�het�bekijken�zal
meenemen?
Minister�Asscher:
Ik�heb�de�heren�Heerma�en�Van�Weyenberg�toegezegd�dat
ik�in�het�voorjaar�een�brief�zal�sturen.�Ik�zal�daarin�meenemen�hoe�ik�de�monitor�waarin�op�de�cumulatie�wordt�ingegaan,�wil�inrichten.
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
De�minister�heeft�in�antwoord�op�mijn�vraag�gezegd:�in
het�sociaal�overleg�neem�ik�met�name�het�punt�mee�van
de�mensen�die�met�hun�kleine�pensioen�op�de�grens�zitten.�Maar�hij�zei�dat�wel�een�beetje�tussen�de�regels�door.
Ik�wil�graag�dat�dit�wordt�vastgelegd�in�een�expliciete�afspraak,�ook�omdat�de�FNV�in�een�brief�aan�de�Kamer�gevraagd�heeft�om�dat�erbij�te�betrekken.�Het�lijkt�mij�goed
om�nog�even�bij�dat�punt�stil�te�staan.
De�voorzitter:
Dat�waren�heldere�volzinnen�voor�de�notulen.
Minister�Asscher:
Ik�zei�dat�niet�tussen�de�regels�door.�De�positie�van�ouderen�op�de�arbeidsmarkt,�maar�ook�hun�inkomenspositie,�staan�zeker�op�de�agenda�van�het�overleg�met�sociale

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

partners.�De�disclaimer,�de�waarschuwing,�die�ik�gebruikte�is:�ook�daarbij�geldt�dat�ik�bijzonder�weinig�ruimte�zie
voor�het�compenseren�van�grote�groepen.�Maar�het�staat
op�de�agenda�en�het�is�ter�bespreking.
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Dat�begrijp�ik.�Ik�heb�ook�geen�verhaal�over�heel�grote
groepen�verteld.�Ik�heb�zeer�specifiek�verwezen�naar�de
groep�die�net�op�de�grens�van�de�kleine�pensioenen�valt,
maar�ik�begrijp�dat�hun�positie�meegenomen�wordt.�Daarvoor�dank�ik�de�minister.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Ik�heb�een�aanvulling�op�de�vragen�van�mevrouw�Schouten�en�mevrouw�Hamer.�De�minister�gaf�aan�dat�zijn�idee
van�eerlijk�delen�onder�andere�is�dat�er�een�duidelijke�ondergrens�is.�Wat�zou�die�ondergrens�dan�moeten�zijn?
Minister�Asscher:
In�een�eerder�debat�hebben�we�gesproken�over�de�positie
van�een�bijstandsgerechtigde�alleenstaande�moeder�met
één�kind,�die�er�in�de�ramingen�5,75%�op�achteruitgaat,
juist�doordat�we�die�toeslag�hebben�vervangen�door�een
algemeen�kindgebonden�budget.�Mevrouw�Voortman�refereerde�daar�net�aan�in�haar�bijdrage.�Dat�begrijp�ik�heel
goed.�Ik�heb�naar�aanleiding�van�een�vraag�van�mevrouw
Karabulut�al�gezegd�dat�we�daar�bij�de�uitwerking�van�de
maatregelen�heel�goed�naar�moeten�kijken.�Het�gewenst
effect�is�natuurlijk�dat�werken�lonend�wordt.�Er�gaat�een
enorm�budget�naar�de�inkomensondersteuning�van�bijstandsgerechtigden�met�kinderen.�We�zullen�echter�met
elkaar�in�debat�gaan�over�de�vraag�of�dit�nog�draagbaar
is.�Als�we�de�ondergrens�in�beeld�krijgen,�moeten�we�dus
samen�vaststellen�of�we�daar�wel�of�niet�overheen�gaat.
Dit�is�een�voorbeeld�daarvan.
Een�ander�voorbeeld�daarvan�heeft�betrekking�op�de
AOW. De�Kamer�heeft�ook�gezien�dat�in�de�afgelopen�jaren�juist�mensen�met�uitsluitend�AOW�ontzien�zijn�en�dat
zij�te�maken�hadden�met�kleine�verhogingen.�De�AOW�is
geen�vetpot;�laat�daar�geen�misverstand�over�bestaan.
Maar�dit�leidt�er�wel�toe�dat�ook�het�Centraal�Bureau�voor
de�Statistiek�heeft�aangegeven�dat�het�een�bijzonder�goed
schild�tegen�de�armoede�is�gebleken.�Wij�gunnen�onze
ouderen�meer�dan�een�schild�tegen�de�armoede,�maar�laten�we�wel�de�zegeningen�tellen�van�de�AOW,�die�wat�dat
betreft�goed�functioneert.
De�voorzitter:
Mevrouw�Voortman,�houdt�u�het�bij�één�heel�korte�vraag.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Ja,�voorzitter.
De�minister�verwijst�naar�mijn�voorbeeld�van�de�bijstandsmoeder�die�er�meer�dan�€ 400�per�jaar�op�achteruitgaat.�Mijn�vraag�was�wat�de�ondergrens�dan�zou�moeten
zijn.�Blijkbaar�heeft�de�minister�daar�nu�geen�antwoord
op.�Zal�hij�bij�de�uitwerking�wel�melden�wat�volgens�hem
een�acceptabele�ondergrens�is?
Minister�Asscher:
We�moeten�niet�doen�alsof�je�daarop�makkelijk�in�absolute�termen�een�antwoord�kunt�geven.�Hierover�zullen�we
de�komende�jaren�het�debat�met�elkaar�moeten�voeren.
Daarbij�zullen�we�steeds�moeten�bezien�wat�mensen�nog
kunnen�dragen�en�wat�niet.�Wij�hebben�ervoor�gekozen
om�de�laagste�inkomens�zo�veel�mogelijk�te�ontzien.�Me-

30 januari 2013
TK�46

46-3-21

Asscher
vrouw�Voortman�heeft�de�kritiek�daarop,�onder�anderen
van�de�heer�Heerma,�gehoord.�Dat�is�een�bewuste�keuze.
Over�de�vraag�of�het�voldoende�is,�kun�je�natuurlijk�discussiëren.�Dat�doen�we�bij�de�individuele�maatregelen�per
voorstel�en�in�augustus�zullen�wij�het�totale�beeld�moeten
bespreken.
De�voorzitter:
Het�woord�is�aan�de�heer�Van�Vliet�van�de�PVV. Ik�doe�het
weer�fout.�Sorry.�Ik�werd�even�afgeleid.�De�heer�Krol�van
50PLUS�was�eerst.�Sorry.�Ga�uw�gang,�mijnheer�Krol.
De�heer�Krol�(50PLUS):
De�minister�ontlokt�mij�een�antwoord�op�de�vraag�of
50PLUS�ook�rekening�wil�houden�met�toekomstige�generaties.�Daar�maakt�hij�mij�echt�een�beetje�kwaad�mee.�Als
er�namelijk�één�generatie�is�die�het�goed�voorheeft�met
kinderen�en�kleinkinderen,�dan�zijn�dat�juist�de�ouderen.
Daar�hoeft�de�minister�dus�geen�seconde�aan�te�twijfelen!�Ik�maak�mij�ook�kwaad�over�het�volgende.�Wij�spreken�met�heel�veel�bestuurders�van�pensioenfondsen.�Zij
zeggen�dat�de�kortingen�absoluut�niet�nodig�zijn�en�dat
er�ook�voor�de�komende�generaties�genoeg�in�kas�blijft.
Spreekt�de�minister�met�andere�pensioenfondsen?
Minister�Asscher:
Het�was�natuurlijk�niet�mijn�oogmerk�om�de�heer�Krol
kwaad�te�maken,�integendeel.�Ik�vond�juist�dat�hij�heel
mooi�formuleerde�op�welke�manier�je�dit�soort�maatregelen�moet�wegen.�Helaas�hebben�wij�in�sommige�gevallen,�ook�in�het�verleden,�te�maken�gehad�met�pensioenbestuurders�die�onvoldoende�rekening�hebben�gehouden
met�wat�er�in�de�toekomst�nodig�is.�Dat�is�één�van�de�problemen�waar�wij�mee�te�maken�hebben.�De�Kamer�gaat
straks�uitgebreid�in�debat�met�de�staatssecretaris�over�het
pensioenstelsel,�over�de�kortingen�en�over�wat�daarbij�allemaal�wel�en�niet�verantwoord�is.�Op�de�vraag�of�het�niet
de�beste�oplossing�voor�iedereen�is�om�nu�de�rekenrente
te�verhogen,�zegt�het�kabinet�echter�nee.
De�heer�Krol�(50PLUS):
Misschien�hebben�we�in�het�verleden�ook�te�maken�gehad
met�een�regering�en�werkgevers�die�miljarden�uit�de�potten�van�de�pensioenfondsen�hebben�geroofd.�Laten�wij
dat�ook�niet�vergeten.
Minister�Asscher:
Laten�we�vooral�helemaal�niets�vergeten.�De�constatering
blijft�dat�er�nu�geen�gratis�geld�is.�De�heer�Krol�moet�mensen�dan�ook�vooral�niet�op�het�idee�brengen�dat�je�de�rekenrente�makkelijk�zou�kunnen�verhogen.�Als�je�dat�nu
doet,�is�er�straks�minder�geld�voor�de�kinderen�en�kleinkinderen,�die�daar�ook�op�moeten�kunnen�rekenen.
De�heer�Van�Vliet�(PVV):
Even�zonder�gezwam�en�klip-en-klaar.�De�tientallen�euro's
die�de�ouderen�er�nu�netto�op�achteruitgaan,�vind�ik�politiek�gezien�een�chefsache.�De�heer�Asscher�is�in�dit�verband�chef�in�vak-K. Gaat�de�minister�daar�concreet�wat
aan�doen?�Gaat�hij�die�ouderen�nu�compenseren�voor�die
tientallen�euro's�netto?
Minister�Asscher:
De�heer�Weekers�zal�ingaan�op�de�effecten�van�de�Wet
uniformering�loonbegrip.�Hij�doet�dat�namens�het�gehele
kabinet,�inclusief�alle�chefs�die�men�daarin�kan�aantreffen.

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

De�voorzitter:
Mijnheer�Heerma,�een�laatste�vraag.
De�heer�Heerma�(CDA):
De�minister�heeft�mij�in�zijn�termijn�op�een�aantal�punten
aangesproken.�Ik�wil�daar�toch�nog�iets�over�vragen.�Hij
zegt�dat�het�sportief�zou�zijn�om�te�erkennen�dat�de�methodiek�rond�koopkracht�al�een�aantal�jaren�bestaat.�Natuurlijk,�maar�het�zou�toch�ook�sportief�zijn�als�de�minister�zou�erkennen�dat�nu�net�daarover�het�afgelopen�najaar
zo�veel�discussie�en�zo�veel�onduidelijkheid�is�ontstaan?
Ik�vraag�hem�in�dat�kader�om�een�reactie�op�de�suggestie
van�de�voorzitter�van�het�FNV�om�via�een�wat�breder�onderzoek�licht�te�brengen�in�deze�duisternis.�Die�duisternis
zat�toch�ook�in�de�brief�van�gisteravond�laat.
Minister�Asscher:
In�de�eerste�plaats�zeg�ik�dat�ik�deze�bijdrage�van�de�heer
Heerma�bijzonder�op�prijs�stel.�Dat�kan�ik�niet�onbeantwoord�laten�door�op�dezelfde�manier�te�reageren.�Ik�heb
ook�geprobeerd�om�dat�in�mijn�betoog�te�doen,�juist�door
heel�duidelijk�te�benoemen�welke�andere�dingen�er�nog
meer�pijn�doen,�bijvoorbeeld�voor�oudere�Nederlanders.
Ik�ben�te�allen�tijde�bereid�om�ook�in�gesprek�met�de�heer
Heerts�te�bezien�wat�wij�nog�meer�kunnen�doen�aan�het
in�beeld�brengen�van�koopkrachteffecten.�De�heer�Heerma�heeft�mij,�hoop�ik,�leren�kennen�als�iemand�die�cijfers
nooit�achterhoudt,�maar�zo�snel�mogelijk�presenteert.�Gisteren�heb�ik�in�de�paar�uur�die�ik�had,�naar�eer�en�geweten�geprobeerd�om�samen�met�mijn�mensen�een�brief
op�te�stellen�over�de�effecten�van�Rutte�I�en�II. Dat�is�de
vraag�die�mij�over�de�koopkracht�werd�gesteld.�In�het�licht
van�de�sociale�agenda�ga�ik�echter�ook�graag�met�de�heer
Heerts�in�gesprek�over�de�vraag�wat�hij�meer�zou�willen
en�wat�wij�meer�zouden�kunnen�doen�om�helderheid�te
verschaffen�over�de�koopkracht.�Dat�neemt�niet�weg�dat
je�bijvoorbeeld�bij�die�zorgkosten�altijd�enorme�verschillen�zult�zien�tussen�mensen.
De�voorzitter:
Mijnheer�Heerma,�u�mag�alleen�een�heel�korte�laatste
vraag�stellen.
De�heer�Heerma�(CDA):
De�minister�sprak�mij�ook�direct�toen�het�ging�om�de
vraag,�wat�nu�hogere�inkomens�zijn.�Is�de�minister�van
mening�dat�een�gezin�met�een�huishoudinkomen�van
€ 60.000�waarbij�beide�partners�een�modaal�inkomen�van
€ 30.000�hebben,�moet�worden�gerekend�tot�de�hogere�inkomens?�Heb�ik�dat�goed�begrepen?�Wil�hij�hetzelfde�aangeven�ten�aanzien�van�de�AOW'ers�met�een�pensioentje
van�€ 10.000?�Daar�is�hij�immers�niet�op�ingegaan.
Minister�Asscher:
Daar�ben�ik�wel�op�ingegaan.�Ik�heb�namelijk�gezegd�dat
ik�die�niet�reken�tot�de�hogere�inkomens.�Je�kunt�dat�gewoon�natellen.�Die�mensen�worden�bijzonder�hard�geraakt�door�wat�er�nu�aan�het�gebeuren�is.�Dat�staat�ook
in�mijn�brief.�Ik�heb�alleen�geconstateerd�dat�verreweg
de�meeste�Nederlanders�het�met�minder�moeten�doen.
Om�die�reden�kun�je�zeggen�dat�het�hogere�inkomens�zijn.
Zijn�die�mensen�dan�rijk?�Dat�zal�ik�niet�beweren.�Worden�zij�hard�geraakt?�Jazeker!�Hebben�zij�het�in�sommige
gevallen�heel�moeilijk?�Inderdaad.�Dat�hoort�bij�het�algemene�betoog,�bij�de�tijd�waarin�we�leven�en�de�moeilijke
maatregelen�waar�we�met�zijn�allen�voor�staan.

30 januari 2013
TK�46

46-3-22

Weekers

Staatssecretaris�Weekers:
Voorzitter.�Bij�de�behandeling�van�het�wetsvoorstel�inzake
de�uniformering�van�het�loonbegrip�zo'n�één�en�driekwart
jaar�geleden�heeft�de�geachte�afgevaardigde�Omtzigt�al
voorspeld�dat�we�dit�debat�in�januari�2013�zouden�voeren.
Hij�zei:�als�de�loonstrookjes�op�tafel�komen,�dan�krijgen�de
puntenwolken�ook�echt�een�gezicht�en�zullen�wij�hier�het
debat�voeren.�De�Kamer�heeft�destijds�bij�de�behandeling
van�de�Wet�uniformering�loonbegrip,�die�een�zeer�majeure�vereenvoudiging�inhoudt�voor�de�loon-�en�premieheffingen,�echter�wel�inzicht�gehad�in�de�koopkrachteffecten.�Het�was�een�lang�gekoesterde�wens�van�de�Kamer
om�het�mes�te�zetten�in�het�woud�aan�regelgeving.�De�Kamer�wist�toen�en�zij�weet�nu�dat�er�uiteindelijk�geen�extra�geld�beschikbaar�is.�Zij�heeft�geaccepteerd�dat�er�binnen�bepaalde�bandbreedtes�effecten�zouden�optreden.�De
Kamer�heeft�mij�destijds,�één�en�driekwart�jaar�geleden,
gevraagd�om�in�2012�nog�een�update�te�geven�van�de�inkomenseffecten�van�de�Wet�uniformering�loonbegrip.�Ik
heb�die�informatie�bij�brief�van�20 juni�2012�aan�de�Kamer�gestuurd.�Daarbij�zaten�ook�weer�een�nieuwe�puntenwolk,�de�frequentieverdeling�et�cetera.�Daaruit�blijkt�dat
er�bij�zo'n�majeure�operatie�winnaars�en�verliezers�zijn.�Ik
kan�het�niet�mooier�maken.�We�praten�vandaag�natuurlijk
over�de�mensen�die�nadeel�hebben�ondervonden�van�deze�majeure�vereenvoudiging,�maar�ik�hoor�niemand�praten�over�mensen�die�er�voordeel�van�hebben�gehad.�Het
is�in�elk�geval�niet�de�bedoeling�geweest�om�de�een�te�bevoordelen�en�de�ander�te�benadelen.�Maar�het�is�nu�eenmaal�zo:�als�je�gaat�vereenvoudigen,�heb�je�winnaars�en
verliezers.�Dat�wist�de�Kamer�bij�de�behandeling�van�het
wetsvoorstel,�dat�is�toen�ook�uitgebreid�aan�de�orde�geweest.�Dan�moeten�we�nu�dus�niet�doen�alsof�we�dachten
dat�iedereen�er�maar�op�vooruit�zou�gaan.�Met�die�opmerking�wil�ik�mijn�betoog�beginnen.
Ik�sta�nog�steeds�ten�volle�achter�het�wetsvoorstel�dat
destijds�is�aangenomen.�Het�is�overigens�ontworpen�naar
aanleiding�van�een�breed�gedragen�verzoek�vanuit�deze
Kamer.�Het�is�ontworpen�in�de�tijd�van�het�kabinet-Balkenende�IV. Het�is�door�de�Kamers�aanvaard�ten�tijde�van�het
kabinet-Rutte�I�en�het�is�in�werking�getreden�ten�tijde�van
het�kabinet-Rutte�II.
Voorzitter:�Neppérus

Staatssecretaris�Weekers:
Zoals�ik�al�zei,�de�Wet�uniformering�loonbegrip�is�op�macroniveau�inkomensneutraal�vormgegeven.�Ik�heb�al�gesproken�over�winnaars�en�verliezers.�Ik�heb�ook�al�gesproken�over�de�puntenwolken�en�de�frequentietabellen,�maar
dat�neemt�natuurlijk�niet�weg�dat�wanneer�de�loonstrookjes�op�de�deurmat�vallen,�zo'n�puntenwolk�of�frequentieverdeling�ook�een�naam�en�een�gezicht�krijgt.�Ik�begrijp
verdraaid�goed�dat�dat�de�mailboxen�van�de�Kamerleden�doet�volstromen.�Ook�mijn�e-mailbox�en�die�van�mijn
collega's�in�het�kabinet�stromen�vol,�maar�dat�is�nu�eenmaal�het�gevolg�als�je�bepaalde�beslissingen�neemt�om
uiteindelijk�de�zaak�in�Nederland�te�verbeteren.�Als�je�vereenvoudiging�op�de�agenda�wilt�houden,�niet�alleen�nu,
maar�ook�in�de�toekomst,�dan�is�het�onvermijdelijk�dat�er
uiteindelijk�ook�discussies�ontstaan�als�de�inkomenseffecten�zichtbaar�zijn�en�die�niet�alleen�een�naam�krijgen,

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

maar�ook�een�gezicht.�Het�repareren�van�koopkrachteffecten�op�microniveau�is�nu�eenmaal�niet�mogelijk.�Dat�zou
alleen�maar�mogelijk�zijn�als�je�een�heel�grote�zak�geld
meebrengt�en�ervoor�zorgt�dat�je�die�puntenwolken�als
het�ware�kunt�opliften�tot�boven�de�nulgrens.
Dat�is�gebeurd�met�de�vereenvoudiging�van�de�inkomstenbelasting,�met�de�herziening�van�de�inkomstenbelasting�in�2001.�Die�is�gepaard�gegaan�met�een�per�saldo�nettolastenverlichting�van�vele�miljarden.�Daarmee�konden
een�aantal�negatieve�inkomenseffecten�worden�weggenomen.�De�een�had�een�grotere�plus�dan�de�ander�en�zelfs
kon�niet�worden�voorkomen�dat�een�enkeling�ook�nog�in
de�min�schoot.�Dat�heb�je�met�elke�vereenvoudiging�en
met�elke�herziening.
Nu�verkeren�wij�niet�in�de�gelukkige�omstandigheid
dat�wij�geld�hebben�voor�nettolastenverlichting.�Als�er
winnaars�zijn,�zijn�er�dus�ook�verliezers.�De�pijn�is�ook
meer�zichtbaar.�Als�de�Kamer�dat�niet�wil�accepteren,�dan
moet�zij�dat�aangeven,�want�dan�kom�ik�niet�met�verdere�vereenvoudigingvoorstellen.�De�Kamer,�en�uitgerekend�een�aantal�sprekers�die�ook�vandaag�aanwezig�zijn,
onder�meer�de�heer�Van�Vliet,�hebben�er�in�verleden�bij
mij�zeer�op�aangedrongen�om�de�heel�complexe�wet-�en
regelgeving�in�Nederland�verder�te�vereenvoudigen.�In
het�verleden�heb�ik�dan�ook�van�de�heer�Van�Vliet�grote
steun�gekregen�voor�de�Wet�uniformering�loonbegrip.�Ik
hoop�die�steun�ook�in�de�toekomst�te�houden.�Indien�er
werkelijk�onvoorziene�effecten�zijn�die�bovendien�op�een
eenvoudige�manier�kunnen�worden�hersteld,�dan�sta�ik
daar�natuurlijk�voor�open.�Ik�zal�zo�meteen�terugkomen�op
de�motie�die�de�heer�Van�Vliet�destijds�met�de�mevrouw
Neppérus�heeft�ingediend.�Dat�is�één�van�de�twee�moties
die�ik�versneld�wil�uitvoeren.�Bij�de�behandeling�van�het
wetsvoorstel�had�de�heer�Van�Vliet�er�in�ieder�geval�begrip�voor�dat�je�enige�tijd�met�zo'n�nieuwe�wet�moet�werken�om�de�effecten�ten�volle�te�kunnen�zien.�Ik�hoop�dat
hij�mij�even�in�de�gelegenheid�stelt�een�beetje�van�die�tijd
te�nemen.�Ik�zal�echter�minder�tijd�nemen�dan�hij�mij�één
drie�kwart�jaar�geleden�heeft�gegund.
De�voorzitter:
Nu�de�heer�Van�Vliet�zo�wordt�aangesproken,�geef�ik�gelegenheid�voor�één�korte�vraag.�Voor�het�overige�vraag�ik
de�leden�hun�vragen�te�verzamelen.
De�heer�Van�Vliet�(PVV):
Wij�hebben�nu�een�tijdje�met�deze�wet�gewerkt,�namelijk�één�maand,�en�wat�zien�wij:�een�zeer�buitensporige
scheefgroei�in�de�budgettair�neutrale�werking�van�de�wet
als�geheel,�namelijk�die�tientallen�euro's�netto�van�gepensioneerden.�Op�het�moment�dat�zioh�dat�voordoet,�moet
je�het�gesprek�over�die�wet�opnieuw�aangaan.�Dit�is�een
onaanvaardbaar�neveneffect.�Waar�een�wil�is,�is�een�weg.
Daarom�roep�ik�de�staatssecretaris�toch�nog�een�keer
op�om�te�kijken�naar�mogelijkheden�om�iets�te�doen�aan
die�tientallen�euro's�netto�van�die�gepensioneerden.�Het
maakt�niet�uit�wie�er�allemaal�positief�zijn�geweest�over
die�wet.�Ik�heb�toen�niet�voor�niets�een�motie�ingediend
waarin�wordt�gevraagd�om�een�evaluatie.�Wat�mij�betreft
is�dat�moment�nu�aangebroken,�nu�de�loonstrook�van�de
ouderen�zulke�desastreuze�gevolgen�laat�zien.
Voorzitter:�Elias

30 januari 2013
TK�46

46-3-23

Weekers

Staatssecretaris�Weekers:
Ik�heb�uiteraard�een�eerste�analyse�laten�maken�van�de
loonstrookjes.�Daaruit�blijkt�dat�voor�sommige�mensen
forse�effecten�optreden.�Die�forse�effecten�passen�echter
wel�binnen�het�beeld�dat�zowel�één�drie�kwart�jaar�geleden�als�ook�nog�eens�vorig�jaar�in�juli�met�de�Kamer�is�besproken.�Ik�vraag�de�leden,�daar�waar�de�Kamer�ook�als
medewetgever�een�belangrijke�taak�heeft�–�de�regering
is�toch�niet�in�haar�eentje�verantwoordelijk�voor�het�opstellen,�afkondigen�en�invoeren�van�wetten�–�nu�niet�opeens�hun�handen�hiervan�af�te�trekken.�Dit�is�een�gedeelde�verantwoordelijkheid;�dat�leg�ik�ook�aan�de�heer�Van
Vliet�voor.�Dat�betekent�dat�je�het�niet�alleen�moet�uitleggen�als�er�plussen�zijn�verbonden�aan�een�wet,�maar�dat
je�ook�de�"guts"�moet�hebben�om�het�eerlijk�aan�de�mensen�te�vertellen�als�er�minnen�aan�zijn�verbonden.�Die�zijn
destijds�in�beeld�gebracht.
De�heer�Van�Vliet�(PVV):
Dan�moet�je�ook�de�guts�hebben�om�het�te�willen�repareren,�als�je�ziet�dat�iets�echt�supernadelig�voor�één�specifieke�groep�uitpakt.�Dat�vraag�ik�nu�aan�de�staatssecretaris.
Staatssecretaris�Weekers:
Ik�heb�zojuist�aangegeven�dat�dit�binnen�de�bandbreedtes
valt,�zeker�als�het�gaat�om�gepensioneerden.
Ik�kom�nu�te�spreken�over�enkele�heel�concrete�vragen
die�met�name�door�mevrouw�Hamer�naar�voren�zijn�gebracht.
De�voorzitter:
Maar�mevrouw�Van�Nieuwenhuizen�van�de�VVD-fractie
staat�nu�aan�de�interruptiemicrofoon,�en�die�heb�ik�daar
nog�niet�gezien.
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Voorzitter.�Een�heel�korte�vraag.�Ik�hoorde�de�staatssecretaris�net�zeggen�dat�hij�de�moties-Van�Vliet/Neppérus�en�Neppérus/Van�Vliet�versneld�wil�uitvoeren.�Ik�had�daaraan
de�vraag�verbonden�of�hij�dat�zodanig�snel�wil�doen,�dat
het�nog�kan�worden�betrokken�bij�de�augustusbesluitvorming.�Als�ik�een�bevestigend�antwoord�op�die�vraag�kan
krijgen,�deel�ik�u�vast�mee�dat�ik�van�mijn�tweede�termijn
kan�afzien.
Staatssecretaris�Weekers:
In�dat�geval�haal�ik�het�deel�van�mijn�antwoord�daarover
naar�voren,�om�de�efficiency�van�het�Kamerdebat�te�bevorderen.�Ik�kan�toezeggen�dat�ik�mijn�uiterste�best�zal
doen�om�die�evaluatie�van�de�inkomenseffecten�voor
werknemers�sneller�te�maken,�maar�ik�zal�ook�de�inkomenseffecten�voor�anderen�in�beeld�brengen:�voor�de�ouderen�natuurlijk,�maar�ook�voor�de�zzp'ers,�de�dga's�en�de
vutters.�Over�al�deze�mensen�krijgt�de�Kamer�natuurlijk
vele�berichten.�Ik�kan�dat�vandaag�nog�niet�doen�en�morgen�ook�nog�niet,�simpelweg�omdat�de�data�ontbreken.
Pas�in�maart�of�april�hebben�we�voldoende�data�in�de�polisadministratie�om�een�dergelijke�analyse�te�kunnen�maken.�Ik�zal�echter�niet�een�jaar�wachten.�Op�het�moment
dat�wij�betrouwbare�data�hebben,�zal�ik�die�analyse�laten
maken.�Als�het�even�kan,�wil�ik�die�analyse�afgrond�hebben�vóór�de�augustusbesluitvorming,�zodat�dit�in�augustus�kan�worden�meegewogen.�Ik�wil�hier�niet�de�indruk

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

wekken�dat�in�augustus�alle�problemen�of�vraagstukken
die�aan�het�licht�komen,�kunnen�worden�opgelost;�bepaalde�groepen�zijn�nu�eenmaal�niet�eenvoudig�via�de�fiscaliteit�of�de�premieheffing�te�bereiken.�Het�is�wel�van�belang
dat�in�de�augustusbesluitvorming,�als�daarin�een�aantal
maatregelen�van�het�regeerakkoord�van�het�kabinet-Rutte/
Asscher�worden�uitgewerkt,�ook�de�effecten�van�de�uniformering�van�het�loonbegrip�worden�meegewogen,�zodat�wij�uiteindelijk�tot�een�evenwichtig�meerjarig�beeld
kunnen�komen.�Ik�doe�daar�dus�mijn�uiterste�best�voor.
Ik�plaats�daar�wel�één�kanttekening�bij:�die�data�moeten
natuurlijk�zuiver�zijn.�Ik�zeg�daarbij�dat�het�een�hels�karwei�zal�zijn�om�dit�vóór�augustus�te�realiseren,�maar�in
ieder�geval�is�mijn�inspanning�daarop�gericht.�Het�gaat
daarbij�niet�alleen�om�de�inkomenseffecten�voor�werknemers�en�andere�burgers.�Ik�zal�de�loonkostenontwikkeling
voor�werkgevers�daar�ook�bij�betrekken.�Verder�zal�ik�kijken�naar�de�doelstellingen�van�de�wet�en�de�mate�waarin
deze�zijn�gerealiseerd.
Mevrouw�Van�Nieuwenhuizen-Wijbenga�(VVD):
Ik�ben�blij�met�dit�antwoord�van�de�staatssecretaris.�Ik�ben
het�met�hem�eens�dat�dit�een�hels�karwei�zal�zijn.�Maar
het�is�echt�noodzakelijk�dat�de�staatssecretaris�zich�hiervoor�maximaal�inspant,�omdat�alle�mensen�die�nu�in�onzekerheid�verkeren,�behoefte�hebben�aan�duidelijkheid.�Ik
geef�hierbij�aan�dat�ik�van�mijn�tweede�termijn�kan�afzien.
De�voorzitter:
Mij�rest�de�vraag�aan�de�staatssecretaris�wanneer�de�Kamer�deze�gegevens�zal�ontvangen,�als�het�lukt�om�ze�allemaal�te�verzamelen.
Staatssecretaris�Weekers:
Voorzitter,�ik�zal�de�Kamer�hierover�nader�berichten.�Zodra
ik�beschik�over�betrouwbare�informatie�die�op�een�goede
manier�kan�worden�geanalyseerd,�zal�ik�die�met�de�Kamer
delen.
Mevrouw�Hamer�heeft�heel�specifiek�gevraagd�naar
de�verschillen�tussen�de�loonstroken�die�gepensioneerden�ontvangen.�De�meeste�gepensioneerden�ontvangen
meerdere�uitkeringen,�bijvoorbeeld�een�tweedepijlerpensioen,�AOW�en�andere�pensioenonderdelen.�Verder�ontvangen�ze�pensioenen�vaak�van�verschillende�pensioenuitvoerders.�Een�gepensioneerde�kan�zelf�kiezen�bij�welke
uitvoerder�hij�zijn�heffingskortingen�toepast.�Daarbij�valt
te�denken�aan�de�algemene�heffingskorting,�de�ouderenkorting,�de�alleenstaande-ouderenkorting�et�cetera.�Ons
stelsel�kent�een�heel�scala�aan�koopkrachtknoppen�en�dit
zijn�daar�voorbeelden�van.
In�het�algemeen�zal�ervoor�worden�gekozen�om�de�heffingskortingen�te�gelde�te�maken�bij�de�hoogste�uitkering,
want�daardoor�kan�de�heffingskorting�zo�veel�mogelijk
dan�wel�geheel�worden�verzilverd.�In�het�aanvullende�pakket�bij�de�Wet�uniformering�loonbegrip�zijn�voor�gepensioneerden�compenserende�maatregelen�opgenomen,
waaronder�een�verhoging�van�de�ouderenkorting.�Een
compenserende�maatregel�als�de�extra�ouderenkorting
is�echter�alleen�zichtbaar�op�het�loonstrookje�waarop�die
wordt�toegepast.�Als�mensen�die�meerdere�loonstrookjes�krijgen,�van�een�loonstrookje�schrikken,�dan�is�het�verstandig�dat�ze�er�onmiddellijk�de�andere�loonstrookjes�en
uitkeringsstrookjes�naast�leggen,�bijvoorbeeld�het�uitkeringsstrookje�voor�de�AOW�van�de�Sociale�Verzekeringsbank.�Het�is�namelijk�mogelijk�dat�daarop�een�behoorlijke

30 januari 2013
TK�46

46-3-24

Weekers
plus�wordt�vermeld.�Uiteindelijk�moeten�alle�inkomensbestanddelen�natuurlijk�wel�bij�elkaar�worden�opgeteld.
Zelfs�dan�kunnen�mensen�geconfronteerd�worden�met
de�situatie�dat�de�heffingskortingen�en�dan�met�name�de
opgepluste�ouderenkorting�niet�geheel�kunnen�worden
verzilverd�op�een�van�de�uitkeringen.�Dat�wordt�uiteindelijk�rechtgetrokken�in�de�aangifte�en�de�aanslag�voor�de
inkomstenbelasting.�Via�die�route�krijgen�mensen�dan�het
geld�waar�ze�nog�recht�op�hebben.�Dat�is�dus�niet�zichtbaar�op�het�eerste�loonstrookje�dat�dit�jaar�op�de�mat�valt.
Dit�soort�effecten�wil�ik�buitengewoon�goed�in�beeld
brengen�in�de�evaluatie�en�analyse�die�ik�zojuist�heb�toegezegd.�Ik�wil�er�namelijk�ook�zelf�zeker�van�zijn�dat�de
inkomenseffecten,�zoals�ze�eerder�met�de�Kamer�zijn�gedeeld,�binnen�de�afgesproken�bandbreedtes�worden�gematerialiseerd.�Ik�wil�niet�dat�we�worden�geconfronteerd
met�effecten�die�we�niet�hebben�voorzien�toen�regering
en�Kamer�het�wetsvoorstel�in�elkaar�zetten.
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Dank�u�wel�voor�de�toelichting.
De�staatssecretaris�zei�niets�wat�ik�niet�verwachtte,
maar�dat�neemt�niet�weg�dat�het�voor�mensen�heel�erg
ingewikkeld�is.�Ik�vraag�de�staatssecretaris�daarom�om
hierover�informatie�te�plaatsen�op�de�website�van�de�Belastingdienst.�Mensen�moet�namelijk�wel�goed�duidelijk
zijn�dat�het�aan�de�einde�van�de�rit�in�de�belastingaangifte
wordt�gecorrigeerd�als�dat�niet�is�gebeurd�in�de�AOW�en
het�pensioen�dat�men�ontvangt.
Staatssecretaris�Weekers:
Ik�zeg�graag�toe�dat�ik�hierover�goede�voorlichting�zal�laten�plaatsen�op�de�website�van�de�Belastingdienst.�Verder
zal�ik�mij�nogmaals�buigen�over�die�verzilveringsproblematiek,�want�er�zijn�ook�gepensioneerden�die�de�laatste
jaren�geen�aangifte�inkomstenbelasting�meer�hebben�gedaan�omdat�ze�in�de�verwachting�leven�dat�ze�toch�niets
terugkrijgen.�Als�zich�onder�hen�mensen�bevinden�die
wel�recht�hebben�op�de�ouderenkorting�of�de�aanvullende�ouderenkorting,�moeten�ze�die�natuurlijk�kunnen�verzilveren.�Iedereen�dient�immers�te�krijgen�wat�hem�of�haar
toekomt.
Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Daar�bedank�ik�de�staatssecretaris�voor.�Mensen�die�niet
van�plan�zijn�om�naar�de�Belastingdienst�te�gaan,�zullen
daar�inderdaad�niet�zo�snel�naar�kijken.�Het�is�met�andere
woorden�goed�om�te�horen�van�de�staatssecretaris�dat�hij
heeft�toegezegd�om�het�in�een�wat�breder�perspectief�te
bezien.
Staatssecretaris�Weekers:
Precies,�want�als�wij�de�mensen�kunnen�detecteren�uit�de
systemen,�zouden�we�ze�ook�een�brief�kunnen�sturen.�Ik
bekijk�wat�daarbij�mogelijk�is�en�wat�wijs�is.
Dan�heeft�mevrouw�Hamer�een�zeer�terechte�vraag�gesteld,�die�overigens�ook�al�eerder�in�de�Kamerstukken�aan
de�orde�is�gekomen�en�die�ik�ook�in�mijn�brief�van�dinsdag�heb�gememoreerd.�Maar�ik�denk�dat�het�goed�is�om
die�vraag�ook�in�het�Kamerdebat�te�noemen,�namelijk�of
ouderen�met�een�laag�inkomen�vorig�jaar�voordeel�hebben�gehad�van�de�lagere�inkomensafhankelijke�bijdrage
vanwege�de�grondslagverbreding.�Dat�is�het�geval.�Ouderen�met�een�laag�inkomen�hebben�voordeel�gehad�van
de�verlaging�van�het�percentage�inkomensafhankelijke
bijdrage.�Dat�had�twee�effecten.�Mensen�zouden�met�de

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

Wet�uniformering�loonbegrip�over�een�veel�hoger�inkomen�een�inkomensafhankelijke�bijdrage�gaan�betalen.
Dat�betekent�dat�bij�gelijkblijvende�kosten�van�de�zorg�het
percentage�dat�men�betaalt�omlaag�gaat.�Met�name�de
mensen�met�alleen�een�AOW�en�de�mensen�met�een�klein
pensioen�hebben�daarvan�voordeel�gehad.
Intussen�hebben�wij�gezien�dat�de�zorgkosten�verder
zijn�toegenomen,�dus�dat�percentage�is�nu�ook�wel�weer
gestegen.�Maar�mensen�die�het�relatief�wat�breder�hebben,�zijn�extra�gaan�betalen,�waarmee�is�gerealiseerd�dat
mensen�met�de�kleinste�inkomens�die�gepensioneerd�zijn
een�licht�plusje�hadden.
Ik�kan�hiervan�ook�nog�de�cijfers�noemen,�die�ik�overigens�ook�in�de�brief�van�deze�week�nog�een�keer�heb
gegeven.�Als�je�alleen�naar�de�effecten�van�de�Wet�uniformering�loonbegrip�kijkt,�dus�als�je�dat�even�isoleert,
was�het�effect�voor�alleenstaande�AOW'ers�met�alleen
een�AOW�een�plus�van�0,25%�in�2012.�In�2013�was�dit�neutraal,�waardoor�deze�groep�per�saldo�een�koopkrachtplusje�heeft�gehad�als�gevolg�van�deze�wet�van�0,25%.�Gehuwden�met�alleen�AOW�hebben�als�gevolg�van�de�maatregelen�in�2012�een�plus�gehad�van�0,5%�en�in�2013�een
plus�van�1%.�Opgeteld�kom�je�dan�met�een�afrondingsverschil�uit�op�1,25%.
Over�de�mensen�met�een�wat�hoger�aanvullend�pensioen�sluit�ik�mij�graag�aan�bij�de�woorden�van�collega
Asscher�dat�dit�niet�noodzakelijkerwijze�een�vetpot�is
maar�dat�wij�ergens�van�moeten�uitgaan,�namelijk�een
aanvullend�pensioen�van�€ 10.000.�Alleenstaanden�en�gehuwden�hebben�daardoor�in�2012�een�koopkrachtplus�gehad�van�0,75%�en�in�2013�een�koopkrachtnadeel�van�respectievelijk�1,5%�voor�alleenstaanden�en�van�1%�voor�gehuwden.�Dat�resulteert�in�een�totaal�minnetje�van�0,75%
voor�alleenstaande�AOW'ers�met�een�aanvullend�pensioen�en�van�0,25%�voor�gehuwde�AOW'ers�met�een�aanvullend�pensioen.
Gepensioneerden�met�een�totaalinkomen�boven�de
€ 60.000�zijn�er�echt�op�achteruit�gegaan.�Dus�dit�onderdeel�van�de�Wul�heeft�een�nivellerend�karakter.�Het�vorige
kabinet-Rutte/Verhagen�heeft�er�destijds�in�het�kader�van
het�koopkrachtbeeld�toe�besloten�om�één�onderdeel�van
de�Wet�uniformering�loonbegrip�alvast�naar�voren�te�trekken,�namelijk�het�onderdeel�verbreding�van�de�premiegrondslag�voor�de�Zorgverzekeringswet.�Toen�wist�iedereen�hier�in�de�Kamer�natuurlijk�dat,�als�je�er�één�onderdeel�uithaalt,�dat�voor�met�name�de�onderkant,�ook�van
de�gepensioneerden,�zoet�betekent,�je�dat�zoet�een�jaar�later�niet�meer�zou�kunnen�bieden,�en�dat�wij�een�jaar�later
dus�een�omgekeerd�effect�zien.
Ik�kom�op�de�vragen�van�mevrouw�Voortman�en�de
heer�Van�Weyenberg�over�de�effecten�voor�zzp'ers�van
uniformering�van�het�loonbegrip.�Zzp'ers�zijn,�overigens
net�als�de�directeuren-grootaandeelhouders,�die�ik�in
het�debat�nog�niet�heb�horen�noemen,�ondernemers�die
binnen�de�Wul�niet�het�voordeel�hebben�gehad�van�het
wegvallen�van�de�inkomensafhankelijke�bijdrage�voor
de�Zorgverzekeringswet,�maar�wel�de�gevolgen�voelen
van�het�aanvullend�pakket�van�de�verhoging�van�de�tarieven.�Voor�zzp'ers�geldt�overigens�wel�de�verhoging�met
2%�van�de�mkb-winstvrijstelling.�Daarmee�wordt�voor�de
zzp'ers�een�stukje�van�de�nadelige�effecten�gecompenseerd.�Dit�zal�echter�dus�niet�voor�elke�zzp'er�gelden.
Er�zijn�ook�vragen�gesteld�over�de�winstbox.�Daar
wordt�nu�hard�aan�gewerkt�naar�aanleiding�van�het�regeerakkoord.�Ik�ga�niet�op�de�inhoud�vooruitlopen,�maar
ik�hoop�de�Kamer�daarover�vóór�de�zomer�in�een�uitge-

30 januari 2013
TK�46

46-3-25

Weekers
breide�brief�te�rapporteren.�Op�die�manier�kan�ik�nog�uitgebreid�met�de�Kamer�van�gedachten�wisselen�over�de
winstbox,�nog�voordat�de�voorstellen�omtrent�de�winstbox�in�een�wetsvoorstel�worden�gegoten.
Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Wil�de�staatssecretaris�overwegen�om�een�progressief�tarief�in�te�voeren?
Staatssecretaris�Weekers:
Ook�in�de�winstbox�zal�een�zekere�progressie�zitten.�Zeker�als�je�bepaalde�enorme�uitschieters�in�de�koopkrachtplaatjes�wilt�voorkomen,�zul�je�een�progressiefactor�moeten�inbouwen.�Sowieso�zit�er�al�een�Bentamse�progressie
in�bijvoorbeeld�een�heffingskorting.�Bovendien�moet�je
ook�in�tarieven�nog�ietwat�variëren,�om�de�koopkrachteffecten�nog�binnen�aanvaardbare�marges�te�houden.�Een
vlaktarief�zal�het�dus�in�elk�geval�niet�worden.�Ik�hoop�dat
ik�mevrouw�Voortman�daarmee�enigszins�gerust�kan�stellen.
Voor�de�winstbox�geldt�ook�het�volgende.�Dit�wordt
geen�budgettair�neutrale�operatie,�omdat�in�het�regeerakkoord�staat�dat�er�0,5�miljard�moet�worden�gekort�op
faciliteiten�in�de�inkomstenbelasting�voor�ondernemers.
Die�korting�zal�uiteindelijk�ook�een�effect�hebben�op�de
winstbox.�Dat�betekent�dus�dat�daaraan�forse�koopkrachteffecten�vastzitten:�dat�kan�niet�anders.�Wij�zullen�ons�dat
moeten�realiseren.�In�deze�tijd�van�buitengewoon�grote
budgettaire�krapte,�is�er�geen�geld�voor�netto�lastenverlichting.�Sterker�nog,�er�wordt�een�extra�bijdrage�van�iedereen�gevraagd.�Elke�vereenvoudiging�die�wij�doorvoeren,�zal�in�deze�tijd�daarom�pijn�doen.�Over�de�gevolgen
daarvan�en�de�modaliteiten�kom�ik�echter�uitgebreid�met
de�Kamer�te�spreken.
Mevrouw�Schouten�vroeg�of�heel�specifiek�zelfstandigen�met�een�private�arbeidsongeschiktheidsverzekering
kunnen�worden�gecompenseerd.�Dat�kan�niet�via�generieke�maatregelen�worden�benaderd�anders�dan�met�generieke�maatregelen�die�reeds�voor�ondernemers�hebben�gegolden.�Ik�zei�zojuist�al�dat�de�mkb-winstvrijstelling�is�verhoogd.�Ik�kan�alleen�zeggen�dat�in�de�Wet�uniformering�loonbegrip�steeds�rekening�is�gehouden�met
het�beeld�van�de�algemene�koopkracht.�Er�is�ook�gekeken�naar�de�uitschieters.�Die�komen�grafisch�in�beeld�in
een�soort�pentekening�die�ik�al�eerder�heb�genoemd.�Het
is�een�puntenwolk.�Bij�bepaalde�negatieve�punten�in�dat
beeld�staat�ook�de�groep�die�mevrouw�Schouten�heeft�genoemd.�Die�kan�ik�niet�via�de�fiscaliteit�met�een�generieke�maatregel�bedienen.�Als�ik�heel�veel�geld�zou�hebben,
zou�ik�ervoor�kunnen�zorgen�dat�verliezers�allemaal�zouden�worden�gecompenseerd.�Daarmee�zouden�echter�ook
een�aantal�winnaars�er�nog�wat�extra�bij�krijgen.�Voor�die
luxe�hebben�wij�helaas�geen�mogelijkheden.
Misschien�kan�ik�met�het�volgende�mevrouw�Schouten�enigszins�tegemoetkomen.�Ik�zal�in�de�analyse�die�ik
ga�opstellen�over�de�loonstrookjes�en�de�polisadministratie,�nog�eens�heel�specifiek�op�de�door�mevrouw�Schouten�genoemde�groep�ingaan.�Ik�hoop�dat�het�mij�lukt�om
vóór�de�besluitvorming�in�augustus�de�analyse�en�andere
zaken�rond�te�hebben.�Op�die�manier�kunnen�die�effecten
straks�binnen�het�kabinet�worden�meegewogen�als�er�ook
nog�andere�maatregelen�worden�getroffen.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Het�laatste�lijkt�mij�sowieso�goed,�maar�een�dga�die�arbeidsongeschikt�is,�heeft�natuurlijk�geen�profijt�van�een

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

mkb-winstvrijstelling.�Hij�onderneemt�namelijk�niet�meer,
want�hij�is�arbeidsgehandicapt.�Ik�denk�dat�wij�nog�een
debat�krijgen�over�deze�problematiek�in�het�kader�van�de
Wet�uniformering�loonbegrip.�Ik�zal�mij�beraden�of�ik�op
dat�punt�nog�met�een�ander�voorstel�zal�komen.�Wij�moeten�wel�bezien�hoe�wij�deze�groep�nog�enigszins�tegemoet�kunnen�komen.
Staatssecretaris�Weekers:
Ik�schrik�ervan�als�mevrouw�Schouten�zegt�dat�we�nog
een�apart�debat�krijgen�over�de�Wet�uniformering�loonbegrip,�want�meer�dan�ik�er�vandaag�over�heb�gezegd,�kan
ik�er�niet�over�zeggen.�Je�zult,�als�je�al�wilt�overwegen�om
hier�of�daar�te�repareren,�eerst�moeten�beschikken�over
een�heel�goede�analyse.�Die�heb�ik�vandaag�niet,�maar
morgen�ook�niet.�Dat�heb�ik�zojuist�aangegeven.�Binnen
de�fiscaliteit�zie�ik�geen�mogelijkheden�om�grote�groepen
verder�tegemoet�te�komen.�Als�er�zaken�aan�het�licht�komen�die�wij�totaal�niet�hadden�voorzien�en�die�extreme�effecten�met�zich�brengen,�dan�ben�ik�uiteraard�altijd�bereid
om�ernaar�te�kijken,�maar�dan�moet�er�eerst�een�goede
analyse�liggen.
De�voorzitter:
Ik�wil�voorkomen�dat�wij�nu�in�een�proceduredebat�terechtkomen.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Het�is�niet�de�bedoeling�dat�de�staatssecretaris�schrikt�van
een�debat.�De�Kamer�bepaalt�echter�welke�debatten�wij
agenderen.�De�staatssecretaris�geeft�aan�dat�dit�al�is�voorzien�en�dat�het�al�bij�de�uitschieters�zit.�Dan�hoeft�hij�er
toch�geen�analyse�meer�op�los�te�laten?�Dan�is�de�problematiek�toch�al�bekeken?�Dan�komt�het�toch�aan�op�politieke�wil�of�je�er�nog�iets�aan�kunt�en�wilt�doen?
Staatssecretaris�Weekers:
Ik�schrik�niet�terug�voor�het�debat,�want�ik�houd�van�het
debat.�Ik�debatteer�graag�met�de�Kamer,�maar�de�voorzitter�verzocht�de�Kamer�zojuist�ervoor�te�zorgen�dat�we�alle
debatten�hier�ook�kunnen�voeren.�Ik�voorspel�wat�dit�betreft�alleen�dat�het�een�herhaling�van�zetten�wordt.�Dan
hebben�wij�twee�keer�hetzelfde�debat�en�daar�schieten�wij
niets�mee�op.�Als�de�Kamer�over�specifieke�groepen�specifieke�vragen�heeft,�dan�ben�ik�altijd�bereid�om�die�te�beantwoorden.�Wellicht�dat�wij�er�een�efficiënte�procedure
voor�kunnen�afspreken,�zodanig�dat�de�Kamer�de�vragen
kan�stellen�en�er�een�goed�antwoord�kan�komen.�Zo�nodig
ben�ik�ook�altijd�bereid�om�het�debat�te�voeren.
De�voorzitter:
Dat�komt�op�een�later�moment�eventueel�nog�aan�de�orde.
Ik�dank�de�staatssecretaris.
Laten�wij�proberen�de�tweede�termijn�voor�de�lunchpauze�af�te�ronden,�maar�dat�lukt�alleen�als�men�elkaar
niet�meer�interrumpeert.�Ik�zie�dat�iedereen�daarmee�instemt.
Het�woord�is�aan�mevrouw�Karabulut.

Mevrouw�Karabulut�(SP):
Voorzitter.�Ik�heb�een�aantal�moties.

30 januari 2013
TK�46

46-3-26

Karabulut
verzoekt�de�regering�voorts,�hiertoe�een�belastingmaatregel�te�treffen�die�van�de�miljonairs�in�Nederland�een�percentueel�overeenkomstige�bijdrage�vraagt,

Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
constaterende�dat�de�stapeling�van�maatregelen�in�het�regeerakkoord,�de�invoering�van�de�Wet�uniformering�loonbegrip�en�de�korting�op�de�pensioenen�voor�ouderen�en
gepensioneerden�zeer�nadelig�uitpakt;
verzoekt�de�regering,�het�koopkrachtverlies�van�ouderen
en�gepensioneerden�in�2013�te�compenseren,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�de�leden�Karabulut�en
Krol.�Naar�mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende
ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�78�(33400-XV).

en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�de�leden�Karabulut,�Krol
en�Voortman.�Naar�mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan
voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�80�(33400-XV).

Mevrouw�Karabulut�(SP):
Voorzitter.�Ik�heb�nog�een�laatste�motie,�maar�omwille�van
de�tijd�heb�ik�deze�motie�aan�collega�Voortman�gegeven.
Zij�zal�deze�motie�namens�ons�indienen.�Met�uw�permissie�heb�ik�nog�een�slotopmerking.
De�voorzitter:
Nee,�zonder�mijn�permissie.�Het�woord�is�aan�de�heer�Van
Vliet.

Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
constaterende�dat�de�stapeling�van�maatregelen�in�het�regeerakkoord�voor�specifieke�groepen�in�de�samenleving
zeer�nadelig�uitpakt;
verzoekt�de�regering,�de�cumulatie�van�maatregelen�inzichtelijk�te�maken�voor�specifieke�groepen�in�de�samenleving,�zoals�ouderen,�gepensioneerden,�gezinnen�met
kinderen,�zelfstandigen,�huurders,�chronisch�zieken�en�gehandicapten,�mantelzorgers,�zorgvragers,�studenten�en
alleenstaande�ouders�in�de�bijstand,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�de�leden�Karabulut,�Krol,
Schouten,�Voortman,�Heerma�en�Van�Weyenberg.
Zij�krijgt�nr.�79�(33400-XV).
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
constaterende�dat�de�stapeling�van�maatregelen�in�het�regeerakkoord�voor�mensen�met�lage�inkomens�en�uitkeringsgerechtigden�zeer�nadelig�uitpakt;
constaterende�dat�de�regering�niets�vraagt�van�miljonairs
in�Nederland;
verzoekt�de�regering,�het�koopkrachtverlies�van�mensen
met�lage�inkomens�en�uitkeringsgerechtigden�in�2013�te
compenseren;

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

De�heer�Van�Vliet�(PVV):
Voorzitter.�Ook�ik�heb�twee�moties.�Ik�hoorde�de�staatssecretaris�over�minnetjes�en�plusjes�van�één�of�kleiner�dan
één.�Uit�de�brief�blijkt�dat�het�in�werkelijkheid�om�min�zes
gaat.�Ik�heb�hem�daarover�verder�niet�gehoord�en�dat�is
zeer�spijtig.�Wij�willen�dat�dit�wordt�opgelost.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging;
overwegende�dat�de�gemiddelde�koopkracht�van�grote
groepen�Nederlanders�in�2013�fors�achteruitgaat,�in�het
bijzonder�die�van�gepensioneerden�met�een�aanvullend
pensioen;
overwegende�dat�dit�voor�een�groot�deel�wordt�veroorzaakt�door�belastingverhogingen�en�dat�de�Wet�uniformering�loonbegrip�hier�voor�deze�groepen�ook�nog�eens�negatief�aan�bijdraagt;
overwegende�dat�gepensioneerden�met�een�aanvullend
pensioen�er�vanaf�januari�2013�netto�tientallen�euro's�op
achteruit�zijn�gegaan;
verzoekt�de�regering�om�de�buitensporig�nadelige�effecten�van�de�Wet�uniformering�loonbegrip�te�neutraliseren
en�indien�noodzakelijk�over�te�gaan�tot�bevriezing�of�uitstel�daarvan,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Van�Vliet.�Naar�mij
blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�81�(33400-XV).

30 januari 2013
TK�46

46-3-27

Van�Vliet

De�heer�Van�Vliet�(PVV):
Voorzitter.�De�volgende�motie�gaat�over�het�algemene�beginsel�van�lastenverzwaringen�die�het�kabinet�wil�en�lastenverlichtingen�met�gelijktijdige�bezuinigingen�die�de
PVV�voorstelt.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�de�koopkracht�van�Nederlanders�door
kabinetsmaatregelen�in�de�periode�2013�en�daarna�drastisch�achteruitgaat;
overwegende�dat�de�binnenlandse�bestedingen�door�deze
lastenverzwaringen�worden�getemperd�ondanks�de�economische�crisis;
overwegende�dat�de�regering�voor�noodzakelijke�bezuinigingen�ook�kan�snijden�in�de�overheidsuitgaven�zonder
dat�hierdoor�de�koopkracht�achteruitgaat�en�dat�lastenverlichtingen�juist�leiden�tot�meer�binnenlandse�bestedingen
en�uiteindelijk�tot�meer�belastinginning;
verzoekt�de�regering,�de�lastenverzwaringen�terug�te�nemen�en�de�koopkracht�van�burgers�weer�centraal�te�stellen�door�over�te�gaan�tot�lastenverlichtingen,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Van�Vliet.�Naar�mij
blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�82�(33400-XV).

De�heer�Van�Weyenberg�(D66):
Voorzitter.�Dit�debat�heeft�voor�mij�wederom�bewezen
dat�gratis�geld�niet�bestaat.�Als�politici�moeten�wij�eerlijk
voor�maatregelen�durven�staan.�In�tijden�van�verkiezingen
moeten�wij�eerlijk�durven�vertellen�dat�iedereen�het�in�zijn
portemonnee�zal�voelen�als�wij�40�miljard�moeten�bezuinigen.
Ik�ben�blij�dat�de�minister�het�misverstand�wegneemt
dat�het�kabinet-Rutte/Asscher�wegloopt�voor�de�maatregelen�waar�het�nu�de�verantwoordelijkheid�voor�draagt.
De�minister�heeft�dit�misverstand�tot�mijn�geruststelling
weggenomen.
Ik�dank�de�minister�voor�zijn�toezegging�over�de�motie-Heerma/Van�Weyenberg�om�goed�te�kijken�naar�de�effecten�van�de�decentralisaties�en�de�cumulaties�en�ons�in
het�voorjaar�te�berichten�over�wat�hij�op�dat�moment�met
ons�kan�delen.
Wat�de�Wet�uniformering�loonbegrip�betreft:�ik�ben�het
met�de�staatssecretaris�eens�dat�vereenvoudiging�altijd
inkomenseffecten�heeft.�Mijn�fractie�loopt�daar�niet�voor
weg.�Wel�ondertekenen�wij�een�motie�van�de�heer�Heerma�mee�waarin�de�regering�verzocht�wordt�om�nog�een
keer�goed�naar�de�echte�uitschieters�te�kijken.

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

Ik�hoop�dat�de�minister�mij�in�tweede�termijn�kan�toezeggen�dat�hij�het�CPB�vraagt�om�een�berekening�te�maken�van�de�effecten�van�nivellering�op�de�werkgelegenheid.

Mevrouw�Voortman�(GroenLinks):
Voorzitter.�Ik�had�een�motie�klaarliggen�over�een�progressief�tarief�in�de�winstbox�voor�zzp'ers.�Die�motie�is�echter
niet�nodig�omdat�de�staatssecretaris�dit�reeds�heeft�toegezegd.�Ik�vraag�hem�of�hij�bij�de�uitwerking�van�het�tarief
verschillende�scenario's�ten�aanzien�van�de�progressiviteit�aan�de�Kamer�zou�willen�voorleggen,�zodat�zij�kan�kijken�hoe�een�en�ander�uitpakt�en�welk�scenario�het�beste
zou�zijn.
Ik�dien�twee�moties�in.�De�eerste�motie�gaat�over�eerlijk
delen�tussen�sociale�minima�en�mensen�met�een�inkomen
van�boven�de�€ 150.000.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�dit�kabinet�voornemens�is�de�WWB-toeslag�af�te�schaffen;
overwegende�dat�sociale�minima�zich�voor�het�vierde�jaar
op�rij�geconfronteerd�zien�met�een�daling�in�koopkracht;
overwegende�dat�volgens�het�CBS�de�armoede�onder�kinderen�groter�is�dan�gemiddeld�en�ook�sterker�toeneemt
dan�gemiddeld;
verzoekt�de�regering,�de�afschaffing�van�de�WWB-toeslag
volledig�te�compenseren�via�het�kindgebonden�budget�en
de�dekking�hiervoor�te�vinden�in�verlenging�van�de�crisisheffing,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Voortman.�Naar�mij
blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�83�(33400-XV).
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
constaterende�dat�de�voorgestelde�huurverhogingen�niet
in�het�koopkrachtbeeld�van�het�CPB�zijn�opgenomen;
constaterende�dat�circa�1�miljoen�huishoudens�in�een�sociale�huurwoning�hun�huis�nu�al�niet�meer�kunnen�betalen;
constaterende�dat�de�geplande�huurverhogingen�en�de
stijgende�energielasten�de�betaalbaarheidsproblemen�van
huurders�zal�vergroten;

30 januari 2013
TK�46

46-3-28

Voortman
verzoekt�de�regering,�de�koopkrachteffecten�voor�huurders�inzichtelijk�te�maken�met�behulp�van�een�betaalbaarheidscheck�en�deze�te�betrekken�bij�het�debat�over�de�verhuurderheffing�en�het�verhogen�van�de�huren,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�de�leden�Voortman,
Karabulut,�Krol�en�Schouten.�Naar�mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�84�(33400-XV).

Mevrouw�Hamer�(PvdA):
Voorzitter.�We�hebben�vandaag�een�belangrijk�debat�gevoerd.�Het�zal�zeker�niet�het�laatste�zijn�geweest.�Ik�dank
de�bewindslieden�voor�een�aantal�belangrijke�toezeggingen.�Allereerst�dank�ik�de�staatssecretaris�van�Financiën
voor�de�toezegging�om�te�zorgen�dat�mensen�daadwerkelijk�krijgen�waar�zij�recht�op�hebben�bij�de�uitvoering�van
de�Wul�en�dat�alle�informatie�daarvoor�uit�de�kast�wordt
getrokken.�De�toezegging�om�de�Wul�zo�snel�mogelijk�te
evalueren,�de�evaluatie�in�augustus�erbij�te�betrekken�en
die�uit�te�splitsen�naar�de�verschillende�groepen,�waar�we
het�vandaag�voor�een�deel�over�hebben�gehad,�lijkt�mij
belangrijk.�Ik�dank�de�minister�van�SZW�voor�zijn�toezegging�om�de�schrijnende�gevallen�waarover�we�spraken,
zoals�de�mensen�met�kleine�pensioenen,�te�betrekken�bij
het�overleg�met�sociale�partners.�Dat�zal�zeker�een�vervolg
krijgen�en�daarover�zullen�we�zeker�komen�te�spreken�de
komende�tijd.
Ik�heb�vandaag�gemerkt�dat�er�een�grote�behoefte�aan
informatie�is.�Naar�mijn�gevoel�wordt�die�grotendeels�gedekt�door�de�uitvoering�van�de�motie-Heerma/Van�Weyenberg.�Ik�dank�de�minister�dan�ook�dat�hij�daarop�specifiek
is�ingegaan.�Dat�maakt�volgens�mij�een�aantal�andere�moties�overbodig.
De�voorzitter:
Dank�u�zeer.�Van�het�kabinet�zelf�vernemen�we�zo�direct
nog�of�dat�oordeel�zo�luidt.
Het�woord�is�aan�de�heer�Heerma.

De�heer�Heerma�(CDA):
Voorzitter.�Ik�dank�de�bewindslieden�voor�de�beantwoording�in�eerste�termijn.�Ik�heb�erg�vaak�gehoord:�we�gaan
alles�nog�een�keer�goed�bekijken�en�we�moeten�het�in
samenhang�bekijken.�Maar�vooral�heb�ik�gehoord:�er�is
geen�geld�voor.�Ergens�bekruipt�mij�het�gevoel�van�tien
vogels�in�de�lucht�en�één�in�de�hand.�Juist�daarom�ben
ik�blij�met�de�toezegging�van�de�minister�in�het�debat�die
wat�verder�gaat�dan�zijn�brief�van�vorige�week�over�de�uitvoering�van�de�motie-Heerma/Van�Weyenberg.
Ik�denk�dat�een�dergelijk�stapje�ook�gezet�kan�worden
bij�de�Wet�uniformering�loonbegrip.�Daarom�dien�ik�de
volgende�motie�in.
Motie
De�Kamer,

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

gehoord�de�beraadslaging,
constaterende�dat�de�regering�heeft�toegezegd�dat�de
koopkrachteffecten�van�de�Wul�voor�het�overgrote�deel
tussen�-1,5%�en�+1,5%�zouden�liggen;
constaterende�dat�de�regeringsfracties�aangegeven�hebben�dat�de�maximumkoopkrachtdaling�over�de�kabinetsperiode�niet�hoger�zou�zijn�dan�5%;
constaterende�dat�op�1 januari�2013�veel�grotere�effecten
zijn�opgetreden�in�de�koopkracht�van�met�name�groepen
ouderen,�zelfstandigen�en�militairen;
verzoekt�de�regering,�een�onafhankelijk�onderzoek�te�laten
doen�naar�extreme�effecten�per�1 januari�2013�in�de�koopkracht�en�dat�onderzoek�voor�de�Voorjaarsnota�aan�de�Kamer�te�doen�toekomen,�tezamen�met�voorstellen�om�extreme�koopkrachteffecten�te�repareren,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�de�leden�Heerma�en�Van
Weyenberg.�Naar�mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�85�(33400-XV).

De�heer�Heerma�(CDA):
Ten�slotte�moet�mij�van�het�hart�dat�de�minister�in�zijn
eerste�termijn�de�suggestie�heeft�gewekt�dat�een�gezinsinkomen�van�twee�keer�€ 30.000�of�een�keer�€ 60.000�tot�de
hogere�inkomens�gerekend�moet�worden.�Hij�heeft�daar
ook�een�percentage�aan�gekoppeld.�Ik�neem�hier�afstand
van.�Ik�vind�dat�een�huishoudinkomen�van�€ 60.000,�van
twee�keer�modaal,�absoluut�een�middeninkomen�is.�Ik
hoop�dat�de�minister�zijn�verhaal�in�eerste�termijn�wil�nuanceren.�Ik�neem�er�echt�stevig�afstand�van.

Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Voorzitter.�Dit�debat�was�eigenlijk�te�kort�om�zo'n�groot
vraagstuk�over�de�koopkracht�van�zo�veel�diverse�groepen
goed�te�behandelen.�We�hebben�wel�een�aantal�toezeggingen�gekregen.�Ik�dank�de�minister�daarvoor,�maar�ook
bij�mij�beklijft�een�beetje�het�gevoel:�er�wordt�veel�gekeken,�maar�wat�wordt�er�nu�precies�gedaan?�Ik�denk�dat�we
niet�moeten�wachten�tot�2014.�Het�kabinet�geeft�aan�dat
we�dan�pas�gaan�bekijken�wat�de�effecten�van�stapeling
zullen�zijn�en�of�we�er�überhaupt�iets�aan�gaan�doen.�Wat
ons�betreft,�moet�dit�ook�al�voor�2013�gelden.�Daarom�ben
ik�medeondertekenaar�van�een�motie�om�na�te�gaan�wat
de�mogelijkheden�zijn.�Met�politieke�wil�moeten�wij�altijd
wel�ergens�kunnen�komen.
Eén�vraag�staat�nog�open.�Hoe�kan�het�dat�sommige
groepen�mensen�een�inkomensachteruitgang�van�6%�tot
7%�ervaren,�terwijl�het�kabinet�heeft�aangegeven�dat�5%
toch�wel�het�maximum�zou�zijn?�Graag�krijg�ik�hierop�een
reactie.
Tot�slot:�het�is�heel�belangrijk�dat�we�inzicht�krijgen�in
de�koopkrachteffecten�van�de�Wet�uniformering�loonbegrip.�Daarover�zal�de�heer�Krol�straks�een�motie�indienen,
die�ik�van�harte�ondersteun.�We�moeten�nagaan�wat�de

30 januari 2013
TK�46

46-3-29

Schouten
effecten�zijn�en�of�we�daar�eventueel�in�dit�jaar�al�iets�aan
kunnen�doen.

De�heer�Krol�(50PLUS):
Voorzitter.�Het�is�triest�dat�iets�wat�zo�belangrijk�is,�in�zo'n
kort�debat�moet�worden�afgeraffeld.�Ik�voorspel�dat�de
discussie�in�de�samenleving�verdergaat�en�dat�onze�maiboxen�zullen�blijven�volstromen.
Ik�dien�de�volgende�motie�in.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�de�komst�van�de�Wet�uniformering
loonbegrip�een�positieve�ontwikkeling�is,�in�de�zin�dat�hij
een�enorme�lastenreductie�oplevert�voor�werkgevers;
constaterende�dat�de�Wet�uniformering�loonbegrip�een
nieuw�systeem�voor�de�inkomensafhankelijke�bijdrage
voor�de�Zorgverzekeringswet�en�een�verhoging�van�de
eerste�belastingschijf�heeft�gebracht;
constaterende�dat�werkenden�voor�de�belastingverhoging
in�de�eerste�schijf�gecompenseerd�worden�en�gepensioneerden�niet�omdat�zij�zelf�de�Zorgverzekeringswetbijdrage�betalen,�die�tevens�verhoogd�is;
constaterende�dat�door�de�uitvoering�van�de�wet�een�onrechtvaardige�lastenverzwaring�is�opgetreden�voor�gepensioneerden;
verzoekt�de�regering,�de�mogelijkheden�te�onderzoeken
om�deze�inkomensverslechtering�van�gepensioneerden
tegen�te�gaan�en�de�Kamer�hierover�te�informeren,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�de�leden�Krol,�Karabulut,
Voortman,�Van�Vliet�en�Schouten.
Zij�krijgt�nr.�86�(33400-XV).
Ik�schors�de�vergadering�enkele�ogenblikken�zodat�de
aanwezigen�in�vak-K�hun�spullen�kunnen�ordenen�en�hun
antwoord�kunnen�voorbereiden.

De�heer�Heerma�(CDA):
Daarmee�spreken�we�dus�wel�degelijk�over�middeninkomens.
Minister�Asscher:
Daar�kun�je�over�discussiëren.�Als�75%�van�de�mensen
minder�verdient,�zit�je�nog�steeds�in�het�bovenste�kwart.�Ik
heb�net�in�allerlei�toonaarden�gezegd�dat�ook�die�mensen
flink�voelen�wat�er�gebeurt,�maar�je�kunt�de�bovenste�25%
van�Nederland�niet�geheel�ontzien.
De�heer�Heerma�(CDA):
Volgens�mij�heeft�niemand�het�hier�over�"geheel�ontzien".
Als�wij�echter�spreken�over�een�leraar�of�een�politieagent,
dan�spreken�wij�toch�over�gezinnen�met�middeninkomens?�Dan�spreken�wij�toch�niet�over�hoge�inkomens?
Dat�beeld�wil�de�minister�toch�niet�schetsen?
Minister�Asscher:
Ik�schets�helemaal�geen�beelden.�Ik�heb�aangegeven�dat
ook�zo'n�gezinsinkomen�nog�steeds�bij�de�bovenste�25%
van�Nederland�hoort.�Dat�wil�niet�zeggen�dat�het�een�vetpot�is,�maar�het�betekent�in�ieder�geval�dat�ook�die�mensen�een�bijdrage�moeten�leveren.�Ik�hoop�dat�de�heer
Heerma�dat�met�mij�eens�is.�Ik�wilde�met�een�korte�algemene�opmerking�juist�de�kou�uit�de�lucht�halen�in�plaats
van�het�tegenovergestelde.
Ik�kom�op�mijn�tweede�algemene�opmerking:�wat�gaan
we�nu�wel�en�niet�doen�in�de�richting�van�augustus?�Ieder�jaar�bekijk�je�op�weg�naar�de�nieuwe�begroting,�ook
dit�jaar�op�weg�naar�de�begroting�voor�2014,�wat�de�koopkrachtverwachtingen�voor�het�jaar�daarna�zijn.�Het�is�mijn
taak�om�dit�voor�het�kabinet�te�coördineren,�maar�je�bekijkt�dat�in�gezamenlijkheid.�Het�blijven�altijd�verwachtingen,�want�we�weten�dat�de�koopkracht�door�heel�veel
meer�factoren�dan�alleen�kabinetsbeleid�beïnvloed�wordt.
Op�dat�moment�kunnen�we�en�zullen�we,�waar�dat�nodig
is,�aanpassingen�maken�om�ervoor�te�zorgen�dat�het�totale�beeld�verdedigbaar�is.
Daarbij�heb�ik�wel�de�volgende�waarschuwing.�Als�het
idee�zou�ontstaan�of�de�suggestie�zou�worden�gewekt�dat
je�grote�groepen�Nederlanders�zodanig�kunt�ontzien�dat
er�geen�koopkrachtverlies�te�verwachten�valt,�dan�kunnen�wij�dat�niet�waarmaken.�Wij�kunnen�wel�het�volgende�doen.�Als�wij�het�totaal�overzien,�kunnen�wij�het�pakket
zo�rechtvaardig�en�eerlijk�mogelijk�inrichten.�Dat�gaan�we
doen�en�daar�sta�ik�ook�voor.�Dat�is�ook�een�van�de�drie
kernuitgangspunten�van�dit�kabinet.�Dan�zullen�we�alles
meenemen�wat�op�dat�moment�hebben�geleerd.

De�vergadering�wordt�enkele�ogenblikken�geschorst.

De�voorzitter:
Kan�de�minister�zijn�oordeel�over�de�moties�geven?

Minister�Asscher:
Voorzitter.�Ik�maak�eerst�twee�algemene�opmerkingen.�Allereerst�zeg�ik�tegen�de�heer�Heerma�dat�hij�gelijk�heeft.
De�top�van�10%�geldt�voor�individuen�met�een�inkomen
van�twee�keer�modaal.�Bij�gezinnen�met�een�inkomen�van
twee�keer�modaal,�heb�je�het�over�de�bovenste�25%�van
de�Nederlanders.�Ik�heb�me�daar�dus�iets�te�enthousiast
over�uitgelaten.�Ik�merk�dat�dit�tot�een�interruptie�leidt.

Minister�Asscher:
Zeer�zeker,�voorzitter.
Ik�begin�met�de�motie�van�mevrouw�Karabulut�en�de
heer�Krol�op�stuk�nr.�78.�Daarin�wordt�de�regering�verzocht�om�het�koopkrachtverlies�van�ouderen�en�gepensioneerden�in�2013�te�compenseren.�Dat�is�helaas�niet�mogelijk�en�daarom�ontraad�ik�de�motie.
In�de�motie�op�stuk�nr.�79�wordt�de�regering�verzocht
om�de�cumulatie�van�maatregelen�voor�een�aantal�groepen�…

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

30 januari 2013
TK�46

46-3-30

Asscher
De�voorzitter:
Heeft�mevrouw�Karabulut�een�vraag�over�het�advies�over
de�motie�op�stuk�nr.�78?�Het�advies�was�toch�heel�duidelijk?
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Ja�het�advies�was�op�zich�heel�duidelijk,�maar�wel�oneerlijk�voor�een�minister�die�pretendeert�eerlijk�te�zijn.�De�minister�heeft�bepaalde�marges�beloofd,�maar�nu�blijkt�dat
ouderen�van�alle�kanten�daadwerkelijk�keihard�worden
gepakt.
De�voorzitter:
Mevrouw�Karabulut,�het�spijt�me,�nu�gaan�we�...
Mevrouw�Karabulut�(SP):
De�minister�zegt:�we�gaan�het�bekijken,�maar�we�gaan�er
niks�aan�doen.�Dat�is�toch�super�oneerlijk?
De�voorzitter:
Mevrouw�Karabulut,�u�heropent�nu�het�debat.�Over�en
weer�hebt�u�alle�kans�gehad�om�van�gedachten�te�wisselen,�maar�ik�stel�vast�dat�u�het�niet�eens�wordt.�Laten�wij
het�houden�bij�oordelen�over�de�moties�en�feitelijke�vragen�daarover.
Minister�Asscher:
In�de�motie�op�stuk�nr.�79�wordt�de�regering�gevraagd�om
de�stapeling�van�maatregelen�voor�een�aantal�specifieke
groepen�in�beeld�te�brengen.�Dat�kunnen�wij�niet�voor�alle
specifieke�groepen�doen,�maar�ik�heb�toegezegd�om�dat
in�alle�mogelijke�toonaarden�te�doen�voor�de�groepen�die
in�de�motie�genoemd�staan.�Op�zichzelf�is�deze�motie�dus
overbodig,�maar�als�de�Kamer�er�prijs�op�zou�stellen�dat
het�nog�een�keer�extra�wordt�vastgelegd,�dan�is�daar�wat
mij�betreft�geen�bezwaar�tegen.�Dit�is�echter�precies�wat
ik�ga�doen.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Dank�daarvoor.�Maar�dan�is�de�motie�niet�overbodig,
maar�ondersteuning�van�het�beleid.
Minister�Asscher:
Volgens�mij�is�dat�in�dit�geval�hetzelfde.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Nee,�dat�maakt�wel�wat�uit�voor�het�advies�van�de�minister�aan�de�Kamer.
De�voorzitter:
Op�dat�punt�moet�ik�mevrouw�Karabulut�beslist�bijvallen.
Minister�Asscher:
Als�u�mevrouw�Karabulut�bijvalt,�dan�is�er�wat�bijzonders
aan�de�hand.
De�voorzitter:
Nee.�In�mijn�rol�als�voorzitter�is�dat�niet�bijzonder.�Ik�bewaak�de�belangen�van�de�Kamer.
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Dan�kan�de�minister�dat�ook�wel�doen.
Minister�Asscher:
In�dat�geval�beschouwen�wij�de�motie�als�ondersteuning
van�beleid.�Ik�wil�graag�gebruikmaken�van�dit�unieke�mo-

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

ment.�Ik�had�nog�niet�eerder�vernomen�dat�de�heer�Elias
mevrouw�Karabulut�ondersteunt,�zelfs�niet�als�hij�voorzitter�is.�Maar�ik�heb�de�disclaimer�goed�begrepen.
Ik�kom�op�de�motie-Karabulut�c.s.�op�stuk�nr�80.�Ik
vrees�dat�daarmee�het�vrolijke�deel�van�de�preadvisering
wel�achter�de�rug�is.�Met�die�motie�wordt�gesuggereerd
dat�je�met�een�belastingmaatregel�zoals�die�hier�wordt�geschetst,�het�te�vrezen�koopkrachtverlies�voor�mensen�met
lage�inkomens�zou�kunnen�compenseren.�Die�suggestie
klopt�niet.�Wij�proberen�overigens�met�een�totaalpakket
te�komen.�Wij�willen�niet�dat�daarbij�wordt�ingegrepen�op
de�manier�die�in�de�motie�wordt�beschreven.�Daarom�ontraad�ik�deze�motie.
Staatssecretaris�Weekers�zal�de�motie-Van�Vliet�op�stuk
nr.�81�preadviseren.
Ik�ontraad�de�motie-Van�Vliet�op�stuk�nr.�82.�Ik�heb�namelijk�al�aangegeven�dat�we�om�de�overheidsfinanciën�op
orde�te�brengen,�een�combinatie�nodig�hebben�van�lastenverzwaring�en�bezuinigingen,�het�is�niet�anders.
De�motie-Voortman�op�stuk�nr.�83�moet�ik�ontraden.�We
komen�daarover�te�spreken�in�het�debat�over�de�kindregelingen.�Ik�heb�dat�al�gezegd�tegen�mevrouw�Voortman.
Het�is�niet�goed�om�daar�nu�op�deze�manier�een�voorschot�op�te�nemen�als�we�verder�niet�weten�wat�de�gevolgen�ervan�kunnen�zijn.�De�voorgestelde�dekking�steunen
wij�ook�niet.
Ik�ontraad�de�motie-Voortman�c.s.�op�stuk�nr.�84.�Daarin
wordt�geconstateerd�dat�de�huurverhogingen�niet�in�het
koopkrachtbeeld�van�het�CPB�zijn�opgenomen.�Ik�heb�net
aangegeven�dat�ze�wel�zijn�opgenomen�in�het�koopkrachtbeeld�van�het�CPB. Dat�klopt�dus�niet.�Daarom�ontraad�ik
die�motie.
De�voorzitter:
Mevrouw�Schouten�heeft�een�feitelijke�vraag.�Over�welke
motie�gaat�die�vraag,�mevrouw�Schouten?
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Ik�heb�een�vraag�over�de�motie-Voortman�c.s.�op�stuk�nr.
84�over�de�huurverhogingen.�Het�wetsvoorstel�inzake�de
huurverhogingen�moet�nog�aangenomen�worden,�zowel
in�de�Tweede�Kamer�als�in�de�Eerste�Kamer.�Het�lijkt�mij
dus�onmogelijk�dat�dit�al�meegenomen�is�in�het�koopkrachtbeeld.
Minister�Asscher:
Bij�individuele�wetten�geven�wij�zo�veel�mogelijk�inzicht�in
de�koopkrachteffecten.�Dat�geldt�zowel�voor�deze�wet�als
voor�andere�wetten.�Het�algemene�beeld�van�de�in�het�regeerakkoord�opgenomen�huurverhogingen�is�echter�meegenomen�in�het�koopkrachtbeeld�van�het�CPB. Natuurlijk
zullen�we�bij�de�wet�inzake�de�huurverhoging�ook�de
koopkrachteffecten�in�beeld�brengen.�Daar�is�de�motie
dus�niet�voor�nodig.�Daarom�ontraad�ik�haar�ook.�De�suggestie�dat�het�CPB�er�geen�rekening�mee�heeft�gehouden,
klopt�niet.�Het�CPB�heeft�er�wel�rekening�mee�gehouden.
Ik�persisteer�dus�in�het�advies.
De�voorzitter:
Over�welke�motie�gaat�uw�feitelijke�vraag,�mevrouw
Karabulut?
Mevrouw�Karabulut�(SP):
Ik�heb�ook�een�vraag�over�de�motie-Voortman�c.s.�op�stuk
nr.�84�over�de�huurders.�Ten�eerste�is�het�een�feit�dat�de
extra�huurverhogingen�niet�in�het�koopkrachtbeeld�zijn

30 januari 2013
TK�46

46-3-31

Asscher
meegenomen.�Ten�tweede�zijn�de�koopkrachtverhogingen
boven�inflatie�over�alle�mensen�uitgesmeerd.�Daarmee
geven�zij�een�vertekend�beeld.�Zou�de�minister�deze�motie
in�heroverweging�willen�nemen?
De�voorzitter:
U�bedoelt�waarschijnlijk�het�advies�over�de�motie,�mevrouw�Karabulut.
Minister�Asscher:
Ik�heb�dat�advies�nu�al�in�tweede�instantie�gegeven.�Alle
maatregelen�die�in�het�regeerakkoord�op�het�vlak�van�huren�genomen�zijn,�zijn�door�het�Centraal�Planbureau�doorgerekend�en�komen�terug�in�de�algemene�koopkrachtbeelden.�Bij�de�indiening�van�het�wetsvoorstel�zal�ik�er�als
coördinerend�minister�voor�het�inkomensbeleid�op�toezien�dat�ook�informatie�wordt�verschaft�over�de�te�verwachten�koopkrachteffecten.�Dit�leidt�tot�de�conclusie�dat
ik�ten�derden�male�ontraad�om�deze�motie�aan�te�nemen.
De�motie-Heerma/Van�Weyenberg�op�stuk�nr.�85�zal
door�de�staatssecretaris�van�Financiën�worden�gepreadviseerd.�Hetzelfde�geldt�voor�de�motie-Krol�c.s.�op�stuk�nr.
86,�vanwege�het�feit�dat�dit�hangt�op�de�werking�van�de
Wet�uniformering�loonbegrip.
De�voorzitter:
Dan�is�nu�het�woord�aan�staatssecretaris�Weekers.�Ik�zie
dat�mevrouw�Schouten�nog�een�vraag�heeft�aan�de�minister.
Mevrouw�Schouten�(ChristenUnie):
Ik�heb�in�mijn�eerste�termijn�en�wederom�in�mijn�tweede�termijn�een�vraag�gesteld�over�de�5%�en�de�maximale
verhoging.�Ik�heb�weer�geen�antwoord�gekregen.�Ik�zou
dat�graag�nog�horen.
De�voorzitter:
Dan�is�er�nog�een�kort�changement.
Minister�Asscher:
Voorzitter,�mijn�excuses.�De�heer�Weekers�lost�dit�bijzonder�soepel�op.
Ik�had�de�indruk�dat�mevrouw�Schouten�refereerde�aan
uitspraken�van�een�van�haar�collega's,�namelijk�de�fractieleider�van�de�VVD. Ik�ben�niet�in�de�positie�om�namens
hem�antwoord�te�geven�op�enige�vraag.�Het�kabinet�geeft
geen�koopkrachtgaranties,�dus�ook�niet�een�van�5%.�Wij
streven�naar�een�eerlijke�verdeling,�maar�ik�heb�er�juist�in
alle�toonaarden�op�gewezen�dat�in�al�die�puntenwolken
uitschieters�voorkomen�en�helaas�ook�uitschieters�van
meer�dan�5%.�Het�zou�niet�"eerlijk"�zijn,�om�het�woord�dat
zo�vaak�wordt�gebruikt�nog�maar�eens�te�noemen,�als�ik
nu�zou�doen�alsof�dat�anders�is.�In�augustus�gaan�we�opnieuw�kijken�naar�het�totale�beeld:�vinden�wij�dat�rechtvaardig�en�draaglijk?�Je�ziet�dat�een�instantie�zoals�het�Nibud�op�een�heel�goede�manier�zijn�rol�oppakt�door�mensen�ook�te�adviseren�hoe�je�kunt�omgaan�met�de�maatregelen�die�genomen�zijn.�Een�dergelijke�garantie�heeft
mevrouw�Schouten�uit�mijn�mond�nooit�gehoord�en�die
krijgt�zij�ook�niet.
De�voorzitter:
Dat�is�in�ieder�geval�een�helder�antwoord.
Dan�is�het�woord�aan�staatssecretaris�Weekers.�Zoals
bekend,�zijn�staatssecretarissen�gewend�om�uit�te�wijken
voor�ministers.

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

Staatssecretaris�Weekers:
Zo�is�het�maar�net,�voorzitter.
Voorzitter.�Mevrouw�Voortman�heeft�nog�een�antwoord
tegoed�op�een�vraag�uit�haar�tweede�termijn.�Zij�vroeg
namelijk�of�ik�bij�de�brief�over�de�winstbox�meerdere
scenario's�wil�schetsen.�Dat�ben�ik�niet�van�plan.�Als�het
goed�is,�zal�ik�voor�de�zomer�een�uitgebreide�brief�over�de
winstbox�naar�de�Kamer�sturen.�Dan�kan�de�Kamer�mij�alle�vragen�stellen.�Als�mevrouw�Voortman�mij�dan�iets�wil
laten�uitrekenen�voor�een�bepaald�alternatief,�ben�ik�daar
dan�uiteraard�graag�toe�bereid.�Dat�gebeurt�dan�echter
wel�in�het�kader�van�de�behandeling�van�die�brief.�Daar
wil�ik�nu�niet�op�vooruitlopen.
Ik�ga�over�tot�de�preadvisering�over�de�moties.
In�de�motie-Van�Vliet�op�stuk�nr.�81�wordt�de�regering
verzocht�om�buitensporige�nadelige�effecten�van�de�Wet
uniformering�loonbegrip�te�neutraliseren�en�indien�noodzakelijk�over�te�gaan�tot�bevriezing�of�uitstel�daarvan.�Ik
wil�deze�motie�ontraden.�Ik�heb�de�Kamer�eerder�toegezegd�de�motie-Van�Vliet/Neppérus�en�de�motie-Neppérus/
Van�Vliet�versneld�uit�te�voeren.�Verder�heb�ik�toegezegd
dat�ik�in�april/mei�begin�met�het�maken�van�een�goede
analyse.�Ik�hoop�dat�die�zodanig�is�dat�zij�kan�worden�betrokken�bij�de�besluitvorming�in�augustus.�Indien�noodzakelijk�en�mogelijk�worden�buitensporige�effecten,�zo
ik�die�tegenkom,�bij�de�besluitvorming�in�augustus�geredresseerd,�zo�zeg�ik�tegen�de�heer�Van�Vliet.�Het�bevriezen�of�uitstellen�van�de�Wet�uniformering�loonbegrip�kan
niet.�Deze�wet�is�zo'n�drie�kwart�jaar�geleden�aangenomen
door�beide�Kamers�der�Staten-Generaal.�Alle�loonsoftware�en�alle�systemen�bij�de�Belastingdienst�zijn�daarop�aangepast.�Dat�zaakje�loopt�dus�per�1 januari.�De�zaak�helemaal�terugdraaien�vereist�wetswijziging�en�heel�veel�aanpassingen�in�ongelooflijk�veel�systemen.�Het�terugdraaien�voor�1 januari�2015�stuit�dus�alleen�al�op�praktische�bezwaren.
In�de�motie-Heerma/Van�Weyenberg�op�stuk�nr.�85
wordt�geconstateerd�dat�de�regering�heeft�toegezegd�dat
de�koopkrachteffecten�van�de�Wul�voor�het�overgrote�deel
tussen�min�1,5%�en�plus�1,5%�zouden�liggen.�Dat�klopt
in�zoverre�dat�79%�van�de�huishoudens�binnen�de�range
van�min�1,5%�en�plus�1,5%�valt.�Ik�verwijs�hierbij�naar�de
brief�die�ik�op�20 juni�2012�naar�de�Kamer�heb�gestuurd.
Dat�neemt�niet�weg�dat�in�elk�geval�11%�van�de�huishoudens�–�11%�van�7,1�miljoen�huishoudens�is�toch�een�aanzienlijke�groep�–�met�inkomenseffecten�te�maken�heeft�die
slechter�zijn�dan�1,5%.�In�de�koopkrachtplaat�en�de�puntenwolk�die�de�Kamer�ook�indertijd�heeft�gezien,�is�te�zien
dat�er�zelfs�nog�uitschieters�zitten�tot�voorbij�de�min�8%.
Koopkrachtgaranties�zijn�dus�niet�gegeven.�Er�is�wel�geschetst�waarbinnen�de�effecten�zich�zouden�bewegen.�Ik
heb�vooralsnog�geen�reden�te�veronderstellen�dat�de�effecten�anders�zijn.�Zoals�gezegd,�uit�de�analyse�die�ik�de
komende�maanden�zal�opstellen,�zal�blijken�of�de�effecten
zich�hebben�gematerialiseerd�zoals�eerder�met�de�Kamer
is�besproken.�Mochten�daarbij�onvoorziene�extreme�effecten�naar�voren�komen,�dan�zullen�wij�die�natuurlijk�bezien.
De�voorzitter:
Dan�tot�slot�nog�uw�advies�over�motie�nr.�86?
Staatssecretaris�Weekers:
Mijn�advies�is�wederom�ontraden,�simpelweg�vanwege
het�feit�dat�deze�motie�van�de�heer�Krol�enige�overwegin-

30 januari 2013
TK�46

46-3-32

Weekers
gen�heeft�die�niet�kloppen.�Een�van�die�overwegingen�is
dat�gepensioneerden�niet�zijn�gecompenseerd�in�het�totale�pakket�van�de�uniformering�van�het�loonbegrip.�Zij
zijn�wel�gecompenseerd.�In�antwoord�op�vragen�van�mevrouw�Hamer�heb�ik�zojuist�aangegeven�op�welke�wijze.
Een�ander�element�is�dat�er�sprake�zou�zijn�van�een�ongerechtvaardigde�lastenverzwaring�voor�gepensioneerden.�Dit�onderschrijft�het�kabinet�ook�niet.�Ik�heb�al�gezegd�wat�ik�wel�wil�onderzoeken�en�waarover�ik�wel�wil
rapporteren.�Daar�laat�ik�het�bij�en�ik�zal�niet�verder�gaan
met�de�vragen�die�de�heer�Krol�c.s.�mij�hebben�voorgelegd.�Daarom�ontraad�ik�deze�motie.

De�heer�Heerma�(CDA):
Wil�de�staatssecretaris�nog�een�keer�zeggen�op�basis
waarvan�hij�deze�motie�ontraadt?

De�voorzitter:
De�heer�Krol�voor�een�feitelijke�laatste�vraag.

De�voorzitter:
Dit�heeft�geen�gevolgen�voor�de�motie,�noch�inhoudelijk
noch�voor�de�procedure�op�dit�moment.

De�heer�Krol�(50PLUS):
Kan�ik�de�staatssecretaris�tegemoetkomen�door�de�zin�zodanig�aan�te�passen�dat�er�staat:�"onvoldoende�gecompenseerd"�en�als�ik�het�woord�"onrechtvaardig"�weglaat?
Staatssecretaris�Weekers:
Nee.�Ik�heb�zojuist�gezegd�waartoe�ik�wel�bereid�ben�met
betrekking�tot�de�analyses�van�de�inkomenseffecten,�namelijk�een�versnelde�uitvoering�van�de�moties-Van�Vliet/
Neppérus�en�-Neppérus/Van�Vliet.�Dit�zou�daar�nog�een
schepje�bovenop�doen.�Ik�zie�daarvan�de�meerwaarde�niet
in.
De�voorzitter:
Ook�niet�in�gewijzigde�vorm?

Staatssecretaris�Weekers:
Ik�heb�een-�en�ande�maal�gezegd�wat�ik�ga�doen,�wat�ik�ga
onderzoeken�en�wanneer�ik�daarover�rapporteer.�Ik�hoop
dat�dit�onderdeel�kan�zijn�van�de�augustusbesluitvorming
zodat�wij�voor�het�jaar�2014�nadere�maatregelen�kunnen
treffen�indien�dat�in�het�vermogen�van�het�kabinet�ligt.�De
heer�Heerma�vraagt�of�wij�al�veel�eerder�met�aanpassingen�willen�komen,�maar�dat�kan�nu�eenmaal�niet.

De�beraadslaging�wordt�gesloten.
De�voorzitter:
Dan�kan�ik�nu�wel�vaststellen�dat�wij�aan�het�einde�van�dit
debat�zijn�gekomen.�Ik�dank�de�bewindslieden�voor�hun
komst�naar�de�Kamer.
Wij�zullen�volgende�week�dinsdag�stemmen�over�de
moties.
De�vergadering�wordt�van�13.22�uur�tot�13.55�uur�geschorst.
Voorzitter:�Van�Miltenburg

Staatssecretaris�Weekers:
Ook�niet�in�gewijzigde�vorm.
De�heer�Krol�(50PLUS):
Dan�handhaaf�ik�mijn�motie.
De�voorzitter:
Hiermee�zijn�wij�gekomen�aan�het�einde�van�dit�debat.�Ik
dank�de�minister�en�de�staatssecretaris�hartelijk�voor�hun
komst�naar�de�Kamer.
Ik�schijn�iets�te�hebben�gemist.�Mijnheer�Van�Weyenberg,�ga�uw�gang.
De�heer�Van�Weyenberg�(D66):
Voorzitter.�Excuses.�Ik�stond�niet�duidelijk�opgesteld.
Ik�heb�nog�een�vraag�aan�de�staatssecretaris�over�de
motie�op�stuk�nr.�85.�Hij�heeft�toegezegd�dat�hij�zal�kijken
naar�onvoorziene�extreme�effecten.�De�motie�beoogt�dat
daarbij�ook�wordt�gekeken�naar�de�extreme�effecten.�Ik
heb�het�dan�niet�over�1,6,�maar�over�de�getallen�die�de
staatssecretaris�noemt.�Is�hij�bereid�om�in�zijn�analyse�in
het�voorjaar�ook�naar�de�echte�extremen�te�kijken,�al�dan
niet�voorzien�of�onvoorzien?
Staatssecretaris�Weekers:
Ik�zal�uiteraard�ook�naar�deze�extremen�kijken,�maar�ik�wil
geen�valse�hoop�wekken.�Ik�kan�binnen�de�fiscaliteit�bepaalde�extreme�effecten�simpelweg�niet�oplossen.�Ik�weet
dat�de�heer�Van�Weyenberg�daarvoor�begrip�zal�hebben,
maar�wij�zullen�in�ieder�geval�de�feiten�met�elkaar�moeten
delen.
De�voorzitter:
Wat�betekent�dit�voor�de�motie?

Tweede�Kamer

Nibud-cijfers
koopkrachtontwikkeling

30 januari 2013
TK�46

46-3-33