Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

768
Vragen van de leden Bouwmeester en Wolbert (beiden PvdA) aan de
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht «Patiënt de
dupe van beperkende voorwaarden zorgverzekeraars» (ingezonden
24 november 2016).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 15 december 2016).
Vraag 1
Kent u de conclusies uit het onderzoek van de Consumentenbond en de
zorgverlenersorganisatie VvAA, waaruit blijkt dat ruim driekwart van de
zorgverleners die met zorgverzekeraars contracten sluiten door beperkende
voorwaarden van zorgverzekeraars steeds vaker niet de behandeling kunnen
geven die zij als professionals nodig achten?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat het onacceptabel is dat patiënten door zorgaanbieders
worden geweerd vanwege een conflict over geld met zorgverzekeraars? Bent
u het ermee eens dat hierdoor het conflict over de rug van patiënten wordt
uitgevochten, en dat dit altijd moet worden voorkomen? Welke oplossingen
ziet u voor deze problematiek?
Antwoord 2
Ja. De oplossing is dat tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders wordt
afgesproken dat meningsverschillen niet ten koste gaan van de patiënt.
Vraag 3
Heeft u ook de signalen van fysiotherapeuten ontvangen, waarmee ze
aangeven dat zij in sommige gevallen graag eerder zorg zouden willen
verlenen, om bijvoorbeeld een dure en belastende behandeling in het
ziekenhuis te voorkomen, maar dat dit gezien het pakket niet mogelijk is? Wat
vindt u ervan dat fysiotherapeuten laten weten dat zij soms minder behande-

1

ah-tk-20162017-768
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

De Consumentenbond. Patiënt de dupe van beperkende voorwaarden zorgverzekeraars.
22 november 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

lingen kunnen geven dan ze zelf denken dat nodig is door beperking
opgelegd door zorgverzekeraars?
Antwoord 3
Ja, daarom heb ik het Zorginstituut een advies gevraagd over het pakket.
Op basis van de zorgvraag van de patiënt is het aan de professional om te
beoordelen of er een behandeling moet worden ingezet en hoeveel behandelingen hij of zij nodig acht. Ik vind het van belang dat daarbij de beroepsrichtlijnen en standaarden het uitgangspunt zijn. Een fysiotherapeut moet een
patiënt niet langer of korter behandelen dan medisch noodzakelijk is.
Vraag 4
Deelt u de mening dat bij de financiering van zorg de medische noodzaak,
meerwaarde en kwaliteit van zorg moet meewegen in plaats van slechts het
kostenplaatje?
Antwoord 4
Ja. Een en ander is ook afhankelijk van de positie van de patiënt. Bijvoorbeeld een patiënt die niet aanvullend is verzekerd, zal zelf bepalen hoe lang
hij zijn behandeling wil financieren. Van een patiënt die aanvullend is
verzekerd zal de behandeling geheel of gedeeltelijk (afhankelijk van zijn
verzekering) worden vergoed.
Vraag 5
Wat is uw reactie op het beeld dat uit het onderzoek naar voren komt,
namelijk dat er «geheime beperkende afspraken» zijn tussen zorgaanbieders
en zorgverzekeraars? Kunt u zich het onbegrip van verzekerden hierover
voorstellen? Wat is uw reactie op het feit dat mensen kennelijk niet kunnen
vertrouwen op de aanbiedingen die zorgverzekeraars hen doen? Wat is uw
reactie op het voorbeeld van de door de zorgverzekeraar aangeboden dertig
extra fysiotherapiebehandelingen voor de verzekerde, terwijl zorgverleners
hier de helft niet van kunnen verlenen vanwege het contract met deze
zorgverzekeraars?
Antwoord 5
Zorgverzekeraars zijn verplicht verzekerden te informeren over eventuele
beperkingen die voortkomen uit contractuele afspraken met zorgaanbieders.
De NZa houdt toezicht of verzekeraars zich hieraan houden.
Een verzekerde heeft indien er een medische noodzaak is, recht op het aantal
behandelingen dat in de polisvoorwaarden van de aanvullende verzekering
vermeld staat. Dit moet niet worden verward met de totale aanvullende
verzekering. Wanneer een patiënt is uitbehandeld voordat het maximale
aantal behandelingen is bereikt waar hij/zij volgens de polisvoorwaarden
recht op heeft, dan is het evident dat de behandeling stopt.
In essentie gaat de discussie hierover. De zogenoemde behandelindex die
wordt gehanteerd bij de zorginkoop is steen des aanstoots van de behandelaren. Het gebruik van deze behandelindex wordt momenteel besproken in het
overleg dat ik met de paramedische beroepsgroep, de zorgverzekeraars en de
patiëntenverenigingen voer.
Vraag 6
Bent u bereid het onderzoek van de Consumentenbond en de VvAA aan de
Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) door te geven, zodat deze als onafhankelijke
scheidsrechter kan acteren, en eventueel kan ingrijpen indien de patiënt
benadeeld wordt? Zo ja, op welke termijn acht u dit mogelijk? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 6
Het onderzoeksverslag van de Consumentenbond en de VvAA is openbaar.
De NZa neemt signalen van zorgaanbieders en zorgverzekeraars over het
verloop van het contracteerproces serieus en houdt toezicht op de randvoorwaarden waarbinnen onderhandelingen in het veld plaatsvinden. Indien
noodzakelijk kan de NZa handhavingsmaatregelen inzetten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Vraag 8
Wat vindt u ervan dat zorgverzekeraars dit jaar opnieuw niet in staat zijn
gebleken niet alle contracten af te sluiten vóór 19 november 2016? Wat is
hiervan de oorzaak? Hoe kan het volgend jaar worden voorkomen?
Antwoord 8
Er bestaat geen verplichting om alle contracten af te sluiten voor 19 november. Er is sprake van contracteervrijheid en ook na 19 november kunnen
contracten worden afgesloten. Dat is juist belangrijk omdat een zorgverzekeraar altijd moet voldoen aan de zorgplicht. Daarvoor moet hij te allen tijde
kunnen (bij)contracteren.
De partners in het hoofdlijnenakkoord medisch specialistische zorg hebben in
maart van dit jaar bestuurlijke afspraken gemaakt over het verloop van het
contracteringsproces en de communicatie hierover naar patiënten en
verzekerden2. Binnenkort zal de NZa de monitor over het contracteerproces
MSZ 2017 uitbrengen. Ik zal deze aan uw Kamer toesturen en dan verder
ingaan op het contracteerproces 2017. Ook zijn er in de afgelopen periode
veel inspanningen gedaan om het contracteerproces in de eerste lijn te
verbeteren3. Ik vind vooral een goede communicatie naar de verzekerde van
belang en dat eventuele meningsverschillen tussen zorgaanbieders en
zorgverzekeraars niet over de rug van de patiënt worden uitgespeeld. Ik vind
dat de eerste indrukken een aanzienlijke verbetering laten zien ten opzichte
van vorig jaar.
Vraag 7,9 en 10
Bent u het ermee eens dat voor een verzekerde duidelijk moet zijn welke zorg
hij krijgt, op het moment dat iemand een polis bij een verzekeraar kiest?
Hoe kan in deze situatie toch worden bereikt dat verzekerden volledig
geïnformeerd worden over de verschillende verzekeringen en pakketten, en
de inhoud en voorwaarden hiervan?
Op welk aanbod mag de verzekerde vertrouwen, aangezien deze nu wel kan
kiezen voor een polis, maar nog niet alle contracten met zorgaanbieders zijn
gesloten? Hoe gaat u verzekerden hierover informeren?
Antwoord 7, 9 en 10
Zorgverzekeraars zijn op grond van de regelgeving van de NZa (TH/NR-004
Informatieverstrekking ziektekostenverzekeraars aan consumenten) verplicht
om duidelijkheid te bieden over wat een polis inhoudt. Dat geldt ook voor
afspraken die zij maken met een zorgaanbieder als deze afspraken mogelijk
consequenties hebben voor de verzekerde. Zorgverzekeraars dienen op de
website per soort zorgaanbieder een overzicht te presenteren van welke
afspraken gemaakt zijn en welke mogelijke consequenties dit voor de
verzekerde kan hebben. De medische noodzaak is leidend. Daarover gaat de
discussie. Niet zozeer over het totaal aantal behandelingen. De inkoop met
behulp van de zogenoemde behandelindex is onderwerp van gesprek. Zie
ook antwoord 5.
Indien de onderhandelingen nog niet zijn afgerond moet de zorgverzekeraar
aan de verzekerde melden hoe zij hiermee omgaan. De NZa houdt toezicht op
de informatieverstrekking van de zorgverzekeraars.

2

Tweede Kamer, 29 689 Herziening Zorgstelsel 29 248 Invoering Diagnose Behandeling Combinaties (DBCs), nr. 695
3
Tweede Kamer, 29 515 Aanpak regeldruk en administratieve lasten, Voortgangsbrief Merkbaar
minder regeldruk nr. 395

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3