1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

32 478

Protocol tussen het Koninkrijk der Nederlanden
en de Slowaakse Republiek tot wijziging van het
Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden
en de Tsjechoslowaakse Socialistische
Republiek tot het vermijden van dubbele
belasting en het voorkomen van het ontgaan
van belasting met betrekking tot belastingen
naar het inkomen en naar het vermogen, met
Protocol; Bratislava, 7 juni 2010

A/ Nr. 1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
8 september 2010.
De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke
goedkeuring van de Staten-Generaal wordt
onderworpen kan door of namens één van de
Kamers of door ten minste vijftien leden van
de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de
Tweede Kamer te kennen wordengegeven
uiterlijk op 8 oktober 2010.

Aan de Voorzitters van de Eerste en van Tweede Kamer der StatenGeneraal
Den Haag, 3 september 2010
Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste lid, en artikel 5, eerste lid,
van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen, de Raad van
State gehoord, heb ik de eer u hierbij ter stilzwijgende goedkeuring over
te leggen het op 7 juni 2010 te Bratislava totstandgekomen Protocol
tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Slowaakse Republiek tot
wijziging van het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de
Tsjechoslowaakse Socialistische Republiek tot het vermijden van dubbele
belasting en het voorkomen van het ontgaan van belasting met betrekking
tot belastingen naar het inkomen en naar het vermogen, met Protocol
(Trb. 2010, 202).
Een toelichtende nota bij het Protocol treft u eveneens hierbij aan.
De goedkeuring wordt alleen voor Nederland gevraagd.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M.J.M. Verhagen

kst-32478-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Staten-Generaal, vergaderjaar 2009–2010, 32 478, nr. 1

1

TOELICHTENDE NOTA
1. Algemeen
Met het onderhavige Protocol wordt een nadere wijziging beoogd van het
op 4 maart 1974 te Praag tot stand gekomen Verdrag tussen het Koninkrijk
der Nederlanden en de Tsjechoslowaakse Socialistische Republiek tot het
vermijden van dubbele belasting en het voorkomen van het ontgaan van
belasting met betrekking tot belastingen naar het inkomen en naar het
vermogen, met Protocol (Trb. 1974, 98), zoals gewijzigd bij Protocol
ondertekend te Bratislava op 16 februari 1996 (Trb. 1996, 90; hierna te
noemen «het Verdrag»).
Het Verdrag wordt op één punt gewijzigd. Het artikel inzake overheidsfuncties (artikel 20) zal in overeenstemming worden gebracht met het
corresponderende artikel in het OESO-modelbelastingverdrag 2008
(OESO-publicaties, Parijs, juli 2008, zie ook www.oecd.org; hierna:
OESO-modelverdrag 2008). De wijziging is op initiatief van Nederland
voorgesteld. De aanleiding tot de wijziging is de dubbele belastingheffing
waarmee het lokaal aangeworven Slowaakse personeel van de Nederlandse ambassade in Bratislava wordt geconfronteerd. Dit personeel
wordt voor het van de Nederlandse Staat ontvangen salaris belast door
zowel Nederland als Slowakije.
Het huidige artikel inzake overheidsfuncties bepaalt in het eerste lid dat
beloningen en pensioenen, betaald door een van de staten aan een
natuurlijke persoon ter zake van diensten bewezen aan die staat in de
uitoefening van overheidsfuncties, in die staat mogen worden belast. Als
gevolg van een andere uitleg van de zinsnede «in de uitoefening van
overheidsfuncties» is de situatie ontstaan waarin het lokale ambassadepersoneel dubbel wordt belast.
Slowakije neemt het standpunt in dat artikel 20 als gevolg van deze
zinsnede aan de kasstaat (dat is de staat die de beloning betaalt, in dit
geval Nederland) alleen het heffingsrecht toewijst met betrekking tot het
salaris van de (uitgezonden) ambtenaren die werkzaamheden verrichten
die behoren tot de kern van het ambassadewerk. Volgens Slowakije is
artikel 20 niet van toepassing op salarissen van lokaal aangeworven
krachten die andere, meer bijkomstige, werkzaamheden verrichten (zoals
chauffeurs, schoonmakers, koks en tuinlieden). Dergelijke salarissen
vallen volgens Slowakije onder het artikel inzake niet-zelfstandige arbeid
(artikel 16). Artikel 16 wijst het heffingsrecht in dit geval – waarin de
salarissen worden verkregen door inwoners van Slowakije en de
werkzaamheden in Slowakije worden verricht – toe aan Slowakije.
Nederland is daarentegen van opvatting dat de salarissen betaald aan al
het personeel onder artikel 20 vallen en dus ter heffing zijn toegewezen
aan de kasstaat, ongeacht de soort functie en ongeacht of het personeel is
uitgezonden dan wel lokaal is aangeworven. Het standpunt van Nederland
is gebaseerd op het commentaar bij artikel 19 van het
OESO-modelverdrag 2008.
Het overheidsartikel in het huidige Verdrag is ontleend aan het OESOmodelverdrag van 1963, waarin dezelfde zinsnede voorkomt. Met ingang
van 1977 is deze zinsnede in het OESO-modelverdrag vervallen en is het
overheidsartikel aangevuld met een speciale regeling voor het salaris van
lokaal aangeworven krachten. Voor deze lokale krachten is het heffingsrecht niet toegewezen aan de kasstaat, maar aan de staat waar de
diensten worden verleend en waarvan de lokale kracht inwoner is. Uit het
OESO-commentaar bij het overheidsartikel (zie paragraaf 5) volgt dat naar
het oordeel van de meeste OESO-landen het schrappen van de zinsnede
«in de uitoefening van overheidsfuncties» in het OESO-modelverdrag
1977 de reikwijdte van het overheidsartikel niet heeft vergroot en derhalve
dat ook reeds onder het OESO-modelverdrag 1963 alle betaalde salarissen
onder het overheidsartikel vielen.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2009–2010, 32 478, nr. 1

2

Het opnemen van het overheidsartikel uit het OESO-modelverdrag 2008 in
het onderhavige Protocol heeft als gevolg dat het heffingsrecht over
salarissen betaald aan de lokale Slowaakse krachten voortaan toekomt
aan Slowakije, zodat dubbele heffing zich niet meer zal voordoen.
Omgekeerd komt het heffingsrecht over salarissen betaald door Slowakije
aan lokale Nederlandse krachten die diensten verlenen aan de Slowaakse
ambassade in Nederland, voortaan toe aan Nederland. Het in het Protocol
opgenomen overheidsartikel is in overeenstemming met het Nederlandse
verdragsbeleid.
2. Budgettaire gevolgen
Wat betreft de budgettaire aspecten van het Protocol is relevant dat
Nederland van oordeel is dat het onder het overheidsartikel in zijn huidige
vorm het heffingsrecht heeft over salarissen betaald aan lokale krachten,
terwijl dit na inwerkingtreding van het Protocol niet meer het geval zal
zijn. Anderzijds geldt dat Slowakije meent dat Nederland reeds onder het
huidige artikel geen heffingsrecht heeft. Het overheidsartikel is voorts
wederkerig, zodat Nederland voortaan het heffingsrecht krijgt toegewezen
over eventueel hier te lande aangeworven personeel van de Slowaakse
ambassade. Verder geldt dat het slechts enkele personen betreft. De
budgettaire gevolgen zullen derhalve naar verwachting zeer gering zijn.
3. Artikelsgewijze toelichting
Artikel 1
De wijziging in artikel 1 van het Protocol bewerkstelligt dat artikel 19 van
het Verdrag (over pensioenen) voortaan verwijst naar het tweede lid van
artikel 20 van het Verdrag. Artikel 19 geldt onder voorbehoud van de
bepalingen in het eerste lid van artikel 20 (het overheidsartikel), dat in het
huidige Verdrag ook het heffingsrecht met betrekking tot overheidspensioenen toewijst. Het heffingsrecht met betrekking tot overheidspensioenen
wordt als gevolg van het onderhavige Protocol voortaan geregeld in het
tweede lid van artikel 20.
Artikel 2
In dit artikel is een wijziging opgenomen van artikel 20 van het Verdrag.
Dit artikel wordt met het onderhavige Protocol integraal vervangen door
een nieuw artikel. Het nieuwe artikel is ontleend aan artikel 19 OESOmodelverdrag 2008. Het eerste lid, onderdeel a, bepaalt dat salarissen
betaald door een van de staten aan een natuurlijke persoon ter zake van
diensten verleend aan die staat in die staat (kasstaat) mogen worden
belast. Het eerste lid, onderdeel b, bepaalt vervolgens dat de salarissen
slechts in de andere staat belastbaar zijn, indien de diensten in die staat
worden verleend en de natuurlijke persoon inwoner van die Staat is en
tevens een onderdaan van die staat is, of niet inwoner van die staat is
geworden uitsluitend met het oog op het verlenen van de diensten. Het
tweede lid bevat vergelijkbare bepalingen met betrekking tot overheidspensioenen. Het derde lid bevat een met het tweede lid van het huidige
artikel 19 vergelijkbare uitzondering voor salarissen en pensioenen ter
zake van diensten bewezen in het kader van een door een van de staten
uitgeoefend bedrijf.
Het nieuwe artikel wijkt in zoverre af van het OESO-modelverdrag 2008
dat het eerste lid, onderdeel a, van het nieuwe artikel bepaalt dat de
salarissen in de kasstaat mogen worden belast, terwijl het OESOmodelverdrag voorschrijft dat de salarissen slechts in die staat belastbaar
zijn. De in het nieuwe artikel gehanteerde bewoordingen waarborgen dat
Nederland de methode van vrijstelling met progressievoorbehoud kan

Staten-Generaal, vergaderjaar 2009–2010, 32 478, nr. 1

3

toepassen met betrekking tot inwoners van Nederland die salarissen van
de Slowaakse overheid ontvangen. Deze vrijstellingsmethode is op grond
van artikel 25, eerste lid, van het Verdrag namelijk alleen van toepassing
op bestanddelen van het inkomen die in Slowakije mogen worden belast.
In paragraaf 2 van het OESO-commentaar op artikel 19
OESO-modelverdrag wordt de mogelijkheid om de bewoordingen
«mogen worden belast» te gebruiken ook expliciet genoemd.
Artikel 3
Artikel 25 van het Verdrag ziet op de wijze waarop dubbele belasting
wordt voorkomen. In het tweede lid, dat de methode van vrijstelling met
progressievoorbehoud bevat, wordt als gevolg van het onderhavige
Protocol een verwijzing opgenomen naar de onderdelen van het nieuwe
overheidsartikel die een niet-exclusief heffingsrecht aan de kasstaat
toewijzen.
Artikel 4
De bepalingen van het Protocol zullen toepassing vinden op belastingjaren en tijdvakken die beginnen op of na 1 januari van het kalenderjaar
volgend op het jaar waarin het Protocol in werking is getreden.
4. Koninkrijkspositie
Het onderhavige Protocol zal, evenals het Verdrag, alleen voor Nederland
gelden.
De minister van Financiën,
J. C. de Jager
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

Staten-Generaal, vergaderjaar 2009–2010, 32 478, nr. 1

4