4
Vragenuur: Vragen Bosman
Vragen van het lid Bosman aan de staatssecretaris van
Economische Zaken over de resistente bacteriën in Aziatische kweekvis.

De heer Bosman (VVD):
Voorzitter. U zult het misschien niet geloven, en mijn collega's misschien ook niet, maar ik sta hier omdat ik het
rapport Resistente bacteriën op garnalen en vis — het gaat
daarbij vooral om kweekvis — van de groep Wakker Dier
heb gelezen. Ik heb begrepen dat dit niet erg gebruikelijk
is voor de VVD. Tegen de collega's die mij soms verwijten
dat wij niet alle rapporten lezen, zeg ik: we lezen alle rapporten, maar bij sommige rapporten plaatsen we meer kanttekeningen dan bij andere. Het is goed om bij dit rapport stil
te staan. Het positieve uit het rapport is dat de natuurlijke
visvangst sinds 1984 vrijwel gelijk is gebleven. Er is geen
sprake van een enorme toename. Nee, het is vrijwel gelijk
gebleven. Dat is goed om te constateren.
De zorg betreft de hoeveelheid resistente bacteriën in
kweekvis uit Zuidoost-Azië. Ik ben blij dat daar in het kader
van de voedselveiligheid onderzoek naar wordt gedaan,
maar die zorg was er al vanaf 2009. Kan de staatssecretaris
aangeven waarom er geen ambitie was vanaf 2009 en verder als het gaat om kweekvis? We weten immers dat bijna
de helft van alle geconsumeerde vis in Nederland kweekvis
is en dat er in Europa bijna 25.000 mensen sterven door
infecties met multiresistente bacteriën. Mijn vraag gaat dus
over de keuze voor het onderzoek.

Staatssecretaris Dijksma:
Voorzitter. Ik denk dat wij allemaal delen dat antibioticumresistente bacteriën in voedsel een heel serieus probleem
zijn, of het nu gaat om kweekvis die we importeren uit
andere landen, of om vlees dat we zelf produceren. In beide
gevallen brengt het gevaar mee als je vlees of vis niet goed
verhit. In Europa is er sinds 1 januari van dit jaar een uitgebreide geharmoniseerde monitoring op het voorkomen van
resistente bacteriën bij dieren, bij mensen en in voedsel.
Nederland test ook op import uit derde landen. Het lastige
is dat dit helaas geen verplicht onderdeel is van het EUmonitoringsprogramma. Wij hebben erop aangedrongen
om het erin op te nemen.
De heer Bosman vraagt wat er sinds 2009 is gebeurd. Er is
een belangrijke keuze gemaakt om dit probleem vooral bij
de bron te bestrijden. Die bron is het gebruik van antibiotica,
niet alleen in humaan opzicht, maar vooral ook in de veterinaire sector wereldwijd. Wij hebben in Nederland op dit
gebied sinds 2009 behoorlijk stevige resultaten geboekt.
Wel zie je — ik geef daar de heer Bosman gelijk in — dat er
letterlijk een wereld te winnen is om dat ook in Azië en op
alle andere plekken voor elkaar te krijgen. Wij dragen de
aanpak van Nederland actief uit. Minister Schippers en ik
hebben daar recentelijk een mondiale conferentie over
georganiseerd met onder andere de WHO. Daar is een
zogenaamd global action plan uit voortgekomen. We nemen
deze problematiek dus niet alleen in ons eigen land serieus

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Bosman

met extra onderzoek en bemonstering, maar ook wereldwijd.
De heer Bosman (VVD):
Dat is natuurlijk positief nieuws, maar we weten ook dat de
ontwikkelingen in gebieden als Zuidoost-Azië niet erg hard
gaan. Ik ben blij dat de staatssecretaris aangeeft dat de
controle scherper kan en mag. Maar kijk hoeveel controles
onze Nederlandse vissers krijgen en hoe sterk zij gecontroleerd worden, via cameratoezicht, gps-controle, kustwacht,
afslagplicht en nog veel meer. Ik vraag me dan af: hoe staat
dat in verhouding tot de controle op kweekvis? Is het
mogelijk om van het heel uitgebreide toezicht op de
Nederlandse vissers iets af te halen en dat richting het
toezicht op kweekvis te verschuiven?
Staatssecretaris Dijksma:
Dat lijkt mij niet de juiste weg. De heer Bosman schetst nu
het beeld dat onze mosselvissers scherper gecontroleerd
worden dan bijvoorbeeld de importvis uit Azië. Het is niet
zo dat dit per definitie klopt, bijvoorbeeld als het gaat om
bemonstering. De bemonstering bij mosselen is een kwestie
van uitvoering van, ook hier weer, communautaire voorschriften. Die uitvoering wordt gedaan op twee plaatsen,
namelijk bij de verzend- en de zuiveringscentra aan de ene
kant en bij de retail aan de andere kant. Dat doen we ook
omdat we mensen geen onnodig risico willen laten lopen.
Dus ja, wij zijn samen met de NVWA bezig om meer controles uit te voeren, bijvoorbeeld op resistente bacteriën.
Daarvoor is geen norm, dus dat is ingewikkeld. Dat geldt
overigens net zo goed voor vlees en niet alleen voor import.
Dat zeg ik er ook maar bij, dus de Kamer moet hiervoor de
hele agenda samen met ons oppakken. Het is niet zo dat
we daarmee onze vissers onrecht aandoen omdat voor hen
de normen weer anders zouden zijn. We controleren hen
ook, maar bijvoorbeeld in de mosselsector speelt geen
antibioticakwestie. Dus het is niet helemaal fair om deze
zaken een-op-een te vergelijken, hoe verleidelijk het misschien ook voor de heer Bosman is om dat wel te doen.
De heer Bosman (VVD):
Een een-op-eenvergelijking heb ik ook niet helemaal
gemaakt. Ik heb alleen gevraagd naar de mate van toezicht
op onze Nederlandse vissers ten opzichte van die op de
import. Dat was mijn enige zorg. Ik ben blij dat er verscherpter toezicht komt en dat de staatssecretaris daarmee bezig
is.
Staatssecretaris Dijksma:
Ik had niet de indruk dat er nog een vraag werd gesteld.
De voorzitter:
Dat betekent niet altijd dat de leden dan niet alsnog een
reactie willen geven. Vandaar dat ik daarvoor het woord
geef aan mevrouw Ouwehand.
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Antibioticaresistentie, bijvoorbeeld als gevolg van de bioindustrie, is inderdaad een groot probleem. Kweekvis is
een nieuwe vorm van bio-industrie, waarbij we dezelfde
problemen op ons af zien komen. Ik ben blij dat de staats-

11 november 2014
TK 22

22-4-1

secretaris zegt dat de inperking van toezicht geen optie is.
Ik wil van haar weten wanneer het voor het kabinet genoeg
is. Ik kan me voorstellen dat toch uit de verscherpte controles steeds maar weer blijkt dat de importvis niet aan de
eisen gaat voldoen die wij wel graag zouden willen handhaven. De VVD vraagt of wij daar extra controles op kunnen
zetten en onze eigen vissers minder kunnen controleren.
De voorzitter:
Wat is uw vraag?
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Ik vraag de staatssecretaris op welk moment zij zegt dat
extra controles geen zin hebben en dat we een importverbod afkondigen omdat we niet gerust zijn op de veiligheid.
Staatssecretaris Dijksma:
Daarvoor geldt dat Nederland niet zomaar eenzijdig een
importverbod kan afkondigen. Die discussie hebben we
ook vaker over andere producten die uit derde landen naar
Europa komen. Wat wij doen — dit jaar doet de NVWA dat
ook weer — is bijvoorbeeld meer dan 200 monsters voor
monitoring nemen. Wij willen ook in Europa de test op
import uit derde landen die nu geen verplicht onderdeel is
van het monitoringsprogramma daar wel in krijgen. Wanneer is het genoeg, vraagt mevrouw Ouwehand, die vindt
dat we niet moeten wachten om steeds weer verdere stappen te zetten. Dat doen we ook.
De voorzitter:
Dank voor uw antwoorden. U mag nog even blijven, want
de volgende vraag is ook voor u.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Bosman

11 november 2014
TK 22

22-4-2