Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1865
Vragen van de leden Remkes en
Weekers (beiden VVD) aan de
staatssecretaris van Financiën over
de overeengekomen
vaststellingsovereenkomst tussen
de Belastingdienst en de
prostitutiebranche. (Ingezonden
13 februari 2009)
1
Deelt u de mening dat de vraag naar
een onderbouwing van het
afgesproken percentage van twintig
in uw antwoord op eerdere
schriftelijke vragen in feite
onbeantwoord blijft? Kan die
onderbouwing voor deze «homogene
groep» alsnog worden gegeven? Hoe
zien de «daadwerkelijk gebleken
ervaringscijfers» eruit? Zijn de door
de verschillende categorieën
sekswerkers gemaakte kosten
afhankelijk van de inkomsten?1
2
Kan nader worden verduidelijkt
waarom naar uw oordeel deze fiscale
afspraak in overeenstemming is met
de fiscale regelgeving, ook gelet op
een recent (23 januari jl.) arrest van
de Hoge Raad?
3
Deelt u de mening dat ook de vraag
of er voor andere branches
vergelijkbare afspraken – waar wij op

KVR35358
2080913290
0809tkkvr1865
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

zich dus niet tegen zijn – zijn gemaakt
onbeantwoord blijft? Kan een
overzicht van deze afspraken en de
daarbij gehanteerde percentages
worden verstrekt? Welke argumenten
gelden in onderhavig geval
voor het afsluiten van deze
vaststellingsovereenkomst die niet
van toepassing zijn op bijvoorbeeld
A-topsporters?
4
Indien er met andere branches geen
vergelijkbare afspraken zijn gemaakt,
hoe motiveert u dan de uitzondering
voor onderhevige branche, omdat
sinds 2001 de mogelijkheid voor
werknemers om beroepskosten af te
trekken nagenoeg zijn verdwenen?
5
Waarom ontbreekt in het
gepubliceerde besluit «Uitzondering
op fictieve dienstbetrekking
sekswerkers» van 10 december 2008
in toelichtende zin een verwijzing
naar de onderhavige
vaststellingsovereenkomst en het
gehanteerde percentage van 20 als
vaste fiscaal onbelaste
kostenvergoeding?
6
Waarop is de veronderstelling
dat arbeidsrelaties in de
prostitutiebranche vrijwel altijd zijn
aan te merken als «dienstbetrekking»
gebaseerd? Kan inzicht worden

gegeven in het percentage van het
aantal in ons land werkzame legale
sekswerkers waarbij daadwerkelijk
sprake is van een (fictieve)
dienstbetrekking?
7
Welk percentage van de in de
prostitutiebranche werkzame
bedrijven heeft de
vaststellingsovereenkomst inmiddels
getekend? Welk percentage van het
totaal in ons land werkzame
sekswerkers werken bij deze
bedrijven?
8
In overleg met welke
belangengroeperingen van
sekswerkers en exploitanten
zijn de afspraken in de
vaststellingsovereenkomst en in het
besluit van 10 december jl. gemaakt?
9
Hoe schat u het risico in dat als
gevolg van het besluit van
10 december jl. een nog groter deel
van de sekswerkers in de illegaliteit
zal verdwijnen?
10
Hoe behandelt de Belastingdienst de
in het verleden eventueel niet
geheven en geïnde, maar wel
verschuldigde, belasting? Vindt in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

3915

deze gevallen alsnog heffing en
inning plaats?
1

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2008–2009, nr. 1266.

Antwoord
Antwoord van staatssecretaris De
Jager (Financiën) (ontvangen
10 maart 2009)
1
De groep werknemers voor wie de
afspraak is gemaakt betreft de
personen die seksuele handelingen
tegen betaling verrichten binnen of
namens een organisatie die door een
exploitant geleid wordt.
De Belastingdienst heeft met de
branche een afspraak gemaakt die
gebaseerd is op uit aangiftes
gebleken ervaringscijfers van
kostensoorten. Die aangiften
betroffen in het algemeen
belastingplichtigen die hun
inkomsten als winst uit onderneming
aangaven; tegenover de opbrengsten
claimden zij gemiddeld 27% van
de opbrengst als kosten. Met
betrokkenen heeft de Belastingdienst
in het kader van de
vaststellingsovereenkomst die
resultaten besproken. De
kostensoorten die zich lenen voor het
verstrekken van vrije vergoedingen in
de loonsfeer heb ik vermeld in mijn
eerder gegeven antwoord. Ik heb
daarbij ook aangegeven dat
bijvoorbeeld kosten van kleding en
voor persoonlijke verzorging niet
hebben gekwalificeerd voor de
afspraak van de vrije vergoeding.
Geconstateerd is verder dat de
reiskosten van de sekswerkers, die bij
een exploitant werkzaam zijn, hoog
zijn omdat bijna altijd met eigen auto
of taxi’s wordt gereisd. Ook is door de
Belastingdienst vastgesteld dat er een
relatie is tussen de hoogte van
gemaakte reiskosten en het stijgen
van de inkomsten.
Deze mix van feiten en
omstandigheden is voor de
Belastingdienst aanleiding geweest
afspraken te maken over het in de
loonheffing betrekken van de
inkomsten en daarbij met de
kostenvergoeding in te stemmen. Als
bij het monitoren van deze regels en
afspraken signalen opkomen dat de
redelijkheid in gedrang komt, kan de
Belastingdienst in nader overleg
treden en zonodig op basis van artikel

5 van de overeenkomst de
overeenkomst ook opzeggen.

centraal niveau is daarbij niet aan de
orde.

2
De Belastingdienst heeft de afspraak
gebaseerd op kostensoorten die
kunnen kwalificeren voor vrije
vergoedingen en heeft de afspraak
alleen getroffen voor de in mijn
antwoord op vraag 1 genoemde
groep van werknemers. De
kostenvergoeding komt niet in strijd
met de beslissing van de Hoge Raad
in zijn arrest van 23 januari 2009,
nr. 07/13576, namelijk dat een
kostenvergoeding vooraf of uiterlijk
op het moment van betaling naar
aard en veronderstelde omvang dient
te zijn gespecificeerd.

5
In de wijzigingsregeling die de leden
aanhalen wordt geregeld dat een
arbeidsverhouding die ingevolge
een nieuwe bepaling in het
Uitvoeringsbesluit loonbelasting
1965 fictief als dienstbetrekking is
aangewezen, wordt uitgezonderd van
die wetsfictie als aan nadere
voorwaarden wordt voldaan. In de
toelichting bij artikel II, onderdeel B
van het Koninklijk Besluit van 18
december 2008, Stb. 2008, 574,
waarbij het nieuw ingevoerde artikel
2ca, de fictieve dienstbetrekking van
de sekswerker, onder voorwaarden
buiten toepassing wordt gesteld,
vermeld ik overigens dat om
gebruik te maken van die
uitzonderingsregeling de exploitant
een overeenkomst met de
Belastingdienst moet sluiten.
Daarmee is de
vaststellingsovereenkomst in beeld
gebracht. Het percentage dat
gehanteerd kan worden voor
het verstrekken van een
kostenvergoeding is onderdeel
van een op feiten en
omstandigheden gebaseerde
vaststellingsovereenkomst en wordt
dus niet in een besluit van mij
opgenomen.
Verder kan ik in dit verband nog het
volgende opmerken.
In het algemene deel van de nota van
toelichting bij eerdergenoemd
Koninklijk Besluit wordt melding
gemaakt van afspraken die gemaakt
zijn met de belangengroeperingen
voor sekswerkers en exploitanten in
de prostitutiebranche. In diezelfde
nota wordt ook gemeld dat de
verduidelijking van de kwalificatie
van de arbeidsverhouding voor de
fiscaliteit en sociale zekerheid reeds is
aangekondigd in de brief van de
ministers van Justitie, van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties, voor Jeugd en
Gezin, voor Wonen, wijken en
integratie en de staatssecretarissen
van Justitie en van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap aan de
Tweede Kamer van 6 november 20071
en in de brief inzake prostitutie van
de ministers van Justitie, van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid aan de

3
Aan het slot van mijn antwoord op
uw eerdere vraag 5 heb ik
aangegeven dat ook in andere
branches soortgelijke
overeenkomsten kunnen worden
gesloten. Daarmee heb ik niet
expliciet aangegeven of die afspraken
er nu ook al zijn. Ik heb daar ook geen
zicht op omdat het maken van
afspraken over kostenvergoedingen
tot het werkterrein van de inspecteur
behoort. Ik kan u dan ook geen
overzicht geven.
Ook voor bijvoorbeeld A-topsporters
kan met een juiste feitelijke
onderbouwing, te beoordelen door
de inspecteur, een afspraak over een
vaste kostenvergoeding worden
gemaakt.
4
Zoals ik hiervoor in mijn antwoord op
vraag 3 heb aangegeven, heb ik geen
overzicht van al dan niet gemaakte
afspraken. Zo er geen vergelijkbare
afspraken zijn gemaakt, kan het zijn
dat er wel andere afspraken zijn
gemaakt op basis van de voorgelegde
feiten en omstandigheden.
Werkgevers en werknemers zijn er
over het algemeen goed van op de
hoogte dat aftrek van kosten in de
inkomstenbelasting sinds 2001 niet
langer mogelijk is. Waar feitelijk door
werknemers wel kosten worden
gemaakt, kan de werkgever met de
belastinginspecteur in overleg treden
teneinde een op de situatie
toegesneden vrije vergoeding van
kosten af te spreken. In de praktijk
komen door de inspecteur
beoordeelde kostenvergoedingen ook
veel voor. Registratie daarvan op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

3916

Tweede Kamer van 16 mei 20082.
Voorts heb ik het
«voorwaardenpakket» voor de
prostitutiebranche toegelicht in mijn
brief van 11 juli 20083
6
Zoals ook in de brieven wordt
vermeld die ik hiervoor in mijn
antwoord op vraag 5 heb genoemd,
wordt in beslissingen van rechters die
veronderstelling bevestigd. Voor de
loonheffing (rechtbank en
gerechtshof) én de premie
werknemersverzekeringen (UWV,
rechtbank en Centrale Raad van
Beroep) is de lijn dat er sprake
is van een privaatrechtelijke
dienstbetrekking, dwz dat er door de
exploitant regels worden gesteld over
de werkzaamheden en dat er sprake
is van een gezagsverhouding. Voor
de omzetbelasting is de exploitant de
aanbieder van één dienst, dus
inclusief de activiteiten van de
prostituees.
Er is geen zicht op het totaal aantal
personen dat in ons land legaal als
sekswerker actief is, wel dat het de
sekswerkers betreft die werken in een
bordeel (club), privé huis,
massagesalon, sauna, escort etc.
Thuiswerk, straatprostitutie en
raamprostitutie zijn, voor zover de
Belastingdienst heeft kunnen
beoordelen, andere werkvormen,
waarbij deze personen uitsluitend
voor zichzelf (niet voor of namens
een – legale- derde) werken, en er
geen of nauwelijks een organisatie
wordt gevormd door een exploitant.

Prostitutie Informatie Centrum,
enkele belastingadviseurs met
cliënten in deze branche, een aantal
hulporganisaties en een hoogleraar
arbeidsrecht, verbonden aan de Vrije
Universiteit Amsterdam.
9
Beoogd is om duidelijkheid te
verstrekken aan de bedrijven en
personen die legaal wensen te
werken, dus geheel willen voldoen
aan de regels die de overheid stelt
ten aanzien van de exploitatie van
een bedrijf. Het door de leden
genoemde besluit zal naar mijn
inzicht geen gevolgen hebben zoals
in deze vraag gesteld
10
Met de branche is besproken dat de
afwikkeling van het verleden een zaak
is die de competente inspecteur in de
regio aangaat.
1

Kamerstukken II 2007/08, 28 684, nr. 119.
Kamerstukken II 2007/08, 25 437, nr. 56.
3
Kamerstukken II 2007/08, 25 437, nr. 62.
2

7
Het aantal exploitanten dat tot de
doelgroep behoort is circa 400.
Daarvan hebben 335 het
voorwaardenpakket geaccepteerd en
hebben tot op heden 300 exploitanten
de vaststellingsovereenkomst
getekend. Daarnaast hanteren
38 exploitanten loondienst. Van de
doelgroep resteren dus
27 exploitanten die aangeven
noch loondienst noch het
voorwaardenpakket te hanteren.
8
Ook hier moge ik de leden wijzen op
de informatie in de eerder genoemde
brieven. Het betreft dus de
belangengroepen die door de
overheid sinds vele jaren als
spreekbuis worden gezien voor de
onderscheiden groepen in de
branche, te weten de VER (Vereniging
Exploitanten Relaxbedrijven), de
Excellent Groep, de Rode Draad, het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

3917