Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1025
Vragen van het lid Voortman (GroenLinks) aan de Staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid over de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep
van 6 december jongstleden over een zorgbehoevende bijstandsgerechtigde
die samenwoont met haar zorgverlener (ingezonden 23 december 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 25 januari 2017)
Vraag 1
Bent u bekend met de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep op
6 december 2016?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Bent u het ermee eens dat de Participatiewet op dit moment in strijd is met
de uitspraak van Centrale Raad van Beroep, aangezien de wet onderscheid
maakt tussen samenwonende bloedverwanten in de tweede graad en andere
samenwonenden, in de situatie dat één van hen intensieve zorg nodig heeft?
Wat betekent deze uitspraak voor het recht op bijstand voor ongehuwd
samenwonenden zonder bloedverwantschap, in de situatie dat één van hen
intensieve zorg nodig heeft? Ontstaat door deze uitspraak voor deze groep
het recht op bijstand voor alleenstaanden?
Antwoord 2 en 3
Op personen die samenwonen én een gezamenlijke huishouding voeren
(gehuwd of ongehuwd) is de bijstandsnorm van «gehuwden» van toepassing.
Dit geldt dus bijvoorbeeld ook voor samenwonende bloedverwanten in de
tweede graad (broers en zussen) die een gezamenlijke huishouding voeren.
Alleen samenwonende familieleden te weten bloed- en aanverwanten in de
eerste graad (ouders- (pleeg)kinderen) zijn hiervan uitgezonderd.
In de Participatiewet (destijds WWB) is per 1-1-2004 een amendement van de
Kamer opgenomen dat regelt dat «broers en zussen» die een gezamenlijke
huishouding voeren, bij de beoordeling van het recht op bijstand ook worden

1

ah-tk-20162017-1025
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

https://www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/Organisatie/Centrale-Raad-van-beroep/
Nieuws/Paginas/Verboden-onderscheid-bijstand-voor-samenwoners-met-zorgbehoefte.aspx

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

uitgezonderd van de toepassing van de gehuwdennorm, indien er bij één van
hen een zorgbehoefte bestaat. Dit amendement is destijds door de toenmalige Staatssecretaris ontraden omdat er met het amendement sprake zou zijn
van discriminatie jegens andere ongehuwd samenwonenden met een
zorgbehoeftige partner. Het amendement is niettemin door de Kamer
aangenomen.
Op 6 december jl. heeft de CRvB in een aldaar specifiek aanhangig gemaakte
casus geoordeeld dat de betreffende regeling in de Participatiewet voor zover
«de uitzondering wegens het bestaan van een zorgbehoefte is beperkt tot
bloedverwanten in de tweede graad, wegens strijd met artikel 26 van het
IVBRP (discriminatie) buiten toepassing dient te worden gelaten». De thans
voorliggende uitspraak van de CRvB acht ik in lijn met hetgeen de toenmalige
Staatssecretaris aan de Kamer heeft gemeld.
De uitspraak van de CRvB d.d. 6 december 2016 heeft tot gevolg dat de
Participatiewet moet worden gewijzigd. Hiertoe worden momenteel voorbereidingen getroffen.
Zolang de Participatiewet niet is gewijzigd zijn de gemeenten gehouden om
in voorkomende individuele gevallen rekening te houden met de genoemde
CRvB uitspraak. Dit betekent dat de uitzondering die volgens de huidige
wettelijke regeling alléén geldt voor tweede graads bloedverwanten, thans op
alle ongehuwd samenwonenden van toepassing is mits aan de voorwaarden
van de zorgbehoefte wordt voldaan. Naar vaste rechtspraak wordt als
zorgbehoeftige aangemerkt de persoon van wie is vastgesteld dat hij
vanwege ziekte of een stoornis van lichamelijke, verstandelijke of geestelijke
aard in aanmerking komt voor een opname in een AWBZ-inrichting (thans:
Wlz-inrichting). Voorts is van zorgbehoefte sprake als de persoon die
vanwege ziekte of een stoornis van lichamelijke, verstandelijke of geestelijke
aard duurzaam is aangewezen op dagelijkse hulp bij alle of de meeste
algemene dagelijkse levensverrichtingen, of is aangewezen op constant
toezicht teneinde mogelijk gevaar voor zichzelf of anderen te voorkomen.
Vraag 4
Wat betekent deze uitspraak voor het opleggen van de kostendelersnorm
voor ongehuwd samenwonenden zonder bloedverwantschap, in de situatie
dat één van hen intensieve zorg nodig heeft?
Antwoord 4
De uitspraak van de CRvB heeft geen betrekking op de toepassing van de
kostendelersnorm bij zorgbehoefte, maar uitdrukkelijk alléén op situaties
waarin er sprake is van een gezamelijke huishouding tussen twee ongehuwd
samenwonende personen waarvan er één zorgbehoefte heeft.
Vraag 5
Zijn de gemeenten op de hoogte gebracht van deze uitspraak? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Zoals in antwoord 2 en 3 aangegeven heeft de uitspraak van de CRvB d.d.
6 december 2016 tot gevolg dat de Participatiewet moet worden gewijzigd.
Hiertoe worden momenteel voorbereidingen getroffen. Ik zal in de eerstkomende verzamelbrief de gemeenten informeren hoe te handelen in afwachting van deze wetswijziging.
Vraag 6
Wordt de Participatiewet naar aanleiding van deze uitspraak aangepast? Zo
ja, hoe precies? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Ja, zie hiervoor antwoord 2 en 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2