Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2715
Vragen van de leden Van Esch (PvdD) en Westerveld (GroenLinks) aan de
Staatssecretarissen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Financiën
over het zo snel mogelijk naar het nultarief brengen van de btw op groente en
fruit vanwege steeds duurdere boodschappen (ingezonden 14 april 2022).
Antwoord van Staatssecretaris Van Ooijen (Volksgezondheid, Welzijn en
Sport), mede namens de Staatssecretaris van Financiën (Fiscaliteit en
Belastingdienst) (ontvangen 12 mei 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2021–2022, nr. 2627.
Vraag 1 en 2
Kunt u zich herinneren dat u ten tijde van de coronacrisis in mei 2020 het
btw-tarief op mondkapjes naar nul bracht?
Kunt u zich herinneren dat u toen minder dan drie weken de tijd nodig had
om van besluit tot uitvoering over te gaan?1
Antwoord 1 en 2
Ja. Op 19 mei 2020 heeft de Staatssecretaris van Financiën besloten dat
tijdelijk geen btw werd geheven op de levering van mondkapjes in verband
met de bestrijding van de coronacrisis.2
Vraag 3
Erkent u dat boodschappen, waaronder groente en fruit, fors duurder zijn
geworden?3
Antwoord 3
Uit onderzoek van het CBS4 uit 2021 bleek dat de prijzen van gezondere
voedingsmiddelen in tien jaar tijd met gemiddeld 21 procent zijn gestegen.
De prijsstijging van ongezondere producten was minder groot, namelijk bijna
15 procent.

1

Kamerstuk 35 302, nr. 77.
Wijziging van het besluit van 6 mei 2020, nr. 2020–9594, Staatscourant 2020, 26066
AD, 24 februari 2022, «Voeding wordt duurder: deze producten stegen het meest in prijs (en het
einde is nog niet in zicht)» (https://www.ad.nl/koken-en-eten/voeding-wordt-duurder-dezeproducten-stegen-het-meest-in-prijs-en-het-einde-is-nog-niet-in-zicht~a71595f8/).
4
CBS, 2021 «Prijs voeding met 18 procent gestegen in tien jaar».
2
3

ah-tk-20212022-2715
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Ook het afgelopen jaar is de prijs van voeding gestegen, blijkt uit cijfers van
het CBS5. Voedingsmiddelen waren in april 8,5 procent duurder dan een jaar
eerder, in maart was dat 6,2 procent. De prijsontwikkeling van vlees droeg
hieraan het meeste bij, de prijsstijging op jaarbasis nam toe van 5,5 procent
in maart naar 10,5 procent in april. Ook groenten, zuivelproducten en brood
en granen werden duurder.
Vraag 4
Erkent u dat het juist voor mensen met een lagere sociaaleconomische status
moeilijk is om gezond te eten, mede vanwege de stijgende voedselprijzen?
Antwoord 4
Mogelijk wordt voor groepen met een lagere sociaaleconomische positie
gezond eten extra bemoeilijkt door hogere prijzen van (gezond) voedsel.
Volgens het Nibud liggen de kosten van een gezond voedingspakket –
producten die iemand gemiddeld op een dag nodig heeft om gezond te
blijven – op ongeveer 6 tot 7 euro per dag.6 Bij een minimaal inkomen kan dit
hoog zijn.
Niet alleen de betaalbaarheid van voedsel heeft invloed op de mogelijkheid
van mensen met een lagere sociaaleconomische positie om gezond te eten.
Gezond eten vraagt ook om een goede voedselvaardigheid. In lage welstandsgroepen kunnen kortetermijnzorgen de overhand nemen waardoor de
mentale ruimte vermindert die nodig is voor voedselvaardigheid. Bovendien
kunnen deze groepen meer invloed van een (ongezonde) voedselomgeving
ondervinden; in wijken waar meer mensen met een lagere sociaaleconomische positie wonen, zijn vaak meer fastfoodlocaties7. Dit kan het voor hen
moeilijker maken om gezond te eten.
Vraag 5
Erkent u dat voor onbewerkte groente en fruit zoals een broccoli of een appel
geen ingewikkelde definitiekwesties spelen, zoals bij bewerkte productcategorieën wel het geval is?
Antwoord 5
In het coalitieakkoord is onder meer opgenomen dat wordt bezien hoe de btw
op groente en fruit op termijn kan worden verlaagd naar 0%. Het kabinet is
momenteel bezig deze afspraak uit te werken. Het introduceren van een
btw-nultarief voor specifieke voedingsmiddelen zoals groente en fruit levert
complexiteit op voor ondernemers en de Belastingdienst. Ieder onderscheid
roept namelijk onvermijdelijk de vraag op waar de grens precies ligt. Dit geldt
ook als het onderscheid zou worden aangebracht op basis van het criterium
«onbewerkt». Ook dit woord dient een specifieke invulling en afbakening te
krijgen die werkbaar is voor ondernemers en de Belastingdienst. Zo worden
broccoli en appels soms gewassen, verpakt, gesneden en/of geschild. Deze
producten hebben dan in zekere zin «bewerking» ondergaan. Bij dergelijke
afbakeningsvragen is het fiscale neutraliteitsbeginsel ook van belang. Dat
beginsel verzet zich ertegen dat – vanuit het oogpunt van de consument –
soortgelijke goederen voor de btw ongelijk worden behandeld.
Vraag 6 en 7
Waarom kunt u een nultarief op onbewerkte groente en fruit dan niet sneller
regelen?
Kunt u een nultarief op onbewerkte groente en fruit in ieder geval voor 1 juli
2022 regelen om de stijgende kosten van gezonde boodschappen te dempen?
Antwoord 6 en 7
Zoals in antwoord 5 aangegeven, is het van belang om groenten en fruit
goed te definiëren. Dit wordt momenteel uitgewerkt en dat kost enige tijd.
Het kabinet acht het van belang dat dit snel, maar ook zorgvuldig en in één
keer goed gebeurt. Het is daarom niet mogelijk om dit voor 1 juli 2022 te
regelen.

5

CBS, 2022 «Inflatie 9,6 procent in april».
Nibud, «Huishoudelijke uitgaven».
7
Rotterdam-voedselomgeving_Rapport_CEPHIR_WEB.pdf
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Zoals de overgenomen motie van het lid Grinwis beschrijft, zal de regering
zich maximaal inspannen om de voorgenomen verlaging van btw op groente
en fruit naar 0% nog tijdens de lopende kabinetsperiode door te voeren.8
Daarbij speelt ook de budgettaire inpasbaarheid een belangrijke rol.
Vraag 8
Bent u bereid de invoering van het nultarief op bewerkte groente en fruit veel
sneller te regelen dan «lopende deze kabinetsperiode»?9
Antwoord 8
Zoals aangegeven ga ik samen met de Staatssecretaris van Financiën voor
komende zomer de Kamer informeren over het plan van aanpak voor het
invoeren van een btw-nultarief op groente en fruit, inclusief een onderzoek
naar de afwegingen en keuzes op het gebied van uitvoering die hierbij horen.

8
9

Kamerstuk 35 927, nr. 120.
Kamerstuk 35 927, nr. 120.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3