Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

32 813

Kabinetsaanpak Klimaatbeleid

Nr. 401

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MILIEU EN WONEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 november 2019
Tijdens het AO circulaire Economie van 15 oktober 2019 heb ik toegezegd
inzicht te zullen geven in de berekeningen voor de maatregel die het
kabinet heeft aangekondigd als onderdeel van de uitvoering van het
Urgenda-vonnis, waarmee afval dat is overgebracht uit het buitenland
(hierna: buitenlands afval), net zoals nu al geldt voor Nederlands afval, in
de afvalstoffenbelasting wordt betrokken.
Een toelichting hierop heb ik u reeds toegezonden bij de schriftelijke
beantwoording van de begrotingsbehandeling Infrastructuur en Waterstaat, waarin ik heb aangegeven u te informeren over de berekeningen
van Rijkswaterstaat en de externe evaluatieberekening1. Hierbij zend ik u
deze berekeningen toe2.
Berekening CO2-besparing
Zoals ik u reeds heb aangegeven in de schriftelijke beantwoording van de
bij de begrotingsbehandeling Infrastructuur en Waterstaat gestelde
vragen, wordt momenteel jaarlijks circa 1,8 miljoen ton buitenlands afval
naar Nederland overgebracht voor verbranding in Nederlandse afvalverbrandingsinstallaties (AVI’s). Deze aanzienlijke import komt neer op
ongeveer 25% van de totale hoeveelheid afval die in Nederland wordt
verbrand en leidt tot CO2-uitstoot in Nederland. Het reduceren van de
verbranding van buitenlands afval heeft daarmee een lagere nationale
CO2-uitstoot tot gevolg. Het brutoeffect van deze maatregel is naar
verwachting ca. 1 Mton reductie, wanneer alleen de CO2-reductie van het
niet-biogene deel wordt meegenomen. Het geïmporteerde afval bevat een
kleiner deel biogeen en een groter deel materialen als plastic en papier
dan Nederlands afval.
1

Schriftelijke antwoorden op vragen gesteld tijdens de eerste termijn van de begrotingsbehandeling van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (XII) op 16 oktober 2019, bijlage bij
Handelingen II 2019/20, nr. 15, begroting Infrastructuur en Waterstaat.
2
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

kst-32813-401
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 813, nr. 401

1

Omdat de warmte en elektriciteit die gedeeltelijk door de verbranding van
buitenlands afval wordt geproduceerd niet gelijk kan worden vervangen
door alternatieve duurzame bronnen, is bij de inschatting van de
CO2-reductie rekening gehouden met de vervanging van deze energie met
fossiele bronnen.
Voor de vervangende CO2-uitstoot van deze energie is deze berekening
door Rijkswaterstaat met verschillende kentallen getoetst op de
aannames. Op basis hiervan heeft het kabinet, zoals ook al eerder
aangegeven, het CO2-effect van deze maatregel ingeschat op maximaal
0,2 Mton.
In het voorjaar zijn alle Urgenda-maatregelen aan een extern adviesbureau voorgelegd. Voor deze maatregel werd door het onderzoeksbureau het effect ingeschat op 0,2 Mton CO2-besparing, rekening houdend
met de vervanging van warmte en elektriciteit met fossiele bronnen.
Rijkswaterstaat heeft de afgelopen periode op basis van de laatst
beschikbare gegevens de CO2-reductie geactualiseerd. In deze berekeningen is met de laatste emissiecijfers en rendementscijfers van 2018
gerekend en is voor de verschillende parameters de uitkomst inzichtelijk
gemaakt. Deze berekeningen bevestigen de eerder gemaakte inschatting
van een CO2-besparing van 0,1–0,3 Mton in 2020 op basis van vervanging
van warmte door een CV-ketel en elektriciteit door een marginale centrale,
waarbij wordt uitgegaan van een gemiddelde Afvalverbrandingsinstallatie. Wanneer gerekend wordt met vervanging van de elektriciteit door
een gemiddelde centrale of een HR gascentrale is de CO2 besparing
overigens hoger.
Bijgevoegd treft u de berekening door Rijkswaterstaat van de CO2-reductie
van de maatregelen aan op basis van de meest recente gegevens en de
tekst van de bovengenoemde beoordeling door CE Delft3. Deze beoordeling is inmiddels openbaar gemaakt in het kader van een beroep op de
Wet openbaarheid van bestuur (Wob) en te vinden op
www.rijksoverheid.nl.
Op 18 oktober 2019 bent u geïnformeerd door de Staatssecretaris van
Financiën over de brief van het Planbureau voor de leefomgeving inzake
de CO2-effecten van de fiscale maatregelen zoals opgenomen in het
wetsvoorstel Wet fiscale maatregelen Klimaatakkoord4.
Tot slot
Met deze maatregel creëert het kabinet een gelijk speelveld voor de
verwerking van afval in Nederland. Door buitenlands afval net als
binnenlands afval in de heffing van de afvalstoffenbelasting te betrekken
vervalt een vrijstelling voor import van afval om te verbranden met de
daarmee gepaard gaande CO2-uitstoot en milieukosten. Hierdoor wordt
het minder aantrekkelijk om het afval hier te verbranden en juist aantrekkelijker om beter voor te scheiden en meer te recyclen. Door het
verbranden van afval blijven in Nederland ook vervuilde bodemassen
achter (ongeveer een kwart van de totaal verbrande hoeveelheid). Ook na
nabewerking/zuivering zou een groot deel van deze residuen worden
gestort en eeuwige nazorg behoeven. Bovendien maakt het kabinet extra
middelen beschikbaar om hoogwaardige recycling te stimuleren.

3
4

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Kamerstuk 35 302, nr. 15.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 813, nr. 401

2

Deze maatregelen dragen bij aan het reduceren van CO2-uitstoot en
andere vervuiling in Nederland en zijn een belangrijk onderdeel van de
inspanningen van het kabinet om het Urgenda-doel voor 2020 te halen.
De Minister voor Milieu en Wonen,
S. van Veldhoven-van der Meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 813, nr. 401

3