Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1822
Vragen van het lid Van Gerven (SP) aan de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het bericht dat medicijnen bij de dienstapotheek in
Roermond contant moeten worden afgerekend (ingezonden 19 februari 2013).
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 28 maart 2013). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2012–2013, nr. 1559.
Vraag 1 en 3
Wat is uw reactie op het bericht dat patiënten bij de dienstapotheek in
Roermond contant moeten afrekenen?1
Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat patiënten contant moeten
afrekenen bij de dienstapotheek in Roermond? Welke gevolgen heeft dit voor
patiënten die geen contanten ter beschikking hebben, maar wel medicijnen
nodig hebben? Vindt u die gevolgen aanvaardbaar? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 1 en 3
Op zorgverzekeraars rust een plicht om voldoende verantwoorde zorg te
contracteren. Daaronder valt ook de zorg die in de avond, nacht en op zondag
(ANZ) wordt geleverd. Of zorgverzekeraars zich aan hun zorgplicht houden
staat ter beoordeling van de specifieke toezichthouder de Nederlandse
Zorgautoriteit.
Wat de gevolgen voor de patiënt betreft, merk ik op dat dienstapotheken
patiënten met een acute of spoedeisende zorgvraag die op hen zijn aangewezen, niet mogen weigeren te helpen. Dus ook niet als die patiënten niet
contant kunnen betalen. Daarnaast hebben de betrokken veldpartijen voor
niet acute zorg streefnormen en maximale wachttijden (de zogenaamde
Treeknormen) vastgesteld. Voor de toegangstijd tot een apotheek geldt hierbij
een norm van «100% binnen 1 werkdag». Dit betekent dat patiënten niet zijn
aangewezen op de dienstapotheek voor niet spoedeisende zorg. Daarnaast
hebben zorgverzekeraars en individuele apothekers de plicht om toegang tot
adequate farmaceutische zorg voor patiënten 7 dagen per week en 24 uur per
dag te organiseren.

1

ah-tk-20122013-1822
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Nachtapotheek laat patiënt zelf de beurs trekken, 19 december 2012, http://www.dichtbij.nl/
roermond/regio/artikel/2571776/nachtapotheek-laat-patient-zelf-de-beurs-trekken.aspx

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Vraag 2
Is het waar dat de dienstapotheek in Roermond een conflict heeft met
zorgverzekeraar CZ, met als gevolg dat beide partijen nog geen contract
hebben afgesloten? Wat is de reden dat beide partijen er niet uitkomen, en
wat is uw oordeel daarover? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 2
Blijkens uitlatingen in de Limburger heeft de dienstapotheek bestaande
contracten opgezegd: «Volgens directeur Jill Lemmens van de dienstapotheek
in Venlo en Roermond zijn die vergoedingen onvoldoende om de toch al
onrendabele medicijnverstrekking in de nacht en in het weekeinde overeind
te houden. Uit protest hebben de dienstapotheken in Roermond en Venlo per
1 januari de contracten met de zorgverzekeraars opgezegd. De apotheken
hanteren nu eigen tarieven, die patiënten direct aan de balie declareren»
(http://www.limburger.nl/article/20130221/REGIONIEUWS01/130229610).
Op de website van de dienstapotheek Roermond is verder aangegeven: «Wij
kunnen de kosten van uw geneesmiddelen niet rechtstreeks declareren bij uw
zorgverzekeraar. De vergoeding die wij van de zorgverzekeraar krijgen is te
laag om alle kosten van de apotheek te dekken.
Vanaf 1 januari 2013 hebben wij er daarom voor gekozen om geen contracten
meer met uw zorgverzekeraar te sluiten. Het gevolg hiervan is dat wij niet
meer rechtstreeks kunnen declareren bij uw zorgverzekeraar. Daarom moet u
direct met de apotheek afrekenen. Neem in verband hiermee altijd voldoende
contant geld of een pinpas mee. Na betaling kunt u de nota zelf indienen bij
uw zorgverzekeraar. Het kan zijn dat de kosten niet volledig worden vergoed,
informeer hierover bij uw zorgverzekeraar».
Achterliggende gedachte om contante betaling van de patiënt te verlangen
door de dienstapotheek, is om de zorgverzekeraar(s) te bewegen tot een
hogere vergoeding. Volledigheidshalve merk ik op dat bij het ontbreken van
een overeenkomst tussen dienstapotheek en zorgverzekeraar een aparte
betalingsovereenkomst kan worden afgesloten waardoor patiënten niet zelf
contant hoeven te betalen. Ten slotte merk ik op dat ik een tweetal «verkenners» extramurale farmacie heb aangesteld die de huidige, zowel positieve
als negatieve, ontwikkelingen op de farmaciemarkt voor mij hebben bezien. In
dat kader komt ook geneesmiddelenvoorziening in de avond, nacht en op
zondag aan de orde. Ik kom zo spoedig mogelijk terug op de bevindingen van
de verkenners die ik op 28 februari 2013 aan de Eerste – en aan de Tweede
Kamer heb gestuurd.
Vraag 4
Hoever moeten patiënten uit Roermond reizen naar een apotheker waar
zorgverzekeraar CZ wel een contract mee heeft afgesloten? Vindt u het
aanvaardbaar dat patiënten een dergelijke afstand moeten reizen? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 4
Er zijn geen wettelijke normen binnen welke afstand een patiënt bij een
apotheek overdag terecht moet kunnen. Wel hebben zorgverzekeraars een
zorgplicht. Voor verzekerden met een polis waarbij de zorgverzekeraar
zorgaanbieders heeft gecontracteerd (doorgaans de naturapolis) moet de
zorgverzekeraar zorg op een «redelijke afstand» van de woonplaats van de
verzekerde aanbieden en «tijdig» leveren. In het veld worden zogenaamde
Treeknormen met betrekking tot de tijdigheid gehanteerd. Zo mag de
toegangstijd tot de apotheek voor consumenten maximaal 1 werkdag
bedragen. Wat een redelijke afstand is, verschilt per zorgsoort en is niet in
normen of regelgeving vastgelegd. De NZa houdt toezicht op het naleven van
de zorgplicht door zorgverzekeraars. Daarbij komt dat apotheken patiënten
met een acute of spoedeisende zorgvraag die op hen zijn aangewezen, niet
mogen weigeren te helpen. Ook niet als die patiënten niet contant kunnen
betalen. Kortheidshalve verwijs ik verder naar de antwoorden op eerder
gestelde Kamervragen over contante betaling bij de apotheek (vragen van het
lid Slob, ChristenUnie, Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, nr 1199,
Aanhangsel 4 en vragen van het lid Van Gerven (SP) Tweede Kamer,
vergaderjaar 2012–2013, nr 1204, Aanhangsel 2).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Vraag 5
Hoeveel apothekers zijn er bij u bekend die contante betaling vragen van
patiënten als gevolg van het ontbreken van een contract met de zorgverzekeraar? Hoever moeten patiënten in deze gevallen reizen om een apotheker te
bereiken waar zij niet contant hoeven af te rekenen? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 5
Ik heb daar geen volledig overzicht van. Een aantal dienstapotheken geeft op
hun website aan dat zij contante betaling kunnen verlangen als er geen
contract met de desbetreffende zorgverzekeraar is.
Vraag 6
Hoe gaat u bewerkstelligen dat patiënten weer hun medicijnen kunnen halen
bij de dienstapotheek in Roermond, zonder daarvoor contant te hoeven
afrekenen? Op welke termijn is dat geregeld?
Antwoord 6
Het is niet mijn verantwoordelijkheid om op te treden in de contractonderhandelingen tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders. Zolang zorgverzekeraars hun verzekerden goed en tijdig informeren en hun zorgplicht nakomen
is er voor mij geen reden om stappen te ondernemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3