Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

30 821

Nationale Veiligheid

26 643

Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

Nr. 117

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN
EN KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 september 2020
Met deze brief informeer ik uw Kamer, mede namens de Minister van
Justitie en Veiligheid, over de uitfasering van de antivirussoftware van
Kaspersky bij de zelfstandige bestuursorganen (zbo’s) en de Hoge
Colleges van Staat.
Aanleiding
Bij brief van 23 maart 20201 heb ik uw Kamer bericht dat alle ministeries
gemeld hebben dat de betreffende software bij geen van de onder die
ministeries ressorterende dienstonderdelen (meer) in gebruik is. Ik heb u
tevens geïnformeerd dat nog onvoldoende zicht bestond op het eventuele
gebruik bij zelfstandige bestuursorganen en Hoge Colleges van Staat die
aangesloten zijn op Rijksoverheidsnetwerken en dat ik daarom nog een
extra uitvraag zou doen. Met deze brief informeer ik uw Kamer over de
uitkomst van deze extra uitvraag.
Resultaten extra uitvraag
Op basis van de extra uitvraag kan ik u melden dat de antivirussoftware
van Kaspersky alleen nog in gebruik is bij de Waarderingskamer, een zbo
van het Ministerie van Financiën. De Waarderingskamer is een project
gestart voor de toepassing van een vervangend product en rondt dit voor
het einde van 2020 af. Direct uitfaseren is risicovol. Een vervangend
product is noodzakelijk omdat bescherming tegen computervirussen en
andere kwaadaardige software een onmisbaar onderdeel is in het geheel
aan beveiligingsmaatregelen.

1

kst-30821-117
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Kamerstukken 30 821 en 26 643, nr. 109

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 30 821, nr. 117

1

Aandachtspunten
•

•

In de brief van 23 maart 2020 kondigde ik ook aan dat onderzocht
wordt of het risico van gebruik van deze software door externe
ICT-leveranciers ondervangen kan worden binnen de bestaande
ICT-inkoopvoorwaarden. Dit onderzoek is nog gaande en ik streef
ernaar de resultaten voor de zomer van 2021 met uw Kamer delen.
Ik constateer dat het maken van een Rijksbrede rapportage over
informatiebeveiliging, zoals deze over Kaspersky, veel tijd kost. Dit is
onwenselijk voor de feitelijke informatiebeveiliging, waarbij er sprake
kan zijn van grote urgentie. In overleg met de departementen zal ik de
afspraken en het proces hieromtrent verbeteren.
Dit wordt een onderdeel van de herziening van het Informatiestatuut
dat is aangekondigd in de Kabinetsreactie op het WRR-rapport
«Voorbereiden op digitale ontwrichting»2, waarbij tevens gebruik is
gemaakt van de ervaringen die begin 2020 zijn opgedaan bij de
Citrix-crisis.

Ik zal, waar aangewezen in afstemming met de Minister van JenV,
nauwgezet de uitfasering van Kaspersky antivirussoftware bij de
Waarderingskamer volgen. Daarnaast zal ik, in afstemming met mijn
collega van JenV, sturen op de genoemde procesverbetering. Tegelijkertijd blijf ik sturen op de verhoging van de feitelijke veiligheid en de
digitale weerbaarheid. De verbetermaatregelen hiervoor kunt u vinden in
de update van de Strategische I-Agenda Rijksdienst 2019–2021, die ik op
26 mei 2020 naar uw Kamer heb verstuurd3.
De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops

2
3

Kamerstukken 26 643 en 30 821, nr. 673
Kamerstukken 26 643 en 31 490, nr. 683

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 30 821, nr. 117

2