m

Ministerie van Financien

Werkolan 2020 Belastinqdienst

I bijiage bij Jaarplan 2020 Belastingdienst | gericht op interne en

departementale storing en verantwoording |

Datum

27 november 2019

Status

versie 1 2

Pagitia 1 van 45

1198140

00001

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

Colofon

Titel

Werkplan 2020 Belastingdienst

Auteur s

Belastingdienst Concerndirecties C

Bijiagen

geen

F en UHB

Inlichtingen

Persoonsgegevens

Pagina 3 van 45

1198140

00001

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

Inhoud

1

Managementsamenvatting—7

2

Strategische ontwikkelingen 2020—9
Strategische doelstellingen en kritische prestatie indicatoren—9

2 1
2 1 1

Het verhaal en de koers van Finanden—9

2 1 2
2 2

Strategische Herorientatie Belastingdienst—10
Beleidsmatige doelsteilingen—11

2 2 1

Prioriteitenbrief 2020

2 2 2

Overige externe ontwikkelingen—13

2 3

Innovatie en kennis—13

11

2 3 1

Innovatie—13

2 3 2

Thema s onderzoek en verdieping—14

2 4

Evaluatieonderzoeken—15

3

Randvoorwaarden

3 1

Personeel—17

3 1 1
3 1 2

Beheersing personeel—17
Voortgang aanpak tekortkomingen personeel geconstateerd door AR ADR—20

3 2

ICT

3 2 1

ICT binnen de Belastingdienst—22

Bedrijfsvoering—17

22

3 2 2

Werken onder architectuur—22

3 2 3

Vermindering technische schuld en vergroten wendbaarheid—23
Beleid IV en portfolioproces—23
Kwantitatief inzicht in portfolio en investeringen 2020—24
Voortgang aanpak tekortkomingen ICT geconstateerd door AR ADR—25
Storing en beheersing—26
Storing in samenhang—26
Programme Managementinformatie Risicomanagement—26
Risicoparagraaf—29
Internal Systeemcontrol kritische processen—31
Voortgang aanpak tekortkomingen storing geconstateerd door AR ADR—33
Vraaggestourde onderzoeken ADR—34

3 2 4
3 2 5

3 2 6
3 3
3 3 1

3 3 2

3 3 3
3 3 4

3 3 5
3 3 6
3 4

Financien

3 4 1

Inzicht in de finanden

3 4 2

Informatiebehoefte HDFEZ en DGFZ—37

3 4 3

Inzicht in flexibiliteit oitgaven—38

3 4 4

Inzicht in verplichtingen—38

3 4 5

Nadere onderverdeling eigen personeel—40

3 4 6

Nadere onderverdeling bezetting—40

3 4 7

Externe inhoor—41

3 4 8

Meerjarenplanning investeringen—42
Betaaltermijn factoren—42
Belastingontvangsten—43
Integrale veiligheid—44
Integrale beveiliging—44
Data beheersing—44

3 4 9
3 4 10

3 5
3 5 1
3 5 2

35

bodgettair beeld —35

3 5 3

Bosiness Continoiteit Management

3 5 4

Gegevensbescherming privacy —45

BCM —45

Pagina 5 van 45

1198140

00001

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

1

Managementsamenvatting

Complementair aan Jaarplan
Het Jaarplan 2020 Belastingdienst wordt medio november 2019 naar de Tweede
Kamer gestuurd Het voorliggende Werkplan 2020 Belastingdienst is een bijiage bij
het jaarplan primair gehcht op de interne en departementale storing en
verantwoording Het werkplan gaat daarom niet naar de Tweede Kamer maar wordt
vastgesteld in de departementale driehoek Met het werkplan wordt inzicht gegeven
in onder meer de financien formatie en bezetting IV storing en beheersing en
risico s Dit zijn belangrijke randvoorwaarden om de doelen en activiteiten oit het
jaarplan 2020 te realiseren

Ten opzicht van vorig jaar is het werkplan

zoveel mogelijk complementair gemaakt aan het jaarplan

jaarplan
minder sprake is van dobbelingen

toen

intern

waardoor er

Inrichting conform aanschhjving HDFEZ
Waar het jaarplan zich richt op de doelstellingen en activiteiten voor borgers en
bedrijven en daarnaast op de aanpak Beheerst vernieowen heeft het werkplan een
interne en departementale focos Voor de opzet en stroctuur van het plan is de
aanschhjving vanuit HDFEZ gevoigd Aan alle verplichte onderwerpen is involling
gegeven waaronder ook de inspanningen vanuit het verhaal van financien
integriteit en de plannen voor onderzoek en innovatie Voor een aantal onderwerpen
geldt dat er nog sprake is van afhankelijkheden Deze zijn specifiek benoemd
InvuHing Phoriteitenbrief
Een uitgebreide oitwerking is opgenomen van afspraken en toezeggingen naar
aanleiding van de Phoriteitenbrief van DGFZ Naast dit overzicht voor 2020 is
inzichtelijk gemaakt hoe in het jaarplan en het werkplan reeds involling is gegeven
aan bepaalde prioriteiten In lijn met de antwoordbrief aan DGFZ wordt aan de hand
van benoemde prioriteiten ook in 2020 verder het gesprek gevoerd over het verder
toekomstbestendig maken van de Belastingdienst
Afhankelijkheden voor realisatie van doelstellingen en activiteiten
In het jaarplan zijn enkele afhankelijkheden genoemd die een effect hebben op
doelen en activiteiten oit het jaarplan Een belangrijke afhankelijkheid betreft
allereerst de oitkomsten van het portfolioproces voor 2020 Andere afhankelijkheden
doen zich voor ten aanzien van de kwaliteit en kwantiteit van personeel en de
werklastanalyse Het werkplan geeft de stand van zaken weer van deze
verschillende afhankelijkheden
Beheerst portfoiioproces

De Belastingdienst werkt ook in 2020 aan de keuzes voor investeringen vervanging
vernieowing oitbreiding en beheer en onderhood per keten belastingmiddel
procesketen Dit alles in het licht van de meerjarige IV portfolio Periodiek wordt de
IV portfolio geactoaliseerd waarna afstemming plaatsvindt met de eigenaar en

opdrachtgever

In dit werkplan kan

vanwege de doorlopende besloitvorming

nog

geen kwantitatief inzicht over de portfolio worden verstrekt

Werklastanalyse
De inzichten vanuit de werklastanalyse zullen ook komend jaar een belangrijk

onderwerp zijn van gesprek en afstemming

Hiertoe wordt nu de samenhang tussen

formatie financien en werklast voor dienstonderdelen bezien

Specifiek geldt dit

Pagina 7 van 45

1198140

00001

IV KI S CAP Particulieren MKB en Toeslagen Uitkomsten van de
werklastanalyse zijn primair gericht op 2021 e v en de uitkomsten hiervan zuiien
bezien moeten worden in het licht van de voorjaarsbesluitvorming Voor de
onderdelen KI S IV en Particuiieren wordt ook voor 2020 substantieie probiematiek
verwacht waarvoor in 2019 ai naar een opiossing wordt gezocht
voor

Risicoparagraaf
In het jaarpian is voor het eerst een inhoudeiijke risicoparagraaf opgenomen
Risico s zijn opgenomen voor uitvoering en toezicht voor systemen van de
Belastingdienst en voor Beheerst vernieuwen Belangrijk uitgangspunt is dat de
risicoparagraaf voor de Tweede Kamer overeenkomt met de interne risicoanalyse op
concernniveau zoals dit najaar opgeleverd Dit is met dit werkplan geborgd Voor
2020 wordt het strategisch risicomanagement versterkt onder meer door
risicoassessments met de top van de Belastingdienst waarbij aandacht komt voor
passende beheersmaatregelen De kwaliteit en inhoud van de risicoparagraaf zal
daardoor volgend jaar toenemen

Programma MI RM
Naast de versterking van het risicomanagement wordt vanuit het programma MI RM
gewerkt aan onder meer de opievering van een concern dashboard de herijking van
KPI s en het uitgavenmodel Voor het operationaliseren van management nformatie
en risicomanagement binnen ketens wordt de planning en prioritering van ketens op
dit moment bijgesteld Het resultaat vertaalt zich in de volgorde van ketens die door
het programma gefaciliteerd worden
Beheerstng personae
Voor een meerjarig inzicht in de kwaliteit en kwantiteit van het personeel van de
Belastingdienst wordt ook in 2020 weer ingezet op Meerjarige personeelsplannen
MPP

Hiermee wordt inzicht gegeven in de kwantiteit en kwaliteit van het

personeel in relatie tot de huidige en toekomstige werkzaamheden en in de
maatregelen die nodig zijn om dit te bereiken Met het oog op de duurzame
inzetbaarheid staat de ontwikkeling van nieuwe en zittende medewerkers centraal
Leiderschap en cultuur
Naast de stappen die al zijn gezet op de harde kant van de veranderaanpak
Beheerst vernieuwen

wordt sterker aandacht besteed aan de

menselijke kant

Investeringen in leiderschap en cultuur zijn net zo noodzakelijk

Cultuur is een

opzichzelfstaande pijier geworden en het programma is gemtensiveerd Een extern
onderzoek naar de cultuur en een externe klankbordgroep zijn in voorbereiding
Acties zijn in 2020 gericht op de terreinen inspiratie leiderschap en storing en
structuur

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

2

Strategische ontwikkelingen 2020

2 1

Strategische doelstellingen en kritische prestatie indicatoren
De missie visie en strategie van de Belastingdienst vormen de basis voor de
organisatie Hierin wordt zichtbaar wat de maatschappeiijke opdracht missie is van
de Belastingdienst welke strategie wordt gevolgd om deze te vervullen strategie
en

hoe de organisatie zich ontwikkelt om de uitvoering van de missie en strategie

mogelijk te maken

visie

Uit de missie visie en strategie voIgt het strategische doel van de Belastingdienst

die vervolgens in de planning

en controlcyclus is doorvertaald in jaarcontracten en
prestatie indicatoren De uitwerking van het strategische doel is daarnaast ook
randvoorwaardelijk voor managementinformatie Het strategisch doel van de
Belastingdienst structurele naleving van fiscale regels door burgers en bedrijven
vormt daarvan nu het uitgangspunt Het project herijking KPI s als onderdeel van
het programma Managementinformatie Risicomanagement programma MI RM
heeft als doel om een set strategische effectgerichte KPI s op te stellen ten behoeve
van externe verantwoording die de Belastingdienst in staat stelt om te sturen op en
te verantwoorden over het realiseren van het strategische doel Hiermee wordt
tevens invulling gegeven aan de wens om op strategisch niveau tot meer outcome
gerichte KPI s te komen Het streven is dat de KPI s ten behoeve van begroting IX
2021 zijn herijkt en geoperationaliseerd naar managementinformatie in het concern

dashboard
2 1 1

Het verhaal en de koers van Financien
Het ministerie van Financien heeft als missie te werken aan een financieel gezond

Nederland

Daarbij horen de volgende kernwaarden

Integer

Deskundig
Duidelijk
Durf
Samenwerken

Deze kernwaarden zijn sturend voor het werk en de keuzes die daarin worden

gemaakt
en van

en

Deze missie bindt heel het departement

de Belastingdienst tot AFEP

Tegelijkertijd

taak en daarmee ook een eigen dynamiek

van

DG Fiscale zaken tot de IRF

heeft iedere directie een eigen rol

Daardoor leggen de verschillende

onderdelen van het departement ook specifieke accenten binnen de kernwaarden
De Belastingdienst als onderdeel van het ministerie van Financien herkent zich in de

kernwaarden zoals door het ministerie geformuleerd

Deze kernwaarden zijn
inhoudelijk terug te vinden in de waarden die de Belastingdienst hanteert in zijn
missie

visie

basiswaarden en te behouden en te versterken cultuurelementen

Integer en duidelijk staan voor de basiswaarden geloofwaardig zorgvuldig en
verantwoordelijk Deskundig komt een op een terug in de uitwerking van de visie en
de organisatiewaarden die richting geven aan de vernieuwing van de
Belastingdienst Durf komt niet als basiswaarde terug omdat dit voor een
rechtshandhaver op gespannen voet kan staan met rechtszekerheid en

Pagina 9 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

rechtsgelijkheid Natuurlijk is de Belastingdienst organisatie wel gebaat bij
ondernemerszin en lef Dat zie je terug in de omschrijving van de gewenste cultuur
waarin verandervermogen en zeifkritisch vermogen als te versterken

cultuuraspecten zijn opgenomen De kernwaarde samenwerken is door medewerkers
Rnancien zeif aangedragen en doorde Bestuursraad overgenomen Ook het
begrip samen maakt onderdeel uit van de kernbegrippen van de visie van de
Belastingdienst Samenwerken zorgt ook voor verbinding bijvoorbeeld met onze
externe partners

van

Gezien de strategic die erop is gericht te bevorderen dat burgers en bedrijven zoveel

mogelijk uit zichzelf de regels naleven hanteert de Belastingdienst daarnaast
burgers en bedrijven centraal en proactief als organisatiewaarde Zo heeft de
Belastingdienst gezien zijn missie en taken eigen accenten aangebracht binnen de
kernwaarden die voortvioeien uit het departementbrede verhaal van Financien
De missie van de Belastingdienst is dat deze bijdraagt aan een finandeel gezond

Nederland

Dat doet de dienst door eerlijk en zorgvuldig belastingen te heffen en te

innen en toeslagen uit te keren
en

Het streeft daarbij naar het zijn van een wendbare

toekomstbestendige organisatie

om voorbereid

te zijn op de dag van morgen

Daarnaast draagt de Belastingdienst bij aan een finandeel gezonde
en

concurrerende

veilige Europese Unie

De visie geeft handen en voeten aan deze missie en luidt

Burgers en bedrijven
proactief samen en deskundig
Burgers en bedrijven centraal Dat wil zeggen dat burgers en bedrijven een
passende behandeling krijgen zowel in de dienstverlening als in het toezicht
Burgers en bedrijven zien een Belastingdienst en zij begrijpen waar ze aan toe
zijn
Proactief Dat wil zeggen dat de Belastingdienst zo opereert dat fouten worden
voorkomen in plaats van ze achteraf te herstellen Processen zijn zo ingericht
dat zoveel mogelijk zaken in een keer goed gaan Burgers en bedrijven kunnen
veilig zaken doen en de werkwijze is digitaal waar het kan moet
Samen Dat wil zeggen dat de Belastingdienst opereert als onderdeel van een
overheld en open en In verbinding is met zijn externe partners
Deskundig Dat wil zeggen dat de Belastingdienst investeert in het vakmanschap
en ontwikkeling van zijn medewerkers

centraal

2 1 2

Strategische Herorientatie Belastingdienst
In 2019 is het traject Strategische Herorientatie Belastingdienst SHBD gestart ten
behoeve van een toekomstperspectief op de middel lange termijn voor de
Belastingdienst Aanleiding hiervoor zijn de uitkomsten van de Commissie
Onderzoek Belastingdienst COB en de gemeenschappelijke probleemanalyse
waarin werd geconstateerd dat er uiteenlopende perspectieven op de Belastingdienst
bestaan
Het doel van de Strategische Herorientatie Belastingdienst
voeren van

SHBD

is het voeden en

de strategische dialoog over de toekomst van de Belastingdienst aan de

hand van scenario s

In het project is door middel van verschiilende bouwstenen
input opgehaald voor het opstellen van scenario s
Externe trends en ontwikkelingen die mogelijk impact hebben op de

Belastingdienst of het fiscaal stelsel

Pagina 10 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

Ervaringen met vergelijkbare strategische orientaties bij andere organisaties uit
de publieke en private sector

Huidige inzet en wendbaarheid van resources binnen de organisatie interne
analyse
Beeiden over de roi en functie van de Beiastingdienst bij interne en externe
stakehoiders
Scenario s zijn een huipmiddei om uiteindelijke strategische keuzes te kunnen

maken

Met doel is inzicht te krijgen in synergie en wrijving tussen mogelijke

externe ontwikkelingen en interne strategische opties

Vervoigens wordt in de

Strategische Herorientatie diaioog gevoerd over de impiicaties van de strategische
opties op de strategie en de operatie van de Beiastingdienst
De Strategische Herorientatie Beiastingdienst heeft raakviakken met andere
strategische trajecten

Ministerieie Commissie Uitvoering
Bouwstenen voor een beter fiscaai steisei
Werk aan

uitvoering

WAU

Brede maatschappelijke heroverwegingen

specifiek BMH13 betere overheid

richting burgers en bedrijven
Maatwerk in dienstverlening
Aiternatieve uitvoerders
Waar er sprake is van overlappende thematiek zuiien de ontwikkelingen binnen deze

trajecten ook in samenhang worden bezien

2 2

Beleidsmatige doelstellingen

2 2 1

Prioriteitenbrief 2020
In de Prioriteitenbrief 2020 heeft de DGFZ

vanuit zijn roi ais opdrachtgever van de
Beiastingdienst de prioriteiten voor het komende jaar benoemd Deze zijn gericht
op samenwerking op de thema s toezicht en IV en op het beleid en de wetgeving
voor de komende jaren Onderstaand is inzichteiijk gemaakt op weike wijze invuliing
gaat worden gegeven aan deze prioriteiten in lijn met de antwoordbrief vanuit de
Beiastingdienst Daarbij is een onderscheid gemaakt tussen onderwerpen waarover
nader gezameniijk overieg gaat piaatsvinden onderwerpen waarop toezeggingen
zijn gedaan voor 2020 en onderwerpen die reeds een piek hebben in het jaarplan

Onderwerpen waarvan de invuliino noa wordt bezien in nader overieo
De invuliing van een passende aliocatie van wetgevingscapaciteit voor de
komende jaren voor enkeie specifiek benoemde dossiers in de Prioriteitenbrief
Meer diaioog en interactie in het functioneren van bestaand beieid om meer
beieidsmatige prioriteiten mee te kunnen geven over de voiie breedte van het
beieid

Met daarnaast aandacht voor de doeitreffendheid van het beleid en de

causaiiteit tussen beleid en input

prestaties en effecten

De invuliing van een meer wendbare Beiastingdienst

wendbaarheid verstaan
worden voidaan

wat wordt onder deze

weike flexibiliteit wordt gezocht

aan

weike eisen moet

etc

Bezien van periodieke thematische sessies in het OG ON of wanneer daar
aanleiding behoefte voor is uitnodigen van een van de betreffende directeuren
vanuit het primair proces

Pagina 11 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

Hoe het beleidsvormende proces te verbeteren zodat er adequaat rekening kan
worden gehouden met de eisen en beperkingen van sen goede uitvoering

Bespreken van de aanbevelingen en vervolgacties uit de evaluatie van acht expost uitvoeringstoetsen waarbij de gerealiseerde impact is afgezet tegen de
geschatte impact uit de ex ante toetsen
Bespreken uitkomsten onderzoek consistence uitvoeringstoets 30
regeling en
acties richting de toekomst
In jaarlijks 5
van de uitvoeringstoetsen mag sprake zijn van concessies aan
doorlooptijd en daarmee potentieel ook aan de kwaliteit ervan
Toezeaainaen voor 2Q2Q
In nauw overleg met DGFZ beschrijven van de beleids

de wijze waarop interactie tussen beleid

en

wetgevingscyclus en

wetgeving en uitvoering plaatsvindt

Een gedeelde en stabiele set begripsdefinities maakt hier onderdeel van uit
Het bieden van de gewenste beleidsinformatie ten behoeve van de verdere
ontwikkeling en verbetering van beleid Dit wordt geincorporeerd binnen het
proces van uitvoeringstoetsen Wei is een voorwaarde dat de noodzakelijke
gegevens onderdeel uitmaken van het huidige operationele proces
Het welwillend overwegen op toekomstige verzoeken voor uitbreiding van het
convenant tussen DGFZ en de Belastingdienst voor toegang tot
gegevensbestanden die nu niet in het convenant zijn voorzien Deze zullen
getoetst worden aan de kaders van de AVG
Periodiek uitnodigen van de programmamanager MI RM in het OG ON overleg
voor een toelichting op de voortgang van het programme MI RM en de vanuit

DGFZ te maken relevante keuzes ten aanzien van dit programma

Europese richtlijnen worden geagendeerd in het
overleg strategische samenwerking tussen Belastingdiensten
Nauwe afstemming over de jaarlijkse uitwerking van de uitvoerings en
toezichtstrategie door middel van het jaarplantraject Binnen het kader van
deze strategie maakt de Belastingdienst dageiijks operationele afwegingen
Een inspanningsverplichting om zoveel mogelijk relevante input te leveren voor
een vroegtijdig oordeel over de uitvoerbaarheid van nieuwe maatregelen De
inspanning van DGFZ is om in een zo vroeg mogelijk stadium van de
beleidvorming met gerichte vragen de Belastingdienst te betrekken
Het bespreken van voornemens voor het wijzigen van beleid t a v het dossier
De uitvoeringsgevolgen van

TADEUS

UDA met DGFZ

alvorens daar besluiten over te nemen

Het constructief meedenken en het leveren van expertise voor verschillende

bouwstenen voor verbetering en vereenvoudiging van het stelsel

die als input

kunnen gaan dienen voor verkiezingsprogramma s naar een volgend kabinet
Voor de bijdrage van de

Belastingdienst aan de vereenvoudiging van het fiscaal

stelsel geldt dat de Belastingdienst is gebaat bij een terughoudende opstelling
ten aanzien van nieuwe beleidsinitiatieven

Voortzetten van het huidige gezamenlijke optrekken rond het onderzoek naar de

digitate economie
De trajecten strategische herorientatie Belastingdienst en de bouwstenen zullen
in samenhang bezien blijven worden
Inhoudeliik verwerkt in iaarolan 2020 en of werkolan 2020
In de onderstaande tabel is opgenomen hoe de inhoudelijke punten uit de

Prioriteitenbrief terugkomen in het jaarplan en of het werkplan

Pagina 12 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

Verwerkt uit Prioriteitenbrief

Jaarplan 2020

Werkplan 2020

Uitwerking afspraken en toezeggingen ult

H2

§ 2 2 1

Prioriteitenbrief op hoofdlijnen

beleidsagenda

Uitwerking uitvoerings

en

toezichtstrategie

HI

fiscale

uitvoerings

en

toezichtstrategie
H2

burgers en

bedrijven

Strategische Herorientatie Belastingdienst

HI

§ 2 1 2

meerjarige

ontwikkelingen
Inzicht in managementinformatie en

H3

risicomanagement programma MI RM

beheersing

Portfolioproces

H3

ICT

H2

uitvoerings

Specifieke thema s

§3 3 2

sturing en

§3 2

onderwerpen

Belastingontwijking ontduiking

en

toezichtstrategie
H2

UDA aangifte

voorkomen van

fouten

Digitale economie en e commerce

H2

digitale

economie
Lenen vanuit de eigen BV

H2

toezicht

bedrijven
ATAD2 en mandatory disclosure

H2

voorkomen van

fouten

H2

DBA

toezicht

bedrijven
H2

Brexit

Brexit

2 2 2

Overige externe ontwikkelingen
De belangrijkste externe ontwikkelingen voor de Belastingdienst zijn in het jaarplan
of het werkplan benoemd Onderwerpen die in het jaarplan terugkomen zijn onder
meer de fiscale beleidsagenda
meerjarige ontwikkelingen uitvoerbaarheid
digitaliseringsagenda structurele verbetering uitvoeringsorganisaties schulden
fraudebestrijding digitale economie en de Brexit In dit werkplan wordt in § 2 1 2
ingegaan op het traject Strategische Herorientatie Belastingdienst en daarmee
samenhangende trajecten

2 3

Innovatie en kennis

2 3 1

Innovatie
Voor de Belastingdienst heeft innoveren als doel om te komen tot een wendbare en

toekomstbestendige organisatie Het gaat daarbij om innovatie van werkwijze en
technologie sociale en technologische innovatie Om succesvol te kunnen
innoveren heeft de Belastingdienst een innovatievisie vastgesteld De innovatievisie
gaat zowel over verbeteren van vandaag vernieuwen van morgen en veranderen
van

overmorgen

en

heeft als doel om een innovatieklimaat binnen de

Belastingdienst te bevorderen
hiervoor essentieel

Commitment door de hele organisatie heen is

In 2020 gaat de Belastingdienst innovaties ontplooien die

gericht zijn op het verbeteren van vandaag

vernieuwen van morgen en veranderen

Pagina 13 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

overmorgen Het gaat daarbij om de innovatie van werkwijze en technologie
Centraal daarbij staat het leren van elkaars ervaringen Innovaties worden

van

gerealiseerd in de verschillende dienstonderdelen

Innovaties die gericht zijn op het
vernieuwen van morgen en veranderen van overmorgen worden onder andere
gerealiseerd door middel van het uitvoeren van experimenten via het

innovatieplatform dat in 2019 ingericht wordt
Bij innovatie staan kennisdeling draagviak en experimenteren centraal Daarbij
hebben we zicht op relevante in en externe ontwikkelingen We stimuleren
kennisoverdracht via kanalen als het innovatienetwerk van de Belastingdienst
samenwerking met de andere DG s in het ministerie van Financien Rijksbrede
innovatie communities als de Rijks Innovatie Community en de inspectieraad Tot
slot verbinden we gelijksoortige initiatieven We stimuleren hierbij samenwerking en
creeren

2 3 2

ruimte om te experimenteren

Thema s onderzoek en verdieping
De activiteiten rondom onderzoek en verdieping richten zich enerzijds op grotere

strategische thema s waaronder de centrale prioritaire thema s en anderzijds
reguliere kennisactiviteiten ten behoeve van uitvoeringsprocessen
De strategische kennisbehoefte wordt in kaart gebracht in de nieuw te ontwikkelen
Strategische Kennis en Innovatieagenda SKIA De SKIA is een instrument dat de
Belastingdienst op structurele wijze voorziet van actuele kennis over trends en
ontwikkelingen die van groot belang zijn voor het goed functioneren van de dienst in
de toekomst Hiermee stelt de SKIA de Belastingdienst in staat om tijdig in te spelen
op de veranderende omgeving De samenwerking met collega s uit betrokken

dienstonderdelen en de contacten met externe stakeholders als kennisinstituten
zorgen ervoor dat reeds tijdens de verkenning

verdieping van thema s intensieve

kennisuitwisseling plaatsvindt
In het pilotjaar 2019 is o b v

interne afstemming en externe inspiratie een aantal

strategische thema s geselecteerd

In 2020 wordt de SKIA verder uitgebouwd

door aanvullende thema s te verkennen en of verdiepen

o a

Dit gebeurt via

uiteenlopende activiteiten varierend van onderzoek tot ronde tafels en andere
kennisdeling Aanvullend wordt een vertaaislag gemaakt naar de eigen

vormen van

uitvoeringsorganisatie
De reguliere kennisactiviteiten ten behoeve van uitvoeringsprocessen richten zich op
tal van aspecten van het werk in de

Belastingdienst Het betreft ontwikkeling en
benutting van kennis op specialismen zoals bijvoorbeeld vaktechniek communicatie
en interactie en data analytics Daarnaast zijn vanzelfsprekend handhaving toezicht
en het bevorderen van compliance onderwerpen waarvoor continue
kennisontwikkeling en benutting belangrijk zijn Via de driehoek FJZ UHB I S zal
aan de hand van een inventarisatie door de concerndirectie I S afstemming plaats
vinden over de invulling van de onderzoeksprogrammering op dit type vragen
Zowel de strategische onderwerpen van de

te ontwikkelen

SKIA als het overig

onderzoek kunnen gerelateerd worden aan de vijf prioritaire thema s die voor het
ministerie van Financien zijn vastgesteld

Op met Met kennis van gedrag lopen bijvoorbeeld kennisactiviteiten die ook
gerelateerd zijn aan het Behavioral Insights Team en aan de interdepartementale

Pagina 14 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

samenwerking via het netwerk Handhaving en Gedrag Door middel van het
iidmaatschap aan de Inspectieraad en de betrokkenheid bij de daar gepiaatste
Wetenschapsagenda wordt ook in partnerschap gewerkt aan verkenning en
verdieping van rijksbrede kennisthema s op het gebied van inspectie of toezicht
Door middel van aansiuiting bij en het leveren van kennis en kennisnetwerk wordt
ook bijgedragen aan de vraagstelling zoals deze geagendeerd staat in de FIOD
Science agenda
Het thema

Digitalisering en transparantie komt binnen de uiteenlopende

activiteiten op het terrein van Artificial Intelligence
thema
van

AI

terug Daarnaast vindt het

mogelijk haar uitwerking in een verkenning van het SKIA thema De impact

digitalisering en technologische innovaties op fraude

In afstemming zal uitwerking

plaatsvinden van de activiteiten die bijdragen aan het
Samenwerking binnen de EU Dit geldt ook voor het verder vorm geven aan
de samenwerking op zich en vanuit deze samenwerking ook kennis ontwikkelen en
uitwisselen over inhoudelijke thema s bv AI deeleconomie gedragsbeinvioeding
In dit kader past ook de proactieve bijdrage die geleverd zal worden aan het door de
OECD aangekondigde onderzoeksproject Tax administration 2030
waarin de impact
van Al ontwikkeling ook heel nadrukkelijk onderdeel van de vraagstelling is

thema

Verdere verkenning of verdieping op het thema

Vestigingsklimaat zal in
samenwerking nog nader geconcretiseerd moeten worden Het in beeld brengen van
lopende onderzoeks activiteiten op dit thema heeft daarbij eerst prioriteit
Het thema

in beeld

Klimaat en Duurzaamheid is door middel van de eerste trendkaart^ goed

Mogelijk zal dit prioritaire thema ook in de Strategische Kennis en

Innovatie Agenda verkend worden

Het creeren of ontsluiten van het relevante

kennis sen netwerk op dit thema staat geagendeerd

2 4

Evaluatieonderzoeken
Het beleid dat wordt gevoerd op grond van een of meer artikelen uit de

Rijksbegroting wordt ten minste eens in de zeven jaar geevalueerd in een
beleidsdoorlichting conform de regeling Periodiek Evaluatieonderzoek RPE
Beleidsevaluaties beoordelen het toekomstige beleid Doet de overheid de goede
dingen En doet de overheid de dingen goed De ministers gebruiken de uitkomsten
om

het beleid te verantwoorden aan de Eerste en Tweede Kamer en om het beleid

effectiever en efficienter in te zetten Voor 2020 staan twee beleidsdoorlichtingen

gepland voor de Belastingdienst dienstverlening

artikel 1

en

Douane

artikel 9

De plannen van aanpak voor deze beleidsdoorlichtingen zijn reeds naar de Kamer
gestuurd Op dit moment wordt een meer gedetailleerde onderzoeksaanpak
uitgewerkt en worden begeleidingscommissies en klankbordgroepen ingericht De
beleidsdoorlichtingen worden uitgevoerd in de periode januari december 2020

Beleidsdoorlichting dienstverlening
De beleidsdoorlichting dienstverlening richt zich op belastingen en specifiek
daarbinnen op dienstverlening waarbij qua

reikwijdte van het begrip dienstverlening

wordt aangesloten bij de definitie uit het Jaarplan Belastingdienst

Dat betekent dat

Trendkaarten worden ingezet om vroegtijdig relevante economische technologische
maatschappelijke financiele ontwikkelingen met impact geagendeerd te krijgen

Pagina 15 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

het onderzoek zicht richt op de website telefonie

balies

alsmede op de

samenwerking met dienstverleners publiekscampagnes klachten en bezwaren en
de vraag in hoeverre deze instrumenten voorzien in de doelstelling voor passende
dienstverlening om het burgers en bedrijven zo gemakkelijk mogelijk te maken
De primaire focus iigt daarbij op de bij dienstverlening betrokken onderdeien
Klantinteractie
Processen

CAP

Services
van

KI

S

Particulieren

de Belastingdienst

MKB en Centrale Administratieve

De dienstverlening op het gebied van

Toeslagen en de Douane maakt reeds onderdeel uit van andere beleidsdoorlichting
met betrekking tot begrotingsartikel 1 respectievelijk de beleidsdoorlichtingen
Toeslagen 2016 en Douane 2020
BeleidsdoorlichtinQ Douane
De beleidsdoorlichting Douane richt zich op de beleidsdoelstellingen en de uitgaven
van

de Douane binnen begrotingsartikel 1 voor de jaren 2012 tot en met 2018

Omwille van een consistente vergelijking in de tijd wordt het begrotingsjaar 2019

meegenomen in een volgende beleidsdoorlichting omdat in 2019 het nieuwe
beleidsartikel 9 voor de Douane is geintroduceerd De doorlichting wordt verder

gericht op de relatie tussen beleid en uitvoering teneinde vast te stellen of er
maatregelen mogelijk zijn voor de verdere verhoging van de doelmatigheid en de
doeltreffendheid van het uitvoeringsbeleid Tevens kan worden stilgestaan bij de
opvolging van aanbevelingen uit het IBO onderzoek Belastingdienst van 2016 die
onder andere betrekking hadden op deze rollen

Pagina 16 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

3

Randvoorwaarden

3 1

Personeel

3 1 1

Beheersing personeel

Bedrijfsvoering

Voor het optimaal functioneren van de

Belastingdienst is doelmatige inzet van
In iijn met Beheerst
Vernieuwen
Verhaal van Financien en de Koers van Financien ligt de meerjarige
focus waar het gaat om de ontwikkeling van de organisatie en het personeel op de
gekwalificeerd personeel cruciaal

Nu en in de toekomst

volgende vijf onderwerpen

e

Meerjarig inzicht in kwaliteit en kwantiteit van personeel
Organisatie en formatle
Leiderschap en cultuur
Aantrekkelijke werkgever en
Integriteit

a

Meerjarige inzicht in kwaliteit en kwantiteit van personeel

a

b
c

d

De Belastingdienst is een grote

dynamische organisatie

Ruim een kwart van de

medewerkers bij de Rijksoverheid is werkzaam bij de Belastingdienst Ondanks dat
in 2020 de formatie met 562 FTE ten opzichte 2019 daalt 29 465 FTE^ blijft de
wervingsopgave voor de Belastingdienst onverminderd van belang Er vindt
uitstroom plaats op grond van de vertrekregeling en AOW

leeftijd en er wordt
3
Om de uitstroom op te
uitgegaan van een gemiddelde reguliere uitstroom van 3
vangen zijn de noodzakelijke wervingsinspanningen van de Belastingdienst sinds
halverwege 2018 geintensiveerd
Om jaarlijks de inzichten in de kwaliteit en kwantiteit van het huidige en
toekomstige personeel te herijken stellen de directies ook in 2020 een MPP 2020
2024 op Flet opstellen van de MPP s geeft inzicht in de kwantiteit en kwaliteit van
het benodigde personeel in relatie tot het huidige en toekomstige werk en de
maatregelen die nodig zijn om dit te bereiken Fliertoe wordt een gap analyse
gemaakt van benodigde en beschikbare formatie en bezetting en waar nodig
plannen opgesteld om een bestaande gap op te lessen
Met het oog op de duurzame inzetbaarheid van medewerkers staat in 2020 de

ontwikkeling van de nieuwe en zittende medewerkers centraal Vanaf 2020 beschikt
iedere directie over een ontwikkel en opieidingsplan Flierin ligt de focus op de
inzetbaarheid en vaardigheden van haar medewerkers in relatie tot de huidige
functie en investering in opieiding en ontwikkeling met het oog op een volgende
loopbaanstap Versterken van kennis en kunde van medewerkers op het gebied van
ICT en data krijgt in de opieidingsplannen speciaal aandacht
De MPP s 2020 2024 zijn per dienstonderdeel in april 2020 gereed en zijn
vervolgens de basis voor het jaarplan 2021 en het MPP Financien inclusief het
DGBD Hiermee wordt invulling gegeven aan het Strategisch Personeelsbeleid Rijk

2025

SPB 2025

2

In het Jaarplan 2020 Belastingdienst is deze formatiestand afgerond op 29 450 fte
Uitstroompercentage onder voorbehoud Hiernaast kan dit percentage per directie hoger of
lager uitvallen

^

Pagina 17 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

b Qraanisatie en Formatie
De nieuwe Topstructuur is een belangrijke basis voor de organisatie van de

Belastingdienst Een duideiijke organisatiestructuur met heidere
besluitvormingslijnen creeert duidelijkheid voor medewerkers Met is van belang dat
de leidinggevende ook daadwerkelijk sturing geeft langs deze lijn Daarom hanteert
de Beiastingdienst een richtiijn voor de maximaie span of control op alle
managementlagen Met als uitgangspunt dat de sturingslijn van de top naar
medewerkers in bet primaire proces zo direct mogelijk is
Om de Belastingdienst goed te kunnen besturen en adequaat te kunnen beheersen
is een betrouwbare informatievoorziening

noodzakelijk Doorte sturen op de juiste
registratie van formatie en het beheer van de personele gegevens in P Direkt komt
betrouwbare managementinformatie beschikbaar en kan o a inzichtelijk worden
gemaakt of de beschikbare bezetting conform het toegekende meerjarig budget is
Voor de eenduidige registratie zijn in 2019 spelregels opgesteld Zo worden
formatiewijzigingen in een formatieregister bijgehouden en gecontroleerd door
cdO P In de P C cyclus wordt gestuurd op onderhoud en beheer van formatie en
bezetting Tevens worden centraal controles uitgevoerd op de geregistreerde
formatie en bezetting welke als stuurinformatie aan de betreffende directies wordt
aangeboden ter bijsturing
c

Leiderschap en Cultuur

Onder de Beheerst Vernieuwen aanpak is veel geinvesteerd op het terrein van

personeel ICT en sturing Nu stappen zijn gezet aan de harde kant van de
veranderaanpak wordt aandacht besteed aan de menselijke kant Investeren in
leiderschap en cultuur is net zo noodzakelijk In maart 2019 is een
cultuurprogramma voor de Belastingdienst gestart Echter voor de beoogde
cultuurverandering wordt een extra stap gezet Om die reden is cultuur een
opzichzelfstaande pijier geworden en is het programme geintensiveerd Een extern
onderzoek naar de cultuur en een externe klankbordgroep zijn aanvullend in
voorbereiding Het programme zal in 2020 herijkt worden naar aanleiding van de
uitkomsten van het externe onderzoek
Cultuur

Geloofwaardig verantwoordelijk

en

zorgvuldig

dat Is hoe we als Belastingdienst

willen zijn

Burgers en bedrijven centraal Onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor
optimaal toezicht en goede dienstverlening aan burgers en bedrijven staat
centraal In de relatle met burgers en bedrijven handelen we integer en houden
we

oog voor de menselijke maat

Caan voor resultaat We stellen burgers en bedrijven centraal
we naar een

Voor hen streven

beter resultaat van ons werk We houden ons aan de beloofde

resultaten en doelstellingen en communiceren duidelijk over wat er wel en niet
kan
Samenwerken

We werken samen

Intern en extern

We zijn een Belastingdienst

Open
Leidinggevenden gaan voorop in het scheppen van
een veilige werkomgeving Een open omgeving waar integer handelen leidend is
en signalen en fouten op het juiste niveau worden gemeld Waar we leren van die
fouten en dilemma s bespreken
Veranderen begint bijjezelf We zijn zeer ervaren en deskundig maar we willen
en

velllg werkkiimaat

vaker reflecteren op wat we anders kunnen doen om de Belastingdienst beter te
maken

Probeer een positieve bijdrage te leveren door naar opiossingen te zoeken

We investeren in vakmanschap en ontwikkeling

Pagina IS van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

Het programma op hoofdlijnen
Om tot de benodigde cultuurverandering te komen zijn er acties op drie terreinen
De acties bevorderen

bewustwording het gesprek het ontwikkelen van het

gewenste gedrag en het sturen daarop Want verandering begint in de basis door

erkenning en bewustwording

en

in een constructieve dialoog

Acties gericht op inspiratie
Medewerkers die weten wat hun bijdrage in het geheei is

werken geinspireerd

Dat komt de kwaiiteit van het werk en de dienstveriening ten goede

Ook helpt

het de motivatie te versterken om met de verandering mee te bewegen

De

acties in dit terrein zien onder andere op het voeren van een open dialoog
waarin diiemma s gezamenlijk in teams verkend worden

De Belastingdienst

brede titel van het programma ziet dan ook toe op de rol van elke

leidinggevende en medewerker in de organisatie Wij zijn de Belastingdienst
De Belastingdienst maken we samen Wat draag jij bij
Acties gericht op leiderschap
Leidinggevenden vervullen een voorbeeldfunctie in de cultuur Zij hebben een
bepalende rol doordat zij binnen hun teams of directies kunnen sturen op de
gewenste cultuur Er is daartoe een kader ontwikkeld met de vereiste
leiderschapskwaliteiten die nodig zijn om te sturen op de gewenste cultuur Die
kwaliteiten zijn sturen op resultaat en betekenis samenwerken integriteit
initiatief
assertief leren en experimenteren en reflectie Een open en veilige
cultuur is de resultante van het leidinggeven vanuit deze kwaliteiten
Acties gericht op sturing en structuur
Tot slot moet het gewenste gedrag van de leidinggevende en medewerker in het
personeelsbeleid overal terugkomen zoals bijvoorbeeld werving en selectie
Juist door de grote instroom van nieuwe medewerkers kunnen we de

cultuurverandering versterken en versnellen door hun frisse en nieuwe blik
d

Aantrekkelilke werkaever

De Belastingdienst wil een aantrekkelijk werkgever zijn

door medewerkers te

boeien en binden en hen de mogelijkheid te geven optimaal te presteren

De focus

ligt hierbij op
Terugdringen verzuim en het vergroten van werkplezier
blijft het streven om het verzuim verder terug te dringen Ten
opzichte van het verzuimpercentage eind 2019 is de doelstelling om het verzuim
in 2020 met tenminste 0 5
te verlagen Daarbij intensiveren wij de aanpak
van het verzuim gericht en directie specifiek Het welzijn van de medewerkers
krijgt ook langs de lijnen van de arbozorgaandacht aandacht In 2020 werkt de
Belastingdienst met een nieuw arbo contract en wordt de aanpak van het
Ook in 2020

ziekteverzuim met zowel focus op preventie als herstel en re integratie in 2020
concernbreed geintensiveerd

Daarnaast investeren we in het werkplezier van

medewerkers onder meer door de follow up van de resultaten van het
Medewerkeronderzoek 2019

Personeelsgesprekken
De Belastingdienst blijft investeren in de ontwikkeling van onze medewerkers
omdat zij doorslaggevend zijn voor het behalen van de resultaten en verbetering
in ons werk Daarvoor is essentieel dat een leidinggevende samen met de
medewerker vorm geeft aan het goede onderlinge gesprek Hierbij wordt
richting en ruimte gegeven aan medewerkers om zijn haar eigen leer en
ontwikkelwensen in te vullen

Pagitia 19 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

Arbeidsparticipanten
De doelstelling voor partidpatiebanen bij de Belastingdienst is 1 000 plekken
voor 2020 Omdat de nodige middelen ontbreken is eerder de iijn gehanteerd
om dit te reaiiseren binnen bestaande formatie Voortschrijdend inzicht heeft
doen inzien dat dit niet snel genoeg tot de nodige aantailen leidt en dat
aanvuilende maatregeien noodzakelijk zijn Daarom is in bet DT BD besioten om
te streven naar 1 partidpant per team waar dat mogeiijk is Daarbij wordt werk
bij het talent van de participant gezocht In 2020 zal onderzocht worden wat
aanvullend nodig is om het doel te reaiiseren
Onboarding
Het is van belang dat nieuwe medewerkers goed landen in de organisatie zodat
zij een vliegende start kunnen maken De nieuwe medewerkers krijgen een
warm welkom door het centrale onboarding programme Daarnaast zorgen de
directies voor de juiste opvang binnen het team
e

Versterking Inteariteitsstelsel

In 2019 is het aanwezige integriteitsstelsel tegen het licht gehouden en is een Plan

aanpak versterking integriteitsstelsel Belastingdienst vastgesteld in het
Het jaar 2020 staat in het teken van het implementeren van de daarin
opgenomen maatregeien binnen de departementale kaders samen met de
grotendeels in 2019 benoemde integriteitscoordinatoren van iedere directie met
communicatiemedewerkers deskundigen bij SSO O P en andere experts Er wordt
gewerkt aan
het versterken van bekendheid bij leidinggevenden en andere betrokkenen
o
met de meldprocedure bij integriteitsschendingen en
o
met de bescherming die ambtenaren hebben wanneer zij mogelijke
misstanden willen melden klokkenluidersregeling
het door middel van praktische maatregeien implementeren van de onderdelen
van de Gedragscode Integriteit Rijk bij de gehele organisatie zodat er geen
belemmeringen zijn voor medewerkers om ongewenst gedrag vermoedens van
schendingen en of misstanden te melden
het ontwikkelen van KPI s om voortgang van de maatregeien te monitoren
van

Directieteam

Daarnaast wordt

op basis van Rijksbrede handreikingen de rol van de

de te hanteren benoemingsprocedure en
benoemingsduur holder gemaakt en worden voor de gehele belastingdienst kaders
en bandbreedtes opgesteld voor faciliteiten
tijdsbesteding
opieidingsmogelijkheden e d waar vertrouwenspersonen beroep op kunnen doen

vertrouwenspersoon geprofessionaliseerd

Tot slot wordt t a v

de belangrijke rol van leidinggevenden in het creeren van een
veilige en open werkomgeving aangesloten bij het cultuur en
leiderschapsprogramma onder meerd m v bespreking van voorbeeldcasuTstiek in
overleg van directeuren terugkoppeling van trends in deze casuistiek en het bieden
van handreikingen t a v bij welke soort schending welke soort disciplinaire
maatregeien passen
3 1 2

Voortgang aanpak tekortkomingen personeel geconstateerd door AR ADR
In 2019 is hard gewerkt aan het opiossen van de drie nog openstaande punten in de

onvolkomenheid van de Algemene Rekenkamer ten aanzien van het Strategisch

Personeelsbeleid

SPB

van

de Belastingdienst

De voortgang ligt voor een belangrijk

Pagina 20 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

deel op schema

Er is regelmatig contact met de ADR over de voortgang maar het is

nog niet bekend of de onvolkomenheid SPB in 2020 nog van toepassing is Voor de
inrichting van de MPP cyclus t b v een volwaardige MPP is gekozen voor een

groeimodel Net als dit jaar ligt in 2020 de focus op het opstellen van een MPP per
directie Vervolgens worden de Cd O P de directie MPP s geanalyseerd en vormen de
MPP s de rode draad voor het MPP Financien

Pagitia 21 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

3 2

ICT

3 2 1

ICT binnen de Belastingdienst
De IV portfolio van de Belastingdienst bestaat uit projecten op het gebied van
continuiteit

wetgeving modernisering IV verkleinen technische schuld vergroten

wendbaarheid en verbeteren kostenverhouding onderhoud versus vernieuwing

en

vernieuwing De vraag aan ICT capaciteit laat door de stapeling van initiatieven een
spanningsveld zien ten opzichte van de beschikbare capaciteit Dit vraagt om
voortdurende aandacht in de besturing van de ICT portfoiio
Concrete activiteiten 2020
Meer planmatig werken

verdere verbetering van het portfolioproces waaronder

ook de aansluiting op de budgettaire besluitvorming

Kwaliteitsverhoging domeinarchitecturen
Bezien van mogelijkheden tot vergroten van het aanbod verbetering van de
efficiency investeren in ICT capaciteit
Inspelen op de nader te bepalen extra activiteiten voortvioeiend uit het externe
onderzoek

KPMG

Verbinding uitvoering en financien middels versterking in het MTIV met een
kwartiermaker directeur bedrijfsvoering Daarnaast opschoning verplichtingen
3 2 2

Werken onder architectuur
Architectuur
Verschillende initiatieven en ontwikkelingen binnen de Belastingdienst hebben een
effect op het ICT landschap

Er is sprake van functionele vernieuwing vanuit

wetgeving vernieuwingen in het kader van verandertrajecten en continuiteit

en

effecten vanuit het verminderen van de technische schuld en het vergroten van de
wendbaarheid

Sturen op de inhoudelijke samenhang gebeurt op basis van de
vastgestelde architectuur met behulp van de 17 domeinarchitecturen In de
domeinarchitectuur wordt zowel de huidige situatie de gewenste situatie gebaseerd
op de meerjarige organisatiedoelen als de meerjarige beheerste ontwikkeling van
de huidige naar de gewenste situatie beschreven
Concrete activiteiten 2020
Domeinarchitecturen worden minimaal eenmaal per jaar geactualiseerd en
opnieuw vastgesteld per 1 10 2020
De domeinarchitecturen zijn doorvertaald naar het Meerjaren IV plan
De architectuurtoets is in het portfolioproces opgenomen

als onderdeel van het

portfolioprioriteringsproces in Q1 2020
Binnen het programme

en

projectmanagement vormt de architectuurtoets

onderdeel van de projectstart en bij decharge van het opgeleverde

projectresultaat vanaf Q1 2020
Onderhoudsplannen
Het is onderkend dat onderhoudsplannen in hoge mate ontbreken
Concrete activiteiten 2020

Opstellen kaders en richtlijnen in het 1® kwartaal van 2020
Opieveren van onderhoudsplannen per domein per uiterlijk 1 10 2020

Pagina 22 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

3 2 3

Vermindering technische schuid en vergroten wendbaarheid
De huidige centrale ICT systemen worden voor een belangrijk deel robuuster en

wendbaarder gemaakt door het programma Modernisering IV landschap Technisch
verouderde applicaties worden zoveel

mogelijk gesaneerd

het maken of aanpassen van onze systemen zijn lang

De doorlooptijden voor

Dit belemmert de

wendbaarheid wat betreft ICT ondersteuning om snel te kunnen inspelen op nieuwe

wetgeving

De ambitie is om deze doorlooptijden terug te brengen

Concrete activiteiten 2020

Stapsgewijs wordt het achterstailig onderhoud technische schuid bij de
centrale applicaties teruggebracht van 50
naar 30
in 2022 De streefwaarde
voor de technische schuid in 2020 bedraagt maximaal 39
Op dit moment worden te veel middelen aan onderhoud besteed Het wijzigen
van de uitgavenverhouding is niet een op zichzelf staand resultaat maar een
effect van andere maatregelen en wordt sterk door externe factoren beinvloed
In de uitgavenverhouding komen de effecten tot uiting vanuit het verkleinen van
de technische schuid het verhogen van de wendbaarheid en vernieuwing Ook
spelen het aantal jaaraanpassingen en Uitvoeringstoetsen een grote rol
Doelstelling is om eind 2022 de uitgavenverhouding te verschuiven naar een
meer marktconforme 70 30 verhouding
Daarnaast wordt op dit moment onderzocht of de berekening om tot de huidige
uitgavenverhouding te komen een voldoende realistisch beeld geeft van de
werkeiijke situatie
Ketenplannen worden uitgerold om systematisch de technische schuid per keten
terug te dringen
3 2 4

Beleid IV en portfolioproces
Portfolio
De Belastingdienst geeft inzicht in de keuzes voor investeringen

vernieuwing uitbreiding

vervanging

beheer en onderhoud per keten

belastingmiddel
procesketen Dit alias in het licht van de meerjarige IV portfolio Hierbij wordt een
IV projectportfolio aangeleverd met de bijbehorende middelen die hieraan besteed
worden Dit maakt duidelijk welke investeringen de BD de komende jaren wil gaan
doen binnen de meerjarige financiele kaders van de Rijksbegroting 2020 Daarnaast
wordt voor ICT een meerjarige doorkijk geboden op nieuwe wetgeving beheer
onderhoud modernisering
vernieuwing en welke kosten daarmee gepaard gaan
inclusief eenduidige definities
en

Het portfolioplan geeft een overzicht van de verschillende typen

investeringen

labels

Dit zijn bijvoorbeeld investeringen die extern verplicht zijn

die

noodzakelijk zijn voor de continuiteit van de organisatie of die de kwaliteit van het
werk en dienstverlening van de organisatie verbeteren Constante modernisering
van IV systemen is noodzakelijk om slagvaardig te kunnen blijven opereren In het
jaarplan wordt daartoe een relatie gelegd met het bestedingsplan MIV
In samenwerking tussen de Belastingdienst

o a

C F en IV D

en

momenteel de planning van het portfolioproces voor 2020 bezien

HDFEZ wordt
Inzet is om het

portfolioproces zo beter aan te laten sluiten op interne planning budget

en

besluitmomenten

Pagina 23 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

De Belastingdienst actuaiiseert periodiek het IV portfolio en stemt dit driemaai per
jaar af met opdrachtgever en eigenaar in de departementale driehoek De keuzes en
besluiten zijn uiteindelijk aan de driehoek Het gaat dan onder meet om
Het vaststeiien van de portfoiio
Het accepteren van de gereaiiseerde portfolio
Afwijkingen ten opzichte van de goedgekeurde plannen risico s en
mitigatiemaatregeien
Ontwikkeiingen op wetgevend gebied nog niet vastgesteide wetgeving en nog
niet opgenomen in de portfolio of vraag vanuit niet Belastingdienst partijen
welke tot risico s t a v inpasbaarheid kunnen leiden
De opvolging van ketenplannen en de opvolging en verbetermaatregelen vanuit
aanbevelingen vanuit externe onderzoeken EY KPMG In de voortgang op
het werkplan 2020 wordt hierover via de 4MR ook gerapporteerd
De Belastingdienst geeft daarbij specifiek aan

Welke vraag aan IV capaciteit bestaat voor 6 kwartalen vooruit

6Q

en

wat de

geprognotiseerde omvang is van de vraag voor de meerjarenplanning
Welke knelpunten dit met zich meebrengt onevenwichtigheid tussen vraag en
aanbod van IV capaciteit en of het financieel kader
Welke keuzes besluiten daarin genomen zijn

Investeringen in apparatuur zijn noodzakelijk om zowel de continuiteit te
waarborgen als vernieuwing te ondersteunen Ook dit vormt onderdeel van de
IV portfolio die met eigenaar en opdrachtgever zal worden gedeeld Inzicht zal
gegeven worden in het meerjarig investeringsbeeld met betrekking tot de harden software Een specificatie kan worden gemaakt ten aanzien van bijvoorbeeld
Life Cycle Management LCM Continui teit of vernieuwing In 2020 wordt t b v
de Voorjaarsnotabesluitvorming een geaccordeerd meerjarig onderhoudsplan^
opgesteld
Proiectmanaaement

Ook in 2020 zal

conform het Handboek Portfoliomanagement Rijk op het Rijks ICT
Deze informatie

Dashboard gerapporteerd worden over ICT projecten boven €5 min

wordt gebaseerd op informatie vanuit andere rapportagelijnen over de voortgang
van

IV projecten
De maandelijkse rapportage voortgang grote IV projecten
€ 5 min

via de Rapportage Grote Projecten

meerjarig budget

RGP

In het kader van de 4MR worden deze rapportages via het DT BD nagezonden
aan

FEZ

Voortgangsrapportage over vernieuwingsprojecten van de Belastingdienst die
onderdeel zijn van de Beheerst vernieuwingsprojecten

3 2 5

Kwantitatief inzicht in portfolio en investeringen 2020
Omdat de besluitvorming over de IV portfolio in 2020 nog doorloopt kan in dit

werkplan nog geen gedetailleerd kwantitatief inzicht opgenomen worden los van de
huidige budgettaire en formatieve kaders op hoofdlijnen zoals opgenomen in § 3 4
Een concept van de Meerjarenraming IV is in het najaar van 2019 voor het eerst
beschikbaar gekomen Hierover vindt momenteel nadere afstemming plaats Naar
aanleiding daarvan zal de Meerjarenraming nog worden bijgesteld

Dit onderhoudsplan is nog niet per keten mogelijk in het voorjaar van 2020

Pagina 24 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

3 2 6

Voortgang aanpak tekortkomingen ICT geconstateerd door AR ADR
Net zoals de ARK constateert de ADR dat er een risico is op niet tijdige

modernisering van het IT landschap legacy Vanuit IV worden benodigde n
aanpassingen in beeld gebracht iangs de ordening aanpassingen die nodig zijn voor
continuiteit beheer en onderhoud aanpassingen die nodig zijn om nieuwe wet en
regeigeving te kunnen impiementeren aanpassingen ten behoeve van
procesvernieuwingen en aanpassingen in het kader van het wegwerken van de
zogeheten technische schuid MIV Daarnaast zijn de onderiinge afhankelijkheden
raakviakken inzichtelijk gemaakt

Op het onderwerp BCM wordt ingegaan in § 3 5

Pagina 25 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

3 3

Sturing en beheersing

3 3 1

Sturing in samenhang
De Belastingdienst is een organisatie met een grote diversiteit aan en complexiteit
van

activiteiten en processen

De interne beheersing van deze activiteiten en

processen is nog niet op het gewenste voiwassenheidsniveau getuige onder meer de
onvolkomenheden aigemene rekenkamer het ontbreken van integraai

risicomanagement en de nog onvolledige stuurinformatie
jaren duren voordat het gewenste niveau is bereikt

Het zal nog een aantal

De 1® iijn is integraai verantwoordelijk voor de beheersing van zijn eigen

doelstellingen processen en meetinstrumenten De 2® Iijn stelt via kaders
minimumeisen aan deze beheersing en toetst op de naleving van deze kaders

Doeisteiiing is om vanaf 2020 een Internai control framework ICF te ontwikkeien
te implementeren gebaseerd op COSO prlncipes op basis waarvan over een
aantal jaren door alle onderdelen en Belastingdienstbreed een onderbouwd en
toetsbaar Interna controi statement ICS kan worden afgegeven Er wordt daarbij
gekeken naar het in control zijn voor zowel de strategische als operationele
doelstellingen de financiele rapportering en het voldoen aan wet en regelgeving
en

compliance

Risicoanalyse

indusief het vaststellen van de risicobereidheid

en

het

treffen en monitoren van adequate beheermaatregelen ter mitigering van de

gei dentificeerde risico s voor zowel de ontvangstenstroom als de uitgavenstroom
staan hierbij centraal
De Belastingdienst is bezig de interne beheersing te verbeteren door een mix van

meerjarige programme s en korte termijn maatregelen over de voortgang wordt
gerapporteerd via de planning en controlcyclus die in 2020 meer gedetailleerder
elementen van interne beheersing zal bevatten In de onderstaande paragrafen
wordt op verschillende onderdelen van sturing binnen de Belastingdienst ingegaan
Daarnaast wordt aandacht geschonken aan reeds geidentificeerde risico s
3 3 2

Programme Managementinformatie Risicomanagement
Onderdeel van beheerst vernieuwen is de pijier sturing en beheersing

Het

Risicomanagement programme MI RM
onder deze pijier Het ondersteunt de Belastingdienst zodat die in staat is om
processen gerichter uit te voeren om te sturen aan de hand van heldere
samenhangende managementinformatie en om integraai oog te hebben voor
risico s De doelstellingen van dit programme zijn
programme Managementinformatie

en

valt

Te komen tot een gecoordineerde

samenhangende aanpak van de
managementinformatie en een gecoordineerde uitvoering van deze aanpak
Uiteindelijk doel is te voorzien in managementinformatie op keten en
concernniveau die betrouwbare juist tijdig en volledig informatie over het
presteren van de Belastingdienst levert De verbeterde managementinformatie
zal deel uitmaken van de planning en controlcyclus
De huidige versnipperde risicoaanpak om te zetten in een integrale
risicomanagement aanpak en daar waar nog geen sprake is van
risicomanagement deze werkend te krijgen Evenals managementinformatie
wordt risicomanagement zowel vormgegeven op keten als op concernniveau
Risicomanagement zal deel uitmaken van de planning en controlcyclus Binnen

Pagina 26 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

de Belastingdienst zal risicomanagement en risicodenken een standaard
onderdeel zijn van de manier van werken bij alle medewerkers en management
Het programma MI RM is gesplist in deelprogramma s

risicomanagement

en

verandermanagement

concern

MI

keten MI

Voor 2020 zijn de beoogde mijipalen

op deelprogrammaniveau
Concern MI

Concern MI is gericht op Belastingdienstbrede MI die het sturen op en
verantwoorden over de prestaties van de Belastingdienst ondersteunt

deelprogramma omvat verbeteractiviteiten

herijking KPI s

Het

kaderstelling MI en

instrumenten die het inzicht in uitgaven en het inzicht in de kernprestaties

verbeteren

uitgavenmodel concerndashboard

Project Concerndashboard opievering van een digitaal instrument voor de
verantwoording over de KPI s uit de begroting IX Momenteel gebeurt dit in de
papieren DG rapportage Het project beoogt het digitaliseren en waar mogelijk
automatiseren van de bestaande KPI s van de Belastingdienst en overdracht en
beheer in Q1 2020 Uitkomsten van het project Herijking KPI s worden
opgenomen in het concerndashboard voor de verantwoording en storing op de
ca 30
KPI s uit de begroting IX 2021
Project Kaderstelling MI Het doel van het project is om op basis van de door de
concerndirecties gestelde kaders een managementinformatiekader op te stellen
voor de Belastingdienst als concern Het gaat hierbij om kaderstelling voor de
structurele stuur en beheersinformatie van door en voor de Belastingdienst
waarbij de vastgestelde kaders voor MI zullen worden gei mplementeerd in de
aanschrijving van het Jaarcontract 2021 Q3 2020

Project Herijking KPI s herijkte KPI s t b v

de begroting IX 2021

Project instrument uitgaven en budgetmodeP
en

er

Q2 2020

heeft in overleg met de interne

externe stakeholders een herorientatie van beide modellen plaatsgevonden

De herorientatie heeft tot gevolg gehad dat er op 15 augustus 2019 in het DT
BD een GO NO GO besluit is genomen

Het GO NO GO besluit houdt in dat er

sprake is van een GO besluit voor het uitgavenmodel en een NO GO besluit voor
het budgetmodel Dit betekent dat het uitgavenmodel verder zal worden
doorontwikkeld en dat het budgetmodel qua ontwikkeling voorlopig on hold is
gezet Pas na de doorontwikkeling van het uitgavenmodel de validatie de
bestuurlijke vaststelling en de bewezen werking van het uitgavenmodel zal
worden bekeken hoe eventueel verder te gaan met het budgetmodel® Vanuit
DGFZ is daarbij benadrukt dat het inzicht in kosten per belastingmiddel op de

lange termijn niet uit het oog moet worden verloren
Concreet is er een gewijzigd projectplan voor het uitgavenmodel opgesteld en

bekrachtigd in het DT BD van 10 oktober 2019 Opievering en in beheer nemen
^

Het uitgavenmodel betreft een instrument voor de lijn van de Belastingdienst

die de lijn
controlcyclus Het
uitgavenmodel biedt inzicht in de uitgaven en capaciteitsinzet waar zijn de uitgaven aan
besteedt en waar is de capaciteit op ingezet en is geen bekostigingsmodel dan wel
kostprijsmodel
®
Het budgetmodel richt zich op het voorspellen en bijsturen van benodigd budget in de
toekomst op basis van volume efficiency en prijsontwikkelingen Een groot deel van de input
van het budgetmodel betreft de output van het uitgavenmodel

ondersteunt als aanvulling op de informatieproducten uit de planning

en

Pagina 27 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

van

het doorontwikkelde uitgavenmodel

2019

is voorzien in Q4 2020

Keten MI

Het streven van keten MI is om aan te haken op de bestaande ontwikkeiingen
binnen ketens en dienstonderdelen
inventarisatie van de ist

Het deeiprogramma is gestart met een

positie Daarbij is geconstateerd dat er verschillende

beeiden bij de ketens ieven over het doei en de verantwoordeiijkheden van de
ketens

Naar aanleiding hiervan is besioten tot een herorientatie van de aanpak van

de ketens

Uitkomsten van de herorientatie worden verwacht voor eind 2019

Onderdeel van de herorientatie is een versnelde intake aan de hand waarvan met de
keten het ontwikkei

en

ambitieniveau van de keten wordt bepaaid

Het resuitaat

vertaalt zich in de volgorde van ketens die door het programma gefaciliteerd worden

bij het opzetten van MI en RM Herplanning van producten mijipalen en aanpassing
de programmabegroting wordt verwacht in het eerste kwartaal 2020

van

Risicomanaaement

Het deeiprogramma risicomanagement maakt onderscheid in keten

strategisch
Op ketenniveau geidt hetgeen hiervoor vermeld is
met betrekking tot keten managementinformatie Op strategisch en operationeei
niveau wordt verder invulling gegeven aan de risicomanagementcyclus waarbij
risicomanagement een integraal onderdeel wordt van de storing van het
management
niveau en operationeei niveau

Verandermanaaement
Het deeiprogramma Verandermanagement ondersteunt het programma om de

beoogde vooruitgang op de vlakken managementinformatie en risicomanagement
weekend te krijgen in de staande organisatie Op basis van gesteide kaders en de
uitgesproken ambitie per deel van de organisatie wordt de veranderopgave in
afetemming bepaaid De focus van het deeiprogramma Verandermanagement ligt
hierbij op het creeren van passende betrokkenheid en eigenaarschap Zo wordt
bijgedragen aan het bestendigen van houding en gedrag dat past bij de gesteide
ambitie en het faciliteert de acceptatie van de diverse producten van het
programma Zoais in paragraaf 3 1 1 vermeid heeft de Beiastingdienst in 2018 een
visie ontwikkeld voor Leiderschap en Cultuur die in 2019 verder wordt
geconcretiseerd Verandermanagement sluit aan op deze visie en helpt deze in de
praktijk handen en voeten te geven

Pagina 2S van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

3 3 3

Risicoparagraaf
In het jaarplan voor 2020 is nu voor het eerst een inhoudelijke risicoparagraaf

opgenomen

Daarmee wordt richting de Tweede Kamer inzicht gegeven over de

belangrijkste risico s die worden onderkend voor de uitvoering van de doelstellingen
activiteiten uit het jaarplan en de beheersmaatregeien die zijn getroffen

en

^ Systemen

Uitvoering en toezicht
Volumestljgine ondei invloed e commerw
Andere benadeingswijze

Vpnrpagdc aanslagoplegging sthenk
en erfbelasting

•

■

Onaierpentoetomstgericdleaanpak

■

Conti nuiteitsrisico bij venranglng
en

Continue monitoring

■

icr funrtionaliteiten

■

t erjaringslcalenders

Beeindlgen gebruik BSN in

■

btw identificatienummer

■

Kwaliteitaandagopl^ing

■

uitfasering ETM

Verlengingondertioudscontract
Seperki njirmevooringrijpendewijzigingen
in bestaande innings5y5teniefi
Aanbevelingen Bureau iCTToetsing

OnderzoelcADR

Herprioritering binnen ICT capacitat
■

Uitvoeringstoets

Tijdeiijk minimaleva riant systeem
Mini One Stop Shop MOSS
■

Onzekerheid rond Brenit
•

■

Verbetering afhandeling bezwaaischriften

Vootbereiding Douane

Inzet{tijdrfijke tracapaciteit
Protesverbeterinjen
Continue monitoring enarraiyse
e

Voofbereidingenandeteonderdelen
Belastingdienst

•

■

■

Aanpassing systemen
Verdere uitwerking plan aanpak
Continue monilorirrg

Jill Beheerst vernieuwen
Wen ing instroom uitstroom en spanning

VraagenaanbodrCT

arteldsmarki
•

•

■

Continue w«rving

•

Positioneringoparbeidsfna^kt
Eieden opleiding en doorgroeimogeiijkheden

«

Verbeterenportfolioproces
EfficientereinzetlCT capadleit
U’erkI einen vraag naar ICT capadtcit

Vem leuwing werkprocesien
■

WH^klastBnalyses

Daarbij is het van beiang om in ogenschouw te nemen dat het risicomanagement
binnen de Beiastingdienst zoals ook beschreven in § 3 2 2 nog voiop in beweging
is Vanuit een meerjarige aanpak wordt gewerkt aan het beter in kaart brengen van
risico s en aan de invoering van risicobewustzijn binnen de organisatie De huidige
versnipperde aanpak wordt zo omgezet in een integrale aanpak In 2020 wordt
ingezet op versterking van het strategisch risicomanagement door het uitvoeren
van risico assessments met de top van de Beiastingdienst en het mede op basis
daarvan impiementeren van passende beheersmaatregeien
De doorontwikkeiing van
naar

risicomanagement vergt ook het meer systematisch kijken

kritische processen van de organisatie op mogeiijke risico s

Dit vanuit een

groeiend risicobewustzijn In het jaarplan wordt daarnaast ook inzicht gegeven in
meerjarige ontwikkeiingen voor de Belastingdienst Deze meerjarige biik is ook van
beiang vanuit de optiek van risicomanagement Te denken valt daarbij aan de
uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van wetgeving

mogeiijke herstel

en

net ais de impact van

reparatiemaatregelen voor zowei DGFZ ais de Beiastingdienst

Uitgangspunt voor de risicoparagraaf in het jaarpian is geweest dat deze aansiuit op
de interne risicoanaiyse van de Beiastingdienst

2019

zoals opgenomen in de 2® 4MR van
Onderstaand zijn die risico s opgenomen die wel in de 4MR zijn opgenomen f

maar geen onderdeel uitmaken van de risicoparagraaf voor de Tweede Kamer
Toegelicht is of en op welke wijze hier aan de Kamer gerapporteerd en welke
beheersmaatregeien zijn getroffen

Pagina 29 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

Risico uit4MR

Beheersmaat rege len

Wijze van rapportergn

CAF 11

Naast de verwachte concrete

In het jaarplan kon nog

maatregelen en aanbevelingen van de
zijn andere getroffen

commissie Donner

verbetermaatregelen binnen de
Belastingdienst het in TVS raadplegen
van

slechts een nationaliteit

extra capaciteit

tijdelijke

niet vooruitgelopen worden

op de maatregelen t a v
CAF 11
een

Flierover wordt nog

passage opgenomen in

de aanbiedingsbrief voor de

Tweede Kamer

vier ogen principe

collegiale toets bij twijfel

versterken

vaktechnische structuur

werkgroep

rigide wetgeving verbeterprogramma
KOT en cultuur en leiderschap
TEM zonnepanelen

Inzet is het besluit om door te

procederen

Vertraging MI RM

Voorzien is om de Tweede
Kamer hier medio

In werkgroepverband

worden verdere mogelijkheden

november over te

alternatieven en juridische inzichten

informeren

bezien en uitgewerkt

is in de maak

Het inhuur

en

In de

wervingsproces is

doelsteliingen activiteiten

geevalueerd en er zijn
procesverbeteringen doorgevoerd

De

knelpunten ten aanzien van de aanpak
voor de

voor MI

RM in het jaarplan

is hierop geanticipeerd

ketens zijn bestuurlijk

geadresseerd

De aanpak wordt herijkt

Interne fiscaie

Veel procesbeschrijvingen zijn inmiddels

beheersing

bij dienstonderdelen aanwezig

Invoering roettax

Een Kamerbrief

Er is een

Over interne fiscaie

beheersing wordt

net als in

maandelijkse voortgangsrapportage

vorige jaren gerapporteerd

ingesteid gericht ook op de
impiementatie

via de bedrijfsvoerings

Er is gekozen voor een alternatleve

Over deze stand van zaken

de invoering per

is de Tweede Kamer bij de

impiementatie

om

paragraaf in het
laarverslag IX

1 januari 2020 te borgen totdat het

nieuwe systeem in gebruik is genomen

23® Halfjaarsrapportage
gei nformeerd

De planning van het project wordt

momenteel geaudit

Vertrouwelijke

Incidenten wordt gevolgd en

Maakt geen onderdeel uit

FIOD informatie in

gemonitord waarbij impact wordt

van

onbevoegde

bepaald

handen

en

en

hoe hier mee om te gaan

rapportages aan de

Kamer

maatregelen worden getroffen om

herhaling in de toekomst te voorkomen
Discipline

Verhoogde aandacht voor op orde

financieel beheer

brengen financieel beheer Dit wordt

in het kader van

gefaciliteerd door gerichte uitleg en

onvolkomenheden

geldende spelregels
verscherpt

Wordt over gerapporteerd

Er is daarnaast een

regime vooro a

IV en CFD

Over eventuele nieuwe risico s vanuit de Jaarcontracten 2020 van de
dienstonderdelen wordt

voor zover relevant op concernniveau
steeds via de 4MR
vanuit een steeds actueel risico inzicht gerapporteerd De planning is dat de

definitieve Jaarcontracten voorde dienstonderelen in december worden vastgesteld

Pagina 30 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

3 3 4

Internal Systeemcontrol kritische processen
De Belastingdienst kent een grote diversiteit aan processen waarvan een groot
aantai kritisch is Zoals in de figuur hieronder geschetst wordt heeft eik van deze

processen een eigen kwaiiteitszorg en bewakingssysteem Middels de pianning en
controicycius houden we grip op het geheel en de jaariijkse verbeterstappen daarbij
Het verbeteren van de beheersing is een continu proces

to

ni
Ti

g
i

•Kaderstelling
AO IC

•Werkinstructles

5

O

Uitgebreide
opielding

Z
S

medewerkers

«Verbij2i nderde
interne Controls

u
o

^

netwerk CD
Vaktechniek

£

in

s

•

ADR steunt op VIC

01

ca

Primair proces

nx

steekproef

E

c

Begrotings

Architectuur

S ‘Personeel
uitvoerings

•Portfolio

£

n

storing

g •P dIrekt

DA

|
J

beheer

2

Werkinstructles

o

S •Rijkskaders

O

•Control

lieleid

c

E

Js •Handboeken®
i •Specialisten

a

I

^

™

cd

S

ID

beschrijvingen

S tProcesregie
c

Fiscale kaders

■z

SI
jg’ •Kaderstelling tl •Kaderstelling

PUB

fff

II

•VTcontrole

^

spoor

■s

•Progr^mma

I

0000610

5

j

Portfolioboard

S

S

BD

^

Fiscale
c

beheersing

a

•Testen

•Employability
center

•HP dataop
orde

Li

flscale
kwaliteit
Grote Geldstroom

•

Control

J

Apparaat Belastingdienst

Planning Et Control Cyclus
In het directeurenoverleg Belastingontvangsten wisselen de betrokken

organisatieonderdelen informatie uit over de gerealiseerde belastingontvangsten
afkomstig van de Belastingdienst en over de raming van de belasting en
premieontvangsten afkomstig van AFEP waarbij ook de actuele politieke context
een belangrijke rol speelt
De ramingen van de ontvangsten geven een indicatie van de hoogte van de
maar vormen geen target voor de Belastingdienst
Fundamenteel gesteld zijn de belasting en premieontvangsten een functie van alle

ontvangstenstroom

economische beslissingen van burgers en bedrijven die de grondslag vormen voor
belastingheffing Als bijvoorbeeld burgers terughoudend worden om huizen te
kopen zal de opbrengst van de overdrachtsbelasting afnemen
Daarnaast is de exacte omvang van de belastingontvangsten niet in overwegende
mate te beinvloeden door de Belastingdienst Ook economische ontwikkelingen de
belastingmoraal compliance en wetgeving en jurisprudentie spelen een grote rol
De Belastingdienst kan wel bijdragen aan de mate van zekerheid waarmee de
belastingontvangsten binnen komen Naarmate uitvoerings en handhavingsrisico s
beter worden beheerst neemt die zekerheid toe
In de onderstaande figuur zijn de rollen geschetst die diverse partijen hebben bij de

beheersing van de ontvangstenstroom

Pagina 31 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

AFEP

•

fUming

•

ontvangsten

DGFZ
Goed
uitvoerbare en

handhaafbare
A

wetgeving

iieme

^fsicomanagement
Wetgeving
uitvoertkaar
held

handhaa^aar

Policy risico I

RZ

\\
\

uhb
I

^

\

B

\\
•

•B dienst
beheersing «n

hPtrii

3uist«

tijdige
volledige
uitvoering

Diroettturonovarlog
ontvangaten

Toereikend
toezicht en
handhavin

gsbcleid

AO IC
\\lCT systemen

\

kaders a
control

Uitvoeringsrisico

J

}

Naleving

Afhankelijk
van

Fipcale monitor

diverse

facto re n

o a

DienstX

Handhavlngs
regie
Handhaving shsico

Pac cyclus

p«rsone«l

•

«

Burgers

Belastingmoraal

Compliance

Bedriiven

Nalevingsrisico

map

hMeving in beeW

In 2020 zet de Belastingdienst in op verdere versteviging van de internal control op
de primaire en ondersteunende processen

Daarbij is aandacht voor zowel de
ontvangsten als de uitgavenkant Dit doet de Belastingdienst onder meer door
Aanscherping kaderstelling De kaderstellende directies zullen in 2020 onder
meer richtlijnen aanscherpen inzake AO IC beschrijvingen en de financiele
spelregels als onderdeel van de domeinarchitecturen De dienstonderdelen
vjorden via de jaarcontracten meer in detaii uitgevraagd op bet voldoen aan de
kaders zoals bijvoorbeeld AO IC en bet tax control Daarnaast zetten de
dienstonderdelen in bun jaarcontract uiteen welke maatregelen zij treffen om
beter aan die kaders te voldoen De dienstonderdelen rapporteren bierover in de
DG rapportage en de viermaandsrapportage
Identificatie van risico s

In bun jaarcontracten 2020 zetten alle

dienstonderdelen uiteen wat de belangrijkste risico s zijn bet komende jaar en
hoe die dienstonderdelen daar mee om gaan In 2020 dient de risicoparagraaf
ook te worden opgenomen in de ketenplannen De dienstonderdelen rapporteren

bierover in de DG rapportage en de viermaandsrapportage

Opvolging signalen en risico s De tussentijdse resultaten van analyses door de
dienstonderdelen de tijdige opiossing van onvolkomenheden zie § 3 3 5
bevindingen uit het test en monitoringplan Tax control framework alsmede
bevindingen van Verbijzonderde interne controles zullen in 2020 worden
opgevolgd waar nodig aangevuld met verdiepingsonderzoeken inzake
gesignaleerde risico s zie daarvoor mede § 3 3 3 De dienstonderdelen
rapporteren bierover in de DG rapportage en de viermaandsrapportage
Roadmap Internal Control Statement In 2020 zal een roadmap worden
vastgesteld om op termijn te komen tot een Internal Control Statement Er zal
in 2020 een aanvang worden gemaakt met de uitrol van deze meerjarige
roadmap om een Internal control framework te ontwikkelen en implementeren
gebaseerd op de COSO principes De roadmap zal breed gericht zijn zowel
strategische als operationele doelstellingen financieel beheer en voldoen aan
wet en regelgeving
Ontwikkelen van integraal risicomanagement en verbeterde stuurinformatie

Het

meerjarige programma MI RM wordt beschreven in § 3 3 2

Pagina 32 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

Voortgang IV vernieuwing Onderdeel van de vernieuwingspijier ICT vormt ook
het vergroten van het inzicht in de vraag die de uitvoering steit aan ICT en in
het aanbod dat ICT daartegenover kan stellen zie § 3 2
Daarnaast zulien de maatregelen die de komende jaren binnen de Belastingdienst

genomen gaan worden op het gebied van leiderschap en cultuur zie § 3 1
bijdragen aan de versteviging van internal control Te denken valt bijvoorbeeld aan
het realiseren van een open en veilig werkkiimaat voor medewerkers van de

Belastingdienst Ook gaat het deelprogramma Verandermanagement van het
programma MI RM aansluiten op de visie van de genoemde aanpak voor leiderschap
en

3 3 5

cultuur

Voortgang aanpak tekortkomingen storing geconstateerd door AR ADR
Governance
De aanpak van de onvolkomenheden heeft de voile aandacht Om de aanpak van de

onvolkomenheden nog strakker in te richten

zijn de activiteiten en mijipalen die in
geconcretiseerd Dit is gebeurd door het in
afstemming met FEZ ADR en AR vaststellen van de gap tussen de huidige stand
van zaken in de bedrijfsvoering het bepalen van de gewenste situatie en een plan
van aanpak hoe in de gewenste situatie te geraken
het opiossen van de
onvolkomenheid
Aansluitend hierop is de governance binnen Finanden versterkt
door het instellen van een monitoringscommissie onder voorzitterschap van de
2019 en 2020 worden ondernomen

hoofddirecteur Financieel Economische Zaken
De ADR doet onder de vlag van de wettelijke taak verbijzonderde interne controle
verplichtingenbeheer prestatieverklaringen bedrijfscontinuiteitsbeheer en M O
beleid kleine middelen in het najaar aanvullend onderzoek naarde voortgang op
deze onvolkomenheden Naar de overige onvolkomenheden legacy
managementinformatie en strategisch personeelsbeleid zal in de tweede helft van
2019 vraaggestuurd onderzoek door de ADR plaatsvinden De interim management
letters vanult de ADR geven een belangrijk Inzicht ten aanzien van de gereallseerde
voortgang In maart 2020 wordt door de ADR het samenvattend auditrapport
opgeleverd De onderzoeken vanuit de ADR bieden nadere aangrijpingspunten voor
bijstelling van de aanpak en maatregelen
De monitoring van de aanpak van de onvolkomenheden maakt deel uit van de

planning
van

en

controlcyclus van de Belastingdienst

Het rapporteren over de aanpak

de onvolkomenheden vindt in principe aansluitend en gelijktijdig plaats met de

rapportagemomenten van de departementale planning

en

controlcyclus

Per

onvolkomenheid zijn gedetailleerde monitoroverzichten beschikbaar

Ambitie

bestuurliike inschatting t a v onvolkomenheden in 2020

De geconstateerde onvolkomenheden hebben de bestuurlijke aandacht

Desalniettemin zulien niet alle onvolkomenheden In 2019 worden opgelost

Dit komt

onder andere doordat er sprake is van meerjarige programmaV of dat er nieuwe

onvolkomenheden® zijn die voortkomen uit het Verantwoordingsonderzoek 2018
waarover in

mei 2019 is gerapporteerd

De minister en staatssecretaris zijn in

november van 2019 geinformeerd over de bestuurlijke inschatting ten aanzien van

^

8

Dit geldt voor de onvolkomenheid

Managementinformatie

De onvoikomenheden Verplichtingenbeheer en Prestatieverkiaringen zijn nieuw In 2019

Hiervan is de bestuurlijke inschatting dat deze niet in 2019 worden opgelost

Pagina 33 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

de onvolkomenheden

personeelsbeleid

Volgens deze inschatting zal de onvolkomenheid strategisch

met grate mate van zekerheid worden opgelost

Voor twee andere onvolkomenheden van de Belastingdienst te weten
kleine belastingmiddelen

en

M

O beleid

verbijzonderde interne controles wordt ingezet op bet

afronden van maatregelen om deze onvolkomenheden op te lossen De resterende
tijdspanne voor het afronden van deze maatregelen is echter wel krap
Voor de onvolkomenheid

legaq zijn met de inrichting en werking van de

governance en de afname van de technische schuld stappen gezet naar het opiossen
van de onvolkomenheid Tegelijkertijd zijn er nog verbeteringen nodig ten aanzien
van

het overvolle portfolio en de vernieuwing

Onduidelijk is hoe de Algemene

Rekenkamer deze onvolkomenheid in het Verantwoordingsonderzoek 2019 zal
beoordelen
Voor business continuTteit management

alle niveaus uitgeoefend

maar is de

BCM wordt er veel bestuurlijke druk op
resterende tijd die resteert om de plannen van

aanpak uit te voeren krap
De ingezette

maatregelen en de sterke storing blijven van kracht voor de

onvolkomenheden die niet in 2019 zijn opgelost

3 3 6

Vraaggestuurde onderzoeken ADR
Jaarlijks vindt er aan de hand van een concernbrede risicoanalyse een inventarisatie
plaats van mogelijke onderzoeken die de Auditdienst Rijk ADR op verzoek van het
management kan uitvoeren Het opstellen van het auditprogramma voor de
Belastingdienst voor 2020 vindt plaats na het in kaart brengen van de concernbrede
risico s

De behoefte van de Belastingdienst komt tot uiting in het auditplan Belastingdienst

dat in het DTBD wordt vastgesteld

Dit is voor een belangrijk deel gebaseerd op de

risicoparagraaf die is opgenomen in het jaarplan en dit werkplan

Na vaststelling

door DTBD zal dit plan onderdeel uitmaken van het overkoepelende auditplan van
het Ministerie van Financien

dat in het eerste kwartaal 2020 ter advisering
respectievelijk besluitvorming wordt ingebracht in het Audit Committee en de
Bestuursraad

Pagina 34 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

3 4

Financier

3 4 1

Inzicht in de financien

budgettair beetd

Budaettaire kaders Belastingdienst 2020

Uitgaven xC 1 000
Stand Rijksbegroting IX

Begroting

Begroting

2020

2020

artikel 1

artikel 9

Uitgaven
Apparaat DGBD

2 944 639

440 852

Personeel

2 109 698

404 202

Eigen personeel

1 868 318

397 079

externe inhuur

6^

overig personeel

233 664
7 716

Materieel

339 332

6 669

22 188

5 145

_

Materieel ICT

BIjdrage aan SSO s
overig materieel

155

199 745

0

117 399

1^

Bekostiaing

6 178

0

Overige bekostiging

6 161

0

17

0

245
245

0
0

Programma DGBD

Overige programma uitgaven
Garanties

procesrisico s
Biidraae aan ZBO s RWT’s

14 908

0

Waarderingskamer

1 953

0

Kadaster

1 971

0

Kamer van Koophandel

4 270

0

Overige ZBO s RWT s

6 714

0

Biidraae aan international oroanisaties

437

0

Internationale Douaneraad

175

0

Overige Internationale organisaties

262

0

Oodrachten

258 961

27 881

ICT opdrachten

209 043

3 769

Overige opdrachten

49 918

24 112

Biidraae aan aaentschaopen

104 880

Logius

104 690

2AOO
0
0
2 100

CIBG

190
0

Overige

110 000
110 000

0
0

934 075

605

43 094

605

derden

11 104

overige apparaatontvangsten

31 990

605
0

890 981

0

474 377

0
0
0

Rente

Belasting

en

Invorderingsrente

Ontvangsten
Apparaatontvanasten

apparaatontvangsten verrichte werkzaamheden

Programma

Belasting

en

invorderingsrente

Ontvangsten boetes en schikkingen
Ontvangsten kosten vervolqinq
Tabel

budgettair overzicht 2020 DGBD

203 777

212 827
x € 1

000

bron

Miljoenennota 2020

Pagitia 35 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

Nadere onderverdeling per dienstonderdeel
Hieronder vindt u de interne uitwerking van de externe begroting uitgesplitst naar

de dienstonderdelen

met een focus op 2020 De budgetstanden zijn van de door
HDFEZ in VT goedgekeurde standen van het 1® budgetmoment 2020 van de

Belastingdienst

de zogenaamde derde budgetbrief 2020

Het verschii 2020 in de onderstaande tabei

jaar ingeiopen moeten worden

regei concernkader zai gedurende het
en regels in

of via het reguiiere begrotingsproces

het voorjaar ingepast worden

pudget per Dp
Concernkader

wm

mm

mm

20 906

46 784

36 054

619

15 773

CFD

436 076

406 776

397 235

387 459

386 950

GO

231 986

230 758

230 524

224 529

222 518

MKB

520 665

503 022

501 770

493 973

491 253

PDB

151 568

146 931

147 061

137 778

138 232

FIOD

139 943

143 932

143 125

140 386

140 386

72 435

65 180

63 478

61 716

61 716

206 961

188 699

168 694

150 985

145 098
70 118

Toesiagen
CAP
CAP Concern

88 352

91 766

92 194

77 604

KIS

117 904

96 452

90 542

84 467

84 285

IV

572 679

491 013

482 861

470 995

470 793

IV BD bescheiden

39 212

40 413

39 206

35 506

35 506

UCA

34 564

33 101

32 325

32 165

32 165

CKC

85 217

71 178

70 585

70 125

69 884

Switch

14 692

3 314

2 816

2 816

2 816

Vaktechniek

17 311

17 716

17 716

17 716

17 716

DFA

32 410

27 158

27 169

26 675

26 675

Communicatie

21 450

20 469

19 968

20 048

20 048

Bureau DG

2 255

2 109

1 966

1 966

1 966

UHB

7 842

7 271

7 271

7 271

7 271

CD oap

8 941

7 811

7 811

7 811

7 811

D

15 488

15 111

15 111

15 111

15 111

I

S

5 837

5 416

5 416

5 318

5 318

C

F

24 886

17 429

15 482

15 232

14 482

FJZ

13 896

14 217

14 217

14 217

14 217

BIA

2 757

2 757

2 061

2 061

2 061

Douane

430 809

440 900

441 654

439 154

435 554

Totaal

3 275 230

3 044 115

3 002 204

2 942 465

2 935 723

IV

Werklastanaivse
Aan de hand van de notitie

werkpakketreductie heeft overleg plaatsgevonden in de

Bestuursraad van juni 19 over enerzijds de haalbaarheid van doelstellingen van de

werkpakketreductie en anderzijds alternatieve indicatoren waarmee inzicht kan
worden gegeven over de voortgang van de vernieuwingsprojecten en de

vernieuwing als geheel Ten aanzien van de werkpakketreductie is afgesproken met
een werklastanalyse te komen waarin onder meet de formatie financien en
werklast in samenhang worden bezien Deze analyse wordt in het najaar van 2019
opgeleverd aan de hand van een in samenwerking met HDFEZ opgesteld factsheet
In de onderstaande tabei is de meerjarige ontwikkeling opgenomen van het
formatieve kader van de dienstonderdelen die specifiek in de notitie

werkpakketreductie zijn benoemd

Pagina 36 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

7 000

6 000

S 000
MKB
L

•P

PDB

4 000

c

•Toeslagen ind uik

I
S

CAP

3 000

KIS inc

uzkl

IV [ind inhuur

2 000

1 000

0
2019

2020

2021

2022

2023

2024

Figuur meeijarige ontwikkelingen formatief kader

in fte s

Bestedinasplannen
De voortgang op de bestedingsplannen wordt op het moment in het VT
directeurenoverleg besproken Onderdeel hiervan is de voortgang op de gesteide

doeien

maar ook de finandeie uitputting en de prognose op de beschikbaar
gesteide middeien op niveau van het bestedingspian Tevens krijgt FEZ
maandeiijks enkeie rapportages over een deei van de bestedingsplannen In de
reguiiere P C q dus hebben de bestedingspiannen op dit moment al een plek onder
de noemer Beheerst Vernieuwen In de VMR zijn ook de KPI s die bij de
bestedingspiannen zijn opgesteid opgenomen Op dit moment ontbreekt aiieen nog
de finandeie uitputting van de bestedingspiannen Inzet is om dit op te gaan nemen
in de finandeie paragraaf in de 4MR

Nog niet bekend is weike bestedingspiannen in 2020 ingediend zuiien gaan worden
Dit hangt ook mede af van de werklastanalyse die momenteei wordt dooriopen
3 4 2

Informatiebehoefte HDFEZ en DGFZ

De informatiebehoefte van FEZ en DGFZ
uit het

voortvioeiend uit het ontwikkeihoofdstuk

intern

jaarpian 2018 krijgt een vervoig via verschiiiende trajecten Vanuit
het programma MI RM is het eindbeeid gepresenteerd in de M staf Flierin wordt een
belangrijk deei van de informatiebehoefte gedekt De stappen die door het
programma in 2020 worden gezet om de programmadoeisteiiingen te reaiiseren
staan beschreven in § 3 3 1 Hierin is ook uitgewerkt op weike wijze wordt
omgegaan met het budget en uitgavenmodei Daarnaast wordt in het kader van het
jaarpiantraject in overieg met FEZ en DGFZ inzicht gegeven in het gewenste
keuzeproces waarop in het jaarpian keuzes worden gemaakt op het gebied van
uitvoering en toezicht inclusief de daarbij gehanteerde kwantitatieve inzichten

Pagina 37 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

3 4 3

Inzicht in flexibiliteit uitgaven
Voor de programma

uitgaven die vallen onder de rubrieken «Bekostiging» en
juridisch verplicht zijn ze vioeien voort uit de

«Rente» geldt dat deze voor 100
Awr en de Invorderingswet 1990

rente

bestuursrecht

uitgaven

en

vanuit de Algemene wet

Verder is de bijdrage aan de

uitgaven bekostiging
Waarderingskamer voor 100
juridisch verplicht op basis van de Wet waardering
onroerende zaken Wet WOZ
Voor het Kadaster en de Kamer van Koophandei
heeft de Belastingdienst samenwerkingsovereenkomsten voor gegevensuitwisseling
die worden gebruikt bij de uitvoering van taken van de Belastingdienst De uitgaven
zijn 100 juridisch verpiicht
Voor de programma

uitgaven van de Belastingdienst

met uitzondering van de
geldt dat deze niet allemaal als
100
juridisch verplicht zijn aan te merken Deels zijn er wel contracten gesloten
bijvoorbeeld ten behoeve van ICT en of andere benodigde diensten voor de
uitvoering van de primaire processen van de Belastingdienst Naar inschatting zal
het niet juridisch verplichte bedrag per 1 januari 2020 € 154 5 min bedragen
Voorbeelden hlervan zijn verlenging van licentles en onderhoudscontracten voor

rubrieken bekostiging

rente en waarderingskamer

software en hardware

Een ander voorbeeld zijn de uitgaven voor papieren
dienstveriening brieven aan burgers en bedrijven Over het aigemeen geldt wel dat
de niet juridische verplichte uitgaven noodzakelijk zijn voor een goede uitvoering
van de primaire processen bijvoorbeeld uitgaven ten behoeve van het
berichtenverkeer met burgers en bedrijven of het jaarlijks verlengen van licenties

3 4 4

Inzicht in verplichtingen
In 2020 werkt de Belastingdienst aan een sluitend overzicht van verplichtingen

sluitende verplichtingenadministratie

verkregen kan worden

waarmee

een

inzicht in de budgetflexibiliteit

Zie ook 3 4 3

Einde 2018 bleek dat de Belastingdienst haar verplichtingenplafond substantieel
overschreden had op een moment dat er geen effectieve bijsturing
was

Om dit in het vervolg te voorkomen

meer

mogelijk

worden meerdere acties ondernomen

De ene actie betreft het begroten en toelichten van de te realiseren verplichtingen in
het jaarplan

Onderstaande tabel maakt inzichtelijk welke verplichtingen in welke

omvang naar verwachting aangegaan worden Op deze wijze worden de grote aan te
gane verplichtingen vooraf in kaart gebracht en kan gedurende het jaar de

voortgang gevolgd worden en kan

indien

nodig bijgestuurd worden

De andere actie is zorgen dat gedurende de uitvoering van het begrotingsjaar inzicht
bestaat in het vermoedelijk beloop van de verplichtingen

zodat er waar nodig tijdig
bijgestuurd kan worden Vanaf 2020 starten de dienstonderdelen met het
rapporteren over de realisatie en prognoses op verplichtingen Dit vindt plaats door
in VMR rapportages en aan het einde van het jaar in het maandelijkse budgettaire
beeld
naast het actuele vermoedelijke beloop voor de kasuitgaven
ook het
vermoedelijke beloop van de verplichtingen op te stellen HDFEZ zal in overleg met
DGBD C F de logische momenten hiervoor afspreken en denkt hierbij in ieder geval
aan het budgettaire beeld
t m 30 September voor de 2e 4MR die tevens landt in de
2e suppletoire begroting en t m 31 oktober voor de mutaties in de Veegbrief

Pagina 3S van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

In het door FEZ aangeleverde format wordt gevraagd om de verplichtingenstanden

per 4 maanden over 2020 Ten tijde van het opstellen van dit jaarplan is nog
onvoldoende informatie beschikbaar om de standen per 4 maanden onderbouwd in
te vullen

De Beiastingdienst is momenteel bezig met het opschonen van de

verplichtingenadministratie en zai vanaf 2020 starten met rapportages op over de
verplichtingen op maandeiijkse basis Zoals besproken in de Stuurgroep
verplichtingenbeheer is een onderbouwde verpiichtingenraming met Voorjaarsnota
2020 voorzien

Verpliehtlnflen

Ontwerpbegroting 2020

Apparaat DGBD

Verpiichtingen

2 864 839

Personeel

2 029 898

Eigen personeel
externe inhuur

2 029 898

overiq personeel

7 716

Materieel

233 664

332 739

Materieel ICT

22 188

Biidraqe aan SSO s
overiq materieel
Proqramma DGBD
Bekostiqing

Overiqe bekostiqing
Overiqe proqramma uitqaven

199 745

117 399

6 178
6 161
17

Garanties

245

procesrisico s

245

Biidraqe aan ZBO s RWT s

Waarderinqskamer

14 908
1 953

Kadaster

1 971

Kamer van Koophandel

4 270

Overiqe ZBO s RWT s

6 714

BHdrage aan international oraanisaties

437

Internationale Douaneraad

175

Overiqe Internationale orqanisaties

262

Qpdrachten

258 361

ICT opdrachten

209 043

Overiqe opdrachten

49 918

Biidraoe aan aaentschappen

104 880

Log us

104 690

CIBG

190

Overiqe
Rente

Belastinq

110 000
en

Invorderinqsrente

110 000

Pagitia 39 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

3 4 5

Nadere onderverdeling eigen personeel
In de onderstaande tabel is de goedgekeurde meerjarige formatie

stand 3®

budgetbrief 2019 opgenomen
2020

SCmatie

2021

2022

2023

2024

2025

CFD

1 145

1 145

1 146

1 147

1 147

1 147

GO

2 491

2 483

2 481

2 417

2 396

2 396

MKB

6 693

6 489

6 472

6 371

6 336

6 336

PDB

2 024

2 002

2 002

1 859

1 866

1 858

Douane

5 646

5 631

5 631

5 631

5 631

5 631

FIOD

1 506

1 560

1 558

1 531

1 531

1 531

946

919

891

862

862

862

3 147

2 883

2 568

2 292

2 200

2 200

Toeslagen
CAP

KIS

1 214

1 026

957

870

869

869

IV

2 841

2 775

2 760

2 762

2 760

2 760

SSO FMI

244

241

239

237

237

237

SSO O

721

673

667

660

657

657

64

30

30

30

30

30

Vaktechniek

146

151

151

151

151

151

DFA

279

279

279

273

273

273

Communicatie

134

135

133

131

131

131

Bureau DG

29

27

25

25

25

25

UHB

62

59

59

59

59

59

46

48

48

48

48

48
58

P

Switch

CD O

P

56

58

58

58

58

I

S

38

40

40

39

39

39

C

F

120

137

137

137

137

137

FJZ

55

58

58

58

58

58

BIA

18

18

20

20

20

20

29 664

28 866

28 410

27 668

27 520

27 512

IV

D

Totaal

De meerjarige kneipunten in de formatie zitten met name bij de dienstonderdelen

forse werkpakketreductie is ingeboekt maar waar de reaiisatie van de
besparingen achterbiijft bij de hieraan gekoppeide taaksteiiing Een aantai
dienstonderdeien CAP MKB Particuliers KI S Toesiagen IV is gevraagd om een
werklastanaiyse te maken en aan te geven wat haaibare maatregeien zijn in relatie
tot een reaiistische werkpakketreductie bij deze dienstonderdeien zie § 3 4 1
Voor
de onderdeien waarvoor in 2020 ai substantieie probiematiek wordt verwacht zai in
2019 ai naar een opiossing moeten worden gezocht Dit traject loopt op dit moment
waar een

3 4 6

Nadere onderverdeling bezetting
In de onderstaande tabei wordt

naast de formatie

ook zicht gegeven op de

bezetting ambteiijk personeei en de prognose daarvan richting eind 2019 begin
2020
Formatie en

bezetting
in fte

GO

J

Formati^

Bezetting

201|

sep 19

Prognose

Formatie

20

2020

begin

2 431

2 377

2 459

2 491

MKB

6 957

6 762

6 778

6 693

Particulieren

2 186

2 159

2 262

2 024

CAP

3 264

3 020

3 030

3 147

Pagina 40 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

S

1 267

945

1 267

1 214

Douane

5 554

5 277

5 335

5 646

FIOD

1 410

1 399

1 455

1 506

924

876

956

946

2 935

2 866

2 911

2 841

F

103

105

110

120

FJZ

55

52

63

55

D

56

61

71

56

UHB

57

62

57

62

O

P

50

36

50

46

I

KI

Toeslagen
IV

C
IV

S

38

40

39

38

BDG

32

23

29

29

BIA

18

14

15

18

VT

139

126

149

146
279

DF A

242

215

231

CDC

148

138

137

134

FaMI

244

229

238

244

1 110

1 006

1 030

1 145

743

748

743

721

64

300

345

64

29 759

29 664

CFD

sso oap

oud 10

Switch

4

Overig
Totaal
Brvn

30 026

28 838

P004 formatie en bezetting Belastingdienst 2019

Bl center

Er wordt gestuurd op een bezetting per 2020 die hoger is dan de formatie 2020 Op
die manier kunnen de personeelsbewegingen opgevangen worden In 2020 wordt

nog forse uitstroom voorzien Voorts is in 2020 de formatie lager dan in 2019 De
verwachting is dat de bezetting in de eerste twee maanden van 2020 in lijn zal gaan
komen met de formatie van 2020 Periodiek wordt via de PaC cydus
DG Rapportage en 4MR de instroom uitstroom en bezetting gemonitord
3 4 7

Externa inhuur

Op basis van de budgetstanden bij de begroting 2020 zijn de volgende uitgaven
voor inhuur externen geraamd

I

2020

2021

2022

2023

240 632

155 512

137 808

125 837

2024
125

837|

Ais Belastingdienst dienen we aan te siuiten aan de zogenaamde Roemer

houdt in dat het bedrag van inhuur minder dient te zijn dan 10

van

norm

Dit

de totale

personeelskosten Op basis van de budgetten uit de ontwerpbegroting is het
percentage op dit moment 9 6
geraamd voor 2020 Ervaring leert dat door diverse
budgetmutaties gedurende het jaar voor bijvoorbeeld bestedingsplannen maar ook
budgetmutaties door verschuiving van eigen personeel naar inhuur externen dit
percentage omhoog gaat Voor 2020 wordt dus ook verwacht dat de norm wordt
overschreden In het kader van comply or explain betekent dit dat de
Belastingdienst in dat geval ook aan de Kamer moet uitleggen dat de organisatie
gelet op de opgelegde taken en onderbezetting ten opzichte van de formatie
afhankelijk is van externe inhuur en uitzendkrachten voor de uitvoering van taken

Pagina 41 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

3 4 8

Meerjarenplanning investeringen
Investerinaen huisvestina

Huisvesting wordt steeds meer een instrument om medewerkers te binden en te
boeien vanuit de mix bricks

bytes

apparaat onafhankelijk werken

behaviour in relatie tot tijd

TPAW

piaats

en

Klaar zijn voor de toekomst blijft belangrijk

Nieuwe manieren van werken zoals scrummen en agile werken raken steeds meer

ingeburgerd
van

Activiteiten veranderen daarbij niet zozeer

maar

wel de samenstelling

de teams en de manier van samenwerken

De huisvesting moet op deze ontwikkelingen in kunnen spelen De komende jaren
worden daarbij gekenmerkt door een toenemende vraag naar slagvaardigheid en

flexibiliteit

gecombineerd met steeds strikter wordende kaders

Met het opstellen van de huisvestingsnota wordt uitgegaan van de onderstaande

prioriteitscriteria
Uitvoering is strikt noodzakelijk in verband met gevaar voor veiligheid en

gezondheid van de medewerkers
Uitvoering is strikt noodzakelijk vanwege gevaren voor de continuiteit van de
bedrijfsvoering
De masterplannen worden gerealiseerd
Reeds gedane verplichtingen aan de markt worden uitgevoerd
Bij de totstandkoming van de Huisvestingsnota stemt SSO CFD met de overige
dienstonderdelen binnen de Belastingdienst af in de Stuurgroep Huisvesting

De huisvestingsnota komt ter besluitvorming op tafel in het DTBD en besluitvorming
aldaar vormt de basis voor prioritering
In tegenstelling tot eerdere jaren is de huisvestingsnota niet langer een

ex

post

onderbouwing van de component huisvestingkosten in de begroting van de
Belastingdienst De begroting van de huisvestingskosten komt tot stand op basis
van een pxq onderbouwing op productniveau waarbij de budgettaire inpasbaarheid
conform reguliere P C cyclus wordt beoordeeld en besproken
Investerinaen IV
Zie hiervoor § 3 2 5

3 4 9

Betaaltermijn facturen
De norm voor betaaltermijn facturen voor 2020 is minimaal 95

dagen

betaald binnen 30

Dit is in voorgaande jaren ook gerealiseerd Voor de eerste 8 maanden van

2019 is er 98 2

binnen 30 dagen betaald

Pagina 42 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

3 4 10

Belastingontvangsten
Loan sn
inkomstsnsbela sting
Omzetbeia sting

Zbrgpramiss
Prenniea

volkatratzakeringen
Premies

werknemersverzekeringen
Vennootschapsbeta sting
Accijnian
Overdrachts en
assurantiebeia sting

Dividendbelasting

Belasiingen op cen
milieugrondsfag
Motorr jtij igsn beia sti ng
Invoeirecht

n

BPM

Verhuurderheffing
Schenk

en

erfbelasting

Bankbela sting

Overg
0

20

40

60

30

Miljardcn euro s

Volgens de Miljoenennota 2020 ontvangen het Rijk de Sociale Fondsen en het
Zorgverzekeringsfonds in 2020 circa 305 miljard euro aan beiastingen en premies
De Belastingdienst brengt daarvan ongeveer 285 miijard in de Schatkist®
De continui teit van deze ontvangsten is afhankeiijk van het goed functioneren van
de heffings en inningsprocessen van de Beiastingdienst maar ook van externe
factoren De Belastingdienst schenkt veei aandacht aan het monitoren van de
heffings en inningsprocessen en aan het in kaart brengen van mogelijke risico s
voor de beiastingontvangsten
De door de Belastingdienst gereaiiseerde belasting

en premieontvangsten worden
maandeiijks vergeleken met de referentieiijn van de directie AFEP de jaarraming
vertaaid naareen maandeiijks kaspatroon Afwijkingen kunnen te maken hebben

met wijzigingen of incidenten in de uitvoering en de handhaving

met aangifte

of

betaaigedrag van bedrijven en burgers maar ook met macro economische
ontwikkeiingen In 2020 gaat de Beiastingdienst door met het systematisch
verzamelen en ter beschikking stellen van informatie die reievant is voor de
belastingraming Dit betreft zowei cijfermatige gegevens over heffing en inning als
kwaiitatieve informatie over proceswijzigingen en eventuele incidenten in de
uitvoering

®

De overige 20 miljard betreft nominale zorgpremies die door zorgverzekeraars worden geind

Pagina 43 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

3 5

Integrale veiligheid

3 5 1

Integrate beveitiging
Op het gebied van integrale beveiliging wordt ingezet op de volgende onderwerpen
Het behalen van de beveiligingsdoelstellingen zoals deze zijn opgenomen in het
integraai Beveiligingsbeieid Belastingdienst iBB Het iBB is een nadere
uitwerking van Voorschrift Informatiebeveiiiging Rijksdienst Bijzondere
Informatie VIRBI en de Baseline Informatiebeveiiiging Rijksdienst Overheid
BIR BIO

Uitvoering van risicoanaiyses om noodzakeiijke beveiligingsmaatregeien vast te
stellen of te herijken
Het per directie in kaart brengen dat er voldoende

beveiligings

maatregelen

zijn getroffen om de mogelijke bedreigingen afdoende het hoofd te bieden van
de te beschermen belangen

TBB

en

kritische processen

Het per directie in kaart brengen van voor agressie en geweld kwetsbare

functies Tevens inventariseren

actualiseren van de fysieke

hard

en

soft

gedragsmatige
beschermingsmaatregelen
Borging van een registratie van ernstige incidenten in het primaire proces of in
relatie tot de bedrijfsdoelstellingen bijv maatregelen of verbeteringen n a v
incidenten status en werking van verbetermaatregelen
Borging van het beveiligingsbewustzijn van medewerkers management van
eventuele bijzondere functies of doelgroepen
Borging van de actualiteit van de lijst met vertrouwensfuncties kritische functies
en de aanwezigheid van geldige Verklaringen van Geen Bezwaar VGB s
voor
alle medewerkers op vertrouwensfuncties
De knelpunten bij de Logische toegangsbeveiliging

LTB

waaronder de IDU

procedure Indien aanwezig wordt gevraagd om de grootste risico s te
vermelden en op welke wijze men stuurt op de mitigerende maatregelen
In hoeverre wordt is informatiebeveiiiging meegenomen in de contracten met
in en externe dienstenleveranciers en de controle daarop
Op het gebied van digitale spionage de naleving op het
informatiebeveiligingsbeleid op risicovolle dienstreizen in het buitenland of bij
bezoek van buitenlandse delegates bij uw dienstonderdeel inclusief eventuele
knelpunten en gesignaleerde risico s
De vormgeving en naleving van de VIRBI binnen dienstonderdelen inclusief het
rapporteren over knelpunten
3 52

Databeheersing
De Belastingdienst werkt met grote hoeveelheden gegevens van en over burgers en

bedrijven Deze gegevens moeten met de vereiste kwaliteit effectief en efficient
ingezet kunnen worden in de primaire en ondersteunende bedrijfsprocessen Maar
ook op een wijze waarmee tegemoet gekomen wordt aan de eisen van wet en
regelgeving op het gebied van privacy en gegevensbescherming
informatie beveiliging en transparantie en openbaarheid
Op het terrein van databeheersing worden de volgende onderwerpen opgepakt
Een nadere invulling geven aan de invulling van de Chief Data Officer rol door
kaders voor datagovernance op te stellen
Het opstellen van een data agenda waarin inzicht en overzicht van activiteiten
rond het thema data worden opgenomen

Pagina 44 van 45

1198140

00001

Werkplar 2020 Belastingdienst

Het uitvoeren van datamanagementmaturityscans

DMM

scans

bij de

dienstonderdelen om het volwassenheidsniveau van data management binnen de

Belastingdienst vast te stellen
kunnen worden opgesteld
3 53

op basis waarvan benodigde verbeteracties

Business Continuitelt Management BCM

Op het gebied van BCM wordt ingezet op de volgende onderwerpen
Een streven naar tenminste niveau 3 van het volwassenheidsmodel BCM
Het uitvoeren of actualiseren van business impact analyses voor de kritische

bedrijfsprocessen
Het opstellen en actualiseren van alle hersteiplannen voor alle onderdelen van
kritische bedrijfsprocessen
Het opstellen of actualiseren van het Continuiteitsplan herstelstrategie
Het testen van het Conti nuiteitsplan en de hersteiplannen
Het hebben van een managementsysteem conform ISO22301 en het hebben
van een

rapportage op basis hiervan

Het minimaal jaarlijks oefenen van de crisismanagementteams

3 54

Gegevensbescherming privacy
De Belastingdienst moet waar van toepassing en noodzakelijk voldoen aan
gegevensbescherming privacy door het continu toepassen van de vereisten uit de
Algemene verordening gegevensbescherming AVG en de Wet politiegegevens
Wpg Het ontbreekt momenteel aan een voor de Rijksoverheid toepasbaar
normenkader privacy Daarom heeft de Belastingdienst controls ontwikkeld Op het
gebied van gegevensbescherming wordt ingezet op de volgende onderwerpen
Implementatie van de controls voor de AVG
Nadat het Rijksbreed te gebruiken normenkader beschikbaar is sluit de
Belastingdienst daarop aan

Pagina 45 van 45

1198140

00001