Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

29 544

Arbeidsmarktbeleid

Nr. 1044

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 maart 2021
In mijn brief van 6 juli 2020 heb ik aangekondigd dat ik samen met sociale
partners, UWV, Belastingdienst, Verbond van Verzekeraars en met
betrokkenheid van zelfstandigenorganisaties, zal uitwerken hoe het
voorstel van de Stichting van de Arbeid (hierna: de Stichting) voor een
verzekeringsplicht voor zelfstandigen tegen het arbeidsongeschiktheidsrisico op een uitvoerbare, betaalbare en uitlegbare wijze kan worden
ingericht.1 In deze brief schets ik de voortgang van de uitwerking van deze
verplichte verzekering voor zelfstandigen2 tegen het arbeidsongeschiktheidsrisico.
Op punten vordert de uitwerking gestaag, maar er zijn uitdagingen inzake
de potentiële averechtse selectie-effecten en de uitvoerbaarheid van het
voorstel van de Stichting. Laatstgenoemde uitdaging noopt tot een andere
aanvliegroute, waarbij wordt gekeken naar wat in de uitvoering wel kan. Ik
ga daarbij als startpunt uit van een verzekering (uitsluitend) voor
winstgenieters, en maak inzichtelijk of, hoe en wanneer de verschillen met
het door de Stichting geadviseerde overbrugd kunnen worden.
Deze brief bevat de volgende onderdelen. Als eerste zal ik kort stilstaan bij
de voorgeschiedenis van de verzekeringsplicht en de achtergrond van
deze brief. Vervolgens ga ik in op het proces dat het kabinet samen met
beoogde uitvoerders, sociale partners en zelfstandigenorganisaties
doorloopt en heeft doorlopen. Daarna ga ik in op de resultaten daarvan en
de vervolgstappen die ik wil gaan zetten voor de nadere uitwerking van
deze verplichte verzekering.

1
2

kst-29544-1044
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Kamerstuk 32 043, nr. 520.
Het advies van de Stichting gaat uit van een verzekeringsverplichting voor onder andere
zelfstandigen zonder personeel en sluit bepaalde groepen, zoals zelfstandigen met personeel,
uit van de verplichting. In deze brief wordt de groep waarop de verzekeringsverplichting ziet –
tenzij anders aangegeven – voor de leesbaarheid aangeduid als «zelfstandige».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 544, nr. 1044

1

Tot slot ga ik in op de motie van het lid Asscher c.s., die verzoekt om te
onderzoeken hoe kan worden gewaarborgd dat de kosten van de
verzekering niet worden doorvertaald in een navenant slechtere nettoinkomenspositie van de zelfstandige.3
1. Inleiding en voorgeschiedenis
In het Pensioenakkoord heeft het kabinet met onder meer sociale partners
afgesproken dat er een verplichte verzekering voor zelfstandigen moet
komen.4 Het doel van die verplichting is meerledig. Het biedt een
financieel vangnet voor zelfstandigen die arbeidsongeschikt raken en
draagt er daarmee aan bij dat elke werkende zich kan verzekeren tegen het
risico om arbeidsongeschikt te raken. Het voorkomt daarnaast dat risico’s
worden afgewenteld op het collectief, waarbij niet-verzekerde zelfstandigen bij arbeidsongeschiktheid in de met publieke middelen gefinancierde bijstand terecht komen. Ten slotte draagt het bij aan het gelijker
trekken van de bescherming en behandeling van zelfstandigen en
werknemers. Dit draagt er bovendien aan bij dat de aard van het werk
meer leidend zal worden bij de vraag of arbeid als zelfstandige of als
werknemer wordt verricht, en niet de kosten die verbonden zijn aan de
juridische vorm waarin de arbeid wordt aangeboden.
Het kabinet heeft de Stichting gevraagd om te adviseren over de invulling
van de verplichte verzekering. In maart 2020 heeft de Stichting haar advies
«Keuze voor zekerheid» uitgebracht. Het advies is niet alleen tot stand
gekomen namens de vaste werkgevers- en werknemersorganisaties in de
Stichting, maar ook de zelfstandigenorganisaties Platform Zelfstandige
Ondernemers (PZO) en FNV Zelfstandigen zijn daar door de Stichting bij
betrokken. Daarnaast heeft de Stichting gesprekken gevoerd en bijeenkomsten georganiseerd, waarbij ook andere zelfstandigenorganisaties zijn
uitgenodigd om mee te praten over de verzekeringsplicht.
Deze zomer heeft het kabinet het advies van de Stichting omarmd.5 De
voorgestane invulling biedt enerzijds extra bescherming aan zelfstandigen
en biedt anderzijds keuzevrijheid aan de zelfstandigen waar dat passend
is. Deze invulling – waarin solidariteit tussen zelfstandigen en keuzevrijheid voor zelfstandigen beide als uitgangspunt dienen – zorgt ook voor
uitdagingen, gezien de doelstelling van een uitvoerbare, betaalbare en
uitlegbare regeling.
Als onderdeel van de beleidsvoorbereiding heb ik in de zomer van 2020
aan UWV en de Belastingdienst – de beoogde uitvoerders – gevraagd om
hun eerste indruk van de uitvoerbaarheid van het advies te geven.6 Hieruit
kwam naar voren dat juist de onderdelen van de voorgestane verzekering
die inspelen op de heterogeniteit van de groep zelfstandigen en die
daarom keuzes aan die zelfstandigen bieden, leiden tot uitvoeringstechnische complexiteit voor UWV en de Belastingdienst.
In het advies van de Stichting wordt een mogelijkheid geboden om op
alternatieve manieren te voldoen aan de verzekeringsplicht. Het Centraal
Planbureau heeft in dat verband aangegeven dat nader onderzoek nodig
is naar een systeem waarbij publieke en private verzekeringen naast
elkaar bestaan,7 vanwege het risico dat er averechtse selectie kan
3

Kamerstuk 29 544, nr. 983.
Kamerstuk 32 043, nr. 457.
5
Kamerstuk 32 043, nr. 520.
6
Bijlage bij Kamerstuk 32 043, nr. 520.
7
CPB (2020) Kansrijk arbeidsmarktbeleid update sociale zekerheid. Den Haag: Centraal
Planbureau, p. 23, Kamerstuk 29 544, nr. 723.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 544, nr. 1044

2

optreden, waarbij de goede risico’s geleidelijk verdwijnen naar de private
markt, waardoor de publieke premie geleidelijk steeds verder stijgt.
Het kabinet is met het advies van de Stichting aan de slag gegaan. Samen
met sociale partners, UWV, de Belastingdienst en het Verbond van
Verzekeraars, en met betrokkenheid van zelfstandigenorganisaties, is de
afgelopen periode gewerkt aan de vraag hoe het voorstel van de Stichting
voor een verzekeringsplicht op een uitvoerbare, betaalbare en uitlegbare
wijze kan worden ingericht. Deze brief biedt een weergave van het proces
dat tot nu toe is doorlopen en de opbrengst daarvan.
2. De uitwerking van de verplichte verzekering
Na het uitbrengen van de kabinetsreactie hebben kabinet, beoogde
uitvoerders en sociale partners de verdere uitwerking ter hand genomen.
Hierbij spreken deze organisaties elkaar in verschillende – technische en
bestuurlijke – gremia.
De technische uitwerking van het Stichtingsadvies concentreert zich
allereerst op het in kaart brengen van de hoofdonderdelen waar het
advies van de Stichting nog geen – of nog niet uitputtend – invulling heeft
gegeven aan de verzekering. Daarnaast richt de uitwerking zich op het
onderzoeken of de invulling die uit het voorstel vloeit uitvoerbaar,
betaalbaar en uitlegbaar is. Indien dit niet het geval is, wordt onderzocht
of een alternatief wel aan deze voorwaarden voldoet.
In dit proces zijn openstaande punten en vragen grofweg geïdentificeerd
langs zeven hoofdonderwerpen:
– De kring van verzekerden (waaronder de opt-out);
– De premie-inning;
– Het overgangsrecht;
– De uitkering en het uitkeringsregime;
– De claimbeoordeling;
– De re-integratie; en
– De betaalbaarheid en overige financiële punten.
Bij de uitwerking van deze onderwerpen is het Stichtingsadvies als
uitgangspunt genomen. In paragraaf 3 van deze brief ga ik in op de
voortgang die geboekt is op deze hoofdonderwerpen.
3. De invulling van de verplichte verzekering
Deze paragraaf gaat in op de stappen die zijn gezet en biedt tevens een
weergave van de stappen die nog worden gezet.
3.1 Achtergrond bij de invulling
Bij de uitwerking van een verplichte verzekering houdt het kabinet drie
doelen voor ogen, die ook hun weerslag hebben gevonden in het
Stichtingsadvies. Het is wenselijk dat de verzekering solidariteit organiseert tussen zelfstandigen, keuzevrijheid biedt om recht te doen aan de
heterogeniteit van de populatie zelfstandigen en daarnaast uitlegbaar en
uitvoerbaar is.
Het kabinet onderschrijft het belang van deze drie doelen, maar constateert ook dat er een spanningsveld tussen deze doelen zit. Zo sluit
keuzevrijheid – bijvoorbeeld via een opt-out – aan bij de diversiteit in
behoeften onder zelfstandigen, maar kan het ook leiden tot minder
solidariteit. Dat is de reden dat de Stichting ook geadviseerd heeft om de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 544, nr. 1044

3

opt-out te clausuleren, maar dat betekent evenwel een complicerende
factor in de uitvoering.
Bij de vormgeving van de verplichte verzekering zal dus een optimum
gezocht moeten worden tussen deze drie doelen en dat vergt tijd en
weging. Dat speelt bij de uitvoerbaarheid voor de beoogde uitvoerders en
bij het vraagstuk omtrent potentiële selectie-effecten. Deze uitdagingen
raken ook de kring van verzekerden, de premie-inning, het overgangsrecht
en de betaalbaarheid. Op die hoofdonderdelen zijn in de uitwerking
stappen gezet (zie hieronder onder «kring van verzekerden, premie-inning
en uitkeringsgrondslag»), maar die uitwerking loopt verhoudingsgewijs
achter bij de stappen die zijn gezet bij de uitwerking van de uitkering, het
uitkeringsregime en de claimbeoordeling.
3.2 Kring van verzekerden, premie-inning en uitkeringsgrondslag
De kring van verzekerden in het Stichtingsadvies houdt rekening met de
diversiteit van de groep verzekerden. Zelfstandigen zonder personeel,
directeur-grootaandeelhouders (DGA-ers) zonder personeel, resultaatgenieters en meewerkende echtgenoten zijn bij default publiek verzekerd. Zij
kunnen ervoor kiezen om een andere passende verzekering af te sluiten
bij een private verzekeraar. Dat is slechts toegestaan indien zij voldoen
aan de gestelde voorwaarden: die private verzekering moet ten minste
dezelfde dekking bieden als de publieke standaardverzekering, tegen ten
minste dezelfde premie en met toegang tot de verzekering en een
uitkeringsrecht tot de AOW-gerechtigde leeftijd (hierna: het toetsingskader). Van de verzekeringsplicht zijn uitgezonderd: gemoedsbezwaarden
(conform de motie van de leden Stoffer en Bruins8) en zelfstandigen en
DGA-ers die personeel in dienst hebben. De Stichting geeft aan dat het
een – nog te maken – politieke keus is om de agrarische sector uit te
sluiten van de verzekeringsplicht. Daarnaast moeten keuzes worden
gemaakt over het overgangsrecht voor reeds privaat verzekerde zelfstandigen en wordt bekeken of het mogelijk is zelfstandigen met personeel bij
de invoering van de nieuwe verzekering de mogelijkheid te bieden in te
stromen in de publieke verzekering.
UWV en de Belastingdienst hebben in hun eerste indruk bij het Stichtingsadvies aangegeven dat de geadviseerde kring van verzekerden leidt tot
grote uitdagingen en obstakels voor de uitvoering, onder andere bij de
(grondslag voor) premie-inning en het bepalen van de grondslag van de
uitkering.9 Vanwege de complexiteit en de zorgvuldigheid die de
uitvoering van de afbakening vereist, vergt de uitwerking hiervan tijd.
Samen met de beoogde uitvoerders en de sociale partners zijn de
afgelopen maanden uitvoeringsvraagstukken uitgediept. Helaas heeft dit
vooralsnog niet geleid tot de afgeronde vormgeving van een betaalbare,
uitlegbare en uitvoerbare uitwerking van het Stichtingsadvies. Dit heeft
genoopt tot een andere aanvliegroute, om zo voortgang te bereiken in de
uitwerking van de verzekeringsverplichting.
Die andere aanvliegroute was wenselijk als gevolg van de bijgevoegde
impactanalyse van de Belastingdienst10. Deze impactanalyse heeft de
Belastingdienst in november afgerond en gaat in op de knelpunten en de
complexiteit in de uitvoering van de publieke verzekering door de
Belastingdienst. Hierbij geeft de Belastingdienst aan dat het Stichtingsvoorstel voor hen onuitvoerbaar is. Deze impactanalyse heeft niet het
karakter van een uitvoeringstoets.
8

Kamerstuk 32 043, nr. 470.
Bijlage bij Kamerstuk 32 043, nr. 520.
10
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 544, nr. 1044

4

Dit signaal stelt het kabinet in staat om, in samenwerking met de sociale
partners, op voorhand de complexiteit in de uitvoering te wegen en mee
te nemen in de uitwerking van een verzekeringsverplichting. Ik ben dan
ook met de Belastingdienst, en gelijktijdig met UWV, over de impactanalyse in gesprek gegaan en ik heb geconstateerd dat het op deze wijze
uitwerken van het Stichtingsvoorstel gemoeid gaat met verschillende
uitvoeringsvraagstukken, waardoor invoering binnen afzienbare termijn
niet haalbaar is.
Het belang van een verplichte verzekering voor zelfstandigen tegen
arbeidsongeschiktheid is echter onverminderd groot. Daarom heeft het
kabinet gekozen om het vraagstuk vanuit een andere route te benaderen,
waarbij de focus ligt op wat wel haalbaar is. De gesprekken met UWV en
de Belastingdienst leiden tot de volgende tussenstand: naast het
Stichtingsadvies schetst de impactanalyse van de Belastingdienst twee
andere mogelijkheden, die elk hun eigen problematiek met zich
meebrengen. Ten eerste is dat een voorziening tegen het arbeidsongeschiktheidsrisico voor zelfstandigen. Bij deze voorziening staat geen
premie tegenover een uitkering bij arbeidsongeschiktheid. Deze
mogelijkheid past niet in het kader dat is meegegeven in het Pensioenakkoord en werk ik zodoende niet verder uit. Ten tweede is dat een
eenvoudige verzekering voor ondernemers. Hierbij wordt uitgegaan van
een verzekering voor iedereen die winst uit onderneming geniet, zonder
dat daar uitzonderingen op worden gemaakt of keuzemogelijkheden
worden gegeven. Hierbij wordt uitgegaan van een uniform premiepercentage. Daarom wordt uitgegaan van een aan de WIA gelijke, uniforme
wachttijd voordat men recht krijgt op een uitkering, waarbij het publieke
premiepercentage voor elke zelfstandige gelijk is. Deze tweede variant heb
ik gekozen als kansrijk startpunt om van daaruit zoveel mogelijk toe te
werken naar een variant die recht doet aan het voorstel van de Stichting.
Ik merk hierbij op dat ook deze variant veel vraagt van de uitvoerders,
getuige ook de impactanalyse van de Belastingdienst. Dit speelt breder.
Elke variant op een verplichte verzekering tegen het arbeidsongeschiktheidsrisico komt met complexiteit, kent uitvoeringsvraagstukken en kost jaren om van tekentafel naar praktijk om te zetten.
Het startpunt komt voor een deel overeen met het voorstel van de
Stichting. De kring van verzekerden is de groep winstgenieters, wat
aansluit bij een reeds bestaande, in de fiscaliteit afgebakende groep. Een
dergelijke afbakening is daarmee een voordeel in de uitvoering. De groep
winstgenieters is in absolute zin de grootste groep binnen de door de
Stichting gewenste kring van verzekerden. Op belangrijke punten is er
verschil tussen het gekozen startpunt en de door de Stichting voorgestelde afbakening van de kring van verzekerden. Zo maken de mensen die
resultaat uit overige werkzaamheden genieten nog geen onderdeel uit van
de kring van verzekerden. Aan de andere kant zijn zelfstandigen met
personeel wel onderdeel van de kring van verzekerden, terwijl deze groep
is uitgezonderd in het Stichtingsadvies.
Als vervolg op het uitwerken van het bovenstaande startpunt, wil ik
samen met de beoogde uitvoerders, meer gedetailleerd dan hierboven,
inzichtelijk maken waar de precieze (ook meer kwantitatieve) verschillen
zitten met de door de Stichting gewenste kring van verzekerden. Ook wil
ik inzichtelijk maken of – en zo ja hoe, met welke voorwaarden, en per
wanneer – de verschillen met de gewenste invulling van de kring van
verzekerden door de Stichting kunnen worden overbrugd. Daarbij geldt
dat elke toevoeging aan het startpunt extra uitdagingen met zich mee
brengt in de uitvoering. Zo is op voorhand duidelijk dat uitwerkingsopties
waarbij de Belastingdienst en UWV afhankelijk zijn van individuele keuzes

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 544, nr. 1044

5

van zelfstandigen (zoals een te kiezen wachttijd), en uitzonderingen ten
opzichte van nu beschikbare fiscale gegevens, leiden tot extra
complexiteit in de uitvoering. Ik blijf hierbij evenwel uitgaan van wat ik bij
brief van 6 juli 2020 heb aangegeven en waarvoor ik het gekozen startpunt
als meest kansrijke route zie: het kabinet werkt uit hoe het voorstel van de
Stichting voor een verzekeringsplicht voor zelfstandigen tegen het
arbeidsongeschiktheidsrisico op een uitvoerbare, betaalbare en uitlegbare
wijze kan worden ingericht.
3.3 Uitkeringsregime en claimbeoordeling
Samen met de beoogde uitvoerders en sociale partners heb ik onderzocht
hoe aan de uitkering en claimbeoordeling in de publieke verzekering vorm
kan worden gegeven. We zijn reeds goed op weg. De gehanteerde
leidraad is om – conform het advies van de Stichting – zoveel mogelijk uit
te gaan van de WIA. Wanneer de WIA geen soelaas biedt (omdat de WIA
een werknemersverzekering is en dus niet uitgaat van de bijzondere
positie van de zelfstandige), is aansluiting gezocht bij de voorheen
geldende Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ).11
De vormgeving van de uitkering voor zelfstandigen kan er als volgt
uitzien: na ziekmelding van de verzekerde stelt het UWV de eerste
ziektedag vast, verricht de claimbeoordeling, bepaalt daarbij het recht op
en de hoogte van de uitkering en verstrekt deze aan de publiek verzekerde
zelfstandige. Het recht op uitkering kan ontstaan vanaf het 18e jaar en
loopt door tot maximaal de AOW-gerechtigde leeftijd.
De hoogte van de publieke uitkering is in principe gebaseerd op het
inkomen dat de betrokkene als zelfstandige verdiende in het kalenderjaar
voorafgaand aan zijn eerste ziektedag (het refertejaar). De uitkering is
gemaximeerd op 100% van het wettelijk minimumloon (WML). Voor de
vaststelling van het antwoord op de vraag welke (inkomens)bestanddelen
tot het inkomen worden gerekend, wordt uitgegaan van dezelfde
uitkeringsgrondslag als in de WAZ, de definities in het Algemeen
inkomensbesluit socialezekerheidswetten en de fiscale begrippen.
Mocht dat gunstiger zijn, dan is niet het inkomen in het refertejaar, maar
het gemiddelde inkomen van de vijf jaar voorafgaand aan de arbeidsongeschiktheid bepalend voor de hoogte van de uitkeringsgrondslag.12 Deze
middelingsregeling heeft als doel het fluctuerende inkomen van zelfstandigen op te vangen. Hierdoor is de uitkering minder afhankelijk van één
slecht jaar. Bij de nadere uitwerking van de (middelings)regeling zal nog
aandacht worden besteed aan het tijdsverloop rondom de definitieve
inkomensvaststelling door de Belastingdienst. Omdat het om boekjaren
(kalenderjaren) gaat, vindt de definitieve vaststelling van het inkomen
door de Belastingdienst namelijk pas achteraf plaats. Dit betekent dat op
het moment van vaststelling van de uitkering de inkomensgegevens nog
niet bekend zijn bij de Belastingdienst en mogelijk (deels) nog
beïnvloedbaar zijn door de rechthebbende via de belastingaangifte over
het voorgaande jaar.
Op grond van de Toeslagenwet kan een publiekrechtelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering aangevuld worden tot bijstandsniveau als het
gezinsinkomen onder het geldend sociaal minimum komt. Het totaal aan
inkomen uit (arbeidsongeschiktheids)uitkering en toeslag samen wordt
nooit hoger dan het eerdere inkomen (maximering). Als werkhypothese
11

De WAZ is geënt op de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering, de voorloper van de
WIA.
12
Dit is ontleend aan de WAZ, waar dezelfde middeling werd gehanteerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 544, nr. 1044

6

ga ik ervan uit dat de Toeslagenwet wordt gewijzigd, waardoor deze van
toepassing is op de publiek en privaat verzekerde zelfstandige.
In haar advies adviseert de Stichting dat voor de recent gestarte
zelfstandige gekeken wordt naar het inkomen dat deze zelfstandige heeft
verdiend in de periode tussen de start van de onderneming en het
intreden van de arbeidsongeschiktheid (startersregeling). Het gaat dan om
een zelfstandige die nog niet het gehele refertejaar als zelfstandige heeft
gewerkt en die nog geen belastingaangifte heeft gedaan. Evenals bij de
middelingsregeling zal het bij de nadere uitwerking van een dergelijke
startersregeling een aandachtspunt zijn hoe de inkomensgegevens
verstrekt kunnen worden, wanneer er nog geen belastingaangifte is
gedaan. Dit brengt potentieel misbruikrisico’s met zich mee. Ook de vraag
van welke referteperiode uitgegaan moet worden, zal nader worden
uitgewerkt.
De Stichting gaat ervan uit dat zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de
WIA.
De WIA kent twee soorten uitkeringen: enerzijds de Werkhervattingsregeling Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (hierna: WGA) voor gedeeltelijk
arbeidsongeschikten van wie niet vaststaat dat zij ook duurzaam arbeidsongeschikt zijn en anderzijds de Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsgeschikten (IVA) voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten.
De WGA kent vervolgens twee uitkeringsfasen: een loongerelateerde fase
en een vervolgfase met verschillende uitkeringshoogtes en werkhervattingsprikkels.
Verkend is of het mogelijk is om de WIA-systematiek één-op-één over te
nemen en daarbij derhalve ook de WGA-systematiek te hanteren. Deze
systematiek behelst zowel een loongerelateerde uitkering (LGU), die in
feite een op het laatstverdiende inkomen gebaseerde WW-uitkering is
voor arbeidsongeschikten, als een vervolguitkering (VVU), die gebaseerd
is op een percentage van het WML.
Uit deze verkenning is naar voren gekomen dat het niet wenselijk en nu
niet mogelijk is om deze systematiek volledig over te nemen voor
zelfstandigen. Eén van de redenen hiervoor is dat van zelfstandigen niet
dezelfde gegevens bekend zijn als van werknemers. Hierbij moet gedacht
worden aan het aantal gewerkte jaren van een zelfstandige. Deze
gegevens zijn nodig om – analoog aan de WW – het arbeidsverleden voor
de LGU-duur vast te stellen. Een andere reden om de WIA-systematiek
niet volledig te hanteren, is dat de LGU – zoals hiervoor toegelicht – ook
een WW-element bevat, terwijl zelfstandigen niet verzekerd zijn voor de
WW. Daarom ligt het in de rede om voor zelfstandigen de
WGA-systematiek te hanteren zonder de loongerelateerde uitkering. Er
wordt verder verkend op welke wijze de WIA-systematiek en de activerende werking overgenomen kunnen worden.
Zoveel mogelijk aansluiten bij de WIA-systematiek impliceert dat ook de
andere rechten en verplichtingen op grond van de WIA kunnen gelden
voor de publiek verzekerde zelfstandige. Het gaat dan onder meer om het
samentellen van ziekteperioden, het hanteren van uitlooptermijnen (in de
situatie dat een uitkering wordt verlaagd of ingetrokken) en het toekennen
van een vakantie- en overlijdensuitkering. Als werkhypothese ga ik ervan
uit dat deze bestanddelen ook worden opgenomen in een verplichte
verzekering voor zelfstandigen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 544, nr. 1044

7

Voor de vaststelling van het recht op uitkering zal uitgegaan worden van
hetzelfde arbeidsongeschiktheidscriterium als in de WIA, conform het
advies van de Stichting. Dit betekent dat de betrokkene na de wachttijd
ten minste 35% arbeidsongeschikt moet zijn en dat de mate van arbeidsongeschiktheid wordt gebaseerd op het inkomensverschil tussen wat
iemand voorheen verdiende als zelfstandige (het maatmaninkomen) en
hetgeen hij na het intreden van zijn arbeidsongeschiktheid nog kan
verdienen met het verrichten van gangbare arbeid (resterende verdiencapaciteit).
Het uitgangspunt is om het maatmaninkomen vast te stellen op basis van
de inkomsten als zelfstandige in de voorliggende jaren. Vanwege de
wisselende inkomsten van een zelfstandige ligt het in de rede om het
maatmaninkomen vast te stellen op basis van het gemiddelde van de drie
jaren voorafgaand aan het intreden van de arbeidsongeschiktheid.13
Vaststelling van het maatmaninkomen heeft alleen betrekking op het
inkomen als zelfstandige (net als in de WAZ) en heeft geen betrekking op
het inkomen dat de betrokkene daarnaast eventueel nog verdient in
loondienst.
Een aandachtspunt hierbij is wel de urenomvang van de zelfstandige, die
onder andere een rol speelt bij de vaststelling van de resterende
verdiencapaciteit. Er is namelijk geen urenregistratie, waarin geregistreerd
wordt hoeveel uur de zelfstandige werkt, waardoor geen uurloonvergelijking mogelijk is. Een ander aandachtspunt is de situatie van hybride
werkenden (zowel werknemer als zelfstandige), omdat dan sprake is van
twee verzekeringen met mogelijk twee verschillende arbeidsongeschiktheidspercentages en wachttijden.
Om de mate van arbeidsongeschiktheid en de resterende verdiencapaciteit vast te kunnen stellen, gaat de Stichting ervan uit dat – net als in de
WIA – hiervoor het Claimbeoordelings- en Borgingssysteem (hierna:
CBBS) gebruikt kan worden. In dit systeem zitten bestaande banen in
loondienst, maar geen werkzaamheden als zelfstandige. Hoewel de
zelfstandige niet in loondienst werkt, kan het CBBS wel goed gebruikt
worden. Het gaat namelijk om een theoretische schatting van wat iemand
nog kan verdienen in gangbare arbeid, rekening houdend met iemands
mogelijkheden in arbeid. Het CBBS wordt daarbij gebruikt om het
inkomensverlies te berekenen. Dit inkomensverlies is ook hetgeen
verzekerd is. Voor de zelfstandigen die nu vrijwillig verzekerd zijn bij UWV
en destijds verzekerd waren voor de WAZ wordt respectievelijk werd
eveneens het CBBS gebruikt.
De beoordeling van de mate van arbeidsongeschiktheid vergt een
sociaal-medische beoordeling door UWV. Over de huidige problematiek
met betrekking tot de sociaal-medische beoordelingen heb ik uw Kamer
geïnformeerd en ik verwacht uw Kamer binnenkort daar nader over te
informeren.14
In het voorgaande is ingegaan op de invulling van de publieke verzekering. Als de zelfstandige kiest voor een opt-out naar een private
verzekering, is de private verzekeraar verantwoordelijk voor de
vaststelling van de eerste ziektedag, de claimbeoordeling, het bepalen van
het uitkeringsrecht en de uitkeringsverstrekking tot AOW-leeftijd.

13
14

In de WAZ werd voor het vaststellen van het maatmaninkomen ook uitgegaan van drie jaar.
Kamerstuk 26 448, 630.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 544, nr. 1044

8

3.4 Toetsingskader en selectie-effecten
Het Stichtingsadvies omvat een hybride stelsel, waarin een publieke en
private verzekering naast elkaar bestaan. De keuzevrijheid die het hybride
stelsel biedt, kent verschillende voordelen. Als eerste biedt het de
mogelijkheid voor zelfstandigen om een op maat gesneden verzekering af
te sluiten, die aansluit bij de individuele behoefte. Daarnaast is er via de
geclausuleerde opt-out de mogelijkheid van een integraal product. Zo
hoeft voor de zelfstandige die meer dekking wil dan de publieke verzekering biedt, er geen sprake te zijn van een verplichte publieke verzekering
voor de basis en een aanvulling via een private verzekering. Dit kan
worden bereikt door één private verzekering.
De hybride vormgeving moet met waarborgen worden omkleed om een
minimale verzekering voor zelfstandigen te waarborgen en om tegelijkertijd de publieke verzekering betaalbaar te houden. Dat laatste kan ik als
volgt toelichten. Omdat in de private markt sprake is van individuele
premiestelling kan het zijn dat bijvoorbeeld zelfstandigen met een laag
risico op arbeidsongeschiktheid een extra prikkel hebben om zich privaat
te verzekeren. Zij kunnen immers voor evenveel geld een verzekering op
de private markt afnemen met een gelijke of betere dekking. Indien dat in
grote mate gebeurt, stijgt de publieke premie. Deze premie is namelijk
voor iedereen gelijk en lastendekkend; indien er meer publiek verzekerde
zelfstandigen zijn die vaker arbeidsongeschikt worden, stijgt daarmee de
publieke premie. Dat kan voor een nieuwe groep zelfstandigen aanleiding
zijn om ook de publieke verzekering te verlaten. Als dit effect sterk is en
zich herhaalt, kan een «vliegwiel» ontstaan, waarbij uiteindelijk vooral of
alleen de zelfstandigen met een (sterk) verhoogd arbeidsongeschiktheidsrisico in de publieke verzekering achterblijven tegen een hoge premie. Dit
zou daarmee verlies van solidariteit tussen zelfstandigen opleveren.
Dit risico is onderkend in het Stichtingsadvies. De door de Stichting
voorgestelde oplossing is het toetsingskader, waarmee onder andere een
ondergrens wordt ingebouwd in de keuzevrijheid voor zelfstandigen om
selectie-effecten zoveel mogelijk te voorkomen. Dit toetsingskader bevat
een belangrijk mechanisme om kostenontduiking te voorkomen.
Hieronder wordt allereerst ingegaan op de elementen die het risico op
averechtse selectie beïnvloeden en de waarborgen en factoren die er
(kunnen) zijn om averechtse selectie tegen te gaan, om daarmee de
publieke verzekering betaalbaar te houden.
Grofweg zijn er vier theoretische elementen die het risico op averechtse
selectie beïnvloeden, die afhankelijk zijn van de invulling van de verzekeringsplicht.
– Alhoewel het toetsingskader een gedeelte van de risico’s wegneemt,
blijven er risico’s over. Zo zijn er bijvoorbeeld (zwaardere) beroepsgroepen die in de private markt geen of bijna geen (toegankelijke)
verzekering kunnen krijgen die een dekking biedt tot de AOWgerechtigde leeftijd. Dit zijn veelal – door de zwaardere beroepen –
zelfstandigen met een hoger arbeidsongeschiktheidsrisico, die zich –
naar verwachting – veelal zullen concentreren in de publieke verzekering.
– De keuze-optie voor reeds privaat verzekerde zelfstandigen om die
verzekering te behouden (het overgangsrecht). Als reeds verzekerde
zelfstandigen de keuze krijgen om hun private verzekering te behouden, kan het zuiver economisch zo zijn dat het voor de zelfstandigen
met een hoger arbeidsongeschiktheidsrisico waarschijnlijk voordeliger
is om de publieke verzekering in te stromen, terwijl de zelfstandigen
met een lager arbeidsongeschiktheidsrisico privaat verzekerd blijven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 544, nr. 1044

9

–

–

De keuzemogelijkheid om de standaardwachttijd van 12 maanden te
verkorten (naar 6 maanden) of te verlengen (naar 24 maanden).
Zelfstandigen die bijvoorbeeld een slechte gezondheid hebben zullen
vaker voor een korte wachttijd kiezen waardoor de premie voor deze
wachttijd relatief hoog wordt. Als er geen kruissubsidiëring is tussen
de groepen onder de verschillende wachttijden, wordt hierdoor kiezen
voor de korte wachttijd steeds duurder.
De mogelijkheid voor zelfstandigen met personeel om bij de start van
de nieuwe verzekeringsplicht de publieke verzekering in te stromen.
Waarschijnlijk zullen de zelfstandigen met een hoger arbeidsongeschiktheidsrisico van deze mogelijkheid gebruik willen maken.

Daarnaast zijn er factoren die het risico» op averechtse selectie kunnen
dempen.
– Er is sprake van een default-effect. Veel zelfstandigen zullen overstappen de moeite niet waard vinden (bijvoorbeeld vanwege de kosten van
een financieel adviseur) of niet onderzoeken.
– Sommige zelfstandigen hebben een intrinsieke motivatie voor de
publieke of private verzekeringsmarkt, ongeacht de prijs/dekking die zij
daarvoor betalen.
– De Stichting heeft in haar advies opgenomen dat maar één keer in het
leven van een zelfstandige een keuze mag worden gemaakt voor de
wachttijd. Indien dat te realiseren valt, dempt dat een risico.
– Als de hierboven geschetste risico’s zich voordoen, stelt de Stichting
als ware het een slot op de deur voor dat de publieke premie wordt
gedempt met een bijdrage, afkomstig vanuit de private markt.
Hierdoor draagt de private markt eraan bij om de publieke verzekering
betaalbaar te houden. Het eerdergenoemde «vliegwieleffect» zal in dat
geval ook niet optreden. Hoe dit kan plaatsvinden, verdient nog nadere
uitwerking.
Een weging van de voorgaande factoren van averechtse selectie heeft
echter nog niet plaatsgevonden. Voor die weging dient te worden
geïnventariseerd op welke wijze averechtse selectie zich in het voorgestelde hybride stelsel manifesteert en welke beheersmaatregelen
eventueel kunnen worden genomen. De uitkomsten van deze weging
worden meegenomen in de uitwerking van de verzekering. Hierbij heb ik
SEO Economisch Onderzoek (hierna: SEO) gevraagd om onderzoek te
doen naar gedrags-economische effecten – zoals de defaultwerking,
zelfselectie en verlies-aversie – die in een hybride arbeidsongeschiktheidsverzekeringsmarkt kunnen spelen. Daarnaast is SEO gevraagd om aan te
geven onder welke voorwaarden en omstandigheden dergelijke gedragseconomische effecten voorkomen en wanneer juist niet. SEO heeft
aangegeven dat onderzoek in het tweede kwartaal van 2021 af te ronden.
Naast de weging van de selectie-effecten ben ik in gesprek met UWV,
Belastingdienst en het Verbond van Verzekeraars over de wijze waarop
een geclausuleerde opt-out uitvoerbaar kan zijn. Voor die opt-out stelt het
Stichtingsadvies een toetsingskader voor, waarmee wordt bepaald
wanneer een private verzekering volstaat en de publieke verzekeringsplicht vervalt. De toets kan plaatsvinden per individuele verzekerde of per
verzekeringsproduct. Bij een toets per individuele verzekerde wordt
gekeken of deze een verzekering heeft afgesloten die ten minste dezelfde
dekking biedt als de standaard publieke verzekering, tegen ten minste
dezelfde premie en dekking tot de AOW-gerechtigde leeftijd. De toets kan
ook per verzekeringsproduct plaatsvinden: in dat geval wordt vooraf reeds
een verzekeringsproduct beoordeeld. Beide opties worden in samenwerking met de beoogde uitvoerders van de verzekering uitgewerkt, zoals
ook aangegeven in paragraaf 3.2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 544, nr. 1044

10

Bij de begrotingsbehandeling (Handelingen II 2020/21, nr. 27, items 3 en 6)
van mijn ministerie over het jaar 2021 hebben de leden Stoffer, Tielen en
Van Weyenberg een motie ingediend waarmee het kabinet wordt verzocht
om de alternatieve manieren (via de opt-out) en uitzonderingsposities uit
het advies van de Stichting als uitgangspunt te hanteren.15 Getuige het
voorgaande, hanteert het kabinet bij de uitwerking van de elementen die
niet in het startpunt zitten, de door de Stichting geadviseerde uitzonderingen. De motie verzoekt het kabinet tevens om in te gaan op de
mogelijkheden van ruimere opt-outs en om daarbij in te gaan op de
keuzevrijheid die een opt-out zelfstandigen biedt. Ik ben niet voornemens
varianten met ruimere opt-outs uit te werken. Ten eerste is verruiming van
de opt-out inherent strijdig met de wens dat zelfstandigen tenminste een
bepaalde dekking genieten en daarvoor voldoende premie betalen. Ten
tweede vergroot een ruimere opt-out de hiervoor aangegeven risico’s op
selectie. Om die (selectie)risico’s te neutraliseren zou het UWV voor de
publieke verzekering een gemaximeerd premiepercentage moeten
hanteren. Zo’n premie is naar verwachting niet lastendekkend. Gezien de
hiervoor aangegeven risico’s en de wens om een minimale dekking te
waarborgen, zie ik thans geen ruimte voor een ruimere opt-out. Ik houd
derhalve vast aan de kring van verzekerden, zoals de Stichting deze heeft
geadviseerd.
In het voorstel van de Stichting kunnen zelfstandigen zelf kiezen of ze zich
bovenop de standaardverzekering aanvullend willen verzekeren. De
Stichting ziet als mogelijkheid een Onderling Waarborgfonds om te
borgen dat iedere zelfstandige zich aanvullend aan de publieke basisverzekering, op betaalbare wijze, privaat kan verzekeren. Het uitwerken van
deze mogelijkheid moet nog worden opgepakt.
3.5 Re-integratie en preventie
Het RIVM en Panteia doen onderzoek naar de arbeidsgerelateerde zorg
voor zelfstandigen. Daar waar werknemers voor gezondheidsklachten bij
een bedrijfsarts terecht kunnen, is deze toegang tot de bedrijfsarts voor
zelfstandigen beperkt of niet aanwezig. Dit heeft tot gevolg dat de
zelfstandigen met (beginnende) gezondheidsklachten, die verband
houden met het werk, geen advies of zorg krijgen van een arts met
specifieke kennis over arbeid en gezondheid. Het is dan ook van groot
belang dat gezocht wordt naar mogelijkheden om zelfstandigen, net als
werknemers, toegang te geven tot een bedrijfsarts en goede arbozorg. Het
doel van het onderzoek is een verkenning uit te voeren naar een koppeling
van de arbozorg met de verplichte verzekering voor zelfstandigen, en deze
verkenning begin 2021 op te leveren.
Dit onderzoek kan waardevolle informatie opleveren bij de vragen hoe
arbeidsongeschiktheid kan worden voorkomen (preventie), of hoe de
zelfstandige zo snel mogelijk weer aan het werk kan (re-integratie).
Daarom heb ik besloten de uitkomst van het onderzoek af te wachten,
zodat de lessen uit dat onderzoek kunnen worden meegewogen bij de
verdere uitwerking.
4. Motie Asscher c.s. en de betaalbaarheid van de verzekeringsplicht
Tijdens het Plenair debat op 5 februari 2020 (Handelingen II 2019/20, nr.
50, item 7) over de toekomst van werk hebben de leden Asscher, Van
Weyenberg en Klaver een motie ingediend.16 Die aangenomen motie
15
16

Kamerstuk 35 570 XV, nr. 66.
Kamerstuk 29 544, nr. 983.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 544, nr. 1044

11

verzoekt de regering te onderzoeken op welke manieren geborgd kan
worden dat de kosten voor de arbeidsongeschiktheidsverzekering zich niet
vertalen in een navenant slechtere netto-inkomenspositie van de
zelfstandige. Daarbij verzoekt de motie als mogelijke opties een eerlijke
bijdrage van de opdrachtgever of een adequaat minimumtarief mee te
nemen. Met deze brief geef ik uitvoering aan deze motie.
De betaalbaarheid van de arbeidsongeschiktheidsverzekering vind ik een
belangrijke voorwaarde. Daarom heb ik de betaalbaarheid ook als
randvoorwaarde geformuleerd in mijn verzoek aan de Stichting om een
voorstel uit te werken voor een verplichte verzekering voor zelfstandigen
en heeft de Stichting dit als leidraad gehanteerd bij de uitwerking van
haar voorstel. Anderzijds is het onvermijdelijk dat er kosten verbonden
zullen zijn aan een goede verzekering. Dit sluit aan bij de doelen van de
verzekeringsplicht: naast het zorgen voor een goede verzekering tegen het
arbeidsongeschiktheidsrisico ervoor zorgen dat de kostenverschillen
tussen het werken in loondienst en het werken als zelfstandige worden
verkleind. De aard van het werk zal daardoor meer leidend worden bij de
vraag of arbeid als zelfstandige of als werknemer wordt verricht. Er is dan
sprake van een gelijker speelveld: tussen werknemers en zelfstandigen,
tussen zelfstandigen die zich thans wel en zelfstandigen die zich thans niet
verzekeren en tussen de MKB’er die werknemers in dienst wil hebben en
de MKB’er die goedkoper uit is omdat hij met zelfstandigen werkt.
Hoe hoog de kosten zullen zijn, en in hoeverre zelfstandigen de kosten
kunnen doorberekenen aan de opdrachtgever, hangt af van verschillende
factoren. Op voorhand is wel duidelijk dat een hogere mate van doorberekening verwacht mag worden naarmate de verzekeringsplicht voor een
groter deel van de zelfstandigen per saldo tot extra kosten leidt en
naarmate de markt minder competitief is.17 Gezien de diversiteit van de
zelfstandigenpopulatie zal het voor de ene zelfstandige beter mogelijk zijn
dan voor de andere zelfstandige om de premie voor de verzekering door
te berekenen aan zijn opdrachtgever. De zelfstandige met een goede
onderhandelingspositie zal de kosten van de verzekering terug kunnen
laten komen in het door de opdrachtgever te betalen tarief. Ik realiseer mij
echter dat het voor de groep laagbetaalde zelfstandigen met een zwakke
onderhandelingspositie lastiger kan zijn om de kosten voor de verzekering
te verdisconteren in hun tarief.
Ik heb aan SEO gevraagd te onderzoeken in welke mate verwacht mag
worden dat zelfstandigen de te betalen premie zullen doorberekenen aan
opdrachtgevers en hoe dit zal verschillen tussen groepen zelfstandigen.
Mogelijk kunnen de uitkomsten van dit onderzoek helpen bij de
vormgeving van verzekeringsplicht.
De motie vraagt om een eerlijke bijdrage van de opdrachtgever of een
adequaat minimumtarief als mogelijke opties te onderzoeken. Ter zake
van het minimumtarief verwijs ik naar mijn brief van 15 juni 2020 aan uw
Kamer.18 In die brief heb ik uitvoerig toegelicht dat het kabinet heeft
besloten om het wetsvoorstel, dat een minimumtarief voor zelfstandigen
zonder personeel regelde, geen doorgang te laten vinden. Belangrijke
redenen daarvoor zijn het aanzienlijk aantal knelpunten, de administratieve lasten en de handhaafbaarheidsproblematiek, die aan het licht zijn
gekomen bij de (uitvoerings)toetsen en de internetconsultatie. De in de
motie gesuggereerde optie om opdrachtgevers te verplichten tot een
financiële bijdrage aan de verzekering, stuit op soortgelijke bezwaren. Nog
17

Zie bijvoorbeeld RBB Economics (2014), Cost pass-through: theory, measurement, and
potential policy implications.
18
Kamerstuk 31 311, nr. 235.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 544, nr. 1044

12

los van de complexe vraag hoe hoog deze bijdrage zou moeten zijn en
hoe dit gehandhaafd zou moeten worden, leidt ook het heffen van een
dergelijke bijdrage naar verwachting tot hoge administratieve lasten. Dit
geldt zowel aan de kant van de zelfstandige als aan de kant van de
opdrachtgever. Voorts stuit een verplichte bijdrage op juridische complicaties vanwege de inbreuk op de contractvrijheid tussen zelfstandige en
opdrachtgever. Om deze redenen zie ik geen heil in de optie om een
verplichte eigen bijdrage te heffen bij de opdrachtgever.
Bovendien geldt dat het gebrek aan onderhandelingsmacht om de kosten
voor een verzekering door te berekenen met name van belang is voor
werkenden die sterk afhankelijk zijn van één opdrachtgever, met name aan
de onderkant van de arbeidsmarkt. Een voorbeeld hiervan is de culturele
sector, waarvan de SER eerder concludeerde dat de arbeidsmarktsituatie
zorgwekkend is.19 Voor werkenden in een dergelijke positie geldt
nadrukkelijk de vraag of zij daadwerkelijk kwalificeren als zelfstandig
ondernemer en het werk – gelet op de regelgeving hierover – buiten
dienstbetrekking verrichten of dat er gelet op de manier waarop er wordt
gewerkt in feite sprake is van een arbeidsovereenkomst tussen de
werkgevende en de werkende. Met mijn brief van 16 november 2020 heb
ik u geïnformeerd over mijn inzet om er voor te zorgen dat echte
zelfstandigen ruimte krijgen om te ondernemen, en te voorkomen dat er
een groep kwetsbare werkenden zonder bescherming op de arbeidsmarkt
ontstaat. Het belang daarvan wordt onderstreept door de gemelde
resultaten van de eerste testfase van de webmodule, die erop wijzen dat
in ongeveer de helft van de destijds genomen steekproef waarschijnlijk
ten onrechte buiten dienstbetrekking wordt gewerkt.20 Met ingang van
11 januari 2021 is de webmodule in pilotvorm beschikbaar gesteld. Verder
maakt ook de huidige coronacrisis het belang zichtbaar van een adequate
bescherming en ondersteuning voor werkenden: bescherming en
ondersteuning die past bij het type werk dat wordt verricht, verkleint de
kans dat groepen werkenden plots geconfronteerd worden met risico’s die
zij gelet op hun positie niet op kunnen vangen.
Met deze brief heb ik gekeken naar verschillende opties om de nettoinkomenspositie van zelfstandigen door de verzekeringsplicht er niet op
achteruit te laten gaan. Hiermee beschouw ik de motie als afgedaan.
Een verzekering tegen het arbeidsongeschiktheidsrisico biedt een
vangnet. Het is daarmee een groot goed. Het is onvermijdelijk dat een
verzekering zal leiden tot kosten voor de zelfstandige – net zoals dit het
geval is voor werknemers – en dat dit gevolgen zal hebben voor diens
inkomenspositie. Ik blijf evenwel aandacht besteden aan de betaalbaarheid bij de nadere uitwerking van het voorstel en de bredere
inkomenspositie van zelfstandigen in het algemeen. Hiervoor betrek ik zo
nodig ook de uitkomst van het onderzoek van SEO.
5. Ten slotte
In deze brief ben ik ingegaan op de uitwerking van het advies van de
Stichting omtrent een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor
zelfstandigen. Samen met beoogde uitvoerders en sociale partners
bereiken we vooruitgang, maar er blijven uitdagingen. Hoewel uiteindelijke keuzes over een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen aan een volgend kabinet zijn, blijven wij ook de komende periode
met onverminderd commitment gezamenlijk aan deze uitdagingen

19
20

Verkenning arbeidsmarkt culturele sector (2016), p. 7.
Kamerstuk 31 311, nr. 235.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 544, nr. 1044

13

werken, om zo een arbeidsongeschiktheidsverzekering te creëren die recht
doet aan het advies van de Stichting. En zo te voldoen aan een belangrijke
afspraak uit het Pensioenakkoord.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
W. Koolmees

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 544, nr. 1044

14