Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 300 VIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (VIII) voor het jaar 2020

Nr. 81

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 8 november 2019
De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister voor Basis- en
Voortgezet Onderwijs en Media over de brief van 11 juli 2019 over het
Besluit tot indeplaatsstelling gemeenteraad Westland (Kamerstuk
35 000 VIII, nr. 233).
De vragen en opmerkingen zijn op 2 oktober 2019 aan de Minister voor
Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media voorgelegd. Bij brief van
7 november 2019 zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Tellegen
De adjunct-griffier van de commissie,
Arends

kst-35300-VIII-81
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 VIII, nr. 81

1

Inhoud

Blz.

I

Vragen en opmerkingen uit de fracties
• Inbreng van de leden van de VVD-fractie
• Inbreng van de leden van de SGP-fractie

2
2
2

II

Reactie van de Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs
en Media

2

I Vragen en opmerkingen uit de fracties
Inbreng van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief over de indeplaatsstelling gemeente Westland en hebben
uiteindelijk geen aanvullende vragen.
Inbreng van de leden van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie hebben kennisgenomen van de voorbereidende maatregelen die de Minister getroffen heeft in aanloop naar de
gemeenteraadsvergadering van de gemeente Westland van 16 juli 2019.
Deze leden zijn met name benieuwd naar de ontwikkelingen die zich na
het besluit van 11 juli 2019 hebben voorgedaan en welke contacten de
Minister met de gemeente nadien nog heeft gehad. De leden vragen
waarom de Kamer in deze zeer bijzondere situatie niet is geïnformeerd
over de ontwikkelingen na het besluit van 11 juli 2019. In hoeverre gelden
bij besluiten tot indeplaatsstelling bijzondere procedurevoorschriften
inzake de informatievoorziening, zo vragen zij. Het heeft deze leden
bevreemd dat de Kamer hiervoor zelf de notulen van de betreffende
gemeenteraadszitting zou moeten raadplegen. Eveneens vragen zij
waarom het genomen besluit van 11 juli 2019 pas op 17 juli 2019, de dag
na de in het besluit genoemde cruciale gemeenteraadsvergadering, in de
Staatscourant is gepubliceerd.
Tot slot vragen deze leden of de Minister kan bevestigen dat op grond van
het wetsvoorstel inzake de scholenplanning de kans op situaties als die in
de gemeente Westland aanmerkelijker geringer zouden zijn, gelet op het
feit dat de richting van de school niet langer een dominante factor zou
zijn.
II Reactie van de Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en
Media
Op 10 juli 2019 nam ik kennis van het feit dat de raad van de gemeente
Westland in zijn vergadering van 9 juli 2019 in meerderheid had besloten
geen gevolg te geven aan de uitspraak van 24 april 2019 van de Afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: Raad van State) naar
aanleiding van het beroep van de Islamitische Stichting Nederland voor
Onderwijs en Opvoeding – ISNO Yunus Emre1. In die uitspraak is bepaald
dat de Minister de school van genoemde stichting voor bekostiging in
aanmerking zal brengen, hetgeen met zich meebrengt dat de raad van de
gemeente Westland, overeenkomstig artikel 79, zevende lid, van de Wet
op het primair onderwijs (WPO), de school in het na de uitspraak op te
stellen plan van scholen zal opnemen.
In weerwil van die uitspraak en de daarin aangehaalde wettelijke bepaling
had de raad geweigerd over te gaan tot vaststelling van het plan van
scholen 2020–2023 – met daarin opgenomen de islamitische school in
1

Uitspraak 201805329/1 ECLI:NL:RVS:2019:1320.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 VIII, nr. 81

2

kwestie – dat B&W hem ter uitvoering van die uitspraak en wettelijke
bepaling hadden voorgelegd.
Op grond van artikel 74, tweede lid, van de WPO dient het plan van
scholen vóór 1 augustus vastgesteld te worden. Voor de datum van
1 augustus 2019 had de raad nog één gelegenheid het plan van scholen
zelf vast te stellen en wel één week later in zijn vergadering van 16 juli
2019. Gezien de korte termijn die de raad nog restte om zijn wettelijke
verantwoordelijkheid alsnog zelf te nemen, is het indeplaatsstellingsbesluit, met die termijn, zo spoedig mogelijk door mij genomen. De raad
heeft geen gebruik gemaakt van de geboden gelegenheid het plan van
scholen alsnog zelf vast te stellen waardoor het indeplaatsstellingsbesluit
– conform het bepaalde in het besluit – op 17 juli 2019 ten uitvoer is
gelegd. Hiervan is de raad bij brief van dezelfde datum, kenmerk
14527039, een bevestiging gezonden. Een afschrift van die, in vervolg op
het besluit van 11 juli 2019 aan de raad gezonden, brief treft u bijgaand
aan2.
De procedurevoorschriften inzake de informatievoorziening bij indeplaatsstelling zijn opgenomen in artikel 124, vierde lid, van de Gemeentewet.
Deze bepaling, voor zover hier van belang, schrijft voor dat van een
indeplaatsstellingsbesluit mededeling wordt gedaan in een dag-, nieuwsof huis-aan-huis-blad, dan wel op een andere geschikte wijze. Een afschrift
van het besluit wordt gezonden aan de raad.
De raad nu heeft op 11 juli 2019 een afschrift van het besluit ontvangen.
Gelijktijdig heb ik bij brief van dezelfde datum de Tweede Kamer
geïnformeerd3. De geboden snelheid van handelen had tot gevolg dat de
indeplaatsstellingsprocedure en de publicatie in de Staatscourant niet
simultaan liepen. Het besluit is enkele dagen later gepubliceerd in de
Staatscourant, waarbij ik aanteken dat ik op 11 juli 2019 ook een persbericht heb laten uitgaan waarin ik via de media kennis heb gegeven van het
door mij genomen besluit. Dit besluit is vervolgens zowel landelijk als
lokaal uitgebreid in het nieuws geweest.
Van de hem geboden gelegenheid het door de wet gevorderde besluit in
zijn vergadering van 16 juli 2019 alsnog zelf te nemen, heeft de raad geen
gebruik gemaakt. In plaats van het plan van scholen hebben de desbetreffende drie raadsfracties een initiatiefvoorstel geagendeerd om voorlopig
beroep in te stellen tegen het indeplaatsstellingsbesluit. Dit beroep is op
het moment in behandeling bij de Raad van State.
Volgend op de raadsvergadering van 16 juli 2019 is het plan van scholen
zoals ik dat namens de raad had vastgesteld – conform artikel 79, tweede
lid, van de WPO – ter formele goedkeuring aan mij voorgelegd. Tevens
ontving ik op 18 juli 2019 een brief van de andere zes fracties van de raad,
waarin deze mij lieten weten er grote waarde aan te hechten om door
middel van die brief afstand te nemen van het besluit van de betrokken
drie fracties om beroep in te stellen (zie bijlage 2)4.
In het Wetsvoorstel meer ruimte voor nieuwe scholen5 is niet langer
sprake van vaststelling van plannen van scholen door de gemeente. In
plaats daarvan beoordeelt de Minister of een school voldoet aan de
stichtingsnorm en voor bekostiging in aanmerking komt. De kans op

2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Kamerstuk 35 000 VIII, nr. 233.
4
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
5
Kamerstuk 35 050, A.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 VIII, nr. 81

3

situaties als die in de gemeente Westland, zal zich dus niet meer kunnen
voordoen als genoemd wetsvoorstel tot wet verheven wordt.
Resumerend moet worden vastgesteld dat de ontwikkelingen na het
indeplaatsstellingsbesluit beperkt zijn gebleven tot de tenuitvoerlegging
van dat besluit en het instellen van beroep door de raad. Zodra zich
relevante nieuwe ontwikkelingen aandienen, zal ik de Kamer uiteraard op
de hoogte brengen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 VIII, nr. 81

4