‘Richting aan ReRe-integratie’
Convenant ReRe-integratie van (ex(ex-) gedetineerden

1

Aanleiding
Aanleiding
De terugkeer van burgers uit penitentiaire inrichtingen naar de samenleving in goede
banen leiden, dát is het doel waarvoor gemeenten en rijksoverheid zich samen
inzetten. Zo kan de kans op recidive worden verkleind en overlast worden
voorkomen. Over de manier waarop gemeenten en het Gevangeniswezen van de
Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) die terugkeer vormgeven, zijn afspraken gemaakt
in het ‘Samenwerkingsmodel Nazorg (ex-) gedetineerden’, dat op 8 juli 2009 is
getekend door de staatssecretaris van Justitie en de bestuursvoorzitter van de
Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). In 2011 is dit model herzien.
In de loop van de jaren zijn de ambities uit het Samenwerkingsmodel Nazorg steeds
meer

toegespitst

op

de

praktijk.

Door

te

spreken

met

betrokkenen,

expertbijeenkomsten te organiseren en te evalueren hoe de samenwerking tussen
gemeenten en penitentiaire inrichtingen (nog) beter kan, zijn belangrijke stappen
gezet op het gebied van de re-integratie van (ex-) gedetineerden. Het is nu het juiste
moment om het Samenwerkingsmodel Nazorg te herzien, zodat het aansluit op de
actuele praktijk van re-integratie in de brede zin van het woord en richting biedt voor
de uitvoering van afspraken in de regionale en lokale praktijk. Bij het nieuwe
Samenwerkingsmodel Nazorg past dan ook een nieuwe naam: Convenant Reintegratie van (ex-) gedetineerden, hierna, “Convenant”. De doelgroep betreft
volwassen (ex-) gedetineerden (18 jaar en ouder), in de zin van de Penitenitaire
Beginselenwet, met een geldige verblijfsstatus die na verblijf in een penitentiaire
inrichting in Nederland terugkeren naar een Nederlandse gemeente.
Voor alle (ex-) gedetineerden terugkerend naar de Nederlandse samenleving, is het
van belang dat zij werken aan de basisvoorwaarden voor een goede re-integratie. De
basisvoorwaarden voor re-integratie zijn: identiteitsbewijs, onderdak, werk & inkomen
-inclusief scholing en dagbesteding-, schulden en zorg. De ervaring leert dat
investeren in deze basisvoorwaarden de kans op criminaliteit vermindert, overlast in
gemeenten voorkomt en daarmee een bijdrage aan recidivereductie levert.

2

Overwegende dat:
1. Een goede re-integratie van (ex-) gedetineerden een voorwaarde is om

de

recidive terug te dringen. Ongeveer 30.000 maal per jaar keren burgers na verblijf in
detentie terug naar de maatschappij. Velen van hen hebben één of meer problemen
die een risico vormen voor recidive.
2. De (ex-) gedetineerde primair verantwoordelijk is voor zijn re-integratie. Het
Gevangeniswezen is verantwoordelijk voor de ondersteuning van de gedetineerde bij
zijn re-integratie. De gemeenten zijn dat na detentie.

Komen partijen het volgende overeen:
overeen:
•

De re-integratie richt zich op de volgende basisvoorwaarden::
1. Identiteitsbewijs
Het Gevangeniswezen en gemeenten faciliteren (ex-) gedetineerden om een
geldig identiteitsbewijs aan te vragen en te verkrijgen.
2. Onderdak
Het Gevangeniswezen en gemeenten faciliteren (ex-) gedetineerden om tijdens
detentie een eerste vorm van onderdak en/of stabiele woonsituatie te vinden na
ontslag.
3. Werk & Inkomen
Het Gevangeniswezen en gemeenten faciliteren (ex-) gedetineerden om na
afloop van detentie een vorm van (betaalde) arbeid, scholing en/of
dagbesteding te vinden. De voorbereiding vindt zoveel mogelijk plaats tijdens
detentie.
4. Schulden
Het Gevangeniswezen en gemeenten faciliteren (ex-) gedetineerden om tijdens
en na detentie aan hun schuldproblematiek te werken.
5. Zorg
Het Gevangeniswezen en gemeenten streven naar een continuïteit van zorg
voor, tijdens en na detentie.

•

Het Gevangeniswezen en gemeenten werken samen met andere ketenpartners
en maatschappelijke organisaties.

•

Het Gevangeniswezen biedt haar samenwerkingspartners de gelegenheid de
dienstverlening al tijdens detentie op te starten of te continueren.

3

•

Gemeenten spannen zich in de reguliere dienstverlening tijdens detentie aan te
bieden aan gedetineerden.

•

Het Gevangeniswezen en gemeenten stellen de gedetineerde in staat om aan zijn
re-integratie te werken door deel te nemen aan re-integratieactiviteiten tijdens
detentie.

•

Het Gevangeniswezen biedt de gedetineerde toegang tot de faciliteiten en
dienstverlening van (maatschappelijke) organisaties.

•

Het

Gevangeniswezen

en

gemeenten wisselen

informatie

uit

over de

basisvoorwaarden van re-integratie van de (ex-) gedetineerde. Bij de informatieuitwisseling gelden de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit.
Met dit Convenant stellen wij de bestuurlijke ambities vast. Het Gevangeniswezen en
gemeenten geven regionaal en lokaal invulling aan de uitvoering van het Convenant.
Bij de lokale invulling spannen het Gevangeniswezen en gemeenten zich ervoor in
dat andere betrokken organisaties zoals de reclassering, woningcorporaties,
zorginstellingen en maatschappelijke- en vrijwilligersorganisaties worden betrokken.
Met de handreiking “Richting aan Re-integratie in de praktijk” bieden wij u richtlijnen
voor deze lokale invulling. Deze digitale handreiking wordt regelmatig aangevuld op
basis van nieuwe inzichten, nieuwe verantwoordelijkheden, nieuwe wet- en
regelgeving en (lokaal) ontwikkelde ‘good practices’.
Wij zijn ervan overtuigd dat deze afspraken, samen met de handreiking, richting
geven voor uitvoering van afspraken in de regionale en lokale praktijk.

Mw. A. Jorritsma-Lebbink

Mr. F. Teeven

Voorzitter

Staatssecretaris

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

Ministerie van Veiligheid & Justitie

4