Impact assessment
twee vaste weken
meivakantie voor
alle scholieren

IMPACT ASSESSMENT
TWEE VASTE WEKEN MEIVAKANTIE
VOOR ALLE SCHOLIEREN

- eindrapport -

Bram Berkhout
Geerten Kruis

Regioplan
Jollemanhof 18
1019 GW Amsterdam
Tel.: +31 (0)20 – 531 53 15

Amsterdam, april 2016
Publicatienr. 15158
OND1359319
Amsterdam, januari 2015
Publicatienr. 14085

© 2016 Regioplan, in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties en boeken is toegestaan mits de
bron duidelijk wordt vermeld.
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar
© 2014; Wetenschappelijk
Documentatiecentrum.
gemaakt
in enige vorm of opOnderzoekenige wijze,enhetzij
elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere
Auteursrechten
voorbehouden.
Niets uit dit
rapport mag
worden
verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van
manier
zonder voorafgaande
schriftelijke
toestemming
van
Regioplan.
druk, fotokopie,
microfilm,
verwerkingvoor
of anderszins,
voorafgaande
schriftelijke toestemming van het
Regioplan
aanvaardt
geen digitale
aansprakelijkheid
drukfouten zonder
en/of andere
onvolkomenheden.
WODC.

INHOUDSOPGAVE

1

Impact assessment twee vaste weken meivakantie voor alle
scholieren ......................................................................................
1.1
Inleiding ...........................................................................
1.2
Centrale vraagstelling ......................................................
1.3
Opzet impact assessment ................................................
1.4
Leeswijzer .......................................................................

1
1
1
2
5

2

Probleemverkenning .....................................................................
2.1
Ouders met kinderen op verschillende scholen ................
2.2
Samenloop vakanties.......................................................
2.3
Planning op vakantie gaan ...............................................
2.4
Planning opvang, oppas of dagbesteding .........................
2.5
Voorkeur ouders ..............................................................

7
7
8
9
11
12

3

Gevolgen voor toerisme en overig bedrijfsleven.........................
3.1
Inleiding ...........................................................................
3.2
Plannen van vakantie met het gezin .................................
3.3
Binnenlandse verblijfsrecreatie en dagtoerisme................
3.4
Prijspeil vakanties ............................................................
3.5
Productieverlies ...............................................................

15
15
16
17
18
19

4

Gevolgen voor het onderwijs .......................................................
4.1
Gevolgen voor organisatie centrale eindexamens ............
4.2
Gevolgen voor organisatie van de Centrale Eindtoets ......
4.3
Inperking regelbevoegdheid schoolbesturen ....................
4.4
Onevenwichtiger opbouw van schooljaren........................
4.5
Werklastbeheersing in het primaire onderwijs...................

21
21
26
29
31
33

5

Synthese........................................................................................

35

Bijlagen
Bijlage 1
Bijlage 2
Bijlage 3
Bijlage 4

........................................................................................ 41
Analyse gevolgen twee weken meivakantie op weekniveau 43
Ouderenquête.................................................................. 45
Enquête schoolleiders...................................................... 49
Respons en weegfactoren enquête schoolleiders ............. 55

1

IMPACT ASSESSMENT TWEE VASTE WEKEN MEIVAKANTIE
VOOR ALLE SCHOLIEREN

1.1

Inleiding
In het voorjaar van 2015 evalueerde Regioplan in opdracht van het ministerie
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de Regeling vaststelling schoolvakanties 2013-2016. Bij het aanbieden van het evaluatierapport aan de
Tweede Kamer op 12 november 2015 heeft de staatssecretaris van Onderwijs
in zijn Kamerbrief aangegeven verlenging van de centraal vastgestelde
meivakantie met een week een interessante beleidsgedachte te vinden, zeker
voor ouders met leerlingen in zowel het primair als het voortgezet onderwijs.
De staatssecretaris wil echter pas een besluit nemen nadat er een impact
assessment heeft plaatsgevonden. Een impact assessment is een proces
waarin op hoofdlijnen geanalyseerd wordt wat de consequenties zijn van een
mogelijke verandering in staand beleid, hier dus het invoeren van een centraal
vastgestelde meivakantie van twee weken. Regioplan is gevraagd het
gewenste impact assessment uit te voeren. In dit rapport doen wij verslag
hiervan.

1.2

Centrale vraagstelling
De centrale onderzoeksvraag voor het impact assessment luidt:
Hoe wenselijk is een uitbreiding van de centraal vastgestelde
meivakantie van een week naar een centraal vastgestelde meivakantie
van twee weken, rekening houdend met de gevolgen ervan voor
betrokken partijen?
De centrale onderzoeksvraag hebben we vertaald in tien nadere
onderzoeksvragen, die hieronder zijn weergegeven.
Keuze voor welke weken
1. Als er twee weken meivakantie centraal vastgesteld zouden worden,
wélke twee weken zouden dat dan moeten zijn? In hoeverre bestaat hier
overeenstemming over tussen verschillende partijen (bijvoorbeeld tussen
po en vo, of tussen de onderwijssector en de toerismesector)?
2. Hoe verhoudt/verhouden de mogelijke variant(en) voor de twee vaste
weken meivakantie zich tot algemene feestdagen in dezelfde periode die
niet altijd op dezelfde datum vallen (bijvoorbeeld Hemelvaartsdag)?
3. Hoe verhoudt/verhouden de mogelijke variant(en) voor de twee vaste
weken meivakantie zich tot algemene feestdagen die altijd op dezelfde
datum vallen (Koningsdag en 4 en 5 mei)?
1

4. Hoe verhoudt/verhouden de mogelijke variant(en) voor de twee vaste
weken meivakantie zich tot de organiseerbaarheid van verkiezingen?
Twee weken centraal vastgestelde meivakantie
5. Hoe groot is de groep ouders die baat heeft bij een centraal vastgestelde
meivakantie van twee weken voor het po en vo?
6. Wat zijn de effecten van het invoeren van een centraal vastgestelde
meivakantie van twee weken voor het primair en het voortgezet onderwijs?
7. Hoe verhoudt zich dit tot de overige regels en afspraken waaraan scholen
zich moeten houden (onderwijstijd vo, arbeidstijden en werkdruk
onderwijspersoneel)?
8. Wat zou het centraal vaststellen van een tweede week meivakantie
betekenen voor de organiseerbaarheid van het onderwijs en onderwijsgerelateerde activiteiten (eindexamens, eindtoets po, Koningsdag/
Koningsspelen)?
9. Wat zijn de consequenties voor het bedrijfsleven?
10. Wat zijn de gevolgen voor gezinnen (ouders, leerlingen)?

1.3

Opzet impact assessment
Het uitgevoerde impact assessment bestond uit zes onderzoekstappen. Deze
stappen lichten we hieronder kort toe.
Stap 1: opstellen eerste versie impact assessment
Op basis van bureaustudie hebben wij een eerste versie van het impact
assessment opgesteld. Praktisch ging het daarbij om een werkdocument
waarin wij in totaal 23 verschillende positieve en negatieve effecten schetsten
waarvan wij op dat moment in het onderzoek (nog) veronderstelden dat die
zich zouden gaan voordoen bij invoering van een verplichte tweeweekse
meivakantie. In onze bureaustudie zijn ook al de schriftelijke reacties
meegenomen die een aantal stakeholders het ministerie van OCW hebben
doen toekomen nadat bekend was dat de staatssecretaris de mogelijkheden
en gevolgen van een centrale tweeweekse meivakantie wilde laten
onderzoeken.
Het voornoemde werkdocument bevatte ook een beschrijving van de twee
scenario’s die wij zien voor een centraal vastgestelde tweeweekse
meivakantie, namelijk jaarlijks de weken 18 en 19 (scenario 1) of jaarlijks de
weken 17 en 18 (scenario 2) hiervoor aanwijzen. Per beschreven effect
hebben we in het werkdocument aangegeven of de keuze voor scenario 1 of 2
hierop van invloed is.
Stap 2: brede consultatieronde
Het bij stap 1 ontwikkelde werkdocument is in een brede consultatieronde
besproken met betrokken partijen. In totaal zijn 17 organisaties (zie tabel 1.1)
geconsulteerd wier achterban (mogelijk) de door ons geschetste gevolgen
2

zouden kunnen ondervinden bij invoering van een tweeweekse meivakantie.
De consultatie heeft plaatsgevonden door partijen vooraf het werkdocument
toe te sturen en hen hierbij een aantal concrete vragen mee te geven. Hierbij
ging het allereerst om de vraag welke van de door ons geschetste twee
scenario’s voor een tweeweekse meivakantie de voorkeur heeft van de
geconsulteerde partij (hun achterban). De andere vragen waren of men de
door ons geschetste gevolgen van een tweeweekse meivakantie herkent, of
deze meegenomen zouden moeten worden in de beleidsafweging ter zake en
of we gevolgen over het hoofd hebben gezien. Alle geconsulteerde partijen is
ten slotte ook gevraagd of zij de door hen aangewezen relevante gevolgen
van invoering van een tweeweekse meivakantie (kwantitatief) kunnen
onderbouwen. Om de antwoorden op onze vragen te verzamelen, heeft er met
een of meer vertegenwoordigers van alle zeventien partijen een nader (faceto-face-)interview plaatsgevonden. Al deze gesprekken zijn gevoerd in januari
en februari 2016.

Tabel 1.1

Overzicht geconsulteerde partijen

Naam consultatiepartij
Algemene Vereniging Schoolleiders
ANVR
ANWB
Bond van Oranjeverenigingen
Bouwend Nederland
Club van 11
CNV Onderwijs
College voor Toetsen en Examens (CvTE)
Inspectie van het Onderwijs
Kanselarij der Nederlandse Orden
Kiesraad
Krajicek Foundation (in verband met organisatie Koningsspelen)
Nationaal Comité 4 en 5 mei
Ouders & Onderwijs
PO-Raad
RECRON
VO-raad

Stap 3: parallelle dataverzameling
Parallel aan stap 2 heeft er op twee onderwerpen aparte dataverzameling
plaatsgevonden. Bij de afdeling Informatieproducten van de Dienst Uitvoering
Onderwijs is cijfermateriaal opgevraagd over de omvang van de groep ouders
met kinderen in zowel het primair als het voortgezet onderwijs. Dit om
onderzoeksvraag 5 te kunnen beantwoorden. Daarnaast zijn er casestudies
verricht naar twee regio’s waarin de daar aanwezige scholen in het primair,
speciaal en voortgezet onderwijs zelf gezamenlijke afspraken hebben gemaakt
over een vaste week waarin scholen eventueel de centrale meivakantieweek
kunnen uitbreiden. Het gaat om de regio Rotterdam en de regio Zuid- en
Midden-Limburg. In deze regio’s komt het nu al niet voor dat ouders met
kinderen in zowel het primair als het voortgezet onderwijs, drie verschillende
3

weken kinderen thuis van school hebben vanwege de meivakantie. De
casestudies bestonden eruit dat we relevante documentatie bestudeerd
hebben en een aantal betrokken actoren hebben geïnterviewd.
Stap 4: bijstelling impact assessment
De informatie uit de stappen 2 en 3 hebben we gebruikt om de eerste versie
van het impact assessment (stap 1) aan te scherpen. De consultatieronde
heeft zoals verwacht tot een nadere inkleuring geleid van de door ons initieel
geschetste impact van invoering van een centraal vastgestelde meivakantie
van twee weken. Concreet betekent dit dat het aantal door ons geïdentificeerde gevolgen van dit beleidsvoorstel bij stap 1 van 23 is teruggebracht tot
10. Er zijn als gevolg van de consultatie geen nieuwe gevolgen van de
invoering van een centraal vastgestelde meivakantie van twee weken
toegevoegd.
Stap 5: uitvoeren enquêtes onder schoolleiders en ouders
Bij stap 4 zijn ook de uitkomsten geïdentificeerd waarop toetsing onder een
bredere groep schoolleiders en ouders wenselijk leek. Toetsing van een aantal
uitkomsten uit de consultatiefase onder een bredere groep schoolleiders is
relevant omdat deze groep een directe verantwoordelijkheid heeft voor de
organisatie van het onderwijs op scholen in het primair, speciaal en voortgezet
onderwijs. Toetsing onder ouders is relevant omdat zij de opvang of vakanties
organiseren voor de leerlingen die vrij van school zijn tijdens schoolvakanties.
Onder beide groepen heeft de toetsing plaatsgevonden door het uitzetten van
een enquête.
Enquête onder ouders
In totaal hebben 502 ouders met kinderen in zowel het po als het vo een
webenquête ingevuld over hun ervaringen met hoe de scholen van hun
kinderen omgaan met de meivakantie. Er is bewust voor gekozen om deze
groep ouders met schoolgaande kinderen te benaderen. Uit onze evaluatie
van de vakantiespreidingsregeling bleek namelijk dat deze groep de meeste
problemen ervaart met hoe de verschillende scholen van hun kinderen de
centrale meivakantieweek uitbreiden.
De ouders is in de enquête allereerst gevraagd hoe de scholen van hun
kinderen in 2015 en 2016 invulling hebben gegeven aan de meivakantie (wel
of niet uitbreiding van de centrale week en op welke manier). Ook is ouders
gevraagd of zij er voorstander van zijn dat de Rijksoverheid twee weken
meivakantie centraal gaat vastleggen, en of men er ook voorstander van blijft
als dit gevolgen heeft op de manier waarop andere schoolvakanties en vrije
dagen door de scholen van hun kinderen worden ingericht.
Onderzoeksbureau Ipsos heeft de feitelijke webenquêtering uitgevoerd.
Hiervoor heeft het bureau uit haar online Ipsos I-Say-panel aselect ouders
benaderd die zowel kinderen in het primair als het voortgezet onderwijs
hebben. De ouders zijn tussen 11 en 16 maart 2016 geënquêteerd.
4

Enquête onder schoolleiders
Onder schoolleiders van scholen in het primair, speciaal en voortgezet
onderwijs is een webenquête uitgezet. De enquête bevatte vragen over hoe
men in 2015 en 2016 is omgegaan met de meivakantie (wel of niet uitbreiden
en op welke manier) en of er op dit punt regionale/lokale afstemming heeft
plaatsgevonden.
Ook is de schoolleiders gevraagd of men wel of geen voorstander is van de
beleidsgedachte van invoering van een centraal vastgestelde meivakantie van
twee weken. De voor- en tegenstanders is gevraagd naar hun argumenten.
Tot slot bevatte de vragenlijst een aantal vragen om een aantal
beleidsgevolgen die de onderwijspartijen in de consultatieronde naar voren
hebben gebracht, te toetsen (ziet men die gevolgen ook en zijn die wenselijk
of onwenselijk).
Op basis van gegevens van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) zijn 400
po- scholen, 400 vo-scholen en 200 (v)so-scholen aselect geselecteerd. De
directeuren van de scholen uit deze steekproef zijn door ons op 10 maart 2016
per e-mail aangeschreven met het verzoek de webenquête in te vullen. De
aangeschreven 1000 scholen konden tot 25 maart 2016 de enquête invullen.
Uiteindelijk is er een respons van 35,5 procent (355 scholen) gerealiseerd.
Bijlagen
Een responsverantwoording en de detailuitkomsten van de webenquêtes
onder scholen en ouders zijn opgenomen in de bijlagen bij dit rapport.
Stap 6: opstellen definitieve impact assessment
Op basis van de informatie uit de twee enquêtes zijn we tot een definitieve
versie gekomen van het impact assessment van invoering van een centraal
vastgestelde meivakantie van twee weken. Bij deze stap is ook deze
rapportage opgesteld en heeft er een bijeenkomst plaatsgevonden met de
belangrijkste stakeholders om onze bevindingen aan hen terug te koppelen.

1.4

Leeswijzer
Het vervolg van deze rapportage bestaat uit vier hoofdstukken. Hoofdstuk 2
bevat de probleemverkenning: voor wie moet verlenging van de centraal
vastgestelde meivakantie met een week welk probleem oplossen? De
hoofdstukken 3 en 4 bevatten de beschrijving van de tien overgebleven
gevolgen die invoering van een centraal vastgestelde meivakantie van twee
weken naar verwachting met zich mee zal brengen. Het vijfde hoofdstuk is een
synthesehoofdstuk waarin we tot een conclusie komen over de wenselijkheid
van de getoetste beleidsgedachte.

5

6

2

PROBLEEMVERKENNING

Zowel in 2015 als in 2016 kiezen de meeste scholen in het primair,
speciaal en voortgezet onderwijs ervoor om de centraal vastgestelde
week meivakantie te verlengen. Verreweg de meeste scholen kiezen
ervoor om de week voorafgaand aan de centrale meivakantieweek ook
vrij te geven, maar er zijn ook scholen die dit niet doen en/of de
meivakantie op een andere manier verlengen. Scholen in het primair en
speciaal onderwijs kiezen er significant vaker dan scholen in het
voortgezet onderwijs voor om de meivakantie te verlengen in de week na
de centraal vastgestelde meivakantieweek. Of en hoe scholen de
meivakantie verlengen, verschilt per jaar en wordt mede ingegeven door
hoe nationale feestdagen in die periode vallen. Door de verschillende
manieren waarop scholen leerlingen een langere meivakantie geven,
kunnen ouders met kinderen op verschillende scholen ermee te maken
hebben dat de vakanties van hun kinderen niet overeenkomen. Dit geldt
onder andere voor de ruim 305.000 gezinnen die zowel kinderen op het
po als op het vo hebben. 39 procent van hen geeft aan dat de
meivakantie van hun kinderen in 2016 niet overeenkomt. Bij zeven
procent is er zelfs sprake van dat zij in totaal drie weken een of meer
kinderen thuis hebben, terwijl ze slechts een week alle kinderen thuis
hebben. Dit betreft ongeveer 19.000 tot 33.000 gezinnen.
Ongeveer twee derde van de ouders met kinderen op zowel het po als
het vo zijn voorstander van een centraal vastgestelde meivakantie van
twee weken. De belangrijkste redenen hiervoor zijn dat het hen de
gelegenheid geeft om buiten de zomerperiode twee weken met het gezin
op vakantie te gaan, dat het gemakkelijker is om oppas, opvang of
dagbesteding te organiseren en dat er meer duidelijkheid komt doordat
data langer van tevoren bekend zullen zijn. Veel ouders met kinderen met
verschillende meivakanties geven aan moeite te hebben om een vakantie
met het gezin te plannen en ongeveer een kwart geeft aan om deze reden
zelfs thuis te blijven. Ongeveer de helft van deze ouders geeft aan dat zij
moeite hebben om oppas, opvang of dagbesteding te organiseren.

2.1

Ouders met kinderen op verschillende scholen
Omdat scholen zelf kunnen bepalen hoe zij de meivakantie exact vormgeven,
kunnen ouders met kinderen op verschillende scholen problemen ondervinden
met het plannen van opvang of op vakantie gaan.1 Als vakanties niet
synchroon lopen, moet er immers voor een langere periode opvang/
1

Dit komt naar voren uit de evaluatie van de Regeling vaststelling schoolvakanties die
Regioplan in 2015 uitvoerde en de resultaten van de enquete onder ouders in 2016
bevestigen dit (zie paragraaf 2.2.1 en verder).

7

dagbesteding georganiseerd worden en zijn er minder mogelijkheden om
gezamenlijk op vakantie te gaan. In de eerste plaats betreft dit ouders met
zowel kinderen die naar het po gaan als kinderen die naar het vo gaan. Uit
gegevens die wij hebben opgevraagd bij de Dienst Uitvoering Onderwijs
(DUO) blijkt dat dit 305.231 huishoudens betreft, negentien procent van de in
totaal 1.630.673 huishoudens met schoolgaande kinderen.
Andere groepen die planningsproblemen kunnen ondervinden, betreffen
ouders met kinderen op verschillende po-scholen of verschillende vo-scholen
en ouders met meerdere kinderen waarvan er een naar het speciaal onderwijs
gaat. Ook kunnen uiteenlopende schoolvakanties problemen opleveren voor
gezinnen die met een ander gezin (familie of vrienden) samen op vakantie
willen gaan, en samengestelde gezinnen waarbij partners kinderen hebben uit
eerdere relaties.

2.2

Samenloop vakanties
Bij de meerderheid van de huishoudens met kinderen op zowel het po als op
het vo, komen de meivakanties van hun kinderen exact overeen. In een
enquête die wij hebben onder deze doelgroep komt naar voren dat dit bij 61
procent het geval is (zie tabel 2.1). Achttien procent geeft aan dat de
vakantieperiode verschilt omdat niet alle scholen twee weken meivakantie
geven, terwijl acht procent aangeeft dat de schoolvakanties enkele dagen
verschillen. Bij zeven procent van de gezinnen met kinderen op het po en vo is
duurt de vakantieperiode drie weken omdat de scholen van hun kinderen
meivakanties van twee weken hebben die niet overeenkomen. Dit is de groep
die potentieel tegen de meeste planningsproblemen zal aanlopen. Wij
schatten dat dit ongeveer 16.000 tot 30.000 gezinnen betreft.

Tabel 2.1

Hebben al uw kinderen in 2016 exact dezelfde dagen meivakantie?
(N=502)

Ja
Nee, niet alle scholen waarop ik kinderen heb,
geven nu 2 weken meivakantie.
Nee, alle scholen waarop ik kinderen heb,
geven nu 2 weken meivakantie, maar wel
verschillende weken.
Nee, de meivakanties van de scholen waarop ik
kinderen heb, verschillen nu enkele dagen.
Anders, namelijk…
Dat weet ik niet.

%
61
18

Schatting omvang groep
p=0,95
Min
Max
185.000
211.000
48.000
69.000

7

16.000

30.000

8

19.000

33.000

1
5

-

-

Bron: Enquête onder ouders met kinderen in zowel het po als het vo (Ipsos, 2016) & analyse
Regioplan

8

Ook uit de enquête onder schoolleiders komt naar voren dat scholen de
meivakantie op een verschillende manier vormgeven. De meeste van deze
scholen kiezen ervoor om de week voorafgaand aan de centraal vastgestelde
week bij de meivakantie te voegen (zie tabel 2.2). Dit geldt voor 69 procent
van de po-scholen, 58 procent van de so-scholen en 81 procent van de voscholen. Maar er is ook een substantieel aantal scholen dat ervoor kiest om de
week na de centraal vastgestelde vakantieweek vrij te geven.

Tabel 2.2

Manier waarop scholen de landelijk vastgestelde meivakantie
uitbreiden (in 2015 en 2016)

Geen extra vrije dagen
De week ervoor hebben we bij de landelijk
vastgestelde week gevoegd
De week erna hebben we bij de landelijk
vastgestelde week gevoegd
We hebben de leerlingen voor de landelijk
vastgestelde week een of meer dagen
extra vrij gegeven
We hebben de leerlingen na de landelijk
vastgestelde week een of meer dagen
extra vrij gegeven

Po
N=106
20%

2015
So
N=57
16%

Vo
N=191
24%

Po
N=106
8%

2016
So
N=58
12%

Vo
N=191
5%

55%

48%

65%

69%

58%

81%

23%

29%

6%

12%

23%

8%

1%

2%

5%

8%

7%

7%

1%

5%

1%

2%

0%

0%

Bron: Enquête onder schoolleiders (Ipsos, 2016)

In 2015 was het percentage po-scholen dat ervoor kiest om de week na de
meivakantie vrij te geven aanmerkelijk hoger dan in 2016. Een mogelijke
verklaring hiervoor is dat in 2015 Hemelvaartsdag op de donderdag na de
meivakantie viel, waardoor het voor scholen aantrekkelijker werd om deze
week in zijn geheel vrij te geven. In 2016 valt Koningsdag op de woensdag in
de week voor de meivakantie, waardoor het voor scholen juist aantrekkelijker
is om de week voorafgaand aan de meivakantie vrij te geven. Dat het beleid
van scholen rondom de meivakantie in 2015 meer uiteenliep dan in 2016 komt
ook uit de ouderenquête naar voren. Hieruit blijkt dat het percentage ouders
dat aangeeft dat de meivakanties van hun kinderen verschillen in 2015 (42
procent) iets hoger ligt dan in 2016 (39 procent).2

2.3

Planning op vakantie gaan
Meer dan de helft van de ouders met kinderen waarvan de meivakanties niet
overeenkomen geeft aan dat dit invloed heeft op de vakantieplannen van het
gezin (zie tabel 2.3). 27 procent geeft aan dat zij hierdoor korter op vakantie
gaan tijdens de meivakantie, terwijl 23 procent besluit om thuis te blijven
vanwege deze reden. Hiernaast geeft een kleiner percentage ouders aan dat
2

Zie bijlage 2, tabel B2.1 en tabel B2.2.

9

zij om deze reden niet met vakantie gaan of niet naar het buitenland op
vakantie gaan.

Tabel 2.3

Heeft de verschillende manier waarop de scholen van uw kinderen
met de meivakantie omgaan, invloed op uw vakantieplannen met
het gezin? (N=164)

Ja, we gaan om die reden in de meivakantie niet op vakantie
Ja, we gaan om die reden in de meivakantie korter op vakantie
Ja, we gaan om die reden in de meivakantie niet met het gehele gezin op
vakantie
Ja, we gaan om die reden niet naar het buitenland op vakantie
Nee, onze vakantieplannen worden hierdoor niet gewijzigd
Nee, we hebben geen vakantieplannen
Ik weet het niet, we hebben nog niet besloten of we weg gaan in de
meivakantie

%
23
27
6
4
8
21
10

Bron: Enquête onder ouders met kinderen in zowel het po als het vo (Ipsos, 2016) & analyse
Regioplan

Met name wanneer kinderen twee weken vakantie hebben, maar niet in
dezelfde weken, leidt dit tot gewijzigde vakantieplannen (zie figuur 2.1).
Ongeveer 85 procent van deze ouders geeft aan dat dit gevolgen heeft voor
de vakantieplannen. Mogelijk heeft dit er onder andere mee te maken dat deze
ouders hun vakantiedagen over een langere periode moeten spreiden en
hierdoor moeilijker een periode gelijktijdig vrij kunnen nemen. Bij ouders met
kinderen die niet allemaal twee weken meivakantie hebben en ouders met
kinderen waarvan de meivakantie enkele dagen verschilt, ligt dit percentage
op respectievelijk 59 procent en 44 procent.
Figuur 2.1

Invloed op vakantieplannen voor gezinnen waarvan de kinderen niet
allemaal twee weken meivakantie hebben, de twee vakantieweken
niet overeenkomen of er sprake is van enkele dagen verschil

90%
9%
9%

80%
70%
60%
50%
40%
30%

1%
7%
29%

20%
10%

39%

niet naar buitenland
5%
2%
15%

22%

27%

22%

niet allen 2
weken
N=90

2 weken
(verschillend)
N=33

enkele dagen
verschil
N=41

niet met hele gezin
korter op vakantie
niet op vakantie

0%

Bron: Enquête onder ouders met kinderen in zowel het po als het vo (Ipsos, 2016)

10

2.4

Planning opvang, oppas of dagbesteding
Met name voor ouders waarvan de kinderen twee weken vakantie hebben,
maar niet in dezelfde weken, is het moeilijk om opvang, oppas of dag
besteding te organiseren omdat deze groep in totaal drie weken lang kinderen
thuis heeft in de meivakantieperiode. 58 procent van deze groep geeft aan dat
dit moeilijk te organiseren is. Bij ouders waar niet alle kinderen twee weken
meivakantie hebben of waarvan de vakanties enkele dagen verschillen, ligt dit
percentage op respectievelijk 49 procent en 44 procent.

Figuur 2.2

100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

Moeite om opvang te organiseren van gezinnen waarvan de
kinderen niet allemaal 2 weken meivakantie hebben, de 2
vakantieweken niet overeenkomen of er sprake is van enkele dagen
verschil

12%

18%

39%

24%

17%

39%
weet niet
niet

49%

niet allen 2 weken
N=90

58%

2 weken
(verschillend)
N=33

44%

wel

enkele dagen
verschil
N=41

Bron: Enquête onder ouders met kinderen in zowel het po als het vo (Ipsos, 2016)

Ruim veertig procent van de ouders die moeite hebben om opvang, oppas of
dagbesteding te organiseren, geeft aan dat dit komt doordat er in totaal drie
weken kinderen thuis van school zijn. Een groep van ongeveer gelijke omvang
stelt dat het moeilijker is om met andere ouders oppasafspraken te maken als
de meivakanties van kinderen uiteenlopen.

11

Tabel 2.4

Waarom is het regelen van opvang, oppas of dagbesteding voor uw
kinderen tijdens de komende meivakantie moeilijker? (meerdere
antwoorden mogelijk) (N=81)

Ik heb nu drie weken kinderen thuis van school
Ik heb nu twee weken kinderen thuis van school
Omdat niet alle kinderen tegelijkertijd vrij zijn, is het moeilijker om met
andere ouders onderling opvangafspraken te maken
Scholen communiceren vaak pas laat welke dagen kinderen vrij zijn
Anders, namelijk…

%
43
16
42
7
5

Bron: Enquête onder ouders met kinderen in zowel het po als het vo (Ipsos, 2016)

2.5

Voorkeur ouders
Onder ouders die kinderen in zowel het po als het vo hebben, bestaat
draagvlak voor een centraal vastgestelde meivakantie van twee weken (zie
tabel 2.5). Ongeveer twee derde van deze ouders geeft aan voorstander
hiervan te zijn, ruim twintig procent is tegen. De overige ouders (13 procent)
weten op voorhand niet wat zij hiervan zouden vinden.

Tabel 2.5

Zou u er voorstander van zijn als alle scholen in Nederland op
hetzelfde moment twee weken meivakantie hebben? (N=502)

Ja
Nee
Dat weet ik niet

%
66
22
13

Bron: Enquête onder ouders met kinderen in zowel het po als het vo (Ipsos, 2016)

In lijn met de in voorgaande paragrafen gepresenteerde resultaten, zijn het
kunnen plannen van vakantie en oppas, opvang of dagbesteding de
belangrijkste redenen waarom ouders voorstander zijn van een centraal
vastgestelde meivakantie van twee weken. Ouders die hier voor zijn, geven in
55 procent van de gevallen aan dat dit hen de mogelijkheid geeft om buiten de
zomerperiode twee weken op vakantie te gaan. Andere veelgenoemde
redenen zijn dat het gemakkelijker wordt om oppas, opvang of dagbesteding
te plannen (39 procent) en dat er duidelijkheid wordt geschapen omdat
vakanties langer van tevoren bekend zullen zijn (34 procent). Een beperkt
aantal ouders geeft aan dat zij voor een centraal vastgestelde meivakantie van
twee weken zijn omdat hierdoor de drukte op vakantiebestemmingen en de
prijzen van vakanties zullen afnemen.

12

Tabel 2.6

Waarom zou u er voorstander van zijn als alle scholen in Nederland
op hetzelfde moment twee weken meivakantie hebben? (meerdere
antwoorden mogelijk) (N=330)

Dit geeft mij de mogelijkheid om buiten de zomerperiode twee weken met
mijn kinderen op vakantie te gaan.
Dit zorgt ervoor dat mijn kinderen in exact dezelfde weken vrij zijn,
waardoor het voor mij gemakkelijker is om opvang, oppas of dagbesteding
te organiseren.
Dit schept duidelijkheid doordat de data langer van tevoren bekend zullen
zijn.
Dit zorgt ervoor dat het minder druk is op vakantiebestemmingen doordat
mensen niet meer allemaal in dezelfde week weggaan.
Als alle huishoudens met kinderen twee weken vrij hebben in mei, hoeft
men niet meer in dezelfde week op vakantie. Dit zal de prijzen van
vakanties doen dalen.
Anders, namelijk…

%
55%
39%

34%
9%
16%

5%

Bron: Enquête onder ouders met kinderen in zowel het po als het vo (Ipsos, 2016)

Waar een gedeelte van de voorstanders van een centraal vastgestelde
meivakantie van twee weken verwacht dat prijzen hierdoor zullen dalen,
verwachten ouders die tegen zijn juist het tegengestelde. Ongeveer twee
derde van hen geeft aan tegen te zijn, omdat prijzen hierdoor zullen gaan
stijgen. Andere redenen waarom ouders tegen een centraal vastgestelde
meivakantie van 2 weken zijn, is onder andere dat scholen hierdoor minder
kunnen inspelen op lokale verschillen (31 procent) of omdat zij geen twee
weken vakantie nodig hebben in deze periode (21 procent).

Tabel 2.7

Waarom bent u er geen voorstander van dat alle scholen in
Nederland op hetzelfde moment twee weken meivakantie hebben?
(meerdere antwoorden mogelijk) (N=103)
%

Dit zou betekenen dat ik twee weken opvang/oppas/dagbesteding moet
organiseren voor mijn kinderen, terwijl dat nu niet het geval is.
Wij hebben geen twee weken vakantie nodig in die periode.
Het lijkt mij niet verstandig dat tijdens het schooljaar het leerproces van
mijn kinderen twee weken wordt onderbroken.
Als alle huishoudens met kinderen tegelijkertijd twee weken meivakantie
hebben, zullen de prijzen van vakanties stijgen.
Voor kinderen die eindexamen moeten doen in mei, is het niet goed om
eerst twee weken vakantie te hebben.
Door het meer vastleggen van vrije dagen hebben scholen minder
mogelijkheden om op lokale verschillen in te spelen (bijvoorbeeld vrij in Den
Haag tijdens Prinsjesdag of 3 oktober in Leiden)
Anders, namelijk…

8
21
7
66
8

31
11

Bron: Enquête onder ouders met kinderen in zowel het po als het vo (Ipsos, 2016)

13

14

3

GEVOLGEN VOOR TOERISME EN OVERIG BEDRIJFSLEVEN

Partijen uit de toeristische sector hebben uiteenlopende belangen en
voorkeuren met betrekking tot het vaststellen van de meivakantie. De
ANWB en de vereniging van ondernemers in de reisbranche (ANVR) zijn
voorstander van een centraal vastgestelde meivakantie van twee weken.
Dit geeft gezinnen de mogelijkheid om buiten de zomerperiode twee
weken op vakantie te gaan. Bovendien wordt hiermee ingespeeld op de
in hoofdstuk 2 beschreven planningsproblemen die ouders met kinderen
op verschillende scholen onder de huidige regeling ondervinden.
ANWB en ANVR geven bovendien aan te verwachten dat een centraal
vastgestelde meivakantie van twee weken een gunstig effect zal hebben
op de prijzen van vakanties in het buitenland. De prijzen voor verblijf in
het buitenland liggen tijdens de meivakantie lager dan in de zomer omdat
de meeste Europese burgers geen vakantie hebben in deze periode.
Bovendien zal een meivakantie van twee weken ertoe leiden dat de
capaciteit van vliegtuigen beter benut kan worden, waardoor volgens
ANVR de kosten voor vliegtickets mogelijk zullen afnemen.
De belangenvereniging van recreatieondernemers RECRON vreest
echter dat door een centraal vastgestelde meivakantie van twee weken
meer gezinnen ervoor zullen kiezen om een vakantie in het buitenland
door te brengen in plaats van in Nederland. De vereniging van dagattractiebedrijven (Club van 11) verwacht een soortgelijke ontwikkeling
en geeft bovendien aan dat een centraal vastgestelde meivakantie van
twee weken ten koste zal gaan van de mogelijkheden voor scholen om
later in het voorjaar extra vrije dagen te geven. Bijvoorbeeld de dagen
rond Hemelvaart en Pinksteren zijn, vooral ook vanwege het vaak goede
weer in die periode, erg belangrijk voor de omzet van dagattractiebedrijven.
De bouwsector verwacht dat door de introductie van een centraal
vastgestelde meivakantie van twee weken bouwbedrijven te maken
krijgen met een extra periode waarin er veel bouwvakkers met
schoolkinderen op vakantie willen. Dit zal voor deze bedrijven extra
uitval van productie betekenen.

3.1

Inleiding
Zoals uit het vorige hoofdstuk naar voren komt, brengt een centraal
vastgestelde meivakantie van twee weken een aantal voordelen met zich mee
voor ouders, en voor ouders met kinderen op verschillende scholen in het
bijzonder. Een meerderheid van hen geeft aan voorstander te zijn van een
15

centraal vastgestelde meivakantie van twee weken. Een groot gedeelte geeft
hierbij aan dat dit hen de mogelijkheid biedt om buiten de zomerperiode twee
weken op vakantie te gaan. Bovendien rapporteren ouders met kinderen
waarvan de meivakanties niet overeenkomen problemen bij het plannen van
een vakantie met het gezin en het organiseren van oppas, opvang of
dagbesteding. Ook uit de gesprekken die wij hebben gevoerd met
stakeholders uit de toeristische sector komt een aantal argumenten voor een
centraal vastgestelde meivakantie van twee weken naar voren. In dit
hoofdstuk gaan we hier nader op in.

3.2

Plannen van vakantie met het gezin
De ANWB en de vereniging van ondernemers in de reisbranche (ANVR)
onderschrijven de voordelen die een centraal vastgestelde meivakantie van
twee weken heeft voor de planbaarheid van vakanties. Zij geven hierbij aan
dat twee weken centraal vastgestelde meivakantie duidelijkheid schept.
Vakanties zullen lang van tevoren vastliggen, waardoor er ruim van tevoren
geboekt kan worden. Bovendien zullen ouders met kinderen op verschillende
scholen en gezinnen die met een ander gezin (bijvoorbeeld familie of
vrienden) op vakantie willen minder planningsproblemen ondervinden, omdat
alle leerlingen gelijktijdig twee weken vrij zijn.
De ANVR voegt hieraan toe dat (zoals ook al uit de ouderenquête naar voren
kwam, zie hoofdstuk 2) er veel behoefte bestaat om in de meiperiode langer
op vakantie te gaan. Zij geeft hierbij aan dat er in jaren dat er feestdagen in de
weken voor of na de meivakantie zitten en er veel scholen voor kiezen om
twee weken meivakantie te houden, het aantal geboekte vakanties hoger ligt
dan in andere jaren. De ANWB wijst er op dat in een enquête onder 5.000 van
hun leden de voorkeur voor een tweeweekse meivakantie het grootst is onder
gezinnen met schoolgaande kinderen.
Een aantal partijen uit het onderwijs, en ook Ouders en Onderwijs (de
landelijke organisatie van ouders met schoolgaande kinderen) erkennen
enerzijds dat het gunstig is voor de planbaarheid van vakanties als alle
kinderen gelijktijdig vakantie hebben. Anderzijds zijn zij van mening dat het
belang van de kwaliteit van het onderwijs (zie hoofdstuk 4) leidend moet zijn
boven het belang van ouders die met hun kinderen op vakantie willen. Lokale
en/of regionale afstemming tussen scholen lijkt Ouders en Onderwijs dan ook
een betere manier om ervoor te zorgen dat ouders met kinderen op
verschillende scholen niet te maken hebben met verschillende vakanties. Ook
het vroegtijdig communiceren over de duur van de meivakantie wordt
genoemd als een manier planningsproblemen van ouders te voorkomen.
Bovendien geeft men aan dat er ook een groep ouders is die er geen behoefte
aan heeft om tijdens de meivakantie op vakantie te gaan. Indien er een
centraal vastgestelde meivakantie van twee weken wordt ingevoerd, zullen al
deze ouders twee weken oppas, opvang of dagbesteding moeten organiseren.
16

3.3

Binnenlandse verblijfsrecreatie en dagtoerisme
Als alle leerlingen in Nederland gelijktijdig twee weken vakantie hebben in de
meiperiode zijn er meer mogelijkheden om langer op vakantie te gaan. De
belangenvereniging van recreatieondernemers RECRON geeft aan te
verwachten dat een langere centraal vastgestelde meivakantie ertoe zal leiden
dat meer gezinnen ervoor gaan kiezen om de vakantie in het buitenland door
te brengen. Dit zal ten koste gaan van de binnenlandse verblijfsrecreatie.
Bovendien geeft RECRON aan dat een centraal vastgestelde vakantieperiode
van twee weken ingaat tegen de trend dat Nederlanders steeds meer kort op
vakantie gaan. Uit onze enquête onder ouders met zowel kinderen in het
primair als het voortgezet onderwijs blijkt dat ouders die in 2016 met niet op
elkaar afstemde meivakanties van hun kinderen geconfronteerd worden, bij
twee vaste weken meivakantie vooral langer op vakantie zouden gaan. Hieruit
valt niet af te leden dat het dan ook vaker vakanties in het buitenland zouden
zijn geworden.
Indien er toch wordt gekozen voor een centraal vastgestelde meivakantie van
twee weken is RECRON er voorstander van om week 17 bij de meivakantie te
trekken. Uitbreiding in week 19 (de week na de huidige centraal vastgestelde
week) zal door de samenhang met de landelijke examenperiode als gevolg
hebben dat de zomervakanties later moeten beginnen (zie paragraaf 4.1). Dit
zou betekenen dat een groter gedeelte van de zomervakantie in augustus zal
vallen en in september zal doorlopen. Met name voor kampeervakanties in
Nederland zijn de weersomstandigheden in augustus en zeker begin september niet echt gunstig. Ook de ANWB onderschrijft dat het later beginnen van
de zomervakantie onwenselijk is. Naast klimatologische omstandigheden
draagt zij hierbij aan dat de maand juli een gunstige vakantiemaand is omdat
veel andere Europese landen in de maand augustus vakantie hebben.
In het verlengde van de argumenten van RECRON geeft ook de Club van 11
(de vereniging van dagattractiebedrijven) aan negatieve gevolgen te
verwachten als meer Nederlandse gezinnen besluiten om de meivakantie in
het buitenland door te brengen. Een soortgelijk fenomeen constateren
dagattractiebedrijven nu ook al in de zomerperiode. Zij geven aan dat zij een
stijging van de bezoekersaantallen zien in de periode aan het eind van de
grote vakantie, als mensen weer zijn thuisgekomen van hun vakantie in het
buitenland. Een tweeweekse meivakantie biedt kansen voor gezinnen om al in
mei langer op vakantie te gaan in het buitenland, waardoor zij geen
dagattracties in Nederland bezoeken. Bovendien is de verwachting dat een
centraal vastgestelde tweeweekse meivakantie voor scholen gaat betekenen
dat zij minder mogelijkheden hebben om later in het voorjaar extra vrije dagen
te geven. Dagattracties moeten dan in de meivakantie een zeer hoge omzet
halen. Als het tijdens de meivakantie slecht weer is, zal dit grote gevolgen
hebben voor de omzet, terwijl als er later in het voorjaar ook vrije dagen zijn,
er enige risicospreiding is. Bovendien is het weer bijvoorbeeld in de dagen
rond Hemelvaart en Pinksteren vaak al mooier dan tijdens de meivakantie.
17

De ANWB en de ANVR geven aan niet te verwachten dat een centraal
vastgestelde meivakantie van twee weken te koste zal gaan van het
verblijfstoerisme in Nederland. De ANWB is er zelfs van overtuigd dat zowel
het uitgaand als het binnenlands toerisme baat zal hebben bij een centraal
vastgestelde meivakantie van twee weken. Zij leidt dit af uit de omzetcijfers en
bezetting in de afgelopen jaren waarin veel scholen de meivakantie
verlengden met een tweede week. 1 De ANVR voegt hieraan toe dat ondanks
dat veel scholen in de afgelopen jaren gekozen hebben voor een meivakantie
van twee weken, de verhouding tussen het aantal binnenlandse en
buitenlandse vakanties tijdens de meivakantie ongeveer gelijk is gebleven.
Bovendien zullen mensen die ervoor kiezen om in mei naar het buitenland te
gaan (bijvoorbeeld omdat ze het in de zomer te druk, te duur of te warm
vinden), mogelijk besluiten in de zomer in Nederland op vakantie te gaan. Op
basis van ons onderzoek zijn wij niet in staat aan te geven of zich wel of niet
een negatief effect zal voordoen op het aantal binnenlandse vakanties.

3.4

Prijspeil vakanties
Naast dat een centraal vastgestelde meivakantie van twee weken ertoe leidt
dat gezinnen gemakkelijker (lange) vakanties kunnen plannen, verwachten de
ANWB en ANVR een gunstig effect op het prijspeil van uitgaande vakanties.
De ANVR geeft aan dat in de huidige situatie vliegtuigstoelen slecht benut
worden. Aan het begin van de meivakantie vliegen veel vliegtuigen vol naar
vakantiebestemmingen in Zuid-Europa en leeg weer terug naar Nederland.
Aan het eind van de meivakantie is de situatie andersom en vliegen veel
vliegtuigen juist leeg van Nederland naar vakantiebestemmingen om daar de
vakantiegangers weer op te halen. De lage bezettingsgraad van vliegtuigstoelen leidt tot extra kosten voor vliegmaatschappijen. Een centraal
vastgestelde meivakantie van twee weken leidt er niet alleen toe dat gezinnen
twee weken op vakantie kunnen, maar ook dat gezinnen die besluiten om één
week naar het buitenland te gaan, niet meer allemaal tegelijk vertrekken. Naar
verwachting zal dit leiden tot een betere benutting van vliegtuigen, waardoor
de verwachting van betrokkenen is dat uiteindelijk de prijzen van vliegtickets
zouden moeten dalen. Bovendien is de eerste dag van de meivakantie de
drukste dag van het jaar op Schiphol en leidt de piekbelasting die dit met zich
meebrengt ook tot extra kosten.2
De ANWB geeft hiernaast aan dat het financieel gunstig is voor gezinnen dat
zij naast de zomerperiode een alternatief hebben om twee weken naar het
buitenland te kunnen gaan. Omdat andere Europese landen geen lange
vakanties hebben in deze periode, zijn de prijzen van een verblijf in het
buitenland tijdens de meivakantie lager dan tijdens het hoogseizoen in de
1

Zie ook de brief die de ANWB op 22 oktober 2015 aan de staatssecretaris heeft gestuurd.

2

Zie: A. Berkhout G. Kruis, S. Slotboom (2015) Evaluatie regeling vaststelling
schoolvakanties. Amsterdam: Regioplan.

18

zomer. Ook geven ANWB en ANVR aan dat het in deze periode goed weer is
op veel Zuid-Europese vakantiebestemmingen.
Voor het mogelijke effect van een tweeweekse meivakantie op het prijspeil van
vakanties is ons overigens door betrokken partijen geen hard kwantitatief
bewijs aangeleverd en ook hebben wij zelf de relatie niet kunnen aantonen.

3.5

Productieverlies
De introductie van een extra periode waarin alle scholieren tegelijk langer dan
een week vrij zijn, zal ook economische consequenties hebben. Als meer
ouders met kinderen in die periode (langer) op vakantie zullen gaan, zal dit
effect hebben op het productievermogen in die periode.
Bouwondernemers die wat betreft werk afhankelijk zijn van het klimaat, zijn
uitgesproken tegenstander van een introductie van een tweeweekse verplichte
meivakantie voor alle scholieren. Op ons verzoek heeft Bouwend Nederland
binnen haar regionale afdelingen uitvraag gedaan naar wat hun leden van
deze beleidsgedachte vinden. De hieruit opgetekende primaire reactie is dat
een verplichte meivakantie van twee weken het bouwproces verstoort. Mei is
de periode waar de bouw- en infrasector de meeste productie maakt. Dit komt
doordat in de periode voorafgaand aan mei opdrachtnemers risico’s tegenkomen door onwerkbaar weer, zoals vorst en/of veel regen. In de bouw wordt
er verder gewerkt in koppels. Door verlenging van de vakantieperiode naar
twee weken is de verwachting dat meer koppels hiervan gebruik willen gaan
maken en dat zij daardoor in deze periode lastiger in te plannen zijn.
Belangrijk is verder dat de bouwsector in de zomervakantie nog een advies
voor een collectieve bouwvakantie voor bouwvakkers kent. Veel
bouwbedrijven maken hier gebruik van. Het productieproces is beter te
managen als een bedrijf in de zomervakantie drie weken sluit. Het is echter
voor bouwbedrijven geen optie om in de meivakantie nog eens een periode
gesloten te zijn. Er blijven dan te weinig werkbare werkdagen over, dat zijn
dagen waarop normaal gesproken wordt gewerkt, dus zonder algemeen
erkende rust- en feestdagen, vakantiedagen en adv-dagen.

19

20

4

GEVOLGEN VOOR HET ONDERWIJS

Invoering van een centraal vastgestelde meivakantie van twee weken als
vaste modaliteit voor alle jaren heeft negatieve gevolgen voor het onderwijs. Voor de organisatie en de logistiek van het centraal eindexamen
lijken deze gevolgen, rekening houdend met de huidige regels en afspraken hieromtrent, onoverkomelijk. Hetzelfde geldt voor de organisatie van
de Centrale Eindtoets in het primair onderwijs. Verder beperkt de invoering van een centraal vastgestelde tweeweekse meivakantie schoolbesturen in hun regelbevoegdheid om vakanties vast te stellen naast de
door het Rijk verplicht gestelde vrije dagen.

4.1

Gevolgen voor organisatie centrale eindexamens
Regels over tijdvakken centrale examens
De centrale examens in het voortgezet onderwijs zijn verdeeld over drie tijdvakken. Het eerste is in mei, het tweede in juni en het derde in augustus. Voor
het 1e tijdvak is de periode rond week 19 tot en met week 21 aangewezen. Op
welke dag in week 19 in een specifiek jaar met de examens gestart kan
worden, hangt af van het gegeven of en wanneer er in die week in dat jaar een
feestdag valt en wanneer er om die reden met de distributie van de examenopgaves onder scholen begonnen kan worden. Door incidenten in het
verleden mogen examenopgaves nu alleen nog kort voor het eerste examen
gedistribueerd worden onder scholen. Aangezien week 18 is aangewezen als
de centraal vastgestelde meivakantie, kan de distributie van de eindexamens
niet in deze week plaatsvinden.1
Beschikbare weken voor eerste twee tijdvakken
Uit ons consultatiegesprek met het College voor Toetsen en Examens (CvTE)
is duidelijk geworden dat het samenstellen van een voor alle betrokken
partijen werkbaar examenrooster elk jaar opnieuw een complexe aangelegenheid is. Hiervoor is al aangegeven dat de keuze van het moment waarop de
examenperiode kan starten, afhankelijk is van de vraag of en op welke wijze er
feestdagen (Koningsdag, 4 en 5 mei, Hemelvaartsdag en Tweede Pinksterdag) in de eerste examenweek van het eerste tijdvak vallen. Aan de hand
hiervan wordt voor de hele examenperiode van het eerste tijdvak bepaald hoe
veel dagen er beschikbaar zijn om examens af te nemen. Dit kan van jaar tot
jaar verschillen.
Voor het tweede tijdvak geldt, dat scholen in het voortgezet onderwijs niet
willen dat er nog eindexamens worden afgenomen in de laatste week voor de
zomervakantie in de vakantieregio die het vroegst met de zomervakantie
1

Het schooljaar 2016-2017 is hierop de uitzondering, dan is week 17 hiervoor aangewezen.

21

begint. Het is een staand gebruik dat in het basis- en voortgezet onderwijs in
de vroegste vakantieregio de zomervakantie start in week 28. Dit betekent dat
er in het tweede tijdvak geen examens meer mogen plaatsvinden in week 27;
er is zelfs afgesproken dat de bekendmaking van de normering voor de
examens in het tweede tijdvak in de voorlaatste week moet zitten, week 26
(laatste week juni) dus.
Alhoewel het tweede tijdvak voor het centraal examen maar een beperkt
aantal dagen beslaat, betekenen voorgaande afspraken wel dat er slechts een
periode van bruto acht weken (inclusief dagen die uitvallen door feestdagen)
beschikbaar is voor de organisatie en de logistiek van de eerste twee
tijdvakken van het centraal eindexamen, namelijk week 19 tot en met (begin)
week 26. Hieronder is in tabel 4.1 voor het schooljaar 2016-2017 geschetst
hoe de periode voor de organisatie van het eindexamen zich verhoudt tot de
huidige vakantieregeling en tot de feestdagen die in deze periode van het jaar
vallen. Uit de tabel wordt duidelijk dat er in het schooljaar 2016-2017 netto
geen acht volle weken beschikbaar zijn voor de organisatie en de logistiek van
de eerste twee tijdvakken van het centraal examen. In bijlage 1 hebben we
dezelfde exercitie opgenomen voor de schooljaren 2017-2018 en 2018-2019.
Ook voor deze schooljaren geldt dat er geen acht volle weken beschikbaar
zullen zijn.

Tabel 4.1

Situatie in schooljaar 2016-2017
Weeknummers 2017

Regio

Noord

Midden

Zuid

Periode Centraal
Eindexamen, begin 1e
tot en met uiterlijke
einde 2e tijdvak
Gelegenheid diplomauitreikingen scholen +
start college-examens
VSO staatsexamen
(eerste regio)
Scenario 1 (18+19)
voor 2 weken
meivakantie
Scenario 2 (17+18)
voor 2 weken
meivakantie

22

16 17
M
K
P O
M
K
P O
M
K
P O

18

19

20

21

22

4/
5

H

PI

4/
5

H

PI

4/
5

H

PI

23

24

25

26

27

28

29

30

Z

Z

Z

Z

Z

Z

Planning examenwerkzaamheden in beschikbare doorlooptijd
In de beschikbare doorlooptijd moet allereerst een zorgvuldige eerste en
tweede correctie georganiseerd kunnen worden van de afgenomen examens
in het eerste tijdvak. Relevant in dit verband is dat de VO-raad, AOb, CNV
Onderwijs, FvOv en het ministerie van OCW eind 2015 een intentieverklaring
ondertekend hebben waarin ze aangeven zich te committeren aan en in te
spannen voor een volledig uitgevoerde correctie van het centraal examen
binnen de bestaande systematiek. Voor de eerste correctie hebben docenten
tijd nodig, dit geldt ook voor hun overleg met de tweede corrector. Bij de
correctie gaat er verder doorlooptijd op aan verzending van nagekeken
examens naar een tweede corrector en de mogelijkheid die docenten geboden
moet worden om overleg met vakgenoten te hebben of vragen te stellen aan
de Examenlijn.
De volgende factoren bepalen verder dat de huidige beschikbare doorlooptijd
voor de organisatie en logistiek van de eerste twee tijdvakken van het centraal
examen minimaal nodig is:
· Examenloket en Examenlijn krijgen vragen binnen die beantwoord moeten
worden in de zelfde tijdsperiode als de afname van de examens, maar voor
de start van de normeringsbesprekingen.
· Er is tijd nodig voor de examenbesprekingen door de vakinhoudelijke
verenigingen. Uit hun bijeenkomsten komt steun voor het corrigeren en
eventueel het uitzenden van aanvullingen.
· Cito heeft tijd nodig (minimaal na afloop van een examenperiode zes
dagen, in 2015 waren er door slechte meivakantieplanning slechts vier
dagen beschikbaar) voor de verwerking van de zogenaamde WOLFgegevens van 200.000 leerlingen ter voorbereiding op de normering.2 Die
tijdsfasering voor de gegevensverwerking is zo strak dat er in het weekend
doorgewerkt moet worden. Over de door Cito gevonden resultaten moet
vervolgens overleg plaatsvinden tussen het CvTE en Cito, wat in de regel
minimaal vijf dagen kost. Ook hierbij wordt er in het weekend doorgewerkt.
· DUO/Bron heeft tijd nodig om gegevens van leerlingen na het schriftelijk
eindexamen te verwerken (inclusief correcties), na tijdvak 1 de opgaves
voor tijdvak 2 en organisatie van de aangewezen vakken. Extra belastend
is in dit verband dat steeds meer vso-scholen meedoen aan het centraal
examen.
· Complicerend is verder dat met ingang van 2016 rekenen een
kernvak/examenvak wordt. Ook voor dat vak moeten alle verwerking,
equivalering en normering in dezelfde tijd plaatsvinden.
Afspraken over roostering afzonderlijke examenvakken
Wat de roostering van het centraal eindexamen verder nog complex maakt, is
dat er voor het eerste tijdvak op het niveau van afzonderlijke examenvakken

2

Gemiddeld doen deze leerlingen in zes vakken examen en bestaat elk examen uit
gemiddeld veertig opgaven.

23

rekening gehouden moet worden met verschillende nadere afspraken/criteria.
Hierbij gaat het om het volgende:
· De Tweede Kamer heeft bepaald dat zogenaamd correctie-intensieve
vakken voorin het examenrooster moeten zitten. Een probleem daarbij voor
de roostermakers is dat steeds meer docenten hun vak correctie-intensief
vinden. Nu geldt deze aanduiding al voor scheikunde, natuurkunde,
maatschappijwetenschappen, aardrijkskunde, kunst, management &
organisatie, biologie en economie.
· De Tweede Kamer heeft de examenvakken geschiedenis en Nederlands
eerder al aangewezen als vakken die aan het begin van de examenperiode
in het eerste tijdvak geëxamineerd moeten worden.
· Examens in vakken waarbij één docent in zowel havo als vwo les zou
kunnen geven, moeten gespreid over het eerste tijdvak geprogrammeerd
worden.
· Vakken waarbij voor havo en vwo dezelfde examenstof getoetst wordt,
worden alternerend geprogrammeerd en over jaren voor of achter in het
examenrooster voor het eerste tijdvak gezet.
· Leerlingen mogen, gegeven hun profiel, niet te veel door hen als zwaar
ervaren vakken op de zelfde dag of kort na elkaar in dezelfde week
geëxamineerd krijgen.
· Combinaties van vakken, over de schoolsoorten heen, mogen geen totaal
aan leerlingen hebben dat de beschikbare examenzaalcapaciteit te boven
gaat.
· Schoolleiders en examensecretarissen willen als eerste examenvak een
vak dat alle leerlingen van hun school volgen, zodat ze nog een keer alle
mededelingen die ze hebben kunnen herhalen.
· In de examenroostering moet rekening gehouden worden met vakken
waarvoor het risico op schending van de geheimhouding bestaat in
verband met het feit dat in Caraïbisch Nederland dezelfde examens
worden afgelegd in een andere tijdzone.
· Een aantal vakken heeft ten behoeve van de normering posttests,
bijvoorbeeld de vakken Frans, Duits en Engels. Die vakken moeten voorin
het examenrooster voor het eerste tijdvak zitten om te kunnen bijdragen
aan een stabiele, harde equivalering.
Momenteel overweegt de politiek de beleidsoptie dat elke examenleerling het
recht moet krijgen een bepaald examenvak op een hoger niveau te laten
examineren. Indien hiertoe wordt overgegaan, zal het roosteren van de
examens nog complexer worden. Examenleerlingen moeten dan daartoe in de
gelegenheid gesteld worden, al zal het soms betekenen dat zij voor bepaalde
vakken dan pas in tweede termijn voor de eerste keer examen kunnen doen.
Werkzaamheden week 27
De normering-bekendmaking voor het tweede tijdvak van de centrale examens
vindt standaard op de vrijdag in week 26 plaats. Dit geeft scholen in het
voortgezet onderwijs, zeker die in de vroegste vakantieregio, de gelegenheid
24

om in week 27 een diploma-uitreiking te organiseren voor de leerlingen. In
week 27 vinden verder voor de eerste vakantieregio voor VSO-staatsexamens
de college-examens plaats.
Relevantie voor impact assessment
De bovenstaande uitgebreide uiteenzetting van regels, afspraken en
ervaringsgegevens met betrekking tot het centraal eindexamen maakt duidelijk
dat de roostering van het centraal eindexamen min of meer dichtgeregeld is en
dat er daarnaast feitelijk geen mogelijkheden zijn om het eerste en tweede
tijdvak van het eindexamen in een minder aantal weken te organiseren. Dit is
dan ook de context waartegen de beleidsgedachte van invoering van een
tweeweekse centrale meivakantie vanuit het perspectief van de eindexamens
beoordeeld moet worden. Ervan uitgaande dat in de vroegste vakantieregio de
zomervakantie niet na week 28 zal mogen beginnen, is scenario 1
(meivakantie elk jaar in de kalenderweken 18 en 19) vanuit het perspectief van
de organisatie van het centraal eindexamen hoe dan ook uitgesloten als vaste
modaliteit om leerlingen in het voortgezet onderwijs in de toekomst standaard
twee weken meivakantie te geven. Dit zou alleen mogelijk zijn als de
zomervakantie in de vroegste regio met een week naar achter zou kunnen
worden verschoven. Rekening houdend met de huidige spreiding rondom de
zomervakantie zou dit echter betekenen dat leerlingen in de regio die als
laatste zomervakantie krijgen, pas halverwege september weer met school
beginnen. Het later afnemen van examens heeft verder ook gevolgen voor
instellingen in het vervolgonderwijs. Die hebben pas (in de zomervakantie)
later duidelijkheid over hoe veel geslaagde examenleerlingen er bij hen
kunnen beginnen. Ook zal de verblijfs- en dagrecreatiesector weinig voelen
voor latere zomervakanties. De verwachting is dat het weer dan gezinnen
sneller zal doen besluiten vakantie in het buitenland te houden.
Scenario 2 (meivakantie in de weken 17 en 18) zou strikt genomen vanuit het
perspectief van de organisatie van het centraal examen wel als vaste
modaliteit mogelijk zijn. Alleen betekent dit dat middelbare scholen hun
eindexamenleerlingen nooit meer dan twee weken voor de start van de
eindexamens op school hebben, wat ten koste gaat van de
examenvoorbereiding. Middelbare scholen geven aan dat dit niet wenselijk is,
zeker niet voor leerlingen op het vmbo. Sommige scholen geven aan dat de
huidige meivakantie van één week in dit verband zelfs al lastig is.
De enige mogelijkheid om én scholieren in het voortgezet onderwijs in de
toekomst elk jaar standaard twee weken meivakantie te geven én de
organisatie van het centraal examen goed te laten verlopen, zou volgens het
CvTE een verplaatsing van het gehele centrale eindexamen naar eerder in het
schooljaar zijn. Dit is echter een redelijk fundamentele wijziging met grote
gevolgen voor de organisatie van het onderwijs. Tot een dergelijke wijziging
zou daarom niet alleen besloten moeten worden om een tweeweekse centraal
vastgestelde meivakantie te kunnen realiseren.

25

4.2

Gevolgen voor organisatie van de Centrale Eindtoets
Regels over afnameperiode Centrale Eindtoets
Voor alle leerlingen van groep 8 in het reguliere basisonderwijs is het verplicht
om een eindtoets te maken. De overheid stelt hiervoor aan scholen de
Centrale Eindtoets beschikbaar. Het bevoegd gezag kan echter ook besluiten
een andere door de minister toegelaten eindtoets bij de leerlingen van groep 8
af te nemen. Een eindtoets PO moet door een school tussen 15 april en 15
mei worden afgenomen. Daarbij geldt dat dit dient te gebeuren in een
volledige schoolweek. Weken waarin een of meer schooldagen vervallen door
bijvoorbeeld een feestdag, vallen dus af.
Ieder jaar maakt het CvTE in mei de afnameperioden bekend voor zowel de
papieren als digitale Centrale Eindtoets van het schooljaar daarop. De
papieren variant wordt afgenomen op drie opeenvolgende schooldagen in een
hele schoolweek. Voor de digitale variant van de Centrale Eindtoets geldt dat
de afname flexibel door de scholen kan plaatsvinden binnen de wettelijke
termijn. Vanaf 2018 zal de adaptieve digitale Centrale Eindtoets waarschijnlijk
flexibel worden afgenomen in twee aaneengesloten schoolweken. Er is voor
2018 in een ruimere periode gekozen omdat nog niet alle scholen die met een
digitale variant van de Centrale Eindtoets willen werken, voldoende ICTvoorzieningen hebben om alle leerlingen uit groep 8 tegelijk te toetsen. Binnen
de vastgestelde periode mogen scholen zelf bepalen op welk moment zij de
digitale Centrale Eindtoets bij de leerlingen afnemen. Het CvTE raadt scholen
wel aan om ook de Centrale Eindtoets op drie opeenvolgende dagen af te
nemen, maar verspreiden over de aangegeven periode is mogelijk.
De inhaalperiode voor leerlingen die de Centrale Eindtoets tijdens het
reguliere afnamemoment (gedeeltelijk) niet hebben kunnen maken, is de
eerste week na de eerste afname tot en met vijf weken erna. De school mag
per leerling bepalen op welk moment tijdens de inhaalperiode de leerling de
Centrale Eindtoets digitaal inhaalt.
Relevantie voor impact assessment
Uit de voorgaande uiteenzetting wordt duidelijk dat voor de afnameperiode van
de Centrale Eindtoets er duidelijke voorschriften gelden. Voor het impact
assessment is het verder relevant dat de periode waarin de Centrale Eindtoets
jaarlijks georganiseerd moet worden, ook de periode is waarin nu al de huidige
centraal vastgestelde meivakantieweek valt. Deze week valt dus bij voorbaat
al af als mogelijke week voor de Centrale Eindtoets. Verder vallen minimaal
twee feestdagen (Koningsdag en 5 mei) in deze periode. Vallen deze
feestdagen niet in de vastgestelde meivakantieweek of in het weekend, dan
heeft dit een kortere schoolweek tot gevolg en valt deze week ook af als
mogelijke week voor de Centrale Eindtoets. Valt ook Tweede Paasdag of
Hemelvaartsdag tussen 15 april en 15 mei, dan heeft ook dit uitval van een
mogelijke toetsweek tot gevolg.
26

Hieronder is in figuur 4.2 voor het schooljaar 2016-2017 geschetst hoe de
afnameperiode voor de Centrale Eindtoets zich verhoudt tot de huidige
vakantieregeling en tot de feestdagen die in deze periode van het jaar vallen.
Uit de tabel wordt duidelijk dat in het schooljaar 2016-2017 de Centrale
Eindtoets volgens het wettelijk kader alleen in week 19 gehouden kan worden.
In bijlage 1 hebben we dezelfde exercitie opgenomen voor de schooljaren
2017-2018 en 2018-2019.

Tabel 4.2

Situatie in schooljaar 2016-2017
Weeknummers 2017

Regio

Noord

Midden

Zuid

16 17
M
K
P O
M
K
P O
M
K
P O

18

19

20

21

22

4/
5

H

PI

4/
5

H

PI

4/
5

H

PI

23

24

25

26

27

28

29

30

Z

Z

Z

Z

Z

Z

Beschikbare periode
voor eindtoets po
(alleen hele weken)

Scenario 1 (18+19)
voor 2 weken
meivakantie
Scenario 2 (17+18)
voor 2 weken
meivakantie

Uitbreiding van de centraal vastgestelde meivakantie met een week zal de
hiervoor beschreven puzzel om tot een geschikte toetsweek te komen alleen
nog maar ingewikkelder maken. Het betekent namelijk dat in alle jaren er hoe
dan ook twee mogelijke weken voor de Centrale Eindtoets uitvallen. Vallen de
feestdagen ‘ongelukkig’, dan zal er nog minder keuze mogelijk zijn. In schooljaar 2016-2017 zou er onder scenario I volgens het huidige wettelijke kader
zelfs geen één week beschikbaar zijn (zie figuur 4.2). Week 18 en 19 zouden
dan opgaan aan de meivakantie en de weken 16 en 18 vallen af vanwege
respectievelijk tweede paasdag en de viering van Koningsdag. De uitwerking
voor de schooljaren 2017-2018 en 2018-2019 is te vinden in bijlage 1.
Planningsprobleem vanaf 2018 ernstiger
Het CvTE heeft als verantwoordelijke organisatie voor de uitvoering van de
Centrale Eindtoets aangeven dat het planningsprobleem vanaf 2018 nog
groter wordt. Er is met het ministerie van OCW afgesproken dat vanaf
schooljaar 2017-2018 op alle basisscholen die zich daarvoor inschrijven, een
27

adaptieve Centrale Eindtoets kan worden afgenomen. Dit is een digitale
eindtoets. Met basisscholen is afgesproken dat hiervoor tegen die tijd er twee
volledige weken (dus weken zonder uitval van lesdagen vanwege feestdagen)
worden aangewezen waarin er digitaal getoetst kan worden. Dit omdat ook
tegen die tijd nog niet verwacht kan worden dat alle scholen in staat zullen zijn
om alle leerlingen uit groep 8 gelijk digitaal te laten toetsen. Bij invoering van
een tweeweekse verplichte meivakantie kan dit in sommige jaren betekenen
dat de toetsperiode opgesplitst moet worden in een volledige week voor de
meivakantie en een volledige week na de meivakantie. Alhoewel dit een
praktisch gevolg lijkt, heeft het volgens het CvTE onderwijskundig zeer
onwenselijk consequenties. De resultaten van leerlingen die voor de
meivakantie getoetst zijn, zullen namelijk onvergelijkbaar zijn met leerlingen
die na de meivakantie getoetst worden. Leerlingen uit de eerste groep zullen
geconcentreerder zijn omdat zij nog in het ritme zitten van de vijf tot zes
weken onderwijs die ze voor het toetsmoment hebben genoten. Bij de groep
die na de meivakantie getoetst wordt, zal de concentratie door twee weken
vrij, zijn afgenomen met mogelijk gevolg voor een ander (lager) advies best
passend brugklastype. Een ander gevolg zal zijn dat op het niveau van
individuele scholen, maar ook tussen regio’s of landelijk uitkomsten van de
Centrale Eindtoets niet meer met elkaar vergeleken kunnen worden.
Andere afnameperiode?
Het verleggen van de afnameperiode voor de Centrale Eindtoets naar later in
het jaar (dus na de meivakantieperiode), heeft weer andere ongewenste
effecten. Dit heeft namelijk tot gevolg dat de toetsuitkomsten ook later
beschikbaar komen, waardoor basisscholen op een later moment de
schooladviezen kunnen heroverwegen en eventueel bijstellen. Bij bijgestelde
adviezen op een dusdanig laat moment betekent dat dat ouders daarmee ook
pas later hun kind na een hoger advies kunnen aanmelden bij het voortgezet
onderwijs waarbij scholen uit het voortgezet onderwijs of vol zijn of op een laat
moment nog herplaatsingen moeten uitvoeren. Zeker in de vakantieregio waar
de zomervakantie vroeg begint, kan dit tot praktische problemen leiden
(scholen dicht, juiste contactpersonen al weg). Het voorgaande geldt in
versterkte mate voor leerlingen die gebruik moeten maken van de
inhaalperiode voor de Centrale Eindtoets.
Wat volgens het CvTE wel een oplossing zou kunnen zijn, mocht het toch
wenselijk zijn om een centraal vastgestelde meivakantie van twee weken in te
stellen, is de periode voor de centrale eindtoets te verschuiven naar de
periode van 1 april tot 1 mei. Het meeste duidelijkheid zou het dan geven als
er in de regeling dan vaste weeknummers worden benoemd. Een eerder
afnamemoment van de Centrale Eindtoets zal echter wel gevolgen hebben
voor de organisatie van het schooljaar voor leerlingen in groep 8.

28

4.3

Inperking regelbevoegdheid schoolbesturen
Naast de minister van OCW hebben ook schoolbesturen een wettelijke
bevoegdheid om schoolvakanties vast te stellen. Om precies te zijn stelt de
minister voor elk schooljaar de data voor de kerst-, mei en de zomervakantie
vast. Het vaststellen van andere schoolvakanties is de bevoegdheid van een
schoolbestuur, al geeft de minister wel adviesdata aan voor de herfst- en
voorjaarsvakantie.
Regels voor aantal vrije dagen in basisonderwijs
Het aantal vrije dagen dat schoolbesturen zelf kunnen aanwijzen is beperkt.
De Wet op het primair onderwijs bepaalt dat een leerling in acht jaar in totaal
7520 uren les moet krijgen. Sinds een aantal jaren zijn scholen wat vrijer om
zelf een urenrooster te kiezen, mits leerlingen over alle acht jaren 7520
onderwijsuren maken. De Inspectie controleert scholen hierop. Op basis van
keuzes die schoolbesturen maken over welk lesrooster men gaat hanteren, is
per schooljaar duidelijk hoe veel lesuren er gemaakt moeten worden. Ook valt
per schooljaar te berekenen hoe veel onderwijstijd er maximaal beschikbaar
is. De beschikbare onderwijstijd in een bepaald jaar hangt af van de door het
Rijk verplicht gestelde schoolvakanties, de vraag of er wel of niet sprake is van
een schrikkeljaar en de schrikkeldag op een schooldag valt, of men door de
spreiding van de zomervakanties met een kort of een lang schooljaar te
maken heeft en de vraag of een aantal nationale feestdagen wel of niet in de
meivakantie of een in weekend vallen (koningsdag, Bevrijdingsdag en
Hemelvaartsdag). Het verschil tussen het verplichte aantal te maken lesuren in
een bepaald schooljaar en de maximale beschikbare onderwijstijd in dat jaar,
bepaalt hoe veel overige vrije dagen er nog verleend kunnen worden in het
betreffende schooljaar. Vaak laten schoolbesturen hun basisscholen overigens
nog een klein aantal reserve-uren aanhouden om calamiteiten tegen te gaan,
waardoor mogelijke lesuitval gecompenseerd kan worden.
Schoolbesturen in het basisonderwijs bepalen, vaak in overleg met andere
schoolbesturen in de regio, hoe de overige beschikbare vrije dagen in een
schooljaar besteed worden. Vast gebruik is dat alle basisscholen de leerlingen
in ieder geval nog een vakantie in de herfst en in het voorjaar geven.
Daarnaast worden de beschikbare vrije dagen ook besteed om leerlingen vrij
te geven op bijvoorbeeld regiospecifieke feestdagen (bijvoorbeeld de 3
oktoberviering in Leiden) of op voor bepaalde religieuze groepen belangrijke
feestdagen (bid- en dankdag voor gewas en arbeid, Suikerfeest). In de
vakantieregio waarin de zomervakantie het laatst begint, willen basisscholen
verder nog wel eens tussen de meivakantie en de zomervakantie een extra
vakantieperiode instellen (bijvoorbeeld begin juni).
Regels voor aantal vrije dagen in voortgezet onderwijs
In het voortgezet onderwijs bepaalt het Inrichtingsbesluit WVO. dat het
maximale aantal vakantiedagen in het voortgezet onderwijs 55 is. Van het
maximum aantal vakantiedagen per jaar, gaan er maximaal 35 dagen op aan
29

de schoolvakanties die door het Rijk verplicht worden opgelegd (kerst-, meien zomervakantie). In sommige jaren kan dit aantal dagen lager uitvallen dan
35 omdat een of meer verplichte nationale feestdag op een werkdag in kersten meivakantie valt. Het voorgaande betekent echter dat schoolbesturen in het
voortgezet onderwijs voor hun scholen in de regel maar tien dagen naar eigen
inzicht kunnen inplannen. Meestal worden die dagen gebruikt om een week
voorjaarsvakantie te geven en een week herfstvakantie. Daarnaast is bepaald
dat scholen de leerlingen per jaar maximaal twaalf roostervrije dagen mogen
geven. Alhoewel men daartoe eigen regelbevoegdheid heeft, is wel bepaald
dat er maximaal 6 roostervrije dagen gegeven mogen worden rondom de
zomervakantie. De roostervrije dagen worden door middelbare scholen
gebruikt voor studie- en organisatiedagen, dagen om het schooljaar rond de
zomervakantie af te ronden en weer op te starten en voor dagen na landelijke
feestdagen (bijvoorbeeld de vrijdag na Hemelvaart). Indien nodig (geen
vakantiedagen meer beschikbaar) en nog mogelijk (scholen in het voortgezet
onderwijs moeten ten minste 189 dagen onderwijs geven), worden roostervrije
dagen ook wel ingezet om leerlingen op speciale dagen vrij te geven. Hierbij
kan bijvoorbeeld gedacht worden aan dezelfde voorbeelden als hiervoor
gegeven bij het basisonderwijs.
Relevantie voor impact assessment
Uit het voorgaande blijkt dat in de huidige situatie waarin de Rijksoverheid
negen weken schoolvakantie vastlegt, schoolbesturen ook nog een eigen
ruimte hebben om aanvullende schoolvakanties vast te stellen. De
beleidsoptie om de Rijksoverheid twee weken meivakantie te laten vaststellen,
betekent zonder meer dat (binnen de huidige regels) deze eigen regelbevoegdheid afneemt. Er worden namelijk maximaal vijf vakantiedagen extra
door het Rijk vastgesteld, en die dus niet meer beschikbaar zijn voor
schoolbesturen om aanvullende vakanties te organiseren. Uit de
consultatiegesprekken blijkt dat breed in het onderwijsveld leeft dat dit
onwenselijk is. Men geeft aan dat het ook niet past in de ontwikkeling binnen
het onderwijs over het afgelopen decennia dat steeds meer bevoegdheden
door het Rijk zijn overgedragen naar schoolbesturen. Praktisch zou de
beperking van de eigen ruimte in bepaalde jaren kunnen betekenen dat er
minder ingespeeld kan worden op de lokale situatie of voor de eigen
denominatie specifieke feestdagen. Ook zou het kunnen betekenen dat het
geven van extra vakantiedagen in juni in de regio in een bepaald jaar laat
zomervakantie krijgt, niet meer altijd mogelijk is. De verblijfsrecreatiesector
heeft aangegeven dit laatste ook onwenselijk te vinden. Doordat begin juni er
vaker mooi weer is, is het aantrekkelijk voor ouders met kinderen om deze
vakantie in eigen land te blijven.
Uit onze enquête onder schoolleiders blijkt dat onder de groep die tegen een
centraal vastgestelde meivakantie van twee weken is (28 procent van alle
schoolleiders), de belangrijkste argumentatie ligt in het wegnemen van de
eigen regelbevoegdheid. 57 procent van de tegenstanders heeft in de enquête
het antwoord aangekruist dat het veel beter is als scholen per jaar zelf kunnen
30

beslissen of ze de meivakantie wel of niet verlengen. Ook is veertig procent
het eens dat scholen door een verplichte tweeweekse meivakantie minder
ruimte overhouden om leerlingen op andere momenten vrij te geven. Ook de
enquêteresultaten wat betreft de argumentatie voor de gekozen eigen invulling
van de meivakantie 2016 zijn overigens terug te leiden tot de eigen
regelbevoegdheid. Scholen lijken eigen afwegingen gemaakt te hebben tussen
het wel of niet nog beschikbaar hebben van vakantiedagen om de meivakantie
te verlengen, de wenselijkheid om later in het jaar nog dagen vrij te geven en
het idee dat leerprestaties beter zijn als kinderen niet steeds twee weken vrij
zijn. Dit laatste argument is overigens alleen door schoolleiders in het vo
aangedragen.

4.4

Onevenwichtiger opbouw van schooljaren
In verschillende consultatiegesprekken in het onderwijsveld is aangegeven dat
bij een tweeweekse meivakantie het minder goed mogelijk zal zijn om het
schooljaar evenwichtig op te bouwen. Voor de maximalisatie van de
leeropbrengsten/leerrendement van leerlingen, zeker in het basisonderwijs, is
het volgens betrokkenen wenselijk dat de lesblokken tussen de verschillende
schoolvakanties min of meer gelijk zijn/blijven. Om het voorgaande te staven,
hebben wij voor de schooljaren 2016-2017, 2017-2018 en 2018-2019 bepaald
hoe evenwichtig het schooljaar nu is opgebouwd, en welk effect de twee
scenario’s voor een tweeweekse verplichte meivakantie hierop zouden hebben
(zie onderstaande drie schema’s). Voor onze analyse zijn we ervan uitgegaan
dat scholen zich houden aan de adviesdata voor de herfst- en voorjaarsvakantie en we hebben geteld in hele weken (weken waarin geen schooldagen
vervallen door een verplichte feestdag).

Tabel 4.3

Aantal hele weken tussen schoolvakanties in schooljaar 2016-2017

Zomer-Herfst
Herfst-Kerst
Kerst-Voorjaar
Voorjaar-Mei
Mei-Zomer

Huidige
centrale
week
meivakantie
N
M Z
7
8
7
9
9
8
6
7
7
7
6
6
9
7
8

2 weken
meivakantie,
18+19
N
M
Z
7
8
7
9
9
8
6
7
7
8
7
7
8
6
7

2 weken
meivakantie,
17+18
N
M
Z
7
8
7
9
9
8
6
7
7
7
6
6
9
7
8

N = vakantieregio Noord, M = vakantieregio Midden en Z = vakantieregio Zuid

31

Tabel 4.4

Aantal hele weken tussen schoolvakanties in schooljaar 2017-2018
Huidige
centrale
2 weken
2 weken
week
meivakantie,
meivakantie,
meivakantie
18+19
17+18
N
M Z
N
M
Z
N
M
Z
Zomer-Herfst
7
8
7
7
8
7
7
8
7
Herfst-Kerst
8
9
9
8
9
9
8
9
9
Kerst-Voorjaar
7
7
6
7
7
6
7
7
6
Voorjaar-Mei
6
6
7
6
6
7
6
6
7
Mei-Zomer
9
8
7
9
8
7
9
8
7

N = vakantieregio Noord, M = vakantieregio Midden en Z = vakantieregio Zuid

Tabel 4.5
Aantal hele weken tussen schoolvakanties in schooljaar 2018-2019
Aantal hele weken
Huidige
tussen schoolcentrale
2 weken
2 weken
vakanties in schooljaar week
meivakantie,
meivakantie,
2018-2019
meivakantie
18+19
17+18
N
M Z
N
M
Z
N
M
Z
Zomer-Herfst
7
8
8
7
8
8
7
8
8
Herfst-Kerst
8
8
9
8
8
9
8
8
9
Kerst-Voorjaar
6
7
7
6
7
7
6
7
7
Voorjaar-Mei
8
7
7
8
7
7
7
6
6
Mei-Zomer
8
9
7
7
8
6
8
9
7
N = vakantieregio Noord, M = vakantieregio Midden en Z = vakantieregio Zuid

Wij trekken op basis van onze analyse de conclusie dat ook bij de huidige
centrale meivakantie van een week de lesblokken tussen de verschillende
schoolvakanties variëren in het aantal weken. Die variatie zal niet toenemen
door introductie van een centraal vastgestelde meivakantie van twee weken.
In de besluitvorming rondom een tweeweekse meivakantie zou dit argument
daarom ook niet moeten worden meegenomen.
Leeropbrengsten en kortere vakanties
In relatie tot de maximalisatie van de leeropbrengsten/leerrendement van
leerlingen is in een aantal consultatiegesprekken in het onderwijsveld ook
aangegeven dat het voor leerlingen, zeker in (de onderbouw van) het
basisonderwijs, beter is om minder lang aaneengesloten vakantie te hebben
en meer losse dagen vrij te zijn. Dit omdat net aangereikte kennis en
vaardigheden in twee weken wegzakken en af en toe een rustdag tussendoor
voorkomt dat kinderen overladen worden. De voorgaande problematiek speelt
in sterkere mate rondom de zomervakantie van zes weken. Invoering van een
tweeweekse meivakantie zou betekenen dat er een extra langere
schoolvakantie door het Rijk wordt geïntroduceerd (naast de kerst- en
zomervakantie). Dit zou dus vanuit het perspectief van leeropbrengsten niet
gunstig zijn. Tegen dit door het onderwijsveld aangedragen argument tegen
een verplichte tweeweekse meivakantie staat het ervaringsgegeven dat zeker
basisscholen nu al de centrale meivakantieweek uitbreiden naar twee weken.
Om die reden zou ook dit argument niet bepalend moeten zijn bij keuze om
wel of niet een centraal vastgestelde meivakantie van twee weken in te
voeren.
32

4.5

Werklastbeheersing in het primaire onderwijs
De nieuwe cao voor het primair onderwijs schrijft voor dat schoolbesturen
maatregelen moeten treffen om overbelasting van leerkrachten te voorkomen
of te verminderen. Met de extra tussentijdse vrije dagen kan piekbelasting
worden opgevangen, waardoor er een betere balans ontstaat in het werk van
de leerkrachten en ziekte van leerkrachten wordt beperkt. In relatie tot deze
mogelijke maatregel die schoolbesturen kunnen nemen, past het mogelijk niet
dat er een verplichting gaat gelden van jaarlijks twee weken verplichte
meivakantie. Uit onze enquête onder schoolleiders in het primair onderwijs
blijkt dat verreweg de grootste groep (45 procent) niet verwacht dat de
invoering van een verplichte tweeweekse meivakantie zal leiden tot een
verandering in de werkdruk van onderwijzend personeel. Vijftien procent dat
de werkdruk er voor deze groep door zal toenemen en elf procent verwacht
juist een afname. Bij ondersteunend personeel zijn de percentages
respectievelijk 44 (geen effect), 7 (toename) en 10 procent (afname). De
meeste schoolleiders (28 versus 39 procent) vinden voor beide groepen
personeel het effect echter moeilijk vooraf in te schatten. Gezien deze
uitkomsten en de onduidelijke relatie van een tweeweekse meivakantie met de
werkdruk in het primair onderwijs, zou ook dit argument volgens ons niet
moeten meewegen bij beantwoording van de vraag of de beleidsoptie van een
tweeweekse meivakantie wenselijk is.

33

34

5

SYNTHESE

Een probleem voor een bepaalde groep ouders
Het uitgevoerde impact assessment maakt duidelijk dat ouders met kinderen
in zowel primair als voortgezet onderwijs zeker zullen profiteren van een
centraal vastgestelde meivakantie van 2 weken voor het funderend onderwijs
in Nederland. Door de verschillende manieren waarop de scholen nu een
langere meivakantie geven, kunnen ouders met kinderen op verschillende
scholen ermee te maken hebben dat de vakanties van hun kinderen niet
overeenkomen. Dit geldt voor 39 procent van de ruim 305.000 huishoudens
die zowel kinderen op het po als op het vo hebben. Bij zeven procent is er
zelfs sprake van dat zij in totaal 3 weken een of meer kinderen thuis hebben,
terwijl ze slechts een week alle kinderen thuis hebben. Dit betreft ongeveer
19.000 tot 33.000 gezinnen.
Wanneer ouders kinderen met verschillende meivakanties hebben, levert dit
in de praktijk ook echt problemen op. Voor de meivakantie 2016 geeft de
meerderheid van deze groep in onze enquête aan moeite te hebben om een
vakantie met het gezin te plannen en ongeveer een kwart geeft aan om deze
reden zelfs thuis te blijven. Ongeveer de helft van deze ouders geeft verder
aan dat zij in de meivakantie 2016 moeite hebben om oppas, opvang of
dagbesteding te organiseren voor hun kinderen die thuis van school zijn.
Een tweeweekse centrale meivakantie als oplossing?
Ongeveer twee derde van de ouders met kinderen op zowel het po als het vo
is voorstander van een centraal vastgestelde meivakantie van twee weken. De
belangrijkste redenen hiervoor zijn dat het hen de gelegenheid geeft om buiten
de zomerperiode 2 weken met het gezin op vakantie te gaan, dat het
gemakkelijker is om oppas, opvang of dagbesteding te organiseren, en dat er
meer duidelijkheid komt doordat data langer van tevoren bekend zullen zijn.
Kortom, invoering van een tweeweekse centraal vastgestelde meivakantie zou
volgens hen het probleem oplossen van de verschillende manieren waarop
scholen nu omgaan met het vaststellen van de meivakantie. Ook een deel van
de schoolleiders geeft aan voorstander te zijn van een centraal vastgestelde
meivakantie van twee weken. Een reden om voorstander te zijn is ook voor
hen dat hierdoor het planningsprobleem van ouders wordt opgelost. Een veel
groter deel van de schoolleiders dat voorstander is, geeft aan dat het
beleidsvoorstel veel afstemmingsproblemen tussen scholen zou wegnemen.
Positieve en negatieve gevolgen
De invoering van een tweeweekse meivakantie levert niet alleen ouders met
schoolgaande kinderen voordeel op. Ook elders in de samenleving zal dit
effect hebben. Het uitgaand toerisme verwacht ervan te profiteren dat
gezinnen de mogelijkheid krijgen om buiten de zomerperiode twee weken op
vakantie te gaan. Belangenorganisaties van het uitgaand toerisme verwachten
35

dat ouders ervan kunnen profiteren dat prijzen van vakanties in het buitenland
in de meivakantieperiode lager uitvallen dan in de zomervakantie. Tegenover
de positieve gevolgen van de invoering van een tweeweekse meivakantie
staan echter ook negatieve gevolgen. Zo verwacht de belangenvereniging van
recreatieondernemers dat door een centraal vastgestelde meivakantie van
twee weken er meer gezinnen voor zullen kiezen om een vakantie in het
buitenland door te brengen in plaats van in Nederland. De vereniging van
dagattractiebedrijven (Club van 11) verwacht een soortgelijke ontwikkeling en
geeft bovendien aan dat een centraal vastgestelde meivakantie van twee
weken ten koste zal gaan van de mogelijkheden voor scholen om later in het
voorjaar extra vrije dagen te geven. De bouwsector vreest dat invoering van
de beleidsoptie voor bouwbedrijven tot gevolg zal hebben dat er naast de
zomer een tweede periode bijkomt, waarin zij geen volledige productiecapaciteit beschikbaar hebben.
De negatieve gevolgen van de invoering van een tweeweekse meivakantie zijn
voor het onderwijs in onze beleving nog groter. Voor de organisatie en de
logistiek van het centraal eindexamen zijn de gevolgen, rekening houdend met
de huidige regels en afspraken hieromtrent, zelfs onoverkomelijk als een
centraal vastgestelde meivakantie van twee weken een jaarlijks terugkomende
vaste modaliteit wordt. Hetzelfde geldt voor de organisatie van de verplichte
eindtoets in het primair onderwijs. Verder beperkt de invoering van een
centraal vastgestelde tweeweekse meivakantie schoolbesturen in hun
regelbevoegdheid om vakanties vast te stellen naast de door het Rijk verplicht
gestelde vrije dagen. Dit zou gaan betekenen dat er minder mogelijkheden zijn
voor scholen om vrij te geven op regionale feestdagen of bijzondere dagen
voor de eigen gezindte. Ook zou het in de vakantieregio die als laatste
vakantie krijgt, misschien niet meer alle jaren mogelijk zijn om begin juni de
leerlingen nog een extra vakantie te geven. Uit onze enquête onder
schoolleiders blijkt overigens dat de meeste schoolleiders (63% in po tot 77%
in vo) niet verwachten, dat de inperking van de eigen regelbevoegdheid
rondom schoolvakanties gevolgen zal hebben op hoe zij invulling geven aan
de niet centraal vastgestelde herfst- en voorjaarsvakantie. Slechts 6 tot 14
procent van de schoolleiders verwacht dat deze vakanties zullen moeten
worden ingekort.
Tweeweekse meivakantie: wenselijk of toch niet?
Samengevat levert het impact assessment het beeld op dat door invoering van
een centraal vastgestelde tweeweekse meivakantie ouders met kinderen in
zowel primair als voortgezet onderwijs gemakkelijker in deze periode (langer)
op vakantie kunnen. Ook zal voor deze groep het organiseren van oppas,
opvang of dagbesteding voor hun kinderen eenvoudiger worden. De
bijkomende gevolgen van een langere verplichte meivakantie voor de
samenleving zijn echter niet overwegend positief. Het onderwijs ziet
bijvoorbeeld uitsluitend negatieve gevolgen. Bij een centraal vastgestelde
meivakantie van twee weken als een jaarlijks terugkomende vaste modaliteit,

36

zijn de gevolgen voor de organisatie van de centrale examens en de Centrale
Eindtoets PO zelfs onoverkomelijk.
De kernvraag die voorligt, is daarom wat leidend moet zijn voor de beslissing
om wel of niet een centraal vastgestelde meivakantie van twee weken als
vaste jaarlijks terugkomende modaliteit in te voeren: het belang van ouders die
met hun kinderen op vakantie willen, of het belang van de kwaliteit van het
onderwijs (inclusief toetsing en examens). Wij zijn van mening dat het laatste
belang zwaarder moet wegen, zeker gezien het feit dat de gevolgen voor de
organisatie van het centraal eindexamen en de Centrale Eindtoets in het
primair onderwijs onoverkomelijk zijn. Invoering van een centraal vastgestelde
meivakantie lijkt dus alles overziend onwenselijk. Hierin worden wij verder
gesterkt door bepaalde uitkomsten uit de panelenquête onder ouders. We
hebben ouders die voor invoering van een tweeweekse meivakantie zijn,
namelijk ook gevraagd tegen welke prijs zij dit gerealiseerd willen zien. Hieruit
komt naar voren dat zij niet ten koste van alles willen dat er een langere
meivakantie komt. Zo zou 47 procent geen voorstander meer zijn van de
beleidsoptie als dit zou betekenen dat scholen de herfst- en/of
voorjaarsvakantie moeten gaan inkorten.1 Indien de beleidsoptie tot een
kortere zomervakantie gaat leiden, zou zelfs 58 procent van de ouders die
voorstander is, van mening veranderen. De mogelijkheid dat de beleidsoptie
tot gevolg heeft dat tussentijdse vrije dagen of vakanties gaan vervallen, of dat
de zomervakantie misschien verplaatst zou moeten worden, zou tot slot voor
een veel kleinere groep (respectievelijk 27 en 28%) van de ouders die nu
voorstander zijn, een reden zijn om van mening te veranderen.
Een andere mogelijkheid om ouders tegemoet te komen?
In het voorafgaande hebben we beargumenteerd dat ouders met kinderen op
verschillende scholen problemen kunnen ervaren doordat de meivakanties van
scholen onderling verschillen, maar dat een jaarlijks terugkerende centraal
vastgestelde meivakantie van twee weken vanuit het oogpunt van het
onderwijs hiervoor geen wenselijke oplossing is. Wij zien wel een andere
mogelijkheid om tegemoet te komen aan de belangen van deze ouders en, in
het verlengde hiervan, aan de belangen van de toeristische sector.
In ons onderzoek hebben we ook in kaart gebracht hoe scholen in het primair
en voortgezet onderwijs in de regio’s Rotterdam en Swalm & Roer omgaan
met het vraagstuk om de meivakantie wel of niet te verlengen. In beide
gevallen wordt er in gezamenlijkheid een bepaalde week aangewezen waarin
scholen die dat willen hun meivakantie kunnen uitbreiden. Scholen die dat om
hen moverende redenen niet willen, kunnen zonder problemen van een
langere meivakantie afzien. Ook komt het in de praktijk in deze regio’s voor
dat scholen de vaste meivakantieweek met slechts een paar dagen verlengen,
maar wel steeds in de in gezamenlijkheid aangewezen verlengingsweek.
Belangrijk is ook dat de keuzes van scholen van jaar tot jaar kunnen
1

In hun enquête hebben schoolleiders overigens in ruime meerderheid aangeven niet te
verwachten dat zij hiertoe moeten beslissen als de beleidsoptie doorgaat.

37

verschillen. In het ene jaar vallen de feestdagen bijvoorbeeld gunstiger dan in
het andere jaar, en is een verlenging van de vaste meivakantieweek
eenvoudiger te realiseren (bijvoorbeeld omdat er minder vakantiedagen voor
nodig zijn).
De in de hiervoor genoemde regio’s aangetroffen werkwijze is volgens ons
een interessant alternatief om in ieder geval ouders tegemoet te komen met
kinderen op verschillende scholen, die nu in andere regio’s nog wel
geconfronteerd worden met de situatie waarin er drie weken lang een of meer
kinderen thuis van school zijn. Ouders zien dit in de huidige situatie immers als
de ongelukkigste uitkomst. Het is in beide regio’s natuurlijk nog altijd mogelijk
dat de ene school wel gebruikmaakt van de afgesproken week om de
meivakantie te verlengen, en dat de andere school dat juist niet doet, of
slechts gedurende een paar dagen.
Een voordeel van de in de regio’s Rotterdam en Swalm & Roer aangetroffen
werkwijze is verder ook dat het middelbare scholen, gezien de samenhang
met de organisatie van de centrale examens, de mogelijkheid biedt om de
leerlingen in het ene jaar wel en in het andere jaar geen langere meivakantie
te geven. Er zijn namelijk ook jaren waarin bijvoorbeeld 4 en 5 mei op de
maandag en dinsdag in de eerste week van de examenperiode (week 19)
vallen. Indien middelbare scholen het in dit soort jaren kunnen organiseren dat
de examenopgaven op de maandag wel gewoon in ontvangst worden
genomen, zou het vanuit het perspectief van de logistiek rondom de centrale
examens geen probleem vormen als middelbare scholen hun leerlingen een
paar dagen extra meivakantie geven. Gezien het feit dat de feestdagen rond
de examenperiode echter elk jaar anders vallen, is het vooral onmogelijk om
tot een voor de organisatie van het centraal examen werkbare vaste modaliteit
voor twee centraal vastgestelde meivakantieweken over de jaren te komen.
Het zou voor de Rijksoverheid een goede optie kunnen zijn om scholen/regio’s
op te roepen om overal tot vergelijkbare afspraken te komen als in Rotterdam
en Swalm & Roer. Uit onze enquête onder schoolleiders blijkt dat nog maar 23
procent van de basisscholen gevestigd is in een regio waar zo’n afspraak al is
gemaakt. Voor de geënquêteerde scholen in het voortgezet onderwijs is dit
percentage vergelijkbaar (21%). Om dit lokale afstemmingsproces te ondersteunen en stimuleren, zou de Rijksoverheid er bovendien voor kunnen kiezen
adviesdata te geven voor een tweede week meivakantie, zodat het overal in
het land gaat om dezelfde extra week.
Een ontwikkeling waarin er op lokaal/regionaal niveau afstemmingsafspraken
(wel of niet als gevolg van het advies van de Rijksoverheid) zijn gemaakt, sluit
ook beter aan op de wens van scholen om vooral de ruimte te krijgen/te
behouden om de onderwijstijd zelf af te stemmen op eigen, meer of minder
specifieke, wensen. Het kunnen organiseren van een extra vakantie in juni in
regio’s die laat op zomervakantie gaan, zou zo’n specifieke wens van scholen
kunnen zijn. Veel basisscholen zien dit namelijk als een middel om in deze
38

lange schooljaren tot een evenwichtiger verdeling van de onderwijstijd te
komen. Zonder de extra junivakantie is de onderwijsperiode tussen de mei- en
zomervakantie juist in regio’s die laat op zomervakantie gaan, in vergelijking
met de periodes tussen de andere schoolvakanties, relatief lang.

39

40

BIJLAGEN

41

42

BIJLAGE 1
Situatie in schooljaar 2016-2017
Regio

Week

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17

Noord

Z

Z

Z

Z

H

K

K

Midden

Z

Z

Z

z

H

K

K

Zuid

Z

Z

Z

Z

K

K

Z

z

H

V

18

19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30

P

M, KO 4/5

H

PI

V

P

M, KO 4/5

H

PI

V

P

M, KO 4/5

H

PI

Z
Z

Z

Z

Z

Z

Beschikbare periode voor eindtoets PO (alleen hele weken)
Periode Centraal Eindexamen, begin 1e tot en met uiterlijke einde 2e tijdvak
Gelegenheid diploma-uitreikingen scholen + start college-examens VSO staatsexamen (eerste regio)
Scenario 1 (18+19) voor 2 weken meivakantie
Scenario 2 (17+18) voor 2 weken meivakantie
Z = zomervakantie, H = adviesdata herfstvakantie, K = kerstvakantie, V = adviesdata voorjaarsvakantie, M = meivakantie
P = week met 2e Paasdag, KO = week met Koningsdag, 4/5 mei = week met bevrijdingsdag, H = week met Hemelvaartsdag, PI = week met 2e Pinksterdag

Situatie in schooljaar 2017-2018
Regio

Week

31

32

33

34

35
Z

Noord

Z

Z

Z

Z

Midden

Z

Z

Z

z

Zuid

Z

Z

Z

Z

36

37

z

38

39

40

41

42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
H

19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30

K

K

V

P

KO M, 4/5 H

PI

H

K

K

V

P

KO M, 4/5 H

PI

H

K

K

P

KO M, 4/5 H

PI

V

Z
Z

Z

Z

Z

Z

Beschikbare periode voor eindtoets PO (alleen hele weken)
Periode Centraal Eindexamen, begin 1e tot en met uiterlijke einde 2e tijdvak
Gelegenheid diploma-uitreikingen scholen + start college-examens VSO staatsexamen (eerste regio)
Scenario 1 (18+19) voor 2 weken meivakantie
Scenario 2 (17+18) voor 2 weken meivakantie
Z = zomervakantie, H = adviesdata herfstvakantie, K = kerstvakantie, V = adviesdata voorjaarsvakantie, M = meivakantie
P = week met 2e Paasdag, KO = week met Koningsdag, 4/5 mei = week met bevrijdingsdag, H = week met Hemelvaartsdag, PI = week met 2e Pinksterdag

43

Situatie in schooljaar 2018-2019
Regio

34

35

Noord

Week
Z

31
Z

32
Z

33

Z

Z

Midden

Z

Z

Z

Z

Zuid

Z

Z

Z

z

z

36

37

z

38

39

40

41

42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17

H

H

K

K

H

K

K

K

K

V

19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
H

PI

V

P, KO M, 4/5

H

PI

V

P, KO M, 4/5

H

PI

Beschikbare periode voor eindtoets PO (alleen hele weken)
Periode Centraal Eindexamen, begin 1e tot en met uiterlijke einde 2e tijdvak
Gelegenheid diploma-uitreikingen scholen + start college-examens VSO staatsexamen (eerste regio)
Scenario 1 (18+19) voor 2 weken meivakantie
Scenario 2 (17+18) voor 2 weken meivakantie
Z = zomervakantie, H = adviesdata herfstvakantie, K = kerstvakantie, V = adviesdata voorjaarsvakantie, M = meivakantie
P = week met 2e Paasdag, KO = week met Koningsdag, 4/5 mei = week met bevrijdingsdag, H = week met Hemelvaartsdag, PI = week met 2e Pinksterdag

44

18

P, KO M, 4/5

Z

Z
Z

Z

Z

Z

BIJLAGE 2

Ouderenquête
Tabel B2.1

Hadden al uw kinderen in 2015 exact dezelfde dagen meivakantie?
(N=502)

Ja
Nee, niet alle scholen waarop ik kinderen heb, gaven toen 2 weken
meivakantie
Nee, alle scholen waarop ik kinderen heb, gaven toen 2 weken
meivakantie, maar wel verschillende weken
Nee, de meivakanties van de scholen waarop ik kinderen heb, verschilden
onderling enkele dagen
Anders, namelijk…
Dat weet ik niet meer

Tabel B2.2

9
7
2
4

Hebben al uw kinderen in 2016 exact dezelfde dagen meivakantie?
(N=502)

Ja
Nee, niet alle scholen waarop ik kinderen heb, geven nu 2 weken
meivakantie
Nee, alle scholen waarop ik kinderen heb, geven nu 2 weken meivakantie,
maar wel verschillende weken
Nee, de meivakanties van de scholen waarop ik kinderen heb, verschillen
nu enkele dagen
Anders, namelijk…
Dat weet ik niet meer

Tabel B2.3

%
58
20

%
61
18
7
8
1
5

Heeft de verschillende manier waarop de scholen van uw kinderen
met de meivakantie omgaan, invloed op uw vakantieplannen met
het gezin? (N=164)

Ja, we gaan om die reden in de meivakantie niet op vakantie
Ja, we gaan om die reden in de meivakantie korter op vakantie
Ja, we gaan om die reden in de meivakantie niet met het gehele gezin op
vakantie
Ja, we gaan om die reden niet naar het buitenland op vakantie
Nee, onze vakantieplannen worden hierdoor niet gewijzigd
Nee, we hebben geen vakantieplannen
Ik weet het niet, we hebben nog niet besloten of we weg gaan in de
meivakantie

%
23
27
6
4
8
21
10

45

Tabel B2.4

Is het door de verschillende manieren waarop de scholen van uw
kinderen met de meivakantie omgaan, voor u moeilijker om oppas
of dagbesteding voor uw kinderen te regelen tijdens de komende
meivakantie? (N=164)

Ja
Nee
Dat weet ik (nog) niet precies

Tabel B2.5

Waarom is het regelen van opvang, oppas of dagbesteding voor uw
kinderen tijdens de komende meivakantie moeilijker? (meerdere
antwoorden mogelijk) (N=81)

Ik heb nu drie weken kinderen thuis van school
Ik heb nu twee weken kinderen thuis van school
Omdat niet alle kinderen tegelijkertijd vrij zijn, is het moeilijker om met
andere ouders onderling opvangafspraken te maken
Scholen communiceren vaak pas laat welke dagen vrij zijn
Anders, namelijk

Tabel B2.6

7
5

%
66
22
13

Waarom zou u er voorstander van zijn als alle scholen in Nederland
op hetzelfde moment twee weken meivakantie hebben? (meerdere
antwoorden mogelijk) (N=330)

Dit geeft mij de mogelijkheid om buiten de zomerperiode 2 weken met mijn
kinderen op vakantie te gaan
Dit zorgt ervoor dat mijn kinderen in exact dezelfde weken vrij zijn waardoor
het voor mij gemakkelijker is om opvang, oppas of dagbesteding te
organiseren
Dit schept duidelijkheid doordat de data langer van tevoren bekend zullen
zijn
Dit zorg ervoor dat het minder druk is op vakantiebestemmingen doordat
mensen niet meer allemaal in dezelfde week weggaan
Als alle huishoudens met kinderen twee weken vrij hebben in mei, hoeft
men niet meer in dezelfde week op vakantie. Dit zal de prijzen van
vakanties doen dalen
Anders namelijk…

46

%
43
16
42

Zou u er voorstander van zijn als alle scholen in Nederland op
hetzelfde moment twee weken meivakantie hebben? (N=502)

Ja
Nee
Dat weet ik niet

Tabel B2.7

%
49
36
15

%
55%
39%

34%
9%
16%

5%

Tabel B2.8

Bent u ook voorstander van twee weken meivakantie voor alle
scholen in Nederland op hetzelfde moment als dit zou betekenen
dat scholen de herfstvakantie of de krokusvakantie afschaffen of
inkorten? (N=330)

Ja
Alleen als de herfstvakantie wordt afgeschaft
Alleen als de krokusvakantie wordt afgeschaft
Alleen als de herfstvakantie wordt ingekort
Alleen als de krokusvakantie wordt ingekort
Nee
Dat weet ik niet / Dit kan ik niet overzien

Tabel B2.9

%
23
2
9
4
7
47
9

Bent u ook voorstander van twee weken meivakantie voor alle
scholen in Nederland op hetzelfde moment als dit zou betekenen
dat scholen de zomervakantie inkorten? (N=330)

Ja
Nee
Dat weet ik niet / Dit gevolg kan ik niet overzien

%
35
58
7

Tabel B2.10 Bent u ook voorstander van twee weken meivakantie voor alle
scholen in Nederland op hetzelfde moment als dit zou betekenen
dat scholen minder mogelijkheden hebben om tussentijds extra vrij
te geven? (N=330)
Ja
Nee
Dat weet ik niet / Dit kan ik niet overzien

%
61
27
12

Tabel B2.11 Bent u ook voorstander van twee weken meivakantie voor alle
scholen in Nederland op hetzelfde moment als dit zou betekenen
dat de zomervakantie een week later zal beginnen en voor de laatste
schoolvakantieregio tot begin september zal doorlopen? (N=330)
Ja
Nee
Dat weet ik niet / Dit kan ik niet overzien

%
59
28
13

47

Tabel B2.12 Waarom bent u er geen voorstander van dat alle scholen in
Nederland op hetzelfde moment twee weken meivakantie hebben?
(meerdere antwoorden mogelijk) (N=103)
%
Dit zou betekenen dat ik twee weken opvang / oppas / dagbesteding
moet organiseren voor mijn kinderen, terwijl dat nu niet het geval is
8
Wij hebben geen twee weken vakantie nodig in die periode
21
Het lijkt mij niet verstandig dat tijdens het schooljaar het leerproces van
mijn kinderen 2 weken wordt onderbroken
7
Als alle huishoudens met kinderen tegelijkertijd twee weken meivakantie
hebben, zullen de prijzen van vakanties stijgen
66
Voor kinderen die eindexamen moeten doen in mei, is het niet goed om
eerst twee weken vakantie te hebben
8
Door het meer vastleggen van vrije dagen hebben scholen minder
mogelijkheden om op lokale verschillen in te spelen (bijvoorbeeld vrij in
Den Haag tijdens Prinsjesdag of 3 Oktober in Leiden)
31
Anders namelijk…
11

Tabel B2.13 Geslacht van respondenten (N=502)
Man
Vrouw

%
42
58

Tabel B2.14 Opleidingsniveau van respondenten (N=502)
Wo-doctoraal of master of hbo-master / postdoctoraal
Hbo of wo propedeuse / hbo (behalve hbo-master) / wo-kandidaats of
wo-bachelor
Havo of vwo (met diploma afgerond) / hbs / mms
Mbo 2, 3, 4 of mbo oude structuur voor 1998
Mavo / havo of vwo (overgegaan naar de 4e klas) / ulo / mulo / vmbo
(theoretische of gemengd) / voortgezet speciaal onderwijs
Lbo / vbo / vmbo (kader- of beroepsgericht) / mbo1
Geen onderwijs / basisonderwijs

%
12
34
8
34
6
6

Tabel B2.15 Regio van respondenten (N=502)
Amsterdam/Rotterdam/Den Haag
Rest Westen (Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht)
Noorden (Groningen, Friesland, Drenthe)
Oosten (Flevoland, Overijssel, Gelderland)
Zuiden (Noord-Brabant, Zeeland, Limburg)

%
10
33
12
21
24

Tabel B2.13 Leeftijd van respondenten (N=502)
Jonger dan 30 jaar
30-34 jaar
35-39 jaar
40-44 jaar
45-49 jaar
50 jaar en ouder
48

%
4
8
17
32
27
12

BIJLAGE 3

Enquête schoolleiders
Tabel B3.1

Heeft uw school in 2015 gekozen voor een langere meivakantie dan
landelijk is vastgesteld?
Po
N=106
80%
20%

Ja
Nee

Tabel B3.2

Po
N=84

So
N=49

Vo
N=145

69%

57%

86%

29%

35%

8%

1%

2%

6%

1%

6%

1%

Heeft uw school dit jaar (2016) gekozen voor een langere
meivakantie dan landelijk is vastgesteld?
Po
N=106
92%
8%

Ja
Nee

Tabel B3.4

Vo
N=191
76%
24%

Op welke manier heeft uw school in 2015 de landelijk vastgestelde
meivakantie uitgebreid?

De week ervoor hadden we toen bij de landelijk
vastgestelde week gevoegd
De week erna hadden we toen bij de landelijk
vastgestelde week gevoegd
We hadden de leerlingen toen voor de landelijk
vastgestelde week een of meer dagen extra vrij
gegeven
We hadden de leerlingen toen na de landelijk
vastgestelde week een of meer dagen extra vrij
gegeven

Tabel B3.3

So
N=57
84%
16%

So
N=58
88%
14%

Vo
N=191
95%
5%

Op welke manier gaat uw school dit jaar (2016) de landelijk
vastgestelde meivakantie uitbreiden?

De week ervoor hebben we bij de landelijk
vastgestelde week gevoegd
De week erna hebben we bij de landelijk
vastgestelde week gevoegd
We hebben de leerlingen voor de landelijk
vastgestelde week een of meer dagen extra vrij
gegeven
We hebben de leerlingen na de landelijk
vastgestelde week een of meer dagen extra vrij
gegeven

Po
N=97

So
N=50

Vo
N=182

75%

66%

85%

13%

26%

8%

9%

8%

7%

2%

0%

0%

49

Tabel B3.5

Waarom heeft uw school er dit jaar voor gekozen de landelijk
vastgestelde meivakantie te verlengen? (meerdere antwoorden
mogelijk)

Wij hebben ervoor gekozen omdat we in onze
jaarplanning de vakantiedagen beschikbaar hadden.
Voor optimale leerprestaties van de leerlingen is het
goed als ze in deze periode van het jaar 2 weken vrij
zijn
Organisatorisch viel het goed in te passen in het
lesprogramma omdat…
Andere reden, namelijk…

Tabel B3.6

Ja
Nee

50

So
N=50
73%

Vo
N=181
77%

14%

27%

14%

10%

14%

14%

33%

32%

37%

Waarom heeft uw school er dit jaar niet voor gekozen de landelijk
vastgestelde meivakantie te verlengen? (meerdere antwoorden
mogelijk)

Wij hebben ervoor gekozen om leerlingen op andere
momenten vrij te geven. Met een langere meivakantie
was dat niet gelukt.
Voor optimale leerprestaties van de leerlingen willen
wij ze niet te vaak een vakantie van meer dan 1 week
geven
Met een meivakantie van een week hebben we meer
evenwicht in de opbouw van ons schooljaar.
Leerlingen profiteren daarvan.
Organisatorisch is dit moeilijk in te passen in het
lesprogramma omdat…
Andere reden, namelijk…

Tabel B3.7

Po
N=97
80%

Po
N=9
61%

So
N=8
50%

Vo
N=10
39%

0%

0%

46%

17%

12%

20%

11%

12%

8%

42%

39%

64%

Heeft uw school bij de beslissing over of en hoe de meivakantie dit
jaar te verlengen, rekening gehouden met wat andere scholen uit
uw regio/ gemeente op dit punt doen?
Po
N=106
89%
11%

So
N=57
96%
4%

Vo
N=191
92%
8%

Tabel B3.8

Op welke manier heeft dit plaatsgevonden?

In onze regio / gemeente is er een vaste week
afgesproken waarin scholen in basis-, speciaal en
voortgezet onderwijs hun meivakantie mogen
uitbreiden
In onze regio / gemeente is afgesproken dat scholen
in primair, speciaal en voortgezet onderwijs hun
meivakantie niet mogen uitbreiden
In ons schoolbestuur is er een vaste week
afgesproken waarin scholen hun meivakantie mogen
uitbreiden
In ons schoolbestuur is afgesproken dat scholen de
meivakantie verplicht uitbreiden in dezelfde periode
We stemmen onze plannen rondom de meivakantie
met een aantal individuele scholen af
Anders, namelijk

Tabel B3.9

Po
N=94
23%

So
N=55
35%

Vo
N=174
21%

0%

0%

1%

13%

20%

6%

14%

13%

8%

30%

18%

39%

20%

15%

25%

Uit de door ons uitgevoerde evaluatie van de vakantiespreidingsregeling kwam naar voren dat het onder de groep ouders
met kinderen in zowel het basis- als het voortgezet onderwijs,
voorkwam dat men drie weken een of meer kinderen thuis had,
maar uiteindelijk maar een week alle kinderen. De reden hiervoor
lag in het feit dat scholen de vaste week meivakantie op
verschillende manieren verlengen. Kan de beschreven situatie voor
ouders zich dit jaar ook in uw regio voordoen?

Ja
Nee
Dat weet ik niet

Po
N=107
34%
34%
33%

So
N=58
48%
28%
24%

Vo
N=190
38%
34%
28%

Tabel B3.10 Bent u er als schoolleider voorstander van als de Rijksoverheid in
de toekomst bepaalt dat landelijk alle scholen in het basis-, speciaal
en voortgezet onderwijs hun leerlingen dezelfde twee weken
meivakantie geven?

Ja
Nee
Dat weet ik niet

Po
N=106
53%
40%
8%

So
N=58
66%
29%
5%

Vo
N=189
64%
28%
8%

51

Tabel B3.11 Waarom zou u er voorstander van zijn als de Rijksoverheid in de
toekomst centraal twee weken meivakantie vaststelt? (meerdere
antwoorden mogelijk)

Dit voorkomt veel afstemmingsproblemen tussen
scholen
Dit geeft ouders de mogelijkheid om buiten de
zomerperiode 2 weken met hun kinderen op vakantie
te gaan
Dit zorgt er voor dat ouders gemakkelijker opvang,
oppas of dagbesteding kunnen organiseren
Dit geeft mij als schoolleider extra houvast bij het
vaststellen van de jaar-/roosterplanning
Het is goed als leerlingen in dit moment in het
schooljaar een langere rustperiode hebben
Anders namelijk…

Po
N=56
70%

So
N=38
86%

Vo
N=121
91,6%

50%

52%

50,2%

43%

52%

42,5%

43%

35%

42,9%

23%

23%

17,8%

7%

8%

9,4%

Tabel B3.12 Waarom zou u er geen voorstander van zijn als de Rijksoverheid in
de toekomst centraal twee weken meivakantie vaststelt? (meerdere
antwoorden mogelijk)

We zullen hierdoor als school minder ruimte
overhouden om leerlingen op andere momenten vrij
te geven
Het is veel beter als scholen per jaar zelf kunnen
beslissen of ze de meivakantie wel of niet gaan
verlengen. Soms vallen de feestdagen in deze
periode zo gunstig, dat een langere meivakantie
mogelijk is.
Doordat er een groter gedeelte van de vrije dagen
centraal wordt vastgelegd, is er minder ruimte om op
lokale verschillen in te spelen (bijvoorbeeld 3 Oktober
voor scholen in Leiden)
Voor optimale leerprestaties van de leerlingen willen
wij ze niet te vaak een langere vakantie geven. Nu
zijn al de kerst- en de zomervakantie langer dan 1
week.
We zullen bij twee weken verplichte meivakantie er
minder goed voor kunnen zorgen dat de lesperiodes
tussen de verschillende schoolvakanties min of meer
gelijk zijn.
(alleen po-scholen) De gehele organisatie van de
Centrale Eindtoets po kan hierdoor in de problemen
komen.
(alleen vo-scholen) Voor onze examenleerlingen is
het ongewenst dat ze voor de start van de landelijke
examens zolang niet op school (kunnen) zijn
(alleen vo-scholen) De gehele organisatie van het
Centraal Eindexamen (inclusief eerste en tweede
correctie) kan hierdoor in de problemen komen.
Andere reden, namelijk…

52

Po
N=42
62%

So
N=17
53%

Vo
N=53
40%

76%

81%

57%

38%

45%

29%

14%

5%

14%

16%

5%

20%

13%

10%

2%

0%

0%

55%

0%

0%

46%

22%

9%

16%

Tabel B3.13 Denkt u op voorhand dat de introductie van een centraal
vastgestelde meivakantie van twee weken gevolgen zal hebben op
hoe uw school invulling geeft aan de niet verplichte herfst- en
voorjaarsvakantie?

Ja
Nee
Dat weet ik niet

Po
N=106
14%
63%
23%

So
N=58
9%
71%
21%

Vo
N=90
6%
77%
17%

Tabel B3.14 Hoe zal de invulling van de verplichte herfst- en voorjaarsvakantie
op uw school veranderen door de introductie van twee weken
centraal vastgestelde meivakantie?

We zullen dan waarschijnlijk moeten beslissen om de
herfst- of de voorjaarsvakantie te laten vervallen
We zullen dan waarschijnlijk moeten beslissen om de
herfst- en/of de voorjaarsvakantie met een of meer
dagen in te korten
Anders, namelijk…
Dat weet ik niet

Po
N=16
19%

So
N=5
0%

Vo
N=10
0%

56%

80%

50%

13%
13%

20%
0%

50%
0%

Tabel B3.15 Waarom hoeft het besluit dat de Rijksoverheid centraal twee weken
meivakantie vaststelt op voorhand geen gevolgen te hebben op hoe
uw school invulling geeft aan de niet verplichte herfst en
voorjaarsvakantie?

Een verplichte meivakantie van twee weken zal
vooral ten koste gaan van andere dagen waarop we
onze leerlingen nu nog vrij kunnen geven
Er zijn andere mogelijkheden om te regelen dat onze
leerlingen twee weken meivakantie kunnen krijgen,
namelijk…

Po
N=67
72%

So
N=40
78%

Vo
N=147
89%

28%

23%

11%

Tabel B3.16 Verwacht u dat een centraal vastgestelde meivakantie van twee
weken invloed zal hebben op de werkdruk van het onderwijzend
personeel?

Deze zal erdoor toenemen
Deze zal erdoor afnemen
Een meivakantie van twee weken zal geen invloed
hebben op de werkdruk van onderwijzend personeel
Dat weet ik niet / Dat vind ik moeilijk in te schatten

Po
N=67
15%
11%

So
N=40
3%
16%

Vo
N=147
15%
18%

45%
28%

43%
38%

35%
32%

53

Tabel B3.17 Verwacht u dat een centraal vastgestelde meivakantie van twee
weken invloed zal hebben op de werkdruk van het ondersteunend
personeel op scholen?

Deze zal erdoor toenemen
Deze zal erdoor afnemen
Een meivakantie van twee weken zal geen invloed
hebben op de werkdruk van ondersteunend
personeel op scholen
Dat weet ik niet / Dat vind ik moeilijk in te schatten

Po
N=106
7%
10%

So
N=58
2%
9%

Vo
N=190
10%
9%

44%
39%

43%
47%

51%
31%

Tabel B3.18 Een mogelijk gevolg van een centraal vastgestelde meivakantie van
twee weken is dat de periode voor het centraal eindexamen een
week naar achteren moet worden verschoven en de zomervakantie
nooit meer voor midden juli van een jaar kan starten. Is dit vanuit
het perspectief van het kwaliteit van het onderwijs onwenselijk?

Ja, omdat…
Nee, omdat…
Dat weet ik niet / Dit kan ik niet overzien

Po
N=106
13%
18%
69%

So
N=58
7%
24%
69%

Vo
N=190
21%
44%
35%

Tabel B3.19 Een ander mogelijk gevolg van een centraal vastgestelde
meivakantie van twee weken is dat de zomervakantie ingekort zou
moeten worden. Zou dit vanuit uw perspectief van het kwaliteit van
het onderwijs een wenselijk gevolg zijn?

Ja, omdat…
Nee, omdat…
Dat weet ik niet / Dit kan ik niet overzien

54

Po
N=107
20%
43%
37%

So
N=58
22%
34%
43%

Vo
N=190
21%
52%
27%

BIJLAGE 4

Respons en weegfactoren enquête schoolleiders
Tabel B4.1
Regio

Omvang
gemeente

Populatie, respons en weegfactoren po

Totale populatie

Steekproef

Respons

Weegfactor

Noord

Klein
Middelgroot
Groot

%
6,7%
14,9%
18,1%

Midden

Klein
Middelgroot
Groot

3,3%
14,2%
16,8%

211
912
1080

3,3%
14,3%
16,8%

13
57
67

3,8%
14,2%
19,8%

4
15
21

0,875
1,003
0,848

Zuid

Klein
Middelgroot
Groot

4,3%
12,9%
8,8%

273
830
567

4,3%
13,0%
8,8%

17
52
35

3,8%
19,8%
9,4%

4
21
10

1,140
0,651
0,933

100,0%

6420

100,0%

400

100,0%

106

Totaal

Tabel B4.2

Aantal
429
954
1164

%
6,5%
15,0%
18,3%

Aantal
26
60
73

%
7,5%
10,4%
11,3%

Aantal
8
11
12

0,888
1,436
1,599

Populatie, respons en weegfactoren so

Regio

Omvang
gemeente

Noord

Klein
Middelgroot
Groot

%
1,6%
7,4%
27,2%

Aantal
9
41
151

%
1,5%
7,5%
27,5%

Aantal
3
15
55

%
0,0%
11,9%
30,5%

Aantal
0
7
18

0,624
0,892

Klein
Middelgroot
Groot

0,5%
10,6%
25,2%

3
59
140

0,5%
10,5%
25,5%

1
21
51

0,0%
13,6%
20,3%

0
8
12

0,782
1,239

Klein
Middelgroot
Groot

2,9%
10,5%
14,1%

16
58
78

2,5%
10,5%
14,0%

5
21
28

1,7%
10,2%
11,9%

1
6
7

1,711
1,033
1,188

100,0%

555

100,0%

200

100,0%

59

Midden

Zuid

Totaal

Totale populatie

Steekproef

Respons

Weegfactor

55

Tabel B4.2

Populatie, respons en weegfactoren vo

Regio

Omvang
gemeente

Noord

Klein
Middelgroot
Groot

%
3,7%
10,3%
22,6%

Aantal
24
67
147

%
3,5%
10,3%
22,8%

Aantal
14
41
91

%
3,7%
12,0%
18,8%

Aantal
7
23
36

1,010
0,855
1,199

Midden

Klein
Middelgroot
Groot

1,2%
10,0%
24,6%

8
65
160

1,0%
10,0%
24,8%

4
40
99

1,6%
9,4%
22,0%

3
18
42

0,764
1,061
1,119

Zuid

Klein
Middelgroot
Groot

1,8%
9,5%
16,3%

12
62
106

1,8%
9,5%
16,5%

7
38
66

3,7%
9,4%
19,4%

7
18
37

0,491
1,008
0,841

100,0%

651

100,0%

400

100,0%

191

Totaal

56

Totale populatie

Steekproef

Respons

Weegfactor

Regioplan Beleidsonderzoek
Jollemanhof 18
1019 GW Amsterdam
T 020 531 531 5
E info@regioplan.nl
I www.regioplan.nl