Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2660
Vragen van Jasper van Dijk (SP) aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid en de Minister voor Rechtsbescherming over intimidatie
door een incassobureau (ingezonden 22 maart 2019).
Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming) (ontvangen 15 mei
2019). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 2660.
Vraag 1
Kent u de uitzending van het SBS-programma Foute boel over de intimiderende werkwijze van incassobureau Hendriks Incasso?1 Wat is uw oordeel
daarover?
Antwoord 1
Ja.
Het is niet aan mij als Minister om te oordelen over individuele zaken. In
algemene zin kan ik wel zeggen dat als een incassobureau debiteuren
intimideert om hen zodoende tot betaling van een vordering te bewegen ik
dat uiteraard ontoelaatbaar acht. Misstanden in de incassomarkt – waaronder
het kabinet verstaat het confronteren van debiteuren met onterechte of
verjaarde vorderingen, onterechte of niet inzichtelijke kosten en dus ook het
op ontoelaatbare wijze onder druk zetten van debiteuren om vorderingen te
voldoen – worden door dit kabinet aangepakt. In de brief aan uw Kamer van
8 februari jongstleden (hierna: de incassobrief) zijn de maatregelen die
daartoe worden ondernomen uiteengezet.2
Vraag 2
Wat vindt u ervan dat dit incassobureau werkgevers en familie benadert in
verband met incasso’s? Deelt u de mening dat dit onacceptabel is?
Antwoord 2
Incassowerkzaamheden moeten worden uitgevoerd binnen de bestaande
wettelijke kaders, voor zover die van toepassing zijn, zoals de Wet handhaving consumentenbescherming, de Wet normering buitengerechtelijke
incassokosten (de WIK), het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke
incassokosten (de BIK), het Burgerlijk Wetboek (BW) en de Wet op het

1
2

ah-tk-20182019-2660
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://www.sbs6.nl/programmas/foute-boel/videos/EQnhy5ZwqXR/foute-boel/
Kamerstuk 24 515, nr. 465

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

financieel toezicht. Tevens moet een incassobureau de privacywetgeving in
acht nemen. Indien incassowerkzaamheden niet overeenkomstig die
wetgeving worden uitgevoerd, acht ik dat uiteraard niet acceptabel.
Vraag 3, 4, 10, 12
Begeeft het incassobureau zich hiermee volgens u binnen de wet? Zo nee,
wat onderneemt u hiertegen?
Wat vindt u ervan dat dit incassobureau dreigt met bevoegdheden die ze niet
hebben, zoals het aanvragen van een faillissement of het opnemen in een
schuldenregister? Wat onderneemt u hiertegen?
Vindt u dat dit incassobureau op de markt actief kan blijven? Zo ja, hoe rijmt
u dat met uw eerdere uitspraken over foute incassobureaus en de afspraken
in het regeerakkoord? Zo nee, gaat u dit bureau alsnog van de markt halen?
Kunt u garanderen dat het Incassoregister foute incassobureaus gaat weren?
Zo nee, hoe voorkomt u dat foute incassobureaus zich schuldig blijven maken
aan wanpraktijken?
Antwoord 3, 4, 10, 12
Voor zover de vragen gaan over een individuele casus, zoals hier een bij
name genoemd incassobureau en specifieke schuldeiser, onthoud ik mij van
een oordeel. Vanzelfsprekend dienen incassobureaus zich te houden aan
bestaande wet- en regelgeving, zoals ook uiteen is gezet in de incassobrief.
Het kabinet heeft in die brief aangegeven dat er maatregelen worden
getroffen om de misstanden in de incassomarkt aan te pakken. Eén van de
maatregelen is het opzetten en inrichten van een incassoregister. Inschrijving
in een register wordt verplicht gesteld voor incassobureaus en opkopers van
vorderingen die incassowerkzaamheden met betrekking tot vorderingen op
natuurlijke personen willen uitvoeren. Alleen als aan eisen, die onder meer
betrekking hebben op de kwaliteit van het uit te voeren werk en de uitoefening van het bedrijf en de professionele omgang met schuldenaren wordt
voldaan, krijgt een partij toestemming om zich op de incassomarkt te
begeven. Het moet een sluitend systeem worden waarbij er geen ruimte
bestaat voor incassobureaus om zich te onttrekken aan de verplichting om
ingeschreven te staan in het register en zich te houden aan de daaraan
gestelde eisen. Na inschrijving kunnen bij geconstateerde niet-naleving van
de gestelde eisen sancties worden opgelegd.
Er komen, conform het regeerakkoord, verschillende sanctiemogelijkheden,
waaronder het kunnen opleggen van een boete en het schrappen van de
registratie. Een goede toezichtstructuur is daarbij van belang. Ook wordt
onderzocht op welke wijze partijen kunnen worden gesanctioneerd die wel
incassowerkzaamheden uitvoeren die onder de werking van het register
vallen, maar zich niet hebben ingeschreven. Op deze manier wil het kabinet
in de toekomst voorkomen dat incassobureaus die zich niet correct gedragen
op de markt actief kunnen zijn. Ik streef er naar om het wetsvoorstel inzake
het incassoregistermedio 2021 in werking te kunnen laten treden.
Vraag 5
Vindt u het normaal dat een incassobureau doorgaat met stalking nadat de
rechter aangeeft dat het een onterechte vordering betreft?
Antwoord 5
Indien een rechter een vordering als onterecht aanmerkt, ontbreekt iedere
rechtsgrond om die vordering te incasseren. Nadien stalken is dan ook
onrechtmatig.
Vraag 6
Wat vindt u van de praktijk van huiseigenaar Van Zutphen om spookfacturen
op te stellen indien hijzelf iemand geld verschuldigd is? In hoeverre komen
dergelijke praktijken voor en wat gaat u hiertegen ondernemen?
Antwoord 6
Het sturen van spookfacturen is ontoelaatbaar. Feitelijk gezien is hier geen
sprake van een spookfactuur. In het geval van spookfacturen, juridisch te
kwalificeren als acquisitiefraude, stuurt een fraudeur ongevraagd en zonder
juridische basis facturen aan potentiële slachtoffers. Een spookfactuur is een
factuur waar geen of een andere prestatie tegenover staat dan wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

verwacht. De fraudeur hoopt dat de ontvanger door onoplettendheid de
factuur voldoet. Vaak bevatten de facturen tekst in kleine lettertjes onder aan
de factuur waarin bijvoorbeeld vermeld wordt dat het om een aanbieding
gaat. Slachtoffers zien dit over het hoofd en betalen soms klakkeloos.
In de onderhavige casus lijkt overigens iets anders aan de hand te zijn. Er lijkt
een onterechte factuur te zijn verstuurd. De huurders menen dat daar sprake
van is en gaan niet tot betaling over. Het (willen) incasseren van onterechte
vorderingen is één van de misstanden in de incassomarkt die het kabinet wil
tegen gaan.
Vraag 7
Hoe gaat u het incasseren van spookfacturen tegen?
Antwoord 7
Vanwege de tekst in de kleine lettertjes is deze vorm van misleiding juridisch
moeilijk aan te pakken. De grootste winst bij de bestrijding van deze vorm
van fraude is te behalen met preventie. Allereerst moeten mensen zelf
voorzichtig zijn en niet ongecheckt facturen betalen. Daarnaast wordt er door
diverse organisaties op hun website gewaarschuwd voor dit soort vormen
van oplichting, bijvoorbeeld door de politie, de Fraudehelpdesk en een aantal
internationale organisaties. Tot slot kunnen zaken die zich hier voor lenen via
het strafrecht worden aangepakt.
Vraag 8
Vindt u het de taak van een incassobureau om te voorkomen dat ze worden
ingeschakeld voor spookfacturen? Zo ja, hoe gaat u regelen dat incassobureaus maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat ze geen spookfacturen
meer innen?
Antwoord 8
Ja.
Zoals ik eerder aangaf pakt dit kabinet misstanden in de incassomarkt aan.
Hieronder valt ook het innen van onterechte vorderingen door incassobureaus. Eén van de uitgangspunten die ik hanteer bij de aanpak van misstanden in de incassomarkt is dat het incasseren door incassobureaus op een
maatschappelijk verantwoorde wijze moet gebeuren. Incassobureaus hebben
een rol en verantwoordelijkheid in de brede schuldenaanpak en mogen daar
ook op worden aangesproken. Via het in de incassobrief genoemde incassoregister zullen eisen worden gesteld aan incassobureaus waar zij zich vanaf
het moment van inschrijving aan hebben te houden; die eisen zullen ook zien
op maatschappelijk verantwoord incasseren.
Vraag 9, 11
Hoe oordeelt u over het feit dat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) zich
in deze zaak beperkt tot een waarschuwing? Deelt u de mening dat de ACM
in dergelijke gevallen veel steviger moet optreden, bijvoorbeeld met een fikse
boete?
Is er nog altijd maar één incassobureau door de ACM beboet wegens foute
incassopraktijken? Zo ja, hoe gaat u ervoor zorgen dat foute incassobureaus
er niet langer mee wegkomen?
Antwoord 9, 11
De ACM houdt op grond van de Wet handhaving consumentenbescherming
toezicht op incassobureaus. Het doel van deze wet is het beschermen van
consumenten tegen oneerlijke handelspraktijken. Het betreft dus geen
marktspecifiek toezicht. De ACM is een onafhankelijk toezichthouder met een
eigen prioriteringsbeleid. Ze maakt op basis van feiten en omstandigheden in
iedere casus een eigen afweging met welk instrument, variërend van
gesprekken tot een boete, een mogelijke overtreding effectief kan worden
aangepakt. De ACM heeft mij laten weten dat ze in voorkomend geval door
de keuze voor het aanspreken van een bedrijf het onderliggende probleem zo
snel mogelijk op kan lossen. De toezichthouder blijft volgen of het bedrijf de
afgesproken aanpassingen ook in praktijk brengt. Zo niet, dan kan alsnog een
boete worden opgelegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3