Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

30 519

Voorstel van wet van het lid Çörüz tot wijziging
van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek in
verband met de verruiming van de
aansprakelijkheid van ouders voor gedragingen
van minderjarigen vanaf de leeftijd van veertien
jaar

Nr. 7

NOTA NAAR AANLEIDING VAN VERSLAG
Ontvangen 6 april 2012
Met belangstelling heb ik kennis genomen van de door de verschillende
fracties gestelde vragen en naar voren gebrachte punten. Graag ga ik
hieronder daarop in.
Het is verheugend te lezen dat veel fracties een positieve grondhouding
hebben ten opzichte van het wetsvoorstel tot verruiming van de aansprakelijkheid voor gedragingen van minderjarigen in de leeftijd van veertien
tot achttien jaar. De vragen die de leden van de verschillende fracties over
het wetsvoorstel hebben gesteld geven mij de gelegenheid de voorgestelde wijzigingen te verduidelijken en aan te passen. Tegelijk met deze
nota dien ik daartoe een nota van wijziging in.
Bij de beantwoording van de vragen is de indeling van het verslag
gevolgd. Waar verschillende fracties dezelfde vragen stellen, zijn deze
vragen gebundeld beantwoord. Waar vragen over hetzelfde onderwerp op
verschillende plekken in het verslag aan de orde komen, worden deze op
één, zoveel mogelijk herkenbare plek, in de nota beantwoord.
1. Inleiding
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen zich af of de indiener
overwogen heeft om de schade direct te verhalen op de verantwoordelijke
met uitvoering door het Justitieel Incassobureau?
De wetswijziging zoals de indiener heeft voorgesteld heeft betrekking op
een uitbreiding van de aansprakelijkheid en niet op de wijze waarop dat
kan. Het voorstel van de leden van de ChristenUnie-fractie is een
uitwerking over hoe de schade eventueel verhaald kan worden. Op dit
moment zou ook het Justitieel Incassobureau aanlopen tegen het
ontbreken van een extra verhaalsmogelijkheid. Deze wetswijziging zorgt
ervoor dat er voor het slachtoffer een extra verhaalsmogelijkheid is,
namelijk ook de ouders van de minderjarige verantwoordelijke.

kst-30519-7
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 519, nr. 7

1

2. Aanleiding voor het wetsvoorstel
De leden van de CDA-fractie vragen zich af of de indiener bewust niets
over de hoogte van de schadevergoeding heeft gezegd.
Er is niet bewust niks over de hoogte van de schade gezegd. De veroorzaakte schade kan per geval enorm verschillen en daarmee ook de
bijbehorende schadevergoeding. Het beschadigen van bushokjes kan
oplopen tot in de tonnen, terwijl het beschadigen van fietsen en/of auto’s
niet meer dan honderden euro’s hoeft te kosten. Mochten de leden
hiernaar vragen in verband met eventuele draagkracht van ouders, dan
wijst de indiener op de matigingsbevoegdheid van de rechter. Op grond
van artikel 6:109 lid 1BW heeft de rechter (ambtshalve) een wettelijke
bevoegdheid tot matiging van de schadevergoeding indien toekenning
van volledige schadevergoeding tot kennelijk onaanvaardbare gevolgen
zou leiden. Hierbij houdt de rechter rekening met de gegeven omstandigheden waaronder de aard van de aansprakelijkheid, de tussen partijen
bestaande rechtsverhouding en hun beider draagkracht. Op deze manier
zijn de ouders en hun kinderen wettelijk beschermd tegen (te) hoge
schadevergoedingen die zij financieel niet kunnen dragen of die onredelijk
zijn. De indiener hecht eraan te onderstrepen dat de met dit wetsvoorstel
beoogde verruiming van de aansprakelijkheid van ouders voor door hun
kinderen toegebrachte schade aan derden zijn begrenzing dient te vinden
in hetgeen naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid nog aanvaardbare gevolgen zijn.
De leden van de CDA, VVD en SP- fractie vragen zich of er meer bekend is
over de totale schadepost en in hoeverre schade door verzekeraars wordt
vergoed, danwel problemen oplevert bij het slachtoffer?
Er zijn helaas weinig gegevens bekend over de totale schadepost van
jeugdcriminaliteit en vandalisme. Na consultatie van het verzekeringswezen, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), vervoersbedrijven (NS, Arriva, Connexion), het Wetenschappelijk Onderzoeks- en
Documentatiecentrum (WODC), het Centraal Bureau voor de Statistiek
(CBS), het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP), het Centrum voor
criminaliteitspreventie alsmede het meldpunt vernielingen van de
gemeente Rotterdam, is de indiener gebleken dat adequate administratie
ontbreekt. Wel kan de indiener aangeven dat het gaat om miljoenen euro’s
(voorzichtige schatting). Het beschadigen van enkele bussen door een
minderjarige kan al meer dan een ton kosten.1 Toen de indiener begon
aan zijn initiatief waren in de regio Amsterdam schadegevallen bekend
van enkele miljoenen euro’s alleen al voor het schoonmaken en weghalen
van graffiti. Daarnaast wil de indiener er op wijzen dat vernieling, samen
met vermogensmisdrijven, het meest voorkomende strafbare feit onder
12- tot en met-17-jarigen is.2
Er zijn geen concrete cijfers over hoeveel mensen hun schade niet kunnen
verhalen en daardoor met de schade blijven zitten. Dit is lastig te meten
omdat onder de slachtoffers zowel de overheid als burgers vallen en
vernieling een breed begrip is omdat dit gaat van een beschadigde fiets
tot en met graffiti. De indiener is echter van mening dat ondanks het
ontbreken van concrete cijfers dit niet wegneemt dat de aansprakelijkheid
en verhaalsmogelijkheden goed geregeld moeten zijn in de wet.

1
www.nu.nl d.d. 11 januari 2012, Jongen (13)
vernielt voor ton in stadsbussen.
2
WODC, Jeugdcriminaliteit in de periode
1996–2010.

De leden van de PvdA-fractie hebben enkele vragen over of de minderjarige zelf nog wel de (financiële) gevolgen van zijn daad voelt en of de
verantwoordelijkheid van het kind nu niet naar de ouders verschuift. De
leden vragen zich tevens af de ouders de schade op het kind kunnen
verhalen.
De indiener wil benadrukken dat met dit wetsvoorstel zowel het kind als
de ouders aansprakelijk zijn. Er is sprake van een hoofdelijke aansprakelijkheid van ouder en kind, waarbij in de onderlinge verhoudingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 519, nr. 7

2

uiteindelijk het kind moet betalen. Hierbij wil de indiener verwijzen naar
de nota van wijziging. Aan het voorstel zal bij nota van wijziging een
tweede zin worden toegevoegd: In de onderlinge verhouding met de
minderjarige behoeft degene die het ouderlijk gezag of de voogdij
uitoefent niet in de schadevergoeding bij te dragen. Met deze toevoeging
wordt bewerkstelligd dat de minderjarige van 14 jaar en ouder op zijn
eigen gedrag wordt aangesproken, ook in financiële zin. Dit wordt bereikt
door de interne bijdrageplicht tussen ouders en kinderen, geheel bij de
kinderen te leggen. Dit houdt in dat de ouder wel – extern – tot vergoeding
van de schade kan worden aangesproken, maar dat het kind – intern –
uiteindelijk de schade zal moeten dragen. De ouders staan daarmee als
het ware borg voor hun minderjarige kinderen. Dit betekent dat in het
geval de ouders worden aangesproken en de schade vergoeden, zij deze
(volledig) kunnen verhalen op het kind. Of en op welke wijze de ouders
deze vordering innen, is aan de ouders (terugbetalen indien de minderjarige over voldoende inkomen en vermogen beschikt, verrekenen met
zakgeld, bij erfenis «afrekenen», kwijtschelden). Het grote voordeel van
deze toevoeging is dat de minderjarige uiteindelijk de financiële gevolgen
van zijn gedraging dient te dragen. Dit is voor de minderjarige een
belangrijke prikkel om zich normconform te gedragen en draagt bij aan de
voor de groei naar volwassenheid noodzakelijke ontwikkeling van zijn of
haar normbesef.
Het wetsvoorstel strekt er toe de aansprakelijkheid te verruimen,
aangezien de ouders in de huidige situatie vanaf 14-jarigen niet meer
(geheel) aansprakelijk zijn. Deze verruiming is noodzakelijk, omdat
minderjarigen vaak niet in staat zijn de schade te betalen en daardoor het
slachtoffer met de schade blijft zitten. Op dit moment bieden de huidige
verhaalsmogelijkheden onvoldoende mogelijkheden voor de benadeelde.
De persoon die ouderlijk gezag draagt is verantwoordelijk voor de
minderjarige en zou dus ook aansprakelijk gesteld moeten kunnen worden
op het moment dat er schade door de minderjarige wordt veroorzaakt. Dit
neemt niet de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid van de minderjarige zelf weg.
De leden van de PvdA-fractie vragen zich af waarom de ouders verantwoordelijk worden gesteld door de gedragingen van een ouder kind en
waarom niet de gehele samenleving (bijvoorbeeld door middel van een
schadefonds)?
De indiener is van mening dat niet de samenleving moet opdraaien voor
de bewust veroorzaakte schade van een minderjarige, maar dat degene
die de schade toebrengt hier de verantwoordelijkheid voor dient te
dragen. De minderjarige of de persoon die het gezag draagt over de
minderjarige, dient dus mede de financiële verantwoordelijkheid te
dragen en niet de gehele samenleving. Daarnaast gaat er ook geen enkele
waarschuwende, opvoedende en preventieve werking vanuit als de
samenleving opdraait voor bewust veroorzaakte schade en niet deverantwoordelijke.
Tevens opperen de leden van de PvdA-fractie dat de overheid de schade
eventueel kan «voorschieten» en op die manier een vordering krijg op de
minderjarige.
De indiener wil met deze wetswijziging bereiken dat er voor het slachtoffer meer verhaalsmogelijkheden komen en dat de kosten worden
betaald door de verantwoordelijke en niet de samenleving. Daarnaast telt
de opvoedende en preventieve werking mee en gaat dit voorstel uit van
de gedachte dat een ouder verantwoordelijk is voor zijn minderjarig kind.
Het laten voorschieten door de overheid draagt niet bij aan de hiervoor
genoemde doelen. Het is juist niet de bedoeling dat de samenleving

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 519, nr. 7

3

verantwoordelijk moet worden de schade, maar dat de verantwoordelijke
wordt aangesproken waardoor er tevens een preventieve werking vanuit
gaat.
De leden van de SP-fractie willen weten of de indiener rekening heeft
gehouden met het feit dat dit alleen gaat om gevallen waarbij de
verantwoordelijke bekend is.
Dit wetsvoorstel heeft inderdaad alleen betrekking op gevallen waarbij de
verantwoordelijke bekend is. Dit neemt echter niet weg dat in de gevallen
waarbij de verantwoordelijke wel bekend is, de wet moet voorzien in de
juiste en beste verhaalsmogelijkheden voor het slachtoffer.
Tevens vragen de leden van de SP-fractie zich af of in veel gevallen de
schade niet al vergoed is door de verzekeraar welke dit vervolgens gaat
verhalen op de verantwoordelijke. Ook willen ze graag weten of de
verzekering niet veel beter in staat is om dit geld te verhalen dan het
slachtoffer.
Mochten de leden van de SP-fractie doelen op de verzekering van het
slachtoffer, dan houdt het in dat de benadeelde verantwoordelijk is om
goed en voldoende verzekerd te zijn. In het geval van bijvoorbeeld schade
aan een fiets zal een slachtoffer meestal geen verzekering hebben en dus
met zijn schade blijven zitten. In het geval van bijvoorbeeld busmaatschappijen of de overheid is dit wel het geval. Dit betekent dat hun
verzekering de schade vergoedt, maar vaak moet de verzekerde nog wel
een eigen risico betalen en/of gaat dit af van de opgebouwde bonus
malus. De verzekeringsmaatschappijen kunnen hun regresrecht uitoefenen en proberen het geld te verhalen bij de verantwoordelijke, maar
stuiten vervolgens op hetzelfde probleem dat van een «kale kip» niet te
plukken valt. Dit houdt in dat de verzekering en daarmee dus de maatschappij opdraait voor de kosten welke opzettelijk veroorzaakt zijn door de
verantwoordelijke. Ook voor de verzekeringsmaatschappijen biedt deze
wetswijziging dus een extra verhaalsmogelijkheid.
3. Doelstelling van dit wetsvoorstel
De leden van de CU- en SP-fractie vragen de indiener op basis waarvan hij
uitgaat van een verhoogde preventieve gedragscorrigerende werking van
het voorstel.
Bij de huidige wetgeving zal de minderjarige niet of minder snel de
gevolgen van zijn daad ondervinden, want de schade valt vaak niet op
hem/haar te verhalen vanwege het gebrek aan vermogen. Omdat de
minderjarige bij invoering van deze wetswijziging, vroeg of laat, wel
opdraait voor de door hem veroorzaakte schade en/of de directe gevolgen
er van ziet bij zijn ouders, zal hij zich de volgende keer nog wel een keer
bedenken voor hij opzettelijk schade toe brengt. Ook zullen ouders en/of
voogd door de uitgebreide aansprakelijkheid er meer belang bij hebben
om hun minderjarige kind hiervan te weerhouden.
Ook vragen de leden van de SP- fractie zich af of het voorstel tot wijziging
er niet toe leidt dat de minderjarige zich roekelozer gaat gedragen,
aangezien de ouders nu ook kunnen worden aangesproken. Minderjarigen
zouden dit volgens de leden zelfs kunnen gebruiken als chantagemiddel.
De indiener wil benadrukken dat de ouders en kinderen samen verantwoordelijk en ieder aansprakelijk zijn. Tevens zal door de interne bijdrageplicht uiteindelijk de minderjarige de kosten moeten dragen. De indiener
vreest dan ook niet roekelozer gedrag van de minderjarige, want deze zal
zelf de consequenties van zijn daden ondervinden.
Graag horen de leden van de SP-fractie welke gedachte er aan ten
grondslag ligt om ook ouders aansprakelijk te stellen. Is er sprake van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 519, nr. 7

4

medeschuld van de ouder en heeft de ouder definitief gefaald bij de
opvoeding?
De indiener is van mening dat het grootbrengen van kinderen rechten met
zich mee brengt, zoals het recht op kinderbijslag, maar ook plichten. De
indiener is van mening dat de speciale band tussen ouder en kind met
zich mee brengt dat de ouders naast verantwoordelijk ook aansprakelijk
zijn voor hun kinderen.Tot achttien jaar geldt in Nederland in principe de
minderjarigheid (artikel 1:233 BW), en daarmee de onbekwaamheid om
rechtshandelingen te verrichten. Tot achttien jaar heeft die vertegenwoordiger ook het gezag over de jongere (artikel 1:245 BW); tot 21 jaar is hij
zelfs onderhoudsplichtig (artikel 1:395a BW). Het is dan ook niet meer dan
logisch om ook in de aansprakelijkheidsregeling aan te sluiten bij het
minderjarigheidbegrip. Dit heeft volgens de indiener niet te maken met
falen bij de opvoeding of medeschuld van de ouder, maar te maken met
de verantwoordelijkheid van de ouder die het heeft voor zijn opgroeiende
kind. Ouders zijn er voor verantwoordelijk hun kinderen op te voeden
zodat zij geen opzettelijke schade veroorzaken. Het argument dat ouders
hun kinderen van 14 jaar en ouder niet altijd in de gaten kunnen houden
gaat wat betreft de indiener dan ook niet op.
De leden van de SP-fractie ontvangen graag een reactie van de indiener
op het artikel van hoogleraar jeugdrechtspleging Weijers waarin hij pleit
voor een schaderegeling waarbij de verantwoordelijke verspreid over een
aantal jaar de schuld kan betalen.
Met het voorstel van hoogleraar Weijers blijft de schade voor jaren bij het
slachtoffer liggen en de indiener wil dit juist met deze wijziging tegen
gaan. Het kan niet zijn de benadeelde nog jarenlang met de schade zit
waar hij niet om gevraagd heeft.
Tevens is hoogleraar Weijers van mening dat het niet deugt om van een
kale kip te plukken die niets te verwijten valt. Hij doelt hier op de ouders
die niets te verwijten zou zijn op het moment dat hun kind opzettelijk
schade aanricht.
De indiener verwijst hierbij naar zijn eerder antwoord dat het grootbrengen van kinderen zowel rechten als plichten met zich meebrengt. In
Nederland hebben we gekozen voor een grens van achttien jaar en tot die
tijd zijn ouders verantwoordelijk voor hun kinderen en wat de indiener
betreft hoort daar ook het gevolg aansprakelijk te zijn. Ouders zelf zijn ook
van mening dat dit het geval is.
De leden van de SP-fractie stellen voor om de verantwoordelijke die
schade heeft veroorzaakt in een publieke ruimte werk te laten verrichten
voor de gemeenschap. Bijvoorbeeld een werkstraf uitvoeren voor de
gemeente waardoor de schade deels kan worden hersteld.
In gevallen waarin dit mogelijk is kan de rechter hier toe besluiten. In de
Memorie van Toelichting geeft de indiener aan dat via een Halt-procedure
jongeren kunnen recht zetten wat zij hebben fout gedaan. Het nadeel van
de Halt-regeling is dat dit gaat om schadebedragen van maximaal 900
euro per persoon en/of 4 500 euro per groep. In veel gevallen zal dit niet
toereikend zijn. Tevens is de burger die slachtoffer wordt van vandalisme
hier niet mee geholpen en is het dus nog steeds nodig om de wet te
wijzigen.
De leden van de PvdA en SP-fractie snappen niet goed welke onrechtvaardigheid de indiener probeert weg te nemen bij groepsdelicten.
De indiener is van mening dat bij de huidige regelgeving ouders van
jonge vandalen niet worden aangespoord verantwoordelijkheid te nemen.
Door deze wetswijziging kunnen zowel de ouders als de minderjarigen
hoofdelijke aansprakelijk gesteld worden en kan niemand zijn verantwoordelijkheid meer ontlopen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 519, nr. 7

5

4. Verhalen van schade via het strafrecht
De leden van de VVD-fractie willen graag weten hoe de indiener denkt
over een strafrechtelijke mogelijkheid tot schadevergoeding.
De indiener staat niet negatief tegenover een strafrechtelijke mogelijkheid
tot schadevergoeding. Echter zitten er een aantal haken en ogen aan de
mogelijkheden. Slachtoffers kunnen zich bijvoorbeeld voegen als
benadeelde partij in het strafproces, maar dit kan alleen in gevallen
waarbij de schade op een eenvoudige wijze is vast te stellen (artikel 361
lid 3 WvSv). In de praktijk komt het er op neer dat de schade dan vaak
alsnog via een civiele procedure moet worden gevorderd, omdat de
schade vaak te ingewikkeld is of het bedrag te hoog.
Ook andere opties als het opleggen van een maatregel tot schadevergoeding (artikel 36f WvSr) door de rechter of het besluiten van afzien van
vervolging door het OM als er een schadevergoeding wordt betaald,
behoren tot de mogelijkheid. Echter is het slachtoffer dan afhankelijk van
beslissingen van het OM en de rechter om dit te besluiten, danwel te
vorderen. Daarnaast zijn in al deze gevallen de ouders niet aansprakelijk te
stellen of kunnen ze zich disculperen en blijft de situatie bestaan dat een
minderjarige de schade niet kan betalen en het slachtoffer blijft zitten met
de schade.
Het strafrecht biedt dus onvoldoende mogelijkheden om het schadebedrag te kunnen verhalen voor een slachtoffer. Naar mening van de
indiener zorgt uitbreiding van de aansprakelijkheid voor meer verhaalsmogelijkheden voor het slachtoffer via een duidelijkere procedure.
5. Overwegingen bij het initiatiefwetsvoorstel
De leden van de CDA- fractie willen graag weten wanneer er sprake is van
een fout van de minderjarige. Gaat dit om een opzettelijk gemaakte fout of
ook fouten welke per ongeluk zijn gemaakt? Wordt met fout een onrechtmatige daad bedoeld en kan deze ook te maken hebben met het nalaten
van een handeling of gaat het om het doen van iets?
Ten aanzien van gedragingen van kinderen tot veertien jaar, blijven ouders
derhalve de enige aansprakelijk te stellen personen. Hierbij geldt dat
alleen een gedraging die valt aan te merken als een «doen» kan leiden tot
aansprakelijkheid voor de ouders; een «nalaten» kan dit gevolg dus niet
hebben. Voor kinderen vanaf veertien jaar zal het begrip «fout» van
toepassing blijven, zoals dat ook in de huidige regeling gehanteerd wordt.
De hoofdregel dat ouders en voogden aansprakelijk zijn voor hun
kinderen wanneer zij met het gezag belast zijn, zal eveneens ongewijzigd
blijven.
De fouten waar de indiener het over heeft kenmerken zich door het
opzettelijk toebrengen van schade aan derden. In het geval van een huis,
tuin en keukenongeluk van een minderjarige waarbij geen sprake is van
opzet zal de verzekering van de minderjarige de schade vergoeden. Bij
opzet moet een slachtoffer echter de schade kunnen verhalen op de
minderjarige dan wel zijn ouders/voogd.
De leden van de CDA-fractie willen de indiener wijzen op schadelijke
neveneffecten, zoals toenemend huiselijk geweld, die een schadevergoeding kan hebben op een gezin waar het niet al te goed gaat. Hoe denkt
de indiener dit te gaan voorkomen?
De indiener begrijpt de vraag van de leden van de CDA-fractie als volgt.
Indien er betaalt moet worden, omdat het kind schade veroorzaakt dan
zorgt dit eventueel voor stress en huiselijk geweld in een gezin. Het is de
indiener niet te doen om families in een moeilijk positie te brengen,
doordat men moet betalen. Nadrukkelijk wil de indiener voorop stellen dat
het gaat om een andere normstelling, namelijk dat niet de samenleving

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 519, nr. 7

6

voor de gemaakt kosten opdraait, maar dat in beginsel de vernieler betaalt
voor de kosten. Ten overvloede meldt de indiener dat het al bestaande
matigingsrecht nadrukkelijk in stand wordt gelaten.
De leden van de SP-fractie willen graag horen of de indiener niet voorbij
gaat aan het feit dat in het huidige systeem de verantwoordelijk van het
kind langzaam wordt vergroot en de geleidelijke verschuiving van
aansprakelijkheid.
De indiener is van mening dat zijn wetswijziging de situatie voornamelijk
voor de ouders verandert en niet zozeer die van minderjarigen. Er komt
een extra verhaalsmogelijkheid voor de benadeelde bij en dat is een
verandering voor de ouders ten opzichte van de huidige situatie. Op dit
moment kan de schade tot 14 jaar op de ouders worden verhaald en vanaf
14 jaar op de minderjarige. Dit verandert niet in het nieuwe systeem,
behalve dat vanaf 14 jaar nu in ieder geval ook de ouders naast de
minderjarige aansprakelijk kunnen worden gesteld
De leden van de VVD-fractie willen graag weten wat de indiener van de
mogelijkheid vindt om ouders op kinderbijslag te korten als het niet
mogelijk is om het schadebedrag op een andere manier te verhalen.
De wetswijziging van de indiener gaat over het uitbreiden van aansprakelijkheid. Op dit moment zijn ouders bij minderjarigen vanaf 14 jaar niet (of
nauwelijks) aansprakelijk en dit moet eerst verruimd worden. De leden
van de VVD-fractie stellen een vraag over op welke manier dit mogelijk is.
Dit is echter niet de kern van deze wetswijziging.
De leden van de SGP-fractie willen daarop aanvullend weten of er voor
ouders mogelijkheden overblijven om zich in bepaalde gevallen te
disculperen. Waarom is er niet gekozen voor aanscherping van de
uitzonderingsclausule? Ook de leden van de CDA-fractie vragen zich dit af
en nemen als voorbeeld of dit ook geldt voor kinderen van boven de 14
jaar die handelingsonbekwaam zijn of waar vanwege een psychiatrische
stoornis zorgt voor ontoerekeningsvatbaar gedrag.
De indiener is van mening dat de thans geldende disculpatie mogelijkheden zo ruim zijn dat de benadeelde in veel gevallen met de schade blijft
zitten. Dit vindt de indiener te ver gaan en is dan ook van mening dat de
grens van 18 jaar een hele redelijk grens is.
Op de vraag van de leden van de CDA-fractie kan de indiener als volgt
antwoorden. Indiener wijst erop dat conform artikel 6:165 BW personen
met een geestelijke of lichamelijke stoornis boven de 14 jaar welke een
onrechtmatige daad plegen deze daad gewoon toerekenbaar blijft.
Minderjarigen met een geestelijke of lichamelijke beperking evenals hun
ouders of toezichthouders zijn volgens de systematiek van de huidige
wetgeving op dit moment dus ook al verantwoordelijk en aansprakelijk.
Het ligt niet in de rede om dit te veranderen.
6. Risicoaansprakelijkheid
De leden van de CDA-fractie vragen zich af in hoeverre de gekozen
formulering de juiste is.
Er is voor deze formulering gekozen omdat dit past in het systeem van de
huidige wetgeving en de systematiek van het burgerlijk wetboek. De
indiener is van mening dat de gekozen formulering de minste wijzigingen
in het wetboek te weeg brengt. De indiener laat het systeem bijna geheel
intact van de aansprakelijkheid, maar breidt alleen de kring van aan te
kunnen spreken personen uit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 519, nr. 7

7

7. Gedeelde hoofdelijke aansprakelijkheid en matiging
De leden van de CDA-fractie willen weten of de ouders alleen als
achtervang dienen als de minderjarige niet kan betalen of dat beiden even
aansprakelijk zijn? Wat gebeurt er als ouders niet kunnen betalen?
De ouders zijn naast hun kind aansprakelijk en eerste instantie zal het geld
bij de minderjarige vandaan moeten komen. Echter kunnen ouders
middels dit wetsvoorstel daarnaast worden aangesproken. De vraag met
betrekking tot het gebrek aan financiële middelen bij de ouders zal ook bij
de rechter voorliggen en deze kan besluiten tot matiging.
Tevens willen de leden van de CDA-fractie weten hoe de indiener staat
tegenover een vordering tegen de verantwoordelijke op een later tijdstip.
De indiener heeft het belang van de benadeelde voorop gesteld. Het kan
niet zo zijn dat bij het veroorzaken van opzettelijke schade door een
minderjarige de benadeelde jaren moet wachten op een schadevergoeding.
Is voor criminele jongeren ook een oplossing dat de overheid de schade
betaalt en tegelijkertijd een claim legt op het toekomstige inkomen van de
jongere met behulp van de belastingdienst?
Indiener is van mening dat de aansprakelijkheid ligt bij de vernieler en niet
bij de samenleving en daarmee de overheid. Ook indien de overheid de
schade zou betalen dan is nog maar de vraag of überhaupt de overheid
erin slaagt en zo ja wanneer de overheid vervolgens dit geld kan
terugvorderen. Ten overvloede kan een benadeelde thans ook de
juridische weg volgen van het indienen van een vordering en deze telkens
malen stuiten (omdat een vordering na vijf verloopt). Tevens is de
indiener van mening dat het moeten betalen ook een preventieve en
opvoedende opwerking heeft. Indien de minderjarige pas over tien jaar in
staat is te betalen, dan is de relatie tussen daad en dader al verdwenen.
Als laatste wil de indiener wijzen op de administratieve lasten en
bureaucratie met zich mee brengt.
De leden van de PvdA-fractie willen weten waarom een minderjarige wel
zelf en alleen de strafrechtelijke gevolgen voor zijn daden moet dragen en
waarom zouden in civiele zin dan de ouders moeten bijdragen?
De inrichting van het Nederlandse strafrecht is dat een straf niet
overdraagbaar is. Indien na veroordeling een straf volgt, dan is de
verantwoordelijke zelf verantwoordelijk. In het civiele recht is de
betrokkene in beginsel ook zelf verantwoordelijk, maar kunnen er naast de
verantwoordelijke ook andere personen aansprakelijk worden gesteld in
verband met hun verantwoordelijkheid. Dit is niet uniek, want zo werkt dit
bijvoorbeeld ook bij de leerplichtwet. Ouders kunnen een boete krijgen op
het moment dat hun kind spijbelt.
Daarnaast willen de leden van de PvdA-fractie weten of ook de ouders
aansprakelijk zijn die zich niet of nauwelijks met de opvoeding bemoeien?
De indiener wijst erop dat als de ouders het gezag hebben zij ook op dit
moment juridisch verantwoordelijk zijn voor hun minderjarige kinderen,
ook als zij zich niet met de opvoeding bemoeien.
De leden van de SP-fractie vragen zich af of in de praktijk een benadeelde
niet altijd de ouders aansprakelijk zal stellen?
In de praktijk kan dit het geval zijn, maar vanwege de interne bijdrageplicht kunnen de ouders deze schade uiteindelijk ook op hun minderjarig
kind verhalen. De minderjarige blijft ook aansprakelijk en verantwoordelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 519, nr. 7

8

8. Verzekeringstechnische aspecten
De leden van de PvdA-fractie willen weten of ouders met succes hun
eigen aansprakelijkheidsverzekering kunnen aanspreken en wat zijn de
gevolgen voor de verzekeringspremies? Verschuift de opzet dan van het
kind naar de ouder?
Een strafbaar feit is niet over te nemen, dus ook de opzet verschuift niet
van het kind naar de ouder. Het lijkt de indiener niet voor de hand liggend
dat een aansprakelijkheidsverzekering in het huidige systeem dekking zou
bieden, omdat het in essentie gaat om de strafbare gedraging (Dit zou
inhouden dat een strafbare gedraging «gedekt» is). De wetswijziging dient
er puur en alleen voor om de aansprakelijkheidmogelijkheden te verruimen naar de ouders toe en niet om de ouders te betichten van een
strafbaar feit.
De leden van de CU- fractie vragen welke bereidheid er bestaat bij
verzekeraars om schade via de aansprakelijkheidsverzekering van ouders
te dekken. Zijn verzekeringen bereid om schade te vergoeden in het geval
ouders zich disculperen?
De indiener is principieel van mening dat het niet op de weg ligt van
verzekeringsmaatschappijen om een misdrijf cq. overtreding te verzekeren. Het gaat om opzettelijke vernieling en de schade die hieruit
voorvloeit moet volgens indiener worden betaald door de vernieler cq.
zijn wettelijke vertegenwoordiger. Maar indien verzekeraars hiertoe bereid
zijn om hun moverende redenen om dit te dekken, dan ligt dit niet op de
weg van de indiener op dit tegen te houden.
Çörüz

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 30 519, nr. 7

9