Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2975

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 13 november 2020
De vaste commissie voor Financiën heeft een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Staatssecretaris van Financiën – Fiscaliteit en
Belastingdienst over de brief van 2 oktober 2020 inzake het fiche over de
Zesde wijziging administratieve samenwerkingsrichtlijn op het gebied van
belastingen (Kamerstuk 22 122, nr. 2929).
De vragen zijn op 19 oktober 2020 aan de Staatssecretaris van Financiën –
Fiscaliteit voorgelegd. Bij brief van 5 november 2020 zijn de vragen
beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Tielen
De griffier van de commissie,
Weeber

kst-22112-2975
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 2975

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
het fiche over de Zesde wijziging administratieve samenwerkingsrichtlijn
op het gebied van belastingen. Zij hebben nog enkele vragen en opmerkingen.
De leden van de VVD-fractie lezen dat met het voorstel wordt geregeld dat
digitale platformen worden verplicht fiscale informatie uit te wisselen over
hun gebruikers met ander EU-lidstaten. Zij begrijpen deze maatregel,
maar vragen tegelijkertijd wel om een toelichting van deze maatregel in
relatie tot de hier geldende Algemene Verordening Gegevensbescherming
(AVG). In welke mate betreft het hier botsende regelgeving? Wat dragen
de maatregelen uit het voorliggende fiche bij om fraude tegen te gaan?
De leden van de VVD-fractie vragen de Staatssecretaris naar een
toelichting op de voors en tegens van de drie genoemde scenario’s. Kan
de Staatssecretaris tevens de kwalitatieve analyse van de Europese
Commissie (hierna: de Commissie) delen?
De leden van de VVD-fractie delen het kabinetsstandpunt dat er zoveel als
mogelijk moet worden aangesloten bij de regelgeving van de Organisatie
voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). Kunnen zij uit
de tekst concluderen dat het kabinet gaat pleiten om informatie over
goederen en crowdfunding niet mee te nemen in het voorstel? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, waarom wel en acht het kabinet dit haalbaar?
Waarom heeft de Commissie ervoor gekozen ook informatie over
goederen en crowdfunding op te nemen in het voorstel?
Kan de Staatssecretaris per onderdeel (opnemen van de verkoop van
goederen in EU-reikwijdte, het verplichte gebruik van het buitenlandse Tax
Identification Number (TIN) en de éénjarige implementatie) afzonderlijk
aangeven welke lidstaten hetzelfde standpunt innemen?
De leden van de VVD-fractie delen de mening dat het verplicht opnemen
van een buitenlands TIN een buitenproportionele vraag is en steunen het
standpunt van het kabinet in dezen. Daarnaast hebben de leden van de
VVD-fractie de afgelopen periode vaker gelezen over – en gewezen op – de
problemen met de haalbaarheid van ICT-aanpassingen bij de Belastingdienst. Dit baart hun zorgen, alhoewel zij op het punt van implementatie
rond het voorliggende wijzigingsvoorstel de opmerking over de
haalbaarheid begrijpen. Wat acht de Staatssecretaris wel een geschikte
inwerkingtredingsdatum? Is dit in overeenstemming met de andere
genoemde lidstaten?
De leden van de VVD-fractie vragen de Staatssecretaris ook nader in te
gaan op de informatieplicht voor digitale platformen die niet in de EU
gevestigd of geregistreerd zijn. Waarom laat de Commissie dit over aan
de individuele lidstaten? Kan de Staatssecretaris toelichten hoe deze
platformen effectief opgespoord kunnen worden en gehouden kunnen
worden aan het verstrekken van fiscale informatie over gebruikers?
De leden van de VVD-fractie vragen de Staatssecretaris om de uitvoeringstoets, wanneer deze gereed is, met de Kamer te delen. Zij vragen
hierbij tevens in te gaan op het voorstel en de handhaving van digitale
platformen die niet in de EU zijn gevestigd en waarvan wordt gekozen om
de registratie van deze digitale platformen neer te leggen bij de individuele lidstaten.
De leden van de VVD-fractie vragen of de Staatssecretaris de vragen voor
4 november 2020 kan beantwoorden, gezien het politieke akkoord dat het
Duitse voorzitterschap dan wil bereiken. Kan de Staatssecretaris toelichten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 2975

2

hoe het proces van de door de Commissie voorgestelde wetgeving er
vanaf 4 november uit gaat zien, aangezien voorliggend richtlijnvoorstel op
1 januari 2022 in nationale wetgeving moet zijn opgenomen?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
De leden van de CDA-fractie onderschrijven het belang van fiscale
transparantie en het bestrijden van belastingontduiking en -ontwijking.
Het verkrijgen van informatie over de inkomsten van de platformeconomie is daaraan ondersteunend. Zij benadrukken dat internationale
samenwerking van belang is en steunen dan ook de inzet van het kabinet.
Wel vinden zij dat Nederland kritisch moet zijn op de uitvoeringslasten bij
de Belastingdienst en de kosten voor bedrijven. Na meerdere uitbreidingen van de richtlijn voor uitwisseling van informatie moet zorgvuldig
worden omgegaan met de capaciteit van de Belastingdienst.
De leden van de CDA-fractie steunen de inzet van het kabinet dat de
gegevensuitwisseling zoveel mogelijk dient aan te sluiten bij de modelvoorschriften van de OESO. Zij zijn er in beginsel geen voorstander van
als de Commissie verder gaat dan de OESO, maar zij constateren wel dat
op het gebied van digitale platforms informatie bij de belastingdiensten
nu veelal ontbreekt, waardoor een schaduweconomie ontstaat en de «tax
gap» toeneemt.
Volgens het OESO-model moeten digitale platforms informatie aanleveren
over verhuur van onroerend goed en diensten via het platform. De
Commissie wenst hieraan toe te voegen de verkoop van goederen,
investeringen en leningen in de context van crowdfunding. Het kabinet is
geen voorstander van deze uitbreiding, omdat de Belastingdienst dan te
maken krijgt met twee gegevensuitwisselingsregimes. De leden van de
CDA-fractie vragen de Staatssecretaris om een inschatting hoeveel
digitale platforms er onder de beide gegevensuitwisselingsregimes
zouden vallen. Wat moet er onder dit voorstel gezien worden als een
platform? Bij het begrip digitale platforms wordt immers veelal gedacht
aan de grote bekende platforms, zoals Bol.com, Airbnb en Marktplaats.nl,
maar er zijn heel veel kleine ondernemers die ook een website exploiteren
waar goederen en diensten worden uitgewisseld. De Belastingdienst
vraagt nu ook regelmatig informatie op bij digitale platforms. Hoeveel
platforms die onder het richtlijnvoorstel vallen, wisselen nu nog geen
informatie uit? Kan de Staatssecretaris aangeven welke informatie
platforms precies moeten verstrekken onder het voorstel?
De leden van de CDA-fractie vragen of overlap bestaat tussen de
informatie die onder deze richtlijn door belastingdiensten wordt verkregen
en de gegevens van digitale platforms die de belastingdiensten onder de
btw-e-commercerichtlijn verkrijgen. Kan deze informatie ook worden
gebruikt voor het opsporen van niet-geregistreerde digitale platforms die
niet in de EU gevestigd of geregistreerd zijn, maar wel in de lidstaten
actief zijn?
De leden van de CDA-fractie vinden het belangrijk dat voordat wordt
ingestemd met een wijziging van de richtlijn van tevoren een goede
inschatting wordt gemaakt van de haalbaarheid van (tijdige) implementatie hiervan door de Belastingdienst. Zij steunen dan ook de kritische
houding van het kabinet ten aanzien van invoering van het TIN vanwege
hoge uitvoeringslasten en de inzet van het kabinet op een latere inwerkingtreding van de aanpassing. Kan de Staatssecretaris aangeven op
hoeveel uitstel hij inzet, om te garanderen dat de ICT-systemen bij de
Belastingdienst op orde zijn? Kan de Staatssecretaris ook aangeven wat
de inzet ten aanzien van het TIN is? Het kabinet geeft aan dat de toegevoegde waarde niet zo groot is, maar de invoeringskosten wel. Komt dit
omdat de Nederlandse Belastingdienst zonder het juiste btw-nummer ook
al de informatie kan koppelen aan de juiste belastingplichtige of komt dit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 2975

3

omdat Nederland veel meer TIN’s zou moeten verstrekken dan er
ontvangen worden?
Het richtlijnvoorstel bevat dus meerdere onderdelen die problemen geven
in de uitvoering bij de Belastingdienst. De leden van de CDA-fractie
hebben bij de implementatie van de e-commercerichtlijn gezien dat er in
de Kamer niet meer gesproken wordt over de uitvoering tussen de
behandeling van de fiche en de behandeling van het implementatiewetsvoorstel. Als de richtlijn echter is aangenomen, is het te laat en dan moet
deze wel geïmplementeerd worden. Om die reden verzoeken de leden van
de CDA-fractie de Staatssecretaris nu alvast een voorlopige uitvoeringstoets te laten doen door de Belastingdienst en deze met de Kamer te
delen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van GroenLinks
De leden van de fractie van GroenLinks hebben met interesse kennisgenomen van het kabinetsstandpunt.
Zij vragen de Staatssecretaris te reageren op de fiches over digitale
platforms uit de Fichebundel beleidsopties, behorend bij de door de
Staatssecretaris aan de Kamer gezonden Bouwstenen voor een beter
belastingstelsel1, te weten de fiches nr. 34 (Verplichte gegevenslevering
door digitale platforms aan de Belastingdienst), nr. 35 (Inhoudingsplicht
voor platformaanbieders voor alle individuele aanbieders), nr. 36
(Vereenvoudiging belastingregels) en nr. 37 (Voorlichting door de
platforms en de Belastingdienst).
Welke fiches zouden met dit Europese voorstel worden overgenomen en
welke aanvullende maatregelen blijven openstaan?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP
De leden van de SP-fractie delen het enthousiasme van het kabinet als het
gaat om het vergroten van fiscale transparantie. Zij merken op dat juist in
de coronacrisis duidelijk wordt hoe groot de platformeconomie is
geworden en dat dit, getuige de bizarre welvaartsgroei onder de
eigenaren van een aantal platforms enerzijds en de enorme lasten voor de
rest van de samenleving anderzijds, noopt tot een betere belastingheffing
op de omzet van platforms. De leden van de SP-fractie vragen de
Staatssecretaris allereerst om aan te geven hoe groot de ontduiking en
ontwijking als gevolg van de platformeconomie is en wat platforms
daarmee aan de samenleving onttrekken.
De leden van de SP-fractie geven aan de constatering van het kabinet dat
de platformeconomie kan leiden tot verdere uitholling van het belastingstelsel, naast de reeds bestaande uitholling door de door Nederland
getolereerde ontwijking en ontduiking, erg terecht te vinden. Gezien de
constatering die het kabinet in de beoordeling van het voorstel doet,
hadden deze leden echter wel wat meer concrete maatregelen tegen
belastingontwijking verwacht, zowel in deze mededeling als in het
Belastingplan.
De leden van de SP-fractie geven aan het zeer wenselijk te vinden om
goederen en crowdfunding onder de voorschriften van de OESO te laten
vallen. De omzet van webwinkels is tenslotte geëxplodeerd in de
afgelopen jaren en veel van de bedrijven die hieronder vallen zijn ook
onderdeel van de platformeconomie. Ook crowdfundingbedrijven dienen
wat deze leden betreft eronder te vallen, gezien het feit dat sprake is van
financiële dienstverlening en de soms schrikbarend hoge commissies die
deze platforms rekenen.
1

Kamerstuk 32 140, nr. 71.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 2975

4

De leden van de SP-fractie geven aan de houding ten aanzien van de
platforms zeer weifelend te vinden, zoals blijkt uit de zinsneden dat eerst
meer ervaring moet worden opgedaan met de informatie-uitwisseling
alvorens de reikwijdte kan worden uitgebreid en dat de administratieve
lastenvermindering voor platforms een belangrijke overweging is om
uniformering van aangifte door platforms in te voeren. Deze leden merken
op hiermee de indruk te krijgen dat zowel Nederland als de Commissie
een erg polderende houding aanneemt tegenover deze platforms terwijl
de afgelopen jaren duidelijk is gebleken dat veel van deze bedrijven geen
enkele intentie hebben om bij te dragen aan de samenleving waar zij hun
bestaan aan te danken hebben en enkel de intentie hebben om inkomsten
en vermogen te creëren voor hun eigenaren. Deze leden merken op dat dit
een bijzonder groot contrast vormt met de behandeling van andere
belastingplichtigen die wel een vaste residentie hebben. Zij vragen de
Staatssecretaris welke andere fiscale maatregelen hij mogelijk acht tegen
platformbedrijven.
II Reactie van de Staatssecretaris
De leden van de fractie van de VVD lezen dat met het voorstel wordt
geregeld dat digitale platformen worden verplicht fiscale informatie uit te
wisselen over hun gebruikers met andere EU-lidstaten. Zij begrijpen de
maatregel, maar vragen tegelijkertijd om een toelichting van deze
maatregel in relatie tot de hier geldende Algemene verordening
gegevensbescherming
De AVG is een Europese verordening en heeft directe werking in iedere
lidstaat van de Europese Unie (EU-lidstaat). De in de AVG opgenomen
bepalingen over de verwerking van persoonsgegevens en de
bescherming van rechten van EU-burgers zijn dus van kracht in alle
EU-lidstaten. De persoonsgegevens die op basis van het richtlijnvoorstel
worden uitgewisseld met een andere EU-lidstaat, worden dus ook in die
lidstaat beschermd door de AVG. Als er zich onverhoopt een databreuk
voordoet in een andere EU-lidstaat, bijvoorbeeld door een hack, voorziet
het richtlijnvoorstel in een noodstop. Elke EU-lidstaat kan de uitwisseling
van informatie met een lidstaat waar een zogenoemde inbreuk in verband
met persoonsgegevens plaatsvindt, met onmiddellijke ingang opschorten.
Op basis van de AVG geldt verder dat de automatische uitwisseling van
informatie voor belastingdoeleinden met derde landen mogelijk is als die
uitwisseling noodzakelijk is om belangrijke redenen van algemeen belang.
De bestrijding van belastingontwijking en belastingontduiking en de
bevordering van een eerlijke belastingheffing, is een dergelijke reden.
Hierbij geldt kort gezegd het beginsel dat persoonsgegevens alleen
mogen worden doorgegeven als in het derde land een passend beschermingsniveau geldt.
Verder vragen de leden van fractie van de VVD wat de maatregelen van dit
richtlijnvoorstel bijdragen om fraude tegen te gaan.
De maatregel die in het richtlijnvoorstel wordt voorgesteld draagt ertoe bij
dat belastingdiensten hun handhavingsmogelijkheden op het gebied van
belastingheffing kunnen versterken. Op dit moment beschikken belastingdiensten niet over contra-informatie waaruit blijkt dat belastingplichtigen
een mogelijk belastbaar inkomen via een platform hebben verworven. Het
is mogelijk dat een deel van de gebruikers van deze digitale platformen de
verworven inkomsten niet, onjuist en/of onvolledig aangeeft bij de
belastingdienst. Dit levert een risico op van uitholling van het bestaande
systeem van inkomensheffing. De uitwisseling van informatie zorgt ervoor
dat de lidstaten wel kennis krijgen van deze verworven inkomsten.
Bovendien is de verwachting dat de maatregelen ook een preventief effect

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 2975

5

zullen hebben en dat belastingplichtigen meer geneigd zullen zijn om zelf
de inkomsten aan te geven die zij verkregen hebben via digitale
platformen omdat zij weten dat deze informatie ook via de digitale
platformen zelf wordt aangeleverd bij de belastingdiensten.
De leden van de fractie van de VVD vragen de Staatssecretaris naar een
toelichting op de voors en tegens van de drie genoemde scenario’s.
Tevens vragen zij of de Staatssecretaris de kwalitatieve analyse van de
Europese Commissie kan delen.
Er worden drie scenario’s in het Impact assessment (hierna: IA) van de
Commissie benoemd. In de voetnoot zijn de links2 opgenomen betreffende de volledige tekst en samenvatting van het IA.
Het eerste scenario betreft een basisscenario waarin de huidige situatie
gehandhaafd blijft. In het basisscenario onderneemt de EU geen actie en
ligt het initiatief bij de OESO en lidstaten zelf. Enkele lidstaten hebben al
nationale wetgeving geïntroduceerd. Deze nationale wetten lopen in
zowel reikwijdte als uitvoering uiteen. Uit het IA blijkt dat het voordeel dan
is dat lidstaten vrij zijn in de implementatie van de uitwisseling van
informatie door digitale platformen. Het nadeel hiervan is dat, gegeven
het internationale aspect van de digitale platformeconomie, de uitwisseling van informatie minder efficiënt zal zijn omdat digitale platformen in
elk land aan net andere informatieverplichtingen zullen moeten voldoen.
Een dergelijk opzet zal ook betekenen dat de aanpak van belastingontwijking minder effectief zal zijn.
In het tweede scenario publiceert de Commissie een aanbeveling. In het
kader van digitale platformen zou de Commissie kunnen aanbevelen om
de modelregels van de OESO in te voeren. Dit kan gepaard gaan met
richtsnoeren om de OESO modelregels aan te passen voor de interne
markt van een lidstaat. Dit scenario heeft volgens het IA geen meerwaarde
tegenover het basisscenario omdat landen er zelf ook al voor kunnen
kiezen om de OESO modelregels te implementeren. De voor- en nadelen
zijn hetzelfde als het eerste scenario.
In het derde scenario treedt de Commissie op door middel van regelgeving. Dit vertaalt zich in een wetgevingsinitiatief tot wijziging van
specifieke elementen van de richtlijn. Digitale platforms worden dan
onderworpen aan rapportageverplichtingen in het kader van de Administratieve samenwerkingsrichtlijn, waarbij zij de informatie over geregistreerde verkopers verzamelen en deze informatie aan de belastingdienst
verstrekken. In het IA blijkt dat dit scenario een aantal voordelen heeft
tegenover de hierboven genoemde scenario’s. Door op internationaal
niveau minimum informatie-eisen vast te stellen die gelden voor alle
digitale platformen, zowel nationaal als internationaal opererend, kan
vermeden worden dat platformen in elk land aan andere informatieverplichtingen moeten voldoen. Dit vermindert de administratieve lasten
voor platformen en stelt zeker dat elke deelnemende belastingdienst de
noodzakelijke en voor de uitvoering ter zake dienende informatie
ontvangt. Daarnaast kan gebruik worden gemaakt van het bestaande
informatie uitwisselingsnetwerk waarin de Administratieve samenwerkingsrichtlijn al voorziet. Dit is de meest efficiënte wijze van uitwisselen
van informatie omdat er geen nieuw informatie uitwisselingssysteem
hoeft te worden opgezet. Ten slotte biedt een richtlijn meer (rechts)zekerheid aan zowel de platformen als de platformgebruikers.

2

Volledige tekst IA: https://ec.europa.eu/transparency/regdoc/rep/10102/2020/EN/SWD-2020-131F1-EN-MAIN-PART-1.PDF. Samenvatting IA: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/
?uri=CELEX:52020SC0130&qid=1596100947427&from=NL.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 2975

6

De leden van de fractie van de VVD vragen of de Commissie ervoor
gekozen heeft om informatie over de verkoop van goederen en crowdfunding in het voorstel op te nemen. Verder vragen deze leden of zij uit de
tekst kunnen concluderen dat het kabinet gaat pleiten om beide onderdelen niet mee te nemen in het voorstel.
De Commissie heeft gekozen de brede reikwijdte aan mogelijke inkomsten
die via een platform verworven kunnen worden in het richtlijnvoorstel op
te nemen. Hieronder vallen onder andere het verlenen van diensten, de
verkoop van goederen en investeringen en leningen in de context van
crowdfunding. Hierdoor krijgen lidstaten een zo breed mogelijk inzicht in
de verkregen inkomsten uit de platformeconomie. De OESO heeft ervoor
gekozen om de reikwijdte voorlopig te beperken tot het verlenen van
diensten. Wel wordt er in de OESO gesproken over een mogelijke
uitbreiding van de reikwijdte van de modelvoorschriften. Omdat de
discussies nu nog lopen, is het lastig om vooruit te lopen op de uiteindelijke reikwijdte, maar ik heb goede hoop op een gebalanceerde uitkomst
op zowel het gebied van de reikwijdte als een voor de uitvoering werkbare
implementatie termijn.
De leden van de fractie van de VVD vragen naar de standpunten van
andere lidstaten ten aanzien van de reikwijdte van het voorstel, de
buitenlandse TIN en de implementatiedatum.
In de raadswerkgroepen die onder leiding van het voorzitterschap van
Duitsland zijn gehouden over deze wijziging van de Administratieve
samenwerkingsrichtlijn was ruimte voor alle lidstaten om aan te geven
welke problemen zij verwachten te ondervinden bij invoering van de
oorspronkelijk geredigeerde tekst van het richtlijnvoorstel. Nederland
heeft samen met enige andere lidstaten onder meer aangegeven dat
aangesloten zou moeten worden bij de reikwijdte van het OESO-voorstel,
om zo administratieve lasten voor platforms en belastingdiensten zo
beperkt mogelijk te houden.
Over de inwerkingtredingsdatum wordt nu nog onderhandeld, omdat dit
gezien wordt als het sluitstuk van de richtlijn. Als de reikwijdte breder zal
uitvallen dan de OESO-reikwijdte, dan ligt het in de verwachting dat de
lidstaten meer tijd krijgen om het richtlijnvoorstel te implementeren.
Gezien het verloop van de onderhandelingen heeft Nederland het
vertrouwen dat er een goede balans gevonden wordt.
Ten aanzien van de buitenlandse TIN was de Nederlandse inzet dat
meeleveren van die TIN niet verplicht mocht worden, met name omdat de
invoeringskosten omvangrijk zouden zijn voor de Belastingdienst en de
verstrekkers van deze gegevens (zoals gemeenten, werkgevers en
uitkeringsinstanties). Ook andere lidstaten deelden de zorgen van
Nederland. Hoewel er in dit stadium nog geen garantie gegeven kan
worden over de uitkomst, ziet het ernaar uit dat dit onderwerp voor
Nederland de juiste richting opgaat.
De leden van de fractie van VVD vragen waarom de Commissie informatieplicht voor digitale platformen die niet in de EU gevestigd of geregistreerd zijn, overlaat aan de individuele lidstaten.
De Commissie is van mening dat het hier ten principale gaat om de
bilaterale relatie tussen de EU-lidstaat en het derde land waar dit digitale
platform is gevestigd. Daarmee overstijgt dit onderwerp de geografische
reikwijdte van de EU en mogelijk harmonisatie op dit punt zou een
overschrijdende bevoegdheid van de Commissie kunnen betekenen. Een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 2975

7

mogelijkheid die besproken wordt is dat de Commissie een coördinerende
rol kan vervullen waarin zij een actie van de lidstaten ondersteunt.
Verder vragen de leden van de fractie van de VVD om een uitvoeringstoets, als deze gereed is, te delen met de Kamer waarbij tevens wordt
ingegaan op de handhaving van de digitale platformen die niet in de EU
zijn gevestigd en waarvan wordt gekozen om de registratie van deze
digitale platformen neer te leggen bij de individuele lidstaten.
De handhaving van digitale platformen die niet gevestigd zijn in de EU, is
op dit moment nog onderdeel van de lopende discussies in Brussel. Het is
inderdaad lastig om de informatie af te dwingen bij digitale platformen
die in derde landen zijn gevestigd. Hierbij is het wel van belang dat ook in
OESO verband overwogen wordt om de reikwijdte van de modelvoorschriften uit te breiden. Een convergentie van de EU en OESO-reikwijdte
zou een mogelijke oplossing zijn om het derde landen probleem grotendeels op te lossen.
Een uitvoeringstoets kan alleen starten als er gefinaliseerde implementatiewetgeving beschikbaar is. Op dit moment is er alleen een richtlijnvoorstel beschikbaar. Zodra de implementatiewetgeving beschikbaar is,
kan de uitvoeringstoets starten. Als de uitvoeringstoets is vastgesteld
wordt deze als bijlage bij de memorie van toelichting aan de Tweede
Kamer aangeboden. Zoals bij elke uitvoeringstoets zal bij het onderdeel
«handhaafbaarheid» een toelichting gegeven worden mocht de
inschatting eventuele handhavingsproblemen bij de Belastingdienst
voorzien. Zo ook bij eventuele problemen in de handhaving van niet-EU
gevestigde platformen.
De leden van de fractie van de VVD, vragen of de Staatssecretaris de
gestelde vragen voorafgaand aan 4 november te beantwoorden, gezien de
inzet van het Duitse voorzitterschap dan wil bereiken. Verder vragen de
leden of de Staatssecretaris hoe het proces er vanaf 4 november uit gaat
zien.
Het Duitse Voorzitterschap heeft besloten om het politieke akkoord over
het richtlijnvoorstel uit te stellen naar de Ecofin Raad van 1 december. Als
het richtlijnvoorstel wordt aangenomen is het afhankelijk van de gekozen
implementatiedatum hoe lang de implementatieperiode zal zijn. Helaas
was het niet mogelijk om de beantwoording voorafgaand aan 4 november
aan uw Kamer toe te sturen.
De leden van de fractie van het CDA vragen om een inschatting van het
aantal digitale platforms die onder de gegevensuitwisselingen van de
OESO model rules en richtlijnvoorstel zouden vallen en hoeveel met
betrekking tot dat laatste nu nog geen informatie wisselen met de
Belastingdienst.
Op dit moment geldt er geen verplichting voor platforms om structureel
gegevens te renseigneren naar de Belastingdienst. Dat verandert op het
moment dat het richtlijnvoorstel in inwerking zal treden.
Verder is niet goed mogelijk om een inschatting te maken hoeveel
platformen er onder beide voorstellen vallen. Deze is afhankelijk van de
uiteindelijke reikwijdte van het richtlijnvoorstel en die staat nu nog niet
vast. Daarnaast is een kenmerk van de platformeconomie dat deze erg
fluctueert en snelle ontwikkelingen doormaakt: platforms worden
overgenomen, verdwijnen of veranderen van rechtsvorm. Verder bestaan
platformen in grote variëteit, soms gaat het over een heel bedrijf, soms
over alleen een onderdeel en er is een gebrek aan betrouwbare gegevens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 2975

8

(ook buiten de overheid). Daarom is het niet mogelijk hier een
betrouwbare inschatting op te maken.
Verder vragen de leden van de fractie van het CDA wat moet er onder dit
voorstel gezien worden als een platform en welke informatie platforms
precies moeten verstrekken onder het voorstel.
Nederland hanteert hierbij de definitie die wordt gehanteerd in het
richtlijnvoorstel. In de bijlage bij het richtlijnvoorstel is de volgende
definitie opgenomen: Een «Platform» is elke software, met inbegrip van
een website of onderdeel daarvan en toepassingen waaronder mobiele
toepassingen, die toegankelijk is voor gebruikers en waardoor verkopers
in staat worden gesteld verbonden te zijn met andere gebruikers voor het
verrichten van een relevante activiteit, direct of indirect, ten behoeve van
dergelijke gebruikers. Daaronder begrepen zijn ook alle regelingen voor
de inning en betaling van een tegenprestatie met betrekking tot de
relevante activiteit.
In de bijlage bij de voorgestelde richtlijn is precies opgenomen welke
gegevens platforms aan belastingdiensten dienen te verstrekken. Het gaat
daarbij dan om gegevens als naam, adres, woonplaats, TIN, rekeningnummer, bij de verhuur van onroerend goed om de adresgegevens, het
totaal aan honoraria dat is ontvangen, etc.
De leden van de fractie van het CDA vragen of overlap bestaat tussen de
informatie die onder deze richtlijn door belastingdiensten wordt verkregen
en de gegevens van digitale platforms die de belastingdiensten onder de
btw-e-commercerichtlijn verkrijgen.
Het uiteindelijke doel is hetzelfde, namelijk wordt er voldoende en op de
juiste wijze belasting afgedragen. De wijze waarop van het aanleveren van
de gegevens van digitale platforms is bij beide richtlijnen echter anders.
Bij het onderliggende richtlijnvoorstel gaat het om jaarlijks geaggregeerde
gegevens; het totaal aan behaalde inkomsten. In de btw
e-commercerichtlijn is er een boekhoudplicht voor platformen. Deze
boekhouding dient tien jaren te worden bewaard en desgevraagd op
verzoek langs elektronische weg beschikbaar te worden gesteld aan de
betrokken lidstaten. Deze gegevens zien op goederen/dienstenstromen op
transactieniveau. Er is dan ook geen sprake van overlap van de aan te
leveren gegevens.
De leden van de fractie van het CDA vragen of deze informatie gebruikt
kan worden voor het opsporen van niet-geregistreerde digitale platforms
die niet in de EU gevestigd of geregistreerd zijn.
Laat ik vooropstellen dat het opsporen van dergelijke digitale platforms
die overal in de wereld kunnen zitten, erg lastig is. Als we al weten dat het
platform bestaat is het niet eenvoudig vervolgens een boekenonderzoek
te doen. Europa heeft er dan ook voor gekozen om bij de controle extra
tools te bieden. Per 2024 treedt de zogenoemde «relevante
btw-gegevens» richtlijn in werking. Op basis daarvan moeten alle
betaaldienstverleners die in de EU betrokken zijn bij de e-commerce
handel onder voorwaarden bepaalde betaalinformatie verstrekken. Al
deze informatie wordt vervolgens in een grote database met elkaar
vergeleken. Fraude-experts uit de lidstaten kunnen vervolgens op basis
van de resultaten van dergelijke onderzoeken naar betaalinformatie
gericht actie ondernemen.
De leden van de fractie van het CDA vragen of aangegeven kan worden op
hoeveel uitstel ingezet wordt en wat de inzet is ten aanzien van de TIN.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 2975

9

Over de inwerkingtredingsdatum wordt nu nog onderhandeld in Brussel,
omdat dit gezien moet worden als een sluitstuk van de richtlijn. Als de
reikwijdte breder zal uitvallen dan de OESO- reikwijdte dan ligt het in de
rede der verwachting dat de lidstaten meer tijd zullen krijgen om de
richtlijn te implementeren. Gezien het verloop van de onderhandelingen
heeft Nederland het vertrouwen dat er een goede balans gevonden wordt.
De achtergrond van het voorstel om het buitenlandse TIN verplicht mee te
versturen is omdat het voor een informatie ontvangende lidstaat praktisch
kan zijn om bij de gerapporteerde belastingplichtige meteen zijn TIN te
ontvangen. Noodzakelijk is dat niet, met geboortedatum en geboorteplaats van de gerapporteerde belastingplichtige is over het algemeen een
goede match te maken. Deze buitenlandse TIN zou dan verplicht vermeld
moeten worden bij de volgende inkomenscategorieën die op automatische basis worden uitgewisseld: arbeidsinkomen, directiehonoraria,
pensioenen en eigendom van en inkomsten uit onroerende zaken.
Ten aanzien van de buitenlandse TIN was de Nederlandse inzet dat
meeleveren van die TIN niet verplicht mocht worden, met name omdat de
invoeringskosten omvangrijk zouden zijn voor de Belastingdienst en de
verstrekkers van deze gegevens (zoals gemeenten, werkgevers en
uitkeringsinstanties). Ook andere lidstaten deelden de zorgen van
Nederland. Hoewel er in dit stadium nog geen garantie gegeven kan
worden over de uitkomst, ziet het ernaar uit dat dit onderwerp voor
Nederland de juiste richting opgaat.
De leden van de fractie van het CDA vragen om alvast een voorlopige
uitvoeringstoets te laten doen door de Belastingdienst en deze met de
Kamer te delen.
Een uitvoeringstoets kan alleen starten als de gefinaliseerde implementatiewetgeving beschikbaar is. Op dit moment is er alleen een richtlijnvoorstel beschikbaar, waarover nog onderhandeld wordt. Als er bepaalde
punten in de richtlijn onduidelijk omschreven zijn of missen, kan er
immers geen inschatting gedaan worden op gevolgen voor de uitvoering
door de Belastingdienst. In het huidige BNC-fiche zijn voorlopige
inschattingen van uitvoeringsgevolgen opgenomen. Zodra de implementatiewetgeving beschikbaar is, kan de uitvoeringstoets aanvangen. Als de
uitvoeringstoets is vastgesteld wordt deze als bijlage bij de memorie van
toelichting aan de Tweede Kamer aangeboden.
De leden van de fractie van GroenLinks hebben gevraagd welke fiches
over digitale platforms uit de Fichebundel beleidsopties, behorend bij de
door de Staatssecretaris aan de Kamer gezonden Bouwstenen voor een
beter belastingstelsel worden overgenomen en welke blijven openstaan.
Met de implementatie van het richtlijnvoorstel zal in feite worden
overgegaan tot het beleidsvoorstel opgenomen in fiche nr. 34 (Verplichte
gegevenslevering door digitale platforms aan de Belastingdienst). Aan de
overige fiches wordt via het richtlijnvoorstel geen invulling gegeven.
De leden van de fractie van de SP vragen om een inschatting van
ontduiking en ontwijking als gevolg van de platformeconomie.
In het bouwstenen rapport «Het belasten van inkomsten behaald uit de
deel- en kluseconomie»3 dat op 18 mei 2020 aan uw kamer is gestuurd, is
eerder al aangegeven dat tot op heden een beperkt aantal empirische
3

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2020/05/18/bouwstenen-voor-eenbeter-belastingstelsel-tweede-kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 2975

10

onderzoeken gedaan is naar de groei en omvang van de deel- en
kluseconomie. Het rapport onderkent dat het van belang is om hier een
goed beeld van te hebben maar dat op basis van het beschikbare
cijfermateriaal dit niet goed te geven is. In het rapport wordt dan ook
aanbevolen om nader onderzoek te doen. Op Prinsjesdag, is dan ook aan
uw Kamer gemeld dat de digitale platformeconomie (2021) als onderwerp
is opgenomen in de strategische evaluatie agenda.4
De leden van de fractie van de SP hebben gevraagd welke andere fiscale
maatregelen mogelijk zijn tegen platformbedrijven.
In het eerdergenoemde bouwstenen rapport is een aantal beleidslijnen
geschetst waarvan verplichte gegevensrenseignering door platforms als
meest kansrijke optie wordt beschouwd. In het rapport werd aanbevolen
om voor de beleidslijn gegevensrenseignering aan te sluiten bij de
internationale ontwikkelingen die door de OESO en de Commissie in gang
waren gezet. Omdat de digitale platformeconomie een sterke internationale component heeft, is een zo breed mogelijke internationale
samenwerking van groot belang. Middels het richtlijnvoorstel wordt onder
het Duitse voorzitterschap voortvarend ingezet op de verplichte renseigneringsplicht voor platforms. Het richtlijnvoorstel biedt de belastingdiensten in de toekomst inzicht in welke gebruikers inkomsten behalen via
digitale platformen, hetgeen een eerlijke belastingheffing ten goede komt.
Verder zal dit voorstel naar verwachting de compliance van gebruikers
bevorderen als bekend wordt dat platformen verplicht zijn gegevens te
delen met Europese belastingdiensten. Als het op termijn mogelijk wordt
gegevens van de gebruikers op te nemen in de voor ingevulde aangifte zal
dit niet alleen leiden tot meer compliance maar ook tot een verbeterde
dienstverlening van belastingdiensten. De andere genoemde beleidsoptie
– voorlichting en complexiteitreductie van fiscale wet- en regelgeving
blijven onverminderd no regret -maatregelen, waar blijvend op wordt
ingezet.

4

https://rijksbegroting.nl/2021/voorbereiding/begroting?hoofdstuk=40.42.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 2975

11