Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1136

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 februari 2011
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij acht fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling
Nieuwe Commissievoorstellen (BNC):
– Fiche 1: Actieplan Egovernment 2011–2015 (kamerstuk 22 112,
nr. 1135)
– Fiche 2: Mededeling toezicht op de activiteiten van Europol
– Fiche 3: Mededeling naar interoperabele Europese overheidsdiensten
(kamerstuk 22 112, nr. 1137)
– Fiche 4: Mededeling Europees platform tegen armoede en sociale
uitsluiting (kamerstuk 22 112, nr. 1138)
– Fiche 5: Verordening technische vereisten voor overmakingen en
automatische afschrijvingen in euro (kamerstuk 22 112, nr. 1139)
– Fiche 6: Richtlijn gevaarlijke stoffen («Seveso III») (kamerstuk 22 112,
nr. 1140)
– Fiche 7: Verordening integriteit en transparantie van de energiemarkt
(kamerstuk 22 112, nr. 1141)
– Fiche 8: Verordening betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de
erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en
handelszaken (kamerstuk 22 112, nr. 1142)
Ten aanzien van fiche 4 dient nog het volgende. De vaste Commissie voor
Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Eerste Kamer had, vooruitlopend op het BNC-fiche, reeds enkele vragen gesteld aan de regering
over de mededeling Europees platform tegen armoede en sociale
uitsluiting. De Commissie wilde de inzet en het standpunt van de
Nederlandse regering weten, de wijze waarop Nederland zal participeren,
de vertaling naar nationaal beleid en het te verwachten vervolgtraject. In
het betreffende BNC-fiche wordt op deze vragen ingegaan. Over de
vertaling naar het nationaal beleid zult u in april nader worden geïnfor-

kst-22112-1136
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1136

1

meerd. De staatssecretaris van SZW heeft hiertoe tijdens het Algemeen
overleg Armoede en Schuldhulpverlening van 13 januari jl. een
toezegging gedaan.
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1136

2

Fiche: Mededeling toezicht op de activiteiten van Europol
1. Algemene gegevens
Titel voorstel: Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement
en de Raad betreffende de procedures voor het toezicht op de activiteiten
van Europol door het Europees Parlement, in samenwerking met de
nationale parlementen
Datum Commissiedocument: 17 december 2010
Nr. Commissiedocument: COM (2010) 776
Pre-lex: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/
LexUriServ.do?uri=COM:2010:0776:FIN:NL:PDF
Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board:
Niet opgesteld.
Behandelingstraject Raad JBZ-Raad
Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie van Veiligheid en Justitie
2. Essentie voorstel
Europol is het eerste Europese orgaan dat actief is op het gebied van de
politiesamenwerking. Het speelt een sleutelrol bij de uitwisseling van
informatie tussen nationale wetshandhavinginstanties. De verwerking van
(persoons)gegevens is de kerntaak van Europol. Dat kan gevolgen hebben
voor de grondrechten van burgers, met name wat betreft het recht op de
bescherming van persoonsgegevens.
In het geval van Europol bepaalt artikel 88 VWEU dat systemen van
controle door het Europees Parlement en de nationale parlementen tot
stand moeten worden gebracht. Hoewel er de afgelopen jaren verbeteringen zijn doorgevoerd hebben zowel de nationale parlementen als het
Europees Parlement behoefte aan meer informatie en meer controle.
Vooruitlopend op een nieuwe verordening betreffende Europol, naar
verwachting in 2013, doet de Commissie in deze mededeling drie
voorstellen:
a. Oprichting van een permanent gemeenschappelijk of interparlementair
forum.
Met de oprichting van dit forum zou er een formeel mechanisme
komen dat zorgt voor de uitwisseling van informatie en de coördinatie
tussen comités van de nationale parlementen en het Europees
Parlement belast met politiezaken, zodat eenheid wordt gebracht in de
parlementaire controle op het niveau van de Europese Unie. Een optie
is dat het Forum daarbij een speciale subgroep voor Europol aangelegenheden opzet en dat naast de directeur Europol ook de voorzitter
van de Europol Raad van Bestuur voor dit Forum verschijnt.
b. Meer transparantie: een nieuwe communicatiestrategie met het
Europees Parlement en de nationale parlementen. In dit kader zou
Europol de volgende gegevens voor dienen te leggen:
– een regelmatige actualisering van zijn operationele prestaties; en
– de resultaten van de gebruikersenquête, die om de twee jaar
plaatsvindt.
– Passend onderscheid tussen wetgevende en uitvoerende bevoegdheden en tussen de verschillende rollen die diverse instanties
daarbij spelen. Dat betekent dat het Europees Parlement geen leden
aanwijst voor de Raad van Bestuur en dat de directeur Europol

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1136

3

door de Raad van Bestuur wordt benoemd in plaats van door de
Raad of het Europees Parlement.
3. Kondigt de Commissie acties, maatregelen of concrete wet- en
regelgeving aan voor de toekomst? Zo ja, hoe luidt dan het
voorlopige Nederlandse oordeel over bevoegdheidsvaststelling,
subsidiariteit en proportionaliteit en hoe schat Nederland de
financiële gevolgen in?
Vooruitlopend op een nieuwe verordening betreffende Europol, naar
verwachting in 2013, doet de Commissie in deze mededeling drie
voorstellen (zie hierboven).
Bevoegdheid
De EU is op grond van artikel 88, lid 2 VWEU bevoegd om, bij de verordeningen die de structuur, werking, het werkterrein en de taken van Europol
vaststellen, te bepalen op welke wijze de activiteiten van Europol door het
Europees Parlement, samen met de nationale parlementen, worden
gecontroleerd.
Subsidiariteit
Artikel 88, lid 2 VWEU verplicht de EU tot het bepalen van een zeker mate
van controle door het Europees Parlement en de nationale parlementen
op Europol. Dit vloeit direct voort uit deze bepaling. Daarom is de vraag
naar de subsidiariteit niet aan de orde.
Proportionaliteit
Nederland acht de voorstellen wat betreft proportionaliteit positief. De
voorstellen doen recht aan de nieuwe kaders zoals bepaald door het
Verdrag van Lissabon (versterking van de democratische controle) en de
versterkte rol van het Europees Parlement met betrekking tot Europol.
Daarnaast komen de voorstellen tegemoet aan de wens van Europol tot
minder versnippering van de informatie-uitwisseling met en de controle
door de nationale parlementen en het Europees Parlement.
Financiële gevolgen
De mededeling heeft geen directe gevolgen voor de rijksbegroting.
Nederland is van mening dat de financiële middelen gevonden dienen te
worden binnen de kaders van de EU-begroting.
4. Nederlandse positie over de mededeling
Het Europees Parlement beslist op dit moment mede over de begroting en
kwijting van de directeur na afloop van het begrotingsjaar. Eveneens is in
het Europol Raadsbesluit geregeld dat op verzoek van het Europees
Parlement het voorzitterschap van de Raad, de voorzitter van de Raad van
Bestuur en de directeur voor het Europees Parlement kunnen verschijnen
om Europol aangelegenheden te bespreken. Het Europees Parlement
ontvangt ter informatie het werkprogramma en activiteitenverslag. Verder
vindt toezicht op de bescherming van door Europol vergaarde en verwerkte (persoonsgebonden) informatie plaats door het Europol Gemeenschappelijk Controleorgaan waar de nationale Colleges Bescherming Persoonsgegevens zitting in nemen.
Het kabinet stelt allereerst vast dat het geen rol heeft in de beoordeling
van de organisatie van de kennis- en informatie-uitwisseling tussen
nationale parlementen onderling en het Europees Parlement en nationale
parlementen onderling. Daarnaast stelt het vast dat Europol in toenemende mate transparantie en een gedegen verantwoording betracht,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1136

4

mede naar aanleiding van het Raadsbesluit van 2009 en ideeën en wensen
van betrokken partijen zoals verwoord in deze mededeling.
Dit vastgesteld hebbende, is Nederland positief ten aanzien van de
voorstellen van de Europese Commissie om aan de behoefte van de
nationale parlementen en het Europees Parlement voor meer informatie
en meer controle tegemoet te komen. Dit vloeit immers ook uit artikel 88,
VWEU, dat bepaalt dat systemen van controle door het Europees
Parlement en de nationale parlementen tot stand moeten worden
gebracht. Een goede balans tussen optimale transparantie en operationele
belangen van de wetshandhavingdiensten van de EU lidstaten is hierbij
wel van belang. Ook is het van belang dat de primaire rol van Europol,
ondersteuning van nationale rechtshandhavingsautoriteiten optimaal kan
worden vervuld. Daarnaast is het van belang te onderstrepen dat de
discussie over meer democratische controle op Europolzaken dusver,
zoals terecht in de Commissiemededeling vastgesteld, was gekoppeld aan
de discussie over een verdere uitbreiding van Europolbevoegdheden, in
het bijzonder in de opsporingsfeer. Artikel 88 lid 3, VWEU stelt daarbij
duidelijk vast: «Iedere operationele actie van Europol moet worden
uitgevoerd in overleg en overeenstemming met de autoriteiten van de
lidstaat op wiens of de lidstaten op wier grondgebied de actie wordt
uitgevoerd. Over het gebruik van dwangmiddelen beslissen alleen de
bevoegde nationale autoriteiten».
Nederland sluit zich aan bij het voorstel van de Europese Commissie om
geen leden van het Europees Parlement aan te wijzen voor de Raad van
Bestuur om zodoende onderscheid te kunnen houden tussen de verschillende rollen van de diverse instellingen. De huidige benoemingsprocedure voorziet in een voorstel van de Raad van Bestuur aan de Raad als het
gaat om benoeming van de directeur. In het kader van de toekomstige
verordening kan voor de inrichting van de benoemingsprocedure wat
Nederland betreft bekeken worden hoe bij andere EU-agentschappen
benoemingen van directeuren gaan en welke voor- en nadelen aan die
processen kleven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1136

5