Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 261

Wijziging van de Wet op de beroepen in de
individuele gezondheidszorg onder andere in
verband met de opneming van de mogelijkheid
tot taakherschikking

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 9 februari 2010
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1, belast met
het voorbereidend onderzoek van voorliggend wetsvoorstel, heeft de eer
als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de in het verslag opgenomen vragen en
opmerkingen afdoende door de regering worden beantwoord acht de
commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel voldoende
voorbereid.
INHOUDSOPGAVE
I.

1

Samenstelling:
Leden: Smeets (PvdA), voorzitter, Van Miltenburg (VVD), Smilde (CDA), Joldersma (CDA),
Ferrier (CDA), ondervoorzitter, Kant (SP), De
Vries (CDA), Willemse-van der Ploeg (CDA),
Van der Vlies (SGP), Timmer (PvdA), Schippers
(VVD), Koşer Kaya (D66), Schermers (CDA),
Wolbert (PvdA), Bouwmeester (PvdA), Van
Gerven (SP), Zijlstra (VVD), Ouwehand (PvdD),
Leijten (SP), Agema (PVV), Van der Veen
(PvdA), Wiegman-van Meppelen Scheppink
(CU), Harbers (VVD), De Roos-Consemulder
(SP) en Sap (GL).
Plv. leden: Van Dijken (PvdA), Verdonk
(Verdonk), Vietsch (CDA), Aasted Madsen-van
Stiphout (CDA), Atsma (CDA), Van Velzen (SP),
Ormel (CDA), Uitslag (CDA), Van der Staaij
(SGP), Arib (PvdA), Dezentjé HammingBluemink (VVD), Van der Ham (D66), Omtzigt
(CDA), Vermeij (PvdA), Heerts (PvdA), Langkamp (SP), De Krom (VVD), Thieme (PvdD),
Luijben (SP), De Mos (PVV), Vacature (PvdA),
Ortega-Martijn (CU), Neppérus (VVD), De Wit
(SP) en Halsema (GL).

KST140661
0910tkkst32261-5
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

ALGEMEEN
1. Inleiding
2. Taakherschikking
3. In het buitenland opgelegde beperkingen in de beroepsuitoefening
4. Overige vragen

II. ARTIKELSGEWIJS

blz.
1
1
2
6
7
8

I. ALGEMEEN
1. Inleiding
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel dat ertoe strekt taakherschikking in de zorg een
wettelijke basis te geven, bij wijze van experiment. Deze leden zijn met de
regering van mening dat een zelfstandige bevoegdheid van de genoemde
beroepsgroepen wettelijke grondslag dient te hebben en zien daarnaast
dat enkele lacunes in de wetgeving met dit wetsvoorstel worden opgelost.
Wel hebben zij over de vorm, het experiment en de uitvoering enkele
vragen en opmerkingen.
De leden van de PvdA-fractie hebben met veel interesse kennisgenomen
van het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG) onder andere in verband met de opne-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 261, nr. 5

1

ming van de mogelijkheid tot taakherschikking. Deze leden zijn verheugd
dat de juridische belemmeringen voor taakherschikking hiermee lijken te
worden weggenomen. Zij onderschrijven het belang van de twee doelen
van taakherschikking, namelijk het oplossen van de capaciteitsproblemen
(van artsen) door het efficiënt inzetten van overige capaciteit in de zorg,
en het vergroten van de carrièremogelijkheden van bestaande beroepsgroepen in de zorg, zodat de aantrekkingskracht van deze beroepen groter
wordt en meer mensen in de zorg zullen blijven werken en gaan werken.
De leden van de fractie van de PvdA zien de toevoeging van artikel 36a als
de belangrijkste wijziging in de Wet BIG. Daarmee wordt het structureel
mogelijk om bij algemene maatregel van bestuur (AMvB) tijdelijk af te
wijken van de regeling betreffende het zelfstandig verrichten van de zogeheten voorbehouden handelingen, alsook van de verplichting tot registratie en de daarmee samenhangende beroepstitelbescherming.
De leden van de SP-fractie hebben met gemengde gevoelens kennisgenomen van de wetswijziging in verband met de mogelijkheid tot taakherschikking die wordt voorgesteld. Na 1993 betekent dit een verdere liberalisering van de Wet BIG met de risico’s van dien. Wetswijzigingen dienen
tot stand te komen op basis van de praktijk maar vooral ook op basis van
inhoudelijke afwegingen. Deze leden kunnen zich echter niet aan de
indruk onttrekken dat praktische problemen – tekort aan personeel of
financiën – een zodanige rol spelen bij het wetsvoorstel dat daardoor
inhoudelijke afwegingen worden gefrustreerd. Zo kan taakherschikking
leiden tot goedkopere zorg maar kan de kwaliteit van de zorg in het
geding komen. Er wordt gesproken over tekorten en wachtlijsten. Een van
de oorzaken is het tekort aan artsen. Daar is echter de overheid zelf debet
aan door de numerus fixus. Het tekort aan artsen kan worden teruggedrongen door het afschaffen van de numerus fixus. De regering spreekt
over physician assistants die werk van de huisartsen kunnen overnemen.
Ligt het niet meer voor de hand het aantal huisartsen uit te breiden dan
een nieuw beroep te bedenken met een vaag en niet uitgekristalliseerd
profiel, zo vragen de leden van de SP-fractie. Waarop baseert de regering
haar conclusie dat taakherschikking wenselijk is als er andere oplossingen
mogelijk zijn zonder dat de kwaliteit in discussie komt? En is het niet zo
dat zonder praktische problemen taken gewoon uitgevoerd kunnen
worden onder verantwoordelijkheid van een arts?
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de wijziging van de Wet BIG. Deze leden staan in beginsel positief
tegenover de taakherschikking, omdat de capaciteitsproblemen in de
zorgsector de komende jaren groot zijn. Zij hebben meerdere malen
gepleit voor het openstellen van mogelijkheden voor nieuwe beroepsgroepen om deze ook de mogelijkheid te geven de hoogspecialistische
zorg te ontzien. Uit de verschillende rapporten die de laatste jaren over
het onderwerp zijn verschenen blijkt ook dat taakherschikking positief is
voor de kwaliteit van zorg, omdat het de veiligheid, de effectiviteit en de
toegankelijkheid bevordert en de zorg meer patiëntgericht maakt.
De leden van de VVD-fractie hebben wat betreft de technische uitwerking
nog wel enkele vragen en opmerkingen ten aanzien van het wetsvoorstel,
welke onderstaand behandeld worden.
2. Taakherschikking
Taakherschikking is van groot belang ook in het licht van het arbeidsmarktvraagstuk waar men voor staat in de zorg, aldus de leden van de
CDA-fractie. Het efficiënt en effectief inzetten van zorgprofessionals draagt
bij aan een gezonde arbeidsmarkt. De eerste stappen tot taakherschikking
zijn reeds in gang gezet en er zijn beroepsbeoefenaren werkzaam in
«nieuwe beroepen». Veelgenoemde voorbeelden zijn daarbij de nurse

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 261, nr. 5

2

practitioner (NP) en de physician assistant (PA). Hoewel in de praktijk al
veel gerealiseerd is, vinden de leden van de CDA-fractie de wettelijke
grondslag noodzakelijk. Het is nodig om de beroepsbeoefenaren te
beschermen. Het wettelijk kader maakt het daarnaast mogelijk dat de
beroepsbeoefenaren ook aangesproken kunnen worden op hun eigen
handelen, en zij kunnen daarmee verantwoording afleggen aan elkaar en
aan de gebruiker. De regering kiest ervoor de nieuwe beroepen te verankeren in een experimenteerartikel, dat binnen vijf jaar geëvalueerd zal
worden. De Raad van State is kritisch over deze vorm. Deze leden zien,
zonder af te doen aan het doel van de wetswijziging, met de Raad van
State enkele bezwaren die aan het middel: de experimenteerstatus kleven.
Waarom is gekozen voor de termijn van vijf jaar, om te experimenteren? Is
het dan nog onomkeerbaar? En waarom is dit moment gekozen, zo vragen
de leden van de CDA-fractie. De opleidingen voor nurse practitioner en
physician assistant zijn reeds enkele jaren erkend, waarmee de eerste
beroepsbeoefenaren al een feit zijn. Deze leden zijn dan ook met de regering van mening dat goed gekeken moet worden naar de afbakening en
de zelfstandige bevoegdheid van deze beroepsgroepen. Hoe ziet de regering de experimenteerstatus voor andere beroepen dan de reeds
genoemde? Wanneer is het experiment geslaagd, met andere woorden
welke parameters of evaluatiecriteria worden gehanteerd? De uitoefening
van het beroep hangt ook af van de plek in de organisatie, onderdeel van
het functiegebouw. Hoe wordt hiermee rekening gehouden?
De beroepen worden vastgelegd in een algemene maatregel van bestuur.
Wat komt er te staan in deze AMvB, zo vragen de leden van de
CDA-fractie. Ook vragen zij of daarin ook voorstellen voor zelfstandige
bevoegdheden voor bijvoorbeeld de gespecialiseerd verpleegkundige en
voor de technisch geneeskundige meegenomen worden. En hoe wordt
daar weer op ingespeeld in het onderwijs, zodat een nieuw beroep ook
meegenomen kan worden in de evaluatie? Zo lijkt vijf jaar een lastige
termijn om ook veranderingen in het onderwijs te kunnen bewerkstelligen
en te kunnen meewegen. Hoe verhoudt het wetgevingstraject zich tot het
regelen van bevoegdheden in protocollen?
In de memorie van toelichting gaat de regering in op enkele redenen
waarom gekozen is voor een experimenteerartikel 36a in plaats van
uitbreiding van een bestaand wetsartikel. Zo begrijpen de leden van de
CDA-fractie dat waar het uitvoeren van voorbehouden handelingen op
grond van artikel 35 dan wel artikel 39 door deze beroepsbeoefenaren nog
wel mogelijk is, diezelfde regeling geen ruimte laat voor een zelfstandige
bevoegdheid op dit punt: het op eigen gezag mogen verrichten van
bepaalde voorbehouden handelingen.
De leden van de CDA-fractie vragen de regering hier nog eenmaal uiteen
te zetten wat de overwegingen zijn te komen tot een experiment in plaats
van het direct mogelijk te maken de zelfstandige bevoegdheid op te
nemen in de Wet BIG. Graag zien zij in deze reactie ook de uitwerking in
de praktijk voor een reeds werkzame PA en een nog op te leiden PA. Wat
is het verschil met de huidige praktijk, in geval van het experimenteerartikel en het direct in de wet opnemen voor beide beroepsgroepen? Wat is
de reden dat er niet voor gekozen is eerder te evalueren aan de hand van
de NP’s en PA’s die reeds werkzaam zijn?
De leden van de CDA-fractie vragen hoe het zit met de begrenzing van de
voorbehouden handelingen voor de verschillende nog in het experimenteerartikel op te nemen beroepsgroepen. Hiermee samenhangend: de
beroepen in het experimenteerartikel zullen onder het tuchtrecht gaan
vallen. Wat wordt dan de tuchtnorm, als men zo weinig weet van de
begrenzingen van het betreffende beroep?
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van het advies van
de Raad van State waarin deze aangeeft dat het wetsvoorstel nog niet
gereed is om naar de Kamer door te sturen, en dat er onder andere eerst

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 261, nr. 5

3

nog onderzoek gedaan dient te worden naar de effecten van taakherschikking op de veiligheid, effectiviteit, toegankelijkheid en patiëntgerichtheid.
De regering heeft aangegeven dat een dergelijk onderzoek niet noodzakelijk is en dat kan worden volstaan met een evaluatie achteraf. Deze
leden vragen of de kwaliteit hiermee gedurende het experiment wel
voldoende geborgd is, en vragen waarom de regering niet kiest voor
tussentijds monitoren. Op welke manier zal de regering uiteindelijk in de
evaluatie het effect van taakherschikking op de veiligheid, effectiviteit,
toegankelijkheid en patiëntgerichtheid meten?
De leden van de fractie van de PvdA hebben verder een aantal kritische
kanttekeningen bij het voorliggende wetsvoorstel. Het zelfstandig indiceren en verrichten van voorbehouden handelingen door nieuwe beroepsgroepen dient uiteraard te worden omgeven door voldoende waarborgen.
Deze leden vragen of de wettelijke regeling op zich, dus afgezien van de
memorie van toelichting, duidelijk genoeg is over de context waarin voorbehouden handelingen zelfstandig verricht mogen worden. Gaat het
alleen om routinematige handelingen, zoals in de memorie van toelichting
wordt aangegeven?
De Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG) pleit voor het opnemen in artikel 36a van de mogelijkheid
om in de algemene maatregel van bestuur nadere eisen te stellen aan het
verrichten van voorbehouden handelingen. Dit omdat bepaalde voorbehouden handelingen erg algemeen geformuleerd zijn en het op dit
moment nog niet duidelijk is welke beroepsbeoefenaren uiteindelijk een
beroep zullen doen op artikel 36a. De leden van de PvdA-fractie willen
graag weten hoe de regering denkt over deze suggestie.
Over de waarborgen wordt verder in de memorie van toelichting gesteld
dat er bij het opstellen van de algemene maatregel van bestuur zorgvuldig
per handeling zal worden afgewogen of het verantwoord is de bevoegdheid te verlenen. Gaat dit zo ver dat de AMvB ook gaat over handelingen
binnen protocollen en/of standaarden?
Verder stellen genoemde leden vast dat artikel 36a lijkt uit te gaan van een
situatie waarin bij de betrokken beroepsbeoefenaren nog geen sprake is
van een wettelijk erkende beroepsgroep met bijbehorend publiek register
en tuchtrecht. Dit zou zich volgens de memorie van toelichting niet
verhouden tot de tijdelijke aard van de regeling. Nu zijn er in de praktijk
echter al een aantal jaren ontwikkelingen gaande in de richting van taakherschikking en is er sinds 2008 een wettelijke status gegeven aan vijf
verpleegkundig specialismen conform artikel 14 e.v. Wet BIG. Beroepstitels, opleidings- en registratie-eisen horen daar ook bij. Zo is sinds najaar
2009 al een groot aantal nurse practitioners in de specialistenregisters
geregistreerd. Heeft de praktijk in sommige opzichten het voorliggende
wetsvoorstel ingehaald?
In de memorie van toelichting wordt soms gesproken van de «nurse practitioner ofwel de verpleegkundig specialist (VS)». De beroepsvereniging
Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN) wijst erop dat de
NP geen aparte categorie beroepsbeoefenaren is. Na inschrijving in het
register is de NP een verpleegkundig specialist. De leden van de PvdAfractie vragen de regering om deze onduidelijke zinsnede te verhelderen.
Deze leden waarschuwen verder voor het ontstaan van rechtsongelijkheid
bij het invoeren van het voorliggende wetsvoorstel. Voorgesteld wordt om
slechts een deel van de mogelijke tuchtrechtelijke maatregelen van
toepassing te laten zijn op de nieuwe categorieën beroepsbeoefenaren,
ervan uitgaande dat deze nieuwe beroepsbeoefenaren nog niet in het
register zijn opgenomen. Echter, dit gaat voorbij aan het feit dat er ondertussen, in tegenstelling tot de aanname van het voorliggende wetsvoorstel, al wettelijk geregistreerde verpleegkundig specialisten werkzaam zijn.
Deze vallen onder het (volledige) tuchtrecht. De leden van de PvdA-fractie
vragen of de regering de mening van de beroepsvereniging V&VN deelt
dat het onwenselijk is dat er geen uniforme regeling is en dat voor nieuwe

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 261, nr. 5

4

beroepsbeoefenaren slechts delen van het tuchtrecht zouden gelden. Zo
ja, wat zal de regering hieraan doen? Ten slotte hebben de leden van de
PvdA-fractie nog een paar opmerkingen. Zij willen nogmaals benadrukken
dat zij het belangrijk vinden dat er weer een helder beroepscontinuüm in
de verpleging zal zijn, van verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten. Kan de regering aangeven wanneer de invulling van de algemene
maatregel van bestuur voor verpleegkundig specialist rond zal zijn? Dit
met het oog op het boeken van resultaten en het bieden van een voorbeeld voor andere beroepsgroepen.
In de memorie van toelichting wordt gesteld dat er in de nabije toekomst
door de diverse vormen van taakherschikking een adequaat antwoord
gegeven kan worden op de stijgende en meer complexe zorgvraag. Biedt
deze wetwijziging voldoende handvatten om dit in de praktijk ook snel
voor elkaar te krijgen?
In het voorliggende wetsvoorstel wordt niet gesproken over de nieuwe
studie Technische Geneeskunde, waarvan de eerste studenten in 2009 zijn
afgestudeerd. Afgestudeerden van deze studie zullen ook in de Wet BIG
opgenomen moeten worden. Kan de regering aangeven hoe het inmiddels staat met de voorbereidingen hiervoor, zo vragen de leden van de
PvdA-fractie.
De leden van de SP-fractie verzoeken de regering in te gaan op het
commentaar van de KNMG geuit per brief van 2 februari 2010 waarbij de
voorgestelde regeling als te ruim ervaren wordt waardoor het onduidelijk
is welke beroepen in aanmerking komen voor een regeling via artikel 36a.
Ook vraagt de KNMG meer waarborgen waarbinnen de voorbehouden
handelingen verricht mogen worden. Wat vindt de regering van de nadere
bepalingen die de KNMG voorstelt, namelijk dat het om routinematige
handelingen moet gaan en dat de beroepsbeoefenaren in een samenwerkingsverband werkzaam moeten zijn, in de wet te verankeren? Wat vindt
de regering van de suggestie om in de wettelijke tekst van artikel 36a op
te nemen dat via een AMvB nadere beperkingen aan het indiceren en
verrichten van voorbehouden handelingen kunnen worden gesteld?
Het weer doordelegeren van voorbehouden handelingen door de nieuwe
beroepsbeoefenaren acht de KNMG te risicovol. Ook de leden van de
SP-fractie onderschrijven dit. En is het niet verwarrend dit toe te staan als
het nieuwe beroep zelf nog niet eens is uitgekristalliseerd?
Is het juist dat ook paramedici zelfstandige bevoegdheden krijgen om
voorbehouden handelingen te verrichten maar niet onder het tuchtrecht
vallen? Zo ja, is dit dan een ongewenste situatie?
De KNMG pleit voor een wettelijke evaluatiebepaling bij nieuwe beroepen.
De leden van de SP-fractie onderschrijven dit. Wat vindt de regering van
deze suggestie? Is de regering bereid een dergelijke bepaling in de wet op
te nemen?
De leden van de VVD-fractie hebben een algemene vraag over de verhouding van dit wetsvoorstel met de AWBZ. Op pagina 4 van de memorie van
toelichting stelt de regering dat ook voor andere zorgsectoren, zoals de
verpleeghuiszorg, de gehandicaptenzorg, de thuiszorg, de verslavingszorg
en de GGZ er mogelijkheden zijn voor de nieuwe beroepen. Dit wordt niet
verder uitgewerkt, terwijl deze leden hier zeker ook kansen zien om dit
intensieve werk waar de komende jaren ook tekorten zullen optreden te
verlichten. Zijn er al concrete ideeën voor beleid? En zo ja, wat is daar de
rol van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport?
Op dit moment lijkt de regeling voorgesteld in het nieuwe artikel 36a
afdoende voor de nieuwe beroepsgroepen physician assistant en
verpleegkundig specialist. De leden van de VVD-fractie kunnen, anders
dan de Raad van State, de redenering van de regering volgen dat artikel
39 te weinig eigenstandige bevoegdheid geeft voor deze beroepsgroepen,
omdat er in dat verband altijd sprake zal moeten zijn van een opdrachtver-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 261, nr. 5

5

lening, wat in de praktijk tot moeilijkheden zal leiden. En dat zal juist het
doel, de vergroting van de zelfstandige rol bij de behandeling van patiënten om zodanig de hoogspecialistische zorg te ontlasten, niet dienen.
Op dat punt kunnen deze leden zich dus vinden in de positie van de regering. Maar wat betreft de borging voor eventuele beroepen die in de
toekomst – in feite in de komende vijf jaar – onder dit artikel kunnen
worden gebracht is nog wel onduidelijkheid. Heeft de regering overwogen
hiervoor een normatief kader op te nemen in het nieuwe artikel? Zo niet,
is de regering hiertoe bereid?
De regering geeft terecht aan (memorie van toelichting, pagina 7) dat er
waarborgen moeten zijn voor de uitoefening van de voorbehouden
handelingen door de nieuwe beroepsgroepen. De leden van de
VVD-fractie hebben hierover nog een aantal vragen. De regering geeft aan
dat de nieuwe deskundigheid onderdeel moet vormen van de opleiding.
Maar hoe geldt dat in de huidige situatie, voor bijvoorbeeld medisch
specialisten die nieuwe technieken ook niet hebben geleerd tijdens hun
opleiding? Kan hier ook nascholing worden gelezen, mocht – naar wat in
alle waarschijnlijkheid zal gebeuren – de regeling op een later moment
definitief worden?
De situatie met betrekking tot het tuchtrecht is voor de leden van de
VVD-fractie op dit moment niet helemaal helder. De regering stelt dat het
wenselijk is dat het tuchtrecht eveneens van toepassing is op de beoefenaren van de nieuwe beroepen. Deze leden kunnen zich vinden in dit
uitgangspunt, maar willen graag een nadere toelichting. Volgens
genoemde leden is het tuchtrecht op dit moment ook al voor verpleegkundig specialisten van toepassing. Hoe verhoudt zich dit tot de van
toepassingverklaring van het tuchtrecht voor deze groepen? Zitten hier
discrepanties tussen? En wat bedoelt de regering precies met «zoveel als
mogelijk» dezelfde kwaliteitswaarborgen? Heeft dit alleen betrekking op
de inschrijving in het publiekrechtelijke register of zijn er nog andere
zaken die op dat gebied spelen?
3. In het buitenland opgelegde beperkingen in de
beroepsuitoefening
Met de wijzigingen in de artikelen van de Wet BIG wordt bewerkstelligd
dat aan in het buitenland opgelegde beperkingen in de beroepsuitoefening gevolg wordt gegeven door de minister, ongeacht of het een
beroepsbeoefenaar met een Nederlands of een buitenlands diploma
betreft. De leden van de CDA-fractie hebben met instemming kennisgenomen van deze artikelen in de Wet BIG zodat de eerder geconstateerde
lacune in de wetgeving wordt opgeheven. Helaas heeft casuïstiek de afgelopen jaren laten zien dat een dergelijke maatregel nodig is. In dit kader is
ook gepleit voor een «zwarte lijst». Worden de beroepsbeoefenaren zoals
bedoeld in deze wetswijzigingen na incidenten ook opgenomen op deze
lijst? Deze leden vragen hoe het zit met de gedeeltelijke ontzegging. Wordt
deze ook door Nederland overgenomen?
De leden van de PvdA-fractie hebben een vraag over de in het buitenland
opgelegde beperkingen in de beroepsuitoefening en het digitale systeem
dat op Europees niveau beschikbaar zal komen om dat vast te leggen. De
tekst spreekt over het bieden van de mogelijkheid te communiceren aan
alle betrokken competente autoriteiten. Wie zijn de betrokken competente
autoriteiten, en wie bepaalt dat?
De voorstellen gedaan met betrekking tot in het buitenland opgelegde
maatregelen geven de leden van de SP-fractie vooralsnog geen reden tot
het plaatsen van opmerkingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 261, nr. 5

6

In het wetsvoorstel is tevens de mogelijkheid opgenomen om aan buitenlandse rechterlijke, tuchtrechtelijke of bestuursrechtelijke beslissingen in
Nederland gevolg te geven. In feite betekent dit dat elke in het buitenland
opgelegde maatregel automatisch geëffectueerd wordt in Nederland.
Slechts als er sprake is van «onbillijkheid van overwegende aard» kan de
beroepsbeoefenaar zich beroepen op de hardheidsclausule. De leden van
de VVD-fractie kunnen zich, mede in het licht van een aantal recente incidenten, vinden in deze uitgangspositie. Maar op dit punt vragen deze
leden toch verduidelijking van de regering op het standpunt van de Raad
van State dat er hier een onderscheid gemaakt kan worden tussen maatregelen die opgelegd zijn in EU-lidstaten en de overige landen behorende
tot de Europese Economische Ruimte (EER) enerzijds en derde landen
anderzijds. Kan de regering uitleggen waarom zij deze redenering niet
volgt, juist omdat in deze landen het vertrouwen aanzienlijk lager ligt dan
in EU/EER-landen?
4. Overige vragen
Het bevreemdt de leden van de SP-fractie dat bij de wetswijziging niet
verder gekeken is of het aantal beroepen dat onder de Wet BIG hoort te
vallen niet dient te worden uitgebreid. Al lang leeft de wens bij het algemeen maatschappelijk werk om onder de Wet BIG te worden gebracht.
Wat zijn de redenen waarom dit niet wordt voorgesteld? Komt dit niet de
kwaliteit ten goede? En worden hierdoor het toezicht en de te nemen
maatregelen bij falen van deze beroepsgroep niet gemakkelijker?
Een ander punt dat de leden van de SP-fractie in het kader van de aanpassing van de Wet BIG ter sprake willen brengen is de aanpak van alternatieve genezers die met hun handelen gezondheidsschade kunnen veroorzaken. Het is een leemte in de wet dat alternatieve genezers vaak niet
aangepakt kunnen worden omdat ze niet onder de invloedssfeer van de
Wet BIG vallen. De wijziging van de wet in 1993 heeft dit nog eens bevorderd. Is het niet wenselijk dat het stellen van een diagnose met daaraan
gekoppeld een behandeling met als doel patiënten te genezen of klachten
te behandelen, zeker als dit gepaard gaat met betalingen of met het doel
daaraan te verdienen, weer onder de Wet BIG wordt gebracht? En dat
welke behandeling dan ook alleen mag plaatsvinden als er een medische
diagnose is gesteld? Dit met het oog op het kunnen aanpakken van risicovolle praktijken van alternatieve genezers voordat het kwaad is geschied.
En is het niet wenselijk dat ook het in twijfel trekken van een door de arts
gestelde diagnose, prognose of behandelplan een voorbehouden handeling dient te zijn?
Ook is het een merkwaardige zaak dat regulier opgeleide artsen onbewezen alternatieve geneeswijzen mogen toepassen zonder dat patiënten
wordt verteld dat een dergelijke behandeling niet conform de stand van
de wetenschap c.q. de norm van de beroepsgroep is. Feitelijk is hier
sprake van een experimentele behandeling waar de Wet medischwetenschappelijk onderzoek met mensen van toepassing dient te zijn. Zou
hiertoe niet artikel 40 van de Wet BIG, het kwaliteitsartikel, dienen te
worden aangescherpt, zo vragen de leden van de SP-fractie.
Deze leden wijzen er ook op dat op het alternatieve terrein weinig toezicht
is, de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) kan preventief nauwelijks
wat doen. Zij pleiten niet voor een register voor alternatieve behandelaars, want dat zou opgevat kunnen worden als een zekere vorm van
«erkenning» en is in die zin misleidend. Maar men zou wel iedere
(niet-BIG geregistreerde) zorgverlener kunnen verplichten zich bij de (regionale) inspectie aan te melden met een aantal basisgegevens. De (regionale) inspectie kan dan een kijkje gaan nemen, eventueel aanvullende
informatie opvragen, of steekproefsgewijs proactief optreden.
Verder dient ook artikel 96 kritisch te worden beschouwd. Het toebrengen
van schade, of het brengen in een toestand met een aanmerkelijke kans

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 261, nr. 5

7

op schade is weliswaar strafbaar gesteld, maar de sancties zijn beperkt.
Een aanscherping komt genoemde leden als wenselijk voor. Graag
vernemen zij hoever het staat met het kwalificeren van het in artikel 96,
eerste lid gestelde feit als misdrijf. Moet er ook geen onderscheid gemaakt
worden tussen handhaving en sanctionering? De IGZ moeten kunnen
optreden bij een aanmerkelijke kans op schade, het Openbaar Ministerie
als de schade (helaas) al is ontstaan. Graag vernemen zij een reactie
hierop.
Ook vernemen de leden van de SP-fractie graag hoeveel zaken sinds de
invoering van de Wet BIG door het OM zijn opgepakt en tot welke veroordelingen deze hebben geleid en welke conclusies hieraan verbonden
kunnen worden.

II. ARTIKELSGEWIJS
Artikel I, onderdelen B, C, D, E, F, M, N en O
Doordat bij de wijziging zoveel mogelijk is aangesloten bij het reeds
bestaande systeem in artikel 42 van de Wet BIG wordt geen herbeoordelingsmogelijkheid gecreëerd van het incident dat tot beperking van de
beroepsuitoefening heeft geleid. De leden van de CDA-fractie zien met de
regering de mogelijkheid dat iemand hierdoor zijn recht op beroepsuitoefening verliest op grond van een in het buitenland genomen beslissing
om een reden die in Nederland niet tot een dergelijk oordeel zou hebben
geleid. De regering kiest er voor om vanwege de administratieve belasting
geen herbeoordeling toe te staan. De leden van de CDA-fractie sluiten aan
bij deze overweging, en kunnen zich vinden in de hardheidsclausule die
gecreëerd wordt. Wel vragen zij op welke wijze dit georganiseerd is in de
ons omringende landen? Kiezen zij voor hetzelfde instrumentarium als de
hardheidsclausule? Is het mogelijk dit binnen EU-verband gelijk te
trekken?
Artikel I, onderdelen A, H en I
De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering nader kan toelichten
wat wordt verstaan onder het mogelijk maken van subdelegatie door
wijziging van de artikelen 5, 31 en 34. Om welke reden is de mogelijkheid
van subdelegatie gewenst?
De leden van de SP-fractie vragen op welke wijze de Kamer controle kan
uitoefenen. Komt er een voorhangprocedure als de minister via een ministeriële regeling wijzigingen voorstelt?
Artikel I, onderdelen J en L
Inzake de zelfstandige bevoegdheid tot het verrichten van voorbehouden
handelingen vragen de leden van de SP-fractie of de kwaliteit wel
voldoende geborgd is. Hoe is de aansprakelijkheid geregeld in de wetenschap dat in de beleving van patiënten de arts als opdrachtgever en
verantwoordelijke wordt gezien?
Blijkens het voorstel (memorie van toelichting, pagina 12) wordt er een
mogelijkheid gecreëerd om aan paramedische beroepen zelfstandige
bevoegdheden toe te kennen om voorbehouden handelingen te
verrichten. Kunnen de leden van de VVD-fractie de strekking van de tekst
op pagina 12 zodanig lezen? En zo ja, hoe zit het met de tuchtregelingen
die verschillend zijn tussen de artikel 3-beroepen (de kernberoepen) en de
artikel 34-beroepen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 261, nr. 5

8

Artikel I, onderdeel K
De in dit onderdeel voorgestelde algemene maatregel van bestuur zal bij
de Kamers worden voorgehangen. In deze AMvB zullen de beroepen
gespecificeerd worden waar dit experiment voor zal gelden. Kan de regering voordien aangeven om welke beroepsgroepen het gaat? De leden
van de CDA-fractie vragen niet een complete, statische lijst, maar zien
graag een globaal overzicht waarvoor dit experiment zal gaan gelden.
De leden van de SP-fractie constateren dat de in dit onderdeel voorgestelde wijziging het mogelijk maakt dat bijvoorbeeld verpleegkundigen
medicijnen mogen voorschrijven. Betekent dit niet een daling van de
kwaliteit en is dit niet risicovol, omdat verpleegkundigen daartoe onvoldoende zijn opgeleid? Is het ook niet risicovol omdat een verpleegkundige
zich wel nog betrekkelijk eenvoudig de werking van een aantal medicijnen
eigen kan maken, maar dat patiënten vaak vele medicijnen gebruiken met
mogelijke interacties en dergelijke, waarvoor de verpleegkundige de
kennis ontbeert?
Kan de regering nader toelichten op welke wijze de Kamer haar controlerende taak kan waarmaken wanneer de regering via een algemene maatregel van bestuur beroepsbeoefenaren en hun zelfstandige bevoegdheden
definieert?
De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en
Sport,
Smeets
Adjunct-griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en
Sport,
Clemens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 261, nr. 5

9