Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2287
Vragen van het lid Langkamp (SP)
aan de staatssecretaris van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
mw. Dijksma, over onderzoek waaruit
blijkt dat Voor- en Vroegschoolse
Educatie (VVE) nauwelijks effect heeft
op de onderwijskansen van kinderen.
(Ingezonden 16 maart 2009)
1
Wat is uw reactie op de publicaties in
het blad Didaktief dat de trajecten
voor Voor- en Vroegschoolse Educatie
(VVE) niet of nauwelijks effect hebben
op de onderwijskansen van
kinderen?1
2
Wat is uw reactie op de conclusie dat
in Oosterhout VVE niet werkt en zelfs
een negatief effect heeft op de
woordenschat van kinderen?
3
Zijn er behalve Oosterhout nog meer
gemeenten waar VVE niet werkt? Zo
ja, om welke gemeenten gaat het?
4
Deelt u de mening dat gemengde
groepen een betere bijdrage leveren
aan de bestrijding van achterstanden
dan de dure VVE-programma’s? Zo ja,
hoe gaat u bevorderen dat er meer
gemengde groepen komen op de
voorscholen en peuterspeelzalen?
5
Deelt u de mening dat er eerst meer
onderzoek gedaan moet worden naar
de effectiviteit van VVE-programma’s,

KVR35832
2009Z04669
0809tkkvr2287
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

voordat deze op grote schaal worden
ingevoerd? Zo nee, waarom niet? Zo
ja, bent u bereid het initiatief te
nemen tot dit onderzoek?
6
Hoe gaat u ervoor zorgen dat scholen
meer gaan investeren in
ouderbetrokkenheid gezien het feit
dat dit een belangrijk onderdeel is in
het bestrijden van
onderwijsachterstanden en maar
weinig scholen hier nu in investeren?
7
Bent u bereid te bevorderen dat meer
leidsters deelcursussen gaan volgen
omdat hierdoor peuters meer
woordenkennis opdoen? Kunt u uw
antwoord toelichten?
8
Deelt u de mening dat het
onacceptabel is dat er op voorscholen
en peuterspeelzalen leidsters zijn die
de Nederlandse taal onvoldoende
beheersen? Zo ja, wat gaat u hier aan
doen?
1

Didaktief, 2 maart 2009: «VVE schiet tekort»
en «VVE werkt niet in Oosterhout».

Antwoord
Antwoord van staatssecretaris
Dijksma (Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap) (ontvangen 10 april
2009)
1
Het artikel geeft aan dat dit wordt
veroorzaakt door concessies aan de
kwaliteit. Om die reden heb ik in 2008

zowel met de VNG, de G4 als met de
gemeenten van de vve-pilots duidelijk
afgesproken aan welke
kwaliteitseisen vve in 2011 moet
voldoen. Gemeenten weten dus waar
zij naar toe moeten werken.
Bovendien krijgen zij hier ook extra
geld voor, tot 2011 is dat 43,5 miljoen
extra.
2
In mijn antwoord op de schriftelijk
vraag naar dit onderzoek van de vaste
commissie voor Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap van uw Kamer, heb ik
aangegeven dat betrokkenen de
uitkomsten van het onderzoek goed
kunnen benutten voor de verbetering
van de lokale situatie (Kamerstukken
II 2008/09, 31 322, nr. 58). Tevens heb
ik aangegeven dat dit lokale
onderzoek de noodzaak aangeeft voor
mijn beleid om de vve-uitvoering
verder te verbeteren en om
uitgebreid, longitudinaal onderzoek
op te zetten.
3
Er zijn diverse gemeenten die door
middel van lokaal onderzoek
bijhouden wat de effecten zijn van
vve op kinderen. Dit valt binnen de
lokale werkwijze van evaluatie en
monitoring van het beleid.
Hierdoor heeft de gemeente
aanknopingspunten om het beleid te
verbeteren. Tevens hebben de
leidsters aanknopingspunten om hun
werkwijze te verbeteren. Dit wordt
niet centraal bijgehouden. Vanuit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4801

landelijk oogpunt richten we ons op
het ondersteunen van gemeenten om
de landelijke kwaliteitsslag afgerond
te hebben in 2011.
4
Er is geen sprake van óf-óf, maar van
én-én. Alleen gemengde groepen
helpen niet. Overigens heb ik zowel
met de G4 als de VNG afgesproken
dat de gemeente bij de spreiding van
het aanbod van de programma’s
moet letten op het voorkomen van
segregatie. Dat uitgangspunt is ook
meegenomen in het wetsvoorstel
zoals dat dit voorjaar bij de Tweede
Kamer wordt ingediend.
5
Uit onderzoek is al bekend dat een
aantal programma’s wel goed zijn,
maar dat tegelijkertijd juist
ingezet moet worden op de
uitvoeringscondities van die
vve-programma’s. Daar zet ik
dan ook op in.
Overigens heb ik reeds eerder
toegezegd dat het noodzakelijk is een
longitudinaal onderzoek te starten
(brief Ontwikkelingskansen door
kwaliteit en educatie, Kamerstukken II
2007/08, 31 322, nr. 24). NWO gaat dit
onderzoek uitvoeren.

2006–2011 worden er 10.000 leidsters
door middel van Vversterk getraind.
8
Er wordt op dit moment door mijn
collega staatssecretaris van
Bijsterveldt gewerkt aan het
verbeteren van het taal- en
rekenniveau in mbo-opleidingen. Dit
voorjaar worden er op vrijwillige
basis toetsen afgenomen om het
taalniveau van de deelnemers van de
opleiding vast te stellen. Op basis
daarvan kan de docent vaststellen op
welke gebieden de deelnemer nadere
ondersteuning nodig heeft. Het
streven is dat in 2012 taal en rekenen
structureel zijn opgenomen in de
examens van het mbo.

6
Het Nederlands Jeugdinstituut stelt
vast bij welke vve-programma’s de
effectiviteit wetenschappelijk is
aangetoond. Het is bekend dat de
effectiviteit van het programma wordt
vergroot als ouders hier een rol in
spelen. Voorbeelden hiervan zijn:
inloopochtenden waarbij ouders
meedoen met het programma, het
meegeven van een portfolio aan het
kind waardoor de ouders thuis in
gesprek gaan over de activiteiten
tijdens het vve-programma en de
organisatie van voorlichtingsavonden
voor ouders over het belang van
interactie tussen ouders en kinderen.
Het Nederlands Jeugdinstituut let bij
de beoordeling van de effectiviteit
van programma’s ook op de mate van
ouderbetrokkenheid die in het
programma is ingebouwd. Ik laat ook
een handreiking ontwikkelen voor
betrokken partijen om
ouderbetrokkenheid in het kader van
vve verder te bevorderen.
7
Ik ben hier reeds mee bezig. In het
kader van Vversterk kunnen leidsters
gratis cursussen op het gebied van
vve volgen. Dit is zeker stimulerend
voor de leidsters: in de periode

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4802