Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen

Nr. 882

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 maart 2009
Graag bieden wij u hierbij de geannoteerde agenda aan van de Raad
Algemene Zaken en Externe Betrekkingen van 16 en 17 maart 2009.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
F. C. G. M. Timmermans

KST128700
0809tkkst21501-02-882
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-02, nr. 882

1

Geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken en Externe
Betrekkingen (RAZEB) van 16 en 17 maart 2009
Algemene zaken

Voorjaarsraad 19–20 maart 2009
De RAZEB zal spreken over de voorbereidingen van de Voorjaarsraad op
basis van een eerste versie van de conclusies van de Europese Raad
(thans nog niet beschikbaar).
De Voorjaarsraad zal zich vooral buigen over de financiële en economische situatie. Hierbij zal het naar verwachting met name gaan over de
stabiliteit van de financiele markten en de coördinatie van nationale
stimuleringsmaatregelen. De onderwerpen met betrekking tot de stabiliteit van de financiële markten worden voorbereid door de Ecofin Raad op
10 maart. Waarschijnlijk zal daarbij aandacht worden besteed aan de
problematiek van «impaired assets» en het op gang brengen van kredietstromen. Tevens zal, in navolging van het besprokene tijdens de informele
bijeenkomst van staatshoofden en regeringsleiders van 1 maart, vermoedelijk de financiële en economische situatie in Midden- en Oost-Europa ter
sprake komen. Ten slotte staat de hervorming van het Europees financieel
toezicht op de agenda, naar aanleiding van de aanbevelingen van een
expert-groep waarvan ondermeer Onno Ruding lid is en die onder leiding
staat van oud-IMF-directeur Jacques De Larosière. Ook heeft het voorzitterschap aangegeven opnieuw aandacht te willen besteden aan de nationale maatregelen in relatie tot de beginselen van de interne markt. Ten
aanzien van de Lissabonstrategie zal de Voorjaarsraad het belang om
voortgang te maken met structurele hervormingen benadrukken, met
name op het gebied van werkgelegenheid, en zullen de landenspecifieke
aanbevelingen worden aangenomen. Voorts zal ook de Europese inbreng
ten aanzien van de London Summit (G20+) van 2 april worden besproken.
Over de Nederlandse inzet op hoofdlijnen is de Kamer middels de geannoteerde agenda en het verslag van de informele bijeenkomst van staatshoofden en regeringsleiders van 1 maart bericht.
Een tweede agendapunt betreft klimaatverandering. De Voorjaarsraad zal
– mede op basis van een recent uitgebrachte Mededeling van de Europese
Commissie – de EU-inzet nader moeten bepalen ten behoeve van de
VN-klimaatonderhandelingen. Met betrekking tot energie zal de Voorjaarsraad zich uitspreken over de voorstellen zoals verwoord in de Strategic
Energy Review die de Commissie in november 2008 heeft gepresenteerd.
Voorts zal de Voorjaarsraad het initiatief voor een «Oostelijk Partnerschap» goedkeuren met het oog op de in mei te organiseren top met de
betreffende partnerlanden. Nederland staat positief tegenover het
versterken van de betrekkingen met de oostelijke buren vanwege de politieke, economische, veiligheids- en energiebelangen in deze regio. Nederland meent dat mensenrechten evenzeer integraal onderdeel zijn van het
Oostelijk Partnerschap. Zolang democratrisering en rechtstatelijke ontwikkeling uitblijven vindt Nederland dat er voor Wit-Rusland maar beperkt
plaats kan zijn in het Oostelijk Partnerschap.
Tot slot zal naar verwachting informatie worden gegeven over de voortgang van de wijze waarop aan de Ierse zorgen en wensen ten aanzien van
het Verdrag van Lissabon tegemoet gekomen zal worden.
Pas tijdens de Europese Raad van juni zal besluitvorming hierover plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-02, nr. 882

2

Zoals gebruikelijk wordt u nader geinformeerd over de Nederlandse inzet
voor de Voorjaarsraad middels de geannoteerde agenda van de Voorjaarsraad die u spoedig na de RAZEB zal toegaan.
Economisch herstelplan
De Raad zal spreken over het Commissievoorstel om € 5 miljard te investeren in een aantal projecten op het gebied van energie, breedbandinternet en «nieuwe uitdagingen» in het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Dit voorstel is een onderdeel van het Europees economisch
herstelplan dat de Europese Raad van december jl. heeft aangenomen.
Het voorstel bevindt zich nog steeds in de onderhandelingsfase.
Evenals Nederland zijn ook andere lidstaten zeer kritisch over de door de
Commissie voorgestelde financieringswijze. In de RAZEB van 23 februari
2009 is inmiddels afgesproken dat er geen aanpassing zal plaatsvinden
van financiële perspectieven van reeds voorbije jaren (2008). Er wordt nu
bezien of de financiering gespreid kan worden over meerdere jaren (2009
en verder). Ook over de aard en geografische spreiding van de projecten
wordt nog gesproken.
Externe betrekkingen

Westelijke Balkan
Het voorzitterschap zal willen aansturen op een besluit van de Raad om de
Commissie te vragen een avis op te stellen over de EU-lidmaatschapsaanvraag die Montenegro op 15 december 2008 heeft gedaan. De meeste
lidstaten zijn van oordeel dat dit een procedureel besluit is dat dientengevolge met enkelvoudige meerderheid in de Raad kan worden genomen.
Deze lidstaten stellen dat de Commissie, conform de bepalingen in het
Verdrag, onverwijld aan de slag moet gaan met het schrijven van een avis.
Nederland heeft in de RAZEB van 23 februari gesteld dat een dergelijk
verzoek om een avis aan de Commissie een politieke lading heeft, ook
omdat in de regio de avis-aanvraag wordt uitgelegd als een verder ijkpunt
in het toetredingsproces. Eén andere lidstaat steunde de Nederlandse
zienswijze. Zoals de minister van Buitenlandse Zaken ook heeft aangegeven in het Algemeen Overleg met de Tweede Kamer op 19 februari
geeft Nederland er de voorkeur aan dat de Commissie pas een avis zal
opstellen na de voortgangsrapportage die in november 2009 verschijnt.
Indien hiervoor geen draagvlak bestaat kan Nederland instemmen met
een verzoek aan de Commissie tot het opstellen van een avis, op voorwaarde dat de verkiezingen in Montenegro van 29 maart 2009 volgens
internationaal aanvaarde normen zijn verlopen.
Daarbij zal Nederland bepleiten dat de Commissie de Raad toezegt ruim
de tijd te zullen nemen voor het opstellen van een evenwichtig advies,
waarin expliciet en zonodig in detail wordt ingegaan op geconstateerde
tekortkomingen.
De Raad zal waarschijnlijk ook spreken over de actuele politieke situatie in
Bosnië-Herzegovina. Daarbij zal ook de benoeming van de Hoge Vertegenwoordiger en Speciale Vertegenwoordiger van de Europese Unie aan de
orde komen alsmede het mandaat van de toekomstige EU Speciaal Vertegenwoordiger (EUSV) na de sluiting van het «Office of the High Representative» (OHR). Nederland is zoals eerder aangegeven voorstander van een
behoedzame benadering met betrekking tot de sluiting van de OHR.

EU/VS
De Raad zal spreken over de voorbereiding van een informele bijeenkomst

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-02, nr. 882

3

van de EU met president Obama, die naar verwachting begin april zal
plaatsvinden. Op dit moment zijn de exacte datum en format van de
bijeenkomst nog niet bekend.
Het voorzitterschap zal de Raad informeren over de voorbereidingen en er
zal naar verwachting gesproken worden over de onderwerpen die tijdens
de bijeenkomst aan de orde zouden moeten komen. Volgens Nederland
zou gesproken moeten worden over de financieel-economische situatie,
Afghanistan en Pakistan, het Midden-Oosten inclusief Iran, energievoorzieningszekerheid, klimaatverandering en de relaties met Rusland.

(Eventueel) Wit-Rusland
De Raad zal mogelijk spreken over de EU-betrekkingen met Wit-Rusland,
met name in het kader van het Oostelijk Partnerschap. Nederland is van
mening dat, hoewel er in Wit-Rusland positieve ontwikkelingen zijn (vrijlaten van politieke gevangenen, toelaten van twee oppositiekranten tot de
staatsdistributiekanalen en de registratie van een oppositiebeweging), er
nog veel ondernomen en verbeterd moet worden op het terrein van
mensenrechten en democratisering. Nederland zal blijven benadrukken
dat mensenrechten integraal onderdeel zijn van het Oostelijk Partnerschap
en dat zolang er geen duurzame vooruitgang geboekt wordt op het terrein
van democratisering en rechtstatelijke ontwikkeling, er voor Wit-Rusland
maar beperkt plaats kan zijn in het Oostelijk Partnerschap. Nederland is
van mening dat de Oostelijk Partnerschaps-Top van 7 mei a.s. de Wit-Russische President Loekasjenko geen politiek platform mag bieden zolang er
geen concrete stappen worden gezet zet die tonen dat Wit-Rusland
aansluiting heeft bij de Europese waardengemeenschap.

(Eventueel) Soedan/icc
De Raad zal mogelijk spreken over de ontwikkelingen in Soedan, in het
licht van het besluit van het Internationaal Strafhof (ICC) op 4 maart om
een aanhoudingsbevel uit te vaardigen tegen president Bashir.
President Bashir worden oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid in Darfur ten laste gelegd. De genocide-aanklacht die ICC-aanklager Ocampo had ingediend is niet overgenomen. De aanklager heeft
nochtans de mogelijkheid later nieuw bewijs aan te dragen op grond
waarvan de rechters deze aanklacht mogelijk alsnog overnemen.
De uitspraak betekent een belangrijke stap voorwaarts in het internationaal recht. Nederland heeft Soedan opgeroepen, in overeenstemming met
resolutie 1593 van de VN-Veiligheidsraad, te voldoen aan de verplichting
met het ICC samen te werken.
Bij agendering van Soedan zal de Raad naar verwachting ook spreken
over de contacten met de Soedanese regering, in het bijzonder president
Bashir. Nederland is van mening dat alle niet-essentiële contacten met
personen die aangeklaagd zijn door het ICC tot een minimum worden
beperkt. Dit is tevens in lijn met eerdere oproepen van het Bureau van de
Aanklager van het Hof.
De kritische dialoog met Soedan moet evenwel worden voortgezet. In
hoeverre die dialoog mogelijk is, hangt af van de mate waarin Soedan
medewerking verleent aan het ICC en zich verantwoordelijk opstelt,
bijvoorbeeld ten aanzien van de veiligheid van de internationale gemeenschap in Soedan.
Nederland wenst betrokken te blijven bij de vredesprocessen in Soedan,
de wederopbouwinspanningen en de humanitaire hulpverlening. In dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-02, nr. 882

4

licht is Nederland ten zeerste bezorgd over de uitzetting van een groot
aantal NGO’s na de ICC-uitpraak.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-02, nr. 882

5