Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 377

Wijziging van de Kieswet in verband met het
afschaffen van de mogelijkheid voor politieke
groeperingen om lijstencombinaties te vormen

Nr. 7

AMENDEMENT VAN HET LID BISSCHOP
Ontvangen 30 januari 2017
De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:
I
Na artikel I, onderdeel F, worden twee onderdelen toegevoegd:
Fa
Artikel P 7 komt te luiden:
Artikel P 7
1. De overblijvende zetels, die restzetels worden genoemd, worden
achtereenvolgens toegewezen aan de lijsten waarvan de stemcijfers bij
deling door de kiesdeler de grootste overschotten hebben. Hierbij worden
lijsten die geen overschot hebben, geacht lijsten te zijn met het kleinste
overschot. Indien overschotten gelijk zijn, beslist zo nodig het lot.
2. Indien het aantal te verdelen zetels minder dan negentien bedraagt,
komen bij deze toewijzing niet in aanmerking lijsten met een stemcijfer
dat lager is dan 75% van de kiesdeler.
3. Indien het betreft de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer,
komen bij deze toewijzing niet in aanmerking lijsten waarvan het
stemcijfer lager is dan de kiesdeler.
4. Wanneer alle lijsten die daarvoor in aanmerking komen een restzetel
hebben ontvangen en er nog zetels te verdelen blijven, worden deze zetels
toegewezen aan de lijsten die na toewijzing van de zetel het grootste
gemiddelde aantal stemmen per toegewezen zetel hebben, met dien
verstande dat bij deze toewijzing aan geen van de lijsten meer dan één
zetel wordt toegewezen. Indien gemiddelden gelijk zijn, beslist zo nodig
het lot.
Fb
Artikel P 8 vervalt.

kst-34377-7
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 377, nr. 7

1

II
Artikel I, onderdeel H, wordt als volgt gewijzigd:
1. De aanhef wordt vervangen door: Artikel P 13 wordt als volgt
gewijzigd:
1. Het eerste lid komt als volgt te luiden:.
2. Er wordt een onderdeel toegevoegd, luidende:
2. In het tweede lid wordt «gemiddelden» vervangen door:
overschotten.
III
Na artikel I, onderdeel I, worden twee onderdelen toegevoegd, luidende:
Ia
Artikel U 9 komt te luiden:
Artikel U 9
De overblijvende zetels, die restzetels worden genoemd, worden
achtereenvolgens toegewezen aan de lijsten die na toewijzing van de
zetels de grootste overschotten hebben. Hierbij worden lijsten die geen
overschot hebben, geacht lijsten te zijn met het kleinste overschot. Indien
overschotten gelijk zijn, beslist zo nodig het lot.
Ib
In artikel U 13, tweede lid, wordt «gemiddelden» vervangen door:
overschotten.
Toelichting
De Kiesraad concludeert op basis van het feitelijk gebruik van de
mogelijkheid om lijstverbindingen aan te gaan dat vooral kleinere partijen
feitelijk gebruik maken van de mogelijkheid om een lijstencombinatie aan
te gaan en de vruchten van de mogelijkheid van lijstencombinaties
plukken. Afschaffing van deze mogelijkheid leidt er dus vervolgens toe dat
grote partijen relatieve winst boeken, zonder extra stemmen te winnen.
Indien de mogelijkheid voor het aangaan van lijstverbindingen zou
komen te vervallen, is het gewenst te komen tot een evenwichtiger
systeem van verdeling van restzetels bij verkiezingen. Dan zijn de
gevolgen van het wetsvoorstel zo neutraal mogelijk.
De huidige restzetelverdeling gaat uit van de grootste gemiddelden.
Hierdoor worden grotere partijen bevoordeeld. Op dit moment kan het
voorkomen dat een grotere partij, afhankelijk van het totaal aantal te
verdelen restzetels, tot zelfs vier restzetels kan komen boven het aantal
volle zetels waarop de verkiezingsuitslag recht geeft.
Als gevolg van dit amendement moet bij verkiezingen uitgegaan
worden van het systeem van grootste overschotten, zoals dat nu reeds
geldt voor kleinere gemeenteraden en voor partijen die een lijstencombinatie aangaan. Na verdeling van de volle zetels komt telkens die partij die
het meeste stemmen over heeft in aanmerking voor een restzetel, totdat
alle zetels verdeeld zijn. Grotere en kleinere partijen maken op deze wijze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 377, nr. 7

2

evenveel kans op een restzetel. Voor het overige is zoveel mogelijk
aangesloten bij de bestaande regelingen.
Bijkomend voordeel is dat dit systeem van restzetelverdeling veel
eenvoudiger te begrijpen is dan het bestaande systeem.
Bisschop

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 377, nr. 7

3