Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2642
Vragen van de leden Kerstens en Hoogland (beiden PvdA) aan de
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over re-integratie in Rotterdam
(ingezonden 2 juni 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 22 juni 2015)
Vraag 1
Kent u het bericht «Re-integratie in Rotterdam is schrikbewind»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
In hoeverre klopt deze berichtgeving over de werkwijze van de dienst Werk
en Inkomen in Rotterdam? Deelt u de mening dat dergelijke intimidatie van
uitkeringsgerechtigden niet door de beugel kan? Zo ja, wat gaat u hier tegen
doen?
Antwoord 2
Gezien de decentralisatie van verantwoordelijkheden in de Participatiewet is
het aan de gemeente om te bepalen op welke wijze zij hun beleid met
betrekking tot de Participatiewet en daarmee de arbeidstoeleiding van
werkzoekenden en de tegenprestatie willen vormgeven. Het college van B&W
heeft daarbij op grond van de Participatiewet de opdracht om bijstandsgerechtigden te ondersteunen bij arbeidsinschakeling en, indien zij dit noodzakelijk acht, daarvoor voorzieningen aan te bieden (art. 7 Participatiewet). De
gemeenteraad stelt bij verordening regels met betrekking tot het ondersteunen bij arbeidsinschakeling en het aanbieden van voorzieningen gericht op
arbeidsinschakeling, het invullen van de tegenprestatie, het aanbieden van
scholing etc. (art. 8a onder 1, Participatiewet). In dit artikel wordt aangegeven
wat de verordening in ieder geval moet omvatten (art. 8a, onder 2, Participatiewet). Hierbij gaat het onder meer om een beschrijving van de voorwaarden
waaronder welke personen in aanmerking komen voor de hiervoor bedoelde
voorzieningen en hoe rekening wordt gehouden met persoonlijke omstandig-

1

ah-tk-20142015-2642
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Binnenlands Bestuur, 28 mei 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

heden. Zoals hiervoor aangegeven is de uitvoering aan het college opgedragen. Uit de Gemeentewet vloeit voort dat de gemeenteraad, naast het
opstellen van de hier bedoelde verordening, ook een controlerende taak heeft
op de uitvoering ervan. Er is derhalve geen rol voor mij weggelegd.
Vraag 3
Deelt u de mening dat zowel in het kader van het opleggen van een
tegenprestatie als bij re-integratie rekening dient te worden gehouden met
persoonlijke omstandigheden van mensen? In hoeverre gebeurt dit volgens u
op dit moment? Gaat u zich ervoor inzetten dat er in het vervolg meer
rekening gehouden wordt met persoonlijke omstandigheden?
Antwoord 3
In de Participatiewet wordt er vanuit gegaan dat door de gemeente naar
vermogen voorzieningen worden aangeboden die moeten leiden tot
arbeidsinschakeling dan wel – wanneer dit (nog) niet mogelijk is – participatie
aan de samenleving, waarbij de gemeente rekening moet houden met de
omstandigheden van de betreffende persoon. Dit impliceert het toepassen
van maatwerk.
Indien een betrokkene zich onheus bejegend voelt, ook als het gaat om het al
dan niet leveren van maatwerk, kan belanghebbende tegen een beslissing
van de gemeente in bezwaar of beroep gaan, en/of een signaal afgeven aan
de gemeenteraad en/of een cliëntenraad.
Vraag 4
Heeft u al contact gehad met de Ombudsman van de gemeente Rotterdam
en/of met de gemeente Rotterdam zelf over deze kwestie? Zo ja, waartoe
heeft dat contact geleid? Zo nee, bent u dan alsnog tot een dergelijk contact
bereid?
Antwoord 4
Nee. Dit ligt niet voor de hand omdat het een Rotterdamse verantwoordelijkheid betreft, waarin geen rol voor het Rijk is weggelegd. Voor zover ik uit de
stukken kan opmaken is het doel van het onderzoek het re-integratiebeleid
van de gemeente Rotterdam in het kader van de Participatiewet in kaart te
brengen, mogelijke knelpunten te benoemen en daar eventueel aanbevelingen aan te verbinden. Dit onderzoek gaat dus over de lokale uitvoeringspraktijk en past daarmee bij de gedecentraliseerde verantwoordelijkheid voor de
uitvoering van de Participatiewet. Het is aan de gemeente hierop actie te
ondernemen. Dit betekent dus ook dat ik geen contact met de Ombudsman
van de gemeente Rotterdam zal zoeken.
Vraag 5
Onderschrijft u de aanbevelingen van de Ombudsman van de gemeente van
Rotterdam? Zo ja, welke actie gaat u ondernemen om ervoor te zorgen dat
deze, in Rotterdam en elders, geïmplementeerd worden?
Antwoord 5
Gemeenten hebben binnen de Participatiewet een grote mate van beleidsvrijheid bij het vormgeven en uitvoeren van het participatie- en
re-integratiebeleid. Indien en voor zover er sprake zou zijn van verschillen van
opvatting, dan is de gemeenteraad als medevormgever van het lokale beleid
en vanuit haar controlerende rol de aangewezen gesprekspartner om hier met
het college van B&W over van gedachten te wisselen. En in individuele
gevallen staat voor betrokkene de mogelijkheid van bezwaar en beroep open.
Vraag 6
Ziet u in de constante stroom berichten over misstanden bij tegenprestatie en
re-integratie aanleiding tot actie? Zo ja, wanneer, op welke wijze en met
welke intentie? Zo niet, waarom niet?
Antwoord 6
De media hebben in ons democratisch bestel onder andere de rol om
(vermeende) misstanden aan de kaak te stellen. Dat kan de volksvertegenwoordiging helpen bij haar controlerende taak en de uitvoerende instanties
bij het verbeteren van hun werkwijze. Het is voor de lokale politiek zaak om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

signalen over de uitvoering in gemeenten serieus te nemen. Dat betekent
overigens niet voetstoots aannemen. Bij nadere beschouwing blijken
verschillende cases regelmatig genuanceerder te zijn dan op het eerste oog
op grond van de berichtgeving mocht worden verwacht. Maar belangrijker
vind ik dat blijkt dat het «zelfregulerend vermogen» van het systeem werkt.
Over het algemeen wordt de problematiek immers onder de aandacht
gebracht van de gemeente. Zo ook nu in Rotterdam. Uit de aan mij verstrekte
informatie maak ik op dat het rapport van de gemeentelijke ombudsman
besproken is met de betreffende wethouder, die naar eigen zeggen verschillende conclusies «heeft erkend en omarmd», en klaarblijkelijk bereid is een
aantal aanbevelingen over te nemen. Daarmee ligt de discussie op het niveau
waar die naar mijn oordeel hoort, namelijk op het lokale niveau.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3