> Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag

Colleges van Burgemeester en Wethouders
I.a.a.
Directeuren/Hoofden Sociale Zaken
Gemeenteraadsleden p/a Griffier
Hoofdkantoor UWV
UWV/Werkbedrijven
SVB
IWI
Sw-bedrijven

Gemeenteloket
Postbus 90801
2509 LV Den Haag
Anna van Hannoverstraat 4
T 070 333 44 44
F 070 333 40 33
www.szw.nl
Contact
gemeenteloket@minszw.nl
Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Datum 14 oktober 2009
Betreft Verzamelbrief september/oktober

Door middel van de Verzamelbrief informeer ik u over relevante ontwikkelingen op
het terrein van werk en inkomen. Deze brief bevat informatie over de volgende
onderwerpen:
Crisis
1. Ondersteuningsteam aanpak arbeidsmarkt
2. Jeugdwerkloosheid: regionale actieplannen
3. Samenwerking UWV en zorgsector
WWB
4. Bundeling uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten
5. Aanscherping normen kinderalimentatie i.r.t. WWB
6. WWB 65+: gegevensoverdracht aan SVB
7. Tegemoetkoming AOW en kwijtschelding
8. Vrijlating arbeidsinkomsten voor 65-plussers in WWB
WSW, Wajong
9. Pilots ‘werken naar vermogen’
10. Programma Cultuuromslag Wajong
Participatie en re-integratie
11. Participatiebudget: aanpassing reserveringsregeling en uitstel marktwerking
educatieonderdeel
12. Statistiek Re -integratie Gemeenten
13. Maatwerk bij handhaving van re-integratie afspraken
14. Gelijke behandeling bij de arbeidsbemiddeling
15. Sluitende aanpak nazorg voor ex-gedetineerden
Armoede
16. Convenanten ‘Kinderen doen mee’
17. Europees Jaar van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting
Informatiebeveiliging
18. Beveiliging van klantgegevens in het kader van Suwinet
Handhaving
19. Integrale Rapportage Handhaving 2008
Innovatieprogramma Werk en Bijstand
20. ‘Erop af: Doen en delen!’ in het kort
Diversen
21. Grieppandemie
22. Vooraankondiging SZW symposium
Pagina 1 van 21

1.

Ondersteuningsteam aanpak arbeidsmarkt

De aanstelling van het Ondersteuningsteam aanpak arbeidsmarkt in mei jl. is één
van de maatregelen die ik samen met minister Donner heb genomen om
eventuele knelpunten in de regionale samenwerking bij de uitvoering van de
arbeidsmarktmaatregelen te signaleren en te helpen oplossen. Het
Ondersteuningsteam bestaat uit mevrouw Voss en de heren Nieuwenhoven, Van
Splunder, Kamps en Thissen.

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Het team biedt ondersteuning aan sectoren, bedrijven en publieke organisaties bij
het oplossen van knelpunten in de samenwerking bij de uitvoering van de
arbeidsmarktmaatregelen. De teamleden fungeren daarbij als een soort
individuele ‘mediators’ met als doel een soepele aansluiting tussen bedrijven en
uitvoerings- en scholingsinstellingen, mobiliteitscentra, jongerenloketten en
werkpleinen. Daarnaast richt het team zich op het signaleren van knelpunten en
het doen van verbetervoorstellen.
De thema’s waar het team zich mee bezighoudt zijn:
•
de vorming van publiek/private samenwerking tussen sectoren en publieke
organisaties;
•
de aansluiting van sectoren bij de mobiliteitscentra;
•
scholingsinspanningen en relaties tussen sectoren, gemeenten, UWV en
scholingsinstellingen;
•
samenwerking en afspraken tussen individuele b edrijven en instellingen en
sectoren, UWV, onderwijsinstellingen en gemeenten;
•
de gebruikmaking van (en ook de scholingsinspanningen in het kader van) de
deeltijd WW (en ook WTV), voor zover het niet om problemen tussen
werkgeversorganisaties en vakbonden gaat (daarvoor is een apart meldpunt
ingericht bij SZW);
•
de aanpak van verschillende groepen in dit kader;
•
de relatie met inburgering.
Het ondersteuningsteam is ingesteld voor een periode die eindigt op 1 januari
2010. De leden van het Ondersteuningsteam kunnen vanuit gemeenten en andere
instanties worden benaderd met vragen. De leden komen daartoe ook naar de
regio. U kunt hen benaderen via het e.mailadres:
onderzoeksteamaanpakarbeidsmarkt@minszw.nl

2.

Jeugdwerkloosheid: regionale actieplannen

Convenanten
In de Verzamelbrief van juni heb ik u geïnformeerd over het landelijke Actieplan
Jeugdwerkloosheid dat ik in samenwerking met minister Rouvoet (Jeugd en
Gezin), minister Van de Laan (Wonen, Wijken en Integratie) en staatssecretaris
Van Bijsterveldt (Onderwijs) op 29 mei aan de Tweede Kamer heb aangeboden.
Het actieplan Jeugdwerkloosheid moet vooral in de regio’s worden uitgevoerd. De
regionale partners vervullen een cruciale rol in de bestrijding van de
jeugdwerkloosheid, want zij kunnen de jongeren achterhalen, ze kennen de
scholen en ze kennen de werkgevers. Een belangrijk onderdeel van het Actieplan
betreft daarom het sluiten van convenanten met 30 regio’s. Bij de keuze voor de
regio’s is aansluiting gezocht bij de zogenoemde werkpleinplus-vestigingen. Het
convenant is gesloten met de coördinerende wethouder van de werkpleinplusvestiging namens de regio. De basis voor de convenanten is een regionaal plan
van aanpak waarin de betrokken partijen – gemeenten, sociale partners, UWV,
Pagina 2 van 21

onderwijs, jeugdzorg en kenniscentra - met elkaar afspreken hoe zij een aandeel
zullen leveren in het uitvoeren van de ambities van het actieplan.
Er is keihard gewerkt door alle betrokkenen in de regio’s, en ik ben dan ook
verheugd te kunnen melden dat alle 30 regio’s hun plannen bij mij hebben
ingediend. Met een groot deel van de gemeenten is inmiddels een convenant
afgesloten om de afspraken tussen Rijk en regio te bevestigen, de rest zal spoedig
volgen. Op grond hiervan zal in oktober het beschikbare budget voor 2009 (60
miljoen euro) aan de regio’s worden overgemaakt. Iedere regio heeft een brief
van mij ontvangen, waarin ik heb aangegeven wat de aandachtspunten bij het
ingediende plan zijn. Ook stel ik hierin voor dat medio november op deze punten
op ambtelijk niveau duidelijkheid wordt gegeven. Dat moment zal tevens worden
gebruikt om een tussenstand van resultaten in de uitvoering van de regionale
actieplannen te bespreken. Voor 2010 en 2011 moeten de regio’s opnieuw
plannen indienen.

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Sectorarrangementen
In het kader van het Actieplan zijn gemeenten en sociale partners met elkaar in
gesprek om te komen tot zogeheten sectorarrangementen: afspraken over
hoeveelheid en vorm van de te realiseren werk-, stage- en traineeplaatsen binnen
de sector. Hiermee zullen de sectoren, naast de afspraken in het sociaal akkoord,
een bijdrage leveren aan bestrijding van de jeugdwerkloosheid. De
verantwoordelijkheid hiervoor ligt in zijn geheel bij de sectoren, maar het Rijk en
gemeenten zijn als aanjagers nauw betrokken om te zorgen dat regionale
actieplannen verder kunnen aansluiten bij de sectorale afspraken. Binnen een
aantal sectoren wordt inmiddels intensief en constructief overleg gevoerd. Naast
de reeds benaderde sectoren worden met meerdere sectoren gesprekken gevoerd
om hen te bewegen snel werk te maken van een sectorarrangement. Resultaten
op dit gebied zijn op korte termijn te verwachten.
Karavaan jeugdwerkloosheid
Van maandag 26 oktober tot en met vrijdag 30 oktober trek ik met een ‘Karavaan
jeugdwerkloosheid’ door het land. De Karavaan wordt ingeluid met een markt
‘Regionale actieplannen in beeld’, waar alle 30 regio’s een goed initiatief of
voorbeeld laten zien uit hun regio. Ik verplaats mij tijdens deze week met een
speciaal voor de Karavaan ingerichte bus en wordt begeleid door de andere
betrokken bewindspersonen en sponsorteamleden. De dagen zijn opgebouwd
volgens een vast stramien. De dag start met een bestuurlijk ontbijt met de
wethouders uit de regio, vervolgens leg ik een werkbezoek af aan een initiatief
waar jongeren centraal staan. Na de lunch zal ik een bedrijf bezoeken, waarna de
dag afgesloten wordt met een debat. Tijdens de verplaatsingen tussen de regio’s,
zal ik gesprekken voeren met werkgevers, jongeren en andere regionale
stakeholders. De ‘Karavaan’ is bedoeld om de urgentie van de bestrijding van
jeugdwerkloosheid te onderstrepen. De regio’s die worden bezocht zijn: Flevoland,
Utrecht-Midden, Groot- Amsterdam, Friesland, Groningen, Drenthe, Twente,
Gelderland-Midden, Gelderland- Zuid, West Brabant, Zeeland, Rijnmond en
Haaglanden.
Leercirkels
De VNG organiseert, in samenwerking met mijn ministerie, maandelijks leercirkels
voor projectleiders die verantwoordelijk zijn voor uitvoering van de regionale
actieplannen Jeugdwerkloosheid. Dit zijn bijeenkomsten waar informatie,
knelpunten en oplossingen over een bepaald thema tussen professionals wordt
gedeeld, desgewenst ondersteund door training en coaching. De thema’s van de
leercirkels zullen in samenspraak met de projectleiders worden ingevuld.
Pagina 3 van 21

ESF
Aan de door het kabinet beschikbaar gestelde middelen in het kader van het
Actieplan Jeugdwerkloosheid kunnen nog extra middelen worden toegevoegd ter
bestrijding van de jeugdwerkloosheid, doordat per 1 september 2009 ook
middelen vanuit het Europees Sociaal Fonds (ESF) kunnen worden ingezet voor
dit doel. Tot en met 2011 is hiervoor 75 miljoen euro beschikbaar. De
Subsidieregeling ESF 2007-2013 is hiertoe, conform de aankondiging in het
Actieplan Jeugdwerkloosheid, herzien. De subsidiabele activiteiten zijn ruim
geformuleerd, zodat goed kan worden aangesloten bij de regionale actieplannen
jeugdwerkloosheid. Aanvragen van subsidie is mogelijk voor gemeenten met een
werkpleinplus-vestiging en scholingsfondsen van de sectoren (O&O-fondsen) die
met de VNG een sectorarrangement hebben gesloten. In 2009 is voor gemeenten
in totaal 25 miljoen euro opengesteld en voor de O&O- fondsen in totaal 15
miljoen euro. In vrijwel alle regionale actieplannen is aangegeven dat aanvragen
van ESF-subsidie zal worden overwogen. Op korte termijn worden de regio’s
rechtstreeks benaderd en opnieuw gewezen op deze aanvullende
financieringsmogelijkheden en op de wijze waarop het Agentschap SZW het
aanvragen actief ondersteunt. He t kabinet gaat er vanuit dat gemeenten en de
O&O-fondsen de beschikbare ESF-subsidie op grote schaal zullen aanspreken.
Zie voor meer informatie http://www.agentschapszw.nl .

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Sponsorteam
Naast het Ondersteuningsteam (zie punt 1 van deze verzamelbrief) is er in het
kader van de jeugdwerkloosheid een Sponsorteam ingericht. Dit vloeit voort uit de
afspraak in het plan om een coördinatieteam in te stellen dat de aansturing van
het Actieplan zal ondersteunen. Dit team is specifiek belast met het bevorderen
van de totstandkoming en uitvoering van de regionale convenanten op het terrein
van jeugdwerkloosheid. Het team bestaat uit elf vertegenwoordigers van
werkgevers - en werknemersorganisaties, MO-groep Jeugdzorg, COLO, Albeda
College, VNG, Divosa en UWV. Aangezien twee personen zowel in het
Ondersteuningsteam als in het Sponsorteam deelnemen (nl. dhr. Kamps en mw.
Voss), is daarmee de samenhang tussen beide teams geborgd.
Ik heb de leden van het Sponsorteam verzocht mij gevraagd en ongevraagd van
advies te dienen en de eigen achterban te motiveren en aan te jagen. De leden
hebben aangegeven zich actief betrokken te willen tonen, vooral in het streven
om kwetsbare jongeren de aansluiting op de arbeidsmarkt niet te laten verliezen.

3.

Samenwerking UWV en zorgsector

Woensdag 9 september jl. is in Amersfoort de aftrap gegeven voor de
samenwerking van UWV en de zorgsector. In het voorjaar heb ik bekendgemaakt
dat het kabinet eenmalig 4,8 miljoen euro te r beschikking stelt voor een periode
van drie jaren, 2009, 2010 en 2011, voor intensivering van de regionale
samenwerking tussen UWV en de partijen in de zorgsector (Regio Plus, Calibris,
gemeenten). De zorgsector kampt met een personeeltekort en dat zal door
vervanging- en uitbreidingsvraag in de toekomst groter worden. Met dit geld kan
per regio (plusvestiging) een “verbindingsofficier” worden aangesteld die de
samenwerking tussen het UWV/W erkbedrijf en de zorgsector vorm zal geven. De
verbindingsofficier wordt aangesteld door de partijen gezamenlijk. VWS en SZW
vragen aan betrokken partijen dat zij per regio een plan formuleren hoe zij
gezamenlijk de arbeidsmarktproblematiek van die regio zullen gaan aanpakken.
De samenwerking moet vraaggestuurd zijn, gericht op het invullen van concrete
vacatures en het realiseren van arbeidsmarktprojecten voor de zorg. De regionale
Pagina 4 van 21

plannen dienen vóór 31 oktober 2009 gereed te zijn en moeten worden ingediend
bij het ministerie van SZW.
Zie voor meer informatie: http://www.gemeenteloket.szw.nl

4.

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Bundeling uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten

Onder voorbehoud van goedkeuring door het parlement worden met ingang van 1
januari 2010 de gemeentelijke middelen voor de Wet inkomensvoorzie ning oudere
en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen (IOAZ), het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz 2004)
voor zover betrekking op algemene bijstand aan startende ondernemers, en de
Wet werk en inkomen kunstenaars (WWIK) gebundeld met het WWBinkomensdeel. Met de invoering van deze gebundelde uitkering krijgen gemeenten
één budget voor de bekostiging van uitkeringen op grond van de WWB, de IOAW,
de IOAZ, het Bbz 2004 en de WWIK. Ik heb daartoe op 20 april jl. het
Wetsvoorstel bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten
(Kamerstukken II 2008/09, 31927) naar de Tweede Kamer gestuurd. Plenaire
behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer wordt verwacht in de week
van 28 oktober a.s.
Met de bundeling wordt een bijdrage geleverd aan de realisatie van de doelstelling
uit het Coalitieakkoord om het aantal specifieke uitkeringen aan gemeenten te
verminderen en de administratieve lasten voor gemeenten te reduceren.
Als gevolg van het wetsvoorstel worden de genoemde uitkeringen niet alleen
gebundeld, maar wordt ook de financieringssystematiek van de IOAW, de IOAZ,
het Bbz 2004 en de WWIK gewijzigd. De IOAW, de IOAZ en het Bbz 2004 kennen
op het ogenblik een financieringssystematiek van 75% declaratie en 25% budget;
de WWIK een financieringssystematiek van 100% declaratie. Het gecombineerde
declaratie- en budgetsysteem voor deze uitkeringskosten wordt vervangen door
een systeem van volledige budgetfinanciering, zoals dit nu van toepassing is voor
het WWB-inkomensdeel.
Bij een systeem van volledige budgetfinanciering past dat administratieve eisen
worden afgeschaft en verplichtingen voor gemeenten worden omgezet in
bevoegdheden, bijvoorbeeld ten aanzien van de frequentie van heronderzoeken
en de terugvordering van ten onrechte verstrekte uitkeringen. Ook de verplichting
voor het college om in het kader van de IOAW, IOAZ en WWIK bij bepaalde
overtredingen een maatregel (in de terminologie van de WWB een verlaging) op
te leggen wordt omgezet in een bevoegdheid en de bestuurlijke boete in de IOAW
en IOAZ komt te vervallen. Wel wordt in de IOAW, IOAZ en WWIK de verplichting
opgenomen voor de gemeenteraad om bij verordening regels te stellen met
betrekking tot de maatregelen (een zogeheten afstemmingsverordening) en voor
de bestrijding van fraude.
Het wetsvoorstel voorziet in een flexibele inwerkingtreding, waardoor bepaalde
onderdelen op een later tijdstip in werking kunnen treden. Dit kan aan de orde
zijn voor de hiervoor bedoelde bepalingen, die aanpassingen in de gemeentelijke
verordeningen vereisen. Over het tijdstip van inwerkingtreding van deze
bepalingen vindt nog nader overleg plaats.
In overleg met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten blijft een aparte
financiering in het kader van het Bbz 2004 bestaan voor de kosten van
levensonderhoud van gevestigde zelfstandigen en voor bedrijfskapitaal, vanwege
Pagina 5 van 21

de beperkte voorspelbaarheid van deze kosten. De financiering op gro nd van het
huidige Bbz 2004, en daarmee het Bbz 2004 als specifieke uitkering, blijft op dit
punt gehandhaafd. Ook de huidige financieringswijze van de bijstandverlening aan
ondernemers in de binnenvaart (uitgevoerd door daartoe aangewezen
centrumgemeenten; 100% declaratie) en aan zelfstandigen in het buitenland
(uitgevoerd door het Rijk) wordt niet gewijzigd.

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Op 1 oktober jl. zijn de gemeentelijke budgetten voor uitkeringskosten 2010 en
de definitieve gemeentelijke budgetten WWB-inkomensdeel voor 2009
bekendgemaakt op www.gemeenteloket.minszw.nl. U ontvangt hierover nog een
brief.

5.

Aanscherping normen kinderalimentatie i.r.t. WWB

In de vorige kabinetsperiode is een wetsvoorstel tot forfaitaire verwerking van
kinderalimentatie op 9 november 2006 ingetrokken door de Minister van Justitie
vanwege het ontbreken van draagvlak in de Tweede Kamer (Kamerstukken II,
2006-2007, 29480, nr. 15). Bij de intrekking is gemeld dat de werkgroep
alimentatienormen van de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak een
aanscherping van de normen voor de berekening van alimentatie (de zg.
Tremanormen) ter hand heeft genomen. Deze aanscherping is inmiddels een feit
en per juli 2009 in de praktijk doorgevoerd.
Consequenties voor de WWB
Alimentatie dient in aanmerking genomen te worden bij de vaststelling van de
uitkering. Met deze brief wil ik u nogmaals op de mogelijkheden die u als
gemeente hebt wijzen:
•
De mogelijkheid belanghebbenden, onder gebruikmaking van artikel 55 van
de Wet werk en bijstand, bij een beroep op bijstand te verplichten zoveel
mogelijk vastgestelde of nog vast te stellen alimentatie te verwerven.
•
Ingeval alimentatie door de rechter is vastgesteld en hiervan géén betaling
plaatsvindt, kan de alimentatiegerechtigde daartoe een verzoek doen bij het
Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO).
•
Ingeval géén rechterlijke uitspraak voorhanden is of ingeval sprake is van een
nihilbeding kan de gemeente gebruik maken van de bevoegdheid tot
bijstandsverhaal.
De bijstandsbesparingen die voortvloeien uit de recente aanscherping van de
normen voor kinderalimentatie worden aan de VNG toegelicht en zullen worden
verwerkt in de bijstandsbudgetten die eind september bekend worden gemaakt.

6.

WWB 65+: gegevensoverdracht aan SVB

Op 27 augustus 2009 is het wetsvoorstel aan de Tweede Kamer
aangeboden dat de uitvoering van de aanvullende bijstand voor personen
van 65 jaar of ouder bij de Sociale verzekeringsbank legt (Kamerstukken
II 2008/09 32037). Onder voorbehoud van goedkeuring door het
parlement treedt het wetsvoorstel op 1 januari 2010 in werking. Tweede
en Eerste Kamer moeten het wetsvoorstel nog plenair behandelen. Ter
voorbereiding op de uitvoering door de SVB is overdracht van gegevens
door de gemeenten aan de SVB noodzakelijk. Gemeenten hebben hierover
al contact met de SVB. Voor een aantal zaken dat de komende periode
Pagina 6 van 21

gaat spelen vraag ik speciaal uw aandacht. Zij zijn van belang voor
mandaterende en niet mandaterende gemeenten. Tevens ga ik in op de
consequenties van de overheveling naar de SVB voor de gemeentelijke
verordeningen.

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Lopende uitkeringen
Gemeenten die de uitvoering niet aan de SVB gemandateerd hebben
vraag ik met nadruk de gegevens over de lopende uitkeringen ruim voor 1
januari 2010 aan de SVB over te dragen. Voor een zorgvuldige overdracht
is het nodig dat verzending van proefbestanden aan de SVB feitelijk medio
oktober plaatsvindt, tenzij uitdrukkelijk een andere datum met de SVB is
afgesproken.
Overgangsrecht
De SVB zal alle gemeenten, ook de gemeenten die de uitvoering al aan de
SVB hebben gemandateerd, benaderen en verzoeken om een opgave aan
de SVB te doen van alle personen die bijstand ontvangen in de vorm van
een geldlening en van alle personen waarbij bijstand wordt verhaald op
derden. Het gaat hierbij om alle personen die op 1 januari 2010 bijstand
zullen ontvangen van de SVB.
Deze gegevens zijn noodzakelijk gelet op het overgangsrecht in het
wetsvoorstel. Dit bepaalt het volgende:
•
Bijstand in de vorm van een geldlening
Voor een persoon die bijstand van de gemeente ontvangt in de vorm van
een geldlening op grond van artikel 48 WWB of, eventueel onder verband
van een hypotheek, in verband met een eigen woning wordt de SVB
bevoegd tot besluitvorming. In geval van een hypotheek wordt d ie in de
registers op naam van de SVB gesteld.
•
Verhaal van bijstand op derden
Voor een persoon die bijstand ontvangt van de gemeente en waarbij de
gemeente is overgegaan tot verhaal van bijstand op derden wordt de SVB
bevoegd tot besluitvorming over het verhaal op derden. De SVB treedt
dan in de rechten van de gemeente.
Nog bezien wordt hoe in het overgangsrecht omgegaan zal worden met
beslagleggingen, verrekeningen en doorbetalingen.
Nadere informatie
Meer informatie is te vinden op www.svb.nl/gemeente . Vragen over het
bovenstaande beantwoordt de SVB afdeling Relatiebeheer, te bereiken op
030 264 88 88 of via gemeente@svb.nl.
Verordeningen
Het kan zijn dat verordeningen bepalingen bevatten over personen van 65
jaar en ouder met algemene bijstand. Wanneer het wetsvoorstel in
werking treedt heeft het directe werking en hebben deze bepalingen geen
rechtskracht meer. U hoeft de verordeningen dus niet per se per 1 januari
2010 gewijzigd te hebben. U kunt dit te zijner tijd doen.
Uitname Gemeentefonds
Voor de uitoefening van de wettelijke taak van de SVB heeft er in verband met de
uitvoeringskosten een uitname plaatsgevonden uit het Gemeentefonds. Over de
omvang van deze uitname is in de Memorie van Toelichting bij het Wetsvoorstel
betreffende de overheveling van de uitvoering van de aanvullende bijstand aan

Pagina 7 van 21

personen van 65 jaar of ouder van gemeenten naar de SVB etc. een reeks
opgenomen die loopt van 15,4 miljoen in 2010 tot 17,7 miljoen in 2015.

7.

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Tegemoetkoming AOW en kwijtschelding

Per 1 januari 2009 is de tegemoetkoming AOW verhoogd met € 21,59 (per
persoon per maand). Deze verhoging is vooral een gevolg van de
compensatiemaatregelen in verband met de invoering van de Wet
tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) met ingang van 2009.
In de WWB is geregeld dat de tegemoetkoming AOW niet tot de middelen wordt
gerekend (in artikel 31, tweede lid, onder p WWB). Bij de berekening van de
betalingscapaciteit voor de kwijtschelding van lokale heffingen wordt deze
tegemoetkoming echter wel als inkomen in aanmerking genomen. Dit heeft ertoe
geleid dat in elk geval de groep 65-plussers met alleen AOW als inkomen na de
verhoging van de tegemoetkoming per 1 januari 2009 geen recht meer heeft op
(volledige) kwijtschelding.
De staatssecretaris van Financiën heeft besloten dit knelpunt weg te nemen en de
Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 te wijzigen. De wijziging komt erop
neer dat in artikel 16 van die regeling de kosten van bestaan van de doelgroep
65+ wordt verhoogd met een bedrag dat gelijk is aan de verhoging van de
tegemoetkoming AOW per 1 januari 2009 (€ 21,59 per persoon). Hiermee wordt
bereikt dat 65-plussers die in 2008 kwijtschelding hebben gekregen niet e nkel als
gevolg van de verhoging van tegemoetkoming AOW in 2009 het recht op
kwijtschelding verliezen.

8.

Vrijlating arbeidsinkomsten voor 65-plussers in WWB

In de Verzamelbrief april 2009 is een vrijlating van inkomsten uit arbeid voor
personen van 65 jaar en ouder met aanvullende bijstand aangekondigd. Deze is
inmiddels met terugwerkende kracht tot en met 1 juli 2009 in werking getreden
(Staatsblad 2009, 319 van 18 juli 2009).

9.

Pilots ‘werken naar vermogen’

Nog te weinig mensen met een arbeidsbeperking werken naar vermogen. Op 9
oktober 2008 bracht de commissie fundamentele herbezinning Wet sociale
werkvoorziening (Wsw) een advies uit om meer mensen met een
arbeidsbeperking aan het werk te helpen in een reguliere baan. De voorstellen
van de commissie zijn verstrekkend. Het kabinet heeft dan ook besloten eerst in
pilots meer ervaring op te willen doen. De pilots, die gezamenlijk worden
aangehaald als de pilots ‘werken naar vermogen’, richten zich op (1) het
realiseren van meer werkplekken bij werkgevers, (2) het stimuleren van de
omslag van sw-bedrijven naar arbeidsontwikkelbedrijven, (3) het vormgeven van
een integrale dienstverlening op de werkpleinen en (4) het toetsen van een
nieuwe systematiek, waarbij de inzet van het instrument loondispensatie centraal
staat.
De eerste drie pilots zijn randvoorwaardelijk. Mocht in de toekomst worden
besloten tot het invoeren van de nieuwe systematiek dan is het voor de
implementatie daarvan belangrijk dat innovaties in de uitvoeringspraktijk
Pagina 8 van 21

(grotendeels) zijn ingevoerd. Tegelijkertijd is verdere verbetering van de
dienstverlening ook in het ‘hier en nu’ van belang.
Op de website www.ikkan.nl/meebouwenpilots is alle informatie over de pilots te
vinden.
Mogelijkheid tot indiening projectvoorstellen
Sw-bedrijven en gemeenten en UWV, die samenwerken op het werkplein, kunnen
van 9 oktober tot en met 20 november 2009 projectvoorstellen indienen bij
Divosa.
Sw-bedrijven kunnen projectvoorstellen indienen die zijn gericht op: (1)
visieontwikkeling, (2) cultuuromslag, (3) ontwikkeling instrumentarium, (4)
verbreding doelgroep of (5) ontwikkeling dienstverlening aan werkgevers.
Gemeenten en UWV, die samenwerken op het werkplein, kunnen
projectvoorstellen indienen die zijn gericht op: (1) professionalisering
diagnosestelling en plan van aanpak voor dienstverlening, (2) ontwikkeling
samenwerking of (3) ontwikkeling geïntegreerde en vraaggerichte dienstverlening
aan werkgevers. De projectvoorstellen dienen vernieuwend te zijn in de zin dat
sprake is van een vernieuwende aanpak of methode voor de swsector/werkpleinen als geheel of voor het sw-bedrijf/werkplein in het bijzonder.
Ook een versnelling/verbetering/verdieping van een aanpak of methode kan als
vernieuwend worden aangemerkt.
In het ‘toetsingskader’, dat op de website www.ikkan.nl/meebouwenpilots te
vinden is, worden voornoemde thema’s nader toegelicht. Ook wordt hierin
beschreven waaraan een projectvoorstel moet voldoen, welke verplichtingen en
voorwaarden zijn verbonden aan deelname, op welke wijze projectvoorstellen
kunnen worden ingediend en op welke wijze projectvoorstellen worden
geselecteerd.

10.

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Programma Cultuuromslag Wajong

Het Programma Cultuuromsla g Wajong (PCW) is een initiatief van het ministerie
van SZW en het ministerie werkt hierin samen met OCW, VWS, J&G en het UWV.
Het doel is een bijdrage te leveren aan een verandering in het denken en doen
van Wajongeren en hun omgeving, werkgevers en professionals in de uitvoering.
Het programma sluit aan bij de voorgestelde verandering in regelgeving in de
Wajong. Verwacht wordt dat het nieuwe wetsvoorstel in januari 2010 ingevoerd
zal worden. De veranderingen in de regelgeving leggen de nadruk op de kansen
en mogelijkheden van de Wajongeren in plaats van op hun beperkingen. Het
programma ondersteunt de introductie van de nieuwe wetgeving en concentreert
zich daarom op de preventieve fase en op de nieuwe instroom in de Wajong. Het
gaat hier dus niet alleen om Wajongeren maar ook om jongeren die mogelijk in de
toekomst zouden kunnen instromen.
PCW wil vooral initiatieven/activiteiten aanjagen en ondersteunen die vervolgens
door betrokkenen zelf worden voortgezet. Ook stimuleert PCW bij de acties
betrokkenheid van de jongeren zelf.
Om inzicht te krijgen in de doelgroepen is een kwalitatieve verkenning uitgevoerd
naar de attitudes ten aanzien van participatiemogelijkheden van jongeren met
beperking. Deze attitudes zijn in beeld gebracht bij verschillende betrokkenen als
jongeren en hun ouders, werkgevers en collega’s, re-integratie, zorg en
onderwijs. De resultaten zijn de basis geweest voor het opstellen van het
activiteitenplan.
Zowel het activiteitenplan als de verkenning zijn beschikbaar op:
www.ikkan.nl/wajong-wsw/documenten

Pagina 9 van 21

Het Programma Cultuuromslag Wajong werkt nauw samen met het kenniscentrum
Crossover en met het UWV, de uitvoerder van de Wajong. Daarnaast onderkent
het Programma dat er b ij het activeren van Wajongers ook samenwerkingsrelaties
met gemeenten aan de orde zijn: werkpleinen, WMO, werkgeversbenadering,
jeugdloketten e.d.
PCW heeft daarom gezocht naar een gemeente die geïnteresseerd is in het bij
elkaar brengen van professionals op de gebieden van werk, (jeugd)zorg,
maatschappelijke ondersteuning en onderwijs.
PCW wil graag met de betrokkenen binnen die gemeente bezien welke bijdrage
het programma kan leveren om een houding gericht op samenwerking en
participatie te bevorderen en de resultaten van deze activiteiten verspreiden. In
de gemeente Helmond zijn de eerste stappen al gezet voor een programma. PCW
overweegt nog om dergelijke acties in een tweede gemeente te ondernemen.

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

De resultaten van het activiteitenplan worden vers preid via de IKKAN campagne
op www.ikkan.nl/wajong-wsw. Vijfmaal per jaar verschijnt een nieuwsbrief van
het programma. Aanmelden voor deze nieuwsbrief kan op: www.ikkan.nl/wajongwsw/nieuwsbrief. De eerder verschenen nieuwsbrieven zijn te vinden onder
documenten op de website.

11.

Participatiebudget: aanpassing reserveringsregeling en uitstel
marktwerking educatieonderdeel

Aanpassing Reserveringsregeling 2009 Participatiebudget
Ter dekking van de ombuigingen op de re-integratie heeft het kabinet onder meer
besloten tot aanpassing van de reserveringsregeling 2009 van het
Participatiebudget. De beoogde wijziging houdt in dat het reserveringspercentage
in 2009 van 60% wordt verlaagd naar 25% en voor de G31-gemeenten van 75%
naar 31,25%. Deze percentages gelden ook voor het deel dat gemeenten in een
jaar maximaal kunnen uitgeven als voorschot op het nog toe te kennen
participatie budget voor het daaropvolgende jaar. Voor de reservering van (en het
nemen van een voorschot op) het budget ingaande het jaar 2010 geldt voor alle
gemeenten het uniforme percentage van 25%.
Uitstel marktwerking educatieonderdeel Participatiebudget
Het kabinet heeft besloten o m de marktwerking voor de educatiemiddelen uit te
stellen: tot en met 2012 geldt dan nog dat de middelen voor educatie moeten
worden besteed aan bij regionale opleidingencentra (roc’s) ingekochte educatieopleidingen. Met ingang van 2013 komen zowel de oormerking op educatie als de
bestedingsverplichting te vervallen.
Staatssecretaris Bijsterveldt van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft de
gemeenten op 15 september een brief gestuurd over de noodzaak en de gevolgen
van het uitstel. Ook wordt hierin gewezen op de uitzonderingsbepaling die geldt
voor contracten die vóór 15 september 2009 zijn afgesloten.

12.

Statistiek Re-integratie Gemeenten

Begin juli hebben alle gemeenten een aanschrijving van het Centraal Bureau voor
de Statistiek ontvangen voor het aanleveren van de benodigde data voor de
Statistiek Re -integratie Gemeenten (SRG). Dit betekent dat voor het eerst ook
gegevens zullen worden gevraagd over de per 1 januari 2009 ingevoerde
uitbreidingen van de SRG. Het vaststellen van de individuele afstand tot de
Pagina 10 van 21

arbeidsmarkt ofwel de re -integratiepositie van de personen met een traject vormt
hiervan het voornaamste bestanddeel.
SZW hecht zeer aan een tijdige en een volledige aanlevering van de benodigde
gegevens. Deze worden gebruikt voor het opstellen e n verantwoorden van het re integratiebeleid. De toevoeging van re -integratieposities is toegezegd aan de
Tweede Kamer en toegelicht in het vorig jaar door de bewindslieden van SZW aan
het parlement toegestuurde Plan van Aanpak re -integratie (Kamerstuk 28719, nr.
60). Ik wil de gemeenten die de gegevens nog niet aan het CBS hebben geleverd
verzoeken dit zo snel mogelijk alsnog te doen.

13.

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Maatwerk bij handhaving van re-integratie afspraken

Op 29 april jl. heeft de Inspectie Werk en Inkomen (IWI) het onderzoeks rapport
“Maatwerk bij handhaving van re -integratieafspraken” uitgebracht. Kernvraag van
het onderzoek is of er in de wet- en regelgeving van de Werkloosheidswet en de
Wet werk en bijstand voldoende beleidsruimte is om te kunnen differentiëren bij
de inzet van handhavingsinstrumenten op het terrein van re-integratie.
Uit het onderzoek komt als beeld dat de gemeentelijke uitvoerders menen dat de
WWB en het gemeentelijke uitvoeringsbeleid voldoende ruimte bieden om
maatwerk te kunnen toepassen als het gaat om het opleggen van sancties in
geval de re-integratieplicht niet of onvoldoende wordt nagekomen.
UWV medewerkers hebben de wens geuit om ook in formele zin een schriftelijke
waarschuwing in combinatie met een zware maatregel van kortere duur te kunnen
geven.
IWI pleit er voor om de kwaliteit van de beslissingen van gemeenten te
verbeteren door maatwerk-beslissingen te documenteren en te registreren. Hierbij
wil ik u dan ook oproepen om voornoemde aanbeveling expliciet in uw werkproces
op te nemen en in de uitvoering toe te passen.
Meer informatie over het onderzoek kunt u vinden op de website
http://www.iwiweb.nl

14.

Gelijke behandeling bij de arbeidsbemiddeling

Recentelijk heeft de Commissie gelijke behandeling onderzoek gedaan naar een
arbeidsbemiddelingsinstantie die bij haar werkzaamheden uitgangspunten zou
hanteren die in strijd zijn met de gelijke behandelingswetgeving. De instantie
bleek namelijk bereid rekening te houden met onderscheidmakende wensen van
werkgevers. Uit het onderzoek kwam naar voren dat bij de arbeidsbemiddeling de
vraag van de werkgever centraal werd gesteld, ook als dit tot onderscheid op
grond van ras of ongerechtvaardigd onderscheid op grond van leeftijd leidde bij
de selectie van kandidaten. Ik acht een dergelijke werkwijze niet acceptabel. Ook
partijen in de uitvoering van de sociale zekerheid zijn gehouden aan wet- en
regelgeving op het gebied van gelijke behandeling. Ik heb de direct betrokkenen
daarom verzocht om hun werkwijze op de kortst mogelijke termijn in
overeenstemming te brengen met hetgeen wettelijk bepaald is. Ook overige
arbeidsbemiddelingsinstanties verzoek ik nadrukkelijk om bij hun selectie -en
bemiddelingsactiviteiten de gelijke behandelingswetgeving na te leven en om hun
medewerkers zo nodig door middel van scholing en training op de hoogte te
brengen van de geldende regelgeving.

Pagina 11 van 21

15.

Sluitende aanpak nazorg voor ex-gedetineerden

De uitstroom naar betaalde arbeid voor ex-gedetineerden wordt als een belangrijk
middel gezien om recidive te voorkomen en om zelfstandig te kunnen
functioneren en participeren. Gemeenten spelen een belangrijke rol bij de nazorg
van ex-gedetineerden en een goede samenwerking tussen gemeenten, UWVWerkbedrijf en penitentiaire inrichtingen is essentieel om de kansen voor exgedetineerde burgers op het vinden van betaald werk te verhogen.

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Het doet mij genoegen dat de VNG en Staatssecretaris Albayrak van Justitie een
samenwerkingsmodel hebben ondertekend waarmee de nazorg voor exgedetineerden wordt versterkt. In het model zijn - op hoofdlijnen - taken,
ambities en verantwoordelijkheden op het gebied van nazorg van gemeenten en
Justitie beschreven. Het model biedt een basis voor een sluitende aanpak nazorg
voor ex-gedetineerden. In het bijzonder zijn ook afspraken gemaakt en ambities
geformuleerd over inkomen na detentie, arbeidstoeleiding en schulden. De aanpak
gaat uit van een integrale en persoonsgerichte benadering. Dat betekent dat bij
deze aanpak naast inkomen, arbeidstoeleiding en schulden ook samenhangend
gekeken wordt naar andere leefgebieden van de ex-gedetineerden, zoals
identiteitspapieren, huisvesting en zorg.
Tevens zijn Justitie en de VNG overeengekomen dat er in 2010 en 2011 €6
miljoen per jaar beschikbaar komt voor de versterking van gemeentelijke taken
op het gebied van nazorg. Deze middelen komen additioneel beschikbaar, naast
de gelden die gemeenten al ontvangen, bijvoorbeeld in het kader van de Wet
Maatschappelijke Opvang en de bij het coalitieakkoord aan het Gemeentefonds
toegevoegde €150 miljoen voor Veiligheid .
In 2010 wordt het Samenwerkingsmodel nazorg lokaal uitgewerkt en
geïmplementeerd. Gemeenten kunnen daarbij, indien gewenst, worden
ondersteund door een implementatieteam.
Het samenwerkingsmodel en de handreiking zijn beschikbaar op de websites van
de VNG en van het Digitaal Platform Aansluiting Nazorg.

16.

Convenanten ‘Kinderen doen mee’

De heer Aboutaleb, mijn ambtsvoorganger, vond het net als ik van belang dat
kinderen gelijke kansen krijgen om hun talenten te o ntplooien, ongeacht het
inkomen van hun ouders. Ook kinderen uit arme gezinnen moeten kunnen
meedoen aan sport, cultuur of andere activiteiten. Het kabinet heeft extra geld
aan gemeenten beschikbaar gesteld voor de bestrijding van armoede bij kinderen
en er zijn afspraken gemaakt met gemeenten in de vorm van convenanten. Op
mijn werkbezoeken heb ik mooie voorbeelden van de inzet van de extra middelen
gezien. In 2008 is met een groot aantal gemeenten een convenant afgesloten.
Aangezien de ambities van Rijk en gemeenten de hele kabinetsperiode betreffen
kunnen gemeenten nog steeds convenanten opstellen.
Tot mijn vreugde kan ik u melden dat recent nog twee gemeenten (Schinnen en
Helmond) een convenant ‘Kinderen doen mee’ hebben ondertekend. De teller
staat hie rmee op 213 convenanten. Ik hoop dat gemeenten die dit nog niet
hebben gedaan dit goede voorbeeld alsnog volgen!
Alle informatie over de convenanten is te vinden op het Gemeenteloket onder de
button ‘Kinderen doen mee’.

Pagina 12 van 21

17.

Europees Jaar van de bestrijding van armoede en sociale
uitsluiting

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Op voorstel van de Europese Commissie is het jaar 2010 uitgeroepen tot het
Europees Jaar van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting (hierna ook:
Europees Jaar). Het Europees Parlement en de Sociale Raad hebben hiermee
ingestemd (besluit 1098/2008/EC, d.d. 22 okt. 2008).
Hierbij wil ik een beroep doen op u om de Nederlandse invulling van het Europees
Jaar tot een succes te maken. Nu we ervoor hebben gekozen het armoede- en
participatiebeleid sterk te decentraliseren, zullen ook de activiteiten in het kader
van het Europees Jaar van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting voor
het grootste deel op het lokale niveau plaatsvinden.
Daarom wil ik u nu, een paar maanden voor de aanvang van het Europees Jaar,
vragen om te investeren in plannen en middelen om ook in uw gemeente
activiteiten ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting te organiseren in het
Europees Jaar.
Volgend jaar wordt een enerverend jaar voor ons allen: de gevolgen van de
financiële crisis zullen duidelijk merkbaar zijn, met een stijgende werkloosheid als
het meest zichtbare gevolg.
En 2010 is ook het jaar van de Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen en het
jaar voorafgaand aan de nationale verkiezingen. Ik verwacht dan ook d at het
thema armoede en schulden veel aandacht zal krijgen.
Het Europees Jaar kan voor een momentum zorgen waardoor partijen binnen én
buiten het gemeentelijk apparaat worden gestimuleerd meer samen te werken bij
het uitvoeren van het armoede- en participatiebeleid. De extra (media) aandacht
voor het armoede- en participatiebeleid kan ook behulpzaam zijn bij het bereiken
van mensen die recht hebben op voorzieningen maar hier nog geen gebruik van
maken.
Vanuit mijn departement zullen een start- en slotconferentie worden
georganiseerd en wordt een subsidieregeling opengesteld voor maatschappelijke
organisaties. Het Agentschap SZW zal de uitvoering van de Nederlandse nationale
activiteiten op zich nemen. Nadere informatie vindt u op www.agentschapszw.nl
onder de kop Regelingen: Europees Jaar van de bestrijding van armoede en
sociale uitsluiting.
Tijdens de landelijke startconferentie op donderdagmiddag 4 februari 2010 zullen
we de plannen verder presenteren. Alle wethouders Sociale Zaken ontvangen
hiervoor een uitnodiging. Noteer deze conferentie alvast in uw agenda alstublieft!

18.

Beveiliging van klantgegevens in het kader van Suwinet (zie
bijlage 18)

Gemeenten, UWV en het WERKbedrijf maken massaal gebruik van elkaars
klantgegevens en van externe bronnen zoals GBA en RDW. Ze doen dit vooral
door het raadplegen van het Digitaal Klantdossier (DKD) via Suwinet-Inkijk. Het
gebruik van Suwinet is slechts toegestaan onder strikte voorwaarden.
Zorgvuldig gebruik van gegevens waarborgt de privacy van de burger. Deze moet
de overheid kunnen vertrouwen en heeft er recht op te weten wie welke gegevens
verzamelt en waarvoor deze gebruikt worden.

Pagina 13 van 21

Op 4 juni jl. heb ik aan de Tweede Kamer laten weten dat de informatiebeveiliging
rond het gebruik van Suwinet-Inkijk ‘niet op orde is’. Dit blijkt uit een recent
onderzoek van de Inspectie Werk en Inkomen (IWI). Daarbij heb ik een stevige
boodschap meegegeven richting gemeenten die nog geen beveiligingsplan
opgeleverd hebben.
•
•

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

De 89 gemeenten zonder plan zijn eind juni per brief in gebreke gesteld.
Deze gemeenten krijgen vier maanden de tijd om alsnog een beveiligingsplan
in te dienen (tot 24 oktober).
Als na vier maanden nog geen plan is ontvangen, zal ik overwegen een
aanwijzing te geven. Dit kan betekenen dat op kosten van de gemeente een
externe partij wordt ingeschakeld om de beveiliging van SUWI-net bij de
gemeente goed te regelen.

•

De brief aan de 89 gemeenten heeft enkele vragen opgeroepen, waarvan de
antwoorden op het Gemeenteloket zijn gepubliceerd:
www.gemeenteloket.szw.nl/index.cfm?fuseaction=dsp_document&link_id=173002
In bijlage 18 vindt u meer informatie over de resultaten van het IWI-onderzoek.
Tevens is hier vermeld welke ondersteuning u kunt krijgen bij het opstellen van
een goed beveiligingsplan en bij het verbeteren van uw beveiligingsniveau.

19.

Integrale Rapportage Handhaving 2008

Op 3 september 2009 is de Integrale Rapportage Handhaving 2008 aan de
Tweede Kamer aangeboden. De rapportage wordt in het najaar in gedrukte vorm
aangeboden aan alle gemeenten.
In de rapportage wordt onder andere vermeld langs welke weg het Ministerie van
SZW heeft toegewerkt naar het vaststellen van de nalevingsniveaus van de
voornaamste verplichtingen in de SZW-regelgeving.
Het eerste kengetal voor de sociale zekerheidsregelingen dat voor de begroting
2010 van SZW beschikbaar is gekomen, is de naleving van de plicht tot melding
van inkomen uit arbeid (WW, WAO/WIA, ANW en WWB). Dit kengetal wordt voor
de desbetreffende regelingen berekend op basis van de in de
uitkeringsadministraties beschikbare gegevens over witte en zwarte fraude door
uitkeringsgerechtigden en de uit de CBS-onderzoeken beschikbare aanvullende
informatie over zwart werk door deze categorieën uitkeringsgerechtigden in de
afgelopen 12 maanden, afgezet tegen de totale uitkeringspopulatie in de
desbetreffende regeling.
Hieronder is het resulterende kengetal voor de WWB weergegeven.
Wet
WWB

Nalevingsniveau
93%

Witte fraude
4,0%

Zwart werk
2,9%

Het percentage witte + zwarte fraude in de WWB (6,9%) is laag, ook als er
rekening mee wordt gehouden dat het percentage overtreders de mensen zijn die
op enig moment in de afgelopen twaalf maanden een overtreding hebben begaan.
Het is dus niet zo dat 6,9% permanent in overtreding is. Het totale bedrag aan
geconstateerde uitkeringsfraude WWB (inkomen, vermogen en huishouden) was
in 2008: € 111 miljoen op een totaal uitkeringsbedrag van ongeveer 5 miljard
(ruim 2%). Ook dat is laag.
Pagina 14 van 21

Het tweede kengetal voor de sociale zekerheidsregelingen dat voor de begroting
2010 beschikbaar is gekomen, is de naleving van de plicht tot melding van het
voeren van een gezamenlijke huishouding (AOW, ANW en WWB). Bij de
berekening van dit kengetal voor de drie regelingen lagen twee alternatieve
manieren van berekening voor. Uit een oogpunt van onderlinge vergelijkbaarheid
tussen de nalevingsniveaus van de drie regelingen is gekozen voor de volgende
berekening: het totale aantal uitkeringsgerechtigden dat de verplichting tot
melding van samenwoning niet overtreedt afgezet tegen de totale
uitkeringspopulatie voor de regeling. Het nalevingsniveau WWB is 99,8%.

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Het percentage ‘naleving melden samenwoning’ (99,8%) is hoog, maar dat is o.a.
een gevolg van het feit dat het percentage overtreders is afgezet tegen de totale
uitkeringspopulatie (alleenstaanden + gehuwden + samenwonenden). Zouden de
overtreders alleen worden afgezet tegen de populatie samenwonenden dan is het
nalevingspercentage 89%. Elf procent overtreders dus. De keuze voor de totale
populatie als referentiegroep is gemaakt vanwege de vergelijkbaarheid met de
Algemene nabestaandenwet. In de Integrale Rapportage Handhaving zijn beide
berekeningswijzen uitgelegd; in de begroting 2010 is 99,8% als kengetal
opgenomen.
De volledige tekst van de Integrale Rapportage Handhaving 2008 zal ook te
vinden zijn op http://www.gemeenteloket.szw.nl bij de officiële publicaties.

20.

‘Erop af: Doen en delen!’ in het kort (zie bijlage 20)

In het kader van het Innovatieprogramma Werk en Bijstand (IPW) heeft het
Ministerie van SZW IPW-subsidie toegekend aan de VNG voor het project ‘Erop af:
Doen en delen!’. De VNG is in dit project in december 2008 gezamenlijk met
Divosa aan de slag gegaan om gemeenten en andere relevante organisaties
gericht en, desgevraagd, actief te ondersteunen, te stimuleren en te faciliteren bij
de uitvoering en realisatie van de doelstellingen uit het bestuurlijk akkoord,
deelakkoord participatie VNG-SZW.
Het project ‘Erop af: Doen en delen!’ loopt tot 2011. In totaal is er voor het
project 4 miljoen euro beschikbaar gesteld. Tot nu toe zijn er 70 vragen van
gemeenten binnengekomen, zijn er 9 projectvoorstellen gehonoreerd en
ontvangen 45 gemeenten een of andere vorm van ondersteuning. De
ondersteuning aan gemeenten varieert van het organiseren van een workshop of
congres tot financiële ondersteuning aan gemeenten om hun ervaringen te delen
met andere gemeenten.
Daarnaast heeft het projectteam 2 themabijeenkomsten georganiseerd voor en
door gemeenten en staan er nog verschillende bijeenkomsten ingepland voor het
najaar 2009. Voor meer informatie over deelname aan de themabijeenkomsten
(bijv. armoede, gevolgen kredietcrisis) kunt u contact opnemen met het
projectsecretariaat: 070-3738467. U kunt ook een e -mail sturen naar:
Eropafdoenendelen@vng.nl
Werkwijze ‘Erop af: doen en delen’
Stap 1: Bij iedere vraag die u aan het projectteam voorlegt, wordt eerst samen
met u de ondersteuningsvraag helder en concreet gemaakt. Waar loopt u
tegenaan en hoe kan dit volgens u het beste worden opgelost en welke rol ziet u
voor zichzelf weggelegd?

Pagina 15 van 21

Stap 2: Vervolgens wordt bekeken hoe u (uw gemeente) het beste geholpen kan
worden. Is een eenmalig gesprek voldoende, is het noodzakelijk om u in contact
te brengen met een andere gemeente of is er een kort ondersteuningstraject
nodig? Welke instrumenten zijn er al en bieden die een oplossing voor uw vraag of
is het nodig om een project te starten?
Stap 3: Nadat de stappen 1 en 2 zijn afgerond wordt besloten hoe uw
ondersteuningsaanbod eruit komt te zien om tot een oplossing te komen.
Voor meer informatie kunt u terecht op de websites van VNG, Divosa en het
ministerie van SZW.
In bijlage 20 vindt u informatie over een voorbeeld project, het Gilde.

21.

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Grieppandemie

De grieppandemie Nieuwe Influenza A (H1N1), ook bekend als Mexicaanse griep,
kan leiden tot grootschalige uitval van personeel. Het is van belang dat u als
gemeente zich hierop voorbereidt en bijvoorbeeld maatregelen treft waardoor de
uitbetaling van uitkeringen wordt gegarandeerd.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is verantwoordelijk
voor de bestrijding van infectieziekten, waaronder deze griep. Op
www.grieppandemie.nl vindt u alle informatie over het nieuwe griepvirus, of u
kunt bellen naar 0800-1100.
De communicatie met gemeenten inzake de grieppandemie wordt verzorgd door
het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Op
www.minbzk.nl/grieppandemie kunt u onder andere een handleiding
continuïteitsmanagement bij grieppandemie voor decentrale overheden
downloaden.
Ook de VNG biedt gemeenten informatie en ondersteuning. Zo is zij gestart met
een project om gemeenten te stimuleren en te ondersteunen bij het opstellen van
continuïteitsplannen in verband met de grieppandemie. Zie hiervoor www.vng.nl.

22.

Vooraankondiging SZW symposium

Op woensdag 2 december a.s. van 14.00 tot 17.30 uur zal de Directie
Relatiebeheer, Uitvoeringsontwikkeling en Aansturing van het ministerie van SZW
haar jaarlijkse symposium houden op een nog nader te bepalen locatie. Het
symposium heeft als thema ‘Werkzekerheid en crisisbestendigheid’ en is bedoeld
voor medewerkers en bestuurders van SUWI-organisaties en gemeenten en voor
werkgevers. Noteer deze datum alvast in uw agenda!

~~~~~~~~~~~~~~

Pagina 16 van 21

Wilt u de Verzamelbrief in het vervolg digitaal ontvangen, stuur dan een e -mail
met uw naam, gemeente, functie en e-mailadres naar Verzamelbrief@minszw.nl.
Voor vragen met betrekking tot de inhoud van de Verzamelbrief kunt u een e -mail
sturen naar gemeenteloket@minszw.nl.
De reeds verschenen Verzamelbrieven zijn ook te vinden op het Gemeenteloket,
http://www.gemeenteloket.szw.nl

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Met vriendelijke groet,
de Staatssecretaris van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid,

J. Klijnsma

Pagina 17 van 21

Bijlagen

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Verzamelbrief sept./okt. 2009

Het nummer van de bijlage verwijst naar het bijbehorende item in de
Verzamelbrief.
Bijlage 18

Beveiliging van klantgegevens in het kader van Suwinet

Bijlage 20

‘Erop a f: Doen en delen!’ in het kort

Pagina 18 van 21

Bijlage 18

Beveiliging van klantgegevens in het kader van Suwinet

Wat heeft de Inspectie vastgesteld?

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

De IWI geeft aan het volgende te hebben aangetroffen:
A. Beveiligingsplan

•

Per 1 januari 2009 ontbrak bij 22% van de gemeenten het verplichte
informatiebeveiligingsplan.

•

‘Vrijwel geen enkel beveiligingsplan’ van gemeenten haalt het door de
Inspectie Werk en Inkomen gehanteerde minimum kwaliteitsniveau.

B. Organisatie van privacy en beveiliging

•

Taken en verantwoordelijkheden zijn meestal wel beschreven maar zijn in
de praktijk ‘onvoldoende belegd en gescheiden’.

•

De security-officer, indien benoemd en aanwezig, heeft ‘veelal
onvoldoende materiekennis’.

C. Autorisaties

•

Medewerkers mogen alleen gegevens zien die zij nodig hebben voor hun
specifieke wettelijke taak. Autorisaties voor het gebruik van Suwinet
worden echter ‘breed toegekend’. Meer dan de helft van de gemeenten
‘kent geen spreiding in de verdeling van autorisaties’.

•

De autorisaties worden slecht onderhouden. Zo vindt een periodieke
beoordeling ‘vrijwel niet plaats’ en ‘gemeenten zijn weinig actief in het
opschonen van gebruikersaccounts’.

D. Herkennen beveiligingsincidenten

•

Er vindt bij gemeenten ‘in de regel geen monitoring plaats van het gebruik
van Suwinet-Inkijk’ (via logfiles) en ‘ongeautoriseerde toegangspogingen‘
worden vrijwel niet gedetecteerd door het management.

Informatiebeveiliging: meer dan een plan!
Burgers willen er op kunnen vertrouwen dat hun gegevens bij u in veilige handen
zijn en niet op straat komen te liggen. Een goed beveiligingsplan voor uw
gemeente is dan ook de minimumvereiste. Formeel voldoet u dan aan de regels,
maar daarmee is de beveiliging in uw gemeente nog niet geregeld. In het kader
van Suwinet en het Digitaal Klantdossier zijn een aantal ketenafspraken gemaakt
over de wijze van beveiliging en de transparantie over de kwaliteit van de
beveiliging.
Voor een goede informatiebeveiliging is een goede Privacy & Beveiligings-analyse
noodzakelijk, een plan dat daarop gebaseerd is, borging in de organisatie
(implementatie waaronder het regelen van de juiste autorisaties), en controle op
het gebruik.
Dit geldt niet alleen voor de 89 gemeenten die zijn aangeschreven, maar ook voor
vele andere gemeenten die mogelijk nog een kwaliteitsslag ten aanzien van de
informatiebeveiliging kunnen maken.
Daarbij kunnen het BKWI, het CP-ICT Inwonerszaken en het Inlichtingenbureau u
de volgende ondersteuning bieden:

Pagina 19 van 21

Online ondersteuning
Op de websites van BKWI en op www.operatiedkd2.nl vindt u handreikingen en
nuttige tips voor het opstellen van een beveiligingsplan, de organisatie van
privacy en beveiliging, het verstrekken en beheren van autorisaties en het
herkennen van beveiligingsincidenten:
•

Operatie DKD2 / Website CP-ICT:
http://www.operatiedkd2.nl/1556/operatie -dkd2/aanpak/wij-willendigitale-klantinformatie-juist-actueel-en-veilig-beschikbaarstellen/ambitie-informatiebeveiliging-op-orde-krijgen.html

•

Website BKWI:
http://www.bkwi.nl/fileadmin/informatiebeveiligingsplan/index.php

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Gericht advies
De regiocoaches van het CP en accountmanagers van het BKWI en
Inlichtingenbureau kunnen u gericht adviseren. Bent u door de staatssecretaris
aangeschreven of wilt u uw beveiligingsniveau verbeteren, dan kunt u contact met
hen opnemen. Wilt u weten wie uw regiocoach is, kijk dan op operatie dkd2 onder
het tabblad coach.

Pagina 20 van 21

Bijlage 20

‘Erop af: Doen en delen!’ in het kort

Voorbeeld project: Vergroot uw professionaliteit met het Gilde

Onze referentie
RUA/RB/2009/20426

Via het Gildeproject kunnen gemeenten hun professioneel en effectief handelen in
de sociale zekerheid vergroten. Een groep klantmanagers gaat samen een project
of werkwijze beschrijven. De centrale vraag daarbij is: Wat werkt?
Klantmanagers worden in vier workshops door onafhankelijke begeleiders
uitgedaagd een project vast te leggen en er gestructureerd over na te denken. Ze
doorlopen een aantal stadia via speciaal ingerichte, kennisgerichte
intervisiebijeenkomsten. Deze werkwijze leidt tot groot enthousiasme bij de
professionals die aan de lokale workshops meedoen.
Het is een de uitdaging om samen vast te stellen en te onderbouwen wat nu echt
effectief is. Bovendien leiden de workshops tot een kennisproduct waar je echt
mee aan de slag kunt.
Stap 1
In de eerste workshop delen klantmanagers hun kennis. Deze kennis wordt
systematisch beschreven met behulp van een vooraf ontwikkeld format. Het
resultaat is een beschrijving met probleemanalyse, benaderwijze en aanpak voor
een welomschreven klantgroep.
Stap 2
Een inhoudelijk deskundige voorziet de beschreven aanpak van een theoretische
onderbouwing. De effectiviteit van de aanpak wordt beoordeeld op basis van
ondersteunend bewijs, aangedragen uit andere, al onderzochte interventies.
Daarna gaat men bekijken hoe onderzocht kan worden of het aannemelijk is dat
de interventie in de praktijk werkt.
Stap 3
Een onafhankelijk onderzoeker bekijkt in welke mate de als werkende
bestanddelen veronderstelde onderdelen van de interventie een bijdrage leveren
aan het resultaat. Hij vergelijkt daarvoor interventies gericht op eenzelfde
doelgroep op verschillende loca ties (bovenlokaal). Dit leidt tot verschillende
scenario’s voor klanttyperingen, probleemanalyse, benaderwijze en methodisch
handelen.
Voorbeeld Gildeproject: ExIT Feijenoord
ExIT Feijenoord is een Rotterdams project van het Gilde. ExIT is een intern reintegratieproject voor klanten met meervoudige problematiek en enig uitzicht op
uitstroom naar betaald werk. Het project draait zo goed dat de gemeente
Rotterdam besloot het project op alle vijf de werkpleinen in Rotterdam te
introduceren. Het Gilde heeft de werkwijze vastgelegd voor de overdracht naar
ExIT-teams op andere werkpleinen.
Meer weten over het Gilde?
Voor meer informatie over het Gilde kunt u contact opnemen met het
projectsecretariaat van Erop af: Doen en delen!

Pagina 21 van 21