1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

36 303 (R2179)

Verdrag inzake samenwerking en wederzijdse
administratieve bijstand in douanezaken tussen
het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek
Panama; Panama-Stad, 28 april 2021

A/ Nr. 1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
13 februari 2023.

Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal

De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke
goedkeuring van de Staten-Generaal wordt
onderworpen kan door of namens een van de
Kamers of door ten minste vijftien leden van
de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de
Tweede Kamer of door de Gevolmachtigde
Ministers van Aruba, Curaçao en Sint Maarten
te kennen worden gegeven uiterlijk op
15 maart 2023.

Den Haag, 31 januari 2023
Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste en derde lid, en artikel 5,
eerste en tweede lid, van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking
verdragen, de Raad van State van het Koninkrijk gehoord, heb ik de eer u
hierbij ter stilzwijgende goedkeuring over te leggen het op 28 april 2021 te
Panama-Stad tot stand gekomen Verdrag inzake samenwerking en
wederzijdse administratieve bijstand in douanezaken tussen het Koninkrijk
der Nederlanden en de Republiek Panama (Trb. 2021, nr. 72).
Een toelichtende nota bij het verdrag treft u eveneens hierbij aan.
De goedkeuring wordt voor het gehele Koninkrijk gevraagd.
Aan de Gouverneurs van Aruba, Curaçao en van Sint Maarten is verzocht
hogergenoemde stukken op 13 februari 2023 over te leggen aan de Staten
van Aruba, Curaçao en van Sint Maarten.
De Gevolmachtigde Ministers van Aruba, Curaçao en van Sint Maarten
zijn van deze overlegging in kennis gesteld.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

kst-36303-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Staten-Generaal, vergaderjaar 2022–2023, 36 303 (R2179), nr. 1

1

TOELICHTENDE NOTA
1. Algemeen
Eind 2019 hebben afrondende besprekingen plaatsgevonden over een
verdrag inzake samenwerking en wederzijdse administratieve bijstand in
douanezaken tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek
Panama (hierna: «het Verdrag»). Tijdens deze besprekingen werd tussen
de delegaties van het Koninkrijk der Nederlanden en van de Republiek
Panama overeenstemming bereikt over de verdragstekst.
Voor een effectief douaneoptreden en een betere bestrijding van
internationale fraude is het nodig te komen tot een versterkte samenwerking tussen de douaneadministraties van de landen binnen het
Koninkrijk en Panama. Het onderhavige verdrag beoogt een bilateraal
kader te scheppen waarbinnen de nauwere samenwerking gestalte kan
krijgen. Het Verdrag biedt de douanediensten van het Koninkrijk de
mogelijkheid om essentiële informatie uit te wisselen met de douane van
Panama.
Het Verdrag dient enerzijds om fraude met betrekking tot de douanerechten («klassieke» smokkel) te bestrijden en ter bestrijding van
ontduiking van (andere) belastingen bij invoer en ter bestrijding van
overtredingen van sanitaire en fytosanitaire maatregelen, de geneesmiddelenwetgeving, verboden met betrekkingen tot de in- of uitvoer van
afvalstoffen en van andere verboden en beperkingen bij in- en uitvoer,
zoals drugssmokkel of smokkel van namaakartikelen. Anderzijds kan de
beoogde informatie-uitwisseling ook bijdragen aan een betere informatiepositie en daarmee tot beter risicobeheer waardoor de legitieme handel
kan worden bevorderd.
Wat betreft opzet en bewoordingen is het Verdrag goeddeels gebaseerd
op het modelverdrag dat is ontwikkeld door de Wereld Douane Organisatie (WDO)1. Zoals het internationaal gebruikelijk is om op het gebied
van de verdragen ter voorkoming van dubbele belasting het modelverdrag van de Organisatie voor Economische Samenwerking en
Ontwikkeling (OESO) tot uitgangspunt te nemen voor de onderhandelingen, zo wordt dit WDO-modelverdrag als basis gebruikt voor bilaterale
verdragen inzake wederzijdse administratieve bijstand in douanezaken.
Het Verdrag regelt nauwkeurig tot hoever de samenwerking tussen de
douaneadministraties strekt en beperkt zich daarbij tot de maatregelen die
voor een doeltreffende samenwerking noodzakelijk zijn.
Het Verdrag ziet alleen op de administratieve samenwerking tussen
douaneautoriteiten en bestrijkt niet het terrein van de tussen rechterlijke
autoriteiten te verlenen internationale rechtshulp in
Naar het oordeel van de regering bevat één artikel van het Verdrag
eenieder verbindende bepalingen in de zin van de artikelen 93 en 94
Grondwet, die aan de burger rechtstreeks rechten toekennen of plichten
opleggen. Het betreft artikel 2, vijfde lid, dat bepaalt dat door personen
geen recht aan het Verdrag kan worden ontleend om de informatieuitwisseling te beletten.
2. Gegevensbescherming
De Europese regelgeving over de bescherming van persoonsgegevens in
de EU is in 2018 gewijzigd. Met ingang van 25 mei 2018 is Verordening
(EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016
betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de
verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van
1

http://www.wcoomd.org/en/topics/enforcement-and-compliance/instruments-and-tools/~/
media/DFAAF3B7943E4A53B12475C7CE54D8BD.ash

Staten-Generaal, vergaderjaar 2022–2023, 36 303 (R2179), nr. 1

2

die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming, hierna: AVG) (PbEU 2016, L 119) rechtstreeks van toepassing in de EU-lidstaten. In Nederland zijn nadere regels
gesteld in de Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming. (Stb. 2018, nr. 144).
De AVG kent twee basisprincipes in relatie tot internationale gegevensuitwisseling: er moet een juridische grondslag zijn voor de gegevensuitwisseling en de betrokken partijen zijn verplicht om passende waarborgen
te bieden ter bescherming van persoonsgegevens. Uitgangspunt is dat
persoonsgegevens slechts worden doorgegeven naar een land buiten de
Europese Unie indien dat land een passend beschermingsniveau
waarborgt.
Verder is de Richtlijn (EU) 2016/680 van het Europees Parlement en de
Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke
personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door
bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de
opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging
van straffen, en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot
intrekking van Kaderbesluit 2008/977/JBZ van de Raad (PbEU 2016, L 119)
van belang. In Nederland is deze richtlijn omgezet in de Wet tot wijziging
van de Wet politiegegevens en de Wet justitiële en strafvorderlijke
gegevens. (Stb. 2018, nr. 401).
Deze nieuwe wet- en regelgeving was aanleiding voor het Koninkrijk om
de wijze waarop de gegevensbescherming wordt geregeld in douaneverdragen te wijzigen. Voorheen werd er bij douaneverdragen een bijlage
opgenomen met de belangrijkste beginselen van bescherming van
persoonsgegevens waaraan Partijen zich dienden te houden. De
gegevensbescherming is nu geregeld in artikel 16 van het Verdrag. In het
vierde lid van dat artikel wordt bepaald dat op basis van het Verdrag
verstrekte persoonsgegevens ten minste beschermd dienen te worden
overeenkomstig het niveau van bescherming voorzien in de wet- en
regelgeving van het verstrekkende land. In Panama zijn de algemene
principes van gegevensbescherming in de Grondwet vastgelegd, zoals het
recht op bescherming van persoonlijke communicatie en het recht tot
toegang van gegevens in databanken. De Panamese wetgeving over de
bescherming van persoonsgegevens is uitgewerkt in wet nr. 81 uit 2019
die in werking is getreden in maart 2021. In deze wet is toestemming de
basis voor het gebruik van gegevens (met daarop geformuleerde
uitzonderingen). Wet nr. 81 omvat onder meer het recht op toegang tot
data, recht op rectificatie, het recht op het wissen van gegevens en het
recht op bezwaar tegen gegevensgebruik, in het Spaans ook bekend als
Derechos ARCO (Aceso, Rectificacion, Cancelacion, Oposicion). Afgezien
van het beschermingsniveau in Panama is de uitwisseling van gegevens
onder omstandigheden ook toegestaan indien deze uitwisseling noodzakelijk is vanwege gewichtige redenen van algemeen belang waaronder de
gegevensuitwisseling tussen douanediensten met het oog op de aanpak
van belastingontduiking en -ontwijking of bescherming van de bevolking
tegen schadelijke goederen. Hierdoor zullen persoonsgegevens die door
Nederland worden verstrekt op basis van het Verdrag in Panama een
beschermingsniveau genieten dat ten minste gelijk is aan dat in
Nederland en in de Europese Unie.
Partijen stellen elkaar vóór inwerkingtreding op de hoogte van alle
relevante nationale wet- en regelgeving. Pas daarna kan uitwisseling van
persoonsgegevens op basis van het Verdrag plaatsvinden. In geval van
latere wijzigingen van deze wet- en regelgeving zullen Partijen elkaar over
de inhoud van die wijzigingen informeren.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2022–2023, 36 303 (R2179), nr. 1

3

3. Europese Unie
Het Verdrag heeft mede tot gevolg dat het in Europa gelegen deel van het
Koninkrijk nog doelmatiger de verplichtingen die de EU oplegt, kan
uitvoeren in overeenstemming met het Unierecht. In dit kader is ook de op
29 juni 2012 te Tegucigalpa tot stand gekomen Overeenkomst waarbij een
associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Unie en haar
lidstaten, enerzijds, en Midden-Amerika, anderzijds (Trb. 2012, nr. 163)
relevant. In bijlage III bij die Overeenkomst is de administratieve samenwerking tussen douaneautoriteiten geregeld. Het onderhavige Verdrag
staat niet in de weg aan de verplichtingen die daaruit voortvloeien. Dit
volgt uit artikel 2 van het Verdrag.
Het Caribische deel van het Koninkrijk (Bonaire, Sint Eustatius en Saba,
alsmede de landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten) maakt geen deel uit
van de Europese Unie. Wel is op het Caribische deel van het Koninkrijk
een associatieregeling van toepassing die gestoeld is op het vierde deel
van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).
Uit die bepalingen vloeit voort dat met sommige niet-Europese landen en
gebieden welke bijzondere betrekkingen onderhouden met Denemarken,
Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk een associatieregeling
met de Europese Unie in het leven is geroepen. Het doel van de associatieregeling is het bevorderen van de economische en sociale ontwikkeling
van deze landen en gebieden en de totstandbrenging van nauwe
economische betrekkingen tussen hen en de Europese Unie in haar
geheel. Het raamwerk voor de associatieregeling staat omschreven in het
vierde deel van het VWEU en is nader uitgewerkt in Besluit 2013/755 van
de Raad van 25 november 2013 betreffende de associatie van de landen
en gebieden overzee met de Europese Unie.
4. Artikelsgewijze toelichting
Artikel 1 (Begripsomschrijvingen)
Onder de term «douaneadministratie» wordt verstaan de centrale
nationale administratieve autoriteit welke belast is met de uitvoering van
de regelingen waarop de in het Verdrag omschreven samenwerking
betrekking heeft. De Nederlandse diensten die in de eerste plaats in
aanmerking komen voor samenwerking in de zin van het Verdrag zijn de
Douane, de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en de Inspectie Leefomgeving
en Transport (ILT). Ook andere diensten met specifieke controletaken
kunnen bij de samenwerking in het kader van het Verdrag betrokken zijn.
Omwille van de duidelijkheid naar de verdragspartner en om het gevaar
van versnippering van het aantal aanspreekpunten in het in Europa
gelegen deel van het Koninkrijk tegen te gaan, zal het Douane Informatie
Centrum (DIC) te Rotterdam worden aangewezen als centraal
aanspreekpunt. Het DIC geldt ook als aanspreekpunt voor Caribisch
Nederland (Bonaire, Sint Eustatius en Saba).
Voor de Caribische landen van het Koninkrijk (Aruba, Curaçao en Sint
Maarten) geldt ook dat diverse instanties, belast met de tenuitvoerlegging
van de douanewetgeving, bij samenwerking in het kader van het Verdrag
betrokken kunnen worden. Voor Aruba zal de Directeur van het Departement der Invoerrechten en Accijnzen worden aangewezen als centraal
aanspreekpunt, voor Curaçao de Douane Curaçao en voor Sint Maarten de
Dienst Douane ressorterend onder het Ministerie van Justitie.
Het begrip «douanewetgeving» heeft, evenals het begrip «douaneadministratie», in het Verdrag een ruimere betekenis dan die welke daaraan in
het algemeen wordt toegekend. Onder de werking van het Verdrag vallen
ten gevolge van deze definitie in ruime zin van de term «douanewet-

Staten-Generaal, vergaderjaar 2022–2023, 36 303 (R2179), nr. 1

4

geving» regelingen inzake de in-, uit- en doorvoer van goederen,
hoofdzakelijk betreffende:
a. douanerechten alsmede omzetbelasting en accijnzen geheven ter
zake van de invoer;
b. belastingen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid
en landbouwrestituties;
c. anti-dumpingrechten;
d. verboden, beperkingen en controlemaatregelen inzake het grensoverschrijdende goederenverkeer ter bescherming van financiële,
economische (landbouweconomische daaronder begrepen),
culturele, veterinaire en fytosanitaire belangen en ter bescherming
van de veiligheid van de internationale logistieke keten, de openbare
orde, de volksgezondheid en het milieu.
Bij de begripsomschrijvingen van artikel 1 is voorts een definitie van
persoonsgegevens opgenomen, die overeenkomt met de definitie in de
algemene verordening gegevensbescherming. De overige definities
betreffen termen die in het onderhavige verdrag regelmatig worden
gebruikt.
Artikel 2 (Reikwijdte van het Verdrag)
Dit artikel omschrijft het kader waarbinnen de administratieve bijstand
wordt verleend, zowel vanuit nationaal perspectief als in internationaal
verband. Wat dit laatste betreft, moet voor Nederland met name worden
gedacht aan verplichtingen uit hoofde van de Europese regelgeving op dit
vlak.
Hier kan in het bijzonder worden verwezen naar Verordening (EG) nr.
515/97 van de Raad van 13 maart 1997 betreffende de wederzijdse
bijstand tussen de administratieve autoriteiten van de lidstaten en de
samenwerking tussen deze autoriteiten en de Commissie met het oog op
de juiste toepassing van de douane- en landbouwvoorschriften (PbEG
1997, L 82). Op basis van artikelen 15 en 18 van deze verordening zijn de
lidstaten verplicht om onder bepaalde omstandigheden informatie door te
geven aan de Europese Commissie en andere lidstaten, ook indien deze
informatie afkomstig is van derde landen. Daarnaast wordt als gevolg van
artikel 2, derde lid, van het Verdrag onder meer rekening gehouden met
(toekomstige) verplichtingen van Nederland op het terrein van de
wederzijdse administratieve bijstand onder verdragen met andere
lidstaten in het kader van de Europese Unie. Daarbij valt te denken aan de
op 18 december 1997 te Brussel tot stand gekomen Overeenkomst
opgesteld op grond van Artikel K.3 van het Verdrag betreffende de
Europese Unie inzake wederzijdse bijstand en samenwerking tussen de
douane-administraties (Trb. 1998, nr. 174, ook wel bekend als Napels II).
Verder bestaan er diverse bilaterale verdragen met andere Europese
landen die door de toetreding van die landen tot de EU aan belang
hebben ingeboet maar onder omstandigheden nog wel toegepast kunnen
worden. De Nederlandse douaneadministratie zal de Panamese
douaneadministratie op de hoogte stellen wanneer zij in Europees kader
informatie doorgegeven verkregen van Panama op basis van dit Verdrag.
De praktische uitvoering van de bijstand zal geschieden in overeenstemming met de wettelijke en administratieve bepalingen van de
verdragsluitende partij die de administratieve bijstand verleent (tweede
lid). Uitdrukkelijk is vastgelegd (vierde lid) dat het Verdrag voorziet in het
verlenen van administratieve bijstand tussen de verdragsluitende Partijen.
Onder administratieve bijstand dient in dit verband doorgaans te worden
verstaan dat de aangezochte douaneadministratie informatie verstrekt ten
behoeve van de verzoekende douaneadministratie. In de regel geschiedt
dit naar aanleiding van een concreet geval waarbij de verzoekende
douaneadministratie bepaalde informatie nodig heeft om een administratief onderzoek te kunnen afronden. Deze informatie kan betrekking

Staten-Generaal, vergaderjaar 2022–2023, 36 303 (R2179), nr. 1

5

hebben op goederen, voorafgaande transacties in de logistieke keten en
op betrokken (rechts)personen.
Indien bijstand dient te worden verleend op grond van een ander
samenwerkingsverdrag tussen beide landen, geeft de aangezochte
administratie aan welk ander verdrag van toepassing zal zijn en welke
andere nationale autoriteiten zich daarmee bezighouden.
Artikel 3 (Informatie ten behoeve van de juiste toepassing van de
douanewetgeving)
Deze bepaling regelt het verlenen van bijstand in de zin van het
verstrekken van informatie ten behoeve van de juiste toepassing van de
douanewetgeving. Het betreft zowel informatie waarvoor een specifiek
verzoek is gedaan door één van de douaneadministraties als uit eigen
beweging verstrekte gegevens, ten behoeve van de juiste toepassing van
de douanewetgeving en met het oog op het voorkomen, onderzoeken en
bestrijden van inbreuken op die wetgeving. De douaneadministraties
zullen elkaar informatie verstrekken met betrekking tot nieuwe controleen opsporingstechnieken, gesignaleerde fraudepatronen en goederen en
personen die zijn gerelateerd aan inbreuken op de douanewetgeving. Ook
het aanleveren van gegevens aan de andere douaneadministratie ten
behoeve van door deze in eigen regie te verrichten risicoanalyses behoort
tot de geboden mogelijkheden tot samenwerking in het kader van het
Verdrag.
Artikel 4 (Informatie over inbreuken op de douanewetgeving)
Partijen informeren elkaar op verzoek of uit eigen beweging over
activiteiten die (kunnen) leiden of hebben geleid tot een inbreuk op de
douanewetgeving op het grondgebied van de andere partij.
In geval van een ernstige aantasting van de economie, de volksgezondheid, inclusief de veiligheid van de internationale goederenketen, of
een ander vitaal belang van Partijen, zal de ene partij onverwijld en op
eigen initiatief de andere partij daarover informeren, indien mogelijk.
Artikel 5 (Informatie over de rechtmatigheid van de in- of uitvoer van
goederen)
Deze bepaling bevat een uitwerking van de algemene bepaling over
uitwisseling van informatie, specifiek met betrekking tot de situatie waarin
geen zekerheid bestaat of goederen op rechtmatige wijze werden in- of
uitgevoerd. De vraag naar de rechtmatigheid van de invoer is in het
bijzonder van belang in die gevallen waarin, afhankelijk van de uitvoer
dan wel de eindbestemming, een gunstige behandeling wordt toegestaan.
Zo kan een verrekening van belasting of een restitutie dan wel een
ontheffing van een uitvoerverbod worden toegepast. Twijfel of goederen
werkelijk naar het andere land zijn uitgevoerd, kan worden weggenomen
wanneer de douaneadministratie van de andere verdragsluitende partij
verklaart dat de goederen op rechtmatige wijze in haar nationale
grondgebied zijn ingevoerd en onder welke douaneregeling zij daar
eventueel zijn gebracht.
Artikel 6 (Automatische informatieverstrekking)
Ingevolge deze bepaling in verbinding met artikel 19 van het Verdrag
kunnen de douaneadministraties afspreken dat zij elkaar informatie op
automatische wijze zullen doen toekomen en onder welke voorwaarden.
Het moet daarbij gaan om gegevens die ook ingevolge een van de andere
informatieartikelen van het Verdrag, al dan niet op verzoek en behoudens
het automatisme bij het verstrekken ervan, zouden mogen worden

Staten-Generaal, vergaderjaar 2022–2023, 36 303 (R2179), nr. 1

6

uitgewisseld. Op dit moment zijn hierover tussen de douaneadministraties
nog geen afspraken gemaakt.
Artikel 7 (Vooraf verstrekken van informatie)
De douaneadministraties kunnen nadere afspraken maken over het
verschaffen van informatie over goederenzendingen voordat deze op het
grondgebied van de andere partij aankomen. Deze afspraken dienen, net
als de afspraken op basis van artikel 6, overeenkomstig artikel 19 van het
Verdrag te worden vastgesteld. Op dit moment zijn hierover tussen de
douaneadministraties nog geen afspraken gemaakt.
Artikel 8 (Technische samenwerking)
De in dit artikel geregelde technische samenwerking voorziet in de
mogelijkheid tot het uitwisselen van ambtenaren in het kader van het
leren van elkaars werkwijzen, kennis en hulpmiddelen alsmede in het
kader van trainings- en opleidingsactiviteiten. De uitwisseling bevordert
de samenwerking van beide douaneadministraties en kan tevens een
positieve bijdrage leveren aan het versoepelen van het vervullen van de
douaneprocedures, risicomanagement en het gebruik van technische
controle-instrumenten alsmede versterking van de bestuurlijke en
administratieve organisatie.
Artikel 9 (Toezicht en informatie)
De bepaling voorziet in de mogelijkheid dat, indien twijfels zijn gerezen
over de legitimiteit van goederenbewegingen naar het grondgebied van
de andere verdragsluitende partij, de aangezochte douaneadministratie
bijzonder toezicht houdt op de daarbij betrokken goederen, opslagplaatsen, vervoermiddelen of personen ten behoeve van de douaneadministratie van de andere verdragsluitende partij.
Artikel 10 (Deskundigen en getuigen)
Op verzoek kan de aangezochte douaneadministratie haar functionarissen
machtigen om ter zake van de uitvoering van de douanewetgeving als
deskundige of getuige te verschijnen in een gerechtelijke of administratieve procedure op het grondgebied van de verzoekende verdragsluitende
partij.
Artikel 11 (Het doen van verzoeken)
Dit artikel regelt bij wie een verzoek om bijstand wordt gedaan en bevat
voorschriften met betrekking tot inhoud en vorm van het verzoek.
Een douaneadministratie zal slechts om originele informatie (zoals
originele documenten) verzoeken indien kopieën niet volstaan. Dergelijke
informatie dient zo spoedig mogelijk te worden teruggezonden. Rechten
van de aangezochte administratie of van derden ter zake worden
geëerbiedigd.
Artikel 12 (Vergaren van informatie)
Op basis van dit artikel stelt de aangezochte douaneadministratie een
onderzoek in, indien zij niet zelf beschikt over de gevraagde informatie.
Het onderzoek kan bijvoorbeeld inhouden dat de Nederlandse douane, om
tegemoet te komen aan een verzoek van de Panamese douane, in
overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en administratieve
bepalingen (conform het gestelde in artikel 2, tweede lid, van het Verdrag)
bij een bedrijf een administratieve controle (boekenonderzoek) verricht.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2022–2023, 36 303 (R2179), nr. 1

7

Artikel 13 (Aanwezigheid van douanefunctionarissen van de verzoekende
administratie op het grondgebied van de aangezochte verdragsluitende
partij)
Dit artikel voorziet in de mogelijkheid van aanwezigheid van douanefunctionarissen op elkaars grondgebied. Vooral als het gaat om onderzoeken
waarin een groot deel van de benodigde gegevens in een bepaalde zaak
zich bevindt in het andere land, bijvoorbeeld bij dubbele facturering of bij
een niet regelmatig beëindigd transport van goederen tussen Panama en
Nederland, kan het onderzoek worden versneld indien functionarissen van
de verzoekende douaneadministratie direct informatie verkrijgen van de
bevoegde eenheden van de aangezochte administratie, dan wel in een
adviserende rol aanwezig zijn bij onderzoeken te verrichten door
functionarissen van de aangezochte douaneadministratie.
Artikel 14 (Aanwezigheid van douanefunctionarissen van de verzoekende
administratie op het grondgebied van de aangezochte verdragsluitende
partij op uitnodiging van de aangezochte partij)
Dit artikel voorziet in de mogelijkheid van de aanwezigheid van douanefunctionarissen van de verzoekende partij op het grondgebied van de
aangezochte partij op verzoek van laatstgenoemde. Daarbij kunnen
beperkingen en voorwaarden worden gesteld door de aangezochte partij.
Artikel 15 (Voorwaarden voor de aanwezigheid van douanefunctionarissen
op het grondgebied van de andere partij)
Dit artikel regelt de voorwaarden waaronder van de mogelijkheid van
aanwezigheid van functionarissen op het grondgebied van de andere
partij gebruik kan worden gemaakt. Zij genieten dezelfde rechtsbescherming als de douanefunctionarissen van de andere partij.
Zolang functionarissen van een douaneadministratie uit hoofde van het
Verdrag aanwezig zijn op het grondgebied van de andere verdragsluitende partij, dienen zij zich steeds als zodanig te kunnen legitimeren.
Artikel 16 (Gebruik, vertrouwelijkheid en bescherming van informatie)
Aangezien de in het Verdrag bedoelde informatie dikwijls van vertrouwelijke aard is, moet worden gewaakt voor misbruik daarvan. Dit artikel
schrijft voor dat op grond van het Verdrag verkregen informatie zeer
zorgvuldig moet worden behandeld.
De verkregen informatie mag door de bevoegde douaneautoriteiten
slechts worden gebruikt voor de doeleinden van het Verdrag. Gebruik van
de informatie voor andere doeleinden of door andere autoriteiten is alleen
toegestaan indien de douaneadministratie die de informatie heeft
verstrekt daarvoor uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven.
Voor een beoogd gebruik in Panama voor strafrechtelijke doeleinden van
door de Nederlandse douaneadministratie verstrekte informatie is steeds
(voorafgaande) toestemming vereist van het bevoegde Openbaar
Ministerie of de bevoegde rechter.
In het land waar de informatie wordt ontvangen, dient deze informatie
vertrouwelijk te worden behandeld. Voorts moet voor deze informatie
aldaar hetzelfde niveau van bescherming gelden als voor soortgelijke
informatie krachtens het nationale recht het geval is.
In het vierde lid van het artikel wordt bepaald dat op basis van het Verdrag
verstrekte persoonsgegevens ten minste beschermd dienen te worden
overeenkomstig het niveau van bescherming voorzien in de wet- en
regelgeving van het verstrekkende land. Hierdoor zullen persoonsgegevens die door Nederland worden verstrekt op basis van het Verdrag in
Panama een beschermingsniveau genieten dat ten minste gelijk is aan dat

Staten-Generaal, vergaderjaar 2022–2023, 36 303 (R2179), nr. 1

8

in Nederland en in de Europese Unie. Partijen stellen elkaar vóór
inwerkingtreding op de hoogte van alle relevante nationale wet- en
regelgeving. Pas daarna kan uitwisseling van persoonsgegevens op basis
van het Verdrag plaatsvinden. In geval van latere wijzigingen van deze
wet- en regelgeving zullen Partijen elkaar over de inhoud van die
wijzigingen informeren.
Artikel 17 (Weigeringsgronden)
Het artikel bevat de gronden waarop het verlenen van bijstand kan
worden geweigerd, afhankelijk kan worden gesteld van het nakomen van
bepaalde voorwaarden of, in voorkomend geval, kan worden uitgesteld.
Nederland zal krachtens dit artikel bijvoorbeeld geen bijstand verlenen als
deze wordt gevraagd ten behoeve van onderzoek in een zaak die hier te
lande al onderwerp is geweest van een strafvervolging. Hetzelfde geldt bij
een nog lopende strafrechtelijke procedure. Informatie wordt niet
verstrekt dan na daartoe verkregen toestemming van de desbetreffende
gerechtelijke autoriteit. Deze autoriteit kan de nodige waarborgen
verlangen om te voorkomen dat de gegevens in het verzoekende land
worden gebruikt om tegen dezelfde verdachte een strafvervolging voor
hetzelfde feit te beginnen. De redenen voor het afzien of uitstellen van het
verlenen van de bijstand dienen aan de andere partij te worden medegedeeld.
Artikel 18 (Kosten)
De douaneadministraties zien in beginsel af van alle vorderingen tot
terugbetaling van de door hen onder het Verdrag gemaakte kosten.
Artikel 19 (Uitvoering en toepassing van het Verdrag)
De douaneadministraties kunnen ter regeling van de praktische aspecten
bij de uitvoering van het Verdrag nadere afspraken maken in de vorm van
een Memorandum van Overeenstemming, dat desgewenst snel kan
worden aangepast.
Artikel 20(Territoriale toepassing)
Het Verdrag zal voor het gehele Koninkrijk gelden. De term «grondgebied»
in dit artikel wordt conform internationaal recht geïnterpreteerd.
Artikel 21 (Regeling van geschillen)
De douaneadministraties proberen er onderling uit te komen indien er
geschillen ontstaan. Indien douaneadministraties hier niet in slagen, is
geschillenbeslechting via diplomatieke kanalen de aangewezen weg.
Artikel 22 (Inwerkingtreding)
Dit artikel bepaalt dat het Verdrag in werking zal treden op de eerste dag
van de tweede maand nadat beide landen elkaar hebben genotificeerd dat
de vereiste nationale procedures zijn doorlopen.
Artikel 23 (Herziening en wijziging)
De verdragsluitende Partijen kunnen op elke gewenst moment op verzoek
van een van de Partijen bijeenkomen voor herziening van het Verdrag.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2022–2023, 36 303 (R2179), nr. 1

9

Artikel 24 (Duur en beëindiging)
Dit artikel bepaalt dat het Verdrag in beginsel voor onbepaalde duur van
kracht is. Iedere verdragsluitende partij heeft de mogelijkheid de andere
partij in te lichten over het voornemen tot opzegging van het Verdrag.
Indien dit aan de orde is, geldt een minimale opzegtermijn van drie
maanden.
5. Koninkrijkspositie
De regeringen van Aruba, Curaçao en Sint Maarten wensen de
medegelding van het Verdrag voor hun land. Voor de uitvoering van het
Verdrag is geen nadere uitvoeringsregelgeving vereist. De bestuurscolleges van Caribisch Nederland zijn niet geraadpleegd over het Verdrag,
aangezien er naar het oordeel van de regering geen sprake is van een
situatie als bedoeld in artikel 209 van de Wet openbare lichamen Bonaire,
Sint Eustatius en Saba of van regelgeving die op de eilanden zal leiden tot
ingrijpende wijzigingen.
De Staatssecretaris van Financiën,
A. de Vries
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

Staten-Generaal, vergaderjaar 2022–2023, 36 303 (R2179), nr. 1

10