Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

159
Vragen van het lid Middendorp (VVD) aan de Staatssecretaris van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht «Overheid lanceert
digitaal paspoort op mobiele telefoon» (ingezonden 8 juli 2019).
Antwoord van Staatssecretaris Knops (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties) (ontvangen 26 september 2019).
Vraag 1
Kent u bovenstaand bericht «Overheid lanceert digitaal paspoort op mobiele
telefoon»?1
Antwoord 1
Dit bericht is mij bekend.
Vraag 2
Welke initiatieven op het gebied van een online identiteit, zoals ook beschreven in het artikel, zijn in ontwikkeling bij de overheid? Kunt u hiervan een
overzicht verstrekken aan de Kamer?
Antwoord 2
De initiatieven omtrent een digitale identiteit bevinden zich in een beginstadium waarbij de focus ligt op experimenteren en leren. In deze fase worden
vooral de technische, maatschappelijke en juridische aspecten onderzocht.
Vanwege het grote belang van betrouwbaarheid, veiligheid, bruikbaarheid en
toegankelijkheid van de middelen die zijn toegestaan in het huidige identiteitsstelsel is er een bindend wettelijk kader. Met dit kader worden de
publieke belangen van burgers en bedrijven, zoals privacy, veiligheid en
betrouwbaarheid, geborgd. Deze wettelijke eisen gelden ook voor experimenten met betrekking tot digitale identiteit.
Wereldwijd wordt nagedacht over het gebruik van een betrouwbare door de
overheid erkende veilige en inclusieve digitale identiteit, waarmee een
persoon kan worden geïdentificeerd zonder fysiek identiteitsbewijs, met
effectieve waarborgen voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer
van betrokkene. De ontwikkelingen op dit onderwerp gaan snel; publieke en

1

ah-tk-20192020-159
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Financieel Dagblad, 1 juli 2019; Overheid lanceert digitaal paspoort op mobiele telefoon (Financieel Dagblad, 1 juli 2019) via https://fd.nl/ondernemen/1306756/overheid-lanceert-paspoort-ophet-mobieltje

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

private initiatieven en combinaties daarvan worden tegelijkertijd en naast
elkaar ontwikkeld.
Binnen het programma NL DIGIbeter zijn de doelstellingen en acties ten
aanzien van de digitale overheid op een rij gezet. De initiatieven die eveneens
vormen van digitale identiteit beproeven -zoals in het FD beschreven- zijn
opgenomen in deze agenda. Het gaat om vID (virtuele identiteit) en KTDI
(Known Traveler Digital Identity).
Vraag 3
Vindt er coördinatie plaats als het gaat om de initiatieven en ontwikkelingen
op het terrein van de online identiteit? Zo ja, wie heeft de coördinatie? Hoe
wordt voorkomen dat er initiatieven «ongecoördineerd» worden gestart?
Antwoord 3
De coördinatie ten aanzien van de mogelijke ontwikkeling van een digitale
identiteit ligt bij mij. Het uitgangspunt is de geactualiseerde Agenda Digitale
Overheid «NL DIGIbeter».
In de actielijnen bij NL DIGIbeter heb ik over digitale identiteit opgenomen
dat er vanaf 2020 geëxperimenteerd wordt met de ontwikkeling van een
virtuele identiteit (vID: identiteit op je mobiele telefoon). De technische
ontwikkeling wordt beproefd, we onderzoeken de gevolgen voor wet- en
regelgeving en maken een business case. Ook wordt in NL DIGIbeter het
experiment met «Known Traveler Digital Identity» (KTDI: makkelijker
internationaal reizen) genoemd. Dit is een initiatief van het Ministerie van
JenV.
Vraag 4
Hoe verhouden de initiatieven op het gebied van online identiteit zich tot het
wetsvoorstel Digitale overheid (34 972)?
Antwoord 4
De Wet digitale overheid zal regels stellen aan de betrouwbaarheidsniveaus
van inlogmiddelen die worden gebruikt om in te loggen bij dienstverlening
van de overheid. Tevens zullen regels worden gesteld aan de vereiste
betrouwbaarheidsniveaus voor deze dienstverlening.
Deze regels, die in de komende periode nader worden uitgewerkt, worden
onder meer gebaseerd op de eIDAS-verordening, die op Europees niveau
eisen stelt aan inlogmiddelen, en op de Algemene Verordening Gegevensbescherming, die privacy-eisen stelt. Als inlogmiddelen aan deze eisen voldoen
kunnen deze worden toegelaten als inlogmiddel voor de overheid.
Vraag 5
Hoe verhouden de initiatieven op het gebied van online identiteit zich tot het
wetsvoorstel Paspoortwet (35 047)?
Antwoord 5
In het wetsvoorstel tot wijziging van de Paspoortwet in verband met de
invoering van elektronische identificatie met een publiek identificatiemiddel
en het uitbreiden van het basisregister Reisdocumenten wordt het mogelijk
gemaakt door middel van een functionaliteit op de identiteitskaart in te
loggen op niveau hoog bij de overheid. De basis is dus een fysieke identiteit
in de vorm van de identiteitskaart waarop een applet2 is geplaatst met behulp
waarvan online zaken kan worden gedaan met de overheid (eNIK). Indien de
voorliggende initiatieven uitmonden in een vorm van digitale/virtuele
identiteit, zou elektronisch zaken doen met de overheid mogelijk zijn, mits
aan alle eisen wordt voldaan en sprake is van toelating tot het publieke
domein (zie bij vraag 4). De ontwikkelingen zijn zeker nog niet in het stadium
dat concreet gebruik mogelijk is.

2

Financieel Dagblad, 1 juli 2019; Overheid lanceert digitaal paspoort op mobiele telefoon (Financieel Dagblad, 1 juli 2019) via https://fd.nl/ondernemen/1306756/overheid-lanceert-paspoort-ophet-mobieltje

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 6
Hoe verhouden de initiatieven op het gebied van online identiteit zich tot de
initiatiefnota «Online identiteit en regie op persoonsgegevens» (34 993)?
Antwoord 6
Het initiatief zoals beschreven in het artikel heeft met de initiatiefnota gemeen
dat het de burger meer regie op zijn eigen persoonsgegevens wil geven. Een
belangrijk verschil met de initiatiefnota is dat het initiatief (ook) gericht is op
het verstrekken van gegevens aan partijen buiten de overheid, terwijl de
initiatiefnota zich (primair) richt op verstrekking van gegevens binnen de
overheid. Zie ook het antwoord op vraag 8.
Vraag 7
Hoe verhoudt dit initiatief zich tot de «self sovereign identity» waar het
Ministerie van Justitie en Veiligheid mee bezig is, zoals beschreven in het
artikel? Op welke manier heeft het digitale paspoort invloed op het initiatief
bij het Ministerie van Justitie en Veiligheid en bij initiatieven op andere
ministeries?
Antwoord 7
Het initiatief «self souvereign identity» zoals dat is opgenomen in de digitale
agenda NL DIGIbeter is een initiatief van BZK. De trajecten van JenV zien op
dit moment op digitale identiteitscontrole. Het ontwikkelen van een digitale
identiteit is een mogelijke volgende stap die in de toekomst voor deze
trajecten relevant kan zijn. Daarbij geldt dat het kabinet in het regeerakkoord
aangegeven heeft te willen investeren in digitalisering van paspoortcontroles.
Vraag 8
In 2018 is het meerjarenprogramma «Burgers en bedrijven in regie op hun
gegevens» gestart, wanneer ontvangt de Kamer de visie van het kabinet op
«regie op gegevens», zoals toegezegd in de brief van 14 januari 2019? Hoe
verhoudt deze visie zich tot het initiatief beschreven in het artikel?
Antwoord 8
De beleidsbrief Regie op Gegevens, zoals toegezegd in de brief van 14 januari
2019, is op 11 juli jl. aan de Kamer gezonden (Kamerstuk 32 761, nr. 147). Het
digitaal kunnen delen van de eigen persoonsgegevens met partijen buiten de
overheid is een van de kernthema’s van de visie. Zoals de beleidsbrief
aangeeft kan dit op verschillende manieren. Het initiatief zoals beschreven in
het artikel is één mogelijke manier die nu onderzocht wordt. Andere
mogelijke manieren zijn bijvoorbeeld via een gewaarmerkte PDF (zoals in het
initiatief De Blauwe Knop) of via MijnOverheid (zoals in de voorgenomen
pilot voor het delen van inkomensgegevens met woningcorporaties). De
verschillende manieren hebben gemeen dat ze allemaal aan de eisen moeten
voldoen zoals de visie die beschrijft, bijvoorbeeld ten aanzien van privacy.
Vraag 9
Wat is de relatie tussen de uitkomsten van het rapport ««Grip op gegevens:
het stelsel van basisregistraties voor burgers en bedrijven» van de Algemene
Rekenkamer»» (29 362-281) en het initiatief, beschreven in het artikel?
Antwoord 9
In zowel het rapport van de Algemene Rekenkamer als in het voorliggend
initiatief ligt het accent op de persoonsgegevens zoals die zijn vastgelegd in
de basisregistraties van de overheid. Beide zijn erop gericht de regie van de
burger op zijn eigen gegevens te vergroten. Uitgaand van de drie vormen van
regie die het kabinet heeft onderscheiden in de beleidsbrief Regie op
Gegevens van 11 juli jl., ligt het accent in het rapport van de Rekenkamer
daarbij op (1) inzage in en correctie van de eigen persoonlijke gegevens en
(2) het verplicht gebruik van de persoonsgegevens uit de basisregistraties en
het daarmee samenhangende recht op eenmalige gegevensverstrekking. Het
initiatief als beschreven in dit artikel heeft – als het gaat om het vergroten
van de regie op de eigen persoonlijke gegevens – vooral betrekking op (3) het
zelf kunnen bepalen welke persoonlijke gegevens (die zijn opgeslagen in hun
digitale identiteitsmiddel) worden gedeeld met de betreffende dienstverlener.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

Vraag 10
Wat is de opdracht (incl. tijd en budget) die de TU Delft heeft gekregen van
de Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties?
Antwoord 10
De TU Delft ontvangt van BZK een bijdrage van € 130.000 per jaar voor de
duur van 5 jaar. Deze bijdrage is ter ondersteuning van een onderzoeksprogramma naar «self sovereign identity» op basis van blockchain technologie.
Vraag 11
In welke mate speelt toegankelijkheid een rol bij het ontwikkelen van een
digitaal paspoort? Is het digitaal paspoort op de mobiele telefoon te
gebruiken op ieder veel voorkomend besturingssysteem? Zo ja, welke? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 11
In algemene zin geldt voor de digitalisering van de overheidsdienstverlening
dat toegankelijkheid voor alle burgers het uitgangspunt is. Ook in technische
zin (bestuurssyteem). Om die reden is er een actieplan Inclusiviteit dat onder
mijn verantwoordelijkheid wordt uitgevoerd. Toegankelijkheid en inclusiviteit
gelden dus evenzeer voor het gebruik van identificatie- en authenticatiemiddelen in relatie tot dienstverlening door de overheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4