Aan het Presidium

Datum:
Van:
Betreft:

14 november 2022
parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid en
Dienstverlening (PEFD)
voortgangsbericht parlementaire
enquêtecommissie Fraudebeleid en
Dienstverlening

Geachte Voorzitter,
Op 1 februari 2022 heeft de Tweede Kamer ingestemd met het onderzoeksvoorstel
(Kamerstuk 35 867, nr. 2) 1van de tijdelijke commissie voor de uitvoering van de
parlementaire enquête naar fraudebeleid en dienstverlening. Op 3 februari 2022 is de
parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening (PEFD)
geconstitueerd en gestart met de uitvoering van het onderzoek volgens het
onderzoeksvoorstel. De Kamer heeft deze enquêtecommissie een opdracht
meegegeven waarin de doelstelling, hoofd- en deelvragen zijn omschreven en waaraan
een planning en budget zijn gekoppeld.
Hierbij brengen wij u namens de enquêtecommissie op de hoogte van de voortang van
het enquêteonderzoek, inclusief een aangepaste planning en begroting. Wij verzoeken
u dit voortgangsbericht ter kennisgeving door te geleiden naar de Kamer.
Start bureau onderzoek (contextanalyse en verdiepingsonderzoek) dossieronderzoek
Direct na de constituerende vergadering op 3 februari 2022 is de enquêtecommissie
het bureauonderzoek (fase 1) gestart door voor het verdiepingsonderzoek (het
onderdeel dossieronderzoek) gebruik te maken van haar wettelijke
vorderingsbevoegdheid. Voor het dossieronderzoek heeft de enquêtecommissie op 17
en 24 februari 2022 schriftelijke informatie, d.w.z. inlichtingen en afschriften van
documenten, gevorderd bij verschillende actoren. In de afgelopen periode zijn
honderdduizenden documenten geleverd aan de enquêtecommissie. Deze
informatievergaring vormt een belangrijke basis voor het dossieronderzoek. Daarnaast
is in deze fase ook een contextanalyse uitgevoerd. In deze analyse staat de
ontwikkeling van het debat rondom sociale zekerheid en fraude binnen de sociale
zekerheid in de afgelopen dertig jaar centraal.
(Deel)leveringen
Hoewel er sinds februari 2022 al veel werk is verricht, is gebleken dat het aanleveren
1

Kamerstuk 35 867, nr. 2

van gevorderde informatie door de verschillende actoren veel meer tijd vergt dan was
voorzien. Ruim een half jaar na de formele deadline van 21 april 2022 moet de
commissie helaas constateren dat de levering van de gevorderde inlichtingen en
afschriften van documenten niet zo voortvarend verloopt als zou mogen worden
verwacht. Afgezien van de brede vorderingsvraag is het de enquêtecommissie gebleken
dat de op onderdelen gebrekkige informatiehuishouding van diverse ministeries en
uitvoeringsorganisaties hieraan deels debet is. De commissie heeft meermaals, zowel
mondeling als schriftelijk, haar bezorgdheid en verontwaardiging hierover geuit aan de
coördinerend bewindspersoon de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
De levering van de gevorderde inlichtingen en afschriften van documenten heeft vanaf
april 2022 dan ook merendeels plaatsgevonden via deelleveringen en is tot heden nog
steeds niet volledig afgerond. Naar verwachting zal de enquêtecommissie, acht
maanden na dato, pas in de periode medio november - december 2022 de laatste
deelleveringen ontvangen van de gevorderde partijen. Het dossieronderzoek (fase 1) is
door deze verlate en gebrekkige aanlevering onderhevig aan uitloop en vergt van de
enquêtecommissie dan ook meer tijd dan voorzien om tot een afronding te komen van
haar dossieronderzoek dat voorafgaand aan de besloten voorgesprekken (fase 2)
plaatsvindt.
Nadere planning
Uitloop van het dossieronderzoek (fase 1) heeft tot gevolg dat de besloten
voorgesprekken (fase 2) worden gepland in de periode februari - maart 2023 in plaats
van de periode november 2022 - januari 2023, en ook de openbare verhoren (fase 3)
schuiven op in de tijd. De openbare verhoren zullen, afhankelijk van de uitkomsten van
de besloten voorgesprekken en afronding van het dossieronderzoek, voor of kort na het
zomerreces 2023 plaatsvinden. Deze aanpassingen in de oorspronkelijke planning
werkt naar verwachting ook door in de duur van het onderzoek. Daar waar publicatie
van het eindrapport (fase 4) eerder was voorzien in november 2023, zal deze naar
verwachting in januari 2024 plaatsvinden.
Onderzoeksstaf, klankbordgroep en burgerbetrokkenheid
In het voorjaar van 2022 is de ondersteunende staf van de enquêtecommissie
uitgebreid met zes onderzoekers. Vanwege de grote hoeveelheid te analyseren
documenten zijn in het najaar van 2022 nog twee onderzoekers toegevoegd, waarmee
de staf in totaal uit 18 personen bestaat.
De enquêtecommissie laat zich bij haar onderzoek bijstaan door een klankbordgroep,
die in het kader van kwaliteitsborging reflecteert op tussenproducten van de
enquêtecommissie. Deze klankbordgroep bestaat uit zes deskundigen, die ieder
specifieke expertise inbrengen. Tevens maakt de enquêtecommissie, in het kader van
burgerbetrokkenheid, gebruik van het instrument dialoogsessies en focusgroepen. Om
inzicht te krijgen in de persoonlijke ervaringen, verhalen en achtergrondkennis van
gedupeerden en betrokkenen zijn, en worden er diverse dialoogsessies en
focusgroepen georganiseerd door externe partijen.
Begroting
In de begroting van januari 2022 - zoals opgenomen in het onderzoeksvoorstel - waren
de uitgaven afgerond begroot op € 3,1 miljoen. Echter als gevolg van de nieuwe
planning, de uitbreiding van de onderzoeksstaf en gestegen personeelskosten door het
Akkoord over CAO Rijk 2022-2024 is - in afstemming met de Stafdienst FEZ – de

pagina 2/3

begroting bijgesteld en begroot op € 4,2 miljoen. Deze middelen worden, op grond van
artikel 3 van de Wet op de parlementaire enquête 2008, toegevoegd aan de begroting
van de Tweede Kamer en meegenomen in de Voorjaarsnota 2023.
Start besloten voorgesprekken
In de eerste week van februari 2023 starten de leden van de enquêtecommissie met
een intensieve periode van besloten voorgesprekken, die duurt tot en met eind maart
2023. De start van deze besloten voorgesprekken markeert de overgang van de
analyse- naar de verificatie- en wederhoorfase. De besloten voorgesprekken vinden op
vrijwillige basis plaats met personen die op enigerlei wijze betrokken zijn bij de
thematiek die de enquêtecommissie onderzoekt. De besloten voorgesprekken hebben
tot doel het vergroten van kennis van, en inzicht in de materie, het toetsen van de
voorlopige bevindingen uit het dossieronderzoek en het selecteren van cruciale
momenten, getuigen en deskundigen voor de openbare verhoren. In de maanden
februari en maart 2023 voert de enquêtecommissie deze besloten voorgesprekken vier
dagen per week. De intensiteit van deze fase van het onderzoek heeft als consequentie
dat de Kamerleden van de enquêtecommissie hun woordvoerderschappen en andere
Kamerwerkzaamheden tijdelijk zullen moeten onderbreken.
Overige
Vooralsnog wordt de enquêtecommissie in haar werkzaamheden nog niet beperkt door
de coronasituatie. Mocht hierin een wijziging optreden dan zal zij haar uiterste best
doen om, binnen eventuele beperkende maatregelen, de voortgang in het onderzoek te
houden.
Tot slot spreekt de enquêtecommissie haar waardering uit voor de kundigheid en
professionele inzet van alle bij haar onderzoek betrokken ambtelijke Kamerdiensten.
Indien zich tussentijdse ontwikkelingen voordoen in het onderzoek van de
enquêtecommissie, dan zal de commissie u daarvan op de hoogte stellen. We hopen u
hiermee voor dit moment voldoende te hebben geïnformeerd.

De voorzitter van de parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening,
Belhaj

De griffier van de parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening,
Sjerp

pagina 3/3