Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 570 A

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Infrastructuurfonds voor het jaar 2021

Nr. 87

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 juni 2021
In IJmuiden wordt de grootste zeesluis ter wereld gebouwd. De bouw van
dit imposante project nadert de eindfase. Ik ben verheugd u te kunnen
melden dat de nieuwe zeesluis in januari 2022 naar verwachting in
gebruik wordt genomen, afhankelijk van het verloop van de testperiode
dit najaar. In deze periode vinden testen plaats om de sluis operationeel in
gebruik te kunnen nemen. De nieuwe, grotere zeesluis zorgt er voor dat
grote schepen ook bij laag water vlot en veilig het sluizencomplex
IJmuiden kunnen passeren. De nieuwe zeesluis is daarmee van groot
belang voor nationaal en internationaal goederentransport. Het gevolg
van de enorme afmetingen van de nieuwe zeesluis (lengte: 500 meter
lang, breedte: 70 meter, diepte: 18 meter) is dat er per schutting circa twee
keer zoveel zoutwater het Noordzeekanaalgebied binnenkomt ten opzichte
van de huidige Noordersluis en hierdoor de verzilting toeneemt.
De extra verzilting is onwenselijk voor de innamepunten voor drinkwater
en de landbouw. Daarom is besloten tot de invoering van een damwand
voor het gemaal IJmuiden met een opening aan de onderzijde, waarmee
het zoute water dat via de sluis binnen komt selectief aan het Noordzeekanaal wordt onttrokken, de zogenaamde selectieve onttrekking. Daarmee
wordt voldaan aan de gestelde eisen die zijn gesteld ten aanzien van de
maximaal toegestane hoeveelheid verzilting (de PIP/MER uit 2014). De
methode van selectieve onttrekking wordt ook toegepast bij het gemaal
De Helsdeur in Den Helder waar deze methode goed werkt. Uit onderzoek
van RWS en externe partijen is aangetoond dat dit de enige oplossing is
waarmee voorkomen wordt dat de verzilting in het gebied toeneemt. De
methodiek is dus weliswaar niet nieuw, maar net zoals bij de nieuwe
zeesluis het geval is, is er sprake van een imposant bouwwerk dat nog
nooit eerder op deze schaalgrootte gerealiseerd is. Daarmee is er ook hier
sprake van een uniek waterbouwkundig project.

kst-35570-A-87
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 A, nr. 87

1

In de MIRT brief van 9 juni jl. heb ik u reeds geïnformeerd over onder
andere de complexiteit van de constructie, gevoeligheid van de ondergrond en dat de aanbesteding in de afrondende fase zit (Kamerstuk 35 570
A, nr. 62). Om de selectieve onttrekking te kunnen realiseren is uit de
overleggen met de marktpartijen en de door RWS beoordeelde inschrijvingen tijdens de aanbestedingsprocedure gebleken dat er aanvullend
budget nodig is van € 67 mln. Dit omdat het project complexer (groter en
dieper) is dan werd voorzien, er meer tijd nodig is voor de uitvoering en er
extra beheersmaatregelen getroffen moeten worden, zoals een trillingsarme bouwmethode. Om de verzilting tegen te gaan en de periode tussen
de openstelling van de nieuwe zeesluis begin 2022 en ingebruikname van
de selectieve onttrekking niet verder op te laten lopen stel ik € 67 mln.
extra budget beschikbaar. Omdat binnen de budgetten van vaarwegen
geen ruimte is wordt dit beschikbaar gesteld uit de investeringsruimte van
het Mobiliteitsfonds. De selectieve onttrekking kan hierdoor naar
verwachting eind 2024 in gebruik worden genomen. Zoals reeds gemeld
zal in de tussenliggende periode de verzilting, afhankelijk van het
zoutgehalte in het Noordzeekanaal en het scheepsaanbod, worden
gemitigeerd met tijdelijke oplossingen, zoals het langer in gebruik houden
van de huidige Noordersluis. Verder is Rijkswaterstaat met de regionale
partijen in gesprek over mogelijke andere operationele maatregelen om er
voor te zorgen dat de scheepvaart zo min mogelijk hinder ondervindt
zolang de nieuwe zeesluis nog niet maximaal benut kan worden.
Hoogachtend,
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 A, nr. 87

2