2017D02484

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Economische Zaken heeft een aantal vragen en
opmerkingen aan de Minister van Economische Zaken voorgelegd over
het ontwerpbesluit tot wijziging van het Tijdelijk besluit postbezorgers
2011 in verband met het vervallen van de uitzondering ingeval van een
collectieve arbeidsovereenkomst dat bij brief d.d. 23 december 2016 aan
de Tweede Kamer is aangeboden (Kamerstuk 29 502, nr. 134).
De voorzitter van de commissie,
Vermeij
De adjunct-griffier van de commissie,
Konings

nds-tk-2017D02484

1

Inhoudsopgave
I
II

blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Antwoord / Reactie van de Minister

2
8

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het conceptbesluit van tot wijziging van het Tijdelijk besluit postbezorgers 2011 in
verband met het vervallen van de uitzondering ingeval van een collectieve
arbeidsovereenkomst.
Deze leden vragen voor welke branches nadere regelgeving geldt, waarin
eisen worden gesteld aan het percentage vaste contracten bij een
werkgever. In hoeverre is de postmarkt een uitzondering? Als de
postmarkt een uitzondering is, welke motieven liggen er dan ten
grondslag aan het overgaan tot deze interventie?
De leden van de VVD-vragen wat er veranderd is ten opzichte van de
situatie, zoals besproken in het algemeen overleg Post van 7 september
2016 (Kamerstuk 29 502, nr. 124). In dat overleg heeft de Minister ruimte
gevraagd om af te wijken van de afspraak dat 80% van de postbezorgers
een arbeidsovereenkomst moest hebben met hun werkgever, omdat er
anders mogelijk ongelukken zouden kunnen gebeuren. De Kamer heeft die
ruimte geboden. Kan de Minister de Kamer de verzekering geven dat
«ongelukken» als direct gevolg van dit besluit zijn uitgesloten? Zo nee, is
hij dan bereid het besluit alsnog uit te stellen, conform onderstaande
opmerkingen? Is de Minister bereid om alsnog verschillende oplossingsrichtingen voor te leggen? Zo nee, waarom niet? Wat zijn de voor- en
nadelen van het nader uitstellen van het wijzigen van het Tijdelijk besluit
postbezorgers 2011?
In het voornoemde algemeen overleg stelde de Minister ook dat hij de
zorgen die postbedrijf Sandd heeft over de financiële gevolgen van de
ingroei, reëel heeft bevonden. Op basis waarvan is de Minister tot dit
oordeel gekomen? Heeft de Minister afdoende inzicht in de bedrijfseconomische situatie waarin Sandd zich bevindt om deze conclusie te kunnen
trekken?
De leden van de VVD-fractie merken op dat de Minister op een moment
voorafgaand aan het algemeen overleg van 7 september 2016 heeft
gesproken met de directie van Sandd over de (financiële) consequenties
als de afspraak dat 80% van de postbezorgers een arbeidsovereenkomst
moest hebben met hun werkgever daadwerkelijk van kracht zou worden.
Kan de Minister duiden wat de uitkomsten waren van dat overleg? In
hoeverre zijn die uitkomsten aanleiding geweest voor het verzoek van de
Minister aan de Kamer ruimte te geven van die afspraak te mogen
afwijken? Klopt het dat het besluit tot wijziging van het Tijdelijk besluit
postbezorgers de facto slechts voor één bedrijf in Nederland geldt,
rekening houdend met de uitzondering van postvervoerbedrijven die in
een bepaald kalenderjaar een omzet van minder dan € 2 miljoen
realiseren? In hoeverre levert dit rechtsongelijkheid op ten opzichte van
andere bedrijfssectoren? Heeft de Minister met dit bedrijf gesproken over
de gevolgen van de wijziging? Zo ja, wat is het resultaat van dit gesprek?
Zo nee, bent u bereid om met dit bedrijf in gesprek te gaan en de Kamer
te informeren over de uitkomst?

2

Deze leden vragen of de Minister contact heeft gehad met de Autoriteit
Consument en Markt (ACM) over dit besluit. Zo ja, wat was de uitkomst
daarvan? Zo nee, is de Minister dan bereid de ACM alsnog om advies te
vragen? Is de Minister bereid om ook contact op te nemen met het ACM
over de toetredingsdrempels op de Nederlandse postmarkt?
De leden van de VVD-fractie vragen in hoeverre bij het opstellen van het
conceptbesluit afdoende rekening is gehouden met de analyse van de
toekomstige ontwikkeling van de Nederlandse postsector, zoals
beschreven in de brief d.d. 23 december 2016 (Kamerstuk 29 502, nr. 135)
en het bijbehorende rapport «Future scenario developments in the Dutch
postal market», waarbij uitgegaan wordt van aanhoudende krimp op de
postmarkt. In hoeverre is er rekening gehouden bij het doorrekenen van
de genoemde scenario’s in het rapport «Future scenario developments in
the Dutch postal market» dat de bestaansmogelijkheden van Sandd
ernstig worden beknopt door overheidsingrijpen?
Deze leden vragen in hoeverre het gerechtvaardigd is om het bedrijf
Sandd te verplichten minimaal 80% van het personeelsbestand uit vaste
contracten te laten bestaan, terwijl de vraag nog niet is beantwoord of de
markt van 72-uurs postbezorging onterecht wordt medegefinancierd door
de 24-uurs dienstverlening / universele postdienst (UPD)? Acht de Minister
de huidige tarieven op de zakelijke markt voldoende om van postbedrijven
te eisen de ingroei te realiseren?
De leden van de VVD-fractie zien de volgende paradoxale situatie
ontstaan. Het bedrijf Sandd telt ruim 18.000 medewerkers. Klopt het dat
de situatie kan ontstaan dat – nota bene – de overheid het werk van deze
mensen in gevaar brengt als gevolg van een maatregel die kennelijk
beoogt deze werknemers te beschermen? Onderkent de Minister deze
paradoxale situatie? Klopt het dat bij het bedrijf Sandd relatief veel
mensen werken met een afstand tot de arbeidsmarkt? Hoeveel mensen
betreft dit? Zo ja, acht de Minister extra voorzichtigheid dan niet geboden?
Maakt dit de eerder genoemde paradox voor de Minister dan niet nog
nijpender, mede gelet op het feit dat de kans op ander werk voor juist
deze groep zeer gering is? Bestaat de mogelijkheid dat deze overbodige
overheidsbemoeienis, aangevraagd door de leden van de SP-fractie en de
PvdA-fractie, een bedreiging vormt voor de werkgelegenheid in de sector?
Deze leden hebben de Minister in het algemeen overleg Post van 16 maart
2016 (Kamerstuk 34 024, nr. 36) gevraagd om te komen met een model
van referentieprijzen voor de UPD, omdat transparantie van deze 24-uurs
postmarkt ontbreekt. Tevens is gevraagd om enkele toekomstscenario’s
door te rekenen. Hoewel de Minister dat waardevolle suggesties vond,
ontbreekt het element van de referentieprijzen. Wanneer kunnen deze
leden dat antwoord nog tegemoet zien? Indien een referentieprijs bekend
is; welke bijstellingen vinden dan plaats binnen de geschetste scenario’s?
Ondanks dat dit niet direct samenvalt met het besluit tot wijziging van dit
Tijdelijk besluit, kan het beide aanzienlijke invloed op de marktordening
van de Nederlands postmarkt hebben, en bestaat de mogelijkheid tot
oneerlijke concurrentie. De motie-Vos/Bosma (Kamerstuk 34 024, nr. 35)
kwam destijds voort uit zorgen over de mededingingssituatie op de
postmarkt. Acht de Minister het niet wenselijk de uitkomsten van deze
onderzoeken te betrekken bij zijn beleid met betrekking tot de ingroeiverplichting?

3

Deze leden vragen welke verwachting de Minister heeft over de ontwikkeling van het aantal arbeidsplaatsen bij het bedrijf Sandd als deze
beleidsregel van kracht wordt. Welke verwachting heeft de Minister over
de ontwikkeling van het aantal deeltijdbanen als dit besluit van kracht
wordt?
De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister het wijzigen van het
besluit nu wel of niet gerechtvaardigd vindt, nu er nog steeds geen
transparantie is op de postmarkt door het uitblijven van een goed model
van referentieprijzen voor PostNL. Deelt de Minister de mening dat een
eventuele marktverstoring van 72-uurspost naar 24-uurspost op dit
moment nog onzichtbaar blijft? Is er enig inzicht in de ontwikkeling van de
verhouding winstopslag versus vaste kosten in absolute centen per
postzegel van de afgelopen jaren? Wat is het effect van dit besluit, onder
deze omstandigheden, op de marktordening en welke effecten kan het
hebben op de werkgelegenheid in en de betaalbaarheid van de
72-uurspost? Is het niet noodzakelijk diepgaand inzicht te krijgen in de
voor ingroei gewenste en feitelijke hoogte van de tarieven? Is de Minister
bereid dit inzicht aan de Kamer te verschaffen?
Deze leden vragen in hoeverre dit besluit effect heeft op het concurrentievermogen van Nederlandse postbedrijven op de Europese- en wereldmarkt. Heeft de Minister contact gehad met de Vereniging Grootgebruikers Postdiensten (VGP), waarin grote opdrachtgevers zijn verenigd?
Zo ja, hoe ziet de VGP de invloed van het besluit op de marktsituatie?
Welke risico’s zien zij? Zo nee, is de Minister bereid om alsnog contact op
te nemen met deze organisatie?
De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister bereid is zijn besluit op
te schorten tot de uitkomsten van bovengenoemde onderzoeken bekend
zijn en met de Kamer zijn besproken. Is de Minister bereid om het besluit
in samenhang met zijn algemene beleidsvisie met de Kamer te
bespreken?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het ontwerpbesluit Tijdelijk besluit postbezorgers 2011. Deze leden
hebben nog enkele vragen en opmerkingen.
Deze leden willen zo spoedig mogelijk een einde aan schijnconstructies.
Deze leden willen niet dat met behulp van overeenkomsten van opdracht
(OVO’s) een oneerlijk concurrentievoordeel wordt gecreëerd en fatsoenlijke werkgelegenheid wordt uitgehold. Zij willen dan ook dat bij herhaling
in het verleden gemaakte afspraken over 80% arbeidscontacten nu echt
worden nagekomen. Volgens de oorspronkelijke afspraken had dit al jaren
geleden gebeurd moeten zijn. Van verder uitstel kan volgens de leden van
de PvdA-fractie geen sprake meer zijn.
De leden van de PvdA-fractie vragen nadrukkelijk of het bedrijf Sandd nu
ook op dit spoor zit van 80%. Is er overleg geweest met dit bedrijf en heeft
het bedrijf aangegeven op 1 april op 80% arbeidscontracten te gaan
zitten? Zo nee, wat gaat de Minister daaraan doen?
Deze leden vragen hoe de handhaving na 1 april 2017 eruit zal zien. Welke
sancties kunnen bedrijven die zich er dan nog steeds niet aan houden,
verwachten? Kan de eis van 80% nu ook voor pakketbezorgers gaan
gelden? Zou het niet heel logisch zijn om deze regels voor postbezorgers
en pakketbezorgers aan elkaar te koppelen? Klopt het dat deze twee
markten in de toekomst mogelijk zullen convergeren? Zou het dan ook

4

niet logisch zijn dat ook de arbeidsvoorwaarden worden gelijkgeschakeld?
Klopt het dat de argumenten daarvoor vergelijkbaar zijn? Immers, is het
niet onwenselijk dat er bij de pakketbezorgers sprake is van uitbuiting,
onderbetaling, veel uren maken tegen een geringe beloning, permanente
onzekerheid en een gebrek aan sociale zekerheid, arbeidsongeschiktheidsverzekering en pensioenopbouw? Kan de regering het Tijdelijk besluit
postbezorgers 2011 uitbreiden naar pakketbezorgers? Zo ja, op welke
termijn kan dit bewerkstelligd worden?
De leden van de PvdA-fractie vragen of het klopt dat de beleidsregel over
het ex ante toezicht op grond van de Postwet 2009 op 18 december 2016
is ingegaan.1 Wat was de visie van de ACM hierop? Kunt u een reactie
geven op de uitvoerings- en handhavingstoets van de ACM hierop? Wat
was de visie van de postbedrijven op de beleidsregel? Waren alle
postbedrijven het eens met de inperking van het ex ante toezicht? Hoe
hebben de doorlevertarieven zich in het afgelopen najaar ontwikkeld? Kan
overwogen worden om artikel 9 van de Postwet (toegang tot netwerk) te
handhaven, in ieder geval zolang deze beleidsregel er is? Kan de
beleidsregel weer ingetrokken worden als PostNL weer in rustiger
vaarwater komt? Kan dit het geval zijn als er in de Postwet een toestemmingsvereiste komt voor de overdracht van substantiële aandelenpakketten? Heeft de regering in dit kader de Poolse casus met betrekking tot
landgrond goed bestudeerd?2 Klopt het dat er met art. 345 van het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (regulering
eigendom) in de praktijk heel veel mogelijk is? Klopt het dat het
wetsvoorstel over vitale infrastructuren, dat in 2013 is toegezegd, zich
helemaal niet hoeft te beperken tot het nationale veiligheidsbelang, maar
desgewenst veel breder kan worden getrokken? Is de regering bereid dit
te doen?
Klopt het dat er ook meer rust rondom PostNL zou komen als de overheid
weer een gouden aandeel dan wel een regeringscommissaris zou hebben
of als de Stichting Continuïteit PostNL door de Minister bestuurd zou
worden?
Deze leden vragen wanneer de Minister een reactie zal geven op het
rapport «Future scenario developments in the Dutch postal market»
(Kamerstuk 29 502, nr. 135). Hoe reëel is het scenario waarin er weer een
monopolie komt? Als dit scenario werkelijkheid wordt, hoe wordt dan een
privaat monopolie voorkomen? Is er dan een taak voor de nieuwe
Nationale Investeringsbank om een aandeel te nemen in PostNL?
De leden van de PvdA-vragen wanneer de wijziging van de Postwet 2009,
waarin vastgelegd wordt dat de UPD door een Nederlandse vennootschap
uitgevoerd moet worden met voldoende financiële middelen, kan
verwacht worden. Zullen in deze wetswijziging ook andere conclusies uit
de UPD-evaluatie en de Postvisie worden meegenomen?
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie lezen in de nota van toelichting op het
ontwerpbesluit dat de Minister na internetconsultatie omwille van de
uitvoerbaarheid van de 80%-eis heeft gekozen voor een ingangsdatum per

1

Beleidsregel van de Minister van Economische Zaken van 18 december 2016, nr. WJZ /
16194652, inzake de toepassing door de Autoriteit Consument en Markt van de artikelen 13a tot
en met 13k van de Postwet 2009 (Beleidsregel van de Minister van Economische Zaken over het
ex ante toezicht op grond van de Postwet 2009).
2
Schriftelijke vragen van het lid Mei Li Vos inzake de bescherming van de universele postdienstverlening en de werkgelegenheid in Nederland, Aanhangsel der Handelingen 2016–2017,
nr. 2017Z00659.

5

1 april 2017, omdat overleg over deze wijziging pas in een zeer laat
stadium kon worden afgerond. Deze leden constateren dat het ontwerpbesluit al op 31 juli 2015 ter consultatie is voorgelegd en dat de voornaamste
wijziging het vervallen van de uitzonderingen op de 80%-eis is. Zij vragen
de Minister daarom nader toe te lichten waarom het overleg bijna
anderhalf jaar heeft geduurd, alvorens tot een uit een relatief eenvoudige
wetswijziging voorvloeiend ontwerpbesluit te komen.
De leden van de SP-fractie vragen de Minister aan te geven op welke
wijze, nu het ontwerpbesluit pas per 1 april 2017 van kracht zal zijn,
invulling wordt gegeven aan de per 1 januari 2017 geldende eis dat 80%
van de postbezorgers een arbeidsovereenkomst hebben. Tevens vragen
deze leden de Minister toe te lichten hoe de ACM invulling gaat geven aan
het toezicht op de 80%-eis en of en hoe de ACM aan de Minister en aan de
Kamer zal rapporteren over de naleving van de 80%-eis.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben de volgende vragen.
Deze leden merken op dat de Minister in het algemeen overleg Post van
7 september 2016 de Kamer om ruimte heeft gevraagd om alternatieve
oplossingsrichtingen voor de ingroeiverplichting uit te werken en dit aan
de Kamer voor te leggen. Kan de Minister schetsen op welke manier is
omgegaan met deze politieke ruimte en het informeren van de Kamer
hierover? Is de Minister bereid om alsnog met oplossingsrichtingen naar
de Kamer te komen?
De leden van de CDA-fractie constateren dat de Minister in zijn brief van
23 december 2016 (Kamerstuk 29 502, nr. 135) concludeert dat er
onvoldoende draagvlak is om maatregelen te nemen die gericht zijn op
langer durend uitstel van de wettelijke verplichting om per 1 januari 2017
met minimaal 80% van de postbezorgers een arbeidsovereenkomst te
hebben. Kan de Minister dit nader verklaren? Bij welke betrokkene(n)
ontbrak dit draagvlak dan? Bedoelt de Minister hiermee ook draagvlak in
de Kamer?
De leden van de CDA-fractie zijn verder benieuwd of de Minister de
zorgen van het bedrijf Sandd over de gevolgen van de ingroeiverplichting
tot 80% nog steeds reëel acht. Zorgt het voorliggende besluit ervoor dat
bedrijven die op dit moment nog actief zijn op de postmarkt in de
problemen komen? Kan de Minister inzichtelijk maken hoe hij de afweging
tussen de verschillende belangen precies heeft gemaakt? Is de Minister
bereid om de ACM te vragen om een impactanalyse te maken van de
gevolgen van het nu voorliggende besluit?
Deze leden merken op dat de Minister heeft aangekondigd met een
integrale beleidsvisie te komen. Is de Minister bereid het nu voorliggende
besluit uit te stellen en in samenhang met zijn beleidsvisie aan de Kamer
voor te leggen? Zo nee, waarom niet? Zijn er ontwikkelingen die de
Minister zouden kunnen doen besluiten alsnog het voorliggende besluit te
wijzigen of in te trekken? Welke zijn dat?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van het ontwerpbesluit tot wijziging van het Tijdelijk besluit postbezorgers 2011 in verband
met het vervallen van de uitzondering ingeval van een collectieve
arbeidsovereenkomst. Deze leden hebben nog enkele vragen.

6

De leden van de D66-fractie constateren dat de Minister op 7 september
2016 tijdens het algemeen overleg Post stelde dat hij de zorgen van
postbedrijf Sandd over de financiële gevolgen van de ingroei, reëel heeft
bevonden. Heeft u deze uitspraak gedaan op basis van inzage in de cijfers
van het bedrijf Sandd? Zo ja, hoe heeft deze inzage plaatsgevonden en
wat was het precieze oordeel van de Minister? Zijn er sinds 7 september
2016 veranderingen opgetreden die een ander oordeel rechtvaardigen? Zo
ja welke?
De leden van de D66-fractie constateren voorts dat de Minister geen
dingen wilde doen waardoor de bedrijven die op dit moment nog actief
zijn op de postmarkt, in de problemen komen en dat de Minister zei
«ongelukken» te willen voorkomen. Voor dit uitgangspunt bleek ook steun
in de Kamer. Hoe verhoudt deze uitspraak van de Minister zich tot het
voorliggende besluit? Is de Minister bereid het nu voorliggende besluit uit
te stellen en in samenhang met zijn beleidsvisie aan de Kamer voor te
leggen? Zo nee, waarom niet?
De leden van de D66-fractie benadrukken het belang van de 80%
ingroei-eis, waarbij 80% van de postbezorgers werkt op basis van een vast
contract. Tegelijkertijd moet deze ingroei op een realistische manier
plaatsvinden om de concurrentie en de werkgelegenheid in de postsector
te beschermen. De Minister heeft in het algemeen overleg gesteld heel
voorzichtig om te zullen gaan met de werkgelegenheid van de mensen die
in de postsector werken. Wat zijn de potentiële gevolgen van dit besluit
voor de medewerkers van postbedrijf Sandd? Welke maatregelen is de
Minister van plan op korte termijn te nemen om «ongelukken» bij Sandd
te voorkomen? Is de Minister bereid om de ACM, zoals dat ook in de
recent afgekondigde beleidsregel het geval is, te vragen om een impactanalyse van de gevolgen van dit besluit? Zo nee, waarom is een impactanalyse in dit geval niet nodig?
De leden van de D66-fractie vragen of de Minister bereid is de Kamer
alsnog verschillende oplossingsrichtingen voor het ingroeiprobleem voor
te leggen, zoals tijdens het algemeen overleg Post van 7 september 2016
toegezegd. Zo nee, waarom niet? Het advies van Vreeman uit 20113 stelt
dat een tarief van 25 cent per poststuk op de zakelijke markt noodzakelijk
zou zijn voor de ingroei. Is dit tarief nog steeds een realistisch tarief of is
na zes jaar bijstelling nodig op basis van de inflatie? Kunt u aangeven hoe
hoog de huidige tarieven op de zakelijke markt zijn en hoe deze zich
verhouden tot het advies van Vreeman? Heeft u bij het voorgestelde
besluit rekening gehouden met dit advies van Vreeman? De Minister heeft
de Kamer meermaals geïnformeerd over de versterkte volumedaling op
de postmarkt. Heeft deze versterkte krimp effect op het voor ingroei
benodigde tarief op de zakelijke markt? Kunt u aangeven hoe hoog de
tarieven liggen die de dertig grootste zakelijke opdrachtgevers op de
postmarkt thans per poststuk betalen? Bent u bereid de ACM alsnog te
vragen hoe de tarieven van de dertig grootste bedrijven op de zakelijke
postmarkt zich de afgelopen jaren hebben ontwikkeld?
Deze leden vragen wat bedoeld wordt met «onvoldoende draagvlak» in de
brief van 23 december 2016 (Kamerstuk 29 502, nr. 134). Bij welke
betrokkene(n) ontbrak dit draagvlak dan? Hoe verhoudt zich dit tot de
stelling van de Minister tijdens het algemeen overleg dat hij desnoods zijn
eigen verantwoordelijkheid zou nemen om tot een oplossing te komen?

3

Advies Vreeman betreffende de postmarkt (Kamerstuk 29 502, nr. 49).

7

De leden van de D66-fractie vragen of gesproken is met de ACM bij de
totstandkoming van het Tijdelijk besluit. De leden horen graag de
uitkomsten van dit gesprek.
II Antwoord / Reactie van de Minister

8