Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

27 858

Gewasbeschermingsbeleid

Nr. 637

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 oktober 2023
Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en
biociden (hierna: Ctgb) heeft dit jaar een visitatie laten uitvoeren door een
onafhankelijk samengestelde commissie van internationale deskundigen
met verschillende expertise uit verschillende EU-lidstaten. Dit is sinds
2013 de derde onafhankelijke visitatie. Ik stuur u hierbij mede namens de
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat de rapportage die is
opgesteld door deze internationale visitatiecommissie (hierna: IVC).
Daarnaast geef ik ook een korte toelichting op de recente negatieve
aandacht voor het Ctgb in de media.
Rapportage IVC
De IVC richtte zich – evenals in 20131 en 20182 – op verzoek van het Ctgb
op de aspecten kwaliteit van de wetenschappelijke processen, de
openheid en transparantie van de besluitvorming en het personeelsbeleid.
De rapportage bevat de volgende algemene conclusies:
• Het Ctgb voert haar werkzaamheden uit op een uitstekend wetenschappelijk niveau, de uitgevoerde beoordelingen zijn van goede
kwaliteit en consistent en worden zeer gewaardeerd binnen de
Europese Unie.
• De IVC ondersteunt de keuze van het Ctgb volledig voor het aanpassen
van de organisatie, zodat er zowel sprake is van het faciliteren van de
toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden als van het
faciliteren van de toelating van «groene middelen».
• De IVC vraagt aandacht voor de werving, de opleiding en de doorontwikkeling van de wetenschappelijke beoordelaars in relatie tot het
behouden van het hoge wetenschappelijke niveau.
• Het Ctgb levert een hoog niveau van openheid en transparantie
richting alle geïnteresseerde partijen.
1
2

kst-27858-637
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Kamerstuk 27 858, nr. 217
Kamerstuk 27 858, nr. 437

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 27 858, nr. 637

1

•

•

Het Ctgb is een goed geleide organisatie en een effectieve bevoegde
autoriteit met voldoende financiële armslag en capaciteit om te
voldoen aan de verwachtingen van aanvragers op nationaal en
Europees niveau.
De IVC onderschrijft de algemene conclusies die het bureau Andersson
Elffers Felix heeft getrokken naar aanleiding van de zbo-evaluatie, dat
het Ctgb doelmatig en doeltreffend functioneert3. Deze evaluatie wordt
conform de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen elke vijf jaar
uitgevoerd.

De rapportage van de IVC bevat 15 aanbevelingen verdeeld over drie
categorieën, namelijk
• organisatie en personeel;
• openheid en transparantie;
• wetenschappelijke beoordeling en procedures.
Reactie van het Ctgb
Het Ctgb geeft in zijn reactie aan dat de rapportage van de IVC van grote
waarde is. Deze waarde zit niet alleen in het positieve oordeel van de IVC
over de wetenschappelijke en judirische kwaliteit, maar ook in de brede
oriëntatie en grondige aanpak van de IVC. De aanbevelingen van de IVC
zijn daardoor relevant voor verdere verbetering van de werkwijze en het
functioneren van de organisitie.
Het Ctgb heeft een plan van aanpak opgesteld, waarin staat hoe de
verschillende aanbevelingen opgepakt zullen worden (zie bijlage).
Appreciatie
Reactie op mediaberichten over het Ctgb
Op 28 september 2023 is in een uitzending van Zembla de verdenking
geuit dat het Ctgb in 2015 informatie heeft achtergehouden over de
risico’s van gewasbeschermingsmiddelen voor omwonenden. Ook Trouw
berichtte hier recent over. Het ging hierbij volgens Zembla onder andere
om het verbloemen van normoverschrijdingen en het op basis van
politieke gevoeligheid weglaten van de term «risico».
Laat ik voorop stellen dat ik grote waarde hecht aan de betrouwbaarheid
en transparantie van het Ctgb. Het Ctgb toetst gewasbeschermingsmiddelen en biociden op de veiligheid voor mens, dier en milieu. Het moet
boven alle twijfel verheven zijn dat het Ctgb dit doet op basis van
objectieve professionaliteit en wetenschappelijke kennis. Ik kan u melden
dat ik in dat verband onaangenaam getroffen was door hetgeen naar
voren werd gebracht in de uitzending van Zembla. Dit betrof een
herbeoordeling van acht jaar geleden. Ik heb hierover op 2 oktober jl. dan
ook een indringend gesprek gevoerd met de voorzitter van het College en
de directie van het Ctgb, waarin wij de gebeurtenissen van toen hebben
besproken. Ik heb ook aangegeven dat er gezien het grote maatschappelijk belang van het werk van het Ctgb de onderzoeken altijd feitelijk en
volstrekt transparant behoren te zijn.
De voorzitter van het College en de directie hebben mij in dit gesprek
aangegeven dat ook zij de wetenschappelijke kwaliteit en transparante
communicatie over het werk van het Ctgb van het grootste belang achten.
Kijkend naar de hierboven genoemde gebeurtenissen vinden zij dat de
communicatie naar bewindspersonen en de samenleving anders en beter
3

Kamerstuk 27 858, nr. 601

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 27 858, nr. 637

2

had gemoeten. Zij hebben mij uiteen gezet dat hierin al geruime tijd
verandering is aangebracht. Dit zorgt ervoor dat het Ctgb adviseert op
basis van volledige transparantie over de feiten en overwegingen. Ik
waardeer de zelfreflectie van het College en de directie van het Ctgb. Ik
heb er vertrouwen in dat het Ctgb deze lijn van open en transparante wijze
van communiceren zal bestendigen.
Onderzoek
Uit bovenstaande blijkt dat ik alle vertrouwen heb in de instituties. De
wetenschappelijke kennis over gewasbeschermingsmiddelen en de
effecten ervan is echter continu in ontwikkeling en leidt regelmatig tot
voortschrijdend inzicht. Ik vind het van groot belang dat nieuwe inzichten
zo snel mogelijk hun plek krijgen in de toelating van werkzame stoffen.
Ook de bestaande processen rond openbaarmaking en totstandkoming
van het te beoordelen dossier zou ik tegen het licht willen houden.
Om inzichtelijk te krijgen of de huidige toelatingsprocedures de beste
resultaten opleveren, wil ik een onafhankelijke analyse laten uitvoeren
naar lacunes in de toelatingsprocedures en inzichtelijk krijgen of de
procedures en toetsingskaders voldoende de huidige stand van wetenschap en kennis reflecteren en waar deze te verbeteren is. Ik zal u hier
nader over informeren.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
P. Adema

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 27 858, nr. 637

3