Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1833
Vragen van het lid Pieter Heerma (CDA) aan de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over het gehanteerde uurtarief in de kinderopvang
(ingezonden 2 maart 2016).
Antwoord van Minister Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 10 maart 2016).
Vraag 1
Kunt u bevestigen dat uit een gezamenlijk onderzoek van het tv-programma
Kassa en de belangenvereniging voor ouders met kinderen in de opvang
(BOink) blijkt, dat bij 72% van de onderzochte kinderdagverblijven een
uurtarief boven het maximale vergoedingstarief van de overheid wordt
gehanteerd?1
Vraag 2
Kunt u tevens bevestigen dat bij de buitenschoolse opvang het uurtarief bij
maar liefst 91% van de onderzochte locaties boven het maximale vergoedingstarief zit?
Vraag 3
Herkent u zich in de resultaten van dit onderzoek en kunt u aangeven wat de
mogelijke oorzaken zijn van dit hoge tarief?
Antwoord 1, 2 en 3
Ik ben op de hoogte van de uitkomsten van het gezamenlijk onderzoek van
Kassa en BOink naar de uurtarieven van 130 kinderopvanglocaties.
De Belastingdienst heeft cijfers over het daadwerkelijke gebruik van de
kindertoeslag, inclusief de door de ouders opgegeven uurprijs. Deze cijfers
verschillen met de uitkomsten van het bovengenoemde onderzoek. Op
1 januari 2015 bedroeg het aandeel kinderen dat naar de dagopvang ging
tegen een tarief boven de maximum uurprijs 41%. Voor de buitenschoolse
opvang en de gastouderopvang lagen de tarieven voor respectievelijk 71% en
43% van de kinderen boven de maximum uurprijs. Dit aandeel is gedurende
2015 licht gestegen.

1

ah-tk-20152016-1833
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Kassa, uitzending 13 februari 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Op dit moment kan ik nog geen uitspraak doen over wat de precieze
oorzaken zijn voor het aantal kinderdagverblijven dat een tarief hanteert
boven de maximum uurprijs. Kinderdagverblijven zijn vrij in het bepalen van
hun tarief. Een oorzaak voor een hoger tarief kan zijn dat kinderopvangorganisaties extra diensten aanbieden, zoals een warme maaltijd. Tegelijkertijd wil
ik weten wat de gevolgen van de ontwikkeling van de uurprijzen zijn voor
ouders: houden ouders nog wel toegang tot de kinderopvang en wat zijn de
gevolgen voor ouders met een lager inkomen? Ik ben voornemens dit
voorjaar een onderzoek te starten naar de ontwikkeling van de uurprijzen,
inclusief de maximum uurprijzen. Dit onderzoek kijkt ook naar het gebruik van
kinderopvang onder lage inkomens.
Vraag 4
Kunt u voorts aangeven in hoeverre de tarieven per regio verschillen en in
hoeverre de tarieven fluctueren of een stijgende lijn vertonen?
Antwoord 4
De vraag in hoeverre de tarieven per regio verschillen wordt meegenomen in
het onderzoek, zoals genoemd in het antwoord op vraag 1, 2 en 3.
Op de vraag in hoeverre de tarieven fluctueren of een stijgende lijn vertonen,
kan ik het volgende melden: de gemiddelde uurprijs is in de periode tussen
2012 en het derde kwartaal 2015 voor alle opvangsoorten jaarlijks met circa
2% gestegen2.
Het aandeel kinderen dat naar de kinderopvang gaat tegen een tarief dat
hoger is dan de maximum uurprijs fluctueert licht (zie ook figuur3. In 2013
was het percentage kinderen dat naar kinderopvang ging met een tarief
boven de maximum uurprijs op zijn hoogst, waarna het aandeel met name
voor de buitenschoolse opvang en dagopvang is gedaald.

Figuur 1

Bron: Belastingdienst, bewerking SZW (peildatum 1 januari van het betreffende jaar)
Vraag 5
Welke gevolgen heeft dit hoge uurtarief voor kinderen uit armere gezinnen?
Is het aandeel kinderen tussen twee en drie jaar dat geen gebruik maakt van
de kinderopvang de afgelopen jaren procentueel gedaald of gestegen? Kunt u
daarbij specifiek ingaan op de procentuele daling en/of stijging per regio en
de gevolgen voor de verschillende inkomensgroepen?

2

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2015/12/11/kwartaalcijferskinderopvangtoeslag
3
Kassa, uitzending 13 februari 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Ik vind het heel belangrijk dat alle werkende ouders gebruik kunnen maken
van kinderopvang. De intensivering van de kinderopvangtoeslag in 2016 met
€ 290 mln. helpt hierbij, omdat alle ouders dit jaar een hogere kinderopvangtoeslag ontvangen. Zoals ik bij vraag 1, 2 en 3 heb geantwoord wil ik weten
wat de gevolgen van de ontwikkeling van de uurprijzen zijn voor ouders, met
name voor ouders met lage inkomens. Dit wordt meegenomen in het
genoemde onderzoek.
Uit figuur 2 blijkt dat het aandeel kinderen van 2 en 3 jaar dat gebruik maakt
van kinderopvang en waarvoor recht is op kinderopvangtoeslag de afgelopen
jaren rond de 50% schommelde. Deze cijfers zijn exclusief kinderen die naar
de kinderopvang gaan waarvoor geen recht is op kinderopvangtoeslag en
kinderen die naar de peuterspeelzaal gaan. Naar schatting ging in 2015 85%
van alle peuters in de leeftijd van 2,5 tot 4 jaar naar een vorm van kinderopvang. Er zijn geen gegevens bekend over de verdeling van kinderen van 2 en
3 jaar die naar kinderopvang en peuterspeelzaal gaan per regio of inkomensgroep.

Figuur 2
Percentage twee en drie jarigen dat gebruik
maakt van kinderopvang
2012
2013
2014
2015

51%
50%
48%
51%

Bron: Belastingdienst, bewerking SZW

Vraag 6
Welke maatregelen gaat u nemen om te voorkomen dat de kinderopvang
door de hoge uurtarieven slechts nog een elitaire voorziening wordt, waar
voor kinderen van ouders met een smalle beurs geen plaats (meer) is?
Antwoord 6
Ik vind het belangrijk dat alle kinderen vanaf de start zich samen kunnen
ontwikkelen en dat kinderopvang voor alle ouders toegankelijk is. Vanuit de
overheid zijn diverse maatregelen genomen om werkende ouders met een
laag inkomen te stimuleren meer gebruik te maken van kinderopvang. Zo is
de kinderopvang voor lagere inkomens veel goedkoper dan voor ouders met
een hogere inkomen, omdat de eerste groep een hogere vergoeding krijgt.
Ouders met de laagste inkomens betalen in 2016 € 0,48 per uur voor
dagopvang, terwijl ouders met een inkomen van drie keer modaal € 5 per
uur betalen4. Ook is in 2016 de kinderopvangtoeslag met € 290 miljoen
geïntensiveerd, waardoor alle ouders een hogere bijdrage ontvangen.
Daarnaast is er vanaf 2017 nog eens € 200 miljoen structureel vrijgemaakt
voor kinderopvang.
Zoals aangegeven bij mijn antwoorden op vraag 1, 2 en 3 ben ik voornemens
dit voorjaar een onderzoek te gaan doen naar het gebruik van kinderopvang
onder lage inkomens en de achtergronden van het mogelijk afnemend
gebruik.

4

Uitgaand van een tarief dat gelijk is aan de maximum uurprijs

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3