Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

24 095

Frequentiebeleid

Nr. 566

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 augustus 2022
Bij brief van 1 augustus 20221 heb ik de Tweede Kamer in kennis gesteld
van de uitspraak van de rechtbank Rotterdam van 20 juli jl. in de beroepsprocedure die Kink FM, een potentiële nieuwe toetreder op de
FM-radiomarkt, heeft ingesteld tegen het landelijke verlengbaarheidsbesluit. Met deze brief informeer ik de Tweede Kamer over de gevolgen van
de uitspraak van de rechtbank Rotterdam en over de stappen die ik naar
aanleiding van deze uitspraak heb gezet en voornemens ben te zetten.
De uitspraak van de rechtbank Rotterdam
De rechtbank Rotterdam heeft het beroep van Kink gegrond verklaard, en
het landelijke verlengbaarheidsbesluit en het daarmee samenhangende
NFP- wijzigingsbesluit vernietigd. De rechtbank heeft mij tevens
opgedragen om uiterlijk binnen een jaar na het verstrijken van de huidige
vergunningen (1 september 2022) de landelijke analoge en digitale
commerciële radiovergunningen opnieuw uit te geven, zodat deze per
1 september 2023 in gebruik genomen kunnen worden.
De rechtbank is tot de conclusie gekomen dat het onderzoek naar en de
motivering van de voorgenomen verlenging tekortschieten. In haar
oordeel laat de rechtbank zwaar meewegen dat de commerciële radiovergunningen al meerdere keren zijn verlengd (in 2011 en 2017). Daardoor
komt, zo oordeelt de rechtbank, extra gewicht toe aan de op mij rustende
plicht om een nieuwe afwijking van de wettelijke hoofdregel (niet
verlengen, tenzij) zorgvuldig te onderzoeken en te motiveren. Deze
hoofdregel strekt er mede toe om ook nieuwe potentiële marktpartijen na
afloop van de vergunningstermijn in de gelegenheid te stellen om
schaarse frequentieruimte te kunnen verwerven.

1

kst-24095-566
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 24 095, nr. 565.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 095, nr. 566

1

In het kader van dat onderzoek en die motivering wijst de rechtbank met
name op de onafhankelijke, zogenoemde Quick-scan van SEO Economisch Onderzoek uit augustus 2020. Deze Quick-scan heeft de voormalig
Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat (hierna: de Staatssecretaris) op verzoek van de Tweede Kamer2 laten uitvoeren naar de impact
van de coronacrisis op de financiële positie van de commerciële radiostations. Uit deze Quick-scan bleek – kort gezegd – dat er voor de sector als
geheel een bescheiden financieringsbehoefte was en dat «een marktbrede
verlenging van de FM-vergunningen met drie jaar niet doeltreffend [is] ten
aanzien van de specifieke problemen waar een deel van de sector mee
kampt.»
De Staatssecretaris heeft dit advies aanvankelijk overgenomen en uw
Kamer geïnformeerd dat zij onvoldoende aanknopingspunten zag om – in
afwijking van de hiervoor genoemde wettelijke hoofdregel – te besluiten
tot verlengbaarheid.3 Uiteindelijk is toch, naar aanleiding van een met een
grote meerderheid aangenomen motie4, de procedure gestart om te
komen tot een verlengbaarheidsbesluit.5 Er waren echter geen feiten,
omstandigheden of onderzoeken waaruit bleek dat de conclusies van de
Quick-scan van SEO onjuist of niet meer actueel waren. De rechtbank
oordeelt dat er op het moment van nemen van het verlengbaarheidsbesluit juist tekenen van herstel van de financiële situatie van de radiostations waren, die hadden moeten worden onderzocht.
De rechtbank heeft daarnaast als extra overweging meegegeven, dat
indien ik op dit moment een nieuw besluit zou willen nemen met dezelfde
strekking (verlenging van 3 jaar), ik uit zou moeten gaan van de huidige
relevante feiten en gegevens, waaronder de huidige reclame-inkomsten.
In maart 2022 zijn de radioreclamebestedingen over 2021 gepubliceerd
door de marketingorganisatie Audify. Uit die cijfers komt naar voren dat
de netto-investeringen in radioreclame zich hebben hersteld van de
teruggang in 2020.6 Ook in 2022 lijkt deze ontwikkeling zich door te
zetten.7 Dit alles betekent dat er op dit moment geen feiten of omstandigheden zijn die nopen tot het nemen van een nieuw verlengbaarheidsbesluit voor 3 jaar. Het Audify jaarrapport over 2021 doe ik u hierbij
toekomen.
Alles overwegende zie ik geen reden om tegen de uitspraak van de
rechtbank in hoger beroep te gaan. Een hoger beroep heeft naar mijn
inschatting een geringe kans van slagen. De uitspraak is naar mijn mening
duidelijk, begrijpelijk en goed gemotiveerd.
Vervolgstappen
Het voorgaande betekent dat ik – in lijn met de uitspraak van de rechtbank
– een nieuwe verdeling van de vergunningen zal gaan organiseren die
moet leiden tot ingebruikname met ingang van 1 september 2023. Ik ben
voornemens om in het najaar een ontwerpveilingregeling te consulteren,
en beide Kamers der Staten-Generaal in kennis te stellen van een ontwerp
van een besluit als bedoeld in artikel 3.10, vierde lid, van de Telecommunicatiewet (een zogenoemd Bekendmakingsbesluit, waarmee de wijze van
verdelen en de conceptvergunningen worden bekendgemaakt).

2

Kamerstuk 24 095, nr. 517.
Kamerstuk 24 095, nr. 518.
4
Kamerstuk 24 095, nr. 519.
5
Kamerstuk 24 095, nr. 524.
6
De netto-investeringen zijn zelfs iets gegroeid ten opzichte van het jaar 2019.
7
Persbericht van Audify van 13 juli 2022.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 095, nr. 566

2

Om de tijd tussen 1 september 2022 (het aflopen van de huidige vergunningen) en 1 september 2023 (de geplande ingebruikname van de nieuwe
vergunningen) te overbruggen, zal ik wel overgaan tot een verlenging van
de huidige vergunningen met 1 jaar. Hiermee voorkom ik dat er in deze
periode radiostilte ontstaat doordat partijen niet over een vergunning
beschikken om uit te zenden. Voor deze verlenging met 1 jaar zal ik tevens
een ministeriële regeling vaststellen als bedoeld in artikel 3.15, eerste lid,
van de Telecommunicatiewet, waarin de bedragen zijn opgenomen die
deze vergunninghouders verschuldigd zijn voor de verlenging met één
jaar.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
M.A.M. Adriaansens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 24 095, nr. 566

3