Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

650
Vragen van de leden Bikker (ChristenUnie), Kathmann (PvdA), Kuik (CDA),
Van Nispen (SP), Van der Staaij (SGP), Pouw-Verweij (JA21), Ellemeet
(GroenLinks), Gündogan (Volt), Omtzigt (Omtzigt) en Van Esch (PvdD) aan
de Minister voor Rechtsbescherming, de Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Minister voor Basis- en Voortgezet
Onderwijs en Media over de daadwerkelijke inwerkingtreding van de Wet
kansspelen op afstand en het bericht «Consumentenbond torpedeert
reclamecode voor online gokken» (ingezonden 1 oktober 2021).
Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming) (ontvangen
11 november 2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022,
nr. 411.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Consumentenbond torpedeert reclamecode
voor online gokken»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u het met ons eens dat het van belang is kinderen, jongeren en andere
kwetsbare groepen zoals mensen met een verstandelijke beperking, te
beschermen tegen op hen gerichte reclame-uitingen?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Deelt u de mening dat de artikel 2 lid 3 en 4 van het Besluit werving, reclame
en verslavingspreventie kansspelen, kansspelaanbieders verplicht wervingsen reclameactiviteiten niet te richten op jongeren en andere kwetsbare
groepen?

1

ah-tk-20212022-650
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Nos.nl, 30 september 2021 (https://nos.nl/artikel/2399767-consumentenbond-torpedeertreclamecode-voor-online-gokken)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ja.
Vraag 4 en 5
Wat vindt u ervan dat marktpartijen het verbod op reclame gericht op
jongeren zo interpreteren, dat jonge mensen (tot 24 jaar) niet meer dan 30%
van het publiek mogen uitmaken? Hoe verhoudt dit zich tot het feit dat
jongeren überhaupt maar 28% van de bevolking uitmaken?
Deelt u de mening dat meer mag én moet worden gevraagd van kansspelaanbieders om te voorkomen dat hun reclameactiviteiten zich richten op
jonge mensen?
Antwoord 4 en 5
Voorop staat dat wet- en regelgeving leidend is. Daarin staat dat reclame
voor kansspelen niet gericht mag zijn op maatschappelijk kwetsbare groepen,
zoals minderjarigen. Vergunninghouders van kansspelen op afstand,
speelcasino’s of speelautomatenhallen mogen hun reclame ook niet richten
op jongvolwassenen.2 Dit verbod is absoluut en vergt vergaande inspanningen van vergunninghouders. De Kansspelautoriteit (Ksa) houdt toezicht op de
naleving van reclamebeperkende maatregelen die zijn neergelegd in wet- en
regelgeving. De Ksa heeft hier onlangs nog expliciet aandacht aan besteed
door vergunninghouders op deze verplichting te wijzen. Op haar website licht
de autoriteit toe hoe vergunninghouders aan deze inspanningsplicht kunnen
voldoen.3 Het is aan de Ksa als toezichthouder om te bepalen welke
elementen in welke mate relevant zijn om te oordelen of reclame zich richt op
kwetsbare groepen.
Vraag 6
Hoe gaat handhaving op genoemde artikelen plaatsvinden, nu niet tot een
reclamecode is gekomen?
Antwoord 6
Handhaving van de artikelen in het Besluit en de Regeling Reclame, werving
en verslavingspreventie Kansspelen valt (evenals handhaving van alle
kansspelwet- en regelgeving) onder de bevoegdheid van de Ksa. De
Reclamecode Online Kansspelen betreft zelfregulering en is een initiatief van
verschillende kansspelaanbieders in aanvulling op deze wet- en regelgeving.
De Reclame Code Commissie ziet toe op naleving van zelfregulering, niet de
Kansspelautoriteit. Handhaving op de naleving van de wet- en regelgeving
gebeurt door de Ksa.
Vraag 7
Is vanuit het ministerie overleg geweest met de Vergunde Nederlandse
Online Kansspelaanbieders (VNLOK) over de reclamecode of wervings- en
reclameactiviteiten in algemene zin? Zo ja, wanneer heeft dit plaatsgevonden,
op welke wijze en welke invloed heeft dit gehad op de uiteindelijke reclamecode die voorlag?
Antwoord 7
De branchevereniging Vergunde Nederlandse Online Kansspelaanbieders
(VNLOK) is begin september 2021 gelanceerd. Op 14 oktober jl. heeft een
algemeen kennismakingsgesprek tussen ambtenaren van mijn ministerie en
VNLOK plaatsgevonden. Daarnaast is in eerdere contacten met enkele van de
bij VNLOK aangesloten aanbieders het onderwerp reclame(code) aan de orde
gekomen. Daarbij is vanuit het ministerie gewezen op de wettelijke kaders en
in overweging gegeven de toelichting op de beoogde code op punten aan te
vullen. Welke invloed dit heeft gehad op de uiteindelijke reclamecode zoals
die voorlag, is mij niet bekend.

2
3

Artikel 2, derde en vierde lid Besluit werving, reclame en verslavingspreventie kansspelen.
https://kansspelautoriteit.nl/zakelijke-aanbieders/beperken-reclame/richt-reclame-kwetsbaregroepen/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 8 en 9
Waarom heeft de regering de motie Vos c.s. (Kamerstuk 33 996, nr. 57) nooit
uitgevoerd voor wat betreft het afdwingen van een tijdslot voor onlinereclame?
Wanneer gaat u hier toe over? Welke maatregelen worden er nog meer
genomen om jongeren en andere kwetsbare groepen te beschermen tegen
online reclame-uitingen?
Antwoord 8 en 9
De regering onderschrijft het doel van de motie, namelijk het voorkomen dat
jongeren door online reclame aangezet worden tot gokken. Om dit doel te
bereiken is inmiddels ook een groot aantal maatregelen getroffen. Ik vind het
belangrijk om nu eerst die maatregelen volledig te implementeren en
vervolgens te bezien welke effecten deze hebben. Dit wordt gemonitord en
waar nodig bijgestuurd zoals ook eerder aan uw Kamer gemeld.4 Het
instellen van een tijdslot is nu geen onderdeel van de maatregelen, omdat dit
in de praktijk nauwelijks uitvoerbaar is. Tevens is het handhaven van een
tijdslot kostbaar en waarschijnlijk onvoldoende effectief. Hierover heb ik uw
Kamer eerder geïnformeerd.5 Indien de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid
in de toekomst verbeteren en er is een noodzaak gebleken voor aanvullende
maatregelen, zou een tijdslot heroverwogen kunnen worden.
Reclame voor kansspelen mag sowieso niet gericht zijn op maatschappelijk
kwetsbare groepen van personen, zoals minderjarigen. Vergunninghouders
van kansspelen op afstand, speelcasino’s of speelautomatenhallen mogen
hun reclame ook niet richten op jongvolwassenen. Bovendien mogen hun
reclameactiviteiten niet aanzetten tot onmatige deelname aan kansspelen.
Deze regels gelden ongeacht het medium. Naast reclame op televisie of in
geprinte media, geldt dit ook voor online reclame en reclame via social
media.
Met de inwerkingtreding van de Wet kansspelen op afstand is daarbovenop
een stevig pakket aan maatregelen geïntroduceerd ter voorkoming van
kansspelverslaving, vooral ook ter bescherming van specifiek kwetsbare
groepen. Onderdeel daarvan is aanscherping van het reclamebeleid. Deze
regels gelden ongeacht het medium.6
Vraag 10
Welke prioriteit heeft dit in handhaving door de Kansspelautoriteit en waaruit
blijkt dit?
Antwoord 10
De bescherming van maatschappelijk kwetsbare groepen, waaronder
minderjarigen en jongvolwassenen, heeft hoge prioriteit in de handhaving
door de Kansspelautoriteit. Dit blijkt onder meer uit de recente aanpak van
een kansspelaanbieder die beroepssporters inzette in kansspelreclame7, de
invordering van een last onder dwangsom bij een vergunninghouder die
reclame richtte op minderjarigen8, het aanpakken van illegale praktijken op
sociale media die populair zijn onder jongeren9, het onlangs opgestelde
samenwerkingsprotocol met het Commissariaat voor de media (CvdM) dat
mede tot doel heeft om gezamenlijk de veiligheid van het media-aanbod en
bescherming van kwetsbare groepen te waarborgen10 en de nadere uitleg
van reclameregels die tot doel hebben kwetsbare groepen, zoals jongvolwassenen, te beschermen door de Kansspelautoriteit.11
Ook én juist de komende periode, nu de markt van kansspelen op afstand is
geopend, zal de Kansspelautoriteit bijzondere nadruk leggen op het optreden
tegen onrechtmatige reclamepraktijken van legale én illegale kansspelaanbieders om zo maatschappelijk kwetsbare groepen van personen te beschermen.
4

Kamerstukken I 2019/20, 33 996, R en Handelingen I 2018/19, 33 996, nr. 17, item 8
Kamerstukken II, 2016/17, 33 996, nr. 72
6
Zie onder meer artikel 3a, eerste lid, artikel 3, vierde lid, artikel 4, eerste lid Regeling, werving,
reclame en verslavingspreventie kansspelen.
7
https://kansspelautoriteit.nl/nieuws/2021/juni/ksa-maande/
8
https://kansspelautoriteit.nl/nieuws/2021/augustus/lotto-10–000-euro-betalen/
9
https://kansspelautoriteit.nl/nieuws/2021/juli/ksa-grijpt-illegale/
10
https://kansspelautoriteit.nl/nieuws/2021/september/commissariaat-media-ksa-werken-samen/
11
https://kansspelautoriteit.nl/nieuws/2021/september/uitleg-reclame-kansspelen/
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

In dat kader monitort de Kansspelautoriteit op basis van gegevens uit de
controledatabank in hoeverre aanbieders de op hen rustende zorgplicht om
kansspelverslaving te voorkomen in acht nemen.
Vraag 11
Op welke wijze wordt uitvoering gegeven aan het amendement Vos (Kamerstuk 33 996, nr. 23)? Had dit amendement niet al vanaf 1 april tot een
duidelijkere waarschuwing bij advertenties moeten leiden?
Antwoord 11
Het amendement-Vos geeft kaders mee waarbinnen een nieuwe waarschuwende tekst moet worden vastgesteld.12 Ik heb een subsidie toegekend aan
het Trimbos-instituut, dat een proces heeft opgezet en gefaciliteerd ter
vaststelling van een nieuwe tekst. Over het verloop en de uitkomst van dit
proces heb ik uw Kamer geïnformeerd middels een separate brief.

12

Kamerstukken II 2015/16, 33 996, nr. 23.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4