1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2007–2008

A

31 712

Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden
en de Republiek Italië inzake het wederzijds
aanhouden van voorraden ruwe aardolie en/of
aardolieproducten; Rome, 31 maart 2008

Nr. 1 herdruk1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal
Den Haag, 9 september 2008

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
17 september 2008.
De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke
goedkeuring van de Staten-Generaal wordt
onderworpen kan door of namens één van de
Kamers of door ten minste vijftien leden van
de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de
Tweede Kamer te kennen worden gegeven
uiterlijk op 17 oktober 2008.

Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste lid, en artikel 5, eerste lid,
van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen, de Raad van
State gehoord, heb ik de eer u hierbij ter stilzwijgende goedkeuring over
te leggen het op 31 maart 2008 te Rome totstandgekomen verdrag tussen
het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Italië inzake het wederzijds aanhouden van voorraden ruwe aardolie en/of aardolieproducten
(Trb. 2008, 94 en 154).
Een toelichtende nota bij het verdrag treft u eveneens hierbij aan.
De goedkeuring wordt alleen voor Nederland gevraagd.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

1

I.v.m. correctie in voorhang.

KST122370
0708tkkst31712-1
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Staten-Generaal, vergaderjaar 2007–2008, 31 712, A en nr. 1

1

TOELICHTENDE NOTA
Algemeen
Het advies van de Raad van State wordt niet
openbaar gemaakt, omdat het zonder meer
instemmend luidt (artikel 25a, vierde lid,
onderdeel b, van de Wet op de Raad van
State).

In deze nota wordt mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken het
op 31 maart 2008 te Rome tot stand gekomen Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Italië inzake het wederzijds aanhouden van voorraden ruwe aardolie en aardolieproducten toegelicht.
Een bilateraal verdrag inzake het wederzijds aanhouden van olievoorraden heeft tot doel de partijen bij het verdrag de mogelijkheid te bieden
om op elkaars grondgebied minimum voorraden aardolieproducten aan te
houden ten behoeve van de eigen voorraadverplichting.
Naar aanleiding van de oliecrisis in de jaren zeventig is besloten de
voorzieningszekerheid van olie te vergroten door middel van het
aanhouden van een minimum olievoorraad die kan worden ingezet in
tijden van een onderbreking of verstoring in de aanvoer van olie. Zowel
de lidstaten van de Europese Unie als de staten die zijn toegetreden tot de
op 18 november 1974 te Parijs tot stand gekomen Overeenkomst inzake
een Internationaal Energieprogramma (Trb. 1975, 47; laatstelijk Trb. 1980,
183) (hierna: IEP Overeenkomst) hebben de verplichting ervoor te zorgen
dat te allen tijde bepaalde minimum voorraden aardolie(producten) voor
crisisomstandigheden voor handen zijn. Deze materie is in Europees
verband geregeld in richtlijn 2006/67/EG van de Raad van de Europese
Unie van 24 juli 2006 houdende verplichting voor de lidstaten om
minimumvoorraden ruwe aardolie en/of aardolieproducten in opslag te
houden (PbEG L 217) (hierna: richtlijn 2006/67/EG). Voorheen, en ten tijde
van de onderhandelingen van dit verdrag, was dit geregeld in richtlijn nr.
68/414/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van
20 december 1968 houdende verplichting voor de Lidstaten van de
Europese Economische Gemeenschap om minimumvoorraden ruwe
aardolie en/of aardolieproducten in opslag te houden (PbEG L 308), zoals
gewijzigd bij richtlijn nr. 98/93/EG van de Raad van de Europese Unie van
14 december 1998 (PbEG L 358) (hierna: richtlijn nr. 68/414/EEG). In de
overwegingen van het verdrag wordt nog naar de oude richtlijn verwezen.
In deze toelichting wordt daarom, waar noodzakelijk, naar de bepalingen
van zowel de oude als de nieuwe richtlijn verwezen.
In Nederland is aan de internationale voorraadverplichting invulling
gegeven in de Wet voorraadvorming aardolieproducten 2001 (hierna: Wva
2001). De Wva 2001 verdeelt de internationale verplichting tot het
aanhouden van crisisvoorraden die kunnen worden ingezet bij problemen
in de aanvoer van aardolie tussen het oliebedrijfsleven (ca. 15%) en de
Stichting Centraal Orgaan Voorraadvorming Aardolieproducten (hierna:
COVA). De COVA is een rechtspersoon met een wettelijke taak.
Op grond van artikel 3 van de bijlage bij de IEP Overeenkomst en op
grond van artikel 7, tweede lid, van richtlijn 2006/67/EG (voorheen
geregeld in artikel 6, tweede lid, van richtlijn nr. 68/414/EEG) is het
aanhouden van een voorraad op het grondgebied van een andere staat
slechts toegestaan als met die andere staat een bilateraal verdrag is
gesloten dat voldoet aan de eisen van die artikelen. Artikel 10, tweede lid,
van de Wva 2001 bepaalt dat een product dat zich niet in Nederland
bevindt slechts tot de wettelijke voorraad kan worden gerekend indien is
voldaan aan het betrokken bilaterale verdrag. De voorraden die op basis
van een bilateraal verdrag niet in het eigen land worden aangehouden,
worden meegerekend bij de eigen voorraadverplichting en niet bij de
verplichting van het land waar zij worden aangehouden.
Nederland heeft in het verleden reeds één memorandum van overeenstemming inzake het aanhouden van olievoorraden gesloten, te weten het
op 18 december 1970 te ’s-Gravenhage/Bonn tot stand gekomen Akkoord
tussen de Minister van Economische Zaken van Nederland en de
Bondsminister van Economie van de Bondsrepubliek Duitsland met

Staten-Generaal, vergaderjaar 2007–2008, 31 712, A en nr. 1

2

betrekking tot het wederzijds meerekenen van voorraden ruwe aardolie en
aardolieproducten (Trb. 1971, 92). De afgelopen jaren zijn ook bilaterale
verdragen inzake het wederzijds meerekenen van voorraden ruwe
aardolie en aardolieproducten tot stand gekomen met respectievelijk
Luxemburg (Trb. 1983, 41), België (Trb. 1983, 42), Zweden (Trb. 2004, 19),
Ierland (Trb. 2005, 187), Denemarken (Trb. 2006, 50), het Verenigd
Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland (Trb. 2006, 144) en
Slovenië (Trb. 2007, 83).
Het ontwerp van het verdrag is op 1 juni 2005 medegedeeld aan de
Commissie van de Europese Gemeenschappen ter voldoening aan artikel
7, tweede lid, eerste alinea, eerste volzin richtlijn 2006/67/EG (voorheen
geregeld in artikel 6, tweede lid, vierde alinea, eerste volzin, van richtlijn
nr. 68/414/EEG). De Europese Commissie is op 14 juni 2005 zonder
opmerkingen akkoord gegaan met het voorstel.
Het belang van het verdrag
In Nederland liggen verhoudingsgewijs veel olievoorraden die eigendom
zijn van buitenlandse bedrijven en hier liggen ter dekking van de
voorraadplicht van andere Europese lidstaten. Het onderhavige verdrag
vormt de basis waarop individuele Italiaanse voorraadplichtigen de voor
hen in Nederland gereserveerde voorraden bij de zich in Nederland
bevindende bedrijven, in aanmerking kunnen laten komen voor de
invulling van hun eigen internationale verplichting. Dit geldt vice versa
voor Nederlandse voorraadplichtigen ten aanzien van de voor hen
gereserveerde voorraden in Italië. Het verdrag voorziet in een individuele
toestemmingsprocedure voor het aanhouden van de voorraden waarbij,
wat betreft de voorraden die in Nederland aanwezig zijn en die worden
meegerekend voor de Italiaanse verplichting, per geval toestemming
noodzakelijk is van de bevoegde autoriteit. In Nederland is de bevoegde
autoriteit de Minister van Economische Zaken. De toestemming wordt
verleend per kwartaal en kan ook per kwartaal verlengd worden. Voorts is
in het verdrag een voorwaarde opgenomen die stelt dat voorraden te
allen tijde zonder belemmering beschikbaar moeten zijn.
Artikelsgewijze toelichting

Artikel 1 geeft een omschrijving van verschillende in het verdrag
voorkomende begrippen. In onderdeel a wordt een definitie van bevoegde
autoriteit gegeven. Op grond van artikel 26 van de Wva 2001 kan de
minister van Economische Zaken een aanvraag tot het mogen aanhouden
van een voorraad in Nederland slechts weigeren indien toestemming naar
zijn oordeel zou kunnen leiden tot een situatie die in strijd zou zijn met het
betrokken bilaterale verdrag, of weigering naar zijn oordeel anderszins
noodzakelijk is met het oog op de naleving van voor Nederland geldende
internationale verplichtingen. Met het toezicht op de naleving van het bij
of krachtens het verdrag bepaalde zijn op grond van artikel 28 van de Wva
2001 in de Aanwijzingsregeling toezichthoudende ambtenaren Wva 2001
(Stcrt. 2001, 61) de ambtenaren van de rijksbelastingdienst door de
minister belast.
Artikel 2 bepaalt de reikwijdte van het verdrag. Het verdrag is alleen van
toepassing op voorraden die door de bevoegde autoriteiten van beide
verdragssluitende staten als voorraden in de zin van het verdrag zijn
geaccepteerd. De artikelen 6 en 7 gaan in op de procedure die hiervoor
gevolgd dient te worden.
Artikel 3 bepaalt op welke manier ondernemingen voorraden aan kunnen
houden in het buitenland ter dekking van hun verplichting. Ondernemingen mogen zelf hun voorraden aanhouden op het grondgebied van de
verdragspartij of middels een onderneming gevestigd op het grondgebied
van de verdragspartij. Het vierde lid voorkomt dat voorraden, die door een

Staten-Generaal, vergaderjaar 2007–2008, 31 712, A en nr. 1

3

onderneming overeenkomstig het eerste of tweede lid worden aangehouden ten behoeve van een andere onderneming ook worden meegerekend tot de binnenlandse voorraad van de eerstbedoelde onderneming.
Artikel 4 biedt de voorraadplichtige onderneming de zekerheid dat hij te
allen tijde over zijn producten kan beschikken. Bepaald wordt dat het
verwijderen van voorraden door de voorraadplichtige onderneming van
het bedrijfsterrein van de onderneming die voorraden voor hem aanhoudt
nimmer wordt belemmerd door de autoriteiten van het betrokken land.
Deze bepaling is van groot belang voor een goede werking van een
systeem waarbij in het buitenland gelegen voorraden kunnen worden
gerekend tot de binnenlandse strategische voorraden.
Artikel 5 geeft aan dat afspraken bedoeld in artikel 3 moet worden goedgekeurd volgens de procedure van artikelen 6 en 7.
Artikel 6 bepaalt dat een voorraadplichtig bedrijf uit Italië, dat eigenaar is
van een hoeveelheid aardolie(producten) die in de Rotterdamse haven bij
een in Nederland gevestigd bedrijf ligt opgeslagen, een verzoek met de
daarbij op grond van onderdeel a tot en met e behorende informatie dient
in te dienen bij de Italiaanse bevoegde autoriteit (eerste lid). Aldus telt
deze voorraad mee voor de Italiaanse voorraadverplichting. Indien de
Italiaanse bevoegde autoriteit akkoord gaat met het verzoek, informeert de
Italiaanse bevoegde autoriteit op grond van het tweede lid de Nederlandse Minister van Economische Zaken hierover. Het eerste en tweede lid
bevatten termijnen (respectievelijk twintig en tien werkdagen voor aanvang van de periode waarop de goedkeuring van de voorraden betrekking
heeft) waarbinnen de informatie aan bevoegde autoriteiten geleverd dient
te worden. Op grond van het derde lid dient de Nederlandse Minister van
Economische Zaken de Italiaanse autoriteit op zijn minst vijf werkdagen
voor aanvang van de periode waarop de goedkeuring van de voorraden
betrekking heeft te informeren over zijn instemming met het verzoek van
de bedrijven. Wanneer deze termijn wordt overschreden wordt ingevolge
het derde lid de goedkeuring geacht niet te zijn gegeven. Voor een
Nederlands bedrijf dat in Italië voorraden wil aanhouden, gelden mutatis
mutandis dezelfde procedures. Op grond van het vierde lid kunnen de
termijnen verlengd worden. Dit zal niet vaak gebeuren, maar soms kan het
voorkomen dat er flexibiliteit nodig is. Dat zal in de praktijk in overleg met
de meldende partij of de andere bevoegde autoriteit gebeuren. Het vijfde
lid bepaalt dat de onderneming die het verzoek gedaan heeft een nadere
aanvraag als beschreven in het eerste lid in moet dienen als er een
significante verandering optreedt in de gegevens die verstrekt zijn.
Artikel 7 beschrijft de voorwaarden die gelden voor voorraden die niet
eigendom zijn van het voorraadplichtige bedrijf. Hierbij gaat het met
name om de zogenaamde tickets, te weten de reserveringen op voorraden
van derden, waarvoor een aantal waarborgen worden gevraagd. Het gaat
bijvoorbeeld om een verzoek van een voorraadplichtig bedrijf uit Italië, dat
een reservering wil op een hoeveelheid aardolie(producten) waarvan een
in Nederland gevestigd bedrijf eigenaar is. Om deze voorraden op grond
van het verdrag geaccepteerd te krijgen, dient in aanvulling op de procedure genoemd in artikel 6, aan de voorwaarden uit dit artikel, onderdelen
a tot en met d, te worden voldaan.
Artikel 8 bepaalt dat een bevoegde autoriteit verplicht is elke onderneming die voorraden aanhoudt in het gebied van de andere verdragspartij te verplichten tot het aan hem uitbrengen van een rapport over die
voorraden. De informatie in het rapport zal van tijd tot tijd door de
bevoegde autoriteit van het land waar de voorraden zich bevinden,
worden gecontroleerd.
Artikel 9 bepaalt dat de bevoegde autoriteiten elkaar zo spoedig mogelijk
raadplegen in geval van een crisis in de aardoliemarkt en op verzoek van
een der partijen bij dit verdrag indien er vragen rijzen over de toepassing
van het verdrag of wijzigingen van het verdrag gewenst zijn.
Artikel 10 regelt de inwerkingtreding van het verdrag.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2007–2008, 31 712, A en nr. 1

4

Artikel 11 regelt de mogelijkheid tot beëindigen van het verdrag. Tijdens
een crisis mag het verdrag niet beëindigd worden. De Europese Commissie dient geïnformeerd te worden over een voornemen tot beëindiging
van dit verdrag.
Koninkrijkspositie
Het verdrag zal uit zijn aard, wat het Koninkrijk betreft, alleen voor
Nederland gelden.
De minister van Economische Zaken,
M. J. A. van der Hoeven

Staten-Generaal, vergaderjaar 2007–2008, 31 712, A en nr. 1

5