> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag

A. B.

Directie Macro
Economische
Vraagstukken en
Arbeidsmarkt MEVA
Rijnstraat 50
Postbus 20350
2500 EJ Den Haag
www.rijksoverheid.nl
Inlichtingen bij
T 070 340 79 11
F 070 340 78 34

Datum

31 maart 2014

Betreft

Reactie op uw brief inzake de gevolgen van de
bezuiniging in de zorg

Kenmerk
195022-116868-MEVA

Correspondentie uitsluitend
richten aan het retouradres
met vermelding van de
datum en het kenmerk van
deze brief.

Geachte heer/mevrouw B.,
Ik wil u hartelijk bedanken voor uw brief van 12 december 2013. U beschrijft in
uw brief een enorme doorzettingskracht van uw zoon, die alles op alles heeft gezet
om zijn mbo helpende niveau 2 diploma te behalen. Daar mogen u en uw zoon
trots op zijn. Ik begrijp dan ook heel goed dat u zich zorgen maakt over het
dalende aantal banen in de zorg en het arbeidsmarktperspectief van uw zoon en
de andere duizenden schoolverlaters die een baan zoeken in de zorg.
De langdurige zorg staat voor grote hervormingen. Hervormingen die nodig zijn
om de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg nu en in de
toekomst te waarborgen. Ik realiseer mij al te goed dat deze agenda gevolgen
heeft voor de arbeidsmarkt. Dat geldt zowel voor zittend personeel als voor
nieuwe instroom in de zorg. Dit gaat mij zeer aan het hart. Ik doe er alles aan om
de gevolgen voor de arbeidsmarkt zoveel mogelijk te beperken en om mensen
perspectief te bieden daar waar de gevolgen echt onvermijdelijk zijn.
In het zorgakkoord zijn afspraken gemaakt die de werkgelegenheid in de zorg ten
goede komen. De korting op de huishoudelijke hulp is verzacht van 75% naar
40%. Hierdoor is er voor bijna 42 duizend personen werkgelegenheid behouden,
vooral aan de onderkant van de arbeidsmarkt (niveau 1 en niveau 2). Recent heb
ik met de VNG de afspraak gemaakt dat zij nog eens €200 mln. extra krijgen.
Indien zij dit aanwenden voor extra huishoudelijke hulp en/of begeleiding dan kan
er in 2015 nog eens voor ongeveer 26 duizend personen extra werkgelegenheid
aan de onderkant van de arbeidsmarkt worden behouden. Dit vergroot de kansen
voor schoolverlaters. Er is dus al veel gedaan om de gevolgen te beperken.

Pagina 1 van 3

Specifiek geeft u aan dat u zich zorgen maakt over het ontstaan van een “verloren
generatie”. Voor pas afgestudeerden, waaronder schoolverlaters zoals uw zoon, is
het baanperspectief verminderd door de daling van de werkgelegenheid. Dit speelt
overigens niet voor alle schoolverlaters: de perspectieven voor verpleegkundigen
zijn bijvoorbeeld goed. Uit de arbeidsmarkteffectrapportage blijkt dat er de
komende jaren sprake zal zijn van een grote dynamiek op de arbeidsmarkt. Het
aantal verschuivingen kan oplopen tot ongeveer 200 duizend personen.
Voor een deel gaan mensen werken bij een andere werkgever in een vergelijkbare
functie of bij dezelfde werkgever in een andere functie. Er zullen ook functies
worden vervangen door andere functies doordat de gevraagde competenties
veranderen. Ook is er altijd sprake van vervangingsvraag doordat mensen met
pensioen gaan of van baan verwisselen binnen of buiten de zorg. Vanwege deze
grote dynamiek ontstaan ook kansen (vacatures) op de arbeidsmarkt, kansen
waar ook schoolverlaters gebruik van kunnen maken.

Directie Macro
Economische
Vraagstukken en
Arbeidsmarkt MEVA
Kenmerk
195022-116868-MEVA

Veel hangt daarbij af van de keuzes die instellingen maken. Instellingen staan
voor een dilemma: kiezen ze voor nieuwe instroom met de juiste competenties of
voor het gericht scholen van huidige medewerkers? Indien veel organisaties
(noodgedwongen) kiezen voor huidige medewerkers neemt de baankans voor
jonge medewerkers af. Dit is slecht voor het imago van de sector, waardoor de
sector onaantrekkelijk wordt voor schoolverlaters en er op termijn juist weer
tekorten aan goed geschoold personeel kunnen ontstaan. Wanneer echter teveel
instellingen kiezen voor jonge werknemers – omdat zij mogelijk goedkoper zijn of
competenties hebben die beter aansluiten bij de nieuwe vraag - zijn het juist
oudere werknemers voor wie de kans op baanbehoud afneemt.
Op verschillende manieren ga ik zorgaanbieders en instellingen ondersteunen om
op een verantwoorde manier met dit dilemma om te gaan en de transitie op de
arbeidsmarkt zo verantwoord mogelijk te laten verlopen. Een aantal hoofdpunten
uit mijn beleid zet ik hieronder uiteen.
Zo wordt door het kabinet €590 mln. beschikbaar gesteld voor sectorplannen.
Daarmee kunnen mensen van werk naar werk worden begeleid, gericht worden
geschoold en kansen worden geboden voor schoolverlaters. Ook de zorgsector kan
hiervan gebruikmaken. Ik ben met brancheverenigingen en vakbonden in gesprek
om zo snel mogelijk te komen tot een dergelijk sectorplan voor de zorg.
Daarnaast investeer ik ook extra in stagefondsen om mensen beter toe te rusten
voor het beroep dat wij wensen te vervullen. Het bedrag voor het stagefonds
bedraagt dit jaar €110 mln. ten opzichte van € 99 mln. in 2012. Dit draagt er ook
aan bij dat stageplaatsen kwalitatief beter zijn zodat stages een meerwaarde
krijgen.
Wij steunen partijen ook bij het vinden en benutten van kansen in het nieuwe
brede sociale domein. In dit kader wil ik het onderzoek van Branchebelang
Thuiszorg Nederland (BTN) naar ‘nieuwe functies in het sociale domein’. BTN
onderzoekt dwarsverbanden en nieuwe, innovatieve concepten op lokaal niveau,
met als doel te verduidelijken hoe een andere en slimmere organisatie van zorg en
diensten vorm kan worden gegeven in het nieuwe brede sociale domein waarmee
werknemers met een lager opleidingsniveau aantrekkelijk perspectief kan worden
geboden. Mede met als doel de werkgelegenheidseffecten aan de onderkant van
de arbeidsmarkt te beperken.

Pagina 2 van 3

Ik hoop dat ik hiermee uw vragen voldoende heb beantwoord. Ik wil nogmaals
benadrukken dat het banenverlies in de zorg mij zeer aan het hart gaat en mijn
volle aandacht heeft. Ik heb grote waardering voor mensen zoals uw zoon, die
hard werken en tegenslagen overwinnen om hun droombaan in de zorg en welzijn
te kunnen realiseren. Het zal de komende jaren niet makkelijk zijn, maar ik zal er
alles aan doen om de gevolgen van de hervormingen in de langdurige zorg op een
goede manier op te vangen.

Directie Macro
Economische
Vraagstukken en
Arbeidsmarkt MEVA
Kenmerk
195022-116868-MEVA

Hoogachtend,
de Staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,

drs. M.J. van Rijn

Pagina 3 van 3