Position paper
Taakherschikking in de mondzorg: lagere kwaliteit, hogere kosten
Minister Schippers van VWS wil een experiment starten om mondhygiënisten
zelfstandig meer behandelingen te laten uitvoeren. De minister wil daarmee komen
tot een herverdeling van taken tussen tandartsen en mondhygiënisten. Patiënten
worden er echter onnodig door op kosten gejaagd, terwijl ze er minder goede
mondzorg voor terug krijgen, zo vreest de KNMT, de beroepsvereniging van
tandartsen.
De minister wil mondhygiënisten in het experiment zelfstandig verdovingen laten geven,
gaatjes laten boren en röntgenfoto’s laten maken. De KNMT heeft daartegen drie
bezwaren: de mondzorg wordt er duurder van, het leidt allesbehalve tot betere zorg voor
de patiënt en de patiënt zelf wil dat de tandarts de regie over zijn mondgezondheid houdt.
1.

De kwaliteit van de mondzorg is er niet bij gebaat

Mondzorg is gericht op
• het behoud van een gezonde mond,
• de bestrijding van mondziekten,
• het bevorderen van een goede kauwfunctie
• en het bevorderen van een goede esthetiek en van kwaliteit van leven voor de
patiënt.
Deze verschillende onderdelen staan niet los van elkaar maar houden veelal verband. Het
stellen van een diagnose en het opstellen van een behandelplan hoort dan ook in één hand
te liggen. De tandarts is diegene die in de volle breedte klinische kennis en ervaring heeft
die daarvoor nodig is. De nu voorgestelde taakherschikking doorkruist dit. Met het
opsplitsen van taken is de kans op onvolledige en niet op elkaar aansluitende
deeldiagnoses groot, evenals het ontbreken van een integrale diagnose. En dat komt de
kwaliteit van de zorg allesbehalve ten goede.
Sterker, het risico is groot dat een van de belangrijkste pijlers van de mondzorg in het
gedrang komt. Namelijk preventie, de kerntaak van de mondhygiënist. Omdat er al te
weinig mondhygiënisten zijn, zou bij een verschuiving van taken van de tandarts naar de
mondhygiënist, de primaire taak van de mondhygiënist in gevaar kunnen komen, namelijk
de preventie. Juist de nadruk op preventie in de Nederlandse mondzorg heeft de afgelopen
tientallen jaren gezorgd voor een grote daling in het aantal gaatjes en het aantal
kunstgebitten – en dus tot gezondere gebitten. En daarmee tot kostenbeheersing. Het
overhevelen van extra taken naar mondhygiënisten kan alleen maar ten koste gaan van
hun zo waardevol gebleken aandacht voor preventie. Juist nu blijkt dat de gebitten van de
jeugd en kwetsbare ouderen extra aandacht verdienen.
2.

De mondzorg wordt er duurder van

Niet alleen de kwaliteit van de mondzorg in Nederland loopt gevaar door de plannen van
de minister, ook de kosten zullen stijgen. Ten eerste zullen zelfstandig gevestigde
mondhygiënisten forse investeringen moeten doen om hun praktijken zo in te richten dat
ze de nieuwe taken kunnen uitvoeren, en investeren in scholing. Dat betekent de aanschaf
van dure apparatuur en het doen van aanpassingen in de praktijk om aan hygiëne-eisen te
kunnen voldoen. En dat terwijl er de tandarts al over deze apparatuur beschikt en er ruim
voldoende capaciteit is om betreffende taken uit te voeren.

Ook het risico op overbehandeling neemt toe: wie de mogelijkheden in huis heeft, gaat ze
ook gebruiken. Er zullen extra foto’s gemaakt worden, bijvoorbeeld – voorheen alleen bij
de tandarts vóór de tandarts en de mondhygiënist, nu bij beide voor eigen gebruik. Dat zijn
weer extra kosten. Al met al gaat het om miljoenen vergende investeringen en
handelingen die niet nodig zijn.
3.

De patiënt wil het niet

Twee ‘loketten’ voor mondzorg is onhandig, onduidelijk en ongewenst. Het leidt voor de
patiënt tot extra afspraken en tot verwarring. Bij wie moet ik zijn met mijn gebitsprobleem,
de mondhygiënist of de tandarts? En moet ik nu voortaan naar twee verschillende
adressen om mijn mond gezond te houden? Wie kan ik aansprakelijk stellen als er
problemen zijn? Deze verwarring kan weer leiden tot onnodig bezoek aan beide
zorgverleners, en tot daarmee opnieuw tot extra kosten.
Ten slotte, de patiënt wíl ook graag dat de tandarts de regie over zijn mondgezondheid
houdt. Uit recent onderzoek van de Patiëntenfederatie Nederland blijkt dat 83% wil dat de
tandarts de periodieke controle uitvoert (vs 5% mondhygiënist), 88% wil dat de tandarts
kleine gaatjes vult (vs. 2%), 82% wil dat de tandarts de verdoving toedient (vs 1%) en 58%
wil dat de tandarts foto’s maakt (vs 9%).
De oplossing: mondzorg als teamwork onder één dak
Niet de herverdeling van taken maar het organiseren van mondzorg onder één dak: dat is
volgens de KNMT de manier om patiënten goede en betaalbare zorg voor hun gebit te
garanderen.
De tandarts is verantwoordelijk voor de diagnose en het behandelplan. En dan:
• richt de mondhygiënist zich primair op preventie
• richt de tandarts zich primair op genezing
• assisteert de assistent hen.
En zij doen dat:
• vanuit dezelfde vestiging
• met dezelfde apparatuur
• vanuit één agenda
• op basis van hetzelfde patiëntdossier.
Net zoals bij de huisarts gebeurt: de huisarts, praktijkondersteuner en doktersassistent
werken zo effectief en efficiënt samen. Mondzorg onder één dak dus: dat is duidelijk,
veilig, betaalbaar en goed.

www.knmt.nl