Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1079
Vragen van het lid Vestering (PvdD) aan de Minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit over de vernieuwde toelating van het hormoonverstorende
landbouwgif cypermethrin die wordt besproken tijdens de vergadering van het
SCoPAFF van 21 en 22 oktober (ingezonden 21 oktober 2021).
Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
(ontvangen 13 december 2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2021–2022, nr. 476.
Vraag 1
Kunt u bevestigen dat volgens de Europese wetgeving alleen landbouwgiffen
op de markt toegelaten mogen worden waarvan vaststaat dat ze geen
hormoonverstorende eigenschappen hebben?1
Antwoord 1
Verordening (EG) 1107/2009 bevat regels voor het op de markt brengen van
gewasbeschermingsmiddelen. Hierbij is het uitgangspunt dat werkzame
stoffen alleen worden goedgekeurd en gewasbeschermingsmiddelen alleen
worden toegelaten als uit de Europees geharmoniseerde beoordeling blijkt
dat deze geen onaanvaardbare risico’s hebben voor mens, dier en milieu.
Deze beoordeling omvat ook het toepassen van de criteria voor het vaststellen van hormoonontregelende eigenschappen van werkzame stoffen. Deze
zijn sinds 20 oktober 2018 aangepast. Er gelden sindsdien wetenschappelijke
criteria voor het vaststellen van hormoonontregelende eigenschappen van
werkzame stoffen.
Werkzame stoffen die hormoontontregelende eigenschappen hebben worden
op grond van deze verordening niet goedgekeurd, tenzij er sprake is van
verwaarloosbare blootstelling of van een niet op een andere manier te
bestrijden fytosanitair gevaar. Er kan alleen van deze zogenaamde derogatiemogelijkheden gebruik worden gemaakt als uit de risicobeoordeling blijkt dat
het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen op basis van dergelijke stoffen
veilig is voor mens, dier en milieu. Tot op heden zijn geen werkzame stoffen
goedgekeurd op basis van deze derogatiemogelijkheden.

1

ah-tk-20212022-1079
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Verordening (EC) Nr. 1107/2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Vraag 2
Waarom stelt u in uw brief over de Europese vergadering van het Standing
Committee on Plants, Animals, Food and Feed (SCoPAFF) van 21 en
22 oktober dat volgens de beschikbare informatie het landbouwgif cypermethrin niet hormoonverstorend is? Op welke wetenschappelijke studies baseert
u dat?2
Antwoord 2
Ik heb in deze brief aangegeven dat er op dit moment geen aanwijzingen zijn
dat de werkzame stof cypermethrin hormoonontregelende eigenschappen
heeft.
EFSA concludeert in haar beoordeling dat de stof op de onderdelen waar de
beoordeling kon worden afgerond geen hormoonverstorende eigenschappen
heeft, maar dat onvoldoende data beschikbaar is om een conclusie op alle
onderdelen te kunnen trekken op basis van de in 2018 vastgestelde wetenschappelijke criteria. Hiervoor zijn meer studies noodzakelijk. Omdat de
beschikbare wetenschappelijke gegevens geen aanwijzingen laten zien voor
een hormoonverstorende werking en de wetenschappelijk criteria tijdens het
beoordelingsproces zijn veranderd stelt de EC, op basis van artikel 6 van de
gewasbeschermingsverordening, dat de goedkeuring van cypermethrin kan
worden hernieuwd maar dat de ontbrekende wetenschappelijke informatie
binnen 2 jaar moet worden aangeleverd. Deze wetenschappelijke informatie
wordt vervolgens onafhankelijk beoordeeld door de rapporterende lidstaat en
EFSA.
Het Ctgb adviseert mij positief op dit voorstel aangezien de beschikbare en
beoordeelde wetenschappelijke informatie geen hormoonverstorende
eigenschappen laten zien. Op basis van de huidige informatie is het dan ook
niet de verwachting dat cypermethrin dergelijke hormoonverstorende
eigenschappen heeft.
Aangezien het dossier voor het hernieuwen van de goedkeuring van de
werkzame stof cypermethrin is ingediend, voordat de nieuwe wetenschappelijke criteria zijn vastgesteld, dient de aanvrager binnen 2 jaar aanvullende
informatie te leveren om te voldoen aan de in 2018 gewijzigde datavereisten.
Deze wetenschappelijke informatie wordt vervolgens onafhankelijk beoordeeld door de rapporterende lidstaat en EFSA.
Vraag 3
Kunt u bevestigen dat het Joint Research Centre van de Europese Unie op
basis van het toelatingsdossier al in 2016 concludeerde dat de insectenverdelger cypermethrin wel degelijk een hormoonverstorende stof is?
Antwoord 3
Nee. Het Joint Research Centre heeft in 2016 in opdracht van de Europese
Commissie een methodiek ontwikkeld om een «impact assessment» te
kunnen uitvoeren voor de verschillende opties om de criteria voor hormoonontregelende eigenschappen te kunnen vaststellen3. Vervolgens heeft een
externe organisatie op basis van deze methodiek een «impact assessment»
uitgevoerd in opdracht van de Europese Commissie. Het rapport met daarin
de resultaten daarvan bevat een overzicht met daarin werkzame stoffen die
mogelijk hormoonontregelend zouden kunnen zijn onder de verschillende
opties en op basis van de data die destijds beschikbaar was. Eén van deze
stoffen is cypermethrin. Zo’n «impact assessment» is niet hetzelfde als een
beoordeling van de risico’s van werkzame stoffen op basis van Verordening
(EG) 1107/2009, zoals ook wordt aangegeven in het rapport zelf4.
De beoordeling van de werkzame stof cypermethrin op basis van de
verordening is inmiddels uitgevoerd. De uitkomst, daarvan voor het aspect
hormonontregelende eigenschappen, staat in het antwoord op vraag 2.

2

2021Z18169
https://ec.europa.eu/health/sites/default/files/endocrine_disruptors/docs/
2016_impact_assessment_study_en.pdf
4
https://ec.europa.eu/health/sites/default/files/endocrine_disruptors/docs/
2016_impact_assessment_en.pdf
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 4
Kent u de onafhankelijke wetenschappelijke studies van Wang et al. (2021),
Jin et al. (2011), Singh et al. (2020) en Marettova et al. (2017), waaruit
duidelijk blijkt dat cypermethrin wel degelijk hormoonverstorende eigenschappen heeft?5, 6, 7, 8
Antwoord 4
De publicaties van Jin et al. (2011) en Marettova et al. (2017) zijn meegenomen in de herbeoordeling van de werkzame stof cypermethrin en daarmee in
het oordeel dat er geen aanwijzingen zijn dat cypermethrin hormoonontregelende eigenschappen heeft (zie het antwoord op vraag 2).
De publicaties van Singh et al. (2020) en Wang et al. (2021) zullen onder de
aandacht worden gebracht van de rapporterende lidstaat België, zodat deze
meegenomen kunnen worden bij de beoordeling van de nieuwe informatie
die de aanvrager binnen 2 jaar dient op te leveren (zie het antwoord op
vraag 2).
Vraag 5
Deelt u het inzicht dat op basis van de bovengenoemde studies een nieuwe
toelating voor cypermethrin een schending van de Europese wetgeving zou
inhouden?
Antwoord 5
Nee, dat inzicht deel ik niet. De publicaties die genoemd worden in de
beantwoording van vraag 4 en zullen worden meegenomen in de reguliere
procedures van Verordening (EG) 1107/2009 (zie ook het antwoord op
vraag 2).
Vraag 6
Heeft het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en
biociden (Ctgb) deze studies betrokken bij de advisering om voor de
vernieuwde toelating van cypermethrin te stemmen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Het Ctgb heeft zijn advies gebaseerd op het voorstel van de Europese
Commissie om de goedkeuring van de werkzame stof cypermethrin te
hernieuwen. Dit voorstel is gebaseerd op de beschikbare en
beoordeelde wetenschappelijke informatie, waaronder twee van de vier
publicaties uit vraag 4.
Vraag 7
Op basis van welke studies en wetenschappelijke informatie hebben u en het
Ctgb de conclusie getrokken dat cypermethrin niet hormoonverstorend zou
zijn?
Antwoord 7
Ik verwijs uw Kamer naar het antwoord op de vragen 2 en 6.
Vraag 8
Kunt u bevestigen dat de Europese toelatingscriteria voor hormoonverstoring
in 2018 zijn aangescherpt? Vindt u het verantwoord dat cypermethrin met uw
steun nog twee jaar extra in Nederland en Europa gebruikt mag worden,
terwijl wetenschappelijke, onafhankelijke studies aantonen dat cypermethrin
hormoonverstorend is?
5

Toxicology Research, augustus 2021, «Cypermethrin induces Sertoli cell apoptosis through
mitochondrial pathway associated with calcium» (https://academic.oup.com/toxres/articleabstract/10/4/742/6306461)
6
Chemosphere, juni 2011, «Cypermethrin exposure during puberty induces oxidative stress and
endocrine disruption in male mice» (ehttps://www.sciencedirect.com/science/article/pii/
S0045653511001809)
7
Science of the Total Environment, 10 maart 2020, «Cypermethrin exposure during perinatal
period affects fetal development and impairs reproductive functions of F1 female rats» (https://
www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048969719359406)
8
Animal Reproduction Science, september 2017, «Effect of pyrethroids on female genital
system. Review» (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0378432017302075)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

Antwoord 8
Ja, de criteria voor het vaststellen van hormoonontregelende eigenschappen
van werkzame stoffen zijn in 2018 aangepast (zie het antwoord op vraag 1).
Ja, er zijn op dit moment geen aanwijzingen dat de werkzame stof cypermethrin hormoonontregelende eigenschappen heeft (zie het antwoord op de
vragen 2 en 6).
Vraag 9
Deelt u de mening dat, zolang de toelatingshouder niet met aanvullende
studies kan aantonen dat cypermethrin aan de gestelde toelatingscriteria
voldoet, deze stof niet gebruikt mag worden? Zo nee, waarom vindt u het
verantwoord dat de toelatingshouder hier nog twee jaar de tijd voor krijgt,
met alle risico’s van dien?
Antwoord 9
Nee, ik heb uw Kamer in het antwoord op vraag 2 aangegeven dat er op dit
moment geen aanwijzingen zijn dat de werkzame stof cypermethrin hormoonontregelende eigenschappen heeft, maar dat de toelatinghouder
conform Verordening (EG) 1107/2009 de ontbrekende wetenschappelijke
informatie binnen 2 jaar moet aanleveren.
Vraag 10
Bent u bereid om de inzet van de Nederlandse delegatie te wijzigen en tegen
het voorstel van de Europese Commissie te stemmen om cypermethrin nog
twee jaar langer goed te keuren, zolang de producent niet kan aantonen dat
deze werkzame stof veilig is? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 10
Nee, want er zijn op dit moment geen aanwijzingen dat de werkzame stof
cypermethrin hormoonontregelende eigenschappen heeft (zie het antwoord
op vraag 2).
Vraag 11
Bent u bereid om de drie middelen met de werkzame stof cypermethrin die in
Nederland worden gebruikt, niet langer toe te staan, zolang de producent niet
kan aantonen dat deze werkzame stof veilig is? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 11
Het Ctgb is de bevoegde autoriteit in Nederland en neemt besluiten over het
al dan niet toelaten van gewasbeschermingsmiddelen in Nederland. Er zijn
volgens het Ctgb op dit moment geen nieuwe wetenschappelijke inzichten die
de toelating van de gewasbeschermingsmiddelen op basis van de werkzame
stof cypermethrin in de weg staan.
Vraag 12
Kunt u deze vragen één voor één spoedig beantwoorden?
Antwoord 12
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4