Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

28 625

Herziening van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid

Nr. 289

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 juni 2021
Per brief van 16 juni jl. heeft de vaste commissie voor Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit mij verzocht aan te geven hoe uw Kamer geïnformeerd wordt indien op vrijdag 25 juni 2021 een akkoord over het
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) wordt bereikt in de
zogenoemde supertriloog. Tevens benut ik deze brief om het besluitvormingsproces in aanloop naar deze triloog te schetsen en daarmee inzicht
verschaffen op welke wijze betrokken partijen, inclusief uw Kamer,
betrokken zijn.
Herziening GLB
De onderhandelingen over het toekomstig GLB zijn in juli 2018 gestart
nadat de Europese Commissie een drietal concept-verordeningen
presenteerde die de basis vormen voor het GLB in de periode 2021–2027.
Omdat vertraging in de besluitvorming over het meerjarig financieel kader
(MFK) optrad en daarmee onduidelijkheid over de financiering van het
GLB, is eind 2020 besloten het huidige GLB in de jaren 2021 en 2022 te
verlengen en de onderhandelingen voor het toekomstig GLB te richten op
de periode 2023–2027.
Kort na de presentatie van de voorstellen in 2018 heeft de Kamer het
BNC-fiche (Kamerstuk 34 965, nr. 2) ontvangen waarin het kabinet haar
appreciatie van de drie betreffende verordeningen heeft gegeven. Hierop
volgend heb ik op verzoek van uw Kamer vanaf eind 2018 de Kamer
maandelijks geïnformeerd over de voortgang van de onderhandelingen
via de geannoteerde Raadsagenda’s waarin ook gerapporteerd wordt over
de voortgang van de, veelal meer technische, besprekingen in de
Raadswerkgroepen. Ook zijn aan uw Kamer na iedere Raad de gebruikelijke verslagen van de besprekingen in de Raad gestuurd. Meer specifiek
verwijs ik naar een aantal brieven waarin per onderwerp de stand van
zaken in de besluitvorming is beschreven en mijn appreciatie op die

kst-28625-289
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 625, nr. 289

1

onderwerpen (Kamerstuk 28 625, nr. 264 van 8 mei 2019, Kamerstuk
21501–32, nr. 1191 van 4 juli 2019, Kamerstuk 21 501–32, nr. 1253 van
6 oktober 2020 en Kamerstuk 21 501–32, nr. 1254 van 29 oktober 2020).
Besluitvormingsproces in triloog
Op basis van de onderhandelingen die in Raadskader vanaf 2018
plaatsvonden en mede gebaseerd op de gedachtewisselingen met uw
Kamer alsook input van de agrarische sector en betrokken stakeholders,
heb ik in oktober 2020 namens Nederland kunnen instemmen met de
algemene oriëntaties op de drie GLB-verordeningen. Dit besluit kon de
Raad van Landbouwministers in oktober 2020 nemen nadat de regeringsleiders op 21 juli 2020 een akkoord bereikten over het Meerjarig financieel
kader 2021–2027 en daarmee ook over de financiële aspecten van het
GLB.
Nadat ook het Europees Parlement in oktober 2020 haar eerste lezing
vaststelde, zijn de triloogonderhandelingen tussen Raad, Europees
Parlement en de Europese Commissie gestart. Het fungerend
EU-voorzitterschap onderhandelt in de triloog namens de 27 lidstaten op
basis van het mandaat zoals dat is vastgelegd in de algemene oriëntatie.
Nederland is niet zelf aanwezig in de triloogonderhandelingen. Wel
beoordeelt Nederland, net zoals de andere EU-lidstaten, op de momenten
dat wordt teruggekoppeld over de triloogbesprekingen of het
EU-voorzitterschap zich houdt aan het in de algemene oriëntatie vastgelegde mandaat. Deze terugkoppeling vindt normaal gesproken plaats in
het CSA, het hoogambtelijk voorportaal van de Raad van Landbouwministers. Op momenten dat het voorzitterschap ruimte zoekt in het mandaat
om op onderdelen tot een akkoord met het Europees Parlement te komen,
wordt dit steeds voorgelegd aan de lidstaten.
Aangezien op deze wijze de bevoegdheid tot onderhandelen namens de
Raad in de triloog is neergelegd bij het EU-voorzitterschap, is de directe
betrokkenheid en invloed van individuele lidstaten in deze fase veel
beperkter. Ook in het Europees Parlement is een vergelijkbare taakverdeling gebruikelijk en zijn het de drie rapporteurs van de drie
GLB-verordeningen die de triloogonderhandelingen namens het gehele
Parlement voeren. De Europese Commissie wordt in deze onderhandelingen vertegenwoordigd door Landbouwcommissaris Wojciechowski en
in veel gevallen aangevuld met Vicepresident Commissaris Timmermans.
Deze werkwijze geeft de onderhandelende partijen ruimte om over de
complexe verordeningen in samenhang tot een politiek akkoord te komen.
Uiteindelijk dient de Raad als geheel, met gekwalificeerde meerderheid,
het bereikte politieke akkoord goed te keuren.
Hoofdthema’s
De gehele periode van de besluitvorming overziend is de conclusie dat
naast de vele technische details waarover is gesproken, op hoofdlijn de
discussie is gegaan over een drietal hoofdthema’s. Deze zijn steeds aan de
orde geweest in de geannoteerde agenda, de verslagen en waren
onderwerp van besprekingen met uw Kamer. Deze thema’s, die vanzelfsprekend ook in de triloog hoofdonderwerp van het overleg zijn, betreffen
in eerste instantie de groene architectuur van het GLB, dat is de manier
waarop en de mate waarin het GLB een bijdrage levert aan de gestelde
doelen voor met name klimaat, leefomgeving en biodiversiteit. Hieraan is
direct gekoppeld de manier waarop het GLB kan bijdragen aan de doelen
van de Green Deal en de Farm to Fork- en EBS-strategieën. Het tweede
grote thema betreft het nieuwe prestatiemodel, de manier waarop de
transitie naar een meer doelgericht GLB, waarin boeren worden beloond
en beoordeeld op geleverde prestaties, gemonitord kan worden. Het
derde overkoepelende thema betreft de doelgerichtheid van betalingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 625, nr. 289

2

waaronder met name wordt verstaan herverdeling van middelen tussen
grotere en kleinere bedrijven en de vormgeving van gerichte betalingen
aan jonge boeren. Bij de aanvang van de onderhandelingen in de triloog
heeft het Europees Parlement een tweetal thema’s toegevoegd die
belangrijk blijken in de onderhandelingen. Deze betreffen de sociale
conditionaliteit (het opnemen in het GLB van voorwaarden voor de
naleving van regels met betrekking tot arbeidsomstandigheden) en
EP-amendementen om handelsbarrières op te (kunnen) werpen tegen
producten uit derde landen die onder lagere duurzaamheidsstandaarden
zijn geproduceerd dan in de EU.
Tijdpad
Ik acht het van groot belang voor alle betrokken partijen, de landbouwsector voorop, dat er op korte termijn een akkoord over het toekomstig
GLB voor de jaren 2023–2027 in de triloog wordt bereikt. Het voorzitterschap richt zich erop dat overeenstemming tussen de beide wetgevers in
de supertriloog op 24 en 25 juni mogelijk moet zijn. Op 28 en 29 juni zal de
Landbouwraad de uitkomst van de triloog bespreken en hopelijk kunnen
accepteren. Mogelijk zullen tijdens de Raad nog consultaties met de
EP-rapporteurs nodig zijn voor eventuele verdere aanpassingen. Het
voorzitterschap heeft hierover echter nog niets gecommuniceerd. Zoals
uw Kamer verzoekt zal ik voorafgaand aan de Raad mijn uiterste best
doen uw Kamer te informeren over de uitkomst van de supertriloog, voor
zover ik daar dan al informatie over heb ontvangen. Gelet op het krappe
tijdsbestek zal dit naar verwachting niet anders dan kort voor aanvang van
de Raad op maandag 28 juni kunnen gebeuren.
Ingeval de Raad akkoord kan gaan met een eventueel in de triloog bereikt
politiek akkoord zal dit na juridische codificatie ter definitieve goedkeuring
aan de Raad worden voorgelegd. Dit duurt meestal enkele maanden. Uw
Kamer zal daarover op gebruikelijke wijze worden geïnformeerd.
Een politiek akkoord opent de weg om het GLB Nationaal Strategisch Plan
af te ronden en dit najaar aan uw Kamer voor te leggen. Over dit proces
wordt u nog nader geïnformeerd. Planning is om het Nationaal Strategisch Plan (NSP) in december ter goedkeuring bij de Europese Commissie
in te dienen met het doel om de goedkeuringsprocedure in 2022 af te
ronden, zodat het nieuwe GLB per 1 januari 2023 in werking kan treden.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 625, nr. 289

3