Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3953
Vragen van het lid Gijs van Dijk (PvdA) aan de Staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid over geen beroeps- en bezwaarprocedure
compensatie eigen bijdrage kinderopvang (ingezonden 8 juli 2020).
Antwoord van Staatssecretaris Van ‘t Wout (Sociale Zaken en
Werkgelegenheid) (ontvangen 2 september 2020). Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 3712.
Vraag 1
Bent u ermee bekend dat er ouders zijn die te weinig (soms wel honderden
euro’s) compensatie krijgen voor de door hen doorbetaalde kinderopvang
tijdens de coronacrisis?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u aangeven hoeveel ouders dit zijn en wat de bedragen zijn die zij te
weinig uitgekeerd hebben gekregen?
Antwoord 2
Zoals in eerdere brieven aan uw Kamer aangegeven, betreft de tegemoetkoming die ouders met kinderopvangtoeslag ontvangen, een benadering van de
daadwerkelijke eigen bijdrage.1 Net als bij andere noodmaatregelen waren
ook bij de Tijdelijke Tegemoetkomingsregeling KO een aantal versimpelingen
nodig om snel tot vergoeding over te kunnen gaan en te komen tot een
sluitend systeem zonder grote uitvoeringslasten voor ouders en kinderopvangorganisaties. Bovendien is door te kiezen voor de peildatum van 6 april
2020 de kans op strategisch gedrag van ouders, alleen om een zo hoog
mogelijke tegemoetkoming te ontvangen, geminimaliseerd.
Door de versimpelingen kan de hoogte van de vergoeding afwijken van de
daadwerkelijk betaalde eigen bijdrage. In eerdere Kamerbrieven en communicatie is hiervoor begrip gevraagd.
Er is bij de vergoeding gekozen voor een regeling op basis van beschikbare
gegevens over het aantal kinderen, het aantal opvanguren en het geschat
gezamenlijk inkomen die bij de Belastingdienst/Toeslagen verwerkt waren op

1

ah-tk-20192020-3953
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Kamerstuk 31 322, nr. 414 en Kamerstuk 35 420. nr. 22

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

de peildatum 6 april 2020. Ouders hoeven geen formulieren in te vullen of
aparte aanvragen te doen. De Belastingdienst heeft deze informatie over de
vergoeding doorgegeven aan de SVB en die heeft het bedrag op 8 juli
rechtstreeks aan 570.000 huishoudens uitgekeerd. De kinderopvangtoeslag is
gedurende de (gedeeltelijke) sluitingsperiode doorgelopen.
De vergoeding kan om verschillende redenen afwijken van de daadwerkelijk
betaalde eigen bijdrage. Een lagere vergoeding dan de daadwerkelijk
betaalde eigen bijdrage kan ontstaan doordat ouders voor de peildatum
bijvoorbeeld wel al meer uren kinderopvang af waren gaan nemen, maar dit
nog niet hadden doorgegeven aan de Belastingdienst/Toeslagen. Een hogere
vergoeding dan de daadwerkelijk betaalde eigen bijdrage kan bijvoorbeeld
ontstaan doordat ouders per uur minder betalen dan de maximum uurprijs
terwijl bij de vergoeding automatisch gerekend wordt met de maximum
uurprijs, of doordat ouders een inkomensdaling nog niet hadden doorgegeven. Het is niet te zeggen hoeveel ouders te veel of te weinig hebben
ontvangen en voor welk bedrag.
Het is belangrijk hierbij het verschil tussen de vergoeding voor de eigen
bijdrage en de hoogte van de kinderopvangtoeslag in het oog te houden. De
eigen bijdrage waarvoor ouders in het kader van deze tijdelijke tegemoetkomingsregeling vergoeding ontvangen betreft het bedrag tot aan de maximum
uurprijs dat zij betalen voor de kinderopvang na aftrek van de kinderopvangtoeslag. Voor de vergoeding geldt dat deze in principe eenmalig wordt
uitgekeerd op basis van de gegevens van 6 april 2020. De kinderopvangtoeslag ontvangen ouders zoals gewoonlijk maandelijks van de Belastingdienst/
Toeslagen. Deze is gewoon door blijven lopen. Voor de hoogte van de
kinderopvangtoeslag is het wel belangrijk om wijzigingen door te blijven
geven. De kinderopvangtoeslag wordt hier dan op aangepast.
Ook is het goed in ogenschouw te nemen dat bij de vergoeding is uitgegaan
van een relatief lange compensatieperiode. Ouders ontvangen een vergoeding voor de periode van 16 maart t/m 7 juni, terwijl de kinderopvang en
gastouderopvang vanaf 11 mei al weer geheel open waren en de buitenschoolse opvang vanaf die datum weer gedeeltelijk gebruikt kon worden.
Vanuit de sector zijn ouders grotendeels gecompenseerd voor het eventuele
deel boven de maximum uurprijs. Tot slot is het goed nog te vermelden dat
gebruik van noodopvang in de periode van (gedeeltelijke) sluiting vanwege
de uitoefening van een cruciaal beroep voor ouders gratis was.
Voor kinderen waar voor de peildatum van 6 april 2020 nog geen kinderopvangtoeslag was aangevraagd, is er een herzieningsregeling. Ouders die
kinderopvangkosten hebben gemaakt voor een nieuw kind met kinderopvang
en dat hebben doorgegeven in de periode van 6 april tot 4 september
ontvangen omstreeks 8 oktober de vergoeding.
Ouders die een eigen bijdrage betalen via de gemeente, in het kader van
voorschoolse educatie, peuteraanbod vanuit de gemeente of vanwege een
sociaal-medische indicatie, ontvangen de vergoeding via de gemeente. Tot
slot is er nog een groep ouders die geheel zonder vergoeding gebruik maakt
van kinderopvang, ook ten tijde van de sluiting van de kinderopvang, zie
hiervoor ook vraag 9.
Vraag 3
Klopt het dat in de compensatieregeling kinderopvangtoeslag geen hardheidsclausule (meer) staat, met andere woorden dat ouders geen bezwaar- of
beroepsprocedure kunnen starten bij onvolledige compensatie?
Antwoord 3
Ouders kunnen binnen de gebruikelijke termijnen altijd in bezwaar gaan als
zij het niet eens zijn met de vergoeding.
Vraag 4
Waarom wordt op de website van de Sociale Verzekeringsbank gesteld dat
een bezwaar bij een te lage compensatie bij de Belastingdienst/Toeslagen
wordt afgewezen?2

2

«Wat als u het niet eens bent met de vergoeding», svb.nl, geraadpleegd op 7 juli 2020. (https://
www.svb.nl/nl/vergoeding-kinderopvang/wat-als-u-het-niet-eens-bent-met-de-vergoeding)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Antwoord 4
Op de website van de SVB wordt toegelicht op basis van welke criteria
ouders in aanmerking komen voor een herziening van de vergoeding. In de
ministeriële regeling is opgenomen dat ouders in aanmerking komen voor
herberekening van de vergoeding indien ouders voor de peildatum van
6 april 2020 voor een (van de) kind(eren) nog geen kinderopvangtoeslag
hadden aangevraagd.3 Andere afwijkingen, zoals een te laag doorgegeven
aantal uren of inkomenswijzigingen zijn geen grond voor herberekening van
de vergoeding. De wijzigingen zijn overigens vanzelfsprekend wel van belang
om door te blijven geven aan de Belastingdienst/Toeslagen, omdat dit leidt
tot een aangepaste hoogte van de kinderopvangtoeslag.
Er is een verschil tussen het recht op bezwaar maken, en de vraag of er
aanleiding is om een bezwaar gegrond te verklaren. Ouders hebben het recht
bezwaar te maken tegen de toegekende vergoeding. Vanuit de bedoeling
transparant te zijn over het bezwaarproces, stonden voorbeelden van situaties
die er op zichzelf niet toe kunnen leiden voor het gegrond verklaren van het
bezwaar door de Belastingdienst/Toeslagen. Dit werd onbedoeld geïnterpreteerd als het ontbreken van de mogelijkheid om in bezwaar te gaan. Daarom
is de betreffende zin van de website verwijderd.
Vraag 5
Waarom is er geen mogelijkheid voor ouders om een bezwaar- of beroepsprocedure te voeren wanneer zij te weinig compensatie voor de eigen
bijdrage van de kinderopvang ontvangen?
Antwoord 5
Zie het antwoord op vraag 3 en 4.
Vraag 6
Vindt u het onrechtvaardig dat ouders, vanwege de overheidsoproep om de
kinderopvang door te betalen, nu te maken krijgen met een te lage compensatie?
Antwoord 6
Zie het antwoord op vraag 2 t/m 4.
Vraag 7
Welke maatregelen kunnen ouders nemen, nu er geen beroep- en bezwaarprocedure is, als zij een te laag compensatiebedrag ontvangen en toch het
volledige compensatiebedrag willen ontvangen voor de eigen bijdrage
kinderopvang?
Antwoord 7
Zie het antwoord op vraag 2 t/m 4.
Vraag 8
Bent u bereid om toch een hardheidsclausule toe te voegen in de compensatieregeling?
Antwoord 8
De huidige, moeilijke periode vraagt van ons allemaal iets. De tijdelijke
tegemoetkomingsregeling KO is erop gericht geweest ouders te vergoeden
voor het feit dat zij de kinderopvang zijn blijven doorbetalen in deze periode
ondanks dat zij hier niet of slechts gedeeltelijk gebruik van konden maken. Op
deze manier behielden ouders hun plek op de kinderopvang voor wanneer
deze weer regulier open kon gaan, kon de kinderopvangtoeslag door blijven
lopen en hoefde niet te worden ingegrepen in het toeslagensysteem, en bleef
de voor de maatschappij zo belangrijke kinderopvangsector stabiel gefinancierd en werden zij in staat gesteld noodopvang te verzorgen. De vergoeding
is zoals toegelicht een benadering van de daadwerkelijk betaalde eigen
bijdrage. Zoals eerder aangegeven bestaat voor ouders die voor een (van de)
kind(eren) nog geen kinderopvangtoeslag hadden aangevraagd, een

3

Regeling nadere regels Tijdelijke tegemoetkomingsregeling KO.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

mogelijkheid tot herziening. Als deze ouders tijdig kinderopvangtoeslag
hebben aangevraagd, dan ontvangen zij omstreeks 8 oktober een vergoeding.
Vraag 9
Klopt het bovendien dat er nog steeds een groep ouders is die niet volledig
worden gecompenseerd, ondanks dat zij wel kosten hebben bij het doorbetalen van de kinderopvang?
Antwoord 9
Voor de groep ouders die niet onder de kinderopvangtoeslag of een
gemeentelijke regeling valt, was inderdaad tot nu toe nog geen voorziening
getroffen. Ik kan u inmiddels melden dat er ook voor deze groep ouders een
vergoeding van de eigen bijdrage komt. Ook deze ouders hebben kosten
gemaakt zonder gebruik te kunnen maken van de opvang. Op dit moment
wordt de precieze vormgeving, waaronder de nadere voorwaarden en de
wijze van uitvoering, verder uitgewerkt.
Vraag 10
Hoe kan het zo zijn dat, ondanks de toezegging, iedereen die de kinderopvang
bleef doorbetalen een compensatie zou krijgen, dit in bepaalde gevallen niet
het geval is?
Antwoord 10
Zie antwoord 9.
Vraag 11
Kunt u aangeven hoe groot die groep is? Klopt het dat het hier vaak om
alleenverdieners gaat, waarbij de werkende ouder vaak een zeer veeleisend
beroep heeft en/of veel afwezig is?
Antwoord 11
Zoals eerder aangegeven staan deze ouders nergens geregistreerd waardoor
niet bekend is hoe groot deze groep precies is. Wel zijn er enige indicaties.
Eerder schatte de sector dat het tussen de 5.000 en 10.000 kinderen betreft.
Verder heeft BOinK een meldpunt geopend voor deze groep ouders. Hierop
zijn meldingen voor ruim 3.700 kinderen binnengekomen.
BOinK geeft aan dat de grootste groep die zich bij BOinK heeft gemeld
eenverdieners betreft (circa 55%). Verder is de samenstelling van de groep
divers. Het gaat bijvoorbeeld ook om ouders die geen baan hebben, om
expats, of mensen die geen kinderopvangtoeslag willen (maar hier wel recht
op hebben). Of het bij de eenverdieners gaat om mensen die een relatief zeer
veeleisend beroep hebben en/of veel afwezig zijn kan ik niet inschatten.
Vraag 12 en 13
Welke maatregelen gaat u nemen zodat ook deze groep ouders gecompenseerd gaan worden voor het doorbetalen van de kinderopvang?
Vindt u het ook van groot belang dat gedane toezeggingen met betrekking tot
compensatie eigen bijdrage kinderopvang daadwerkelijk voor alle ouders
uitgevoerd moet worden?
Antwoord 12 en 13
Zie antwoord 9.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4