Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

29 835

Wet ambulancezorg

Nr. 73

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 april 2013
In uw brief van 28 februari 2013 vraagt u mijn reactie op de brief die de
vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport op 18 februari
2013 heeft ontvangen van Ziekenhuis Nij Smellinghe te Drachten inzake
de niet-reanimerenpenning. Hierbij doe ik u mijn reactie toekomen.
Allereerst wil ik het Ziekenhuis Nij Smellinghe complimenteren voor de
manier, zoals mij die uit haar brief voor komt, waarop het bezig is met het
vormgeven van beleid inzake handelen rondom het levenseinde. Een
belangrijk onderdeel hiervan is dat bij patiënten het levenseinde
bespreekbaar wordt gemaakt en dat zij bewust worden gemaakt van het
belang om tijdig na te denken over hoe zij wensen dat in bepaalde
situaties gehandeld wordt en over de mogelijkheden van het gebruik van
een wilsverklaring en/of een niet-reanimerenpenning hierbij. Ik vind het
een goede zaak dat dit door Ziekenhuis Nij Smellinghe zo serieus wordt
opgepakt. Overigens merk ik op dat ik verwacht dat in alle ziekenhuizen en
instellingen voor langdurige zorg tijdens of kort na de opname met
patiënten en cliënten gesproken wordt over reanimeren of
niet-reanimeren, en dat hun wensen dienaangaande in hun dossier
worden vastgelegd. Hiervoor is het dus niet noodzakelijk een
niet-reanimerenpenning te dragen, laat staan die aan te moeten schaffen.
Wat dat betreft zie ik de niet-reanimerenpenning hoofdzakelijk als
meerwaarde voor kwetsbare, veelal oudere mensen, die zelfstandig
wonen.
Alvorens in te gaan op de twee expliciet genoemde punten in de brief
roep ik de brief van mijn ambtsvoorganger aan uw Kamer over de
niet-reanimerenpenning1 in uw herinnering. Ik meen dat de briefschrijver
immers ook refereert aan deze brief.

1

kst-29835-73
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Kamerstuk 29 835, nr. 66

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 835, nr. 73

1

In zijn brief heeft mijn ambtsvoorganger aangegeven dat het in ons recht
een ieder vrij staat initiatieven te ontplooien teneinde faciliteiten te bieden
voor het vastleggen van wilsverklaringen als bijvoorbeeld in de vorm van
het vervaardigen en op verzoek verstrekken van niet-reanimerenpenningen. Dus ook andere personen of instanties dan de Nederlandse
Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) kunnen dit doen. Net
als de briefschrijver wil ik niet dat het onderwerp niet-reanimeren
onbedoeld geassocieerd wordt met levensbeëindiging op verzoek,
waardoor mensen mogelijkerwijs het gesprek over reanimeren of
niet-reanimeren niet durven aan te gaan. Ook voor nieuwe initiatieven
geldt echter dat zij moeten werken conform de eisen die aan de
niet-reanimerenpennning en aan de uitgifte ervan gesteld zijn, te weten
dat uitgifte gebeurt op schriftelijk verzoek van de aanvrager, dat de cliënt
vooraf moet worden geïnformeerd over de reikwijdte van de penning en
de gevolgen en risico’s van het dragen ervan, en dat de gegevens op de
penning in overeenstemming moeten zijn met de identiteit van de drager.
Met het bovenstaande acht ik dat ik tevens voldoende ben ingegaan op
het eerste punt van de briefschrijver.
Ten aanzien van het tweede punt – de suggestie om de kosten van een
niet-reanimerenpenning door ziektekostenverzekeraars te laten
vergoeden – merk ik allereerst op dat de argumentatie dat onnodig
medisch handelen tot hogere kosten in de gezondheidszorg leidt, in dit
verband mijns inziens niet van toepassing is. Uiteraard wil ik onnodig
zorggebruik terugdringen en is mijn beleid erop gericht de effectiviteit en
doelmatigheid van medisch handelen te bevorderen. Echter, de keuze om
al of niet gereanimeerd te willen worden in een situatie waarin de
noodzaak zich voordoet, is een hoogst individuele keuze van mensen, die
al of niet in samenspraak met hun arts wordt gemaakt. De ervaren
kwaliteit van leven en de verwachtingen hieromtrent na een eventuele
reanimatie zijn hierin leidend. Ook ben ik van mening dat bij keuzes om al
dan niet te reanimeren kostenoverwegingen geen rol moeten spelen,
maar dient de wens van de betrokkene en de te verwachten kwaliteit van
leven voorop te staan.
Bij het aanschaffen van een niet-reanimerenpenning is – net als het
eventueel notarieel vastleggen van wilsverklaringen – geen sprake van
zorg. Overigens gaat het hier om relatief kleine bedragen die goed voor
eigen rekening en verantwoordelijkheid zijn te dragen.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 835, nr. 73

2