Jaarverantwoording
Politie 2022

3

Voorwoord
Onze eerste tien jaar als één politie zitten
erop. Politiemensen staan niet vaak stil,
maar eind 2022 namen we even de tijd om
terug te blikken op de afgelopen tien jaar.
Jaren waarin we leerden om samen sterk te
staan en van 26 regionale korpsen één
nationaal korps zijn geworden. Ik spreek
nogmaals mijn dank uit aan alle collega’s
voor hun inzet en betrokkenheid.
We zijn in beweging en we zitten op de
goede weg. Maar na twee roerige
coronajaren, bood 2022 weinig gelegenheid
om op adem te komen. Het jaar begon in
lockdown, waarna versoepelingen elkaar
snel opvolgden. In februari viel Rusland
Oekraïne
binnen,
met
een
grote
vluchtelingenstroom
tot
gevolg.
Het
verwoestende geweld maakte eens te meer
duidelijk dat vrijheid en veiligheid niet
vanzelfsprekend zijn. Veel politiemensen
zetten zich ook privé in voor Oekraïners door
het organiseren van hulp, opvang en
inzamelingsacties.
Aandacht voor grensoverschrijdend gedrag
dwong de politie, net als veel andere
organisaties, om eerlijk in de spiegel te
kijken: doen we wel genoeg om ingesleten patronen te doorbreken? Het onderwerp had ook gevolgen voor
ons werk. Het aantal aangiftes voor zedenmisdrijven nam fors toe.
Dat een spiegel soms nodig is, bleek uit de documentaire De Blauwe Familie. Racisme, discriminatie en
uitsluiting raken allereerst hen die er slachtoffer van zijn. Maar het raakt ons allemaal, want het schaadt
het vertrouwen dat mensen in ons hebben. Er is binnen de politie geen plek voor racisme. Maar dat alleen
uitspreken is niet genoeg. We blijven er structureel aan werken en waar nodig tegen optreden. Het is een
blijvende opdracht om ons te verdiepen in anderen, te verbinden en te verbeteren.
In de zomer arriveerden meer vluchtelingen in Nederland. Er ontstond een tekort aan noodopvangplekken
en de politie moest extra bijspringen. Maar ook andere ontwikkelingen zetten druk op de politie. Boeren
organiseerden blokkades en protestacties tegen het stikstofbeleid. Die gingen gepaard met ernstige
overtredingen en misdrijven. Collega’s moesten tientallen keren in actie komen. We moesten nieuwe
strategieën bedenken om op te treden tegen het gebruik van tractors en landbouwvoertuigen.
Klimaatactivisten kozen in 2022 steeds vaker voor een aanpak, waarbij aangehouden worden een middel
is om aandacht te vragen voor hun boodschap.
Politiemensen zijn bij uitstek mensen met een grote maatschappelijke betrokkenheid en de wil om iets
goeds te doen voor een ander. Veel politiecollega’s voelen zich dan ook betrokken bij grote
maatschappelijke thema’s. Maar in ons werk gaat professionele neutraliteit voor persoonlijke
betrokkenheid. Daar staan we voor.
In al die dynamiek ging het dagelijkse politiewerk gewoon door. Daar ben ik zeer trots op. We namen meer
dan een miljoen 112-meldingen aan. Agenten waren zoveel mogelijk aanwezig in de wijken en in contact

4

met burgers, ondanks capaciteitsproblemen in de basisteams. Heel Nederland zag hoe een gijzeling in de
Apple Store in Amsterdam kordaat werd beëindigd. We zijn steeds beter opgewassen tegen digitale
bedreigingen en hielpen burgers en bedrijven om ook hun weerbaarheid te vergroten. Met een slimme truc
gaven we slachtoffers van gijzelsoftware weer toegang tot hun persoonlijke bestanden. Minder zichtbaar,
maar net zo onmisbaar, was al het werk dat achter de schermen gebeurde. Bij het Politie Diensten Centrum
en in de eenheden.
Het bewaken en beveiligen van personen en objecten vraagt steeds meer capaciteit en wordt sinds 2022
in de praktijk beschouwd als een hoofdtaak van de politie. We maakten een start met het omvormen van
de Landelijke Eenheid, naar twee beter bestuurbare eenheden met een heldere taak. We pakten ruim 1600
criminele samenwerkingsverbanden aan. Nederlandse topcriminelen werden aangehouden in Spanje en
Dubai. In samenwerking met de Duitse politie spoorden we een recordhoeveelheid zwaar en verboden
vuurwerk op. Het is te veel om allemaal op te noemen. Werk van onschatbare waarde voor de samenleving.
Met enorme impact op elke burger die het aangaat. Maar het maakt ook indruk op de politiemedewerker.
Daarom wil ik ook stilstaan bij wat politiewerk van onze mensen vraagt. Het is niet goed om altijd ‘aan te
staan’. Elk jaar raken collega’s fysiek of psychisch gewond. Als werkgever besteed ik aandacht aan de
weerbaarheid van collega’s en de tijd die zij nodig hebben om te herstellen. Er zijn het afgelopen jaar
belangrijke stappen gezet in nog betere personeelszorg. Maar ik hoop dat ook maatschappelijke
ontwikkelingen en de start van honderden nieuwe agenten op termijn de druk kunnen verlichten.
Tot slot wil ik het overlijden van onze collega Rob Oostrom graag gedenken. Hij werd in 2009 tijdens het
werk neergestoken en raakte daarbij grotendeels verlamd. Afgelopen december overleed hij. Zijn verhaal
dwingt ons om onze eigen kwetsbaarheid onder ogen te zien. Maar het inspireert ons ook door zijn
doorzettingsvermogen.
Henk van Essen
Korpschef

5

Samenvatting
Voor de politie is de zorg voor de veiligheid en het bewaken van de rechtstaat het belangrijkste doel van
het werk (§1.1). Daartoe voert de politie uiteenlopende werkzaamheden uit zoals het handhaven van de
openbare orde (§ 2.2) en opsporen van verdachten (§2.3). De politie moet de ontwikkelingen in de
samenleving bijhouden. Inspelen op de ontwikkelingen op het gebied van technologie, communicatie en
informatie-uitwisseling en informatie-beheer vergt een adaptieve en innovatieve organisatie. Een
organisatie die op basis van (langetermijn) strategieën voortdurend investeert in mensen, middelen,
kennis en technieken. In deze jaarverantwoording beschrijft de politie de meest in het oog springende
gebeurtenissen, de belangrijkste ontwikkelingen en de meest relevante activiteiten in 2022. Ook wordt
inzicht geboden in de financiële stand van zaken per 31 december 2022.
Extra aandacht voor ondermijning en mensenhandel
De invloed van georganiseerde criminaliteit op de samenleving wordt steeds groter. In toenemende mate
is sprake van bedreiging, afpersing en omkoping, vaak in samenhang met drugsgerelateerde criminaliteit.
Gebruik van geweld met (vuur)wapens wordt daarbij niet geschuwd. Wapen- en mensenhandel vormen
serieuze problemen. De politie had in 2022 samen met andere betrokken partners extra aandacht voor de
aanpak van ondermijning. Dat heeft geleid het aanpakken van vele criminele samenwerkingsverbanden.
Ook zijn aanhoudingen verricht voor drugsgerelateerde criminaliteit, seksuele uitbuiting, gedwongen
prostitutie en verboden wapenbezit (§2.1.1). Daarnaast heeft de politie in het kader van de brede
gezamenlijke aanpak van ondermijning voorlichting gegeven aan risicogroepen, bedrijven en overheden
(§2.3.3). Een ander aansprekend voorbeeld van effectief politieoptreden in 2022 was de overval op de
Apple Store in Amsterdam gevolgd door een gijzeling, waaraan de politie een einde maakte.
Internationale samenwerking
Om nog effectiever te zijn heeft de politie ook in 2022 de samenwerking gezocht met partners in nationale
en internationale onderzoeken (§2.3.10). Een voorbeeld daarvan is de aanhouding van tientallen
verdachten tijdens de internationale politieactie Trivium in Nederland, Duitsland, België, Spanje en
Paraguay. De samenwerking met Duitsland heeft geleid tot de grootste vangst van voor consumenten
verboden vuurwerk ooit: 350.000 kilo aan explosieven werd in beslag genomen. Ook op het gebied van
online seksueel kindermisbruik en mobiel banditisme leidt samenwerking met politieorganisaties in
andere landen tot resultaten (§2.3).
Verder is de politie betrokken bij andere opgaven met een internationale dimensie zoals de
vluchtelingenstroom door de oorlog in Oekraïne. Tevens verzorgt de politie de identificatie en registratie
van asielzoekers in de aanmeldcentra in Ter Apel en Budel. Doordat veel meer mensen asiel aanvragen,
kost dit extra inspanningen van de Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (§2.3.9).
Steeds meer politie-inzet bij onrust en beveiliging
De trend van de afgelopen jaren waarbij steeds meer inzet van de politie nodig is voor de bewaking en
beveiliging van personen en objecten, zette door in 2022. Nooit eerder kwamen zoveel meldingen binnen
over ernstige bedreigingen van politici en journalisten. Het bewaken en beveiligen van personen en
objecten wordt sinds 2022 in de praktijk beschouwd als een hoofdtaak van de politie, dit mede door de
inzet en capaciteit die hiermee gemoeid gaat. Er is geld beschikbaar gekomen om de basisteams die nu
veel capaciteit leveren op dit punt gedeeltelijk te ontlasten (§2.2.4). De effecten daarvan zullen in de
komende jaren zichtbaar worden. Daarbij blijft gebiedsgebonden politiewerk de basis om actief in
verbinding te zijn en blijven met de samenleving. Een andere ontwikkeling die van invloed is op de
aanwezigheid en zichtbaarheid in de wijken, is de politie-inzet in het kader van maatschappelijk
ongenoegen en demonstraties. Ook het afgelopen jaar heeft de politie weer vaak moeten ingrijpen bij
demonstraties, rellen en ongeregeldheden. Na twee jaar van forse politie-inzet bij protesten tegen en
ongeregeldheden rond coronamaatregelen, werd de politie het afgelopen jaar veelvuldig ingezet bij
protesten tegen aangekondigde maatregelen tegen de uitstoot van stikstof. Bij deze zogenaamde
‘boerenprotesten’, maar ook bij bijvoorbeeld protesten tegen de klimaatverandering, heeft de politie
zoveel mogelijk de-escalerend opgetreden om gevaarlijke situaties te voorkomen en op te lossen. De
politie stelt zich daarbij neutraal op. Demonstreren is immers een grondrecht. De politie staat bij voorkeur

6

tussen demonstranten en niet tegenover hen, ongeacht de inhoudelijke boodschap. Tegelijkertijd geldt:
regels zijn regels en die gelden voor iedereen. Dus de politie faciliteert waar dat kan, maar begrenst als
het moet.
Hoge werkdruk en personeelstekort
Ook in 2022 kostte het, vooral in de basisteams, moeite om de roosters gevuld te krijgen. De druk op de
taakuitvoering en de mensen blijft een punt van aandacht. Door de combinatie met de heftige aard van het
vak, is constante aandacht voor preventie en nazorg ook van belang. Het werven en opleiden van agenten
kost tijd. De krapte op de arbeidsmarkt (waar ook andere werkgevers mee te maken hebben) vormt een
extra complicatie. Hoewel er extra geld beschikbaar is gekomen om de basisteams te versterken en de
opleidingscapaciteit maximaal wordt benut, zullen de effecten van het nieuwe politieonderwijs en de
(grotere) instroom dus pas op termijn merkbaar zijn. Dit heeft tot gevolg dat bezetting en personele
formatie nog niet in evenwicht zijn (§3.2.1). Om de periode totdat bezetting en formatie weer in balans
zijn te overbruggen neemt de politie verschillende maatregelen (§2.2.2). De politie heeft in 2022 een
nieuwe cao afgesloten met daarin afspraken over inkomen, leer- en ontwikkkelmogelijkheden, vitaliteit en
duurzame inzetbaarheid om een goede werkgever te zijn en blijven (§3.2.4). Ook is het Programma
Specifieke Aandacht & Zorg opgestart waarmee onder andere teams Preventie en Vitaliteit beschikbaar
komen voor de eenheden.
Maatschappelijke kwesties spelen ook bij de politie
Het jaar 2022 was maatschappelijk gezien een jaar waarin mensen opkwamen voor zichzelf, tegen
onrecht en tegen onheuse bejegening. In uiteenlopende branches en situaties kwamen misstanden in
relatie tot grensoverschrijdend gedrag aan het licht. Klachten en aangiftes rond machtsmisbruik,
discriminatie en intimidatie bleken wijdverspreid en leidden tot ongenoegen en verontwaardiging. De
politie is als grootste nationale werkgever onderdeel van de maatschappij en bleek niet immuun voor deze
problematiek. Zo wordt in de documentaire De Blauwe Familie een beeld geschetst van problemen die
spelen bij de politie op het gebied van racisme en discriminatie (§1.2.1). Dat vormde een extra aansporing
voor de korpsleiding om met nog meer inzet en overtuiging te werken aan verbetering. De politie wil en
moet immers een klimaat bieden waarin alle medewerkers veilig zijn en zich veilig voelen en gerespecteerd
worden, ongeacht afkomst, huidskleur, religie, sociale klasse en geaardheid.
Transitie Landelijke Eenheid
Naar aanleiding van diverse incidenten en signalen bij de Landelijke Eenheid (LE) heeft commissie
Schneiders een eindadvies uitgebracht. In dit eindadvies staat dat er een fundamenteel andere kijk op de
LE nodig is om de Landelijke Eenheid toekomstbestendig te maken, te weten een transitie van de LE. De
politie werkt nu conform de aanbevelingen van commissie Schneiders en de reactie van de minister hierop,
aan aanpassingen aan de organisatie. Er worden twee landelijke eenheden ingericht die datagedreven
werken en innovatie en vakontwikkeling stimuleren. Het onderzoek bracht ook aan het licht dat
medewerkers zich onvoldoende gehoord of gesteund en soms zelfs ronduit onveilig voelden. Daarom zijn
versterking van het leiderschap en bevordering van een inclusieve cultuur met ruimte voor
medewerkersparticipatie, onderdeel van het transitieplan (§1.2.2).
Cybercriminaliteit en ICT
Ook in cybercriminaliteit gaan de maatschappelijke ontwikkelingen snel. Diefstal gebeurt steeds vaker
digitaal en de daders zijn steeds vaker jong. Gespecialiseerde teams van de politie hebben in 2022 weer
successen geboekt bij het opsporen van cybercriminaliteit en het beperken van de gevolgen ervan
(§2.3.5). Zoals het tegengaan van misbruik van gestolen en uitgelekte inloggegevens.
Ook het beschermen en doorontwikkelen van de eigen ICT van de politie kreeg in 2022, mede door de
oorlog in Oekraïne, volop aandacht (§1.2.3). Het kabinet heeft extra geld vrijgemaakt voor investeringen
in ICT van de politie. In 2022 zijn plannen uitgewerkt voor de besteding daarvan. Het gaat bijvoorbeeld
om het verbeteren van de aanwezige weerbaarheids-, detectie- en herstelmogelijkheden van de
politiesystemen zodat deze de politie blijven beschermen tegen de huidige- en toekomstige digitale
dreigingen. Ook voor de effectiviteit van de opsporing en de handhaving is het van groot belang om
innovatief te zijn, op technologisch vlak bij te blijven en de systemen gereed te maken voor de toepassing
van technologische vernieuwingen.

7

Verduurzaming werkwijze, wagenpark en gebouwen
Een duurzame samenleving draagt bij aan een veilige samenleving. Het is onder andere aan de politie, als
onderdeel van de overheid, om daarin het goede voorbeeld te geven. De ecologische voetafdruk van de
politie wordt kleiner dankzij maatregelen op het gebied van huisvesting, vervoer en anders werken
(§1.2.4). Digitalisering en omschakelen naar duurzame elektriciteit zorgen voor CO2-reductie (§3.3).
Financiering
Het financieel resultaat over 2022 bedraagt € 21 miljoen positief.
Om de taakuitvoering en dienstverlening van de politie kwalitatief en kwantitatief voldoende te kunnen
borgen, is een langdurige evenwichtige financiering nodig. De kerntaken van de politie worden
gefinancierd via de begroting van het ministerie van JenV. In de afgelopen jaren, ook in 2022 zijn er taken
bijgekomen. De financiering van deze extra opgaven is niet altijd structureel geregeld, dit bleek ook uit het
onderzoek van Van Ginkel[1]. Een substantieel deel hiervan is met middelen uit het coalitieakkoord
structureel gefinancierd. Het niet duurzaam financieren brengt financiële risico’s met zich mee voor de
lange termijn. De politie werkt aan interne beheersing van de financiering van de verschillende taken en
blijft in overleg met het ministerie van JenV over financiering daarvan.

[1]

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2021/11/19/tk-bijlage-j-v-pol-rapport-financieleproblematiek-politie-commissiedebat

8

Samenvatting in cijfers
Onderstaand een korte weergave van enkele cijfers over het jaar 2022, zowel op het
gebied van de politieoperatie als van bedrijfsvoering. Deze cijfers worden toegelicht in
de hoofdstukken die hierop volgen.

Veiligheidsagenda

1672
criminele samenwerkingsverbanden
aangepakt.

323
slachtoffers van mensenhandel gemeld.

Personeel

11.939 fte
niet-operationele bezetting

51.222 fte
operationele bezetting
(inclusief aspiranten)

186
verdachten van mensenhandel
ingezonden naar het OM.

49
cybercrime fenomeenonderzoeken
afgerond.

96
inzetten gepleegd op online kindermisbruik.

100%
van het dossier onvindbare veroordeelden
alsnog aangehouden.

9

Financieel
Balans

Kengetallen

10

Inhoudsopgave
Voorwoord ..................................................................................................................... 4
Samenvatting ................................................................................................................. 6
Inhoudsopgave ............................................................................................................. 11
Jaarverslag .................................................................................................................. 15
1

Strategie en ontwikkeling .................................................................................. 16
Strategie ....................................................................................................................... 16
Midden in de samenleving .............................................................................................. 17
Met en voor mensen ...................................................................................................... 17
Passend georganiseerd ................................................................................................. 17
Ontwikkeling ................................................................................................................. 17
Politie voor iedereen ...................................................................................................... 17
Transitie Landelijke Eenheid ........................................................................................... 19
Informatievoorziening en digitalisering ........................................................................... 20
Duurzaamheid ............................................................................................................... 22
Kwaliteitsstelsel ............................................................................................................ 23
Doorontwikkelen Begroting en Budgettering ................................................................... 23
Wetboek van Strafvordering ........................................................................................... 24
Evaluatie Politiewet 2012 .............................................................................................. 24
Begrotingsdoelstellingen politie 2022 ............................................................................ 24

1.1.1
1.1.2
1.1.3
1.2.1
1.2.2
1.2.3
1.2.4
1.2.5
1.2.6
1.2.7
1.2.8
1.2.9
2
2.1.1
2.2.1
2.2.2
2.2.3
2.2.4
2.2.5
2.3.1
2.3.2
2.3.3
2.3.4
2.3.5
2.3.6
2.3.7
2.3.8
2.3.9
2.3.10
2.4.1
2.4.2

Kerntaken politie .............................................................................................. 27
Veiligheid voor iedereen in Nederland ............................................................................. 27
Veiligheidsagenda 2019-2022 ...................................................................................... 27
Hulp bij nood en handhaven van de openbare orde .......................................................... 29
Meldkamer Politie .......................................................................................................... 29
Gebiedsgebonden politie ............................................................................................... 30
Zorg voor en veiligheid van kwetsbare personen ............................................................. 32
Bewaken en beveiligen .................................................................................................. 34
Ontwikkelagenda Dienstverlening .................................................................................. 34
Criminaliteit aanpakken en voorkomen ........................................................................... 35
Opsporing ..................................................................................................................... 35
High impact crime ......................................................................................................... 37
Ondermijning ................................................................................................................ 38
Bestrijden van mensenhandel ......................................................................................... 40
Cybercriminaliteit .......................................................................................................... 41
Seksuele misdrijven ....................................................................................................... 42
Bestrijding financieel economische criminaliteit .............................................................. 44
Contra Terrorisme, Extremisme en Radicalisering ............................................................ 44
Identificatie vreemdelingen ............................................................................................ 44
Internationale politiesamenwerking ................................................................................ 44
Overige taken, waaronder politietaken ten dienste van justitie ......................................... 45
Executie uitstaande straffen ........................................................................................... 45
Korpscheftaken ............................................................................................................. 46

Jaarverantwoording

Pagina 11 van 157

2.4.3

Arrestantenzorg............................................................................................................. 46

3

Bedrijfsvoering ................................................................................................ 48
Ontwikkelprogramma Bedrijfsvoering ............................................................................. 48
Personeel ...................................................................................................................... 48
Strategisch personeelsbeleid ......................................................................................... 49
Arbeidsbeperkten .......................................................................................................... 52
Vrijwilligers ................................................................................................................... 52
cao ............................................................................................................................... 53
Centrale Ondernemingsraad .......................................................................................... 53
Sociale paragraaf ........................................................................................................... 53
Getraindheid ................................................................................................................. 56
Integriteit ...................................................................................................................... 57
Geweld ......................................................................................................................... 59
Materieel....................................................................................................................... 61
Huisvesting ................................................................................................................... 61
Vervoer ......................................................................................................................... 64
Geweldsmiddelen en uitrusting ...................................................................................... 66
Inkoop .......................................................................................................................... 66
Financieel beheer .......................................................................................................... 66
Financieel resultaat ........................................................................................................ 67
Risicoparagraaf ............................................................................................................. 70
Risk governance ............................................................................................................ 70
Risicohouding................................................................................................................ 71
Belangrijkste gebeurtenissen en risico’s ......................................................................... 71
Frauderisicobeheersing ................................................................................................. 73
Financiële risicoverdeling politie en ministerie van JenV .................................................. 74
Toekomstparagraaf ........................................................................................................ 74

3.2.1
3.2.2
3.2.3
3.2.4
3.2.5
3.2.6
3.2.7
3.2.8
3.2.9
3.3.1
3.3.2
3.3.3
3.3.4

3.6.1
3.6.2
3.6.3
3.6.4
3.6.5

4
4.1.1
4.1.2
4.1.3
4.1.4

5

Bijzondere eenheden ........................................................................................ 76
Landelijke Eenheid ......................................................................................................... 76
Aanpak criminele machtsstructuren ................................................................................ 76
Taskforce Fortius pakt cocaïnesmokkel aan .................................................................... 76
Inzet landelijke expertise ................................................................................................ 76
Stelsel van speciale eenheden ........................................................................................ 77
Politieonderwijs ............................................................................................................. 77
Landelijke Meldkamer Samenwerking ............................................................................. 78
Control en toezicht ........................................................................................... 80
In Control Verklaring ...................................................................................................... 80
Auditcommissie ............................................................................................................. 82
Opvolging inspectierapporten ........................................................................................ 82

Jaarrekening ................................................................................................................ 84
6

6.4.1

Jaarrekening.................................................................................................... 85
Exploitatierekening 2022 ............................................................................................... 85
Balans per 31 december 2022 ....................................................................................... 86
Kasstroomoverzicht 2022.............................................................................................. 87
Grondslagen ................................................................................................................. 88
Algemene toelichting ..................................................................................................... 88

Jaarverantwoording

Pagina 12 van 157

6.4.2
6.4.3
6.4.4
6.5.1
6.5.2
6.5.3
6.5.4
6.5.5
6.5.6
6.5.7
6.5.8
6.5.9
6.5.10
6.5.11
6.6.1
6.6.2
6.6.3
6.6.4
6.6.5
6.6.6
6.6.7
6.6.8
6.6.9
6.6.10
6.6.11
6.6.12

Algemene grondslagen .................................................................................................. 89
Grondslagen voor de bepaling van het exploitatieresultaat .............................................. 90
Grondslagen voor waardering van activa en passiva ........................................................ 94
Toelichting op de exploitatierekening ........................................................................... 100
Bijdragen .................................................................................................................... 100
Personeel .................................................................................................................... 101
Rente .......................................................................................................................... 105
Opleiding en vorming ................................................................................................... 105
Huisvesting ................................................................................................................. 106
Vervoer ....................................................................................................................... 107
Verbindingen en automatisering ................................................................................... 107
Geweldsmiddelen en uitrusting .................................................................................... 108
Operationeel ............................................................................................................... 109
Beheer ........................................................................................................................ 110
Specificatie accountantshonoraria ................................................................................ 111
Toelichting op de balans per 31 december 2022 .......................................................... 112
Materiële vaste activa .................................................................................................. 112
Financiële vaste activa ................................................................................................. 114
Voorraden ................................................................................................................... 114
Vorderingen en overlopende activa ............................................................................... 115
Rekening-courant ministerie van Financiën ................................................................... 115
Liquide middelen ......................................................................................................... 116
Algemene reserve ........................................................................................................ 117
Voorzieningen ............................................................................................................. 117
Langlopende schulden ................................................................................................. 119
Kortlopende schulden .................................................................................................. 120
Financiële instrumenten ............................................................................................... 122
Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen ................................................... 123
Toelichting op het kasstroomoverzicht .......................................................................... 125
Bedrijfsvoeringsparagraaf ............................................................................................ 125
Gebeurtenissen na balansdatum .................................................................................. 128
Ondertekening ............................................................................................................ 129

Overige gegevens ....................................................................................................... 130
7

Overige gegevens .......................................................................................... 131
Bepaling inzake resultaatbestemming ........................................................................... 131
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant .................................................... 131

8

Bijlagen bij het jaarverslag............................................................................... 137
Middelen per eenheid .................................................................................................. 137
Sterktecijfers ............................................................................................................... 138
Diversiteit personeelsbestand politie ............................................................................ 139
Getraindheid politiemedewerkers ................................................................................. 140
Verzuim ....................................................................................................................... 142
Integriteit: Aantal ontvangen klachten en afgeronde disciplinaire en lijnonderzoeken ...... 142
Geweld ....................................................................................................................... 144
Inkoop ........................................................................................................................ 148
Zeden ......................................................................................................................... 149

9

Bijlagen bij de jaarrekening .............................................................................. 150

Jaarverantwoording

Pagina 13 van 157

Staat van overdrachten en bestedingen (rijks)bijdragen ................................................. 150
Recherchesamenwerkingsteam (RST) ........................................................................... 154
Aan de Politieacademie ter beschikking gestelde middelen............................................ 155
Afkortingen ................................................................................................................ 156

Jaarverantwoording

Pagina 14 van 157

Jaarverslag

Jaarverantwoording

Pagina 15 van 157

1 Strategie en ontwikkeling
Strategie
De missie van de politie is om waakzaam en dienstbaar te zijn aan de waarden van de rechtsstaat. Deze
missie vervult de politie door gevraagd en ongevraagd te beschermen, te begrenzen of te bekrachtigen.
Welke van deze drie de politie kiest is afhankelijk van de situatie.
Uitgangspunt is dat demonstraties worden gefaciliteerd, ongeacht doel of inhoud. Daar blijven we als
politie buiten. Het recht om te demonstreren is immers een grondrecht. Dat laat onverlet, dat
demonstraties plaats dienen te vinden binnen de grenzen van de wet en de door het gezag vastgestelde
beleidsuitgangspunten en tolerantiegrenzen. Met andere woorden: we begeleiden en faciliteren waar
dat kan, maar begrenzen als het moet.
Om dit zo goed mogelijk te doen en ook te kunnen blijven doen, werkt de politie volgens een
strategische agenda van ongeveer vijf jaar. Deze strategische agenda geeft de politie houvast in een
steeds veranderende wereld met alle gevolgen daarvan voor de maatschappij en daarmee ook voor het
handelen van de politie.
Afbeelding 1: Strategie Politie

Jaarverantwoording

Pagina 16 van 157

1.1.1Midden in de samenleving
De legitimiteit van de politie en haar optreden hangt samen met het vertrouwen van mensen in de
politie. Daarom wil de politie midden in de samenleving en met iedereen in verbinding staan, zowel
fysiek als digitaal. Wanneer de veiligheid in het geding is, komt de politie in actie. Met prioriteit als het
gaat om criminaliteit die voor de samenleving veel impact heeft. Ook tegen de systemen achter de
georganiseerde criminaliteit die een bedreiging vormt voor de samenleving en de rechtstaat. De politie
werkt daarbij samen met andere veiligheidsdiensten, hier en in het buitenland. Maar ook met instanties
in het sociale domein, bedrijven en burgers.

1.1.2Met en voor mensen
Voor de politie is iedereen gelijkwaardig. Iedereen die hulp of bescherming nodig heeft, maar ook bij
het begrenzen van mensen en hun gedragingen maakt de politie geen onderscheid. Ook binnen de
organisatie doet iedereen ertoe. Om bij de politie te komen werken, dien je deze waarden te
onderschrijven. Dat werk kan soms moeilijk en gevaarlijk zijn en af en toe gaat het mis. Dan moet je
erop kunnen vertrouwen dat je steun en hulp krijgt. Als je bijzondere zorg nodig hebt vanwege een
“incident” dat in je werk is voorgevallen. De politie investeert daarom in een nieuw stelsel voor
beroepsziekte, genaamd beroepsgerelateerde gezondheidsklachten, en bijzondere zorg. Ideeën over
hoe het politiewerk beter kan worden georganiseerd, moeten weerklank vinden.
Dit alles gaat niet vanzelf goed. Het heeft aandacht nodig en tegenspraak. Door verschillende
opvattingen, levensbeschouwingen en tegenspraak te erkennen en mee te wegen, wil de politie zichzelf
hierin verder verbeteren.

1.1.3Passend georganiseerd
Voor dit alles moeten politiemensen kunnen terugvallen op een organisatie waarin alle
randvoorwaarden goed geregeld zijn. Met een management dat zijn stem laat horen als dat nodig is. De
organisatie moet zijn ingericht op flexibiliteit en wendbaarheid en voldoende digitaal fit en innovatief
zijn om het politiewerk goed te kunnen blijven uitvoeren. De politie moet nieuwe technologie op de voet
volgen en deze toepassen om slimmer, sneller en efficiënter te kunnen werken. Tegelijkertijd moet de
organisatie stabiel en betrouwbaar blijven. In dit spanningsveld wordt hard gewerkt aan het ontwikkelen
van nieuwe systemen en werkwijzen.

Ontwikkeling
1.2.1Politie voor iedereen
De politie is van en voor iedereen. Iedereen moet zich kunnen herkennen in zijn politie en zich vrij voelen
de politie te benaderen. Hoe gevarieerder de achtergronden, kwaliteiten en persoonlijke kenmerken
van de medewerkers, hoe meer de politie ziet, hoort en begrijpt in de samenleving. Diversiteit draagt
bij aan de kwaliteit van de taakuitvoering. Daarom werkt de politie vanuit een nieuw perspectief aan
diversiteit, inclusie en vakmanschap. Het voorkomen en bestrijden van discriminatie en racisme en de
zorg voor veiligheid in de teams en voor alle burgers, heeft daarbij expliciet de aandacht.
De documentaire De Blauwe Familie heeft binnen en buiten de politie veel impact gehad. In deze
documentaire is te zien dat politiemensen die melding maken van racisme en discriminatie op de
werkvloer, daarna vaak weinig verandering zien. Ook worden situaties geschetst waarin slachtoffers
worden weggepest, weggepromoveerd of ontslagen. Dat druist in tegen de geldende normen en
waarden en het principe dat iedereen gelijkwaardig is en elke collega ertoe doet.
Een breed pakket aan maatregelen is en wordt ingezet om veranderingen teweeg te brengen.
Uitgangspunt is dat in gevallen van racisme en discriminatie altijd een sanctie volgt. De aard (zwaarte)

Jaarverantwoording

Pagina 17 van 157

van de sanctie is afhankelijk van de concrete situatie. Ook moet er meer aandacht zijn voor slachtoffers.
Aanpak discriminatie en racisme
De politie heeft in 2022 een landelijk coördinator uitsluiting, racisme en discriminatie aangesteld. De
externe Raad van Advies en Inspiratie is daarbij betrokken geweest. Het doel is gericht op meer
eenduidigheid en helderheid brengen in wat de politie als norm stelt, om te zorgen voor kwalitatief beter
en effectiever onderzoek, beoordelen en afhandelen van meldingen van normoverschrijdend gedrag en
rekening te houden met de belangen van alle betrokkenen. De opdracht van de landelijk coördinator
bestaat uit vier onderdelen:
Expliciteren en uitdragen van de norm op het gebied van discriminatie en racisme.
Vernieuwen en aanscherpen van de sanctioneringssystematiek.
Functioneren als zwaarwegend adviseur bij herstel en verzoening.
Functioneren als initiator en zwaarwegend adviseur bij intensivering leiderschapsontwikkeling.
“Buiten worden we geacht tegen dit soort zaken op te treden, maar hoe kun je dat geloofwaardig doen
als je het binnenshuis niet op orde hebt? Dit raakt zó de essentie van het politiewerk en zó waar de
politie voor staat. Daarom is het echt ongelooflijk belangrijk dat dit stopt.”
(Landelijk coördinator voor de bestrijding van racisme, discriminatie en uitsluiting binnen de politie)
Om sociale veiligheid te vergroten werkt de politie onder andere aan kennisopbouw en
leiderschapsonderwijs. Daarvoor worden webinars en trainingen georganiseerd. De eenheden
Rotterdam, Midden-Nederland en Den Haag zijn een pilot met praktische leiderschapsbegeleiding
gestart. In deze pilot krijgen teams on the job begeleiding bij het spreken over veiligheid en inclusie
Het Expertisecentrum Aanpak Discriminatie-Politie werkt aan het ontwikkelplan Aanpak discriminatie
politie. In dit plan wordt verbinding gelegd tussen ontwikkelingen bij de eenheden en het landelijk
beleid. Elke eenheid geeft ook zelf inhoud aan de aanpak van discriminatie, bijvoorbeeld door het
aanbieden van training aan medewerkers Intake & Service / Regionale Service Centra (RSC) gericht op
het herkennen en bestrijden van discriminatie.
Om (gevoelens van) etnisch profileren te voorkomen investeert de politie in het uitvoeren van goede
professionele controles, onder andere door een Virtual Reality training. Er is in 2022 een
uitbreidingsplan van de trainingsmethode met Virtual Reality (VR)-brillen en er is een vierde VRoefenscenario ontwikkeld. De VR-simulaties worden ook wetenschappelijk onderzocht, onder andere
of deze leiden tot gedragsverandering in de pilotteams. De Amsterdamse gemeenteraad heeft
complimenten uitgesproken over de voortgang in de eenheid Amsterdam: ‘Heel vaak zijn we kritisch
geweest op dit onderwerp, maar wat afgelopen jaar is gebeurd is ongelooflijk goed’ 1.
Het eerdere onderzoek naar bekendheid van het handelingskader professioneel controleren (proco)
door de Politieacademie wordt herhaald. Verder is de politie in 2022 een onderzoek gestart naar de
effecten van inspanningen. Via data uit politiesystemen en data van het Centraal Bureau voor de
Statistiek (CBS), wordt onderzoek gedaan naar verbetermogelijkheden in de uitvoering van controles.
Deze actie geeft ook uitvoering aan de twee moties van Kamerlid Azarkan die de Kamer hierover heeft
aangenomen.
Divers vakmanschap en verbinding
Binnen de politie bestaat het Netwerk Divers Vakmanschap (NDV). Politiemedewerkers die zijn
aangesloten bij dit netwerk hebben kennis over verschillende gemeenschappen, leefstijlen en culturen.
1

Vergadering raadscommissie algemene zaken van de gemeente Amsterdam d.d. 3 november 2022.

Jaarverantwoording

Pagina 18 van 157

Zij verspreiden hun kennis en zetten het in bij hun werk. Ook adviseren zij de landelijk coördinator
uitsluiting, racisme en discriminatie. De politie werkt met de inmiddels beproefde methodiek
Bondgenoten aan het vergroten van de kwaliteit van haar netwerken en het relatieonderhoud, zodat zij
vroegtijdig met sleutelfiguren in de wijk kunnen reageren in tijden van maatschappelijke onrust of crisis.
In 2022 zijn ze gaan samenwerken met de Expertise-unit Sociale Stabiliteit, gericht op
maatschappelijke spanningen, polarisatie en extremistisch of problematisch gedrag.
Instroom medewerkers met een migratieachtergrond
De politie wil graag een inhaalslag maken op het gebied van culturele diversiteit om voldoende
herkenbaar en benaderbaar te zijn voor alle groepen in de samenleving. De eenheden Amsterdam, Den
Haag, Rotterdam en Midden-Nederland streven ernaar dat uiterlijk vanaf 2025 de instroom van
aspiranten in het BPO (basispolitieonderwijs) met een migratieachtergrond in deze eenheden
tenminste 35% bedraagt. Voor de overige eenheden is dit 25%, tenzij anders afgesproken.
Om te rapporteren over de culturele diversiteit van het personeelsbestand maakt de politie gebruik van
de gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het CBS hanteert in 2022 een nieuwe
indeling in categorieën. Daarom volgt de politie deze nieuwe indeling. Van de indeling Nederlandse
achtergrond, westerse migratieachtergrond en niet-westerse migratieachtergrond is overgegaan op de
indeling herkomstland Nederland, herkomstland Europa (exclusief Nederland) en herkomstland BuitenEuropa. De cijfers over 2021 en 2022 zijn daarom niet meer helemaal met elkaar vergelijkbaar. De
afwijking is echter minimaal.
De instroom in de initiële opleiding van aspiranten met een migratieachtergrond ligt in de gehele
periode 2022 op 14,2 procent (volgens de oude indeling zou dit 12,8 procent zijn geweest). Het totaal
aantal medewerkers met een migratieachtergrond bij de politie ligt op 31 december 2022 op 15,0
procent (volgens de oude indeling zou dit 14,1 procent zijn geweest). Dat is ongeveer gelijk aan 2020
en 2021 (14 procent). In de bijlage bij het jaarverslag §7.4 Diversiteit personeelsbestand politie staat
een verdere uitsplitsing van deze cijfers. 2
De doelstelling op diverse instroom is in 2022 niet gehaald. Om komende jaren kans op het realiseren
van de doelstelling te vergroten is een arbeidsmarkt strategie ontwikkeld, gericht op een goede en juiste
bezetting van het korps. Hier maakt een representatieve vertegenwoordiging van de maatschappij en
dus ook instroom van collega’s met een cultureel diverse achtergrond onderdeel van uit.

1.2.2Transitie Landelijke Eenheid
Naar aanleiding van verschillende incidenten en aanhoudende problemen bij de Landelijke Eenheid,
heeft de Adviescommissie voor de Landelijke Eenheid (commissie Schneiders) in 2022 opdracht van
de minister van Justitie en Veiligheid (JenV) advies uitgebracht over de vormgeving, organisatie en
positionering van de Landelijke Eenheid.
“In alle gesprekken die wij gevoerd hebben werd duidelijk dat politiemensen bij de Landelijke Eenheid
enorm gedreven zijn om hun werk goed te doen. Door de organisatiestructuur lukte dat alleen niet altijd.
Met name het realiseren van een veilige werkomgeving moet snel opgepakt worden. Leidinggevenden
moeten tijd en aandacht kunnen besteden aan alle collega’s in hun team” 3.
(Commissievoorzitter Bernt Schneiders)

Nieuwe indeling cijfers culturele diversiteit.
Commissievoorzitter Bernt Schneiders, Landelijke Eenheid van de politie wordt hervormd |
Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl.
2
3

Jaarverantwoording

Pagina 19 van 157

De hoofdconclusie was dat de huidige Landelijke Eenheid moet worden omgevormd tot twee separate,
gelijkwaardige landelijke eenheden met ieder een eigen rol en een herkenbaar profiel: een eenheid voor
landelijke opsporing en een eenheid voor landelijk operaties en expertise. Gelijktijdig zijn naar het
oordeel van de commissie veranderingen in de werkcultuur en het leiderschap nodig. Verder moet
worden onderkend dat de landelijke eenheden afwijkende behoeften hebben op het vlak van
organisatie, sturing en bedrijfsmatige ondersteuning.
Transitieteams van de Landelijke Eenheid, de staf korpsleiding, het Politiedienstencentrum en de
Politieacademie hebben gewerkt aan plannen om de splitsing van de huidige Landelijke Eenheid te
realiseren. Ook zijn er plannen gemaakt ter verbetering van de werkcultuur, meerjarige financiële
stabiliteit en meer datagedreven werken. Daarnaast wordt in de plannen ingegaan op een passend
mandaat voor de leiding van de nieuwe eenheden en hoe vorm te geven aan de ontwikkeling van het
vak en de organisatie.
De transitie van de Landelijke Eenheid wordt een stevige klus, die naast de reguliere taakuitvoering
moet worden uitgevoerd en dus veel van medewerkers en leidinggevenden zal vragen. Tegelijk biedt
de transitie een grote kans om twee toekomstbestendige eenheden te bouwen, die een prettige, veilige
werkomgeving bieden voor hun medewerkers.

1.2.3Informatievoorziening en digitalisering
De politie heeft sinds 2022 een nieuwe strategie informatievoorziening (IV). Met deze strategie wil de
politie simpeler, sneller en samen met andere partijen werken aan betere informatievoorziening. De
ambitie van de politie is groot. Tegelijk zijn er uitdagingen door schaarste aan IV-capaciteit, de huidige
inflatie en langere levertijden van leveranciers op hardware en infrastructuur. Het risico bestaat dat de
politie onvoldoende in staat is om de benodigde IV capaciteit te werven om de komende jaren uitvoering
te kunnen geven aan de voorliggende IV opgaven en IV-Strategie. Daarom heeft de politie een Taskforce
werving ingesteld.
Science & Technology
De politie maakt een digitale transformatie door waarbinnen technologie en innovatie centraal staan. In
2022 is een manifest en leergang digitale transformatie opgezet. Ook is een nieuwe cyclus van het
onderzoeksprogramma Kennisopbouw Politie (KOP) gestart. Er wordt steeds meer thema-overstijgend
gewerkt om kennis op te bouwen, die nodig is om mee te bewegen met veranderingen in de
maatschappij. In 2022 is onder andere een tool, methoden en technieken voor de opsporing
ontwikkeld. Verder zijn onderzoeksprogramma’s gestart en uitgevoerd. Tijdens het S&T Kennisevent in
november 2022 zijn de lopende onderzoeksprogramma’s breder bekend gemaakt in de organisatie en
bij partners. En zijn onderwerpen (nog) meer met elkaar verbonden om zo bij te dragen aan de
verandervaardigheid va de politie. Ook worden de resultaten, waar mogelijk en relevant, internationaal
uitgewisseld.
Anticiperen op de toekomst
Om effectief en efficiënt te kunnen blijven werken, vernieuwt en vervangt de politie doorlopend de
systemen. In 2022 heeft de politie veel resultaten geboekt, bijvoorbeeld met het Integraal
Persoonsbeeld waar alle operationele collega’s sinds april 2022 gebruik van kunnen maken. In dit
informatiebeeld wordt politiedata gecombineerd met gegevens van ketenpartners.
In 2022 is ook gestart met de landelijke uitrol van het digitaal procesdossier (DPD) waarmee
processen-verbaal digitaal naar de verschillende betrokken instanties worden gestuurd. De
verwachting is dat de landelijke uitrol DPD in 2023 kan worden voltooid. Ook stapte de politie samen
met ketenpartners over naar het nieuwe systeem ‘DIAS’. In dit modernere systeem zijn er meer
mogelijkheden om te werken met rechtshulpverzoeken. Rechtshulpverzoeken zijn verzoeken van of aan
het buitenland over verschillende zaken. Bijvoorbeeld hulp bij het horen van een verdachte, hulp bij het

Jaarverantwoording

Pagina 20 van 157

uitvoeren van een geldstraf of de uitlevering van een persoon. In principe kunnen alle Europese landen
een verzoek doen aan elkaar. Ook het Openbaar Ministerie (OM), Centraal Justitieel Incassobureau
(CJIB), en onderdelen van het ministerie van JenV doen bevragingen via het systeem.
De politie werkt sinds 2019 in het programma vernieuwend registreren aan een beter systeem om
onder andere aangiften te registreren. Daarmee worden twaalf oude systemen vervangen. In 2021 is
het onderdeel winkeldiefstal gerealiseerd. In 2022 is, als volgende stap in het vervangen van het oude
systeem Basis Voorziening Handhaving (BVH), het onderdeel Meldingen (niet strafbaar gestelde zaken
waarop wel politie-inzet nodig is) opgeleverd evenals de mogelijkheid om op straat de basisinformatie
aangaande strafbare incidenten te registreren. Deze worden tezamen begin 2023 operationeel in
gebruik genomen. De volgende stap in de vervanging van BVH betreft het kunnen afhandelen van
aangiftes van vermogensdelicten met een onbekende dader en de afhandeling van de aangifte
woninginbraak. Daarnaast is gewerkt aan systemen voor Forensische Opsporing, Executie en
Signalering en het project Monitoring Personen en Groepen. De in 2022 gerealiseerde onderdelen van
het programma vernieuwend registreren worden in 2023 operationeel in gebruik genomen.
Cybersecurity – Weerbaarheid verhogen
De politie heeft vaak en veel te maken met cyberdreigingen. Dit zijn bedreigingen aan de digitale kant
van de organisatie. In 2022 had de oorlog in Oekraïne en de cyberoorlog die daarmee gepaard gaat
hier invloed op. Het is van belang dat de politie snel en effectief kan reageren. Er is echter ook sprake
van schaarste op de arbeidsmarkt en veroudering van de systemen. Dat maakt maatregelen op het
gebied van preventie, detectie en reactie des te belangrijker. In 2022 heeft de politie belangrijke
organisatiebrede maatregelen genomen om aanvallen te voorkomen, te detecteren en adequaat te
reageren.
De vier belangrijkste preventieve maatregelen richten zich op het verkleinen van de impact van een
aanval, het terugdringen van kwetsbaarheden, het verhogen van bewustwording van medewerkers en
de start van de implementatie van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Om aanvallen
beter en sneller te detecteren werkt het Security Operations Center doorlopend aan de verbetering van
de processen en technologie.
De politie is altijd waakzaam op potentiële bedreigingen van de taakuitvoering. Veel systemen en
werkprocessen zijn afhankelijk van energievoorziening. In 2022 heeft de politie in beeld gebracht welke
mogelijke uitvallocaties er zijn bij de eenheden in het geval van uitval van gas en/of elektra. Ook is
gewerkt aan het in kaart brengen van de vitale processen voor de Landelijke Eenheid, het
Politiedienstencentrum, de Landelijke Meldkamer en de Politieacademie. De potentiële uitval van
internetkoppelingen en het effect daarvan op kritische applicaties voor de politie is daarbij
meegenomen.
Privacy en ethiek
Voor de bescherming van persoonsgegevens van de politiemedewerkers moet de politie zich houden
aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De AVG geldt voor organisaties binnen
Europa die gegevens van personen verwerken of voor organisaties buiten Europa die gegevens van
Europese burgers verwerken.
Voor het gebruiken en delen van politiegegevens geldt een andere wet dan de AVG namelijk de Wet
politiegegevens (Wpg). Politiegegevens zijn (persoons)gegevens die de politie gebruikt in het kader
van haar opsporingstaak. Dit zijn vaak persoonsgegevens van verdachten en slachtoffers en
beschrijvingen van gevoelige gebeurtenissen. Daarom is het belangrijk dat deze gegevens met zorg
worden behandeld. In 2022 is onder andere een e-learning over privacy uitgerold om de
bewustwording van AVG en datalekken te vergroten In aanvulling op reguliere beheersmaatregelen

Jaarverantwoording

Pagina 21 van 157

heeft de politie een intensiveringsprogramma gestart, omdat in 2021 in privacy-audits is
geconstateerd dat nog niet aan alle AVG- en Wpg-vereisten werd voldaan. Ook in 2022 voldoet de
politie nog niet aan alle AVG en Wpg vereisten. In het intensiveringsprogramma heeft de politie in 2022
het register waarin deze verwerkingen moeten zijn opgenomen, bijgewerkt. Ook is een
risicobeoordeling uitgevoerd en zijn waar nodig de effectbeoordelingen van de gegevensbescherming
ingepland. In het programma wordt ook gewerkt aan het verbeteren van de autorisaties van
politiemedewerkers. In 2022 is tevens een functionaris financiële compliance aangesteld.
In 2022 is door een externe partij ook een probleemanalyse uitgevoerd gericht op een duurzame
inrichting van de privacyfunctie binnen de politie. Daarnaast wordt de vierjaarlijkse externe audit op de
Wpg-compliance van het korps uitgevoerd. De audit over 2022 wordt in 2023 afgerond.
Vanuit haar visie op ethiek werkt de politie aan verdere bewustwording binnen de organisatie op het
gebied van ethisch verantwoord werken. Een voorbeeld daarvan is de “Waardenkaart voor goed
politiewerk”. Zorgvuldig en ethisch verantwoord gebruik van algoritmes heeft specifieke aandacht,
waarbij het gebruik aan interne en externe kaders wordt getoetst en een algoritmeregister wordt
opgezet om hierover transparantie te kunnen bieden.
De politie heeft ook een Ethische Klankbordgroep met externe deskundigen, die de politie in 2022 over
verschillende ethische vraagstukken geadviseerd heeft. Bijvoorbeeld over het gebruik van
gezichtsherkenningstechnologie.

1.2.4 Duurzaamheid
Om als werkgever toekomstbestendig te blijven geeft de politie duurzaamheid een plaats in de gehele
strategie van de organisatie. Afbeelding 2 op de volgende pagina laat verschillende initiatieven zien die
in 2022 ter verduurzaming van de politie zijn uitgevoerd.
Afbeelding 2: Initiatieven 2022 ter verduurzaming politie

Jaarverantwoording

Pagina 22 van 157

De politie laat daarnaast jaarlijks een ecologische voetafdruk opstellen om de voortgang op de
vermindering van de milieu-impact te monitoren4. De totale uitstoot van de politie in 2021 is 266 kton
CO2-equivalent.

Figuur 1: Cijfers CO2 voetafdruk huisvesting en vervoer

Vervoer en energieverbruik in huisvesting
zijn samen goed voor meer dan 90 procent
van de totale uitstoot. De rest van de
uitstoot wordt veroorzaakt door onder
andere ICT en afvalverwerking.
Om de voetafdruk te verkleinen neemt de
politie maatregelen op het gebied van
vervoer en huisvesting. Denk hierbij aan
renovatie en nieuwbouw om minder gas en
elektriciteit te gebruiken, meer elektrische
voertuigen en laadpalen en het serveren
van meer plantaardige voeding in kantines.
In paragraaf 3.3 wordt dieper ingegaan op
de te nemen maatregelen en de resultaten
die we daarvan verwachten.

1.2.5Kwaliteitsstelsel
De politie heeft een kwaliteitsstelsel ingericht om toe te zien op de kwaliteit van de taakuitvoering. In
dit stelsel worden professionals die zijn aangesteld voor hetzelfde taak/vakgebied over de regio- en
afdelingsgrenzen heen verenigd. In deze vakgroepen delen zij hun praktijkkennis en -ervaring. Door het
delen wordt landelijk van en met elkaar geleerd en neemt de kwaliteit van de taakuitvoering in de
dagelijkse praktijk direct toe.
Het delen van ervaringen in de vakgroepen van de forensische opsporing heeft bijvoorbeeld geleid tot
het optuigen van een laboratorium op wielen die met forensische middelen en specialisten naar de
plaats van een delict rijdt. Daar worden onder andere bloedmonsters, vingerafdrukken en DNA
afgenomen. Voorheen kon het gehele proces lang duren. Door een mobiel laboratorium in te zetten
kunnen sporen ter plaatse meteen worden veiliggesteld en een aantal sporen direct uitgelezen. De
verdachte is binnen zes uur te identificeren. Om landelijke inzetbaarheid mogelijk te maken is tijd nodig
en investeringen in de techniek en certificering van professionals. Tot die tijd wordt nu geïnvesteerd in
een slimme samenwerking van professionals met het inrichten van een Snelle DNA Straat. Dit brengt
de doorlooptijd terug naar enkele dagen.
In 2022 is het kwaliteitsstelsel in de politiepraktijk getoetst. De resultaten zijn positief. Vandaaruit is
een kwaliteitsagenda opgesteld voor de komende jaren op basis waarvan de uitvoering van het
kwaliteitsstelsel kan plaatsvinden.

1.2.6Doorontwikkelen Begroting en Budgettering
De politie werkt aan een meer inzichtelijk budgetteringssysteem dat politiechefs en (operationele)
lijnchefs meer inzicht geeft in de inzet van mensen en middelen. Daardoor kunnen zij het lokaal gezag
beter informeren en adviseren en makkelijker keuzes maken. In het programma Doorontwikkelen
Begroting en Budgettering (DoBB) gebeurt dit vooral door toe te werken naar een meer op grondslagen
gebaseerde budgetsystematiek. Met grondslagen op basis van ervaringscijfers en prijs (p) x
Cijfers tot en met 2021 weergegeven in figuur 1, cijfers voetafdruk over 2022 komt later
beschikbaar dan nodig voor publicatie in dit jaarverslag.
4

Jaarverantwoording

Pagina 23 van 157

hoeveelheid (q), waarbij de q een aantal fte’s is5, worden ontwikkelingen van budgetten begrijpelijker.
In 2022 heeft de politie de financiële kaders volgens deze systematiek doorontwikkeld. In 2022 is ook
gestart met het inzichtelijk maken van de kosten van de producten en de diensten die het
Politiedienstencentrum levert aan andere onderdelen van de politie. Zodra deze kosten inzichtelijk zijn
en duidelijk is welke eenheden, welke producten en diensten afnemen, is er tevens inzicht verschaft in
de integrale kosten van eenheden.

1.2.7 Wetboek van Strafvordering
Er wordt al een aantal jaren gewerkt aan modernisering van het Wetboek van Strafvordering (1926).
Doel van de modernisering is vereenvoudiging van de regels over de opsporingsbevoegdheden,
stroomlijning van procedures en verkorting van doorlooptijden in strafzaken. Het nieuwe wetboek
maakt een flexibele en wendbare opsporing mogelijk.
Om goed met het wetboek te kunnen werken, moeten ruim 50.000 medewerkers worden opgeleid en
de informatievoorziening aangepast. Het programma Modernisering Wetboek van Strafvordering is
erop gericht om de politieorganisatie tijdig in gereedheid te brengen voor het goed uitvoeren van de
nieuwe regelgeving. In 2022 is het programmaplan voor de komende jaren opgesteld, de governance
aangepast en de programmacapaciteit aanzienlijk uitgebreid. De kern van het programma voor de
komende twee jaar vormt de veranderanalyse. De veranderanalyse moet inzichtelijk maken welke
wijzigingen in artikelen van het nieuwe wetboek tot veranderingen leiden in de werkprocessen in de
taakuitvoering en in de bedrijfsvoering. Op onderdelen die het strafproces raken, werkt de politie samen
met de partners in de strafrechtketen.
De politie heeft in 2022 meegedacht over de verdere vormgeving van het nieuwe wetboek, onder
andere op de onderdelen Internationale samenwerking en Executie. Ook heeft de politie een reactie
gegeven op het advies van de Raad van State.
Per 1 oktober 2022 is de Innovatiewet Strafvordering in werking getreden. Op grond van deze wet zijn
drie pilots gestart: gegevens na inbeslagname (digitale bevoegdheden), bevoegdheden van de
hulpofficier van justitie en audiovisuele opnamen van beeld en geluid als zelfstandig bewijsmiddel.
Binnen deze pilots mag de politie bijvoorbeeld berichten die later binnenkomen op in beslag genomen
telefoons, ook als bewijs opvoeren. Ook mag de politie een eigenaar van een in beslag genomen
gegevensdrager met biometrische beveiliging, dwingen deze te ontgrendelen.

1.2.8 Evaluatie Politiewet 2012
Naar aanleiding van de aanbevelingen van de commissie Evaluatie Politiewet 2012, is gewerkt aan het
wetsvoorstel tot aanpassing van de Politiewet 2012. In 2022 is de parlementaire behandeling
afgerond. Met de wetswijziging wordt de positie van de korpschef verbeterd. De korpschef krijgt de
taak een ontwerp van de jaarstukken op te stellen en aan te bieden aan de minister. Daarbij houdt de
korpschef rekening met de landelijke kaders en de behoeften vanuit de regionale en lokale
taakuitvoering.
Voor de ontwikkeling naar een meer slagvaardige, flexibele en professionele politie die beter kan
inspelen op lokale veiligheidsproblemen, is het van belang dat de korpschef en via deze ook de
politiechefs, meer ruimte krijgen. Zij kunnen dan het beheer zo goed mogelijk laten aansluiten op de
taakuitvoering en de prioriteiten die het lokale gezag heeft gesteld.

1.2.9 Begrotingsdoelstellingen politie 2022
In 2022 heeft de politie zes van de veertien begrotingsdoelstellingen gerealiseerd. Eén doelstelling is
niet gerealiseerd en zeven doelstellingen worden na dit rapportagejaar gerealiseerd. De doelstelling
5

tenzij de aard van de kosten niet fte gedreven is

Jaarverantwoording

Pagina 24 van 157

die niet gehaald is, is het vernieuwen van de informatiesystemen voor de bedrijfsvoering.
Vernieuwing bedrijfsvoering informatiesystemen
Mede door de aandacht rondom de governance van het programma, en doordat de eerste deeltrajecten
binnen programma Modernisering Informatievoorziening Bedrijfsvoering (MIB) wat meer doorlooptijd
kennen dan in eerste instantie voorzien was`, heeft de portefeuille in 2022 geen ex durante evaluatie
op het programma uitgevoerd. Deze evaluatie zou zijn om vast te kunnen stellen in hoeverre de met
deze deelprojecten te moderniseren ketenprocessen de administratieve lastenverlichting binnen de
bedrijfsvoering kan verlagen. In paragraaf 3.1 staat meer informatie over de modernisering van de
bedrijfsvoering en de bijbehorende systemen.
De begrotingsdoelstellingen die vertraging hebben opgelopen zijn de volgende:
Versterken van de taakuitvoering door basisteams en de relatie met burgers
Deze doelstelling is gerealiseerd voor wat betreft de BOTOC-gelden6. Het laatste onderdeel, het
inrichten van teams Bewaken en Beveiligen in iedere regionale eenheid, is in 2022 afgerond. Ook de
pilot automatische drones loopt volgens planning. De implementatie van webcare is bijna afgerond, de
digitale handtekening eveneens maar aan de functiebeschrijving en plaatsing van sociale media
regisseurs wordt nog gewerkt.
PDC Next Level
De portefeuille Bedrijfsvoering is structureel aangesloten bij de Dienstverleningstafel (DVT) van het
Politiedienstencentrum (PDC), hierdoor is er sprake van continue monitoring. Deze tafel DVT richt zich
op structurele doorontwikkeling van de dienstverlening van het PDC. Wetenschappelijk onderzoek dat
in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) wordt uitgevoerd
door de Universiteit Utrecht naar de doorontwikkeling van de bedrijfsvoering is een lerend
actieonderzoek geworden, waarmee het de bedoeling is gedurende het onderzoek (looptijd tot najaar
2023) all lessons learned eventueel toe te passen.
Verstevigen van de ICT door specifieke focus op cybersecurity
De politie heeft vaak en veel te maken met cyberdreigingen. Dit zijn bedreigingen aan de digitale kant
van de organisatie. In 2022 had de oorlog in Oekraïne en de daarmee gepaard gaande cyberoorlog hier
invloed op. Ook is er sprake van schaarste op de arbeidsmarkt. Daarom heeft in 2022 een herijking van
het cybersecurityprogramma plaatsgevonden, waarbij prioriteiten zijn gesteld en uitgevoerd. Een deel
van de ambities zijn doorgeschoven naar de komende periode.
In werking brengen van de innovatiefunctie
Het Innovatieportaal is inmiddels volledig operationeel en geeft inzicht in en overzicht over alle lopende
innovatietrajecten binnen het korps. Het jaar 2023 staat in het teken van de verdere fine-tuning van het
Innovatieportaal, maar ook de doorontwikkeling ervan als communicatiemiddel voor
organisatieonderdelen. In 2022 is de basis gelegd voor de zogenaamde innovatielandplaats. Deze
landplaats biedt expertise op verschillende onderdelen van de bedrijfsvoering, zodat innovaties
uiteindelijk soepel kunnen ‘landen’ in de organisatie. In 2023 wordt deze landplaats operationeel
getest.
Governance ethische en juridische deskundigheid in de eenheden
Om de verschillende verantwoordelijkheden in relatie tot een verantwoorde toepassing van nieuwe
6

(BOTOC: Breed Offensief Tegen Ondermijnende Criminaliteit: structureel ca. € 33 mln.)

Jaarverantwoording

Pagina 25 van 157

technieken en persoonsgegevens goed te kunnen beleggen, is een extern bureau gevraagd een analyse
uit te voeren naar de inrichting van de privacy governance van het korps. De resultaten zijn eind 2022
opgeleverd en bevatten bruikbare aanbevelingen. Begin 2023 wordt bepaald op welke wijze hier
opvolging aan wordt gegeven. Daarnaast is er geïnvesteerd in een interne netwerkorganisatie van
ontwikkelaars van algoritmes en de ethische en juridische deskundigheid die voor dit ontwikkelwerk
wordt vereist. In 2023 worden vacatures opgesteld voor ethici.
Realisatie van de ontwikkelagenda opsporing en de houtskoolschets opsporing
De beweging van de houtskoolschets opsporing en de ontwikkelagenda opsporing is in volle gang. Er
wordt invulling gegeven aan het werksysteem waarbinnen het dynamisch sturen binnen gelijkwaardige
driehoeken wordt vormgegeven. Dit betekent in de praktijk het samenbrengen van verschillende
disciplines in de opsporing zoals tactiek, specialisme en intelligence. De opzet is dat alle expertises op
het juiste moment op de juiste plaats aanwezig zijn om en het actievermogen zo groot mogelijk te maken
en het rendement per uur ingezette opsporing te optimaliseren. De politie werkt samen met het OM
naar een eenduidige visie op werkwijzen incl. voorwaarden om in te voeren.
Op het gebied van IV-voorzieningen digitaliseren is in 2022 veel gebeurd en gerealiseerd.

Jaarverantwoording

Pagina 26 van 157

2 Kerntaken politie
Veiligheid voor iedereen in Nederland
In de politiewet 2012 staat dat de politie tot taak heeft om, in ondergeschiktheid aan het bevoegd
gezag, te zorgen voor handhaving van de rechtsorde en het verlenen van hulp aan wie dat nodig heeft.
De politie staat bij het handhaven van de openbare orde en het verlenen van hulp onder het gezag van
de burgermeester. Bij de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde en de taken ten dienste van de
justitie staat de politie onder het gezag van de officier van justitie.
De landelijke beleidsdoelstellingen van de politie worden bepaald door de minister van JenV, die
daarvoor advies vraagt aan de politie, het Openbaar Ministerie en de regioburgemeesters. Deze
landelijke beleidsdoelstellingen worden elke vier jaar vastgelegd in de Veiligheidsagenda. De politie
werkt, gehoord het College van procureurs generaal en de regioburgemeesters, de landelijke
beleidsdoelstellingen van de Veiligheidsagenda uit in eigen beleid en past de taakuitvoering daarop
aan. In dit hoofdstuk beschrijven we per onderwerp de taakuitvoering van de politie. De onderwerpen
van de Veiligheidsagenda komen daar dus ook in terug.

2.1.1Veiligheidsagenda 2019-2022
Voor de periode 2019-2022 zijn doelen gesteld op het gebied van ondermijning, mensenhandel,
cybercriminaliteit waaronder online seksueel kindermisbruik en executie, dat wil zeggen het ten
uitvoering brengen van opgelegde straffen. Voor deze doelen wordt vooraf bepaald welke resultaten
moeten worden gehaald. Dit is te zien in onderstaande tabel met de cijfers uit de monitor van de
Veiligheidsagenda 2019-2022 van politie en OM.
Tabel 1: Monitoring Veiligheidsagenda, afkomstig van OM.

* I.v.m. de uitfasering van Compas is de meetwijze voor waarde beslag tijdelijk aangepast. Er wordt alleen rekening gehouden met de datum
inbeslagname die in 2022 moet vallen. Zaken die uit Tijdelijk Register komen en waarin in een voorgaande rapportageperiode (2021 of eerder)
beslag is gelegd, zijn niet in de resultaten verwerkt. Het weergegeven resultaat betreft daarom een ondergrens en moet als indicatief worden
beschouwd.
** Tot medio juli 2021 hebben sommige eenheden zogenaamde moneymules -gelet op een vonnis van de rechtbank Overijssel -als cyberfeit
geregistreerd (139d SR). Medio juli 2021 is landelijk geconcludeerd dat deze kwalificatie een onjuiste was en is besloten toekomstige zaken -met
de kennis van nu -niet langer als cyberfeit te registreren.

Jaarverantwoording

Pagina 27 van 157

Ondermijning
In 2022 heeft de politie 1672 onderzoeken naar georganiseerde ondermijnende criminaliteit
uitgevoerd. Daarvan waren er 693 drugsgerelateerd, zoals grootschalige hennepteelt, handel en
smokkel van cocaïne of heroïne en productie van synthetische drugs. 84 onderzoeken hadden te maken
met wapens en explosieven. Het totaal aantal onderzoeken ligt ruim boven de norm van 1370.
Daarnaast is door de Dienst Landelijke Recherche gewerkt aan landelijk overzicht en coördinatie van de
aanpak van het duurzaam afbreken van criminele machtsstructuren. Dit staat beschreven in paragraaf
4.1.1. In paragraaf 2.3.3 staat beschreven wat de politie in samenwerking met partners heeft gedaan
aan de aanpak van ondermijning.
Afpakken
De politie en het OM hebben zich gecommitteerd aan een gezamenlijk resultaat op het gebied van het
leggen van strafrechtelijk beslag. Dit geeft ook focus op goede financieel rechercheren aan de voorkant.
Misdaad mag niet lonen, dat blijft het uitgangspunt. De ambitie voor 2022 was om 180 miljoen euro
via de strafrechtelijke weg in beslag te nemen. Dit is voor 82 procent gerealiseerd. Dat dit resultaat
lager is dan vorig jaar komt vooral doordat in 2022, vanwege de overstap naar een ander
registratiesysteem, op een smallere basis wordt gerapporteerd. Hierdoor kan in het afgesloten jaar nog
niet alle beslag informatie zijn ingevoerd, terwijl in dat jaar het beslag wel al in de onderzoeken is
gelegd. Het beeld is echter wel dat, indien er in 2022 op dezelfde wijze als voorgaande jaren zou zijn
geregistreerd, de prestaties vergelijkbaar zouden zijn met die in 2021.
Bestrijden van mensenhandel
Om mensenhandel tegen te gaan is in de Veiligheidsagenda afgesproken dat de politie 220 verdachten
van mensenhandel in 2022 aanlevert bij het OM. Dit zijn er 186 geworden. Het aantal schommelt flink
door de jaren heen. In de afgelopen drie jaar was een stijgende lijn zichtbaar, in 2022 blijft het resultaat
wat achter bij de ambitie. De resultaten van de aanpak mensenhandel kunnen echter niet teruggebracht
worden naar enkel het aantal OM-verdachten. Zo leiden niet alle onderzochte signalen van
mensenhandel tot een OM-verdachte mensenhandel. Dit vanwege de bewijsbaarheid en/of grotere
effectiviteit van andere, gerichte interventies zoals het opwerpen van barrières en het stopzetten van
de uitbuiting. In sommige onderzoeken is tot aanhouding overgegaan voor een ander feit (bijvoorbeeld
mensensmokkel), ten einde de verdachte(n) wel te verstoren en het mogelijk te maken slachtoffers uit
de uitbuitingssituatie te halen.
Er zijn 323 slachtoffers mensenhandel gemeld bij CoMensha, het landelijke, onafhankelijk expertiseen coördinatiecentrum tegen mensenhandel. Dit zijn er minder dan in het ijkjaar 2018, maar wel weer
een stijging van enkele tientallen ten opzichte van 2021. In 2022 zijn er 22 complexe onderzoeken
naar mensenhandel afgerond. Een daling ten opzichte van 2021, toen het aantal sterk gestegen was
(28), maar een stijging ten opzichte van 2020 (7).
In paragraaf 2.3.4 staat beschreven op welke wijze de politie de aanpak van mensenhandel verder
versterkt.
Cybercriminaliteit
In de Veiligheidsagenda is afgesproken dat de politie 310 reguliere cybercriminaliteit onderzoeken
doet, dat zijn er 356 geworden. Wel liggen de resultaten in 2022 op een lager niveau dan voorgaande
jaren. Ook de doelstelling voor de fenomeenaanpak en het aandeel toegepaste alternatieve interventies
wordt in 2022 ruim gehaald. Het aantal high tech crime onderzoeken ligt daarentegen in 2022 onder
de norm. Het beoogde aantal higtechcrime-onderzoeken past niet meer bij de huidige praktijk. Deze
onderzoeken nemen toe in (technische) complexiteit. Enerzijds vanwege een alsmaar toenemende
professionalisering van zware, georganiseerde cybercriminaliteit en anderzijds door een strengere
selectie van hightechcrime-onderzoeken. Deze complexe onderzoeken vereisen meer tijd en
capaciteit. In het licht van steeds complexere digitale beveiligingsmaatregelen binnen de zware,

Jaarverantwoording

Pagina 28 van 157

ondermijnende misdaad wordt vaak een beroep gedaan op de beschikbare expertise waar diepgaand
en innovatief hightech-onderzoek noodzakelijk is, bijvoorbeeld om deze beveiliging te doorbreken. Dit
gaat ten koste van de capaciteit om zware cybercriminaliteit als ransomware te bestrijden.
De politie maakt steeds de afweging welk (soort) onderzoek het meeste effect zal hebben. Dit is niet
altijd een hight tech crime onderzoek. Ook is er sprake van schaarste op het gebied van high tech
onderzoeken. In paragraaf 2.3.5 staat uitgebreider beschreven wat de politie in 2022 heeft gedaan aan
de bestrijding van cybercriminaliteit.
In de veiligheidsagenda zijn ook afspraken gemaakt over de verbetering van de intake en service voor
cybercriminaliteit. De politie heeft het mogelijk gemaakt om digitaal aangifte te doen van
betaalverzoekfraude. Meer informatie over verbeteringen in de dienstverlening staat in paragraaf 2.2.5
en over digitalisering van de basisteams in paragraaf 2.2.2.
Bestrijden online seksueel kindermisbruik
Voor het bestrijden van online seksueel kindermisbruik is in de Veiligheidsagenda afgesproken dat de
politie inzet op 515 zaken met een zo groot mogelijk maatschappelijk effect. De focus ligt op het
identificeren van slachtoffers, misbruikers, vervaardigers en keyplayers binnen (online) netwerken.
Tegelijkertijd wordt het van belang geacht dat er voor downloaders en verspreiders geen vrijplaats
ontstaat.
In 2022 heeft de politie zich op 526 zaken ingezet, meer zaken dus dan de gestelde norm. Hiervan
waren er 96 gericht op vervaardigers en misbruikers, 5 op keyplayers binnen (online) netwerken en
425 op bezitters en verspreiders. De inzet gericht op met name keyplayers is fors achter de gewenste
ambitie is gebleven. Toch liggen de resultaten op die onderzoeken nog onder de norm, dit wordt
veroorzaakt door onderbezetting vanwege uitstroom (vaak pensionering) van medewerkers en een
hoog aantal moeilijk te vervullen vacatures. De prioriteit ligt nu bij de meest ernstige zaken waarbij
sprake is van actueel misbruik. In paragraaf 2.3.6 wordt meer uitgebreid ingegaan op de bestrijding
van online seksueel kindermisbruik.
Executie vrijheidsstraffen
Om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk onvindbare veroordeelden met een opsporingsindicatie
binnen Nederland, hun straf alsnog kunnen uitzitten, is in de Veiligheidsagenda afgesproken dat de
politie 40procent van de aangeboden kansrijke dossiers met een netto restantstraf van minder dan 300
dagen, afdoet. In de afgelopen periode zijn er bij de justitiële inrichtingen weer meer plaatsen
beschikbaar gekomen om de executietaken van de politie te laten uitvoeren. In 2022 zijn in totaal 26
kansrijke dossiers van onvindbare veroordeelde personen aangeboden. Van de aangeboden dossiers
moet de politie 40procent positief afdoen. In 2022 zijn alle aangeboden dossiers positief afgedaan.
Daarmee is de doelstelling ruimschoots behaald. In paragraaf 2.4.1 wordt uitgebreider ingegaan op dit
onderwerp.

Hulp bij nood en handhaven van de openbare orde
2.2.1Meldkamer Politie
Wie in geval van nood met de politie belt krijgt contact met één van de politiemeldkamers. De politie
noemt dat Operationele Centra (OC). Deze gesprekken vinden plaats in noodsituaties, daarom heet dit
ook wel de lifeline functie van de meldkamers. Voor burgers maar ook voor de hulpverleners op straat.
“Emotie is echt voelbaar, zelfs door de telefoonlijn heen.”
(medewerker meldkamer politie)

Jaarverantwoording

Pagina 29 van 157

In Nederland zijn er tien OC’s, deze werken onderling veel samen. In Driebergen staat de landelijke
centrale. Naar aanleiding van meldingen worden keuzes gemaakt op het OC, 112 meldingen krijgen
altijd voorrang. Meestal wordt direct gehandeld en krijgen collega’s in de noodhulp (op straat) de
melding af te handelen. Andere berichten gaan door naar de wijkagenten of een basisteam.
Grote acties worden door het OC gestart en doorlopend ondersteund. Tijd is daarin kostbaar, vooral in
een noodsituatie. Dit heet ook wel het ‘gouden uur’. In dit uur moet zo veel mogelijk en zo snel mogelijk
geregeld worden.
“Het meisje loopt al langs het spoor. Er moet tijd worden gewonnen voor de hulpdiensten die
onderweg zijn. Ik houd haar vanaf de meldkamer zo lang mogelijk aan de praat en krijg haar zo ver
niet te doen wat ze van plan is.”
(Medewerker meldkamer politie)
In 2022 zijn er 3.470.879 112-gesprekken gevoerd waarvan 1.146.616 door politiemedewerkers.
Het versterken van de personele capaciteit op de operationele centra heeft continu de aandacht. Om
een robuuste bezetting te creëren is uitbreiding met 180 fte aan centralisten nodig, dit is operationele
capaciteit. De werving en selectie wordt landelijk gecoördineerd. Vervolgens verzorgt de
Politieacademie de opleiding tot ‘generalist’. Daarna mogen de nieuwe medewerkers op een OC aan
de slag. Daarnaast werkt de politie aan het technisch en organisatorisch aan elkaar verbinden van de
locaties. Daarmee wordt een technische bereikbaarheid gebouwd waarin elke centralist het werk van
zijn of haar collega kan overnemen.

2.2.2Gebiedsgebonden politie
Basisteams politie voeren 24/7 alle basispolitieprocessen uit. Het gaat om het eerste contact met de
politie (Intake & Service aan de balie van een politiebureau), incidentafhandeling (opvolging van
meldingen vanuit de meldkamer) maar ook de opsporing en handhaving. Hiermee wordt vormgegeven
aan gebiedsgebonden politiewerk (GGP). Door de basisteams wordt ook aandacht besteed aan de
veiligheid van en rondom dieren en in het verkeer.
Wijkzorg
Een basisteam bestaat uit medewerkers Intake & Service, (hoofd)agenten, wijkagenten, rechercheurs,
operationeel specialisten en een teamleiding. Zij zorgen voor een veilige wijk, buurt of dorp. De
wijkagent is een vast aanspreekpunt voor bewoners, bedrijven, scholen en andere instanties in de wijk
of buurt. Ook hebben zij een signalerende functie en schakelen andere instanties in waar nodig om zo
goed mogelijk hulp te kunnen verlenen. Er zijn ook wijkagenten die digitaal werken en pop-up
politiebureaus. Dit zijn locaties in een buurt of wijk waar burgers op een laagdrempelige manier contact
kunnen leggen met de politie. Allemaal vormen van hulpverlening en preventieve politiezorg, zo dicht
mogelijk bij de mensen die dat nodig hebben.
“Ik voel mij bevoorrecht en zie het als mijn missie om in de klei, elke dag weer, samen met bewoners,
ondernemers, externe partners en de collega’s, keihard te werken aan veiligheid van en voor iedereen.”
(Wijkagent)
Capaciteitsproblemen bij de basisteams
In een toenemend aantal basisteams is de werkdruk erg hoog en zijn er problemen met het rond krijgen
van de roosters. Er is sprake van onderbezetting. Daar zijn verschillende oorzaken voor, zoals
leeftijdsgebonden uitstroom en grotere doorstroom naar andere functies binnen de politie. Ook de
constante toename van de werkvraag speelt een rol in de capaciteitsdruk. Het gaat dan bijvoorbeeld

Jaarverantwoording

Pagina 30 van 157

om de vele demonstraties, toename van te beveiligen personen en het groeiend aantal meldingen over
personen met verward gedrag.
“Er zijn basisteams waar de papierenbezetting klopt, maar waar ze de roosters niet rond krijgen. Dat
komt door het vele extra werk waar geen rekening mee is gehouden. De agenten die bijvoorbeeld
mensen beveiligen komen uit het blauwe team (de politie op straat). Praktijkbegeleiders leiden
studenten op, maar deze zelfde begeleiders kunnen dan niet op straat aanwezig te zijn. 7”
Om de periode tot de bezetting weer op orde is te overbruggen en de werk- en roosterdruk in de
basisteams te verlichten, neemt de politie verschillende maatregelen. Er worden bijvoorbeeld
gecertificeerde medewerkers uit andere politieonderdelen ingezet bij de gebiedsgebonden politiezorg.
Ook worden er meer vrijwilligers ingezet en het Regionaal Servicecentrum voert werkzaamheden van
de basisteams uit. Toch is en blijft het nodig om in samenspraak met het gezag keuzes te maken en
prioriteiten te stellen en het welzijn van de medewerker hierbij in acht te nemen (recupereertijd).
Dieren
De politie heeft in 2022 aandacht besteed aan de positie van dieren binnen de georganiseerde,
ondermijnende criminaliteit, binnen zorg en welzijn en bij rampen en crisisbestrijding. Bij
ondermijnende criminaliteit gaat het bijvoorbeeld om situaties waarin dieren worden ingezet bij
witwassen van crimineel geld.
Verkeer
Het aantal ongevallen en slachtoffers in het verkeer is in 2022 niet gedaald. De politie heeft in 2022 de
handhavingsdruk op peil gehouden maar dit thema vraagt om aandacht. Innovatieve
handhavingsmiddelen, zoals de MONOcam helpen daarbij. Met de MONOcam wordt rijden met een
telefoon in de hand, grotendeels geautomatiseerd bekeurd. Daarmee verkleint de politie afleiding in het
verkeer. Daarnaast heeft de politie in 2022 deelgenomen aan bestuurlijke gesprekken over
verkeersveiligheidsthema’s, zoals de landelijk invoering van 30km/u-wegen, de toelating van vele
nieuwe varianten elektrische voertuigen en geluidsoverlast van voertuigen.
Digitalisering bij de basisteams
Er zijn allerlei soorten criminaliteit en er komen ook nieuwe vormen bij. Steeds vaker heeft criminaliteit
een digitaal aspect, zoals sexting, grooming, marktplaatsoplichting en digitaal pesten en stalken.
Vooral bij jongeren bestaat grote samenhang en wisselwerking tussen de virtuele en fysieke wereld.
Het is van belang dat de politie zich ook begeeft in deze beide werelden en zicht heeft op slachtoffers
en daders van strafbare feiten. Om te kunnen blijven aansluiten bij de digitale ontwikkelingen heeft de
politie een ontwikkelprogramma opgezet waarmee eind 2024 alle collega’s in de GGP digitaal vaardig
kunnen zijn binnen hun eigen functie.
Ook zijn er weer wijkagenten digitaal bij gekomen die, naast hun werk op straat, bijvoorbeeld digitaal
onderzoek doen, meewerken aan onderzoeken naar gedigitaliseerde criminaliteit en de digitale
vakontwikkeling binnen het basisteam aanjagen.
Verder is in de basisteams de expertise verder uitgebreid, met digi-coaches en digi-kamers. In alle
regionale eenheden zijn daarnaast cybervrijwilligers actief, die waar mogelijk helpen om de individuele
aangifte-ervaring verder te verbeteren.
“In paniek komt een vrouw ons politiebureau in rennen: haar zoon is vermist en ze wil aangifte doen.
We komen te weten dat haar zoon vaak op zijn kamer zit en actief is op Snapchat en Tiktok. Ook is hij

7

Veerkracht politiemensen is eruit: "Balans tussen werk en privé is volledig zoek" - RTV Oost.

Jaarverantwoording

Pagina 31 van 157

onafscheidelijk met zijn Apple EarPods. Er worden direct allerlei acties op touw gezet om de jongen
terug te vinden. Zijn telefoon wordt uitgepeild om de locatie te achterhalen en allerlei gegevens worden
onderzocht. Maar niets wijst erop waar hij zou kunnen zijn.
Dan duiken we in zijn digitale sporen, zoals zijn ov-kaart en sociale media. Ook de EarPods laten we
uitpeilen. Dat lukt wel: de EarPods bevinden zich in Duitsland. We vinden dit geen goed teken en
waarschuwen de politie in Duitsland.
Ondertussen is een wijkagent aanwezig in het huis van de vijftienjarige jongen. Samen met zijn moeder
kijkt hij in zijn computer. De wijkagent ziet het programma Discord. Een chatprogramma. Hij leest de
chats: ‘Moet ik een mes meenemen? Ik kan alleen geen groot mes meenemen. Of we springen van de
Eiffeltoren. Nee, dat vind ik zielig voor die mensen. We voelen er toch niets meer van.’ En zo chatten ze
nog even verder. Zijn moeder is in shock. De zaak wordt met de minuut meer urgent. Inmiddels hebben
we dankzij de EarPods een beter beeld van hun locatie, daar treft de Duitse politie ze aan en neemt ze
mee naar een lokaal politiebureau. Dankzij het digitaal onderzoek hebben we ze kunnen vinden en zijn
ze nog in leven.”
(Rechercheur)
In 2022 is de politie ook gestart met een pilot voor de inzet van drones. Zodra er een melding
binnenkomt op het Operationeel Centrum kan de drone worden ingezet, bijvoorbeeld bij aanrijdingen,
woninginbraken, schietpartijen, overvallen en overlastgevende jeugdgroepen. De politie heeft hiermee
sneller beeld van een incident waarmee heterdaadkracht wordt vergroot en beter kan worden op- en
afgeschaald. Dit concept wordt momenteel binnen een proefopstelling in een afgesloten omgeving
getest. In de eenheid Zeeland-West-Brabant kon door snelle inzet van het droneteam effectief worden
opgetreden in het beëindigen van een ontvoering van een 6-jarige jongen.

2.2.3Zorg voor en veiligheid van kwetsbare personen
De politie werkt aan het vergroten van de veiligheid van kwetsbare personen. Deze kwetsbare personen
kunnen slachtoffers, verdachten of daders zijn. De politie werkt daarbij samen met partners zoals Veilig
Thuis, de Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ), gemeenten, het OM, de reclassering, zorg en
veiligheidshuizen en de Raad voor de Kinderbescherming. Het uitgangspunt hierbij is: Veiligheid
Voorop. In 2022 is één aanpak Zorg & Veiligheid uitgewerkt en zijn landelijk afspraken met partners
gemaakt, waarbij de politie primair verantwoordelijk is voor interventies die de fysieke veiligheid en de
opsporing van strafbare feiten betreffen. Vanuit deze visie is gewerkt aan sneller herstel van veiligheid
en momenten van samenwerking met partners op het gebied van zorg en straf.
Veiligheid van de jeugd en voorkomen van recidive
De veiligheid van de persoon en het duurzaam voorkomen van onveilige situaties staan centraal, ook
bij de aanpak van criminaliteit rondom jeugd. De aanpak kan bestaan uit interventies en
veiligheidsmaatregelen op het gebied van zorg en/of straf. In 2022 is de pilot Reprimande afgerond,
waarbij een minderjarige, die voor het eerst een strafbaar feit pleegt met een licht en eenvoudig
karakter, buiten het strafrecht wordt gehouden. De pilot is positief geëvalueerd en er is in afstemming
met betrokken partners een start gemaakt met een landelijke aanpak.
Daarnaast is in 2022 gestart met een pilot Mediation als mogelijkheid om een jeugdstrafzaak af te doen.
Het gaat hierbij vooral om het proces tussen het OM en rechtspraak (ZM). De politie levert actuele
contactgegevens van verdachte en/of slachtoffer aan en toetst of partijen openstaan voor mediation.
Mediation is vaak minder ingrijpend dan de stap naar de rechter.
Hoewel de jeugdcriminaliteit in algemene zin daalt, raken meer kwetsbare jongeren betrokken bij zware
vormen van criminaliteit. Er is sprake van een toename van ernstige delicten, een toename in het dragen
van (vuur)wapens en in het verhandelen van drugs. In het kader van een brede preventieaanpak van

Jaarverantwoording

Pagina 32 van 157

jeugdcriminaliteit heeft het ministerie van JenV extra middelen beschikbaar gesteld.
Optreden bij huiselijk geweld en kindermishandeling
Goede hulpverlening is soms ingewikkeld door versnippering van de hulp bij verschillende instanties.
Wanneer in een gezin al lange tijd geweld plaatsvindt, kan een situatie waarin sprake is van acute
onveiligheid worden benut om een doorbraak te forceren. Onder de noemer ‘Samen op in acuut’, trekt
de politie met partners vanuit zorg en straf vanaf het eerste uur samen op bij meldingen en incidenten
die gaan over kwetsbare en onveilige gezinnen en huishoudens, (risico)jongeren en (problematische)
jeugdgroepen.
“Ik heb nachtdienst als ik word gebeld door de meldkamer. Er is een bericht binnengekomen van een
jong meisje. Ze heeft zich verstopt in een kast voor haar agressieve vader. De centralist hoort de man
door de telefoon vloeken en tieren. Het meisje is doodsbenauwd dat haar vader ontdekt dat zij de politie
aan het bellen is. We besluiten om snel en stil naar binnen te gaan en de agressieve man te
overrompelen. Dit alles om een eventuele gijzeling of erger te voorkomen. Stap voor stap lopen wij de
trap op. Ik hoop dat de trap door ons gewicht niet zal gaan kraken.
Ik zie een klein kamertje met een bed waarop een huilende, bloedende vrouw zit die haar kleine
kinderen vasthoudt in haar armen. De vrouw wordt op haar beurt weer beschermd door een ongeveer
twaalf jaar oud meisje. Heel even zie ik angst in haar grote donkere ogen als ze naar mij kijkt. Direct
brengen wij de man onder controle. Hij schrikt en slaat wild om zich heen. Uiteindelijk doet de vrouw
aangifte en krijgt de man een huisverbod opgelegd.”
(Inspecteur eenheid Amsterdam)
In 2022 is gewerkt aan de deskundigheidsbevordering van politiemedewerkers. Hiertoe zijn elearnings ontwikkeld op de onderwerpen Huiselijk geweld en Stalking, zodat medewerkers op een
toegankelijke wijze hun kennis vergroten. Ook is de zogenoemde toolkit Veiligheid Voorop vernieuwd,
Daarnaast zijn er drie films gemaakt met praktijkverhalen over de samenwerking met Veilig Thuis. In
2022 is ook een landelijke routekaart uithuisplaatsing (UHP) gemaakt voor politie, OM en de
gecertificeerde instellingen (GI, oftewel de jeugdbeschermers). Dit is vertaald in een werkinstructie
voor de politie. Met het vaststellen van de routekaart en instructie wordt beoogd meer duidelijkheid te
geven over ieders rol en verantwoordelijkheid.
Vroege signalering van personen met verward gedrag
De politie ziet dat de stijgende lijn van het aantal incidenten rond mensen met verward gedrag zich
doorzette. Vorig jaar kreeg zij te maken met 138.819 voorvallen; dat is een toename van 6,6 (of 7)
procent ten opzichte van 2021 en 18 procent meer dan in 2020. De cijfers gaan echter over het aantal
geregistreerde incidenten. Dit zegt niets over het aantal personen, want één persoon kan meerdere
incidenten veroorzaken. In 2022 heeft het Informatie- en Analyseteam van Justitie & Veiligheid en
politie een nadere analyse gemaakt op personen met verward gedrag. Hieruit is een genuanceerder
beeld ontstaan, waarbij ruim 60 procent van de personen slechts 1x in beeld is geweest bij de politie.
Met partijen wordt gekeken of, als er geen sprake is van (mogelijke) onveiligheid of (een vermoeden
van) strafbare feiten, de melding al meteen naar de hulpverlening kan worden geleid in plaats van dat
er politie naar toe gaat. En hoe als er echt veel aan de hand is, straf-zorg eerder gezamenlijk en
actiegerichter aan de slag gaan. De resultaten van de analyse passen binnen één aanpak
Zorg&Veiligheid, waarin direct met betrokken (hulpverlenings)instanties wordt gekeken naar de
situatie en welke interventies passend zijn.

Jaarverantwoording

Pagina 33 van 157

2.2.4Bewaken en beveiligen
Het bewaken en beveiligen van personen en objecten wordt sinds 2022 in de praktijk beschouwd als
een hoofdtaak van de politie, dit mede door de inzet en capaciteit die hiermee gemoeid gaat. Het
onderwerp wordt dan ook in dit hoofdstuk als afzonderlijk onderwerp beschreven. In 2022 is het aantal
te beveiligen personen en objecten opnieuw gestegen. Een nieuw dieptepunt was de dreiging tegen
een lid van het Koninklijk Huis in oktober. De belangrijkste reden voor de toegenomen dreigingen zijn
ondermijning en zware, georganiseerde criminaliteit waarbij veel extreem geweld gebruikt wordt.
Daarnaast zorgt de toegenomen polarisatie in de maatschappij voor bedreigingen van bestuurders en
journalisten. Door de toename van het aantal te beveiligen personen neemt de werkdruk bij de politie
toe. Er worden veel medewerkers uit de operatie ingezet bij bewaken en beveiligen en dit zorgt voor
extra werkdruk in de basisteams. Ook zijn de zaken complexer, extremer en langduriger van aard
geworden.
De Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging (DKDB) is onderdeel van de Landelijke Eenheid (zie
ook paragraaf 4.1) en voerde in opdracht van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en
Veiligheid (NCTV) namens de minister van JenV in 2022 90 beveiligingsopdrachten uit in het
Rijksdomein. Ook werden samen met de Koninklijke Marechaussee, het OM en de NCTV de huidige
inzetconcepten in kaart gebracht en werden alternatieven ontwikkeld. Aanleiding hiervoor waren de
aanbevelingen van de adviescommissie Bos8 die het stelsel van Bewaken en Beveiligen heeft
beoordeeld. Op basis van de nieuwe inzetconcepten worden (concept)beveiligingspakketten
samengesteld.
De operationele sterkte van de DKDB is in 2022 verder toegenomen. De dienst investeerde in opleiding,
werving en selectie om structureel te komen tot meer de capaciteit.
“Bij het Team Bedreigde Politici (TBP) kwamen in de eerste negen maanden van dit jaar ruim 1000
meldingen over opruiing en bedreiging binnen. In heel 2021 waren dat er 588. Sinds het coronajaar
2020 neemt het aantal bedreigingen sterk toe. Niet alleen online, maar ook fysiek. Ook de ernst en
intensiteit van de incidenten zijn veranderd. Steeds vaker worden politici en bewindspersonen belaagd
en uitgejouwd. Dat leidt niet altijd tot een aangifte, maar het is wel tekenend voor deze tijd. 9”
Eind 2022 is het meerjarige BOTOC-programma afgerond (Breed Offensief Tegen Ondermijnende
Criminaliteit). De politie is daarmee versterkt met maatregelenadviseurs, intelligence-medewerkers,
extra cameratoezicht en teams Bewaken en Beveiligen in de regionale eenheden. Deze teams worden
ingezet voor toezicht op (de omgeving van) het te beveiligen object of de te beveiligen persoon, voor
onderzoek naar meldingen van bedreigingen, voor voorverkenningen van locaties en voor het uitvoeren
van cameratoezicht. De politie is inmiddels versterkt met circa 270 fte’s. Om de gestegen werkdruk op
de lange termijn aan te kunnen is echter meer nodig.
In december 2022 heeft de minister van JenV een structurele extra bijdrage aan de politie toegezegd.
Binnen de Landelijke Eenheid zal een nieuw organisatieonderdeel worden ingericht om
persoonsgerichte maatregelen uit te voeren in het geval van een hoog risico.

2.2.5Ontwikkelagenda Dienstverlening
Voor het vertrouwen dat mensen hebben in de politie is het belangrijk dat zij tevreden kunnen zijn over
hun contact met de politie. Daarom hanteert de politie het principe er is geen verkeerde deur. Om de
Adviescommissie toekomstbestendig stelsel bewaken en beveiligen | Rapport | Rijksoverheid.nl.
https://www.nu.nl/binnenland/6227207/politici-worden-steeds-vaker-ernstig-bedreigd-dit-jaar-alruim-1000-meldingen.html.
8
9

Jaarverantwoording

Pagina 34 van 157

tevredenheid over de dienstverlening nog beter te kunnen meten ontwikkelt de politie de Politiemonitor.
Deze monitor gaat de kwaliteit van het contact tussen burger en politie meten en de invloed daarvan op
het vertrouwen in de politie. Daarnaast worden tools ontwikkeld om met deze resultaten aan de slag te
gaan.
Contact met de politie kan fysiek zijn, met een agent of op een politiebureau, maar is steeds vaker (ook)
digitaal. De politie is bereikbaar via verschillende routes en kanalen, sinds begin 2022 bijvoorbeeld ook
via Virtueel Assistent (chatbot) WOUT. Deze live chatfunctie wordt tot nu toe door veel mensen gebruikt
om contact te zoeken met de politie over zware onderwerpen zoals bedreiging en mishandeling.
Meldingen die niet door de chatbot kunnen worden afgehandeld wordt doorgezet naar een live chat met
een medewerker van het Regionaal Servicecentrum. Ondertussen werkt de politie aan het verder
uitbouwen van de chatbot met FAQ’s, aangiftes, meldingen en overige onderwerpen.
In 2022 is ook gewerkt aan het verbeteren van het informeren, beoordelen en beschermen van
slachtoffers. Bijvoorbeeld door het verbeteren van de nieuwe werkwijze waarbij slachtoffers getoetst
worden op mogelijke kwetsbaarheid op herhaald slachtofferschap, secundaire victimisatie of
vergelding.
“De man pakt een stoel op en smijt hem vervolgens met alle kracht die hij in zijn lichaam heeft, tegen
de grond. Helemaal kapot. Wat moet ik doen, vraag ik me af. Moet ik hem tegenhouden, moet ik hem
laten gaan? Ik weet het even niet. De onmacht en het verdriet zijn voelbaar. Het komt binnen. Het raakt
ons allemaal. Zijn vrouw staat te huilen en schreeuwt of hij alsjeblieft wil stoppen. Dan gaat de man op
een stoel zitten. Zijn ellenbogen rusten op zijn knieën, zijn handen zijn gevouwen in een kommetje en
langzaam legt hij zijn gezicht in zijn handen. Hij huilt. Harder en harder. Na een ruzie die de man met
zijn zoon Hugo had, hebben ze elkaar niet meer gezien of gesproken en ik, de brenger van het slechte
nieuws, heb zojuist verteld dat Hugo bij een eenzijdige aanrijding is overleden.”
(Wijkagent)

Criminaliteit aanpakken en voorkomen
2.3.1Opsporing
Opsporing van veelvoorkomende criminaliteit is een taak van de basisteams. Voor de probleemgerichte
aanpak van veelvoorkomende criminaliteit worden zij bijgestaan door de districtsrecherche. De
districtsrecherche verzorgt daarnaast de opsporing van criminaliteit met een hoge impact (high impact
crimes) zoals jeugdcriminaliteit en ondersteunt ook de aanpak van jeugdgroepen door de basisteams.
Meer complexe zaken of zaken die een bijzondere expertise vereisen worden opgepakt door de
regionale recherche of landelijke recherche.
Ook in de opsporing heeft de politie te maken met capaciteitsproblemen. Mede door een relatief gezien
hoge uitstroom (vooral pensioengerelateerd) nam de bezetting in 2022 af. Het aandeel hbo-functies is
in 2022 toegenomen van 33 procent naar 34procent. Binnen de opsporing zijn veel gespecialiseerde
werkgebieden zoals zeden, milieu, mensenhandel en contraterrorisme. Voor de aanpak daarvan
worden medewerkers ingezet met een expertise op bijvoorbeeld financieel-economisch onderzoek,
digitaal en fysiek forensisch onderzoek en werken onder dekmantel. Ook werkt de politie samen met
andere opsporingsdiensten, onderzoeksinstituten en private organisaties.
Om zo effectief en efficiënt mogelijk te kunnen opsporen, brengt de politie verschillende disciplines in
de opsporing samen. Bijvoorbeeld tactiek, specialistische opsporing en intelligence. Een voorbeeld is
een onderzoek naar een levensdelict waar op het plaats incident niet alleen de tactische recherche

Jaarverantwoording

Pagina 35 van 157

onderzoek verricht maar ook specialisten uit het digitaal en forensisch werkgebied worden ingezet. De
informatie die vanuit tactiek en specialisme komt, maar soms ook van bijvoorbeeld de wijkagent of van
partners in de aanpak, wordt samengebracht en vormt de basis van een bredere informatiepositie van
politie. Een ander voorbeeld is de aanpak van de internationale handel in cocaïne waarin de politie
samenwerkt met externe partners die het importeren van drugs in de havens kunnen bemoeilijken. Denk
daarbij aan de Douane en Koninklijke Marechaussee, maar ook private partners, zoals rederijen worden
hierbij betrokken. De opzet is dat alle expertises en partners op het juiste moment op de juiste plaats
aanwezig zijn. Daarbij ligt de focus nu meer op betekenisvolle interventies en een vergroot effect, in
plaats van uitsluitend toe te werken naar strafrechtelijke vervolging.
Forensische opsporing
De forensische recherche zoekt naar digitale en fysieke sporen op de plek van een misdrijf, een brand
of een verkeersongeval. Denk aan vingerafdrukken, haren, bloedsporen, schoenafdrukken in de
modder, bandensporen. Die sporen stelt de politie snel en zorgvuldig veilig, om ze in het laboratorium
verder te onderzoeken.
“Samen met mijn collega onderzoek ik nauwkeurig de plek waar de vrouw is overleden en daarna gaan
we naar het mortuarium, voor de identificatie van het slachtoffer. We weten vrij snel wie de vrouw is.
Het is een combinatie van de locatie en een korte vermissing. De uiterlijke kenmerken zijn voldoende
om haar te identificeren. Het afnemen van vingerafdrukken, tandstatus of DNA is niet nodig. In overleg
met de officier van justitie stellen we vast dat de vrouw niet is omgekomen door een misdrijf. Ik ben blij
dat we de overleden vrouw weer ‘terug kunnen geven’ aan de nabestaanden.”
(Forensisch onderzoeker)
Met de verzwaring en verharding van de criminaliteit is het extra belangrijk om de ontwikkelingen in de
criminele sector voor te zijn. Door resultaten van forensisch onderzoek sneller beschikbaar te hebben,
kan gerichter (tactisch) onderzoek worden gedaan en worden zaken eerder opgelost. In dit kader
werkte de politie in 2022 met publieke en private partners samen aan een proef waarin meer sporen
worden ingestuurd en ook private laboratoria worden ingezet voor het doen van forensisch onderzoek.
Een eerste evaluatie laat zien dat dit heeft geleid tot de identificatie van meer verdachten en het
onderzoek sneller verloopt. Op basis van de bevindingen kijkt de politie nu ook naar een mogelijke
bundeling van de nu elf politielaboratoria. Ook is de laatste jaren stevig geïnvesteerd in de vervanging
van forensische informatiesystemen. Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan de continuïteit,
versnelling en digitalisering van het forensisch werkproces. Het vermindert voor de politie ook de
administratieve taken.
Intelligence
Het proces van intelligence omvat het verzamelen, verwerken en interpreteren van informatie voor het
nemen van beslissingen. Of het nu gaat om wijkagenten, rechercheurs of beleidsmakers, met behulp
van goede intelligence kunnen de juiste keuzes worden gemaakt. Met realtime intelligence kan de
politie daders op heterdaad betrappen en slachtoffers voorkomen. Ook draagt het bij aan onze eigen
veiligheid en het bepalen van de benodigde inzet.
Door inzicht in ontwikkelingen op het gebied van maatschappelijke ongenoegen of georganiseerde
criminaliteit, kan eerder worden ingegrepen. Hiervoor bekijkt de politie in een vroeg stadium de
samenhang tussen alle beschikbare informatie en combineert dan bijvoorbeeld forensische en
financiële informatie. Het belang van het heimelijk inwinnen van informatie en informatie uit open
bronnen wordt hierbij steeds groter. Daarbij is de politie zich bewust van het belang van juridische,
maatschappelijke en ethische waarborgen voor een verantwoord gebruik van algoritmen en big data.
Daarvoor heeft de politie samen met het OM een Kwaliteitskader Big Data gemaakt dat is gebaseerd op
wettelijke vereisten en richtlijnen van toezichthouders.

Jaarverantwoording

Pagina 36 van 157

Aan het intelligencewerk worden steeds hogere eisen gesteld. Bijvoorbeeld bij onderzoek naar
criminele samenwerkingsverbanden. De behoefte aan het aantrekken van medewerkers met nieuwe
vaardigheden en een hoger opleidingsniveau valt samen met de aanstaande uitstroom van
politiemedewerkers. Hoewel deze uitstroom een flinke opgave voor de politie vormt, ook waar het gaat
om het verlies aan kennis van ervaren politiemensen, biedt deze tegelijkertijd kansen voor de transitie
die nodig is voor het realiseren van de ontwikkelagenda. Het aandeel hbo-geschoolden in de bezetting
van intelligence is in 2022 toegenomen van 39 procent naar 42procent.

2.3.2High impact crime
Misdrijven met een grote impact op slachtoffers krijgen in de Veiligheidsagenda aparte aandacht onder
de naam high impact crime. Het gaat om misdrijven als overvallen, ram- en plofkraken, straatroof en
woninginbraken. In 2022 zijn er meer van dit soort misdrijven dan in 2021 en 2020 maar wel minder
dan in 2019 en daarvoor.
Overvallen
Het aantal overvallen blijft met 670 net onder het niveau van 2021. Begin 2022 vond er een serie
overvallen plaats op supermarkten. In samenwerking met de branche werden maatregelen genomen en
verschillende verdachten aangehouden. De politie heeft in 2022 net als in 2021 in 63 procent van de
zaken een verdachte in beeld weten te krijgen. Dit draagt bij aan de concrete aanpak van nieuwe
overvallen. Overvallers plegen vaak meerdere delicten en een tijdige aanhouding voorkomt dit.
Plofkraken
Het aantal (plof)kraken op geldautomaten daalde in 2022 verder naar 15 aanvallen waarvan 13 met
zware explosieven. Het nieuwe veiligheidssysteem dat geld waardeloos maakt bij een plofkraak lijkt
zijn vruchten af te werpen. Het lage slagingspercentage draagt bij aan het lage aantal. Desalniettemin
is de gevaarzetting van plofkraken groot. De minister van JenV onderzoekt de mogelijkheden om
burgemeesters meer bevoegdheden te geven in het reguleren van de locaties van geldautomaten.
Er is al langere tijd sprake van een grote groep Nederlandse criminelen die zich persistent inzet op
nieuwe modi operandi en zich ook niet liet afhouden door de coronamaatregelen. Deze groep is nog
steeds erg actief, maar breidde het doelgebied verder uit naar andere landen – vooral Duitsland. Er zijn
in Duitsland in 2022 421 plofkraken gepleegd met vermoedelijke betrokkenheid van Nederlandse
daders. De politie en het OM hanteren een landelijk gecoördineerde aanpak voor opsporing en
vervolging. Dit leidde tot aanhouding van 69 Nederlandse verdachten voor het plegen van plofkraken.
Op het gebied van preventie zijn beveiligingsmethoden gedeeld met de Duitse politie en banken.
Straatroof
Straatroof is een vorm van diefstal met geweld met grote psychische, lichamelijke en materiële schade
bij slachtoffers. Het aantal straatroven was tijdens de coronaperiode flink gedaald. In 2022 is er ten
opzichte van 2021 een stijging van 7 procent naar 2.481 straatroven. In 36,2 procent van de zaken
werd een verdachte bekend.
Woninginbraken en babbeltrucs
In 2022 hebben 24.346 woninginbraken plaatsgevonden. Dat is 4 procent meer dan in 2021. In 2021
waren er relatief weinig woninginbraken. Waarschijnlijk doordat er meer werd thuisgewerkt door de
coronamaatregelen. Er was toen een daling van 30.531 woninginbraken in 2020 naar 23.452 in 2021.
In 10,4 procent van de zaken werd een verdachte bekend. Doordat er minder vaak een confrontatie is
met een dader, is het veel lastiger om tot een verdachte te komen dan bij bijvoorbeeld een overval.
Daardoor is er vaak geen signalement, kenteken of looprichting als opsporingsindicatie. Het bewijs

Jaarverantwoording

Pagina 37 van 157

voor woninginbraken komt uit forensisch bewijs of camerabeelden. Ook attent gedrag van
buurtbewoners draagt bij aan het op heterdaad aanhouden van verdachten.
60 procent van de aanhoudingen van verdachten voor een woninginbraak vindt op heterdaad plaats.
80 procent daarvan op grond van een melding van een burger. Er wordt daarom in de campagnes naast
preventie aandacht besteed aan de heterdaadkracht met de slogan: verdachte situatie? Bel 112, daar
vang je boeven mee!
Heling
Voor de aanpak van vermogenscriminaliteit is een goede bestrijding van heling essentieel omdat
daarmee de afzetmarkt voor gestolen goederen wordt verstoord. Er zijn veel verschillende instrumenten
binnen de aanpak van heling. De belangrijkste daarvan is het digitaal opkopersregister (DOR) waarin
opkopers van tweedehandsgoederen hun aankopen en degene van wie ze het kopen moeten
registreren. Het DOR is verbonden met de database Stopheling. Daarin bevinden zich alle gestolen
goederen uit aangiften die zijn gedaan bij de Politie. Als een gestolen goed wordt ingekocht en
ingevoerd in het DOR levert dat een hit op. Met de gegevens uit het DOR kan de politie de verdachte
van de heling of het achterliggende vermogensdelict opsporen. In de database Stopheling kunnen
burgers controleren of een tweedehands goed dat zij willen kopen niet als gestolen staat geregistreerd.
Inmiddels zijn 7000 opkopers op het DOR aangesloten, worden 155.000 zoekvragen per maand
gedaan en levert het DOR gemiddeld 700 hits per maand op.
Mobiel banditisme
Mobiel banditisme is een vorm van criminaliteit waarbij buitenlandse daders zich naar Nederland
begeven om meerdere misdrijven te plegen. Het mobiel banditisme neemt al jaren toe. Hierbij gaat het
om verdachten die niet in Nederland zijn geboren, geen Nederlandse verblijfplaats hebben, geen
Nederlandse nationaliteit bezitten én zich schuldig hebben gemaakt aan diefstallen of fraudedelicten
zoals onder andere inbraken, zakkenrollerij, winkeldiefstallen of voertuigcriminaliteit. In 2022 voldeed
gemiddeld 25 procent van de verdachten van deze delicten aan de genoemde criteria voor potentiële
mobiele bandiet.
In 2022 waren er twee door de Nederlandse politie georganiseerde Triviumacties: grootschalige
controles op actieve mobiele bandieten. Aan deze internationale acties onder de vlag van het European
Multidisciplinary Platform Against Criminal Threats-Organized Property Crime (EMPACT-OPC) namen
achttien landen en Europol deel. Hierbij is realtime informatie uitgewisseld en zijn verspreid over Europa
honderden verdachten aangehouden. Daarnaast vormt deze actie een basis voor de (inter)nationale
gezamenlijke aanpak van mobiel banditisme. EMPACT samenwerking op organised property crimes
vond plaats op georganiseerde overvallen op juweliers, inbraken, heling, kunst en antiek en op de
bestuurlijke aanpak van het voorkomen van criminaliteit.

2.3.3Ondermijning
Ondermijning is het gevolg van veel verschillende vormen van criminaliteit, waarbij de grenzen tussen
de bovenwereld (de 'gewone' maatschappij) en de onderwereld (criminelen) vervagen.
Ondermijning van de rechtstaat is zichtbaar en voelbaar. De invloed van georganiseerde criminaliteit
op de veiligheid en rechtmatigheid van de samenleving uit zich in geweld tegen personen maar ook in
het ontwrichten van economische en logistieke systemen. Criminelen richten bedrijven op, vragen
vergunningen aan en maken gebruik van transport en vastgoed. Hiervoor hebben ze in de
‘bovenwereld’ medewerking nodig van bijvoorbeeld makelaars, autoverhuurbedrijven,
administratiekantoren en notarissen.

Jaarverantwoording

Pagina 38 van 157

Het centrum van Amsterdam staat er vol mee: toeristenwinkels gevuld met sleutelhangers, gebreide
mutsen en wietlolly's. De gemeente maakt zich grote zorgen over wat zich achter de schermen afspeelt
bij dit soort winkels. "We zien heel veel winkels waar nauwelijks iemand binnenkomt", zegt
burgemeester Femke Halsema. "Van één klant per dag die een aansteker koopt, kun je geen duizenden
euro's aan huur betalen. Dan weet je eigenlijk wel dat het een bedrijfsmodel is dat legaal niet kan
bestaan.10"
De politie bestrijdt ondermijning in samenwerking met andere instanties. Daarbij gaat bijzondere
aandacht uit naar het terugdringen van geweld tegen personen en de handel, productie en doorvoer
van drugs en illegale wapens (zie ook paragraaf 4.1.1). Daarnaast is de bestrijding van het witwassen
van crimineel vermogen een speerpunt. De hierover in de Veiligheidsagenda gemaakte afspraken zijn
en worden uitgevoerd.
Meervoudige aanpak
Met een meervoudige aanpak worden alle stappen die nodig zijn om criminele activiteiten uit te voeren
ontrafeld. Per onderdeel kunnen zo barrières worden opgeworpen door de politie. De aanpak bestaat
daarom niet alleen uit opsporing en strafrechtelijke vervolging maar ook uit het weerbaar maken van
kwetsbare personen, wijken, bedrijven(terreinen) en overheden. Een voorbeeld hiervan is de aandacht
die in 2022 is uitgegaan naar transportcriminaliteit. Zonder transport geen criminele handelingen. In
2022 zijn diverse succesvolle handhavingsacties georganiseerd. Zo hebben de actieweken in Limburg,
Noord-Holland en Brabant geleid tot diverse aanhoudingen en vondsten van wapens, drugs en illegale
ladingen. Gelijktijdig worden deze acties aangegrepen om vervoerders voor te lichten, bewust te maken
en meldingsbereidheid te vergroten.
Steeds meer gemeenten organiseren activiteiten om te voorkomen dat jeugd en kwetsbare individuen
in de criminaliteit terecht komen. De politie is daarbij betrokken en draagt ook bij aan kennisuitwisseling
van werkwijzen en methoden. Met behulp van doelgerichte acties van Meld Misdaad Anoniem, die in
samenwerking met de politie worden georganiseerd, wordt de meldingsbereidheid van burgers en
bedrijven vergroot. De campagnes bij invoerhavens, wegtransport en de bloemenveiling zijn daar
voorbeelden van.
Effecten
Er is ook kritiek op de effectiviteit van de aanpak. Er wordt veel overheidsgeld geïnvesteerd en vele
partijen zijn betrokken bij het organiseren van een integrale aanpak. De bestuurlijke en operationele
samenwerking bij een dergelijke complexe maatschappelijke problematiek vraagt veel tijd en aandacht.
De politie zet zich voortdurend in om vanuit haar taakstelling hieraan bij te dragen. De afgelopen jaren
heeft dat geresulteerd in bijvoorbeeld het terugdringen van de invloed van motorbendes en zijn door
het ontmantelen van criminele berichtenservices grote successen geboekt in de opsporing van zware
criminelen. Ook in 2022 zijn diverse lokale en grote successen geboekt. Bijna wekelijks worden
witwaspraktijken aangepakt, waarbij veelal druggerelateerde winsten worden afgepakt, arrestaties
worden verricht en gegevensdragers in beslag worden genomen voor nader onderzoek.
In internationaal verband is de samenwerking verbeterd. Informatie-uitwisseling en het ontmantelen
van crimineel berichtenverkeer leggen netwerken bloot en leiden tot internationaal geregisseerde
acties, arrestaties, inbeslagnames en uitleveringen. De samenwerking met de autoriteiten in Dubai is
daar een voorbeeld van. In november 2022 was Nederland betrokken bij een door Europol gesteunde
actie waarbij 44 kopstukken uit het internationaal crimineel circuit zijn opgepakt. Het aandeel van deze
https://www.rtlnieuws.nl/onderzoek/artikel/5350578/onderzoek-witwassen-amsterdamsouvenirshops-dekmantel-onderwereldkaart
10

Jaarverantwoording

Pagina 39 van 157

criminelen in het drugsnetwerk is enorm.
Meerjarige aanpak
De financiering die het kabinet heeft vrijgemaakt voor de aanpak wordt meerjarig ingezet voor
preventieve maatregelen en om snel te kunnen reageren. De politie is op alle onderdelen betrokken.
Het samenwerkingsverband tussen de Belastingdienst, de Douane, de Fiscale inlichtingen- en
opsporingsdienst (FIOD), de Koninklijke Marechaussee, het Openbaar Ministerie en de politie is in
2022 opnieuw gestart onder de naam Nationale Samenwerking tegen Ondermijnende Criminaliteit
(NSOC). Een nieuw actieplan richt zich op het ontvlechten van de financiële verwevenheid van onderen bovenwereld en op het tegengaan van misbruik van de maatschappelijke infrastructuur voor
criminele doeleinden. Daarbinnen richt het actieplan zich op het bestrijden van misbruik van de
voorzieningen die Nederland biedt als handelsland voor criminele waarde-verplaatsingen en het
verstoren van criminele bedrijfsprocessen. Hierbij wordt gefocust op vier onderwerpen: Trade Based
Money Laundering (TBML), financiële dienstverleners, logistieke dienstverleners rondom de
Nederlandse knooppunten en de aanpak van corruptie en geweld.
In april en september 2022 heeft de rechter aanslagplegers veroordeeld in de zaak van een bedreigde
fruitteler uit Hedel. De directie en medewerkers van de fruithandel werden sinds 2019 bedreigd en
afgeperst door criminelen, nadat medewerkers 400 kilo cocaïne hadden ontdekt in een partij fruit. De
opsporingsinspanningen van de politie zijn succesvol geweest. Tegelijkertijd is deze zaak voor
medewerkers en familieleden langdurig en ingrijpend.
Het belang om de samenwerking met partners op te zoeken en met steun van middelen en wetgeving
de effecten daarvan te maximaliseren wordt door dergelijke zaken onderstreept. Zo werkt de politie
mee aan het project Preventie met Gezag waarmee in 2022 is gewerkt aan een aanpak met wijkagenten
en gerichte opsporing in een aantal geselecteerde wijken. Ook in 2022 heeft de politie bijgedragen aan
steun voor en ontwikkeling van wetgeving die de bestrijding van ondermijning verbetert. Betrokkenheid
bij de wetgeving lachgas, strafbaarstelling verborgen ruimtes en de bredere Ondermijningswetgeving
zijn daar voorbeelden van.

2.3.4Bestrijden van mensenhandel
Ook in Nederland worden mensen uitgebuit. Bij uitbuiting moeten mensen onder dwang bepaalde
dingen doen waarvoor zij niet kiezen en waar anderen van profiteren. Bijvoorbeeld zakkenrollen,
winkeldiefstallen plegen, of drugs verhandelen. Ook kan het gaan om regulier werk dat samengaat met
dwang, geweld, chantage en misleiding. Ook komt het voor dat jongeren worden gedwongen om een
lening af te sluiten (geldezel) of drugs te koerieren. We hebben de afgelopen tijd vooral een
verschuiving gezien van offline naar online en steeds vaker met een internationaal component.
Seksuele uitbuiting is de meest ingrijpende vorm van mensenhandel. Zowel mannen/jongens als
vrouwen/meisjes kunnen slachtoffer worden en worden gedwongen om tegen betaling seksuele
handelingen te verrichten. De slachtoffers zelf zien vaak weinig van het verdiende geld terug.
Mensenhandel vormt een grove inbreuk op de menselijke waardigheid en is een schending van
fundamentele mensenrechten. De politie bestrijdt mensenhandel samen met andere instanties zoals
het OM, de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) en gemeenten. De kwantitatieve resultaten over 2022
staan beschreven in paragraaf 2.1.1.
Om de aanpak verder te versterken is er in 2022 gestart met een doorontwikkeling op de digitale
aanpak van mensenhandel. Uit diverse rapportages (zoals de Dadermonitor van de Nationaal
Rapporteur Mensenhandel) blijkt dat mensenhandel steeds meer verschuift naar de digitale wereld.
Daarom is het inzetten op diverse digitale instrumenten van groot belang, bijvoorbeeld waarmee
intensief gezocht kan worden naar mogelijke uitbuitingssituaties via bijvoorbeeld seksadvertenties.
Met deze digitale ontwikkelingen krijgt de politie een beter informatiebeeld, wat leidt tot meer signalen
mensenhandel die verder kunnen worden onderzocht. Daarnaast is er een begin gemaakt met meer

Jaarverantwoording

Pagina 40 van 157

focus op eenheid overstijgende onderzoeken. Dit moet leiden tot het stoppen van uitbuiting van
slachtoffers en tot het strafbaar kunnen stellen van daders. Daarmee is ook de internationale aanpak
van mensenhandel versterkt.

2.3.5Cybercriminaliteit
Cybercriminaliteit kent vele vormen. Het gaat om misdrijven die gepleegd worden met behulp van ICTmiddelen en gericht zijn tegen ICT-middelen zoals een computer, smartphone of tablet, bankpassen of
bedrijfssystemen.
Om de werkwijzen van cybercriminelen aan te pakken en schade bij slachtoffers te voorkomen of te
beperken, richt de politie zich op opsporing, preventie en verstoring. Vaak wordt daarbij samengewerkt
met andere organisaties zoals het OM en banken of securitybedrijven. Een voorbeeld van deze publiekprivate samenwerking is het project No More Leaks. Hiermee wil de politie misbruik van uitgelekte
inloggegevens tegengaan, door deze inloggegevens versleuteld te verstrekken aan bedrijven met veel
online accounthouders, zoals webwinkels. Deelnemende partijen, die een convenant hebben
ondertekend, kunnen de lijst van de politie gebruiken als extra beveiligingsmaatregel in hun
inlogproces.
Als de gegevens herkend worden, krijgt de desbetreffende klant een wachtwoordwijzingsverzoek
vanuit het bedrijf om zo mogelijke schade te voorkomen.
Interventies richten zich ook op de digitale infrastructuur, criminele communicatie en criminele
geldstromen. De politie heeft bijvoorbeeld opnieuw een waarschuwingslijst met malafide
hostingbedrijven naar diverse bracheorganisaties verzonden. Ook heeft de politie een bestuurlijk
advies geschreven voor betrokken ministeries met ideeën om de bad hosting problematiek aan te
pakken.
Op het gebied van preventie probeert de politie niet alleen om burgers en bedrijven weerbaarder te
maken tegen een digitale aanval, maar ook om te voorkomen dat mensen dader worden. Met een
daderpreventie toolbox voorkomt de politie dat starters hun cybercriminele carrières verder
ontwikkelen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van technieken als afschrikking en verstoring, bijvoorbeeld
met online campagnes. Ook zijn er samen met partners games ontwikkeld specifiek gericht op
kinderen, zoals het platform HackShield dat kinderen van 8 tot 12 jaar opleidt tot junior cyber agents.
Een ander voorbeeld is de eveneens populaire game Framed, die spelers laat ervaren dat
cybercriminaliteit strafbaar is en wat de gevolgen kunnen zijn voor slachtoffers. Nieuw is het project
Hack_Light, speciaal bedoeld voor whizzkids die nog niet met het strafrecht in aanraking zijn gekomen,
maar mede door hun nieuwsgierigheid wel risico lopen. In 2022 is tevens de vanuit de politie
ontwikkelde maatregel Hack_Right overgedragen aan de reclasseringspartners. First offenders van
cybercriminaliteit hoeven, indien zij aan verschillende voorwaarden voldoen, zo geen strafblad op te
lopen.
Digitale afpersing en diefstal
Digitale afpersing en diefstal kan verschillende vormen aannemen. Ransomware is schadelijke software
die de databestanden van gebruikers versleutelt met als doel om deze later te ontsleutelen in ruil voor
losgeld. Vaak wordt de data ook weggesluisd om er aanvullende misdrijven mee te plegen.
Ransomware is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een risico voor de nationale veiligheid11. Het is een
aantrekkelijk cybercrimineel verdienmodel. Dit heeft onder andere te maken met een vaak beperkte
cyberweerbaarheid onder slachtoffers, een hoge betalingsbereidheid en een lage meldings- en
CSBN 2021: https://open.overheid.nl/repository/ronl-7af57c4c-4637-41f3-9fa05615da4dad2/1/pdf/TK%20Bijlage%20CSBN2021.pdf.
11

Jaarverantwoording

Pagina 41 van 157

aangiftebereidheid. Zowel burgers als bedrijven en overheidsorganisaties worden slachtoffer. De
gevolgen hebben vaak niet alleen impact op organisaties zelf, maar ook op de maatschappij. Wanneer
een ziekenhuis doelwit is van een aanval, kunnen bijvoorbeeld de patiënten of hun gegevens in gevaar
komen.
Andere vormen van digitale afpersing zijn bijvoorbeeld het (dreigen met) het publiceren van gestolen
data of het uitvoeren van DDoS-aanvallen.
In 2022 heeft de politie de aanpak van ransomware geïntensiveerd. Dit heeft in 2022 tot acht nieuwe
opsporingsonderzoeken geleid. Een voorbeeld is de actie tegen de Deadbolt-groepering, waarbij de
politie met een slimme truc 150 slachtoffers van ransomware die aangifte hadden gedaan, heeft
geholpen om hun systemen te kunnen ontsleutelen.
Op internationaal vlak bestrijdt de politie ransomware in nauwe samenwerking met onder andere de
Europollidstaten en -partners. Ook neemt de politie deel aan het Counter Ransomware Initiative. Hierin
werken 35 landen op initiatief van de Verenigde Staten samen aan de aanpak van ransomware. De
politie is ook een van de oprichters van NoMoreRansom. Dit publiek-private samenwerkingsverband
stelt kosteloos en waar mogelijk decryptiesleutels en -tooling ter beschikking aan slachtoffers van
ransomware. Het platform had halverwege 2022 al 188 partners en 136 gratis tools voor 165
ransomware varianten. In zes jaar tijd zijn 1,5 miljoen mensen geholpen om hun versleutelde bestanden
te ontsleutelen. Ook wordt vanuit dit platform aangifte aangemoedigd, wat de intelligencepositie op
ransomware versterkt.
De politie adviseert om in het geval van digitale afpersing direct melding te maken of aangifte te doen
en niet te betalen. Criminelen investeren losgeldbetalingen namelijk vaak direct weer in aanvallen op
nieuwe slachtoffers.

2.3.6Seksuele misdrijven
Online seksueel kindermisbruik
Bij een digitaal zedenmisdrijf is er vaak sprake van meerdere strafbare feiten tegelijk. Zoals bij
misdrijven als wraakporno en heimelijk filmen waar vaak beeldmateriaal aanwezig is waarvan de
verspreiding en het bezit strafbaar is.
Bij het bestrijden van kinderporno richt de politie zich op het identificeren van slachtoffers, misbruikers,
vervaardigers en keyplayers binnen (online)netwerken. Daarbij is er in samenwerking met het
Expertisecentrum Online Kindermisbruik sinds 2021 aandacht voor het verwijderen van het materiaal
van het internet.
Het aantal meldingen van kinderporno bij de politie stijgt al jaren, vooral door betere detectie van
strafbaar materiaal door in de Verenigde Staten gevestigde internetbedrijven. De politie krijgt vanuit
bedrijven zoals Facebook, Google en Instagram meldingen wanneer op hun platform kinderporno wordt
verspreid. Deze bedrijven zijn daar in de Verenigde Staten wettelijk toe verplicht. Ook kan de politie via
eigen onderzoek steeds beter kinderpornografische afbeeldingen vinden op het internet of in het in
beslag genomen materiaal van verdachten. Daar is eveneens een stijging te zien in het materiaal dat
wordt gevonden of doorgestuurd.
Bij het Meldpunt Kinderporno komen sinds 2021 minder meldingen binnen. Dit komt grotendeels
doordat er op het openbare deel van het internet steeds minder materiaal te vinden is, onder andere
door de toegenomen druk op hostingpartijen. Die doen tegenwoordig veel meer om het internet vrij te
houden van seksueel beeldmateriaal van minderjarigen. Daardoor komen mensen de beelden minder
vaak tegen, wat leidt tot minder meldingen van burgers.

Jaarverantwoording

Pagina 42 van 157

De politie neemt sinds oktober 2021 vooralsnog voor een periode van twee jaar deel aan het
internationale samenwerkingsverband Philippine Internet Crimes Against Children Center (PICACC).
Dit is een politiesamenwerking die zich specifiek richt op de aanpak van seksueel misbruik via
livestreaming in de Filipijnen. Deze onderzoeken zijn complex en kennen een lange doorlooptijd. In
2022 is een groot onderzoek uitgevoerd waar ook Nederlanders bij betrokken zijn.
Zeden
De maatschappelijke urgentie rond zedenzaken werd begin 2022 vergroot nadat het onlineprogramma BOOS misstanden bij televisieprogramma The Voice bekend maakte. Mede naar aanleiding
daarvan is Mariette Hamer aangesteld als onafhankelijk regeringscommissaris seksueel
grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld met als opdracht gevraagd en ongevraagd te
adviseren over maatregelen die nodig zijn om seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel
geweld tegen te gaan. Onder regie van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)
en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) wordt het Nationale actieplan Seksueel
grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld opgesteld.
Met de motie Klaver is met ingang van 2020 15 miljoen euro structureel geïnvesteerd in de aanpak van
zedenzaken. Met dit geoormerkte geld werkt de politie aan een structurele en gefaseerde uitbreiding
van de capaciteit met in totaal ca. 113 fte bij de zedenteams, intelligence, digitale recherche,
forensische opsporing en zedendocenten bij de Politieacademie. De verwachting is dat de beoogde
uitbreiding eind 2023 is gerealiseerd. Het opplussen van de bezetting is gegeven de arbeidsmobiliteit
(m.n. uitstroom, doorstroom en krappe arbeidsmarkt) geen gemakkelijke opgave.
In de cao 2022-2024 zijn vanwege de sterke behoefte aan instroom van bepaalde deskundigheid op
het werkterrein zeden afspraken gemaakt over de mogelijkheid tot een aanstelling voor de politietaak
met specifieke inzet.
De politie registreerde in 2022, vooral direct na de BOOS uitzending begin van het jaar, een forse
toename van incidenten. In totaal waren het 15.523 incidenten, een stijging van 20 procent ten
opzichte van 2021. De meeste registraties betroffen meldingen van burgers van zedenmisdrijven of
van grensoverschrijdend (maar niet strafbaar) gedrag. Een deel van de registraties betrof adviesvragen.
Sommige melders waren zelf slachtoffer, sommigen meldden namens het slachtoffer, maar ook
professionals of zelfs verdachten meldden zich. Sommige registraties bevatten geen melder maar
betroffen bevindingen van politieambtenaren. Een deel van de melders deed aangifte, anderen zochten
hulp, een luisterend oor, of informatie. Een ander deel wilde de incidenten of zorgen alleen onder de
aandacht van politie brengen of verzocht om iets vast te leggen in het politiesysteem. De druk op de
frontoffices (intake) van de zedenteams nam hierdoor toe. Een verdere toename van de instroom van
meldingen van seksuele misdrijven is zeker niet uit te sluiten ook mede gelet op de verwachte invoering
van de Wet seksuele misdrijven in 2024. In bijlage 7.10 Zeden bij het jaarverslag staan de cijfers in
meer detail vermeld.
Ook het aantal aangiften nam toe ten opzichte van 2020 en 2021 (respectievelijk 20 procent en 10
procent).
Procentueel nam het werkaanbod gemeten in geregistreerde incidenten, aangifte en dossiers sterker
toe dan de groei van de formatie. Meer werk met minder handen. Desondanks nam de totale
werkvoorraad (ten opzichte van 2020) slechts met 3 procent toe. Dat de voorraad niet evenredig
toenam is mede te danken en te verklaren aan de hand van de tijdelijke bijstand(steams) en effecten
van het verbeterplan (meer maatwerk, triage en passend opvolgen, doortastend sturen).

Jaarverantwoording

Pagina 43 van 157

De koers die is ingezet met het verbeterplan naar aanleiding van het rapport van de Inspectie Justitie
en Veiligheid over de bejegening van slachtoffers en de taakuitvoering van de zedenrecherche lijkt een
positief effect hebben. Er zijn meer zedenzaken afgerond en met een dossier ingezonden naar het OM
dan voorgaande jaren. Ten opzichte van 2021 is dit een stijging van 4 procent en ten opzichte van 2020
zelfs 19 procent.

2.3.7Bestrijding financieel economische criminaliteit
Oplichting, vastgoedfraude en witwassen zijn voorbeelden van financieel economische criminaliteit. De
politie bestrijdt dit soort criminaliteit door geldstromen te volgen en verdienmodellen te onderzoeken.
Bijvoorbeeld bij nieuwe vormen van digitale valuta en de handel daarin. In ondermijningszaken wordt
altijd beoordeeld or er ook een financieel onderzoek moet worden verricht. De politie werkt daarbij
nationaal en internationaal samen met toezichthouders, het OM, de FIOD en banken. Financieel
opsporen is ook gericht op het verstoren van criminele geldstromen en criminele bedrijfsprocessen en
het aanpakken van bedrijven en personen die dit mogelijk maken.

2.3.8Contra Terrorisme, Extremisme en Radicalisering
In samenwerking met partners in het veiligheidsdomein bereidt de politie zich steeds voor op een
eventueel terroristisch incident. De dreiging uit jihadistische hoek blijft bestaan en er is een
toenemende dreiging vanuit andere vormen van extremisme zoals rechts-extremisme. Dit vraagt van
de politie dat zij, naast borging van de huidige aanpak, moet kunnen blijven inspelen op nieuwe
ontwikkelingen.
In 2022 heeft de politie daartoe gewerkt aan het inspelen op andere vormen van extremisme. Er is een
verkenning uitgevoerd om de aanpak in het digitale domein te borgen en waar nodig verder te
versterken. Daarnaast zijn investeringen in de deskundigheid van politiemedewerkers gedaan zoals een
vakdag en trainingen voor politiemedewerkers met een taak in de opsporing in het ‘gouden uur’.

2.3.9Identificatie vreemdelingen
Onderdeel van het asielproces is het Identificatie- en Registratieproces in Ter Apel en Budel. Deze taak
stond in 2022 erg onder druk door de combinatie van een hoge instroom van asielzoekers en tekort
aan huisvesting. Dit verstoorde het proces in de keten waardoor een opvangcrisis ontstond. De politie
is betrokken bij de taakuitvoering daarvan. De Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en
Mensenhandel (AVIM) houdt zich bezig met identiteitsonderzoeken en toezicht op en handhaving van
de Vreemdelingenwet. In totaal zijn er ruim 33.000 asielzoekers en bijna 4.000 alleenstaande
minderjarigen door de politie in het Identificatie- en Registratie (I&R-)proces geïdentificeerd en
geregistreerd.
In 2022 zijn met het ministerie van JenV nieuwe resultaatafspraken met de politie gemaakt binnen het
migratiedomein.
Samen met de partners in de vreemdelingenketen zijn afspraken gemaakt over welke asielzoekers wel
en welke niet het politiedeel van het I&R-proces moeten doorlopen. Asielzoekers die al eerder zijn
geïdentificeerd en een V-nummer hebben hoeven niet opnieuw het hele I&R-proces te doorlopen.

2.3.10 Internationale politiesamenwerking
De politie werkt internationaal samen met andere politieorganisaties. Uitgangspunten in deze
samenwerkingsverbanden zijn het aanpakken van de problematiek bij de bron, dus in het land van
herkomst en samen met zoveel mogelijk andere overheidsinstanties in dat land: de whole-ofgovernment approach waarbij de verschillende instanties optreden als één overheid.
Doelstelling is het bestrijden van criminaliteitsfenomenen en beïnvloeding van de EU besluitvorming.
In 2022 heeft een aantal van deze acties plaatsgevonden. Zo zijn er Nederlandse topcriminelen

Jaarverantwoording

Pagina 44 van 157

aangehouden in Dubai en Spanje. Ook speelt de politie een rol in de ondersteuning van de Oekraïense
politie in EU-verband sinds het uitbreken van de oorlog tussen de Russische Federatie en Oekraïne, het
delen van (opsporings)ervaringen op het gebied van internationale (oorlogs)misdrijven en het geven
van trainingen.
Met betrekking tot beïnvloeding van EU-beleid en -regelgeving investeerde de politie in de bestrijding
van kinderporno en de aanpak van drugshandel. Daarnaast is het Nederlandse politiebelang ingebracht
tijdens gesprekken over onder andere kunstmatige intelligentie, de Europolverordening, de EU-code
voor politiële samenwerking en de Schengengrenscode. Dit leidde tot aanpassingen in conceptteksten
van regelgeving.
In 2022 is met vijf opsporingsdiensten en in afstemming met het OM, de Nederlandse bijdrage aan het
European Multidisciplinary Platform Against Criminal Threats (EMPACT) 12 vastgesteld. Nederland blijft
leidend bij het EMPACT onderdeel mensenhandel en is co-leider bij de onderdelen synthetische drugs,
cocaïne/heroïne/cannabis en vuurwapens. Ook leidt Nederland dertig deelprojecten en activiteiten.
De politie draagt ook bij aan de opbouw van de internationale rechtsorde door inzet bij vredesmissies.
Vanwege veranderende omstandigheden ten aanzien van de veiligheid van collega’s ter plaatse zijn
(tijdelijke) aanvullende maatregelen getroffen in Malí, Oekraïne en USSC (Palestina).
Grenzen en veiligheid
Alle lidstaten van de Europese Unie moeten de bewaking, het vreemdelingentoezicht en de bestrijding
van criminaliteit aan de buitengrenzen van het Schengengebied, verbeteren. Dit naar aanleiding van de
migratiecrisis en terroristische aanslagen in verschillende EU-landen. Deze opdracht heeft de Europese
Unie in zeven verordeningen vastgelegd. Het doel is niet alleen om terrorisme, zware criminaliteit,
illegale immigratie en gezondheidsrisico’s te bestrijden, maar ook om reizigers en immigranten
eenvoudig en snel de grens over te begeleiden. Voor de politie betekenen de verordeningen dat we
toewerken naar het uitbreiden en beter op elkaar afstemmen van informatievoorziening, ICT,
werkprocessen, wetgeving en beleid. Daarbij wordt samengewerkt met onder andere de Koninklijke
Marechaussee, de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), het OM en de Dienst Terugkeer en Vertrek
(DT&V).
In 2022 heeft de politie de werkprocessen en werkinstructies van de Zeehavenpolitie en bureau Sirene,
dat alle aanvragen verwerkt, voorbereid. Ook zorgen de verordeningen voor meer uitwisseling van
informatie binnen de politieorganisatie, tussen de ketenpartners in Nederland en in Europa. De politie
werkt ten behoeve van deze informatie uitwisseling aan het standaardiseren en aansluiten van
systemen van de verschillende organisaties.

Overige taken, waaronder politietaken ten dienste van
justitie
2.4.1Executie uitstaande straffen
Het komt voor dat personen die veroordeeld zijn en hun straf nog niet (volledig) hebben uitgezeten, van
de radar verdwijnen. De executietaak van de politie houdt in dat deze personen (weer) moeten worden
aangehouden. Door samen te werken met het Centraal Justitieel Incassobureau en de Justitiële
Informatiedienst verkrijgt de politie inzicht in de groep van onvindbaren, die meestal in het buitenland
verblijven. Dit heeft in de afgelopen jaren een flink aantal aanhoudingen opgeleverd.
In de Veiligheidsagenda is afgesproken dat de politie zich hierbij richt op kansrijke dossiers van
onvindbare veroordeelde personen waarbij een daadwerkelijke aanhouding heeft plaatsgevonden. Van
12

EU Policy Cycle - EMPACT | Europol (europa.eu).

Jaarverantwoording

Pagina 45 van 157

de aangeleverde dossiers moet de politie 40 procent positief afdoen. Hierdoor wordt de door de rechter
opgelegde vrijheidsstraf alsnog ten uitvoer gelegd. In 2022 heeft de politie alle beschikbare dossiers
positief afgedaan.

2.4.2Korpscheftaken
De korpscheftaken betreft de uitvoering van de taken in de volgende wet- en regelgeving:
•
•
•
•
•

Wet wapens en munitie (WWM)
Wet natuurbescherming (WNB)
Wet explosieven voor civiel gebruik (WECG)
Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus (WPBR)
Besluit buitengewoon opsporingsambtenaar (Besluit BOA).

De korpschef heeft de taak om op deze wetten te adviseren, om vergunningen te verlenen. Daarnaast
houdt de politie toezicht op de naleving van deze wetten. Het toezicht bestaat uit specialistisch toezicht
(wapenhandelaren, musea en schietvereniging) en algemeen toezicht (huiscontroles
wapenvergunningen).
Voor de wetten WWM, WNB en WECG zijn de fysieke dossiers in 2022 gedigitaliseerd. Tevens is het
proces van het uitvoeren van een huiscontrole bij een vergunninghouder geoptimaliseerd. In 2022 zijn
ook de voorbereidingen gedaan voor de implementatie van gegevensuitwisseling met de applicatie
Interne Markt Informatiesysteem voor de EU-Vuurwapenrichtlijn. Het betreft raadplegen, toevoegen
van geweigerde en ingetrokken wapenvergunningen en verwijderen. Implementatie van een
wetswijziging in de WWM heeft plaatsgevonden, waardoor gegevens van het Centrum Indicatiestelling
Zorg (CIZ) betrokken worden in de processen van korpscheftaken.
De korpschef is belast met het direct toezicht op ruim 20.000 boa’s die in zes verschillende domeinen
bij ruim 900 verschillende werkgevers werkzaam zijn. Het direct toezicht op de boa’s vloeit voort uit
het Besluit buitengewoon opsporingsambtenaar, onderliggende besluiten en de Beleidsregels
Buitengewoon Opsporingsambtenaar. De korpschef werkt bij de uitvoering van zijn directe
toezichtstaak nauw samen met de hoofdofficieren van justitie van de arrondissementsparketten, het
Functioneel Parket (FP), Centrale Verwerking Openbaar Ministerie (CVOM) en het Landelijk Parket (LP)
die als toezichthouder op de boa’s zijn aangewezen.
Op dit moment zijn aan ongeveer 7400 externe boa’s politiebevoegdheden en/of geweldsmiddelen
toegekend. Een klein deel van deze boa’s beschikt over zwaardere geweldsmiddelen zoals een
wapenstok, pepperspray en een vuurwapen. Het direct toezicht ziet daarnaast toe op de samenwerking
met de politie waaronder het verbeteren van de informatie-uitwisseling. Korpscheftaken zijn taken die
bijdragen aan het niveau van veiligheid in de samenleving.

2.4.3Arrestantenzorg
Het verzorgen, begeleiden en vervoeren van arrestanten ondersteunt de taakuitvoering van de
basisteams in de wijk, waaronder de opsporing. Arrestanten zijn personen die als verdachte zijn
aangehouden, maar dat kunnen ook veroordeelde personen zijn die opgespoord zijn en die wachten op
hun (resterende) detentie. Personen die niet verdacht worden van een strafbaar feit worden in beginsel
niet ingesloten in een politiecel of ophoudruimten.
De standaarden van de Nederlandse politie liggen vast in wet- en regelgeving, aangevuld met een
Landelijk Reglement Arrestantenzorg. Eind 2022 heeft de politie dit reglement geactualiseerd. Naast
het moderniseren van definities en verwijzingen, heeft de politie in het reglement ook enkele passages
over de positie van minderjarigen in de cellencomplexen opgenomen.

Jaarverantwoording

Pagina 46 van 157

Voor minderjarige verdachten geldt dat het uitgangspunt is dat zij niet overnachten in een politiecel.
Mocht dit in specifieke situaties toch noodzakelijk zijn na de beslissing daarover door de officier van
justitie, blijft de minderjarige per dienst gekoppeld aan een vaste arrestantenverzorger. Voor de
arrestantenverzorger staat een professionele bejegening en verzorging voorop. Het insluiten van
personen is en blijft immers een ingrijpende gebeurtenis waar de politie verantwoordelijkheid voor
draagt. Daar hoort bij dat er voldoende structuur en orde aanwezig is in een cellencomplex of
politiebureau en dat de arrestant toegang heeft tot medische zorg. De politie krijgt in de
cellencomplexen regelmatig te maken met personen die niet gezond zijn of onder invloed zijn na
middelengebruik. Daarnaast zijn er in cellencomplexen medische handelingen nodig die ten dienste
staan van justitietaken, zoals bloedafname of letselbeoordeling. Dit wordt uitgevoerd door forensische
artsen. De arrestantenverzorgers begeleiden deze taak, onder verantwoordelijkheid van de Afdeling
Forensische Opsporing van de politie. In 2022 zijn er met het ministerie van JenV en de GGD-GHOR
gesprekken gevoerd over de toekomst van de forensische zorg. Behalve de artsen en de politie in
verband met het verhoor, komen ook andere bezoekers naar de cellencomplexen en politiebureaus,
zoals advocaten en soms de reclassering. Ook zij moeten worden begeleid.
In 2022 heeft het Comité tegen Foltering van de Raad van Europa (CPT) een inspectiebezoek gebracht
aan penitentiaire instellingen als enkele politiecellencomplexen. De conclusies van deze inspectie
bevestigen het beeld van de andere toezichthouders13, namelijk dat de bejegening van ingeslotenen in
Nederlandse politiecellen professioneel is, dus als positief wordt beoordeeld. De CPT is over het
algemeen tevreden over hetgeen zij hebben geconstateerd gedurende hun bezoek aan de politie. Er zijn
geen aanzienlijke verbeterpunten geconstateerd. De verbeterpunten voor de politie die wel door het
CPT zijn geconstateerd zagen bijvoorbeeld toe op het gebruik van de handboeien,
informatievoorziening aan verdachten en defecten in een politiecel. De politie neemt de opmerkingen
van de CPT ter harte en voert waar nodig en waar het kan verbeteringen door.
In elke eenheid bestaat een Commissie van Toezicht op de Arrestantenzorg (CTA), die elk complex één
tot vier keer per jaar bezoekt. In 2022 heeft het Landelijk overleg CTA (LCTA) aandacht gevraagd voor
het insluiten van verwarde personen, wat zonder strafbaar feit niet aan de orde zou moeten zijn. In
principe zal er via de methodiek van triage een zorgtraject gevonden moeten worden, maar dat lukt vaak
niet door een tekort aan geschikte opvangplekken. Dit leidt soms tot de ongewenste situatie dat iemand
noodgedwongen tijdelijk wordt ingesloten, omdat van de politie tegelijkertijd ook wordt verwacht dat
zij een overlastsituatie op straat oplost.
Ook het LCTA stelt dat de bejegening van ingeslotenen op een professionele wijze gebeurt. Verder
hebben zij aangegeven meer inzicht te willen verkrijgen over de vraag wat goede zorg is in een
cellencomplex. Daartoe is door het Nivel een onderzoek gestart in december 2022, in opdracht van de
GGD. Voor de politie is de expertise van de arts bij alle medische zorg doorslaggevend.
De politie heeft in elke eenheid een centrale BHV-functionaris. Het LCTA blijft de werking van en het
oefenen met de ontruimingsplannen en de Bedrijfshulpverlening (BHV) volgen.

De commissies van toezicht op de arrestantenzorg (CTA’s) en de Inspectie Gezondheidszorg en
Jeugd en Justitie en Veiligheid.
13

Jaarverantwoording

Pagina 47 van 157

3 Bedrijfsvoering
Bedrijfsvoering is een verzamelnaam voor alle processen die ervoor zorgen dat de taken van een
organisatie kunnen worden uitgevoerd. De financiële administratie, informatievoorziening en
personeelszorg zijn allemaal voorbeelden van onderdelen van de bedrijfsvoering. Met een goede
bedrijfsvoering kan worden (bij)gestuurd wanneer dat nodig is. Ook kan verantwoording worden
afgelegd over de besteding van geld en andere middelen. De bedrijfsvoering van de politie zorgt ervoor
dat de politiemedewerkers optimaal worden ondersteund bij de uitvoering van hun werkzaamheden.

Ontwikkelprogramma Bedrijfsvoering
Veel van de interne dienstverlening vindt plaats binnen het Politiedienstencentrum (PDC). Zo worden
onder andere de servicedesks Human Resources, Facility Management en ICT, de financiële
administratie, facilitaire en personele voorzieningen vanuit het PDC geregeld voor de medewerkers.
De politie heeft in 2022 de strategische agenda voor de bedrijfsvoering met het oog op 2030
opgesteld. In deze strategische agenda zijn koersen uitgezet op de thema’s maatschappelijk
verantwoord, digitale transformatie, leiderschap en intern vertrouwen, continuïteit, wendbaar en snel
en verbonden vanuit vakmanschap.
Het programma Modernisering Informatievoorziening Bedrijfsvoering (MIB) werkt aan de vervanging
en/of modernisering van de bedrijfsvoeringsystemen en de verbindingen tussen deze systemen. Dit
doet het programma door het realiseren van gebruikersvriendelijke, veilige, toekomstbestendige en
betaalbare oplossingen. Het doel is een efficiënte, integrale en wendbare dienstverlening. Het zijn
complexe vraagstukken waar de organisatie voor staat, waarbij één oplossing niet toereikend of
vindbaar is. Er zijn meerdere stakeholders en verschillende eigenaren betrokken. De modernisering van
de informatievoorzieningen vindt de komende jaren dan ook gefaseerd plaats. In 2022 zijn
verschillende processen in nieuwe applicaties ingericht. Een voorbeeld daarvan zijn de processen in de
nieuwe applicatie voor Werving & Selectie. Daarna zijn de gebruikers opgeleid en sinds november
werken verschillende recruitmentclusters met het nieuwe systeem.
In de periode 2018-2022 heeft het PDC de beweging Next level gemaakt. In 2022 is deze afgerond.
Activiteiten zijn structureel geborgd in de lijn. Daarnaast wordt het gedachtegoed van Next level
voortgezet via de PDC-dienstverleningstafel. Hiermee krijgt het integraal samenwerken aan de
ontwikkeling van de dienstverlening een plek. Via de dienstverleningstafel wordt ook de dienstverlening
verbeterd aan specialistische onderdelen binnen de politie, zoals de LE, LMS en de PA.

Personeel
Politiewerk is mensenwerk. Personeel is dus het belangrijkste ‘kapitaal’ van de politie. Het grootste
deel van de politiebegroting bestaat uit personele lasten. In de bijlage bij het jaarverslag §7.2 staat per
eenheid weergegeven hoeveel middelen er beschikbaar waren en zijn besteed in 2022.
Om toekomstbestendig te blijven werkt de politie door middel van het strategisch organisatie- en
personeelsbeleid en daarbinnen meer concrete jaarlijkse doelstellingen, aan de juiste capaciteit en
samenstelling van het personeelsbestand binnen het korps te realiseren en daarmee de inzetbaarheid
steeds zo groot mogelijk te houden. Dit vraagt steeds om een passende mix van: organiseren, bezetten
en formatie samenstellen, als antwoord op de opgave. Vast waar dat kan, bewegelijk waar dat moet.
Belangrijke thema’s in 2022 waren de grote opgaven rondom de arbeidsmarktstrategie (Politie goed

Jaarverantwoording

Pagina 48 van 157

en juist bezet), de opgave veilig en gezond inzetbaar, leiderschap, diversiteit en sociale veiligheid
(Politie duurzaam inzetbaar) en het realisatieplan Leren & Ontwikkelen (Bekwame politie).

3.2.1Strategisch personeelsbeleid
Om te zorgen voor genoeg goed en beschikbaar personeel heeft de politie een strategische
personeelsplanning opgesteld. In deze planning staan twee begrippen centraal. De eerste is formatie.
Formatie is het aantal fulltime banen waarvoor de politie middelen beschikbaar heeft en die nodig zijn
om de taken te kunnen uitvoeren. De tweede is bezetting. Bezetting is het aantal mensen dat
daadwerkelijk bij de politie werkt in een vaste baan, oftewel het aantal fte’s dat werkelijk in vaste dienst
is.
Daarbij kan onderscheid worden gemaakt in operationeel en niet operationeel. Operationele fte’s zijn
alle functies waarbij medewerkers direct contact hebben met de burger en/of een directe inhoudelijke
bijdrage leveren aan de uitvoering van de politietaken. Het gaat bijvoorbeeld om wijkagenten,
rechercheurs, hondengeleiders, aspiranten (agenten in opleiding) en receptionisten. Tot de nietoperationele fte’s behoren alle ondersteunende bedrijfsvoeringsfuncties en docentenfuncties bij de
Politieacademie.
De formatie van de politie is de afgelopen jaren gegroeid maar de gerealiseerde bezetting blijft daarbij
achter. Mede door dit verschil is er sprake van rooster- en werkdruk14.
“Een agent die voor de ME in actie moet komen, is niet beschikbaar voor de noodhulp. Een collega
moet dan die noodhulpdienst opvangen en kan daardoor niet aanwezig zijn in de wijk. Dat bedoelen
we met gaten vullen.15”
Operationele sterkteontwikkeling
De operationele formatie nam in 2022 met 157 fte’s verder toe naar een formatie van 52.138 fte’s. Dit
is meer dan de begroting (52.060 fte’s). De gerealiseerde toename bevat groei bij onder meer Zeden,
Slachtofferzorg en Bewaken en Beveiligen. De operationele sterkte (OS) is met 252 fte’s toegenomen
tot 51.222 fte’s (van wie 4.965 fte’s aspiranten). Het verschil tussen operationele formatie en
bezetting is in 2022 dus kleiner geworden maar is nog niet in balans. Tegelijkertijd is er in 2022 krapte
op de arbeidsmarkt ontstaan die ook voor de politie flinke gevolgen heeft. Daardoor staat de
doelstelling om in 2024/2025 in balans te zijn onder druk. In 2023 wordt de meerjarige
Arbeidsmarktstrategie opgeleverd, die conform toezegging met de Tweede Kamer wordt gedeeld.
In 2022 heeft de politie operationeel personeel geworven op de externe arbeidsmarkt, dit noemen we
zij-instroom. De begrote zij-instroom bedroeg 960 fte’s. De realisatie is 242 fte’s hoger uitgekomen.
De uitstroom van operationele medewerkers bedroeg in 2022 2.732 fte’s. Hiervan was 57procent
pensioengerelateerd. De niet-voorzienbare uitstroom was 346 fte’s hoger dan begroot. Van alle
aspiranten die in opleiding waren in 2022 (gemiddeld over het jaar bijna 4.900 fte’s) zijn er in 2022 in
totaal 343 fte’s uitgevallen tijdens de opleiding. De politie heeft deze personen gevraagd naar de
redenen voor hun vertrek16. Als belangrijkste redenen worden gegeven 1. verkeerde beroepskeuze, 2.
geen goede balans tussen werk/opleiding en privé, 3. organisatie van het onderwijs (inrichting PO21)
en 4. de politiecultuur/sfeer. De politie werkt op verschillende punten aan verbetering ter voorkoming
van uitval, bijvoorbeeld met het programma Politie voor Iedereen (zie paragraaf 1.2.1).

https://www.rtvoost.nl/nieuws/2051323/veerkracht-politiemensen-is-eruit-balans-tussen-werken-prive-is-volledig-zoek.
16
Ongeveer een derde van de bevraagde personen heeft daarop ook geantwoord.
15

Jaarverantwoording

Pagina 49 van 157

Na het behalen van hun diploma aan de Politieacademie kregen 1949 fte’s een operationele functie. In
de bijlage bij het jaarverslag §7.3 staat de in- en uitstroom operationele sterkte en aspiranten in meer
detail weergegeven.
Ontwikkeling van de niet-operationele sterkte
In de niet-operationele sterkte (NOS) is sprake van een overbezetting. Al sinds de vorming van de
nationale politie zijn er meer fte’s NOS in dienst dan dat er formatie is. De operationele sterkte heeft
een onderbezetting, met name in de basisteams. Medewerkers uit de NOS voeren in de (regionale)
eenheden taken uit die de operationele sterkte direct ondersteunen, zodat de medewerkers uit de OS
zoveel mogelijk tijd kunnen besteden aan de operatie. Het gaat daarbij om taken in datagericht
opsporen, zoals het verzamelen, opslaan en analyseren van data en om taken waarover afspraken zijn
gemaakt met de Tweede Kamer of het departement die niet zijn voorzien van financiering.
Om de overbezetting te verminderen is in de strategische personeelsplanning een daalpad
afgesproken. Om dat daalpad te kunnen realiseren geldt sinds de tweede helft van 2021 een
terughoudend beleid om vacatures open te stellen voor niet-operationele functies. Daarnaast bestaat
er ook een toegestane overbezetting, die maandelijks wordt gemonitord. De afgestemde overbezetting
voor 2022 bedraagt 633 fte’s. In 2022 is de overbezetting NOS gedaald met 475 fte’s. De begroting
2022 ging uit van een reductie van 428 fte’s. Het grootste deel van deze overbezetting valt binnen het
PDC en de Staf Korpsleiding.
In de bijlage bij het jaarverslag §7.3 staat de in- en uitstroom niet-operationele sterkte in meer detail
weergegeven.
In 2022 is een start gemaakt met de doorontwikkeling van het Landelijk Functiegebouw Nationale
Politie (LFNP), domein Leiding en vakgebied, Politieondersteuner. Op dit moment bevindt deze zich in
de ontwerpfase, in afstemming met de vakbonden en de Centrale Ondernemingsraad (COR).

Jaarverantwoording

Pagina 50 van 157

Afbeelding 3: Overzicht OS/NOS, exclusief cijfers LMS

* Het aantal van 165 operationele sterkte van het PDC bevat geen aspiranten.

Jaarverantwoording

Pagina 51 van 157

Professionaliseren capaciteitsmanagement
Om de organisatie goed voor te bereiden op de komst van een nieuw capaciteitsmanagementsysteem
is begin 2021 gestart met een programma genaamd CM 3.0. Dit programma richt zich op het
gezamenlijk ontwikkelen van een werkwijze die ervoor gaat zorgen dat werkvraag en beschikbare
capaciteit optimaal op elkaar zijn afgestemd. Het doen van experimenten, om te leren wat werkt, was
in 2022 een belangrijk onderdeel van dit programma. Doel is te komen tot een politie die slimmer met
elkaar het werk verdeelt. De politie zet in op meer inzetbaarheid, het voorkomen van dubbel werk, het
slimmer inzetten van kennis en kunde van experts, minder roosterdruk en een hogere tevredenheid. De
hoeveelheid werk stijgt, terwijl de beschikbare uren en deskundigheid steeds meer onder druk staan.
Dat levert spanning op. Capaciteitsmanagement is het voortdurend omgaan met die spanning en daarin
weloverwogen keuzes maken.

3.2.2Arbeidsbeperkten
De politie heeft ook mensen met een arbeidsbeperking in dienst. Een politie voor iedereen betekent ook
dat iedereen naar vermogen volwaardig kan meedoen. Vanuit deze maatschappelijke
verantwoordelijkheid en conform het Sociaal Akkoord, zet de politie zich in om andersvaliden en
mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen en te houden. Hun inzet komt ten goede
aan verschillende politietaken. Voorbeelden van functies zijn:
- audiospecialist (uitwerken verhoor, taps en opname vertrouwelijke communicatie)
- camerabeeldspecialist
- data-analist
- software-tester
- barista (afkomstig van de Sign-language coffeebar. Deze medewerkers zijn doof. De klanten
worden uitgedaagd om in gebarentaal hun koffie te bestellen)
- facilitair medewerker
- Intake & Servicemedewerker
- ondersteuning Forensische Opsporing
- administratief medewerker
De politie wil in 2024 graag minimaal 713 banen voor arbeidsbeperkten hebben gerealiseerd. Dit zijn
banen van 25,5 uur per week. In 2022 zijn 438 banen gerealiseerd, waarvan 276 via externe inhuur.
Via het project ‘De Blauwe Baan’, wordt ingezet op het meer gericht opleiden van arbeidsbeperkte
medewerkers in de komende jaren. Het streven is deze nieuwe medewerkers zoveel als mogelijk op een
formatieve plek te laten landen. Dat zal veelal in de ondersteuning (NOS) zijn, maar soms ook, waar
mogelijk, in de uitvoering (OS). Aan het meetellen voor de banenafspraak zijn voorwaarden verbonden,
zo moeten medewerkers ingeschreven staan in het doelgroepregister van het UWV.

3.2.3Vrijwilligers
De politie maakt dankbaar gebruik van vele vrijwilligers die in de uitvoering van de verschillende
politietaken ondersteunen. Begin 2022 waren er 2537 politievrijwilligers in dienst. Door instroom,
doorstroom en uitstroom, waren dit er 2624 aan het einde van 2022. Vrijwilligers ondersteunen het
politiewerk met uiteenlopende bijdragen, variërend van executieve inzet op straat, cybersecurity,
financiële opsporing, forensische opsporing tot aan taken en werkzaamheden die behoren tot een
functie in het domein Ondersteuning, zoals host op de bureaus of bijvoorbeeld als
preventiemedewerker, paardenverzorger of muzikant.
Politievrijwilligers hebben dezelfde bevoegdheden als de beroepsmedewerkers. Dat is voor de
politievrijwilligers vanaf 1 januari 2021 geregeld in het BARP. Zij worden daarom ook, indien van
toepassing, exact hetzelfde opgeleid en getraind, maar dan in deeltijd. In 2022 waren in totaal 130
politievrijwilligers in opleiding.

Jaarverantwoording

Pagina 52 van 157

Vrijwilligers die de PSI (Politie Specifieke Inzet) hebben gevolgd krijgen de ESI-aanstelling (Executief
Specifieke Inzet). De politie zet hen in op verschillende terreinen, zoals Intelligence, Forensische
Opsporing en Operationeel Specialismen. Bij Operationeel Specialismen gaat het om inzet op de
vakgebieden Intelligence en Forensische Opsporing en om inzet op de werkterreinen FinancieelEconomisch, Digitale Expertise, Recherchepsychologie en Milieu.

3.2.4cao
In 2022 heeft de politie een nieuwe cao afgesloten die loopt tot 30 juni 2024. Hierin zijn afspraken
gemaakt over een loonontwikkeling die aansluit bij de huidige complexe en financieel onzekere tijd en
die recht doet aan het werk en de werkdruk bij de uitvoering van de politietaak. Daarnaast zijn afspraken
gemaakt over veilig en gezond werken, leren en ontwikkelen, voorzieningen voor thuiswerken,
duurzame mobiliteit, roostervorming, doorontwikkeling van het functiegebouw en aanstellingsvormen
voor specialisten. Ook is afgesproken om de vergoeding voor aspiranten te verhogen en krijgen
medewerkers een aanbrengbonus als via hen nieuwe collega’s de organisatie in komen.

3.2.5Centrale Ondernemingsraad
De korpschef voerde in 2022 twaalf keer formeel overleg met de Centrale Ondernemingsraad (COR) in
de KC-COR Overlegvergadering. In de overlegvergaderingen zijn onderwerpen als Politie in Beweging,
het programma Speciale Aandacht en Zorg (SpAZ), de Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS), het
Handelingskader Organisatieontwikkeling en de aanbevelingen uit het Rapport Schneiders over de
Landelijke Eenheid besproken.
Tweemaal per jaar vindt een zogenaamd artikel 24-overleg plaats, waarin korpsleiding, directeuren en
COR-leden de algemene gang van zaken binnen de organisatie bespreken. Tijdens het artikel 24overleg in 2022 is gesproken over de sociale staat van de politie, de documentaire De Blauwe Familie,
Politie voor Iedereen en het rapport Schneiders.
In 2022 heeft eenmaal een rondetafelgesprek plaatsgevonden tussen de minister van Justitie en
Veiligheid en de medezeggenschap van de politie. De COR sprak met de minister onder andere over de
visie op de politiefunctie, capaciteit versus takenpakket en (voortgezet) politieonderwijs.

3.2.6Sociale paragraaf
Het politievak is dynamisch, complex en boeiend. Tegelijkertijd is het een hoog risico beroep dat veel
vraagt van medewerkers. Het werk stelt voortdurend hoge eisen aan de verschillende functionarissen
binnen de organisatie. Het is dan ook van groot belang dat er voldoende voorzieningen beschikbaar zijn
ter ondersteuning als er iets mis gaat of als iemand ziek wordt. Het afgelopen jaar zijn in samenwerking
met de Centrale Ondernemingsraad, de politievakorganisaties en het ministerie van JenV veel
verbeteringen en ontwikkelingen ingezet op het gebied van Veilig en Gezond Werken. Daarover wordt
in deze sociale paragraaf bericht.
Preventie en zorg
De politie investeert steeds in nieuwe mogelijkheden om psychosociale klachten ten gevolge van
werkervaringen te voorkomen. Niet alleen om daarmee uitval te voorkomen, maar vooral om het welzijn
van werknemers te bevorderen.
“‘Een aanrijding met letsel. Gaan jullie even kijken?’ Met zwaailicht en sirene rijden we naar de
opgegeven locatie. Als we aan komen zien we drie jongemannen in paniek bij de auto staan en

Jaarverantwoording

Pagina 53 van 157

schreeuwen: ‘Sander zit vast. Hij kan er niet uit.’
Ik duik de Lancia in. Sander zit vast op de stoel en kreunt. ‘Sander’, roep ik, ‘Sander!’ Ik kijk hem aan.
Zijn ogen gaan langzaam open en weer dicht. Hij zit vastgeklemd tussen het dashboard, het
middenconsole en de deur. Geen beweging in te krijgen. Hij moet er uit maar de jongen zit muurvast. Ik
zie zijn ogen wegdraaien. ‘Sander blijf mij me!’ Ik tik Sander met mijn vlakke hand tegen zijn gezicht.
Langzaam wordt zijn adem rustiger en zachter. ‘Sander. Kom op man. Ik wil je niet verliezen.’
“SANDER!” Sander reageert niet meer. Langzaam voel en hoor ik hoe zijn ademhaling steeds trager
wordt en hij korte tijd later zijn laatste adem uitblaast. Ik kan hem niet reanimeren. Te veel onderdelen
van de auto zitten in de weg. Ik kan er gewoon niet bij. Dan tikt een ambulancebroeder me op de
schouder. Ik maak plaats en zie hoe hij met zijn stethoscoop naar een hartslag zoekt. Zijn woorden
komen niet bij mij binnen. De ambulancebroeder doet zijn arm om mijn schouder en haalt me bij de plek
des onheils vandaan. Samen lopen we stilzwijgend weg. Sander is niet meer bij ons.”
(Wijkagent)
Politiemedewerkers worden vaak meer dan één keer in hun loopbaan geconfronteerd met nare situaties
die veel impact hebben. Stapeling van die ervaringen heeft een negatieve impact op hun welzijn. Het
kan leiden tot psychosociale klachten en posttraumatische stress stoornis (PTSS). Om zowel preventief
als reactief ondersteuning te kunnen bieden aan deze medewerkers heeft de politie veel verschillende
instrumenten, regelingen en loketten. Wat de politieorganisatie doet op het gebied van preventie,
ondersteuning, waardering en erkenning en de ontwikkelingen hierin is in 2022 inzichtelijk gemaakt in
de nota bijzondere zorg. Dit overzicht zal jaarlijks geactualiseerd worden.
Beroepsgerelateerde gezondheidsklachten
Met betrekking tot het stelsel beroepsgerelateerde gezondheidsklachten is in 2022 gewerkt aan de
Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB). Het doel van het nieuwe stelsel is dat medewerkers met
beroepsgerelateerde gezondheidsklachten optimaal kunnen herstellen en re-integreren. De
implementatie zal in 2023 plaatsvinden.
Programma Specifieke Aandacht & Zorg
Het Programma Specifieke Aandacht & Zorg (SpAZ) heeft als doel de zorgketen te verbeteren. In 2022
is gewerkt aan een herontwerp van de zorgketen. Eind 2022 is een akkoord gegeven op het zogenaamd
grofontwerp van de organisatierapportage. Onderdeel van deze organisatierapportage is het inrichten
van teams Preventie en Vitaliteit, inclusief prikkelarme werkplekken ten behoeve van re-integratie.
Deze teams zijn voorzien op tien geografisch goed verspreide locaties, zodat alle medewerkers in het
hele land kunnen worden bediend. Ook heeft een inventarisatie op de begeleidingsinstrumenten
(curatief en preventief) voor medewerkers plaatsgevonden en is een voorstel ingediend voor
coördinatie op deze begeleidingsinstrumenten.
Preventief Medisch Onderzoek (PMO)
Het doel van ’een PMO is het voorkomen dan wel zoveel als mogelijk beperken van werkgerelateerde
gezondheidsschade en beroepsziekten. Daarnaast geeft het PMO inzicht in risicofactoren die van
invloed kunnen zijn op de individuele gezondheid van de politiemedewerker, denk hierbij aan vragen
die ingaan op bewegen, roken etc.
Voor een aantal specifieke doelgroepen: Observatieteams (OT), Operationele Begeleiding en Training
(OBT), hondengeleiders en schietbaanbeheerders worden externe PMO’s ingekocht. In 2022 is
proefgedraaid (in zogenaamde proeftuinen) onder motorrijders in Amsterdam. Begin 2023 start een
nieuwe proeftuin. De ervaringen in de proeftuinen vormen de basis voor een businesscase met
scenario’s voor de toekomst, die eind 2023 moet worden opgeleverd.

Jaarverantwoording

Pagina 54 van 157

MDIEU / Samen inzetbaar
Eind 2021 heeft het Samenwerkingsverband bestaande uit de politie, Politieacademie, Rijksrecherche,
vakorganisaties, Centrale Ondernemingsraad en ministerie van JenV de subsidie voor Tijdelijke
Maatwerkregeling Duurzame Inzetbaarheid en Eerder Uittreden, oftewel MDIEU, ontvangen. Hiermee
is het programma Samen Inzetbaar opgezet om politiemedewerkers meer regie te geven over hun
inzetbaarheid zodat zij hun hele loopbaan vitaal, vakbekwaam en met plezier doorlopen. Daartoe wordt
onder andere gewerkt aan een zelfscan duurzame inzetbaarheid (gericht op gezondheid/vitaliteit, leren
en ontwikkeling, loopbaan mobiliteit), workshops en webinars en een bewustwordings- en
communicatiecampagne.
Gezond Werken app
De Gezond Werken app is een nieuwe app, ontwikkeld voor en door de politie, die in het eerste kwartaal
2023 voor alle politiemedewerkers beschikbaar komt. De app biedt onder andere 24/7 voorlichting en
tips over diverse thema's, zoals ingrijpende gebeurtenissen, voeding, slaap, beweging
(s)programma's, beeldschermwerk, werkstress, ongewenste omgangsvormen. Tevens biedt de app
zelftesten en oefeningen om de mentale en fysieke veerkracht te verbeteren, ervaringsverhalen en
toewijzing naar zorg.
Decision making under stress (DUST)
Samen met de Radboud Universiteit Nijmegen voert de politie een studie uit, waarbij gekeken wordt
naar de effectiviteit van Virtual Reality bij stressblootstelling bij executieve medewerkers. DUST leert
hen snel controle over fysiologische processen toe te passen in een stressvolle VR-context. Dit helpt
medewerkers om beslissingen onder druk te nemen. Het is een VR-game die kan worden ingezet als
trainingstool op de Politieacademie en als bijscholing voor politieagenten. In de komende vier jaar
(2023-2026) worden de nodige stappen gezet om de huidige oplossing bruikbaar te maken voor de
gehele doelgroep. Er worden meerdere ‘scenes’ ontwikkeld, zodat de tool meermaals kan worden
ingezet.
Medewerkersmonitor (MeMo 2.0)
De Weerbaarheidsmonitor en het Weerbaarheidsdashboard (als prototype ontwikkeld door TNO)
bieden concrete handvatten en praktische tools om de weerbaarheid te ondersteunen. De
Weerbaarheidsmonitor richt zich op de mentale dimensie van weerbaarheid en kan fungeren als een
Risico-Inventarisatie en Evaluatie psychosociale arbeidsbelasting (RI&E-PSA). Tot op heden werd
eenmaal per drie jaar een vragenlijst uitgezet (de Medewerkersmonitor). Het voordeel van de
Weerbaarheidsmonitor is dat er tussentijds een meting kan worden gedaan. Het
Weerbaarheidsdashboard (in ontwikkeling) is een interactief dashboard, dat de scores van teams of
eenheden terugkoppelt. Op basis van deze teamscores wordt een plan van aAanpak opgesteld. In dit
plan van aanpak staat beschreven welke maatregelen genomen zullen worden om de geïnventariseerde
risico’s aan te pakken.
“Je weet hoe laat je begint, maar nooit hoe laat je stopt met werken. Wij wijkagenten houden te veel
van ons werk, dus dan neem je thuis toch je werktelefoon op, ga je toch thuis nog achter je laptop aan
het werk. Ze hebben je blijkbaar nodig, denk je dan. Door de werkdruk word je chagrijniger, ook
tegenover de burger. Sommige collega’s vallen weg met een burn-out of ptss. Dat verhoogt de
werkdruk weer. Een sociaal leven blijft er nauwelijks over. Ik ben gescheiden, dat had onder andere met
mijn werk te maken.17”

17

Politie voert actie tegen enorme werkdruk: ‘Je weet nooit hoe laat je dag erop zit’ (volkskrant.nl).

Jaarverantwoording

Pagina 55 van 157

Financiële zorgen
Ook financiële zorgen van politiemedewerkers kunnen grote impact hebben op het werk en de
gezondheid. De energieprijzen zijn gestegen; de inflatie is hoog. Ondanks de maatregelen van het
kabinet zullen de gevolgen ervan ook veel politiemensen treffen. In 2022 heeft de politie een
handreiking opgesteld met financiële hulpvoorzieningen en mogelijkheden waar politiemedewerkers
gebruik van kunnen maken. Naast bestaande voorzieningen zoals bedrijfsmaatschappelijk werker (die
kunnen verwijzen naar het externe bureau GRIP voor budgetbeheer en schuldsanering) en de sociaal
fondsen is ook een onafhankelijk adviespunt Geldfit beschikbaar gesteld. Hier kunnen medewerkers
vertrouwelijk en anoniem contact mee opnemen bij financiële zorgen.
Verzuim
In 2022 bedroeg het verzuim bij de politie gemiddeld 6,7 procent. Dit is 1,1 procent hoger dan in 2021.
In de bijlage bij het jaarverslag §7.6 Verzuim staat een verdere uitsplitsing van deze cijfers.
Vanwege deze stijging heeft zowel intern als extern een analyse op het verzuim plaatsgevonden. De
resultaten geven onder andere zicht op de kenmerken van teams met hoog verzuim: vaker wisseling
van teamchef, te veel werkstressoren en te weinig energiebronnen, meer grensoverschrijdende
omgangsvormen, lager opleidingsniveau en lagere salarisschaal, hogere leeftijd en kleinere
dienstverbanden. Gezien het feit dat specifieke verzuimoorzaken binnen de politieorganisatie niet
worden geregistreerd, kan er niet gerapporteerd worden over de relatie tussen het huidige verzuim en
de (langer termijn) effecten van COVID-19 op het verzuim binnen de politie. In het plan van aanpak
Verzuim Politie ligt de nadruk op goed contact tussen de leidinggevende en de medewerker. Zo bevat
het plan van aanpak een training om leidinggevenden beter uit te rusten voor hun taak - het voorkomen
van en begeleiden bij verzuim en vroegsignalering van psychosociale problemen bij medewerkers.
Het plan van aanpak Verzuim Politie loopt tot en met 2023. Momenteel vindt oriëntatie plaats op de
toekomst van het verzuimvraagstuk politie. De Auditdienst Rijk is in dit kader gestart met het
onderzoeken van de effectieve interventies van het huidige plan van aanpak. De resultaten zullen
worden meegenomen in een vervolg op het plan van aanpak verzuim voor na 2023. Ook de resultaten
van de interne analyse zullen worden meegenomen in dit vervolg.

3.2.7Getraindheid
Politiemedewerkers hebben ruime en exclusieve bevoegdheden die zij kunnen inzetten bij het
bestrijden van criminaliteit en het handhaven van de openbare orde. Daarom is het van groot belang
dat zij goed getraind zijn. 90 procent van de medewerkers is gecertificeerd. Daarmee zijn zij bevoegd
en bekwaam om het betreffende geweldsmiddel te dragen. Nadat politiemedewerkers volledig zijn
opgeleid, dienen zij jaarlijks 32 uur te trainen. In 2022 heeft, conform de afspraken met de inspectie,
50 procent van de medewerkers minimaal 32 getraind.
Wanneer een medewerker de certificering op basis van de Regeling toetsing geweldsbeheersing politie
(RTGP) niet haalt, is deze persoon niet bekwaam om een geweldsmiddel te dragen. Het geweldsmiddel
moet dan ook worden ingeleverd. Medewerkers die geweldsmiddelen moeten inleveren, doen in de
praktijk geen dienst op straat.
“Mijn buurman staat bij me voor de deur met een mes en zegt dat hij mij wil vermoorden.” Bij het horen
van die melding gaan we er meteen naartoe. Al snel zie ik in het trappenhuis een man wat onhandig
naar beneden komen, en ik weet meteen: Dat is ‘m. Meerdere keren roep ik naar de man dat hij zijn
handen moet laten zien, maar tevergeefs. Omdat ik niet weet of hij het mes nog heeft, besluit ik het
stroomstootwapen op hem te richten. Twee rode lichtjes zijn zichtbaar op zijn borst. “Laat nú je handen
zien!” roep ik. Weer gebeurt er niks.
Dan laat ik een stroomboog ontstaan, zonder de man daadwerkelijk een stroomschok te geven.

Jaarverantwoording

Pagina 56 van 157

Knetterend stroom is hoorbaar. Ik kan je vertellen, zijn handen kunnen op dat moment niet hoger de
lucht in. De man wordt geboeid en door ons meegenomen. Gelukkig heb ik uiteindelijk geen
stroomschok toe hoeven dienen, want het liefst doe je natuurlijk niemand pijn.”
(Inspecteur)
Alle RTGP-plichtige medewerkers zijn verplicht om jaarlijks ook een Fysieke Vaardigheidstoets (FVT) af
te leggen. De FVT is vastgelegd in een ministeriële regeling die de politie moet uitvoeren. Vanwege
corona is het eerste half jaar van 2022 geen FVT afgenomen. In de tweede helft van 2022 hebben een
aantal eenheden voorrang gegeven aan het certificeren en trainen van medewerkers op de RTGP. In
2022 heeft 44 procent van de medewerkers deze toets afgelegd. Het slagingspercentage bleef stabiel
en bedroeg 93 procent.
Naast bovenstaande toetsen moeten alle operationele medewerkers elk jaar een profcheck parate
kennis uitvoeren. Een profcheck is een online-instrument om vaardigheden te toetsen. Profchecks
worden ingezet op diverse thema’s en voor verschillende functies. In 2022 is de profcheck parate
kennis door 93 procent van de medewerkers die daartoe verplicht zijn, met goed gevolg afgelegd. Alle
eenheden voldoen aan de norm van minimaal 90 procent.
De uitrol van het stroomstootwapen (SSW) is in 2022 verlopen zoals gepland. Begin 2023 worden
veegklassen georganiseerd.
In de bijlage bij het jaarverslag §7.5 Getraindheid politiemedewerkers staat een uitsplitsing van deze
cijfers.

3.2.8Integriteit
Politiemedewerkers hebben, afhankelijk van hun taken, soms verregaande bevoegdheden. Het gebruik
van deze bevoegdheden moet zeer zorgvuldig gebeuren. De vier kernwaarden van de politie zijn
integer, betrouwbaar, moedig en verbindend. In het integriteitsbeleid is dit uitgewerkt in het
beschermen, bekrachtigen en begrenzen van medewerker en organisatie. Integriteit is de
karaktereigenschap van een individu die inhoudt dat hij of zij eerlijk en oprecht is en niet omkoopbaar.
Om de integriteit van de politie te bewaken en fraude tegen te gaan heeft elke eenheid een afdeling
Veiligheid, Integriteit en Klachten. Bovendien hanteert de politie een beroepscode die geldt voor alle
medewerkers. In de beroepscode staan de kernwaarden van de politie beschreven en welke betekenis
deze hebben voor het politiewerk. De beroepscode geeft weer aan welke regels politiemedewerkers
zich moeten houden, zowel tijdens het werk als in privé-tijd. In 2022 is de beroepscode opnieuw
bekeken en waar nodig aangepast.
Integriteit van de politie was ook in 2022 een veelbesproken onderwerp. Zo stelde de speciale
rapporteur van de Verenigde Naties een aantal kritische vragen over geweld door de politie tijdens
demonstraties. Op 1 juli 2022 is de wetgeving voor het toepassen van geweld door de politie
veranderd. Nieuw hierin is het feitenonderzoek, gericht op de beoordeling of het geweld volgens de
geweldsinstructie is toegepast.
Ook is de politie weer bevraagd door de Group of States against Corruption (GRECO). Dit is het overleg
binnen de Raad van Europa dat toeziet op de naleving van anti-corruptienormen. In samenwerking met
het ministerie van JenV is gewerkt aan het rapport over de naleving van de aanbevelingen van GRECO.
Ook heeft de politie meegewerkt aan het een interview voor het rapport over de Rule of Law van de
Europese Commissie. Grensoverschrijdend gedrag is een maatschappelijk thema waar de politie
speciale aandacht aan besteed. Er zijn in 2022 wetenschappelijke onderzoeken gestart waarvan de
uitkomsten gebruikt gaan worden om er beter van te worden.

Jaarverantwoording

Pagina 57 van 157

Interne onderzoeken en klachten
Integriteit heeft voortdurend reflectie nodig. Om dit te bereiken, is ook dit jaar de uitvoering van interne
onderzoeken gemonitord om daar waar nodig verbeteringen door te voeren. Dit gebeurt zowel op
thema’s als op procedurele zaken als doorlooptijden. Verder wordt om de risico’s rondom de
verwerking van persoonsgegevens inzichtelijk te maken, een Gegevens Effect Beoordelingsrapportage
(GEB) uitgevoerd op de processen van interne onderzoeken, screenen en klachten.
Net als vorig jaar, is in 2022 verder gewerkt aan het realiseren van de aanbevelingen uit de review naar
de kwaliteit van de interne onderzoeken:
• Het nieuwe proces van triage is geïmplementeerd in de eenheden. Dit werkproces zorgt onder
andere voor eenduidigheid, wat de rechtszekerheid bevordert voor de medewerker.
• Ook zijn de afspraken voor de registratie van het proces interne onderzoeken aangescherpt, om zo
relevante sturingsinformatie op te halen en te monitoren.
• In 2022 is ook gestart met de ontwikkeling van een team voor de afhandeling van complexe interne
onderzoeken. In 2023 vindt naar verwachting de formele inrichting hiervoor plaats.
De politie kent vijf soorten interne onderzoeken:
- Het oriënterende onderzoek naar mogelijk laakbaar, verwijtbaar of strafbaar handelen.
- Het disciplinaire onderzoek, wanneer sprake is van een vermoeden van gepleegd plichtsverzuim.
- Het lijnonderzoek dat wordt uitgevoerd naar een gedraging waarbij er een vermoeden bestaat van
plichtsverzuim.
- Het feitenonderzoek dat gericht is op de beoordeling of het geweld dat door de politiemedewerker
is gebruikt overeenkomstig de geweldsinstructie is. Dit onderzoek wordt in opdracht en onder
verantwoordelijkheid van het Openbaar Ministerie verricht.
- Het stafrechtelijk onderzoek, wanneer er sprake is van een redelijk vermoeden van gepleegde
strafbare feiten door medewerkers of als een burger aangifte heeft gedaan.
In dit jaarverslag worden alleen de afgeronde disciplinaire en lijnonderzoeken gepresenteerd, omdat
hiervan een afloop reeds bekend is. In 2022 daalde het aantal ontslagbesluiten van 85 ten opzichte
van 2021 (119) met 34. Dit hangt samen met het lagere aantal afgeronde onderzoeken (332) ten
opzichte van 2021 (401). De uitkomst van een onderzoek kan zijn dat er plichtsverzuim wordt
vastgesteld. Wanneer er geen plichtsverzuim is vastgesteld kan de uitkomst soms resulteren in een
functioneringsgesprek of - traject.
Burgers die een klacht indienen, nemen de moeite om ongenoegen over het optreden van de politie te
delen. De politie neemt deze klachten serieus. In 2022 ontving de politie in totaal 12.590 klachten. Dit
is minder dan het aantal ontvangen klachten (14.270) in 2021. Net als in 2021 gingen de meeste
klachten over ‘bejegening/houding/gedrag’ (31 procent), gevolgd door ‘onjuiste actie’ (17 procent) en
‘geen/onvoldoende actie’ (16 procent). In de bijlage bij het jaarverslag §7.7 Integriteit staat het aantal
ontvangen klachten in meer detail weergegeven.
Politiemedewerkers kunnen zelf ook een klacht indienen of een misstand melden. Voor het indienen
van een klacht kunnen zij terecht bij vertrouwenspersonen en bij de Afdeling Veiligheid, Integriteit en
Klachten. Voor het melden van een vermoeden van een misstand kunnen medewerkers terecht bij
vertrouwenspersonen integriteit en bij het Klokkenluiders Meldpunt Politie. In 2022 hebben 42
collega’s zich gemeld bij het meldpunt. Het ging hierbij om adviesvragen, verhaal kwijt willen en
integriteitsissues. Dit leidde uiteindelijk tot 31 meldingen (per melding zijn soms meerdere collega’s
melder) Het ging hierbij om:
- Een ervaren verkeerde of onveilige cultuur binnen het team of afdeling.
- Ervaren van onvoldoende personeelszorg.
- De manier van bejegen door de leidinggevende.
- Niet integere of ongewenste omgangsvormen binnen een team of afdeling.

Jaarverantwoording

Pagina 58 van 157

-

Misbruik van middelen van de dienst.

26 meldingen werden in overleg met de melder teruggeleid naar de leidinggevenden of doorgeleid naar
een ander vertrouwensloket binnen de Nationale Politie. Ook waren sommige meldingen vooral een
adviesvraag vanuit de melder. Drie meldingen kregen het label ‘vermoeden van een misstand’ conform
de Wet bescherming klokkenluiders, hier loopt nog een plan van aanpak op. Deze aanpak wordt vanuit
het meldpunt gemonitord. Twee meldingen moeten nog gewogen worden.
Overlijden binnen context politieoptreden
In 2022 zijn 21 burgers overleden binnen de context van een politieoptreden. Elf van hen zijn overleden
bij incidenten waarbij de politie geweld heeft aangewend. De overige tien betrokkenen zijn overleden
bij (politie-gerelateerde) incidenten waar bijvoorbeeld drank-/drugsgebruik in het spel is, na een
achtervolging of bij een aanrijding met een dienstvoertuig. Opgemerkt dient te worden dat uit
onderzoek moet blijken in hoeverre er een causaal verband bestaat tussen het overlijden van de burger
en het handelen of geweld van de politie. De proportionaliteit en de subsidiariteit van het geweldgebruik
door politie wordt in die gevallen in de regel onderzocht door de Rijksrecherche, onder
verantwoordelijkheid van het OM. De overige incidenten, voor zover die onder de aanwijzing Taken en
inzet van de Rijksrecherche vallen, worden eveneens onderzocht door de Rijksrecherche. Voor deze
informatie verwijst de politie dan ook naar het OM.

3.2.9Geweld
De politie is één van de uitvoerders van het zogeheten geweldsmonopolie. Dat houdt in dat de politie
als dat nodig is voor de taakuitvoering geweld mag of zelfs moet toepassen. Het toepassen van geweld
is gebonden aan regels en voorwaarden en wordt toegepast als ‘ultimum remedium’. De voorwaarden
staan beschreven in de Politiewet en in de Ambtsinstructie. Vaak innen een ‘split second’ moet de
politieambtenaar besluiten of hij of zij geweld toepast en daarbij alle van belang zijnde voorwaarden in
de (af)weging betrekken.
“Er is een overval geweest waarbij ook geschoten is. De locatie van de overval is vlakbij. Een vrouw
schreeuwt tegen ons ‘Daar loopt ‘ie. Hij heeft geschoten!’. De paniek in haar ogen laat zien dat het echt
serieus is. De man voldoet aan het signalement van de schutter. Zijn strakke ogen zijn volledig op ons
gefixeerd. Wat mij nog meer verontrust is de jas die hij in zijn linkerhand vast heeft. Die jas houdt hij als
een scherm voor zich uit. Zijn rechterhand verbergt hij achter deze jas.
Terwijl we allebei ons vuurwapen op de man richten geef ik hem een waarschuwing dat hij zich moet
overgeven, omdat ik anders schiet. Mijn bloed bonst in mijn oren. Tergend langzaam komt zijn
rechterhand achter zijn jas tevoorschijn. Ik ben overal klaar voor. Mijn vinger gaat naar de trekker van
mijn dienstwapen. Ik probeer mijn ademhaling onder controle te krijgen. Tot mijn grote opluchting zie
ik dat zijn hand leeg is. Dan gaat zijn andere hand ook omhoog.”
(Inspecteur eenheid Amsterdam)
Geweld door de politieambtenaren
De afgelopen jaren is gewerkt aan de herziening van het Stelsel geweldsaanwending. Dit heeft
geresulteerd in een wijziging van de Ambtsinstructie, die op 1 juli 2022 in werking is getreden. Ook
werd op die datum de Wet geweldsaanwending opsporingsambtenaar ingevoerd: een nieuwe
strafbepaling en strafuitsluitingsgrond voor opsporingsambtenaren (resp. artikel 372 en artikel 42 lid
2 Wetboek van Strafrecht). Het interne proces van melden, registreren, beoordelen en leren van geweld
is extern geëvalueerd in 202218. De onderzoekers hebben een herkenbaar beeld geschetst van een
Het evaluatierapport ‘Verantwoorden en leren. Evaluatieonderzoek melden, registreren,
beoordelen en leren van geweldsaanwending’.
18

Jaarverantwoording

Pagina 59 van 157

politieorganisatie die moet anticiperen op een snel veranderende wereld, waarbij politieoptreden
voortdurend onder het vergrootglas wordt gelegd. Het evaluatierapport bevat concrete en waardevolle
aanbevelingen voor de verdere ontwikkeling van het verantwoorden en leren van geweld. De politie
gaat hiermee verder in het programma Beter verantwoorden en leren van geweld.
Er was in 2022 sprake van in totaal 20.667 incidenten en 33.584 geweldsaanwendingen. Deze
geweldsaanwendingen hebben geleid tot 31.169 geweldsmutaties en 2452 geweldsregistraties. Het
toepassen van geweld leidt in drie situaties tot een geweldsregistratie: wanneer er een vuurwapen is
gebruikt, wanneer het geweld lichamelijk letsel van meer dan geringe betekenis of de dood heeft
veroorzaakt en wanneer de hulpofficier van justitie daartoe aanleiding ziet. Nadrukkelijk wordt vermeld
dat wanneer een geweldsregistratie is opgemaakt, er geen sprake hoeft te zijn van een vermoeden van
een onrechtmatige of onprofessionele geweldsaanwending.
Omdat de beoordeling van een geweldsregistratie niet altijd kan plaatsvinden in het jaar waarin deze
heeft plaatsgevonden (bijvoorbeeld in het geval van geweldsaanwending rond de jaarwisseling), is het
aantal te beoordelen geweldsregistraties in een bepaald jaar niet gelijk aan het aantal
geweldregistraties dat betrekking heeft op datzelfde jaar. Van het totaal aantal in 2022 te beoordelen
geweldsregistraties 2815 zijn er 2008 beoordeeld. Hiervan zijn er 266 beoordeeld als nietprofessioneel. In 86,75 procent van de beoordelingen bleek dat het paste binnen het wettelijke kader
en het vakmanschap ten aanzien van het optreden. Daarmee is het geweld in 1742 zaken als
professioneel beoordeeld. In 10 van de 15 disciplinaire trajecten was er aanleiding om disciplinaire
maatregelen tegen een politieambtenaar te nemen. Dit gaat over zaken waarvan het besluit in 2022 is
uitgereikt, met andere woorden het kan zijn dat de gedraging voor 2022 heeft plaatsgevonden of dat
het disciplinair rapport voor 2022 is afgerond. De strafrechtelijke onderzoeken naar aanleiding van een
geweldsaanwending worden door het OM verantwoord.
Van de 3 ongewilde schoten bleek uit analyse dat er 1 tijdens een trainingssituatie is gevallen. Het
andere ongewild schot is tijdens de laadprocedure gevallen. Dit zijn geen geweldsaanwendingen en
derhalve onnodig opgenomen in bovenstaand totaal. Er zijn in 2022 geen ongewilde schoten geweest
tijdens het ter hand nemen van het wapen. Bij de dienst speciale interventies is 1 ongewenst schot
gevallen in verband met de afwijkende registratie wordt deze ook afzonderlijk verantwoord.
In de bijlage bij het jaarverslag §7.8 Geweld staat een verdere uitsplitsing van de cijfers.
Geweld tegen politieambtenaren
In 2022 zijn er evenals in 2021 rond de 13.000 geregistreerde meldingen geweest van
politiemedewerkers die met agressie en geweld werden geconfronteerd. Er is een post ‘corona effect’
te zien .Het aantal delicten dat samenhangt met voetbal en uitgaan is gestegen, huiselijk geweld is
gedaald. Woordelijke bedreiging en mishandeling daalde, wederspannigheid met letsel tot gevolg blijft
hoog. Het gooien met vuurwerk naar politieambtenaren is weer terug op het (hoge) niveau van voor
corona. In de bijlage bij het jaarverslag §7.8 Geweld staat een verdere uitsplitsing van de cijfers
“Geweld tegen de politie is er altijd geweest. Maar waar je bij Ajax-Feyenoord als neutrale partij tussen
groepen staat, zien sommige demonstranten de politie juist als onderdeel van het probleem. Je doet dit
werk omdat je anderen wilt helpen. Maar begeleid je een demonstratie en keert de burger zich opeens
tegen jou, heeft dat psychologische en morele impact. Zeker als je daar weekend aan weekend staat. 19”
Elke dag maken gemiddeld 35 collega’s melding van scheldpartijen, bedreigingen en soms zelfs van
19

Korpspsycholoog in personeelsblad politie 24/7 editie april 2022.

Jaarverantwoording

Pagina 60 van 157

mishandeling of doodslag. Dat raakt politiemedewerkers, niet alleen letterlijk. Er wordt weleens
beweerd dat dat geweld ‘erbij hoort’ maar geweld tegen de politie is onacceptabel.
"Met Oud op Nieuw gaan agenten zwaar bewapend, met oordoppen en beschermers, de straat op.
Blijkbaar vinden we dit normaal. Het zou zoveel schelen als hulpverleners steun krijgen in plaats van
dat ze het mikpunt zijn van agressie en frustratie. Soms worden agenten met hun naam en adres op
sociale media gezet. Dat heeft een enorme impact. 20"
Steeds vaker hebben politiemedewerkers ook te maken met digitale intimidatie. Doxing is hier een
voorbeeld van, het op sociale media publiek maken van persoonsgegevens met het doel te intimideren.
Niet alleen het ambt maar ook de persoonlijke levenssfeer zijn daarbij het doelwit. Dit heeft grote impact
op het welzijn van politiemensen en hun naasten. Naar verwachting is het wetgevingstraject doxing
halverwege 2023 afgerond en is doxing vanaf dat moment strafbaar en heeft de politie meer
bevoegdheden om dit op te sporen en te vervolgen.
Steeds meer sectoren, waaronder de gezondheidszorg en diverse departementen hebben te maken
met geweld tegen medewerkers en zoeken of staan in contact met de politie. De organisaties zijn vanuit
hun werkgeversverantwoordelijkheid aan de slag met het tegengaan van geweld tegen medewerkers
en willen samenwerkingsafspraken maken rond het meldings-/aangifteproces. De taskforce Onze
hulpverleners Veilig richt zich binnen het domein van De Veilige Publieke Taak op de
werkgeversverantwoordelijkheid
t.b.v.
de
beroepsgroepen
brandweer,
buitengewoon
opsporingsambtenaren (boa’s) en politie. Het doel is om geweld tegen professionals binnen die
beroepsgroepen te voorkomen en tegen te gaan. De Taskforce werkte in 2022 onder andere aan het
op stellen en uitdragen van de norm en op aangifte-/meldingsbereidheid.

Materieel
De politie heeft naast voldoende personeel ook materieel nodig. Denk aan politiebureaus,
trainingslocaties, vervoersmiddelen, helikopters en kogelwerende vesten. Voor de aanschaf en het
beheer van dit materieel heeft de politie beleid opgesteld.

3.3.1Huisvesting
Eind 2022 had de politie 824 panden in beheer met een totaal bruto vloeroppervlak van ruim 1,9
miljoen m2. In 2022 is het programma Toekomstbestendige Huisvesting gestart. De behoefte van de
politie aan huisvesting neemt toe door de groei van de formatie en de studentenaantallen. Deze
gebouwen moeten van de politie voldoen aan hoge kwaliteitsnormen, bijvoorbeeld op het gebied van
duurzaamheid. Tegelijkertijd stijgen de prijzen van de bouw en het onderhoud, staat de beschikbaarheid
van mensen en materiaal in de bouwsector onder druk en zijn er internationaal problemen met de
levering van bouwmaterialen. Ook de energiekosten gaan omhoog. Daardoor staan betaalbaarheid,
haalbaarheid en maakbaarheid van de in 2017 vastgestelde huisvestingsplannen per eenheid onder
druk. Met het programma toekomstbestendige huisvesting werkt de politie aan oplossingen.
Duurzame huisvesting
De politie streeft volgens de Europese regelgeving en het Nederlandse coalitieakkoord naar een CO2reductie van 60 procent in 2030 en 100 procent (energieneutraal) in 2050 ten opzichte van 1990.
Hiervoor past de politie panden aan en vervangt deze waar nodig. Daarnaast is er in projecten aandacht
besteed aan andere duurzaamheidsthema’s zoals circulariteit, biodiversiteit en klimaatadaptatie. Een
https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/4017669/agressie-en-hoge-werkdruk-breken-agentenop-geen-tijd-voor-een-praatje.
20

Jaarverantwoording

Pagina 61 van 157

mooi voorbeeld is het nieuwbouwproject Oost-Zeeburg in Amsterdam. Dit pand is energieneutraal,
natuur inclusief en met aandacht voor klimaatadaptatie gebouwd.
Het huidige gewogen energielabel (op basis van m² per energielabel) betreft per eind 2021
energielabel C. Daarnaast wordt gewerkt aan vermindering van het gebruik van gas. Op 31 december
2022 was bij ongeveer 320 panden de thermostaat naar 19 graden gezet. Hiermee werd ongeveer
659.480 m3 gas bespaard. De politie heeft hiermee een CO2-reductie van 26 procent gerealiseerd.
Om de verduurzaming van het vastgoed te versnellen en daarmee de CO2-reductie te verhogen zijn er
in 2022 een aantal extra maatregelen getroffen. Er is een programma opgezet voor de aanleg van
zonnepanelen op toekomstbestendige locaties. Concreet betekent dit 40.000 m2 paneel in de periode
van 2022-2024. Conform verwachting is in 2022 de uitvoering van 3.200 m2 zonnepaneel gestart.
Met behulp van de in 2022 beschikbaar gestelde ‘Urgendagelden’ van € 1,2 miljoen. zijn voor een
groot renovatieproject in Etten-Leur en een onderhoudsproject in Apeldoorn grote labelsprongen
gemaakt, waarmee een maximale CO2-reductie is bereikt.
In het Klimaatakkoord van 2019 is afgesproken om tot een portefeuilleaanpak voor grote
vastgoedeigenaren te komen. Deze aanpak is een alternatief voor de label-C-wetgeving voor
kantoorfuncties die per 1 januari 2023 is ingegaan en geldt ook voor de politie. Het doel van de
portefeuilleaanpak is het verminderen van de administratieve lasten, het meer sturen op doelen in
plaats van op losse maatregelen, meer ruimte voor een planmatige uitvoering en een landelijk uniforme
beoordeling door bevoegde gezagen. In ruil daarvoor committeert de politie zich aan bovenwettelijke
verplichtingen (grotere energiebesparing) voor 31 december 2026.
De politie werkt al meerdere jaren aan de verduurzaming van de vastgoedportefeuille. Daar bovenop is
een versnellingsprogramma opgestart om aan de bovenwettelijke eisen te voldoen. Voor het overgrote
deel voldoet de portefeuille al, of zijn de duurzaamheidsmaatregelen volgens de portefeuilleaanpak
bekend en gepland. Voor enkele gebouwen is de haalbaarheid nog niet bekend, bijvoorbeeld vanwege
operationele of gemeentelijke ontwikkelingen.

Jaarverantwoording

Pagina 62 van 157

Afbeelding 4: Overzicht huisvestingsportefeuille politie 2022

Jaarverantwoording

Pagina 63 van 157

3.3.2Vervoer
De aantallen vervoersmiddelen van de politie zijn te vinden in de infographic op de volgende pagina.
Duurzame mobiliteit
Mobiliteit gaat over meer dan alleen de voertuigen, het gaat over hoe de politie invulling geeft aan de
vervoersbehoefte. De politie streeft naar halvering van milieubelastende reiskilometers in 2030 ten
opzichte van 1990. Daarvoor wordt een deel van de auto’s vervangen met elektrische auto’s. Eind
2022 waren er 108 emissieloze voertuigen en 2 emissieloze motoren in gebruik bij de politie. Een deel
daarvan wordt herkenbaar ingezet op de basisteams om ervaring op te doen voor de toekomstige
elektrische politievoertuigen. In 2022 zijn er 95 laadpalen gerealiseerd goed voor in totaal 154
laadpunten over het hele land. Dit zorgt ervoor dat er op dit moment in totaal 156 laadpalen met totaal
271 laadpunten operationeel zijn.
Ook stimuleert de politie medewerkers om minder te reizen en meer op afstand samen te werken. In
2022 zijn daarvoor in de cao faciliteiten afgesproken voor de medewerkers. Ook worden medewerkers
gestimuleerd om het openbaar vervoer te gebruiken door dit aantrekkelijker te maken.

Jaarverantwoording

Pagina 64 van 157

Afbeelding 5: Overzicht vervoersmiddelen politie 2022

Jaarverantwoording

Pagina 65 van 157

3.3.3Geweldsmiddelen en uitrusting
Voor de veiligheid van politiemedewerkers is een goede uitrusting belangrijk. Om het werk zo goed en
veilig mogelijk te kunnen doen, moeten medewerkers beschikken over moderne hulpmiddelen op het
gebied van kleding, bewapening, informatievoorziening en communicatie. Dit vraagt om aandacht voor
aanpassingen, vernieuwing en innovatie. De politie zorgt voortdurend voor doorontwikkeling van de
politie-uitrusting.
De politie heeft in 2022 onderzoek gedaan om het draagcomfort van de uitrusting te verbeteren. De
uitkomsten van deze onderzoeken worden gebruikt om in de komende jaren de uitrusting van agenten
verbeteren.
In 2022 is na uitgebreid onderzoek het stroomstootwapen ingevoerd in de basisteams. Eind 2022 zijn
daarvoor ruim 15.000 agenten opgeleid. Het stroomstootwapen is een wapen wat bij de start van de
dienst uitgereikt wordt, eind 2022 zijn daarvoor ongeveer 3200 wapens beschikbaar op zo’n 300
opkomstlocaties.

3.3.4Inkoop
Met een inkoopbedrag van circa 2,25 miljard euro is de politie een van de grootste inkopers van de
overheid. Deze inkoop omvat allerlei soorten producten en diensten, zoals motorhandschoenen,
kantoorartikelen, voer- en vaartuigen, helikopters, drones, geweldsmiddelen, consultancydiensten en
bouwwerken. Deze koopt de politie van meer dan zestienduizend leveranciers. Vaak gaat het om grote
contracten die Europees moeten worden aanbesteed. Waar dat mogelijk en relevant is werkt de politie
samen met partners binnen de rijksoverheid zoals Defensie om efficiënt en effectief in te kopen. De
politie heeft ook een aanbestedingscommissie samengesteld met experts van binnen en buiten de
politie die onafhankelijk advies uitbrengen over aanbestedingen.
Steeds vaker zijn ingekochte producten technologische of slimme producten. Deze verzamelen,
analyseren en verzenden data en worden soms gekoppeld aan het netwerk van de politie. In 2022 zijn
daarmee ook de risico’s op ongewenste toegang tot politie-informatie en software flink gestegen. Dit
leidt tot risico’s zoals diefstal of aanpassing van data of uitval van systemen. In opdracht van de politie
voert de Universiteit van Utrecht onderzoek uit naar de aanbestedingsrechtelijke mogelijkheden die
bijdragen aan het contracteren van betrouwbare opdrachtnemers.
De politie heeft in 2022 17 vragen en/of klachten ontvangen over inkooptrajecten. In de bijlage bij het
jaarverslag §7.9 Inkoop staat de aard van de deze klachten. Klachten worden door een niet bij dat
specifieke inkooptraject betrokken klachtenbehandelteam onderzocht en van conclusies voorzien. De
Chief Procurement Officer neemt het uiteindelijke besluit en informeert de klager.
Mede door geopolitieke ontwikkelingen zijn bepaalde grondstoffen en daardoor materialen zoals chips
en zelfs auto’s minder leverbaar of hebben lange levertijden tot soms meer dan een jaar. Ook de
gevolgen van de krappe arbeidsmarkt worden merkbaar. Het aantal inschrijvingen op aanbestedingen
loopt terug of blijven uit, offertes hebben een kortere geldigheidtermijn en leveranciers zien af van
verlengingsopties in contracten omdat zij mogelijk niet aan hun leveringsplicht kunnen voldoen. Dit
levert hogere prijzen (10 à 15 procent, oplopend tot wel 40 procent) maar ook continuïteitsrisico’s op
voor de taakuitvoering en de bedrijfsvoering.

Financieel beheer
De politie wordt voor de uitvoering van de politietaken gefinancierd door het ministerie van JenV. Deze
financiering is gebaseerd op de begroting die de politie daartoe opstelt en bestaat uit algemene
middelen en bijzondere middelen. Aan de bijzondere middelen zijn specifieke bestedings- en

Jaarverantwoording

Pagina 66 van 157

verantwoordingseisen verbonden. De politie mag alleen leningen afsluiten bij het ministerie van
Financiën met garantstelling van ministerie van JenV.
Voor het financieel beheer van de politie geldt net als voor andere organisaties dat dit op orde moet
zijn. De politie moet een ordelijk begrotingsproces hebben, werken aan het behouden van een gezonde
financiële positie en controle hebben over de kasstromen. Het treasurybeleid van de politie is er onder
andere op gericht om voldoende liquide middelen te hebben op het juiste moment en op de juiste plaats.
Hiertoe wordt gebruikt gemaakt van financiering, kasbeheer en risicobeheer.
De begroting van de politie staat al een aantal jaren onder druk. Met het coalitieakkoord 2021-2025
heeft de politie met het ministerie van JenV een flinke slag kunnen maken richting een evenwichtige
begroting. Ook heeft de politie de afgelopen jaren bezuinigd, bijvoorbeeld op reiskosten.
De politie gaat alleen leningen aan voor de financiering van investeringen in vaste activa onder
garantstelling van het ministerie van JenV. Conform aanvraag zijn per 15 maart 2022 acht leningen van
in totaal € 131 miljoen aangegaan. Deze leningen zijn aangegaan ten behoeve van de in januari tot en
met augustus 2021 gerealiseerde investeringen exclusief onderhanden werk. Daarnaast zijn op basis
van de Jaarrekening 2021 conform aanvraag per 15 september 2022 acht leningen van in totaal € 232
miljoen aangegaan voor de gerealiseerde investeringen van september tot met december 2021,
exclusief het onderhanden werk. Deze financieringen hebben uiteindelijk geleid tot een hogere
rentelast in 2022 als ook meerjarig. Bij deze financieringsaanvragen zijn hogere rentes verkregen dan
begroot.
In 2022 is gezien het liquiditeitsverloop aan het ministerie van JenV een garantstelling gevraagd voor
het aangaan van leningen voor de gerealiseerde investeringen in januari tot en met augustus 2022
exclusief het onderhanden werk (€ 188 miljoen). Deze leningen zullen aangegaan worden in maart
2023. Na de Jaarrekening 2022 zal de invulling van de financiering met betrekking tot het restant van
de investeringen 2022 nader bezien en bepaald worden. Daarmee zijn de liquiditeiten van de politie op
korte termijn afdoende gewaarborgd.

Kasbeheer
Tijdelijke, overtollige financiële middelen zijn in 2022 conform de voorschriften van het Geïntegreerd
Middelenbeheer in rekening-courant en deposito aangehouden bij het ministerie van Financiën.

Risicobeheer
Het beleid van de politie is gericht op het inperken van renterisico’s op langlopende financieringen. De
omvang van de aflossingen en renteherzieningen bleven in 2022 binnen de in het Treasurystatuut
gestelde renterisiconorm van twintig procent van het begrotingstotaal.

Financieel resultaat
Voor de Begroting (begroting en beheerplan) en Meerjarenraming 2022-2026 is uitgegaan van het
financieel kader dat is opgenomen in de Jaaraanschrijving Politie 2022 van de minister van JenV en de
daarbij behorende politieke besluitvorming. Het budgettaire kader in de begroting bestond uit
algemene en verschillende bijzondere rijksbijdragen.
Voor de Begroting 2022-2026 is, evenals bij de vorige drie begrotingen, als uitgangspunt gehanteerd
dat afwegingen van nieuwe voornemens binnen genoemd kader moeten plaatsvinden – het principe
nieuw voor oud – dan wel dat nieuwe voornemens moeten leiden tot aanvullende dekking. Daarmee is
in de begroting de financiële vertaling opgenomen van de activiteiten en middelen die samenhangen
met vastgesteld beleid en vastgestelde voornemens.

Jaarverantwoording

Pagina 67 van 157

In 2022 begon de politie met de uitvoering van een nieuw Coalitieakkoord. (publicatie 15 december
2021), waarmee gestart is met investeringen in veiligheid en in het tegen gaan van ondermijning.
Ook zag de politie zich, net als 2021, gesteld voor uitdagingen op het gebied van inzetbaarheid en
voldoende operationele capaciteit. De politie leverde in 2022 een flinke inspanning om uitstroom,
transitie van het politieonderwijs en versterkte inzet in digitalisering tot een goede balans te brengen.
Het kabinet droeg daaraan bij door investeringen in de politie voor extra fte’s op een aantal belangrijke
thema’s, zoals ondermijning, zeden en mensenhandel.
Bij het opstellen van de begroting 2022 kon niet worden voorzien dat 2022, net als 2021 een heel
ander jaar zou worden dan gedacht. Een jaar van grote maatschappelijke onrust en veel demonstraties,
waaronder de boerenprotesten en protesten tegen onder andere het klimaatbeleid. Dit vergde veel
extra inzet van de politie en ging soms gepaard met geweld. Het financieel resultaat over 2022
bedraagt € 21 miljoen positief.

In 2022 zijn weer stappen gezet in het krijgen van meer grip op de (financiële) sturing en beheersing
van de politieorganisatie.
In de jaarverantwoording zet de politie, net als in 2021, het financiële resultaat 2022 af tegen de
uitgangspunten die daaraan ten grondslag liggen. De belangrijkste uitgangspunten zijn:
• Sturen op de uitvoering binnen de gestelde financiële kaders: gedurende het uitvoeringsjaar
wordt de voortgang zichtbaar gemaakt door middel van periodieke (management)rapportages.
• Op peil houden van het vermogen: het vermogen binnen de geldende kaders brengen, dan wel
houden, om zo het weerstandsvermogen van de politie te waarborgen.
• Sturen op het realiseren van een betaalbare operationele sterkte en een niet-operationele
sterkte van passende omvang.

Jaarverantwoording

Pagina 68 van 157

Op de resultaten in relatie tot de uitgangspunten wordt hieronder nader ingegaan.

Tabel 2: Ontwikkeling financieel resultaat 2022
Ontwikkeling financieel resultaat
(Bedragen x € 1 miljoen)

Jaarrekening
2022

Belangrijkste Ontwikkelingen
Hogere algemene bijdrage (w.o. loon-, prijsbijstelling, herbestemming, PTSS, taakontwikkeling NOS)

406

Arbeidsvoorwaardenakkoord

-264

Toevoegingen aan personeelsvoorzieningen

-154

Hogere gemiddelde salarissen en waardering verlof

-33

Meer inzet personeel derden (incl. politievrijwilligers) (algemeen gefinancierd)

-32

Hogere lasten opleiding en vorming (algemeen gefinancierd)

-9

Hogere lasten huisvesting (w.o. indexatie contracten, kosten voorbereiding) (algemeen gefinancierd)

-27

Niet gerealiseerde baat huisvesting

-10

Hogere lasten vervoer (w.o. brandstof)

-31

Per saldo hogere lasten IV (w.o. onderhoud, data- en spraakverkeer, vernieuwing, AI en inflatie en baten)
(algemeen gefinancierd)

-18

Lagere bijkomende personeelslasten (vnl. doorbelasting personeel) (algemeen gefinancierd)

139

Autonome ontwikkeling sociale lasten

19

Hogere baten UWV

11

Per saldo lagere rentelasten

3

Lagere lasten geweldmiddelen en uitrusting (excl. SSW)

4

Lagere operationele lasten (algemeen gefinancierd)

9

Lagere beheerlasten (vnl. inzet externe deskundigheid) (algemeen gefinancierd)

5

Overige posten

3

Financieel resultaat 2022

21

Uitvoering binnen de kaders
De politie gaat in de begroting uit van de gestelde kaders. Daarmee is de politie niet automatisch
voldoende toegerust om de gestelde taken uit te voeren binnen de gestelde kaders. In 2022 bleek
bijvoorbeeld dat voor een aantal aan de politietaak inherente risico’s, zoals het oplopen van PTSS, niet
afdoende middelen begroot waren.
Naast meer beleidsmatige wijzigingen doen zich ook altijd mee- en tegenvallers in de uitvoering voor.
Op het personele vlak zorgde een aantal onderwerpen voor hogere bestedingen dan in de begroting
was voorzien. In 2022 stegen de personele lasten als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord en
de dotaties aan de personele voorzieningen. Tevens is in 2022 een voorziening getroffen voor het
uitbetalingsdeel van de Regeling Levensfase-Uren (LFU). Deze regeling houdt in dat deelnemers aan de
regeling extra verlofuren krijgen die zij kunnen inzetten als verlof op het moment dat dit het beste past
bij hun levensfase. De opgespaarde levensfase-uren kunnen niet worden uitbetaald, anders dan bij
overlijden of volledige arbeidsongeschiktheid. Als een medewerker de politiedienst verlaat (anders dan

Jaarverantwoording

Pagina 69 van 157

voor zijn of haar pensioen) kan vijftig procent van de openstaande uren te gelde worden gemaakt.
Effecten inflatie en o.a. de oorlog in Oekraïne
Door onder andere inflatie en de oorlog in Oekraïne zijn door vertraging in leveringen en een tekort aan
materialen, de kosten bij vervoer en huisvesting enorm gestegen ten opzichte van de begroting.
Eigen vermogen binnen bandbreedte
Het exploitatieresultaat van € 21 miljoen positief wordt toegevoegd aan de algemene reserve.
Onderstaande tabel geeft de stand van het eigen vermogen weer.

De bufferfunctie is gekoppeld aan de algemene reserve. Deze bedroeg in 2022 € 168 miljoen, wat
neerkomt op 2,7% van de gemiddelde bijdragen over de afgelopen drie jaar. Daarmee valt deze binnen
de wettelijke bandbreedte van 1,5 procent tot 5 procent. Het eigen vermogen is als gevolg van het
positief financieel resultaat € 21 miljoen toegenomen ten opzichte van 2021.

Risicoparagraaf
Zoals in dit jaarverslag te lezen is, bevindt de politie zich in een continu veranderende omgeving.
Kunnen anticiperen op veranderingen is één van de kritische succesfactoren voor de politieorganisatie.
Risicomanagement is hierbij een belangrijk beheersinstrument.

3.6.1Risk governance
De korpschef is eindverantwoordelijk voor de opzet, het bestaan en de werking van het interne
risicobeheersingssysteem van de politie. Dit systeem moet integraal zijn ingericht, dus op strategisch,
tactisch en operationeel niveau, zodat dit bijdraagt aan de organisatiebesturing. Dat zorgt voor een
risicobewuste cultuur waarin aandacht is voor het omgaan met onzekerheden. Hiervoor maakt de politie
gebruik van een planning- en control cyclus (P&C cyclus). Daarin worden ambities en doelstellingen
vertaald naar control op de realisatie ervan. Gemaakte afspraken worden bewaakt om tijdig bij te sturen
op inhoud en gedrag waar nodig. Risicomanagement helpt daarbij om in te spelen op onzekerheden en
externe veranderingen en om maatregelen toe te passen om risico’s te voorkomen en op te lossen.
De politie richt de besturing en beheersing in volgens het ‘three lines model’ met drie niveaus van taken,
bevoegdheden en verantwoordelijkheden van risicomanagement.
De eerste lijn is verantwoordelijk voor het proces: de toepassing van risico gestuurd werken.
Risicogestuurd werken is ERG: Expliciet, Realistisch en Gestructureerd omgaan met onzekerheden,
risico’s én kansen in dat wat je al doet. De tweede lijn staat voor het bepalen van het beleid: wat zijn de
kaders voor risicomanagement, welke formats worden gebruikt en hoe maakt risicomanagement
integraal onderdeel uit van de P&C cyclus? De derde lijn toetst de kwaliteit van het
risicomanagementstelsel als systeem.

Jaarverantwoording

Pagina 70 van 157

3.6.2Risicohouding
De risicohouding geeft de hoeveelheid en het soort risico aan dat een organisatie kan en bereid is te
accepteren voor het behalen van haar doelstellingen. De politie hanteert een risico neutrale houding.
Dit houdt in dat er naar wordt gestreefd een optimale afweging te maken tussen het effect, de kans hier
op, de mogelijke opbrengst van het risico nemen en de wat nodig is om doeltreffende maatregelen te
nemen om dit risico voldoende te beheersen.

3.6.3Belangrijkste gebeurtenissen en risico’s
In 2022 is de politie geconfronteerd met onzekerheden, bijvoorbeeld rondom het coronavirus.
Onzekerheid over mogelijk nieuwe varianten, ziekteverzuim en eventuele extra inzet van blauw op
straat. Ook de gevolgen van de oorlog in Oekraïne zoals de hoge inflatie, armoedestijging,
asielinstroom en dreiging van een cyberaanval hebben invloed op het werk van de politie.
De follow-up van het onderzoek Van Ginkel, uitgevoerd op verzoek van de minister van JenV, heeft in
2022 invloed gehad op de financiering van de politie. De daardoor noodzakelijke interne herprioritering
met bijbehorende ombuigingen en die vereist werden, zijn gemaakt met inachtneming van de
taakuitvoering en de belasting van de operatie. Dit heeft geleid tot keuzes die interne taakstellingen en
beperkingen in investeringen en vernieuwing tot gevolg hadden en raken het werk van alle
medewerkers.
Ook het advies van de Commissie Schneiders over de structurele problemen bij de Landelijke Eenheid
heeft veel impact gehad op de politie. Het adviesrapport houdt de organisatie een spiegel voor op het
gebied van bestuurbaarheid, werkcultuur en leiderschap en vereist veel inzet.
De politie heeft veel doelstellingen, intern bepaald en extern opgelegd. De resultaten voor het jaar 2022
zijn in de hoofdstukken 2 t/m 6 van dit jaarverantwoording benoemd en beschreven. Mooie resultaten
na een ongewoon gecompliceerd uitvoeringsjaar en mede gerealiseerd door de grote inzet van alle
medewerkers. Onderstaand overzicht geeft inzicht in de belangrijkste risico’s die op het behalen van
de resultaten van invloed zijn geweest.
Afbeelding 6: Invloed van risico’s op doelstellingen politie

Risico

Toelichting

Beheersmaatregelen/effect

Capaciteit/belastbaarheid:

Door de toenemende maatschappelijke

In werking brengen van het plan

onrust (boerenprotesten, asielstroom) en

Capaciteit Regelen, waarbij wordt

Toename verzuim/uitval door

de stijgende gasprijzen, inflatie, stijgt de

ingezet op het vergroten van capaciteit

langdurige onderbezetting,

kans op onwenselijk/ strafbaar gedrag

en inzetbaarheid. Daarnaast wordt

Capaciteitstekort t.b.v. politie-

vanuit de maatschappij en ook eigen

hiermee de belastbaarheid en het

onderwijs en training,

medewerkers. Hierdoor wordt extra druk

welzijn van de medewerkers vergroot.

Gedwongen keuzes t.a.v. inzet.

gelegd op de inzet, waardoor
noodgedwongen keuzes worden gemaakt
voor ad hoc inzet van politiecapaciteit ten
koste van de inzet op de kerntaken, het
verzorgen van politieonderwijs en het
volgen en afnemen van training.

Stabiele financiering:

Jaarverantwoording

De kerntaken van de politie worden

Om de taakuitvoering en

gefinancierd via de begroting JenV. De

dienstverlening van de politie

Pagina 71 van 157

Nieuwe taken en opgaven zonder

afgelopen jaren, in 2022 niet minder, zijn

kwalitatief en kwantitatief voldoende te

(volledige) financiering,

er taken bijgekomen. Deze zijn zowel

kunnen borgen, is een langdurige

Onzekerheid over het kunnen

structureel als incidenteel van aard. De

stabiele financiering nodig.

voortzetten van bestaande

financiering van deze extra opgaven is

risico van onvoldoende stabiele

opgaven en

vaak niet volledig duidelijk. Dit geeft

duurzame financiering is ongewijzigd.

doorontwikkelingen/innovaties.

onzekerheid in besluitvorming over waar

Er is een toenemende externe druk op

financiële middelen wel of niet aan toe te

snelle resultaten voor financiering. Het

kennen. Bij ‘gelabeld’ geld is deze keuze

risico is hoog. Er blijft stelselmatig

zelfs helemaal niet mogelijk.

overleg plaatsvinden met het ministerie

Het

om afwijkingen van duurzame
financiering en de mogelijke gevolgen
daarvan tijdig inzichtelijk te maken. De
beheersing van dit risico ligt
voornamelijk in handen van het
ministerie van JenV. Zij stellen de
budgettaire kaders vast. In aanvulling
daarop heeft de politie in 2022 naar
aanleiding van het rapport van ‘Van
Ginkel’ een tijdelijke taskforce
ingesteld, waarvan de uitkomsten ook
hebben bijgedragen aan de interne
stabiele financiering.

Cybersecurity:

Door de oorlog in de Oekraïne en de steun

Intensivering van de maatregelen t.b.v.

van Nederland is het dreigingsbeeld t.a.v.

cybersecurity en het voorkomen van

Vergroot dreigingsbeeld t.a.v.

cyberaanvallen door Rusland in 2022

uitval van kritieke systemen. Denk

cyberaanvallen op kritieke

continue verhoogd geweest. Extra

hierbij aan de monitoring vanuit het

informatiesystemen,

waakzaamheid heeft geleid tot extra inzet

SOC, herziening van het

Verstoring continuïteit

op het monitoren en voorkomen van

stekkermandaat en de update van

dienstverlening door inbraak op

cyberaanvallen. Daarnaast wordt door

software en hardware.

vitale infrastructuur,

nieuwe ontwikkelingen, innovaties en

Daarnaast is de CISO-functie

Grotere verweving van ICT binnen

verbeteringen in de processen, de

verstevigd, wordt ingezet op de

de operationele processen.

verwevenheid van ICT in de operatie

implementatie van het BIO (Baseline

steeds groter. Uitval van de ICT

Informatiebeveiliging Overheid) en is

ondersteuning in de taakuitvoering

nieuw beleid gemaakt t.a.v. Privacy en

vanwege cyberaanvallen, zijn een directe

Security by Design.

inbreuk op de veiligheid van de
samenleving.

Innovatie:

Criminele organisaties zijn vermogend en

De afspraken met het ministerie van

kunnen zicht voorzien van de nieuwste

JenV over een duurzame financiering

Financiering nieuwe

technologische middelen. De politie heeft

raken direct de bekostiging van

ontwikkelingen en technieken,

als doel met deze ontwikkelingen mee te

innovaties en nieuwe technieken.

Absorptievermogen in de

lopen om zo effectief deze misdaad te

Verder is het absorptievermogen in de

bedrijfsvoering voor inbedding en

kunnen bestrijden. Daarnaast vragen

bedrijfsvoering afhankelijk van het

gebruik van nieuwe technieken en

nieuwe vormen van criminaliteit om nieuwe

succes van het vergroten van de

werkwijzen.

manieren van opsporing,

capaciteit binnen de politie. Resultaten

informatieverzameling en data-analyses.

op deze gebieden bepalen dan ook

Innovaties op dit gebied moeten de politie

mede, de mogelijkheden op het gebied

van morgen mede vorm gaan geven.

van innovatie.

Jaarverantwoording

Pagina 72 van 157

Compliance:

In- en uitvoering van wet- en regelgeving

Er is continue overleg tussen politie en

rond privacy vraagt om afwegingen in

wetgever over de mate waarin

Imagoschade door lekken

relatie tot de naleving in de geest van de

veiligheid in de samenleving kan

gegevens en/of niet integer

wet. AVG en Wpg compliance is een

worden geborgd met een zo min

handelen medewerkers,

blijvend punt van aandacht, waarbij in de

mogelijke impact op de privacy van

Onjuiste toepassing van de Wpg

toepassing en naleving de effecten op de

burgers. Een privacy kader en privacy

inzake onderzoeken en strafzaken,

taakuitvoering moeten worden beoordeeld

beleid zijn hierbij ondersteunend,

Verminderde slagkracht door

en afgewogen. Wetgeving in het kader van

waarbij ook het maatschappelijk beeld

ongewenste wettelijke eisen vanuit

de WNT, Nevenwerkzaamheden,

bij veiligheid en privacy worden

de AVG en Wpg.

Financiële Belangen en Verbonden Partijen

meegewogen.

dienen vanuit rechtmatigheids- en

In 2022 is de continuïteit van de

integriteitsaspecten te worden getoetst.

invulling voor de functionaris financiële
compliance gerealiseerd met de
aanstelling van een nieuwe collega in
deze functie.

LFU (levensfase-uren):

Per 1 juli 2019 is de Regeling Levensfase-

LFU is opgenomen in het

Capaciteitsrisico met betrekking

uren van kracht. Op grond van artikel 11 lid

capaciteitsmanagementsysteem.

tot het spaardeel van de Regeling

3 van het Besluit financieel beheer politie

Levensfase uren die per 1 juli 2019

wordt in afwijking van artikel 375 van Boek

van kracht is.

2 van het Burgerlijk Wetboek in de balans
geen verplichting opgenomen voor het
saldo op het jaareinde met betrekking tot
nog niet opgenomen levensfase-uren. De
gespaarde levensfase-uren van
medewerkers worden, voor zover die niet
tot uitbetaling zullen komen,
gepresenteerd als niet in de balans
opgenomen verplichting.

Macro economische

De macro economische ontwikkelingen

Het nauwlettend volgen van de

ontwikkelingen

o.a. de oorlog in Oekraine kan effect

ontwikkelingen op de markt, als ook het

hebben op beschikbaarheid van

toedelen van de loon-en prijsstelling

grondstoffen, oplopende

vanuit JenV.

leveringstermijnen bij leveranciers, inflatie
etc.).

* Vervallen risico’s : Per 1 juli 2019 is de Regeling Levensfase-uren van kracht. In 2022 is een voorziening getroffen voor het
deel van de levensfase-uren die naar verwachting tot uitbetaling aan de medewerker met zich meebrengt, zoals het geval is bij
overlijden, ontslag bij arbeidsongeschiktheid en tussentijds vertrek. Het risico ten aanzien van de gerechtelijke procedure fiscale
afhandeling beroepsziekte PTSS is vervallen. Hoge raad heeft de politie in zijn gelijk gesteld.

3.6.4Frauderisicobeheersing
De beheersing van fraude is een integraal onderdeel van het risicomanagement binnen de politie.
Daarvoor is in 2022 een frauderisicoanalyse uitgevoerd voor het identificeren van frauderisicofactoren
en mogelijke frauderisico’s aan de hand van een aantal risicosessies met medewerkers en lid
korpsleiding bedrijfsvoering. Daarbij is onder andere bij de volgende thema’s stilgestaan: inkoop
waaronder aanbesteden, verslaggeving en informatie vatbaar voor diefstal. In 2023 zal dit nader
worden verdiept en afgestemd met korpsleiding en auditcommissie. Aanbevelingen uit de jaarlijkse
analyse moeten de interne beheersing rondom frauderisico’s verder versterken. De politie heeft veel

Jaarverantwoording

Pagina 73 van 157

aandacht voor het tegengaan van fraude. Er zijn in 2022 geen materiële fraudes gemeld c.q.
geconstateerd.

3.6.5Financiële risicoverdeling politie en ministerie van JenV
Op basis van de risicoverdeling en de analyse van het Besluit financieel beheer politie heeft EY (Ernst
& Young) in 2021 enkele aanbevelingen gegeven. De belangrijkste hiervan zijn: zorg voor een
eenduidige manier van financieren, een consequente en consistente toepassing van regelgeving, een
goede verdeling van de verschillende types risico’s en voor een concretisering van het
doelmatigheidsbegrip. In 2022 zijn de eerste stappen gezet voor de uitwerking van de risico-verdeling
in beleid, door middel van expertmeetings zal dit verder worden vormgegeven.
Tevens heeft het ministerie van JenV in 2022 naar het besluit gekeken rekening houdend met de
huidige financiering, hiertoe is geen ander inzicht verworven die op dit moment tot aanpassing zal
leiden.

Toekomstparagraaf
De kerntaken van de politie worden via bijdragen gefinancierd en komen ten laste van de begroting van
het ministerie van JenV conform de Politiewet 2012. De financiering bevat incidentele en structurele
gelden. De toename van taken kan leiden tot budgettaire spanning. Daarnaast staat een fors
arbeidsmarktvraagstuk, met name in de ICT, maar ook in toenemende mate in de taakuitvoering.
Tevens is er een onderbezetting bij de operationele sterkte, die veroorzaakt is door verschillende
factoren zoals leeftijdsgebonden uitstroom en grotere doorstroom naar andere functies binnen de
politie. Dit drukt momenteel op de politie en zal in toenemende mate zijn weerslag hebben op de
voortgang van programma’s, ontwikkelingen en de reguliere taakuitvoering. Het zal ook een
doorwerking hebben in de uitnutting van de incidentele middelen zoals bijzondere bijdragen.
De formatie en bezetting zijn nog niet evenwicht. Om dit te bereiken neemt de politie verschillende
maatregelen om de werk- en roosterdruk in de basisteams te verlichten. Daarnaast blijft het nodig om
in samenspraak met het gezag keuzes te maken en prioriteiten te stellen en het welzijn van de
medewerker hierbij in acht te nemen. Als gevolg van de hoge werk- en roosterdruk zal het in 2023
wederom een uitdaging zijn om te kunnen voldoen aan de getraindheid.
Tegelijkertijd is er steeds meer inzet van de politie nodig voor de bewaking en beveiliging van personen
en objecten. Nooit eerder kwamen zoveel meldingen binnen over ernstige bedreigingen van politici en
journalisten. Er is geld beschikbaar gekomen om de basisteams die nu veel capaciteit leveren op dit
punt gedeeltelijk te ontlasten. De effecten daarvan zullen in de komende jaren zichtbaar worden.
Daarnaast was de inzet van de politie benodigd bij de grote asielinstroom. Ook moet de politie vaak
ingrijpen bij protesten (boerenprotesten, klimaatveranderingen) De politie stelt zich daarbij neutraal op.
Door ongenoegen over onder andere de gestegen gasprijzen en inflatie, stijgt de kans op confrontaties
met de overheid of de politie. Hierdoor moeten vaker noodgedwongen keuzes worden gemaakt voor
ad-hoc inzet van politiecapaciteit ten koste van de inzet op de kerntaken.
Om als werkgever toekomstbestendig te blijven geeft de politie duurzaamheid een plaats in de gehele
strategie van de organisatie. De politie laat jaarlijks een ecologische voetafdruk opstellen om de
voortgang op de vermindering van de milieu-impact te monitoren. Om de voetafdruk te verkleinen
neemt de politie maatregelen op het gebied van bijvoorbeeld vervoer en huisvesting. Denk hierbij aan
renovatie en nieuwbouw om minder gas en elektriciteit te gebruiken, meer elektrische voertuigen.
Op het gebied van huisvesting ligt er een grote opgave om aan de wettelijke vereisten te voldoen. Het
kabinet heeft hier bovenwettelijke ambities aan toegevoegd. De recent mogelijk gemaakte
portefeuilleaanpak en beschikbare middelen zijn onvoldoende om alle ambities tijdig binnen de

Jaarverantwoording

Pagina 74 van 157

beschikbare middelen in te vullen. Samen met de gestegen bouwprijzen en stikstofproblematiek zet dit
druk op de uitvoering en zullen scherpe keuzes gemaakt moeten worden, waarbij recht moet worden
gedaan aan bestaande bestuurlijke afspraken en de operatiën door moeten kunnen gaan. Zelfs na
scherpe keuzes blijft er spanning om de opgave van de verduurzaming tijdig en binnen financiële kaders
te realiseren vanwege schaarste aan materialen en arbeidskrachten. In 2023 worden de nieuwe
huisvestingsplannen vastgesteld, waarna de consequenties duidelijk zullen worden. De investeringen
worden opgepakt conform de begroting en beheerplan 2023 – 2027.

Jaarverantwoording

Pagina 75 van 157

4 Bijzondere eenheden
Landelijke Eenheid
De politie heeft één operationele Landelijke Eenheid (LE) voor regio-overschrijdend en specialistisch
politiewerk. Voorbeelden van zelfstandige taken zijn de aanpak van zware, georganiseerde criminaliteit
en terrorisme, het bewaken en beveiligen van leden van het Koninklijk Huis of andere
hoogwaardigheidsbekleders (zie ook paragraaf 2.2.4). De Landelijke Eenheid ondersteunt de regionale
eenheden onder meer met specialisten op het gebied van recherche en forensische opsporing, maar
ook met politiespeurhonden, politiepaarden en helikopters. Hieronder worden een aantal resultaten in
meer detail toegelicht.

4.1.1Aanpak criminele machtsstructuren
De Dienst Landelijke Recherche werkte in 2022 aan landelijk overzicht en coördinatie van de aanpak
van het duurzaam afbreken van criminele machtsstructuren. Dit leidde tot stevige interventies zoals
(inter)nationale aanhoudingen van kopstukken van de belangrijkste criminele machtsstructuren, het
blootleggen van een grote illegale wapenvoorraad in Alphen aan de Rijn en meerdere aanhoudingen in
de onderzoeken rond de moord op Peter R. de Vries. Ook deed de dienst onderzoek naar de dreiging
tegen gezagsdragers en gaf advies over maatregelen op landelijk niveau tegen het voortgezet handelen
vanuit detentie. Ook is een groot overkoepelend strafrechtelijk onderzoek gestart met als doel het
identificeren en duiden van de belangrijkste machtsstructuur die verantwoordelijk is voor excessief
geweld tegen de rechtsstaat en de samenleving en het opsporen en vervolgen van de kopstukken en
sleutelfiguren binnen deze machtsstructuur.

4.1.2Taskforce Fortius pakt cocaïnesmokkel aan
In de Taskforce Fortius werken de Belgische en Nederlandse opsporingsdiensten met verschillende
expertises aan de bestrijding van cocaïnestromen uit de haven van Antwerpen naar Nederland. De
taskforce richt zich op een brede groep criminelen die via de Antwerpse haven cocaïne vervoeren naar
Nederland. Dit om de rol van Nederland als logistieke draaischijf in de internationale drugshandel aan
te pakken. Hierbij zijn informatie-uitwisseling en afstemming tussen Nederland en België en het snel
opvolgen van signalen en meldingen essentieel. Fortius richt zich niet alleen op het kopstuk van een
crimineel samenwerkingsverband, maar juist op de personen en bedrijven die dat netwerk draaiende
houden. Hierdoor wordt zo’n crimineel samenwerkingsverband ontwricht. In 2022 nam Fortius meer
dan 20.000 kilo cocaïne in beslag. Ook zijn tientallen verdachten aangehouden en meerdere
kortlopende interventies en opsporingsonderzoeken afgerond. Meerdere aangehouden verdachten zijn
door België overgeleverd aan Nederland voor verdere strafvervolging.

4.1.3Inzet landelijke expertise
De Landelijke Eenheid levert hoogwaardige expertise om het politiewerk landelijk te ondersteunen.
Voorbeelden zijn:
• De bereden politie kwam in totaal 1200 keer in actie om de orde te handhaven.
• De helikopters boden 5044 vlieguren aan luchtsteun.
Ook minder direct zichtbare expertises als sensing leveren een belangrijke bijdrage aan de veiligheid
en bestrijding van criminaliteit. Sensing is het digitaal waarnemen of verzamelen van informatie met
behulp van een technisch hulpmiddel (de sensor), met als doel aan de hand van die informatie actie te
ondernemen. Een voorbeeld daarvan zijn hits vanuit het ANPR-systeem (Automatic Number Plate

Jaarverantwoording

Pagina 76 van 157

Registration). In 2022 werden circa 1730 hits opgevolgd, wat kan resulteren in het opsporen en
aanhouden van verdachten, gestolen voertuigen en bijdragen aan de bestrijding van mobiel banditisme
en ladingdiefstallen.

4.1.4Stelsel van speciale eenheden
De Dienst Speciale Interventies (DSI) is in navolging van de Politiewet 2012 verantwoordelijk voor het
strafrechtelijk handhaven van de rechtsorde door het geven van een adequaat antwoord op
levensbedreigende situaties, alle vormen van ernstig geweld dan wel terrorisme over het gehele
geweldsspectrum. Dit doet ze met verschillende onderdelen en aanvullend op de basispolitiezorg. De
verschillende onderdelen die de DSI hiervoor inzet zijn de Aanhoudings- en Ondersteuningsteams
(AOT) en de Bijzondere Bijstandseenheid (BBE). Binnen de DSI werkt personeel van defensie en politie
nauw samen.
Omdat elke seconde telt bij een (mogelijke) terroristische aanslag is het reactieconcept van de DSI de
afgelopen jaren versterkt. Dit gebeurde op het gebied van sterkte, kwaliteit, flexibiliteit en snelle
inzetbaarheid. De DSI heeft zich steeds fijnmaziger georganiseerd om ernstige vormen van geweld aan
te kunnen en hierop snel te reageren en ter plaatse te zijn. Een aanslag is nooit 100procent te
voorkomen, maar de inzet is om er maximaal op voorbereid te zijn, mede door voortdurend te trainen.
In 2022 werd de DSI 1726 keer ingezet, waarbij 10procent gerelateerd was aan personen met verward
gedrag.

Politieonderwijs
De Politieacademie (PA) heeft als opleidingsinstituut ván en vóór de politie vier hoofdtaken:
1. Het opleiden van beginnende Politiemedewerkers (aspiranten) tot startbekwaamheid op mbo-4niveau. De PA biedt een tweejarige basispolitieopleiding (PO 21) aan op zeven locaties in het land.
In het eerste jaar van de opleiding leren de aspiranten overwegend op school, bij de PA, in het
tweede jaar van de opleiding leren ze in de praktijk van één van de elf politie-eenheden waar ze zijn
aangesteld. De opleiding kent twee uitstroomprofielen: Gebiedsgebonden Politie en Opsporing.
2. Het verzorgen van vakspecialistische opleidingen en trainingen voor zittende politiemensen. De
vakspecialistische opleidingen variëren van korte trainingen van één of meer dagen tot meerjarige
leergangen. Aan een deel van de opleidingen is een certificaat (van bekwaamheid) verbonden dat
vereist is voor het uitoefenen van bepaalde politietaken. Jaarlijks volgen rond de 30.000
politiemedewerkers een vakspecialistische opleiding of training op de verschillende
Politievakgebieden, zoals Bewaken, Beveiligen en Interventies, Crisis- en Conflictbeheersing,
algemene of thematische opsporing en Intelligence.
3. Het verzorgen van bachelor en master politieopleidingen. De Politieacademie is een erkende
instelling voor hoger onderwijs met Bachelor en Master politieopleidingen waarvan de kwaliteit
door de NVAO wordt geaccrediteerd.
4. Het verrichten van praktijkgericht onderzoek, uitgevoerd door lectoren en onderzoekers. Een aantal
PA-lectoren zijn tevens lector bij een hogeschool dan wel bijzonder hoogleraar bij een universiteit.
Het jaarlijks onderzoeksprogramma van de PA is afgeleid van de door de minister vastgestelde
Strategische Onderzoeksagenda Politie en de korpsbehoefte aan onderzoek.
De PA voert ook onderwijs uit voor andere organisaties in het publieke veiligheidsdomein, zoals de
Koninklijke Marechaussee en de bijzondere opsporingsdiensten.
De politie stelt vast welke opleidingsbehoefte er is aan bestaande politieopleidingen en nieuwe
opleidingen. De afspraken zijn gemaakt over de behoefte aan instroom voor de periode 2022-2024.
Ook voor 2022 heeft de politie bepaald hoeveel aspiranten en zij-instromers opgeleid moesten worden.

Jaarverantwoording

Pagina 77 van 157

De PA heeft de afgesproken aantallen studenten in opleiding genomen.
De instroom in 2022 is verviervoudigd ten opzichte van 2014, naar 2.148 fte’s aspiranten in 2022.
Het merendeel hiervan is ingestroomd in de nieuwe basispolitieopleiding niveau 4.
Met PO21 droegen de politie en de PA ook in 2022 zorg voor de invoering van de nieuwe opleiding. Dit
programma volgde de invoering van de nieuwe opleiding op de voet om knelpunten op tijd te signaleren
en waar mogelijk direct op te lossen. Een van de aandachtspunten is de aanwezigheid van voldoende
en gekwalificeerde begeleiders van aspiranten, gegeven de druk in de eenheden op de operationele
inzet. Ook is er een monitor voor de langere termijn die de uitval tijdens de opleiding, de
studievoortgang, de tevredenheid van afgestudeerden en hun leidinggevenden volgt.
Het is van groot belang om politiemedewerkers de mogelijkheid te bieden door te groeien binnen de
politieorganisatie. Er zijn daarom twee doorstroomtrajecten: het Doorstroomtraject N2 waarbij
assistenten met een politiediploma niveau 2 zich kunnen kwalificeren voor de functie van medewerker
Gebiedsgebonden Politie en het Overgangstraject N3-Generalist.
Elk jaar is de vraag van de politie naar de verschillende soorten vakspecialistische opleidingen en
trainingen hoger dan opleidingscapaciteit. Zo ook in 2022. De korpsleiding maakt jaarlijks keuzes over
welke specialistische opleidingsbehoeften prioriteit hebben en heeft dat ook voor 2022 gedaan.
Meer inhoud en toelichting op de resultaten en ontwikkelingen van de PA in 2022 is terug te vinden in
de Jaarverantwoording PA 202221.

Landelijke Meldkamer Samenwerking
De Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS) is een samenwerkingsverband van de meldkamers van
de politie, brandweer en ambulance. Deze samenwerking is in 2018 gestart. Daartoe moesten alle
meldkamers worden aangesloten op één landelijke ICT-infrastructuur. Uiteraard moest de continuïteit
van de meldkamers ondertussen gewaarborgd blijven.
Het jaar 2022 was het laatste bouwjaar en na een positief advies van de Centrale Ondernemingsraad
heeft de korpsleiding het besluit genomen dat de LMS per 1 januari 2023 een ingerichte
beheersorganisatie binnen de politie is, als veertiende onderdeel. Voor deze taak ontvangt de politie
een bijzondere bijdrage en geldt er een separate governance die vastgelegd is in de Regeling beleid en
beheer meldkamers. Deze governance regelt dat de meer dan 52 gebruikers van
meldkamervoorzieningen invloed hebben op de prioriteiten en de besteding van de middelen. In 2022
zijn de uitkomsten van de evaluatie van de governance, die werd uitgevoerd in opdracht van het
ministerie van JenV, besproken met de leden van het Bestuurlijk Meldkamer Beraad (BMB) en het
Strategisch Meldkamer Beraad (SMB). De bestuurlijke partijen zijn met elkaar inhoudelijk in gesprek
over het effectiever en eenvoudiger inrichten van de beleids- en beheerscyclus. De afspraak is gemaakt
om het gesprek in 2023 te vervolgen.
In de tweede helft van 2022 heeft de korpsleiding, op basis van een positief advies van de COR, het
besluit genomen over de inrichting en inbedding van de LMS binnen de politie, inclusief instemming
met een drie jaar durende ervaar- en bewijsperiode (volgens de principes van Politie In Beweging).
In 2022 zijn veel technische resultaten behaald op het gebied van informatievoorziening en ICT voor
wat betreft de bedrijfsvoering en werking van de meldkamers. Ook de livegang en doorontwikkeling
van de 112 app is een belangrijk resultaat. Met deze app kunnen de meldkamers gebeld worden, een
chat starten en iemands locatie vaststellen.
Naast geplande activiteiten en werkzaamheden moest de LMS in 2022 ook adequaat inspelen op de
actualiteit en ontwikkelingen. Zo moest binnen 24 uur een Landelijk Coördinatiecentrum
Vluchtelingenspreiding worden ingericht waarmee de vluchtelingenstroom vanuit de Oekraïne in goede
21

Publicatie te vinden op: https://www.politieacademie.nl/home.

Jaarverantwoording

Pagina 78 van 157

banen wordt geleid. Tijdens de drie voorjaarsstormen moest snel worden gereageerd op operationele
en (daardoor) technische overbelasting van de meldkamers en meldkamervoorzieningen.
Daarnaast zijn maatregelen getroffen voor cyberdreigingen, mede in het verlengde van de Russische
inval in Oekraïne.
Meer inhoud en toelichting op de resultaten en ontwikkelingen van de LMS in 2022 is terug te vinden
in de Jaarverantwoording LMS 202222.

22

Publicatie te vinden op: https://www.landelijkemeldkamer.org/.

Jaarverantwoording

Pagina 79 van 157

5 Control en toezicht
In Control Verklaring
De In Control Verklaring (ICV) dient als verantwoording van de korpsleiding om aan te geven wat de
status is van de kwaliteit van het Management Control Systeem (MCS) politie. Dit MCS ligt ten
grondslag aan de interne beheersing binnen het korps en in het verlengde hiervan aan de realisatie van
haar doelstellingen. Het MCS richt zich op zes pijlers; strategie, processen, risk & compliance, kennis,
intern bestuur en lerend vermogen. Met een door de politie zelf ontwikkelde ICV methodiek wordt de
mogelijkheid geboden tot een vorm van verantwoording die een beeld geeft bij de status van de interne
beheersing. Daarnaast biedt diezelfde methodiek de mogelijkheid om het lerend vermogen van de
organisatie te versterken.
Het beeld over de ontwikkeling van de interne beheersing komt tot stand vanuit drie verschillende
perspectieven: “Eigen bevindingen” (Wat vindt de organisatie zelf?), “Interne bevindingen” (Waar
blijkt dit uit?) en “Externe bevindingen” (kan dit extern worden bevestigd?). Deze drie perspectieven
vormen een intersubjectief beeld van de mate van in control zijn. De meerwaarde van het ICV is dat de
verklaring de bestuurders, managers en toezichthouders dwingt om na te denken over de inrichting en
kwaliteit van de interne beheersing. Daarmee draagt de verklaring bij aan 'goed bestuur' binnen de
organisatie.
In Control Verklaring 2022
Dit jaar zijn voor de eigen bevindingen aan de hand van een control self assessment de volgende
organisatieonderdelen geraadpleegd via een open gesprek over de kwaliteit van het MCS: de tien
regionale eenheden, de zes diensten van het Politiedienstencentrum (PDC), de Politieacademie, de Staf
Korpsleiding, de Staf PDC en de Korpsleiding. Als invulling van de interne bevindingen is onder meer
op basis van managementrapportages, een feitencheck uitgevoerd op de belangrijkste eigen
bevindingen. Het perspectief van externe bevindingen is dit jaar ingevuld door gebruik te maken van de
expertise van de Auditcommissie Politie. De focus van het ICV 2022 heeft zich gericht op de besturing
van de politieorganisatie en kijkt hiermee breder dan de bedrijfsvoering alleen.
De drie perspectieven hebben geleid tot onderstaand, intersubjectief beeld over de interne beheersing:
Strategie
Vanuit de korpsbrede strategie zijn organisatieonderdelen in staat een eigen meerjarige
strategie op te stellen en uit te dragen. De organisatieonderdelen zijn zich bewust van het feit
dat ze onderdeel zijn van het grotere geheel en proberen de verschillende strategieën op elkaar
af te stemmen. De totstandkoming van de landelijke Veiligheidsagenda heeft haar eigen
dynamiek en governance, waardoor interne doorvertaling lastig blijkt.
Processen
De omvang van de organisatie en de complexiteit van de governance maakt het
besluitvormingsproces van de politie weerbarstig. De interne governance heeft de aandacht; er
loopt een initiatief om deze rond de portefeuilles te optimaliseren. Er is verder sprake van een
toenemende aandacht voor de bedrijfshygiëne.
Het besluitvormingsproces wordt bemoeilijkt omdat verschillende P&C-cycli binnen de
bestuurlijke keten qua timing nog niet optimaal op elkaar aansluiten. De regionale P&C cyclus

Jaarverantwoording

Pagina 80 van 157

van bijvoorbeeld de Politieacademie en de Landelijke Meldkamer Samenwerking sluit niet altijd
goed aan op de landelijke P&C cyclus, die op haar beurt weer niet altijd even goed aansluit op
de Rijksbegrotingscyclus.
Risicomanagement & Compliance
Risicomanagement & compliance zijn binnen de verschillende organisatieonderdelen
onderdeel van het vakmanschap. Binnen de bedrijfsvoering is extra aandacht nodig voor
risicomanagement om doelgericht met onzekerheden om te kunnen gaan.
Compliance verantwoordelijkheden zijn versnipperd belegd binnen de organisatie. Er wordt
gewerkt aan centraal inzicht en overzicht. Juiste sturingsinformatie is nodig om compliance
verder te brengen.
Kennis
Er is binnen de organisatie een enorme hoeveelheid aan informatie beschikbaar, zij het van
wisselde kwaliteit. Er is soms onvoldoende tijd om hierop in samenhang te reflecteren. Er is
aandacht voor het goede gesprek over de mate waarin informatie bijdraagt aan het benodigde
inzicht ten behoeve van de integrale sturing. Er is een behoefte zichtbaar voor een meer
integrale, beknopte informatievoorziening zonder procesinformatie. Het verbeteren van de
kwaliteit van informatie en de bedrijfsvoeringsystemen, waarop al initiatieven lopen, kan hier
mede aan bijdragen.
Intern bestuur
De organisatieonderdelen onderschrijven het belang van een integrale aanpak van opgaven en
ontwikkelingen. Er wordt onderzocht op welke wijze het grotere geheel bestuurd moet worden
met oog voor de effecten van besluiten en de uitvoerbaarheid daarvan. Het absorptievermogen
van de politie als geheel en van de eenheden staat al langere tijd onder druk.
Het vanuit bestuursverantwoordelijkheid realiseren van een veilige en gezonde werkcultuur
alsmede het tonen en faciliteren van (persoonlijk) leiderschap, wordt als een belangrijk
onderdeel van goed bestuur gezien.
Lerend vermogen
De Plan-Do-Check-Act cyclus wordt zichtbaar doorlopen, waarbij de Check-Act nog wel
aandacht vereist. Het geven van feedback heeft aandacht, net als het organiseren van
tegenspraak en het leren van fouten. Ook een veilig werkklimaat heeft de aandacht; er worden
diverse dialoogsessies georganiseerd om dit te stimuleren. Dubbelslag leren blijft nog achter.
Het ICV-proces heeft ertoe bijgedragen dat de organisatieonderdelen actief hebben
gereflecteerd op hun eigen rol binnen het management control systeem. Hiermee stimuleert dit
proces het lerend vermogen binnen het korps.
Alle organisatieonderdelen zijn zich ervan bewust onderdeel te zijn van een groot en complex collectief.
Er is behoefte aan een verbetering op de besturing welke verder reikt dan financiële kaders en
capaciteit. De organisatie is zoekende om hier op passende wijze vorm aan te geven en ontplooit
inmiddels de nodige initiatieven om dit te bewerkstelligen. Het effect van deze activiteiten en
inspanningen zal zich de komende jaren gaan uitwijzen.
Dit vastgesteld hebbend, kan worden geconcludeerd dat vanuit het perspectief van de
volwassenheidsniveaus voor interne beheersing (initieel, handelingsbewust, gedefinieerd, beheerd en
geoptimaliseerd) een groei vanuit ‘handelingsbewust’ naar ‘gedefinieerd’ kan worden gerealiseerd
door ook de besturing van het korps extra aandacht te geven. De focus vanuit het ICV 2022 heeft
hiertoe een eerste aanzet gedaan.

Jaarverantwoording

Pagina 81 van 157

Om verdere invulling te geven aan de verkregen inzichten inzake de kwaliteit van de besturing van de
politieorganisatie, zal in de doorontwikkeling van de ICV-methodiek worden toegewerkt naar een meer
gedifferentieerde aanpak. Hiermee wordt vanaf 2023 meer recht gedaan aan de ontwikkeling van de
interne beheersing vanuit de verschillende besturingsmodellen die binnen het korps van toepassing
zijn.

Auditcommissie
De Auditcommissie Politie is een door de politie geïnitieerde commissie van externe deskundigen,
aangevuld met enkele interne leden. De Auditcommissie is er om de korpschef te adviseren op in ieder
geval de volgende vier terreinen:
• de inrichting en werking van het stelsel van intern toezicht in het korps;
• het borgen van de kwaliteit van de bedrijfsvoering (waaronder de beheersing van de primaire
processen en de werking van de planning-en-controlcyclus), inclusief de jaarverantwoording
en de financiële verslaggeving;
• de regie op het auditbeleid; en
• het risicomanagementbeleid en de uitkomsten daarvan.
In 2022 bood de politie een veelheid van onderwerpen aan de Auditcommissie aan met het verzoek om
te adviseren of te reflecteren. Zo werd onder andere gesproken over de arbeidsmarktstrategie,
toekomstbestendige huisvesting en duurzaamheid. Een eerste rode draad in de reflecties van de
commissie was de observatie dat veranderingen en nieuwe strategieën nagenoeg altijd een grote
cultuur- en gedragcomponent in zich hebben. Voor de commissie was niet altijd zichtbaar op welke
manier het korps hier aandacht aan geeft en of die aandacht toereikend is. Een tweede rode draad is
dat de Auditcommissie regelmatig het belang van SMART geformuleerde resultaten, helder belegde
verantwoordelijkheden en rollen, elkaar aanspreken en leiderschap onder de aandacht van de
korpsleiding heeft gebracht. Naast deze kritische reflecties sprak de Auditcommissie regelmatig haar
waardering uit voor de voortgang en ontwikkelingen op de verschillende dossiers.
Net als in voorgaande jaren zijn ook in 2022 de verschillende producten uit de reguliere planning- en
controlcyclus van het korps met de Auditcommissie besproken. Aan bod kwamen onder andere het
auditplan en de managementrapportages van Concernaudit, de begroting en het beheerplan 20232027, de managementletter en het controleplan voor 2022.
Enkele thema’s stonden meerdere keren op de agenda. Dat waren de IV-strategie, de aanpak
Cybersecurity, het portefeuillemodel, de besturing van het korps en de transitie van de Landelijke
Eenheid.
Rondom enkele onderwerpen heeft de politie in 2022 de Auditcommissie gericht gevraagd een bijdrage
te leveren. De commissie werd om instemming gevraagd voor het indienen van een BIT-toets, werd
verzocht de externe monitoringrol voor de implementatie van het nieuwe interceptiesysteem op zich te
nemen en leverde in een workshop de externe input op het proces van het verkrijgen van het In Control
Statement.

Opvolging inspectierapporten
Naast het toezicht op het beheer door de korpschef, dat de minister van Justitie en Veiligheid vervult
als eigenaar van de politie, houdt de Inspectie Justitie en Veiligheid toezicht op de kwaliteit van de
taakuitvoering. In 2022 heeft de politie samen met de inspectie en het ministerie van Justitie en
Veiligheid een lijst opgesteld met alle relevante inspectierapporten vanaf 2017, met bijbehorende

Jaarverantwoording

Pagina 82 van 157

aanbevelingen die de politie raken. Deze aanbevelingen worden structureel gemonitord, waarbij de
opvolging ervan periodiek wordt bijgehouden en besproken. Naast het toezicht van de inspectie
vervullen diverse externe toezichthouders onveranderd hun rol binnen het stelsel van toezicht op de
politie. Dat zijn de Algemene Rekenkamer, de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de
Inspectie Leefomgeving en Transport, de Autoriteit Persoonsgegevens, de Nationale ombudsman en
de Onderzoeksraad voor Veiligheid. In januari 2023 heeft het jaarlijkse overleg plaatsgevonden tussen
de korpschef, de voorzitter van de auditcommissie en de vertegenwoordigers van de Inspectie Justitie
en Veiligheid, de Algemene Rekenkamer en DFEZ van Justitie en Veiligheid over de rode draden in het
interne en externe toezicht. Om agenda technische redenen kon in 2022 geen overleg met de externe
toezichthouders plaatsvinden, conform artikel 5 uit het instellingsbesluit. Dit overleg vond daarom
plaats in januari 2023.

Jaarverantwoording

Pagina 83 van 157

Jaarrekening

Jaarverantwoording

Pagina 84 van 157

6 Jaarrekening
Exploitatierekening 2022
Exploitatierekening
(Bedragen x € 1.000)

Jaarrekening 2022

Begroting 2022

Jaarrekening 2021

Algemene bijdrage JenV

6.277.391

5.871.752

5.925.576

Bijzondere bijdragen JenV

442.366

334.186

324.639

Overige bijdragen JenV

222.330

217.848

162.037

Totaal bijdragen JenV
Overige bijdragen

6.942.087

6.423.786

6.412.253

9.437

7.443

11.820

Totaal bijdragen

6.951.524

6.431.229

6.424.073

4.948.654

Bijdragen (6.5.1)

Exploitatiekosten
Personeel (6.5.2)

5.280.262

4.842.194

Rente (6.5.3)

3.608

7.074

7.378

Opleiding en vorming (6.5.4)

78.559

80.997

74.626

Huisvesting (6.5.5)

379.449

347.592

394.356

Vervoer (6.5.6)

226.761

210.330

181.949

Verbindingen en automatisering (6.5.7)

572.939

518.233

516.820

Geweldsmiddelen en uitrusting (6.5.8)

65.151

71.189

35.400

Operationeel (6.5.9)

181.862

192.198

155.212

Beheer (6.5.10)
Totaal exploitatiekosten
Exploitatieresultaat
Resultaatbestemming
Exploitatieresultaat

141.627

161.421

135.535

6.930.218

6.431.229

6.449.930

21.306

-

-25.857

Jaarrekening 2022

Begroting 2022

Jaarrekening 2021

21.306

-

-25.857

21.306

-

-

-

-

-9.623

-

-

-16.234

Resultaatbestemming
Inzet van de algemene reserve (6.6.7)
Toevoeging
Onttrekking (het in begroting 2021 voorziene tekort)
Onttrekking Financieel resultaat

Jaarverantwoording

Pagina 85 van 157

Balans per 31 december 2022
Balans (na resultaatbestemming)
(Bedragen x € 1.000)
ACTIVA

31 december 2022 31 december 2021

VASTE ACTIVA
Materiële vaste activa (6.6.1)

2.639.438

Financiële vaste activa (6.6.2)

80.584

104.059

2.720.022

2.522.326

Totaal vaste activa

2.418.267

VLOTTENDE ACTIVA
Voorraden (6.6.3)

53.541

65.417

Vorderingen en overlopende activa (6.6.4)

186.520

340.049

Rekening-courant Ministerie van Financiën (6.6.5)

621.660

341.924

Liquide middelen (6.6.6)

45.401

28.775

Totaal vlottende activa

907.122

776.165

3.627.144

3.298.491

TOTAAL ACTIVA

31 december 2022 31 december 2021
PASSIVA
EIGEN VERMOGEN
Algemene reserve (6.6.7)

167.890

146.584

Totaal eigen vermogen

167.890

146.584

VOORZIENINGEN (6.6.8)

533.298

549.077

1.250.299

1.183.129

Kortlopend deel langlopende schulden (6.6.10)

289.515

263.815

Openstaande (rijks)bijdragen (6.6.10a)

393.253

269.791

Schulden personeel (6.6.10b)

682.907

596.130

Crediteuren en overlopende posten (6.6.10c)

309.983

289.964

Totaal kortlopende schulden

1.675.657

1.419.701

TOTAAL PASSIVA

3.627.144

3.298.491

LANGLOPENDE SCHULDEN (6.6.9)
KORTLOPENDE SCHULDEN (6.6.10)

Jaarverantwoording

Pagina 86 van 157

Kasstroomoverzicht 2022
Kasstroomoverzicht
(Bedragen x € 1.000)
Exploitatieresultaat

Jaarrekening 2022

Begroting 2022

21.306

Jaarrekening 2021

-25.857

Aanpassingen voor
Afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen vaste activa (6.6.1)

339.134

333.256

308.322

Mutatie voorzieningen (6.6.8)

-15.779

-151.836

-94.211

Mutatie werkkapitaal

435.309

-408.807

23.867

-

-

-

1.243

Overige mutaties eigen vermogen (6.6.7)
Operationele activiteiten
Overige mutaties financiële vaste activa (6.6.2)

-

17.342

Ontvangen rente (6.5.3)

4.575

222

198

Betaalde rente (6.5.3)

-8.183

-7.296

-7.576

776.362

-217.120

205.986

-583.663

-413.843

-457.048

23.359

-

28.890

65

60

9

-560.239

-413.783

-428.150

Kasstroom bedrijfsactiviteiten
Investeringsactiviteiten
Investeringen materiële vaste activa (6.6.1)
Desinvesteringen materiële vaste activa (6.6.1)
Aflossingen financiële vaste activa (6.6.2)
Kasstroom investeringsactiviteiten
Financieringsactiviteiten
Ontvangsten langlopende schulden (6.6.9)

363.664

559.290

318.190

Aflossingen langlopende schulden (6.6.9)

-283.425

-283.693

-269.843

Kasstroom financieringsactiviteiten

80.239

275.597

48.347

Totaal kasstroom

296.362

-355.306

-173.816

Beginstand geldmiddelen (6.6.5+6.6.6)

370.699

605.815

544.515

Mutatie geldmiddelen

296.362

-355.306

-173.816

Eindstand geldmiddelen (6.6.5+6.6.6)

667.061

250.509

370.699

Jaarverantwoording

Pagina 87 van 157

Grondslagen
6.4.1 Algemene toelichting
Activiteiten
De missie van de politie is waakzaam en dienstbaar zijn aan de waarden van de rechtsstaat. Deze missie
vervult de politie door, afhankelijk van de situatie, gevraagd en ongevraagd te beschermen, te
begrenzen of te bekrachtigen.
Rechtspersoon
De politie is een publiekrechtelijke rechtspersoon. De inschrijving bij de Kamer van Koophandel is onder
nummer "57096317", subdossiernummer "0000".
Vestigingsadres
Het landelijke hoofdbureau van de politie is gevestigd op Nieuwe Uitleg 1, 2514 BP te Den Haag.
Verslaggevingsperiode
Deze jaarrekening heeft betrekking op het boekjaar 2022, dat is geëindigd op balansdatum 31
december 2022.
Continuïteit
Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling. De
financiering/bekostiging van de politie is in de basis geregeld in de Politiewet en een aantal daarmee
samenhangende besluiten . In de begroting en beheerplan is voor de periode 2022-2026 de
meerjarige (sluitende) ontwikkeling van de financiering/bekostiging vastgelegd en afgestemd met het
ministerie van JenV. Bij een eventueel tekort aan financiële middelen maakt de politie gebruik van de
kredietfaciliteit uit hoofde van het schatkistbankieren van het ministerie van Financiën. De liquiditeit
van de politie, en daarmee de continuïteit van de activiteiten, is op deze wijze gewaarborgd.
Functionele en rapporteringsvaluta
De euro fungeert als functionele en rapporteringsvaluta van de politie. Alle financiële informatie
gepresenteerd in euro’s is afgerond naar het dichtstbijzijnde duizendtal, tenzij anders aangegeven.
Verbonden partijen
Als verbonden partij worden alle rechtspersonen aangemerkt waarover overheersende zeggenschap,
gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis kan worden uitgeoefend. Van transacties met
verbonden partijen is sprake wanneer een relatie bestaat tussen de politie en een natuurlijk persoon of
entiteit die verbonden is met de politie. Dit betreft onder meer de relaties tussen de politie en de leden
van de korpsleiding. Ook rechtspersonen waarop vanuit de politie overwegende zeggenschap kan
worden uitgeoefend, worden aangemerkt als verbonden partij.
Onder transacties wordt verstaan een overdracht van middelen, diensten of verplichtingen, ongeacht
of er een bedrag in rekening is gebracht. Transacties van betekenis met verbonden partijen worden
toegelicht voor zover deze niet onder normale marktvoorwaarden zijn aangegaan. Van deze transacties
wordt de aard en de omvang van de transactie en andere informatie die nodig is voor het verschaffen
van het inzicht toegelicht. In 2022 zijn er geen transacties van betekenis geweest met verbonden
partijen. De politie heeft een aantal verbonden partijen waarover zij overheersende zeggenschap heeft.
Deze partijen worden op grond van artikel 2:407 van het Burgerlijk Wetboek niet geconsolideerd,
omdat deze van een te verwaarlozen betekenis zijn.

Jaarverantwoording

Pagina 88 van 157

Toelichting op het kasstroomoverzicht
Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het
kasstroomoverzicht bestaan uit de liquide middelen en het debetsaldo van de rekening-courant met het
ministerie van Financiën. Kasstromen in vreemde valuta zijn omgerekend tegen de koers op dat
moment. Ontvangsten en uitgaven uit hoofde van interest zijn opgenomen onder de kasstroom uit
operationele activiteiten.
De uitgaven inzake investeringen en de ontvangsten inzake de desinvesteringen in de materiële vaste
activa zijn opgenomen onder de investeringsactiviteiten. De uitgaven en ontvangsten in het kader van
verstrekte leningen en aflossingen op verstrekte leningen zijn eveneens opgenomen onder de
investeringsactiviteiten. Ontvangsten en aflossingen uit hoofde van opgenomen langlopende schulden
zijn opgenomen onder de financieringsactiviteiten.

6.4.2 Algemene grondslagen
Algemeen
De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de Politiewet 2012 en het Besluit financieel
beheer politie van 1 juli 2015 (gewijzigd per 13 december 2019 door een algemene maatregel van
bestuur). Voor zover in het besluit niet anders is bepaald, wordt hierin aangesloten bij de grondslagen
voor de verslaggeving, neergelegd in titel 9 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en uitgewerkt in de
door de Raad voor de Jaarverslaggeving uitgegeven Richtlijnen voor de jaarverslaggeving (inclusief
richtlijn RJ 640 Organisaties zonder winststreven). Om redenen van doelmatigheid kan conform artikel
11 lid 2 van het Besluit financieel beheer politie worden afgeweken van artikel 374 van Boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek waardoor enkele voorzieningen niet worden opgenomen in de jaarrekening. Op
grond van dit artikel heeft de politie een voorzieningenbeleid opgesteld waar invulling gegeven is aan
het doelmatigheidscriterium. Dit beleid is overeengekomen met het ministerie van JenV en bevestigd
in de Meerjarige aanschrijving politie 2024-2028 van JenV (d.d. 20 december 2022) en heeft als
gevolg dat de volgende voorzieningen niet zijn opgenomen in de jaarrekening:
• Voorziening dienstjubilea. Aangezien de omvang van toevoegingen en onttrekkingen met
elkaar in lijn liggen is de financiële impact in enig jaar beperkt.
• Voorziening langdurig zieken (tot twee jaar). Aangezien de omvang van toevoegingen en
onttrekkingen met elkaar in lijn liggen is de financiële impact in enig jaar beperkt.
• Voorziening leegstand huisvesting. Vanwege de administratieve lasten in verhouding tot het
financieel belang is hier geen voorziening voor gevormd.
• Voorziening RVU blijfbonus. Alle medewerkers, ook de niet-RVU-gerechtigden, die in de
rechtsperiode van de tijdelijke regeling voor vervroegde uittreding bij de politie (2021-2025)
65 jaar zijn of worden, ontvangen als zij doorwerken tot de voor hen geldende AOW-leeftijd
een gratificatie. Het betreft een eenmalige gratificatie. Vanwege de administratieve lasten in
verhouding tot het financieel belang is hier geen voorziening voor gevormd. Dit is een tijdelijke
regeling die loopt van december 2020 tot en met december 2027.
Het Besluit financieel beheer politie is per 13 december 2019 gewijzigd (Besluit van houdende
wijziging van het Besluit financieel beheer politie in verband met de invoering van een stelsel van
levensfase-uren). Een belangrijk kenmerk van de levensfase-uren is dat deze alleen te gebruiken zijn
voor verlof. Uitbetaling in geld van opgebouwde levensfase-uren gedurende de aanstelling is niet
mogelijk. Uitsluitend in uitzonderingssituaties (bij overlijden, ontslag vanwege arbeidsongeschiktheid
en tussentijds vertrek) is er sprake van een financiële afwikkeling. Met deze aanpassing wordt een
afwijkende invulling aan artikel 374, eerste lid, van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek gegeven waarbij
voor het deel dat niet tot uitbetaling leidt geen verplichting (in de zin van voorziening) in de balans wordt
opgenomen. Er wordt hiermee zowel recht gedaan aan de specificiteit van de Regeling Levensfase-Uren
als het stelsel van financiering dat binnen de overheid wordt gehanteerd.

Jaarverantwoording

Pagina 89 van 157

Overeenkomstig de meerjarige aanschrijving 2024-2028 van JenV worden uitgaven die samenhangen
met immateriële vaste activa direct in de exploitatie verantwoord en niet geactiveerd.
De in deze jaarrekening gebruikte modellen voor de exploitatierekening, de balans en het
kasstroomoverzicht zijn conform het Besluit financieel beheer politie voorgeschreven door het
ministerie van JenV.
In het jaarverslag is niet beoogd aan alle vereisten van titel 9 Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en de
Richtlijnen voor de jaarverslaggeving te voldoen. Het jaarverslag bevat ten minste de informatie die
vanuit de meerjarige aanschrijving 2024-2028 van JenV is voorgeschreven.
Oordelen en schattingen
Bij de toepassing van de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening vormt de leiding
van de organisatie zich diverse oordelen en doet schattingen. Indien noodzakelijk voor het geven van
het in artikel 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de
bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de desbetreffende
jaarrekeningposten. De materiële vaste activa, de voorzieningen en de daaraan gerelateerde niet uit de
balans blijkende verplichtingen zijn de elementen in de jaarrekening die het meest worden beïnvloed
door inschattingen van het management. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze
schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden jaarlijks beoordeeld.
Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarin de schatting wordt herzien en
in toekomstige perioden waarvoor de herziening gevolgen heeft.
Gemiddeld aantal medewerkers
Het aantal werkzame medewerkers (exclusief vrijwilligers) wordt uitgedrukt in fte’s. Het aantal
medewerkers wordt berekend door het gemiddelde te nemen tussen de beginstand en eindstand van
het boekjaar.

6.4.3 Grondslagen voor de bepaling van het exploitatieresultaat
Algemeen
Het verschil tussen de bijdragen en de exploitatiekosten bepaalt het exploitatieresultaat. Baten en
lasten worden in de exploitatierekening toegerekend aan de periode waarop ze betrekking hebben,
ongeacht of zij tot ontvangsten of uitgaven hebben geleid.
Een toelichting op de exploitatie wordt gegeven bij een afwijking per post van € 5 miljoen of 5 procent
tenzij het belang van het onderwerp een toelichting vereist.
Algemene bijdragen JenV
De algemene bijdrage betreft bijdragen voor het geheel van werkzaamheden dat wettelijk tot de taak
van de politie behoort, niet zijnde bijzondere bijdragen. Algemene bijdragen worden als baten verwerkt
in het resultaat conform toekenning ministerie van JenV.
Bijzondere bijdragen JenV, overige bijdragen JenV en andere instanties en subsidies
Voor specifieke taken en activiteiten verstrekken zowel het ministerie van JenV als andere
departementen of overheidsinstanties bijdragen. Bijzondere en overige bijdragen worden in de
exploitatie verantwoord op het moment dat de politie hiervoor ook daadwerkelijk kosten maakt.
Daarover dient in het algemeen een operationele en financiële verantwoording te worden afgelegd en
moet een eventueel overschot of tekort worden verrekend. Bijzondere en overige bijdragen waarop in

Jaarverantwoording

Pagina 90 van 157

enig jaar geen kosten zijn gerealiseerd, blijven beschikbaar voor het volgende jaar en worden onder de
kortlopende schulden op de balans opgenomen.
Aan de hand van de bestedingen in het lopende boekjaar, die verband houden met deze bijdragen,
verantwoordt de politie deze bijdragen in de exploitatie. In voorkomende gevallen worden materiële
vaste activa gefinancierd met bijzondere bijdragen. Deze bijdragen worden verantwoord onder de
kortlopende en langlopende schulden, afhankelijk van de resterende looptijd van de activa. De afloop
van de schulden is gelijk aan de afschrijvingen van de desbetreffende activa.
De politie kan subsidies (overige bijdragen) aanvragen voor bepaalde kosten of projecten. Wanneer de
activiteit of het project is afgerond, wordt een operationele en financiële verantwoording afgelegd aan
de subsidieverstrekker. Gezien de duur van subsidietrajecten en de onzekerheid over de uiteindelijk te
ontvangen subsidie, worden deze subsidiebaten pas in de exploitatie verantwoord als de beschikking
is ontvangen. Ook worden deze baten niet in de begroting van enig jaar opgenomen. Ontvangen
voorschotten worden op de balans opgenomen en vallen vrij als baat als de beschikking is ontvangen.
Exploitatiekosten
De kosten worden toegerekend aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben.
Periodiek betaalbare beloningen
Lonen, salarissen en sociale lasten worden op grond van de arbeidsvoorwaarden verwerkt in de
exploitatierekening voor zover ze verschuldigd zijn aan werknemers, respectievelijk de
belastingautoriteit. Als de reeds betaalde bedragen de verschuldigde beloningen overtreffen en er
sprake zal zijn van terugbetaling door het personeel of van verrekening met toekomstige betalingen,
wordt het meerdere opgenomen als een overlopend actief.
Pensioenen
Als uitgangspunt geldt dat de in de verslagperiode te verwerken pensioenlast gelijkstaat aan de over
die periode aan het pensioenfonds verschuldigde premies. Indien de verschuldigde premies op
balansdatum nog niet zijn voldaan, wordt een verplichting opgenomen. De hiervoor in aanmerking
komende werknemers hebben op de pensioengerechtigde leeftijd recht op een pensioen dat is
gebaseerd op het gemiddeld verdiende loon, berekend over de jaren dat de werknemer pensioen
opbouwde bij de politie. De werknemers kunnen ervoor kiezen om het pensioen in te laten gaan vanaf
zestig jaar en tot uiterlijk vijf jaar na het bereiken van de AOW-leeftijd. De verplichtingen die
voortvloeien uit deze rechten van het personeel zijn ondergebracht bij het Algemeen Burgerlijk
Pensioenfonds (ABP). Het ABP hanteert het middelloonstelsel. De premie voor het ouderdoms- en
nabestaandenpensioen bedroeg in 2022 25,9 procent van het brutoloon exclusief sociale lasten
(2021: 25,9 procent). Zowel in 2022 als in 2021 betaalde de werkgever 70 procent van de
verschuldigde premie en de werknemer 30procent. De politie heeft geen additionele verplichtingen
anders dan de reguliere verschuldigde premies.
De pensioenrechten worden jaarlijks geïndexeerd, indien en voor zover de dekkingsgraad van het
pensioenfonds (het vermogen van het pensioenfonds gedeeld door zijn financiële verplichtingen) dit
toelaat. De pensioenen zijn per 1 juli 2022 met 2,39 procent geïndexeerd. Over 2022 is een
gemiddelde dekkingsgraad behaald van 118,6 procent. De dekkingsgraad van 31 december 2022 is
110,9 procent.
Naast deze reguliere verplichting van de verschuldigde pensioenpremies voor actieve medewerkers
bestaan er een aantal bijzondere regelingen voor medewerkers.

Jaarverantwoording

Pagina 91 van 157

Voorziening Regeling Vervroegde Uittreding (RVU)
Het pensioenakkoord van juni 2019 biedt sectoren onder meer de mogelijkheid om aan specifieke
groepen werknemers tijdelijk meer handelingsperspectief te bieden om vervroegd uit te treden.
Werkgevers hebben de mogelijkheid om in de periode 2021-2025 uittredingsregelingen af te spreken
die werknemers de mogelijkheid bieden om maximaal drie jaar voor hun AOW-leeftijd te stoppen met
werken. De voorziening zal doorlopen tot en met uiterlijk 31 december 2027, zijnde het moment
waarop de laatste uitkeringen in het kader van deze regeling zullen hebben plaatsgevonden. De
mogelijkheid die het pensioenakkoord biedt voor een tijdelijke regeling voor vervroegde uittreding
wordt gezien als aanvulling op het beleid voor veilig en gezond werken en duurzame inzetbaarheid bij
de politie. Op 17 april 2020 zijn de afspraken inzake vervroegde uittreding (RVU) definitief geworden
in het Arbeidsvoorwaardenakkoord 2018-2020. De regeling bestaat uit twee elementen, die hieronder
nader zijn toegelicht.
Regeling vervroegde uittreding RVU
De tijdelijke regeling voor vervroegde uittreding is opengesteld voor medewerkers die voldoen aan de
volgende voorwaarden:
• De medewerker is per 1 januari 2021 in vaste dienst bij de politie.
• De medewerker is op dat moment ten minste 65 jaar of bereikt deze leeftijd in de periode van
2021 tot en met 2025.
• De medewerker heeft de AOW-leeftijd nog niet bereikt.
• De medewerker heeft bij ontslag ten minste 35 politiedienstjaren.
• Van deze 35 politiedienstjaren kwalificeren ten minste 25 dienstjaren als zogenaamde zware
jaren.
Bij gebruik van de regeling geldt een minimale duur van 1 maand. Ook zijn enkele uitsluitende
voorwaarden van toepassing.
Een medewerker kan ervoor kiezen om eerder dan bij het bereiken van de leeftijd van 65 jaar te stoppen
met werken. Dit kan tot maximaal drie jaar voor het bereiken van de AOW-leeftijd. Op ingangsdatum
van de RVU gaat een medewerker uit dienst bij de politie. Vervolgens verricht de politie de uitvoering
van de betalingen.
Per balansdatum is een voorziening opgenomen voor medewerkers die:
• reeds hebben geopteerd voor gebruikmaking van de regeling;
• onder de bestaande regeling kunnen opteren voor vervroegde uittreding, maar die dat nog niet
hebben gedaan;
• nog niet kunnen opteren, maar dat tijdens de looptijd van de bestaande regeling in de toekomst
kunnen doen.
De voornaamste componenten in bepaling van de voorziening zijn:
• het verwachte aantal deelnemers dat op balansdatum aan de van toepassing zijnde criteria
voldoet of in de toekomst kan voldoen;
• de geschatte kans dat uiteindelijk van de RVU-regeling gebruikt zal worden gemaakt;
• de hoogte van de wettelijke uitkeringen, prijspeil 1 januari 2023. Er wordt geen toekomstige
indexatie toegepast, gezien deze niet bekend en niet betrouwbaar te schatten is;
• de sterfteprognose, gebaseerd op prognosetabel AG (Actuarieel Genootschap) 2022;
• de startdatum en duur RVU, gebaseerd op 2 jaar voorafgaand aan AOW-datum tenzij reeds
eerder is overeengekomen.

Jaarverantwoording

Pagina 92 van 157

RVU blijfbonus
Alle medewerkers, ook de niet-RVU-gerechtigden, die in de rechtsperiode van de tijdelijke Regeling
voor vervroegde uittreding bij de politie 65 jaar zijn of worden ontvangen als zij doorwerken tot de voor
hen geldende AOW-leeftijd bij het bereiken van deze leeftijd een gratificatie. Het betreft een eenmalige
gratificatie. De regeling is ingegaan per 31 december 2020. Een nadere omschrijving van de
verwerkingswijze in de jaarrekening is opgenomen in paragraaf 6.6.8 en in de “niet in de balans
opgenomen voorzieningen” paragraaf 6.6.12.
Inkoop Max
Inkoop Max betreft een regeling waarbij een bepaalde groep medewerkers recht heeft op een verhoging
van het ouderdomspensioen. Deze verhoging vindt plaats door het inkopen van aanspraken van het
ouderdomspensioen door de politie bij het ABP. Pas na inkoop van aanspraken op ouderdomspensioen
vormt de inkoopwaarde een onderdeel van de reguliere ABP-verplichtingen. Voor de regeling Inkoop
Max is afgesproken dat de rechthebbende medewerkers vanaf 60 jaar tot en met 70 jaar met pensioen
kunnen gaan. Op basis van in het verleden ontstane aanspraken hebben medewerkers recht op deze
aflopende regeling.
Door het aflopen van de regeling in 2022 hebben de laatste onttrekkingen uit de Inkoop Maxvoorziening in 2022 plaatsgevonden. Het eindsaldo van de voorziening per 31 december 2022 is nihil.
FLO-regeling
Voor een aantal vliegers bij de Afdeling Luchtvaart van de Landelijke Eenheid geldt een bijzondere
ontslagvoorziening. Deze vliegers komen in aanmerking voor een uitkering die geregeld is in de regeling
Functioneel Leeftijdsontslag (FLO). Deze regeling garandeert vliegers vanaf 55-jarige leeftijd een
uitkering van tien jaar. De hoogte van de uitkering is gedurende de eerste vijf jaar 80 procent van de
berekeningsgrondslag (salaris) en vervolgens 70 procent van de berekeningsgrondslag. In de
berekening van de verplichting per medewerker wordt geen rekening gehouden met voortijdige
uitstroom of overlijden van de medewerker. Om aanspraak te kunnen maken op deze regeling moeten
vliegers voldoen aan de volgende cumulatieve voorwaarden:
• de vlieger had op 31 december 2006 de functie van vlieger bij de Landelijke Eenheid;
• de vlieger heeft vanaf 1 januari 2007 de functie van vlieger bij de Landelijke Eenheid;
• de vlieger vervulde voorafgaand aan zijn ontslag tenminste tien jaar onafgebroken de functie
van vlieger bij de Landelijke Eenheid;
• de vlieger was deelnemer aan de Aanvullende Flexibele Uittredingsregeling Politie (AFUP).
Bij de berekening van de verplichting wordt rekening gehouden met salarisverhogingen en
pensioenwijzigingen die zijn opgenomen in het arbeidsvoorwaardenakkoord. De berekening van de
verplichting houdt geen rekening met toekomstige salarisverhogingen door groei in de schaal.
Afschrijvingen op materiële vaste activa
Afschrijvingen vormen geen aparte regel in de exploitatierekening. Deze lasten zijn opgenomen in de
verschillende categorieën van de exploitatierekening. Voor een nadere specificatie wordt verwezen
naar de betreffende toelichting. De afschrijvingen worden berekend als een percentage over de
aanschafprijs volgens de lineaire methode op basis van de economische levensduur, rekening houdend
met de eventuele restwaarde van de individuele activa. Op grond, terreinen en materiële vaste activa in
uitvoering wordt niet afgeschreven. Afschrijving start op het moment dat een actief beschikbaar is voor
het beoogde gebruik en wordt beëindigd bij buitengebruikstelling of bij afstoting. De politie past de
componentenbenadering toe voor materiële vaste activa indien belangrijke afzonderlijke bestanddelen
van een materieel vast actief van elkaar te onderscheiden zijn. Rekening houdend met verschillen in
gebruiksduur of verwacht gebruikspatroon, worden de verschillende bestanddelen afzonderlijk

Jaarverantwoording

Pagina 93 van 157

afgeschreven.

De volgende afschrijvingstermijnen worden hierbij gehanteerd:
Materieel vast actief

Termijn

Grond en terreinen

-

Gebouwen en inrichting

2-60 jaar

Vervoer

3-20 jaar

ICT

2-10 jaar

Overige materiële vaste activa

5-10 jaar

Leasing
Een leaseovereenkomst waarbij de voor- en nadelen verbonden aan het eigendom van het leaseobject
niet geheel of nagenoeg geheel door de lessee worden gedragen, wordt aangemerkt als een
operationele lease. De politie treedt op als lessee in operationele leaseovereenkomsten. De politie
activeert het leaseobject bij operationele lease niet. Leasebetalingen worden, rekening houdend met
ontvangen vergoedingen van de lessor, op lineaire basis verwerkt in de exploitatierekening over de
looptijd van het contract. Een leaseovereenkomst waarbij de voor- en nadelen verbonden aan het
eigendom van het leaseobject geheel of nagenoeg geheel door de lessee worden gedragen, wordt
aangemerkt als een financiële lease. Bij de leaseclassificatie is de economische realiteit van de
transactie bepalend en niet zozeer de juridische vorm. Classificatie van de lease vindt plaats op het
tijdstip van het aangaan van de betreffende leaseovereenkomst. De politie hanteert geen financiële
leaseovereenkomsten.
Financiële baten en lasten
Rentebaten en rentelasten worden tijdsevenredig verwerkt, rekening houdend met de effectieve
rentevoet van de desbetreffende activa en passiva. Bij de verwerking van de rentelasten wordt rekening
gehouden met de verantwoorde transactiekosten op de ontvangen leningen.
Belastingen
Publiekrechtelijke rechtspersonen zijn belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting voor zover zij
een onderneming drijven. De politie is gelet op haar activiteiten vrijgesteld van de
vennootschapsbelasting volgens de Wet op de vennootschapsbelasting artikel 2 lid 1e.

6.4.4Grondslagen voor waardering van activa en passiva
Algemene grondslagen voor activa en passiva
Activa en passiva worden tegen historische kostprijs opgenomen, tenzij anders vermeld in de verdere
grondslagen.
Een actief wordt in de balans verwerkt wanneer het waarschijnlijk is dat de toekomstige voordelen naar
de politie zullen toevloeien en het actief een kostprijs of een waarde heeft waarvan de omvang
betrouwbaar kan worden vastgesteld. Activa die hier niet aan voldoen, worden niet in de balans
verwerkt, maar worden aangemerkt als niet in de balans opgenomen activa.
Een verplichting wordt in de balans verwerkt wanneer het waarschijnlijk is dat de afwikkeling daarvan
gepaard zal gaan met een uitstroom van middelen en de omvang van het bedrag waartegen de
afwikkeling zal plaatsvinden op betrouwbare wijze kan worden vastgesteld. Onder verplichtingen

Jaarverantwoording

Pagina 94 van 157

worden mede voorzieningen begrepen. Verplichtingen die hier niet aan voldoen, worden niet in de
balans opgenomen, maar worden verantwoord als niet in de balans opgenomen verplichtingen.
Een actief of verplichting wordt niet langer in de balans opgenomen indien een transactie ertoe leidt dat
alle of nagenoeg alle rechten op voordelen en alle of nagenoeg alle risico's met betrekking tot het actief
of de verplichting aan een derde zijn overgedragen. De resultaten van de transactie worden in dat geval
direct in de exploitatierekening opgenomen, rekening houdend met eventuele voorzieningen die dienen
te worden getroffen in samenhang met de transactie.
Een in de balans opgenomen actief of verplichting blijft op de balans opgenomen als een transactie niet
leidt tot een belangrijke verandering in de economische realiteit met betrekking tot het actief of de
verplichting. Dergelijke transacties geven evenmin aanleiding tot het verantwoorden van resultaten. Bij
de beoordeling of er sprake is van een belangrijke verandering in de economische realiteit wordt
uitgegaan van de voordelen en risico’s die zich naar alle waarschijnlijkheid in de praktijk zullen
voordoen en niet op basis van voordelen en risico’s waarvan redelijkerwijze niet te verwachten is dat zij
zich zullen voordoen.
Financiële instrumenten
In de jaarrekening zijn de volgende categorieën financiële instrumenten opgenomen: verstrekte
leningen en overige vorderingen en overige financiële verplichtingen. Financiële activa en financiële
verplichtingen worden in de balans opgenomen op het moment dat contractuele rechten of
verplichtingen ten aanzien van dat instrument ontstaan. Een financieel instrument wordt niet langer in
de balans opgenomen indien een transactie ertoe leidt dat alle of nagenoeg alle rechten op
economische voordelen en alle of nagenoeg alle risico’s met betrekking tot de positie aan een derde
zijn overgedragen. Financiële instrumenten worden in de jaarrekening gepresenteerd in
overeenstemming met de juridische realiteit van de contractuele bepalingen. Presentatie vindt plaats
op basis van afzonderlijke componenten van financiële instrumenten als financieel actief, financiële
verplichting of als eigen vermogen. De politie maakt geen gebruik van afgeleide financiële
instrumenten.
Transacties in vreemde valuta
Transacties in vreemde valuta’s worden bij de eerste verwerking gewaardeerd in de functionele valuta
door omrekening tegen de contante wisselkoers die geldt op de datum van de transactie tussen de
functionele valuta en de vreemde valuta’s. Valutakoersverschillen die voortkomen uit de afwikkeling
van monetaire posten, dan wel voortkomen uit de omrekening van monetaire posten in vreemde valuta,
worden verwerkt in de exploitatierekening in de periode dat zij zich voordoen.
Toelichtingen
In de balans zijn tekstuele toelichtingen opgenomen voor onderwerpen als materiële vaste activa en
voorzieningen. Toelichtingen op mutaties ten opzichte van het voorgaande jaar zijn niet opgenomen
tenzij die noodzakelijk worden geacht.
Materiële vaste activa
Materiële vaste activa worden in de balans verwerkt indien het waarschijnlijk is dat de toekomstige
prestatie-eenheden met betrekking tot dat actief zullen toekomen aan de politie en de kosten van het
actief betrouwbaar kunnen worden vastgesteld. De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen
kostprijs, verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen. De
kostprijs van de genoemde activa bestaat uit de verkrijgingsprijs en overige kosten om de activa op hun
plaats en in de staat te krijgen noodzakelijk voor het beoogde gebruik. Activa waarvoor een verplichting
is aangegaan en gedeeltelijke levering heeft plaatsgevonden worden opgenomen onder de materiële

Jaarverantwoording

Pagina 95 van 157

vaste activa in uitvoering. Op het moment dat het actief volledig is geleverd, worden de uitgaven
opgenomen in de desbetreffende activacategorie.
Buiten gebruik gestelde materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen de boekwaarde dan wel
tegen de lagere opbrengstwaarde. Voor verkoop beschikbare materiële vaste activa worden
gewaardeerd tegen boekwaarde of lagere opbrengstwaarde. De opbrengstwaarde is het bedrag
waartegen een actief maximaal kan worden verkocht, onder aftrek van de nog te maken kosten.
Componentenbenadering
Onderhoudsuitgaven en na-investeringen worden slechts geactiveerd als zij de gebruiksduur van het
object verlengen en/of leiden tot toekomstige prestatie-eenheden met betrekking tot het object. De
kosten worden als onderdeel van de boekwaarde verwerkt en aangemerkt als een belangrijk
bestanddeel (component) van een materieel vast actief. Indien deze componenten van elkaar te
onderscheiden zijn en verschillen in gebruiksduur of verwacht gebruikspatroon, worden deze
componenten afzonderlijk afgeschreven.
Grondslagen activering
Bij de activering van materiële vaste activa worden op dit ogenblik verschillende uitgangspunten
(orderwaarde/stuksprijs) gehanteerd. In 2021 is gestart met de uniformering van de uitgangspunten
en de verwerking daarvan in de administratie. Gezien de complexiteit hiervan en het belang van een
zorgvuldig invoeringstraject is gekozen voor een gefaseerde invoering die loopt over de boekjaren
2021 t/m 2023. De nog in te voeren categorieën in 2023 betreffen huisvesting-meubilair en
operationele middelen.
Financiële vaste activa
De onder financiële vaste activa opgenomen vorderingen worden initieel gewaardeerd tegen de reële
waarde waarbij (dis)agio en de direct toerekenbare transactiekosten in de eerste opname worden
meegenomen. Vervolgens waardeert de politie deze vorderingen tegen geamortiseerde kostprijs op
basis van de effectieve-rentemethode. De vorderingen onder de financiële vaste activa worden
verantwoord op de transactiedatum.
Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa
Bijzondere waardeverminderingen materiële vaste activa
Op elke balansdatum beoordeelt de politie of er aanwijzingen bestaan dat een vast actief onderhevig
kan zijn aan een bijzondere waardevermindering. Als dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt de
realiseerbare waarde van het actief geschat. De realiseerbare waarde is de hoogste van de
bedrijfswaarde en de opbrengstwaarde. Van een bijzondere waardevermindering is sprake als de
boekwaarde van het actief hoger is dan de realiseerbare waarde. Bijzondere waardeverminderingen
worden ten laste van de exploitatierekening gebracht.
Verder wordt op elke balansdatum beoordeeld of er enige indicatie is dat een in eerdere jaren
verantwoord bijzonder waardeverminderingsverlies is verminderd. Als een dergelijke indicatie
aanwezig is, wordt de realiseerbare waarde van het betreffende actief geschat.
Terugneming van een eerder verantwoord bijzonder waardeverminderingsverlies vindt alleen plaats als
sprake is van een wijziging van de gehanteerde schattingen bij het bepalen van de realiseerbare waarde
sinds de verantwoording van het laatste bijzonder waardeverminderingsverlies. In dat geval wordt de
boekwaarde van het actief opgehoogd tot de geschatte realiseerbare waarde, maar niet hoger dan de
boekwaarde die bepaald zou zijn (na afschrijvingen) als in voorgaande jaren geen bijzonder
waardeverminderingsverlies voor het actief zou zijn verantwoord.

Jaarverantwoording

Pagina 96 van 157

Bijzondere waardeverminderingen financiële vaste activa
Een financieel vast actief dat niet wordt gewaardeerd tegen (1) reële waarde met waarde wijzigingen in
de exploitatierekening of (2) geamortiseerde kostprijs of lagere marktwaarde, wordt op elke
verslagdatum door de politie beoordeeld om te bepalen of er objectieve aanwijzingen bestaan dat het
actief een bijzondere waardevermindering heeft ondergaan. Een financieel vast actief wordt geacht
onderhevig te zijn aan een bijzondere waardevermindering indien er objectieve aanwijzingen zijn dat na
de eerste opname van het actief zich een gebeurtenis heeft voorgedaan die een negatief effect heeft op
de verwachte toekomstige kasstromen van dat actief en waarvan een betrouwbare schatting kan
worden gemaakt. De hoogte van een eventueel bijzonder waardeverminderingsverlies van een tegen
geamortiseerde kostprijs gewaardeerd financieel vast actief wordt bepaald als het verschil tussen de
boekwaarde en de contante waarde van de verwachte toekomstige kasstromen verschilt. Dit verschil
wordt verdisconteerd tegen de oorspronkelijke effectieve rente van het actief. Bijzondere
waardeverminderingsverliezen worden opgenomen in de exploitatierekening.
Voorraden
De politie verantwoordt kleding, dienstwapens, munitie en onderdelen voor het onderhoud van de in
eigen beheer zijnde voertuigen en de luchtvloot initieel onder de voorraden. Bij uitgifte van deze
voorraden worden de lasten in de exploitatiekosten verantwoord. De waardering van de voorraden
geschiedt op basis van de verkrijgingsprijs, zijnde inkoopprijs plus de bijkomende kosten om de
voorraden op hun huidige plaats en in hun huidige staat te brengen of lagere opbrengstwaarde. De
opbrengstwaarde betreft de meest betrouwbare schatting van de verkoopprijs onder aftrek van direct
toerekenbare verkoopkosten. De waardebepaling houdt rekening met de incourantheid van de
voorraden. Indien er sprake is van bijzondere financiering dan is deze al in mindering gebracht op de
aanschafwaarde.
Vorderingen en overlopende activa
Bij eerste verwerking waardeert de politie de vorderingen en overlopende activa tegen de reële waarde
van de tegenprestatie, waarbij (dis)agio en de direct toerekenbare transactiekosten in de eerste
opname worden meegenomen. Vervolgens worden de vorderingen gewaardeerd tegen de
geamortiseerde kostprijs op basis van de effectieve-rentemethode. Voorzieningen wegens
oninbaarheid worden in mindering gebracht op de boekwaarde van de vordering. De (effectieve) rente
en eventuele bijzondere waardeverminderingen worden direct in de exploitatierekening verwerkt.
Liquide middelen en rekening-courant ministerie van Financiën
Liquide middelen bestaan uit kas en banksaldi. Rekening-courantschulden bij banken zijn opgenomen
onder schulden aan kredietinstellingen (kortlopende schulden). Liquide middelen worden gewaardeerd
tegen nominale waarde. Indien liquide middelen niet ter vrije beschikking staan, wordt hiermee
rekening gehouden bij de waardering. Liquide middelen die naar verwachting langer dan twaalf
maanden niet ter beschikking staan van de organisatie, worden gerubriceerd als financiële vaste activa.
De liquide middelen worden conform Besluit financieel beheer politie en het Treasurystatuut politie
grotendeels aangehouden bij het Ministerie van Financiën.
Eigen vermogen
Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve. Toevoegingen en onttrekkingen vinden plaats
vanuit de resultaatbestemming.

Jaarverantwoording

Pagina 97 van 157

Voorzieningen
Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de
balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en
waarvan de omvang op betrouwbare wijze valt te schatten. De voorzieningen zijn contant gemaakt
waarbij het percentage van schatkistbankieren is gehanteerd. Om te komen tot een rekenrente voor de
contante waarde berekening is rekening gehouden met een correctie voor de opslag van inflatie.
Conform het besluit financieel beheer is een aantal voorzieningen niet in de balans opgenomen en zijn
in plaats daarvan als een niet in de balans opgenomen verplichting opgenomen, zoals beschreven in
6.4.2 Algemene grondslagen.
De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn
om de verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. Wanneer de verwachting is dat een derde de
verplichtingen vergoedt en wanneer het waarschijnlijk is dat deze vergoeding zal worden ontvangen bij
de afwikkeling van de verplichting, dan wordt deze vergoeding als een actief in de balans opgenomen.
De voorzieningen hebben over het algemeen een langlopend karakter. Pensioenvoorzieningen worden
gewaardeerd op basis van actuariële grondslagen (RVU en Inkoop Max).
Voorzieningen RVU, FLO en Inkoop MAX
Zie voor de grondslagen het onderdeel Pensioenen.
Voorziening wachtgeld/WW/WAO
Deze voorziening heeft betrekking op werknemers die door middel van een wachtgeldregeling c.q.
uitkeringsregeling de dienst hebben verlaten. De hoogte van de uitkeringen wordt op individuele basis
bepaald op basis van informatie die door verschillende uitkeringsinstanties wordt aangeleverd. De
voorziening Wachtgeld, WW en WAO bestaat uit de volgende componenten:
•
•
•

Eigenrisicodrager WW, dit betreft de reguliere wettelijke WW en de bovenwettelijke WWuitkeringen.
De reguliere WAO-regeling voor medewerkers die arbeidsongeschikt zijn geworden voor 1-12016.
Bovenwettelijke uitkeringen in het kader van aanvullende arbeidsongeschiktheidsuitkeringen.

Voorziening WIA
Deze voorziening heeft betrekking op (deels) arbeidsongeschikte medewerkers die in aanmerking
kunnen komen voor een uitkeringsregeling in het kader van de Wet werk en inkomen naar
arbeidsvermogen (WIA). De politie is met ingang van 1 januari 2018 eigenrisicodrager en heeft voor
de betreffende medewerkers in het kader van deze regeling een voorziening getroffen op basis van de
verwachte uitgaven, waarbij ook rekening wordt gehouden met de pensioenleeftijd.
Voorziening vangnetregelingen Veilig en Gezond Werken
Deze voorziening heeft betrekking op medewerkers die in aanmerking kunnen komen voor een uitkering
in het kader van vangnetregelingen Veilig en Gezond Werken (VGW). De hoogte van de uitkeringen
wordt op basis van individuele beoordelingen (duur en ernst) bepaald. In de voorziening is een
gemiddeld bedrag per medewerker opgenomen voor de verwachte uitgaven. Wanneer het gaat om
restschade, geldt dat dossiers enkel in de voorziening zijn opgenomen indien de politie hiervoor
aansprakelijk is gesteld.
Voorziening LFU
Een voorziening voor de Regeling Levensfase-uren (LFU) wordt opgenomen voor zover het deel van de
levensfase-uren naar verwachting uitbetaling aan de medewerker met zich meebrengt zoals het geval

Jaarverantwoording

Pagina 98 van 157

is bij overlijden, ontslag bij arbeidsongeschiktheid en tussentijds vertrek.
De voornaamste componenten in bepaling van de voorziening zijn:
• aantal openstaande levensfase uren per medewerker per 31 december;
• opname-patroon naar leeftijdscategorieën en OS/NOS;
• de geschatte uitstroomkansen en soorten uitstroom;
• uurloon schaal/trede rekening houdend met bekende cao stijgingen.
Langlopende en kortlopende schulden
Langlopende en kortlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële
waarde, waarbij (dis)agio en de direct toerekenbare transactiekosten in de eerste opname worden
meegenomen. Langlopende en kortlopende schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen
geamortiseerde kostprijs op basis van de effectieve rentemethode. De effectieve rente wordt direct in
de exploitatierekening verwerkt. De aflossingsverplichtingen voor het komend jaar van de langlopende
schulden worden opgenomen onder kortlopende schulden. Onder de kortlopende schulden wordt ook
het niet uitbetaalde deel van de eindejaarsuitkering 2022 opgenomen, zie ook hoofdstuk 6.4.3
Periodiek betaalbare beloningen.
Bepaling reële waarde
De reële waarde van een financieel instrument is het bedrag waarvoor een actief kan worden verhandeld
of een passief kan worden afgewikkeld tussen ter zake goed geïnformeerde partijen, die tot een
transactie bereid en van elkaar onafhankelijk zijn. De reële waarde van niet-beursgenoteerde financiële
instrumenten wordt bepaald door de verwachte kasstromen contant te maken tegen een
disconteringsvoet die gelijk is aan de geldende risicovrije marktrente voor de resterende looptijd
vermeerderd met krediet- en liquiditeitsopslagen.
Gebeurtenissen na balansdatum
Gebeurtenissen die nadere informatie geven over de feitelijke situatie per balansdatum en die blijken
tot aan de datum van het opmaken van de jaarrekening, worden verwerkt in de jaarrekening.
Gebeurtenissen die geen nadere informatie geven over de feitelijke situatie per balansdatum worden
niet in de jaarrekening verwerkt. Als dergelijke gebeurtenissen van belang zijn voor de oordeelsvorming
van de gebruikers van de jaarrekening, worden de aard en de geschatte financiële gevolgen ervan
toegelicht in de jaarrekening.
Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen
Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen worden onderscheiden naar:
• Voorwaardelijke rechten en verplichtingen zijn rechten en verplichtingen die niet worden
opgenomen in de balans, omdat het bestaan afhankelijk is van het zich in de toekomst al dan
niet voordoen van een of meer onzekere gebeurtenissen zonder dat de politie daarop
doorslaggevende invloed kan uitoefenen.
• Niet verwerkte rechten en verplichtingen worden niet opgenomen in de balans, omdat het
bedrag niet met voldoende betrouwbaarheid kan worden vastgesteld.
• Meerjarige financiële rechten en verplichtingen zijn bestaande rechten en verplichtingen
waartoe de politie voor een aantal toekomstige jaren is verbonden, waarvan de tegenprestaties
eveneens in de toekomstige jaren plaatsvinden.
• Op grond van artikel 11 lid 3 van het Besluit financieel beheer politie wordt in afwijking van
artikel 375 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in de balans geen verplichting opgenomen
voor het saldo op het jaareinde met betrekking tot nog niet opgenomen levensfase-uren. De
gespaarde levensfase-uren van medewerkers worden gepresenteerd als niet in de balans
opgenomen verplichting. Op het gespaarde deel wordt de voorziening voor het
uitbetalingsdeel, die in de balans is opgenomen, in mindering gebracht.

Jaarverantwoording

Pagina 99 van 157

Toelichting op de exploitatierekening
6.5.1 Bijdragen
Bijdragen
(Bedragen x € 1.000)

Jaarrekening 2022

Begroting 2022

Jaarrekening 2021

Algemene bijdrage JenV

6.277.391

5.871.752

5.925.576

Bijzondere bijdragen JenV

442.366

334.186

324.639

Overige bijdragen JenV

222.330

217.848

162.037

Totaal bijdragen JenV

6.942.087

6.423.786

6.412.253

9.437

7.443

11.820

6.951.524

6.431.229

6.424.073

Overige bijdragen
Totaal

De bijdragen bestaan uit algemene, bijzondere en overige bijdragen van JenV. Daarnaast ontvangt de
politie bijdragen van andere departementen, gemeenten en subsidieverstrekkers. In onderstaande
toelichting worden de posten genoemd die de grootste verschillen veroorzaken met de begroting en de
realisatie van 2022. De realisatie van de bijdragen viel per saldo € 520 miljoen hoger uit dan begroot.
In bijlage 1 van hoofdstuk 8 is de staat van overdrachten en bestedingen (rijks-)bijdragen opgenomen.
Algemene bijdrage JenV
De toekenning van de algemene bijdrage vanuit JenV was in 2022 per saldo € 406 miljoen hoger dan
begroot. Dit kwam grotendeels door de niet begrote loon- en prijsbijstelling (+ € 296 miljoen).
Daarnaast waren er niet begrote bijdragen voor onder andere de taakontwikkeling NOS (+ € 27
miljoen), PTSS en bijzondere zorg (+ € 24 miljoen), Brachium (+ € 14 miljoen), herbestemming van
niet bestede bijzondere bijdragen (+ € 9 miljoen), tolkenadministratie (+ € 9 miljoen), personele
voorzieningen (+ € 8 miljoen) en het opruimen van drugs- en XTC afvalkosten (+ € 5 miljoen).
Bijzondere bijdragen JenV
De bestedingen ten laste van de bijzondere bijdragen vanuit JenV waren per saldo € 108 miljoen hoger
dan begroot. Dit werd grotendeels veroorzaakt door nieuw toegekende middelen, die niet waren
begroot, voor onder andere Basisvoorziening IV (+ € 64 miljoen), politieonderwijs (+ € 19 miljoen),
BUMA (+ € 10 miljoen), digitalisering strafrechtketen (+ € 7 miljoen). Daarnaast waren er hogere
bestedingen dan begroot voor onder andere cameratoezicht Bewaken en Beveiligen (+ € 6 miljoen),
Financial Intelligence Unit (FIU) (+ € 5 miljoen) en lagere bestedingen voor BOTOC NSOC (-/- € 6
miljoen). Verder waren er voor RST lagere bestedingen (-/- € 12 miljoen) dan begroot. Doordat
gedurende het jaar de bijdragen voor RST door JenV zijn overgeheveld naar de categorie Overige
bijdragen JenV waren daar hogere bestedingen gerealiseerd. Zie de toelichting bij Overige bijdragen
JenV. Anderzijds waren niet alle begrote bijzondere bijdragen (volledig) benut.
Voor een nadere toelichting zie bijlage 8.1 Staat van overdrachten en bestedingen (rijks)bijdragen.
Toegekende bijzondere bijdragen die in enig jaar niet (volledig) zijn benut, blijven beschikbaar voor het
volgende jaar en worden onder de kortlopende schulden op de balans opgenomen (zie hoofdstuk
6.6.10) of worden teruggevorderd door JenV.
Aangezien dit bijzondere bijdragen betreft, heeft dit geen effect op het exploitatieresultaat.
Overige bijdragen JenV
De bestedingen ten laste van de overige bijdragen vanuit het ministerie van JenV waren € 4 miljoen
hoger dan begroot. Dit was het gevolg van bestedingen onder deze categorie als gevolg van de

Jaarverantwoording

Pagina 100 van 157

overheveling van de bijdrage RST (+ € 14 miljoen), die niet onder de overige bijdragen JenV was
begroot, zoals hierboven vermeld, en het niet begrote TBO-deel (+ € 11 miljoen), met daartegenover
vooral de lagere bestedingen binnen het meldkamerdomein (-/- € 23 miljoen). Voor een nadere
toelichting op de lagere bestedingen, zie onder andere de toelichting bij verbindingen en
automatisering. Aangezien dit bijzondere bijdragen betreft, heeft dit geen effect op het
exploitatieresultaat.
Overige bijdragen
De bestedingen ten laste van de overige bijdragen en subsidies waren per saldo € 2 miljoen hoger dan
begroot. Dit betrof voornamelijk niet begrote baten uit subsidietrajecten (zie voor details de staat in
bijlage 8.1).

6.5.2Personeel
Personeel
(Bedragen x € 1.000)

Jaarrekening 2022

Begroting 2022

Jaarrekening 2021

Salarissen huidig personeel

3.386.447

3.243.262

3.264.632

Toelagen huidig personeel

311.265

227.643

237.161

Sociale lasten huidig personeel

483.621

468.334

466.973

Pensioenpremies huidig personeel

602.997

578.491

578.529

4.784.331

4.517.730

4.547.295

154.089

178.874

139.051

3.602

6.500

3.388

162.880

118.050

160.717

Bijkomende personeelslasten huidig personeel
Politievrijwilligers
Personeel van derden
Dotatie / vrijval voorzieningen

Totaal

175.360

21.040

98.204

495.932

324.464

401.359

5.280.262

4.842.194

4.948.654

De totale personeelskosten waren € 438 miljoen hoger dan begroot. Ter dekking van een deel van deze
overschrijding waren in 2022 hoger dan begrote bijdragen verkregen. Hieronder worden de
belangrijkste oorzaken van de overschrijding per onderdeel toegelicht.
Salarissen, toelagen, pensioenpremies en sociale lasten
De lasten van salarissen, toelagen, pensioenpremies en sociale lasten waren in totaal € 267 miljoen
hoger dan begroot, voornamelijk als gevolg van het afgesloten arbeidsvoorwaardenakkoord 2022 2024 (+ € 264 miljoen). Dit betrof een nominale verhoging van de schaalbedragen met € 100 vanaf 1
januari 2022, een 2 procent loonsverhoging per 1 juli 2022, een tijdelijke tegemoetkoming vanwege
werkdruk voor de medewerkers in de uitvoering en een verhoging van de tegemoetkoming in het 1e jaar
van de aspiranten. Vanuit de loonbijstelling via de algemene rijksbijdrage werden deze extra lasten
gedekt.
Verder zorgden hogere gemiddelde salarissen (+ € 15 miljoen) voor hogere lasten evenals de overige
salarissen en toelagen (+ € 1 miljoen), als gevolg van hogere piketvergoedingen, hogere uitbetaling
verlof- en levensfase-uren, betaling van de doorwerkbonus en minder inkoop van uren door personeel.
Een groot deel van deze hogere lasten werden gecompenseerd door de daling van het aantal
openstaande verlofuren. De waardering van de bovenwettelijke verlofuren tegen het integrale uurtarief
veroorzaakte een extra last (+ € 17 miljoen, excl. cao-effect).
De autonome ontwikkeling van de pensioen- en sociale verzekeringspremies in combinatie met de
lagere grondslagen dan voorzien, zorgde voor lagere lasten (-/- € 19 miljoen) dan begroot.

Jaarverantwoording

Pagina 101 van 157

De baten vanuit het UWV waren hoger dan begroot (-/- € 11 miljoen), vooral door de aanvullende
uitkering geboorteverlof.
De gemiddelde totale operationele sterkte (OS) was lager dan begroot en de niet-operationele sterkte
(NOS) juist hoger. Per saldo was het financiële effect van deze verschillen neutraal.
Zie voor een nadere toelichting op de sterkte ontwikkeling hoofdstuk 3.2.1 Strategisch
personeelsbeleid in het jaarverslag.
In de tabel hieronder wordt een overzicht van de personele bezetting weergegeven.
Personele bezetting
(Aantallen in fte)

Bezetting
31 december 2022

Gewogen
gerealiseerde
gemiddelde
bezetting

46.257

46.148

Operationeel (exclusief
aspiranten)
Aspiranten

Begrote
Bezetting
gemiddelde 31 december 2021
bezetting

46.255

Verschil
gemiddelde
bezetting
realisatie t.o.v.
begroting

46.189

-107

4.965

4.930

5.137

4.781

-207

Totaal operationeel politie

51.222

51.078

51.392

50.970

-314

Niet-operationeel

11.939

11.972

11.485

12.141

487

Totaal

63.161

63.050

62.877

63.111

173

De totale sterkte van de politie nam gedurende 2022 met 50 fte's toe. De OS nam met 252 fte’s toe.
Dit was toe te schrijven aan de toename van het aantal aspiranten met 184 fte’s. De reguliere OS nam
toe met 68 fte’s. De NOS liet een daling zien van 202 fte’s.
De gewogen gemiddelde bezetting was in 2022 hoger dan begroot (+ 173 fte’s). De gemiddelde OSsterkte was lager dan voorzien (-/- 314 fte’s), terwijl de NOS juist hoger was (+ 487 fte’s). Bij de NOS
was de hogere beginsterkte 2022 (579 fte’s) de voornaamste oorzaak van het verschil. Voor een
nadere toelichting van de bezettingscijfers zie hoofdstuk 3.2.1 Strategisch personeelsbeleid in het
jaarverslag.
Bijkomende personeelslasten
De bijkomende personeelslasten waren € 25 miljoen lager dan de begroting. Dit effect werd
voornamelijk veroorzaakt doordat in de begroting lasten waren opgenomen, die na interne budgettaire
toekenning grotendeels werden gerealiseerd bij andere kostencategorieën (voor een deel bij personeel
van derden). Hierdoor was er bij de bijkomende personeelslasten een lagere realisatie dan begroot (-/€ 22 miljoen).
Deze lagere lasten waren inclusief hogere lasten als gevolg van de overschrijding van de
werkkostenregeling voor een bedrag van circa € 10 miljoen.
Als gevolg van het Anders Werken, waardoor vaker thuis werd gewerkt dan waarmee in de begroting
rekening was gehouden, waren de reiskosten woon-/werkverkeer lager (-/- € 8 miljoen).
De bedrijfsgeneeskundige kosten vielen € 5 miljoen hoger uit, vanwege de inzet van externe expertise,
reguliere prijsstijgingen en hogere kosten van Fysio- en Psychopol.
Politievrijwilligers
De vergoedingen voor de inzet van de politievrijwilligers waren lager dan begroot (-/- € 3 miljoen). De
instroom van politievrijwilligers bleef achter bij de planning. De inzet was mede daardoor ook lager dan
gepland. Zie voor een verdere toelichting hoofdstuk 3.2.3 Vrijwilligers.

Jaarverantwoording

Pagina 102 van 157

Personeel van derden
De lasten voor personeel van derden waren € 45 miljoen hoger dan begroot. Een deel van deze
overschrijding werd veroorzaakt doordat na interne budgettaire toekenning de bij de bijkomende
personeelslasten begrote lasten (zie hierboven) hier werden gerealiseerd. Het grootste deel van de
hogere lasten dan begroot kwam voort uit de inhuur van ICT-personeel, voornamelijk om de
dienstverlening op peil te houden (+ € 12 miljoen). Deze overschrijding dient ook in samenhang te
worden gezien met de inhuur onder de categorie verbinding en automatisering. Vooral voor de operatie
en het beheer van de meldkamers werd bij de bijzonder gefinancierde Landelijke Meldkamer
Samenwerking meer personeel ingehuurd (+ € 10 miljoen).
Met de inhuur van medewerkers vanuit de Wet sociale werkvoorziening (WSW’ers) is er extra
inspanning geleverd voor de banenafspraken vanuit de participatiewet en waren er hogere lasten (+ €
16 miljoen).
De baten voor uitbesteed personeel aan ketenpartners waren in de begroting onder personeel van
derden opgenomen. De vergoedingen voor de inzet van ICT-personeel werden echter gerealiseerd bij
de kostencategorie verbinding en automatisering. Hierdoor zijn de baten onder personeel van derden
lager dan begroot (+ € 7 miljoen).
Dotatie/vrijval personele voorzieningen
De dotaties aan de personele voorzieningen waren (inclusief vrijval) € 154 miljoen hoger dan begroot.
De in de begroting opgenomen dotaties bleken te laag mede op basis van de ontwikkelingen over de
afgelopen jaren. Een belangrijke oorzaak was dat de instroom bij de verschillende voorzieningen hoger
was dan was meegenomen in de begroting. Bij alle voorzieningen was de waardering conform de
contante waarde systematiek.
Voor de afzonderlijke voorzieningen waren dit onder andere de benodigde extra dotaties:
• WIA en ERD/WGA (+ € 16 miljoen)
In de voorzieningen WIA en ERD/WGA werd in de begroting maar beperkt rekening gehouden
met nieuwe instroom.
• Wachtgeld, WW en WAO (+ € 26 miljoen)
De bovenwettelijke AO en de reguliere WW zorgen voor een hogere noodzakelijke storting in
de voorziening dan begroot. De totale dotatie in 2022 was gebaseerd op € 23,9 miljoen voor
de bovenwettelijke AO en € 2,1 miljoen voor de reguliere WW.
• Regeling vervroegde uittreding (RVU) (+ € 12 miljoen)
Door de instroom van nieuwe, bij het opstellen van de begroting niet voorziene deelnemers aan
deze regeling en indexatie van de uitkering was een aanvullende dotatie nodig. Als gevolg van
de herziening van het deelnamepercentage is € 4 miljoen vrijgevallen.
• Vangnetregeling Veilig en Gezond Werken (+ € 59 miljoen)
Op basis van het actuele beeld van de uitkeringen PTSS was in 2022 een hogere dotatie
noodzakelijk dan het in de begroting opgenomen bedrag van € 3 miljoen. Deze extra dotatie
was opgebouwd uit een smartengelddeel (€ 32 miljoen) en een restschadedeel (€ 27 miljoen).
• Levensfase-uren (LFU) en FLO (Functioneel Leeftijdsontslag) (+ € 41 miljoen)
In 2022 is voor het eerst een voorziening gevormd voor toekomstige verplichtingen in het kader
van uit te betalen levensfase-uren (start regeling 1 juli 2019). De voorziening is vanaf 2019 in
één keer volgestort voor alle medewerkers tot aan pensioendatum wat heeft geleid tot een
(inhaal)dotatie van € 41 miljoen. Het arbeidsvoorwaardenakkoord 2022 – 2024 had tot gevolg
dat er een aanvullende dotatie in deze voorziening noodzakelijk was. Voor de voorziening FLO
was een aanvullende dotatie van circa € 1 miljoen noodzakelijk.

Jaarverantwoording

Pagina 103 van 157

Gegevens betreffende WNT
De Wet normering topinkomens (WNT) is sinds 2013 van kracht en heeft als doel om bovenmatige
beloningen en ontslagvergoedingen van topfunctionarissen in de publieke en semi-publieke sector
tegen te gaan. Daarom is in de wet een maximum opgenomen voor de bezoldiging en
ontslagvergoeding van topfunctionarissen en moeten instellingen daarover rapporteren in het
jaarverslag of de jaarrekening. Voor het jaar 2022 is de algemene maximum bezoldigingsnorm
vastgesteld op € 216.000 inclusief belaste kostenvergoedingen en pensioenbijdragen door de
werkgever.
In onderstaande tabel staan de gegevens WNT van 2022 inclusief de vergelijkende gegevens van
2021.
Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de
functievervulling
Gegevens 2022
Bedragen x € 1
Functiegegevens
Aanvang en einde functievervulling in 2022
Omvang dienstverband (deeltijdfactor in fte)
Dienstbetrekking?

Essen van HP
korpschef
1/1-31/12
1,0
ja

Kok LH
lid korpsleiding
1/1-31/12
1,0
ja

Huyzer EGM
lid korpsleiding
1/1-31/12
1,0
ja

Ekelmans JCJ
lid korpsleiding
1/1-31/12
1,0
ja

Geveke HG
lid korpsleiding
1/1-31/12
1,0
ja

Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
Beloningen betaalbaar op termijn
waarvan storting Inkoop Max
Subtotaal

191.797
56.398
32.195
248.195

199.248
24.350

191.600
24.400

180.162
24.014

185.503
24.182

223.598

216.000

204.176

209.685

Individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum

216.000

216.000

216.000

216.000

216.000

248.195

223.598

216.000

204.176

209.685

-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag
Bezoldiging
Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de
overschrijding al dan niet is toegestaan

Overschrijding
Overschrijding is
€ 32.195. Oorzaak € 7.598. Op basis
is Inkoop Max
van terugrekening
(opbouw voor 01-01- voorgaande jaren
2006).
2014-2021 geen
overschrijding in
2022)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling

Gegevens 2021
Bedragen x € 1
Functiegegevens

Aanvang en einde functievervulling in 2021
Omvang dienstverband (deeltijdfactor in fte)
Dienstbetrekking?

Essen van HP
lid korpsleiding /
korpschef (vanaf
1/5)
1/1-31/12
1,0
ja

Kok LH
lid korpsleiding

Huyzer EGM
lid korpsleiding

Ekelmans JCJ
lid korpsleiding

Geveke HG
lid korpsleiding

1/1-31/12
1,0
ja

1/1-31/12
1,0
ja

1/1-31/12
1,0
ja

1/1-31/12
1,0
ja

Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
Beloningen betaalbaar op termijn
waarvan storting Inkoop Max
Subtotaal

185.402
53.444
29.846
238.846

183.136
23.676

184.247
23.649

170.647
23.223

178.725
23.386

206.812

207.896

193.870

202.111

Individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum

209.000

209.000

209.000

209.000

209.000

Bezoldiging

238.846

206.812

207.896

193.870

202.111

*Indien bij de aangegeven bezoldiging rekening wordt gehouden met Inkoop Max vindt bij de niet topfunctionarissen een overschrijding van het drempelbedrag van in totaal € 208.601 plaats.

Jaarverantwoording

Pagina 104 van 157

6.5.3 Rente
Rente
(Bedragen x € 1.000)
Rente lening Ministerie van Financiën
Rente betaald aan derden

Jaarrekening 2022

Begroting 2022

Jaarrekening 2021

8.127

7.250

7.529

56

46

47

8.183

7.296

7.576

Af:
Ontvangen rente van Ministerie van Financiën
Ontvangen rente van derden

Totaal

-4.410

-

-

-165

-222

-198

-4.575

-222

-198

3.608

7.074

7.378

De hogere rentelasten (+ € 1 miljoen) waren het gevolg van de bij de begroting niet voorziene
rentestijging op de aangegane leningen.
Eveneens als gevolg van de rentestijging waren er hogere rentebaten (-/- € 4 miljoen) op de rekening
courant bij het ministerie van Financiën en op het in oktober uitgezette deposito.

6.5.4 Opleiding en vorming
Opleiding en vorming
(Bedragen x € 1.000)

Jaarrekening 2022

Begroting 2022

Jaarrekening 2021

Afschrijvingen

225

434

272

Huren en lease

647

1.295

825

Duurzame goederen

101

214

117

Cursussen en opleidingen

69.274

70.739

66.233

Munitie en pepperspray

7.808

8.196

6.969

504

119

210

78.559

80.997

74.626

Overige zaken en diensten
Totaal

De kosten voor opleiding en vorming waren ruim € 2 miljoen lager dan begroot.
Dit werd veroorzaakt doordat opleidingen ten behoeve van de operatie minder werden gevolgd, deels
als gevolg van capaciteitsdruk bij de eenheden. Ook benutten de Landelijke Meldkamer Samenwerking
(LMS) en andere organisatorische onderdelen niet het volledige aanbod.
Hiertegenover stonden hogere opleidingskosten voor het politieonderwijs met externe partijen. Er
waren vooral meer opleidingskosten om aan het instroomarrangement voor het Basis Politie Onderwijs
te voldoen, voor Politie Specifieke Inzet (PSI), buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) en de Eigen
Beheer Omgeving (EBO).

Jaarverantwoording

Pagina 105 van 157

6.5.5 Huisvesting
Huisvesting
(Bedragen x € 1.000)
Afschrijvingen

Jaarrekening 2022

Begroting 2022

Jaarrekening 2021

107.301

98.854

99.998

Boekwinst/verlies

1.982

10.221

20.530

Energie

43.544

39.238

39.629

Huren, pachten en lease

58.260

56.936

57.992

Duurzame goederen

5.391

5.571

5.730

Onderhoud

51.841

52.773

58.507

Schoonmaak

39.333

37.327

40.126

Beveiliging

32.935

27.744

32.109

Voorbereiding huisvestingsprogramma
Overige zaken en diensten*

23.208

15.898

22.163

15.654

3.030

17.572

379.449

347.592

394.356

Totaal

* In de begroting zijn onder de post Overige zaken en diensten (totaal € 3 miljoen) diverse kosten en baten
opgenomen als één bedrag. Het betreft de kosten voor belastingen en heffingen, verzekeringen, overige zaken en
diensten en baten huisvesting. De realisatie van de kosten voor belastingen en heffingen (€ 10 miljoen),
verzekeringen (€ 2 miljoen), overige zaken en diensten (€ 8 miljoen) en baten huisvesting (-/- € 4 miljoen) wordt
echter niet afzonderlijk weergegeven, maar als één totaalbedrag in de kolom Jaarrekening 2022.

De huisvestingslasten waren € 32 miljoen hoger dan begroot. Als gevolg van de herijking van de
activeringsuitgangspunten, waarmee ten tijde van het opstellen van de begroting nog geen rekening
was gehouden, waren de afschrijvingen hoger (+ € 4 miljoen). Ook de aankoop van het voorheen voor
een deel gehuurde pand aan de Ringwade in Nieuwegein en van de Rijksvastgoedbedrijf panden leidde
tot hogere afschrijvingen (+ € 4 miljoen).
Het boekverlies was lager dan begroot (-/- € 8 miljoen), voornamelijk doordat in de begroting met een
hoger percentage desinvesteren bij de vervanging van activa was gerekend.
Als gevolg van de ontwikkelingen op de energiemarkt waren de tarieven voor energie hoger dan begroot
(+ ruim € 4 miljoen). Door de verlenging van de beveiliging van panden in het kader van Bewaken &
Beveiligen waren de lasten hoger dan begroot (+ € 4 miljoen). Indexatie van beveiligingscontracten en
hogere tarieven voor schoonmaak zorgden eveneens voor hogere lasten (respectievelijk + € 1 miljoen
en + € 2 miljoen).
De voorbereidingskosten voor huisvestingsprojecten waren hoger dan begroot (+ € 7 miljoen). Onder
andere als gevolg van een groter volume projecten, de grootte van de projecten en hierdoor meer
benodigde inhuur. Verder waren er niet begrote frictiekosten voor de meldkamer Midden-Nederland (+
€ 2 miljoen) en hogere kosten als gevolg van modernisering van het basispolitieonderwijs PO21 (+ €
3 miljoen).
Onder de overige zaken en diensten was in de begroting onder andere een baat opgenomen voor het
(gunstige) effect op de exploitatie wanneer panden eerder dan aan het einde van het jaar werden
afgestoten. Deze baat werd echter niet gerealiseerd (+ € 10 miljoen).

Jaarverantwoording

Pagina 106 van 157

6.5.6 Vervoer
Vervoer
(Bedragen x € 1.000)

Jaarrekening 2022

Begroting 2022

Jaarrekening 2021

Afschrijvingen

84.800

90.525

77.168

Boekwinst/verlies

-9.453

-4.382

-5.075

Brandstof
Huren en lease

43.177

32.628

32.514

12.362

10.112

11.519

Duurzame goederen

3.256

4.374

4.054

Onderhoud

45.614

44.275

43.875

Schade

7.345

6.023

6.558

Verzekeringen
Overige zaken en diensten*

10.113

12.038

8.536

29.547

14.737

2.800

226.761

210.330

181.949

Totaal

* De post Overige zaken en diensten betreft voornamelijk de vervoerskosten van speciale onderdelen en heimelijke voertuigen.

De realisatie voor vervoer was € 16 miljoen hoger dan begroot.
De afschrijvingslasten waren lager dan begroot (-/- € 6 miljoen), door vertraging in de levering van
voertuigen, onder meer als gevolg van het wereldwijde tekort aan chips. De afloop van het oude
contract afstoot voertuigen en de gunstige situatie op de occasionmarkt zorgde verder voor hogere
opbrengsten en boekwinsten dan begroot (-/- € 5 miljoen). Door de ontwikkeling van de
brandstofprijzen waren de kosten voor brandstof hoger dan begroot (+ € 11 miljoen). De huurkosten
voor voertuigen in het kader van Bewaken & Beveiligen waren hoger dan begroot (+€ 4 miljoen) met
daartegenover lagere huurkosten voor overige voertuigen (-/- € 2 miljoen). De kosten voor schade
waren hoger dan begroot (+ € 1 miljoen), de kosten voor verzekeringen waren echter lager (-/- € 2
miljoen). Verder werden er hogere kosten gemaakt voor heimelijke voertuigen (+ € 3 miljoen) en werd
er minder bespaard op poolvoertuigen (+ € 4 miljoen), doordat de implementatie van de
ombuigingsmaatregelen meer tijd in beslag nam.

6.5.7 Verbindingen en automatisering
Verbindingen en automatisering
(Bedragen x € 1.000)
Afschrijvingen

Jaarrekening 2022

Begroting 2022

Jaarrekening 2021

121.909

115.054

107.136

Boekwinst/verlies

284

-

-2.515

Huren en lease

374

250

372

Duurzame goederen

18.856

15.718

13.386

Onderhoud verbindingen en automatisering

169.462

126.154

155.673

Data- en spraakverkeer

88.965

67.864

66.660

Capaciteit vernieuwing informatievoorziening

129.384

102.848

125.622

Overige zaken en diensten*

43.705

90.345

50.486

572.939

518.233

516.820

Totaal

* In de begroting zijn onder de post Overige zaken en diensten de lasten (+ € 114 miljoen) en baten (-/- € 24
miljoen) voor verbindingen en automatisering opgenomen als één bedrag.

De totale lasten en baten voor verbindingen en automatisering waren in 2022 per saldo € 55 miljoen

Jaarverantwoording

Pagina 107 van 157

hoger dan begroot. Hierin is begrepen de per saldo lagere lasten voor het meldkamerdomein (-/- € 21
miljoen), die voornamelijk verwerkt zijn onder de posten onderhoud verbindingen en overige zaken en
diensten. De lagere lasten worden veroorzaakt bijvoorbeeld doordat nog niet alle locaties zijn
aangesloten en doordat er vertraging is bij de bouw van nieuwe masten en bij de aanschaf van het
Nationaal Meldkamer Systeem (NMS). Deze lagere lasten hadden geen gevolgen voor het
exploitatieresultaat als gevolg van financiering vanuit de bijzondere bijdragen.
Bovenstaande tabel toont hogere afschrijvingslasten (+ € 7 miljoen) ten opzichte van de begroting.
Echter hierin zijn ook de afschrijvingslasten opgenomen die gedekt worden met (en daarmee wegvallen
tegen) de vrijvallende investeringsbijdragen (baten) geboekt onder Overige zaken en diensten.
Er waren hogere lasten dan begroot (+ € 91 miljoen) voor onderhoud, data- en spraakverkeer en inzet
capaciteit vernieuwing informatievoorziening. De hogere lasten hadden vooral betrekking op software
voor initiatieven op het gebied van extra cybersecurity, voortgaande vernieuwing, Interceptie, Artificial
Intelligence, MIB en inflatie ICT-contracten. Voor deze onderwerpen waren extra middelen beschikbaar
gesteld vanuit het coalitieakkoord, de motie Hermans en ondermijning, waardoor de hogere lasten geen
of beperkte invloed hadden op het exploitatieresultaat. Financiële detailinformatie over deze
onderwerpen kan niet worden verstrekt als gevolg van de beperkt uitgesplitste begroting en de
vertrouwelijkheid van deze onderwerpen.
De hogere lasten dan begroot voor data- en spraakverkeer betrof voor een groot deel het
meldkamerdomein (€ 16 miljoen)
De onder de overige zaken en diensten opgenomen baten waren € 21 miljoen hoger dan begroot
voornamelijk als gevolg van het volledig doorbelasten van de dienstverlening aan de ketenpartners (-/€ 12 miljoen), niet begrote baten vanuit het meldkamerdomein (-/- € 3 miljoen) en de ten gunste van
de afschrijvingen vrijvallende investeringsbijdragen (-/- € 6 miljoen). Ook waren er lagere overige
lasten voor het meldkamerdomein (-/- € 21 miljoen), zoals in de eerste alinea vermeld.
Zoals aangegeven bij de kostencategorie personeel, personeel van derden was de vergoeding voor de
inzet van ICT-personeel niet bij verbindingen en automatisering begroot, maar werd wel onder deze
kostencategorie gerealiseerd.

6.5.8 Geweldsmiddelen en uitrusting
Geweldsmiddelen en uitrusting
(Bedragen x € 1.000)
Afschrijvingen

Jaarrekening 2022

Begroting 2022

Jaarrekening 2021

3.165

3.470

2.314

Boekwinst/verlies

-

-

158

Huren en lease

-12

-

-9

Duurzame goederen

24.358

27.823

-2.819

Kleding en uitrusting

39.940

39.370

38.406

Overige zaken en diensten

-2.300

526

-2.650

Totaal

65.151

71.189

35.400

Voor geweldsmiddelen en uitrusting was de realisatie € 6 miljoen lager dan de begroting.
Een deel van de uitrol van kleding (-/- € 2 miljoen) en de uitgifte van uitrustingsstukken (-/- € 4 miljoen)
kwam te vervallen, als gevolg van onder andere ombuigingsmaatregelen, vertraging van
aanbestedingen en/of uitgestelde besluitvorming. Dit betrof bijvoorbeeld de uitrol van het specialistenuniform en werd de levering van het wapen voor de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging
doorgeschoven naar 2023.

Jaarverantwoording

Pagina 108 van 157

Ook konden, door de grote uitstroom van collega's, ingeleverde wapens ingezet worden voor nieuwe
studenten, waardoor de aanschafkosten van wapens voor studenten eveneens lager was dan begroot.
Door de vele prijswijzigingen als gevolg van ontwikkelingen op de wereldmarkt zijn de aanwezige
voorraden tegen de nieuwe Vaste Verrekenprijzen gewaardeerd, waardoor de aanwezige voorraden
meer waard zijn geworden. Hierdoor ontstond een baat en is de realisatie op overige zaken en diensten
lager dan begroot (-/- € 3 miljoen).

6.5.9 Operationeel
Operationeel
(Bedragen x € 1.000)
Afschrijvingen
Boekwinst/verlies
Huren en lease

Jaarrekening 2022

Begroting 2022

Jaarrekening 2021

21.029

20.884

18.788

1

-

239

2.008

2.985

3.474

Duurzame goederen

4.209

4.072

5.087

Reis- en verblijfkosten binnen- en buitenland

41.316

45.671

28.503

Arrestantenzorg

32.841

34.598

31.244

-214

-885

-581

Recherchekosten

61.343

53.737

48.246

Verkeersactiviteiten
Overige zaken en diensten*

17.221

11.423

14.131

2.108

19.714

6.080

181.862

192.198

155.212

Meldkamerkosten vanuit samenwerking derden

Totaal

* In de begroting zijn onder de post overige zaken en diensten (€ 20 miljoen) de lasten voor levende have (€ 2 miljoen),
verzekeringen/schade (€ 1 miljoen), materiaalkasten (€ 1 miljoen) en overige zaken en diensten lasten (€ 33 miljoen) en overige
zaken en diensten baten (-/- € 17 miljoen) opgenomen.

De operationele kosten waren € 10 miljoen lager dan begroot.
De grootste onderschrijding op de begroting vond plaats bij de overige zaken en diensten (-/- € 17
miljoen). Dit betrof per saldo voor € 10 miljoen aan lagere lasten en € 7 miljoen hogere baten.
De lagere lasten hielden verband met verschuivingen van begrote kosten naar andere
kostencategorieën (-/- € 15 miljoen), waarvan circa € 7 miljoen naar personeel en € 8 miljoen naar
andere categorieën. Dit betrof onder andere kosten voor Goed Werkgeverschap, Intensivering Privacy
en Procesflow OBT. Hogere kosten werden gemaakt voor het vervoer, opslag en verwijdering van
vuurwerk (+ € 4 miljoen) en beschermingsmiddelen en zelftests in verband met COVID-19 (+ € 1
miljoen). De hogere baten betroffen met name de verrekening van de kosten voor getuigenbescherming
met het OM voor een bedrag van € 6 miljoen.
Als gevolg van Anders Werken en lagere kosten voor Liaisons waren de reis- en verblijfkosten lager dan
begroot (-/- € 7 miljoen). Daartegenover stonden niet begrote reis- en verblijfkosten voor Brachium en
Ter Apel (+ € 2 miljoen). De kosten voor arrestantenzorg waren eveneens lager dan begroot (-/- € 2
miljoen) door onder andere de afbouw van het contract met Dienst Vervoer & Ondersteuning voor
arrestantenvervoer en minder inhuur voor arrestantenbeveiliging.
De kosten voor verkeersactiviteiten en recherche lagen beiden hoger dan begroot (respectievelijk + €
6 miljoen en + € 8 miljoen). Voor verkeer werd dit onder andere veroorzaakt door hogere kosten voor
alcohol- en bloedproeven en door tijdelijke installatie van ANPR-camera’s. De inzet van tolk- en
vertaalkosten, taptolken en kosten voor bewaken en beveiligen zorgden voor hogere recherche kosten
(+ € 14 miljoen). Daartegenover stonden lagere kosten dan begroot voor de verwerking van drugs- en
chemicaliën (-/- € 3 miljoen) en overige recherche kosten (-/- € 3 miljoen).

Jaarverantwoording

Pagina 109 van 157

6.5.10 Beheer
Beheer
(Bedragen x € 1.000)

Jaarrekening 2022

Begroting 2022

Jaarrekening 2021

Afschrijvingen

602

285

447

Huren en lease

3.036

3.899

3.013

Duurzame goederen

473

810

369

Catering

18.708

20.921

17.855

Externe deskundigheid

55.669

69.826

63.864

Vergaderkosten
Overige zaken en diensten*

7.044

8.153

5.932

56.095

57.527

44.055

141.627

161.421

135.535

Totaal

* In de begroting zijn onder de post overige zaken en diensten (€ 58 miljoen) de lasten voor administratie (€ 8 miljoen),
vakliteratuur (€ 3 miljoen), porti en kantoorbenodigdheden (€ 3 miljoen), verzekeringen/schade (€ 3 miljoen) en overige zaken
en diensten lasten (€ 43 miljoen) en overige zaken en diensten baten (-/- € 3 miljoen) opgenomen.

De kosten voor beheer waren € 20 miljoen lager dan begroot.
Dit werd voor een groot deel veroorzaakt door lagere lasten voor externe deskundigheid (-/- € 14
miljoen). Vooral de inhuur ten behoeve van (deels bijzonder gefinancierde) projecten, programma’s en
portefeuilles lag lager dan begroot (-/- € 23 miljoen). Belangrijkste oorzaak hiervoor was het niet
opstarten van geplande projecten en vertraging in de uitvoering. Hiertegenover stonden hogere lasten
voor inzet externe deskundigheid ten behoeve van veiligheidsonderzoeken (+ € 2 miljoen) en niet
begrote kosten voor de Pilot Doorstroomtraject Niveau 2 naar Niveau 3 en inzet ten behoeve van
diverse operationele activiteiten binnen de Landelijke Eenheid (+ € 4 miljoen). Verder werd
deskundigheid ingezet voor het programma Nieuw Meldkamer Systeem bij de Landelijke Meldkamer (+
€ 3 miljoen). Deze lasten waren begroot onder de kostencategorie Personeel.
Als gevolg van de ombuigingsmaatregelen en het Anders Werken waren de kosten voor catering (-/- €
2 miljoen) en de vergaderkosten (-/- € 1 miljoen) lager dan begroot. Ook de kosten voor overige zaken
en diensten waren lager dan begroot (-/- € 1 miljoen). Binnen deze categorie trad een verschuiving op
van begrote kosten naar de kostencategorieën personeel, huisvesting en verbinding en automatisering.
Dit betrof met name de beheerkosten van de Landelijke Meldkamersamenwerking (-/- € 9 miljoen) en
kosten met betrekking tot Goed Werkgeverschap en BOTOC-Bewaken en Beveiligen (-/- € 5 miljoen).
Daarnaast waren er lagere kosten (-/- € 2 miljoen) voor administratie, ge- en verbruiksartikelen door
lagere tarieven voor AED’s en niet benodigde aanvulling van de voorraad middelen ten behoeve van het
hitteplan. Hogere kosten (+ € 9 miljoen) waren er daarentegen voor bijzondere gebeurtenissen die als
gevolg van COVID-19 waren uitgesteld en de eenmalige verdubbeling van de kerstgratificatie naar
aanleiding van het tienjarig bestaan van de nationale politie. De kosten voor verzekeringen en schade
waren hoger (+ € 6 miljoen) onder andere als gevolg van de afwikkeling van het schietincident in Alphen
aan den Rijn.

Jaarverantwoording

Pagina 110 van 157

6.5.11 Specificatie accountantshonoraria
Honoraria 2022 KPMG Accountants N.V.
(Bedragen x € 1.000)
Controle van de jaarrekening

KPMG
Accountants N.V.

Overig KPMG
netwerk

1.220

Andere controle werkzaamheden

1.220
174

Fiscale advisering

Totaal KPMG

174

28

28

51

224

275

1.271

426

1.697

KPMG
Accountants N.V.

Overig KPMG
netwerk

Totaal KPMG

1.146

-

1.146

25

55

80

Fiscale advisering

-

51

51

Andere niet-controlediensten

-

228

228

1.171

334

1.505

Andere niet-controlediensten

Honoraria 2021 KPMG Accountants N.V.
(Bedragen x € 1.000)
Controle van de jaarrekening
Andere controle werkzaamheden

Bovenstaande honoraria betreffen de werkzaamheden die zijn uitgevoerd door de onafhankelijke
accountant zoals bedoeld in artikel 1, lid 1 Wet toezicht accountantsorganisaties (WTA) en de in
rekening gebrachte honoraria van het gehele netwerk waartoe de accountantsorganisatie behoort.
De honoraria die betrekking hebben op het onderzoek van de jaarrekening over het boekjaar 2022 zijn
verwerkt, ongeacht of de werkzaamheden reeds gedurende het boekjaar zijn verricht.

Jaarverantwoording

Pagina 111 van 157

Toelichting op de balans per 31 december 2022
6.6.1 Materiële vaste activa
Materiële vaste activa
(Bedragen x € 1.000)

Grond en
terreinen

Gebouwen
Totaal
en inrichting huisvesting

Vervoer

ICT

Overige
activa

Totaal
materiële
vaste activa

Stand 1 januari 2022
Aanschafwaarde
Cumulatieve afschrijvingen
Boekwaarde totaal

294.302

2.713.518

3.007.820

759.320

492.053

121.074

4.380.267

-

-1.308.359

-1.308.359

-394.356

-205.231

-54.054

-1.962.000

294.302

1.405.159

1.699.461

364.964

286.822

67.020

2.418.267

21.699

294.098

315.797

106.499

132.210

29.157

583.663

Mutaties
Investeringen
Desinvesteringen
-2.659

-91.870

-94.529

-58.503

-56.381

-8.966

-218.379

Cumulatieve afschrijvingen

-

75.908

75.908

53.767

56.380

8.965

195.020

Herrubricering aanschafwaarde

-

-

-

-

-

-

-

Herrubricering afschrijvingen

-

-

-

-81

-

81

-

Bijzondere waardeverminderingen

-

-103

-103

-

-

-

-103

Afschrijvingen [jaarlast]

-

-107.300

-107.300

-84.800

-121.910

-25.021

-339.031

Aanschafwaarde

Stand 31 december 2022
313.342

2.915.746

3.229.088

807.316

567.881

141.265

4.745.550

Bijzondere waardeverminderingen

-

-103

-103

-

-

-

-103

Cumulatieve afschrijvingen

-

-1.339.751

-1.339.751

-425.470

-270.760

-70.029

-2.106.009

313.342

1.575.892

1.889.234

381.846

297.121

71.236

2.639.438

0 jaar

2 - 60 jaar

3 - 20 jaar

2 - 10 jaar

5-10 jaar

Stand 1 januari 2022

43.791

175.465

219.256

9.920

2.669

3.640

Bijboekingen

14.472

109.908

124.380

13.710

11.679

2.736

152.505

Overboekingen

-30.901

-117.371

-148.272

-21.019

-7.283

-4.894

-181.468

Stand 31 december 2022

27.362

168.002

195.364

2.611

7.065

1.482

206.522

Aanschafwaarde

Boekwaarde
Afschrijvingstermijnen
Vaste activa in uitvoering

235.485

(De vaste activa in uitvoering is opgenomen onder de totale activa)

De materiële vaste activa laten een stijging zien ten opzichte van 2021 van € 221 miljoen. Deze stijging
wordt verklaard door de investeringen in 2022 van € 584 miljoen. Daar tegenover staan de
desinvesteringen (boekwaarde € 24 miljoen). Het betrof voornamelijk de verkoop van een aantal
panden en reeds afgeschreven activa zonder boekwaarde. Een toelichting op de afschrijvingslasten (€
339 miljoen) is opgenomen in de toelichting op de exploitatie onder de betreffende categorie.
Huisvesting
De investeringen in huisvesting waren € 85 miljoen hoger dan begroot.
In de begroting was uitgegaan van € 231 miljoen, terwijl de realisatie uitkwam op € 316 miljoen.
Niet begroot waren de aankoop van een pand in Nieuwegein (€ 40 miljoen) en de overname van de
RVB-panden (€ 36 miljoen). In 2023 wordt nog 1 pand met een boekwaarde van € 1 miljoen
overgedragen.

Jaarverantwoording

Pagina 112 van 157

De investeringen op onderhoudscomponenten waren hoger dan begroot, onder meer door de niet
begrote aanpassing van het beleid inzake de minimale grenswaarde activering (eenmalig € 55
miljoen). De investeringen voor het Project Fysieke Toegangsbeveiliging vielen echter lager uit (-/- € 9
miljoen). Ook vonden lagere investeringen plaats voor meubilair (-/- € 1 miljoen) en op overige
projecten en programma's in het kader van het Strategisch Huisvestingsplan (-/- € 36 miljoen), door
langere doorlooptijd van besluitvorming en vertraging in de realisatie, onder meer door krapte op de
arbeidsmarkt en leveringsproblemen mede door de oorlog in Oekraïne.
Vervoer
De investeringen in vervoer hadden betrekking op voertuigen, vaartuigen en technische apparatuur in
helikopters en waren € 25 miljoen hoger dan begroot. In de begroting was uitgegaan van € 81 miljoen
investeringen, terwijl de realisatie uitkwam op € 106 miljoen.
De overschrijding werd met name veroorzaakt door hogere investeringen in onopvallende en bijzondere
voertuigen en in tweewielers (€ 39 miljoen) als gevolg van inhalen van achterstanden van voorgaande
jaren, uitbreiding van het wagenpark en prijsstijgingen.
Daarnaast was er een overschrijding in technische apparatuur in helikopters (€ 1 miljoen) en waren er
lagere investeringen in opvallende en ME/AE-voertuigen (-/-€ 11 miljoen) en vaartuigen (-/-€ 4
miljoen). De investeringen in voertuigen (€ 102 miljoen) hadden betrekking op opvallende
surveillancevoertuigen, bijzondere voertuigen (zoals gepantserde voertuigen en voertuigen met
specifieke in- en opbouw) en onopvallende voertuigen. De overige investeringen vervoer hadden vooral
betrekking op grotere vaartuigen (€ 2 miljoen) en op technische apparatuur in helikopters (€ 2
miljoen).
ICT
In 2022 waren de investeringen € 63 miljoen hoger dan begroot met name als gevolg van € 39 miljoen
doorgeschoven investeringen vanuit 2021. Het betrof onder andere smartphones en laptops
(respectievelijk € 23 miljoen en € 5 miljoen in het kader van mobiele werkplekstrategie),
vervangingsinvesteringen Digitaal Transferium Zwolle en Rotterdam (€ 7 miljoen), hybride vergaderen
(€ 3 miljoen) en € 1 miljoen grondstations Heliview. De leveringen van de doorgeschoven
investeringen waren onder andere het gevolg van leverproblemen op de wereldmarkt (chips) en
schaarste in de capaciteit van het containervervoer.
De overige € 24 miljoen niet begrote investeringen betreffen € 10 miljoen meldkamerdomein, € 9
miljoen cybersecurity, € 3 miljoen uitbreiding van het platform Oracle PaaS en € 2 miljoen PO'21
(programma Vernieuwing Politie Onderwijs 2021).
Overige activa
De investeringen in overige activa waren € 4 miljoen lager dan begroot. In de begroting was uitgegaan
van € 33 miljoen aan investeringen terwijl de realisatie € 29 miljoen bedroeg. Hogere investeringen
werden veroorzaakt door de aanschaf van veiligheidsvesten en de revisie van plate carriers ten behoeve
van de Dienst Speciale Interventies (€ 1 miljoen). Dit waren vanuit het oogpunt van veiligheid en
regelgeving noodzakelijke investeringen. De begrote aanschaf van harnassen werd echter als gevolg
van de aanpassing van de activeringsregels voor Geweldmiddelen en Uitrusting in 2022 niet meer als
investering gezien (-/-€ 1 miljoen). Als gevolg van vertraging in de Europese aanbesteding zijn
investeringen in rollertestbanken doorgeschoven naar 2023. Daarnaast zijn tevens investeringen in
laserguns en ademanalyseapparatuur doorgeschoven.

Jaarverantwoording

Pagina 113 van 157

Vaste activa in uitvoering
Dit betreft investeringen waarop nog niet wordt afgeschreven. Het totale bedrag aan vaste activa in
uitvoering bedroeg eind 2022 € 206 miljoen (2021: € 235 miljoen). Dit betrof vooral de voortgang
op de bouw en verbouw van een aantal panden in het kader van het Strategisch Huisvestingsplan.

6.6.2Financiële vaste activa
Financiële vaste activa
(Bedragen x € 1.000)
Stand 1 januari

RVU

Overig

Totaal 2022

2021

103.600

459

104.059

317.998

Toename (verstrekkingen)

-

-

-

-

Afname (aflossingen)

-

-65

-65

Overige mutaties

-

-

-

-1.243

Kortlopend deel

-23.350

-60

-23.410

-212.687

Stand 31 december

80.250

334

80.584

104.059

-9

Vordering RVU
De vordering op het ministerie van JenV inzake RVU heeft betrekking op de in 2020 definitief geworden
RVU. Voor de vordering is een vast aflossingsschema overeengekomen dat loopt tot en met 2025. In
2023 neemt het saldo af met € 23 miljoen, dit deel is daarom opgenomen onder de kortlopende
vorderingen. Er wordt geen rente berekend op de vordering en er zijn geen zekerheden
overeengekomen.
Overige financiële vaste activa
De overige financiële vaste activa betreffen voornamelijk verstrekte leningen met een looptijd van meer
dan een jaar in het kader van afkoop huur en leningen aan (voormalig) personeel. Deze leningen lopen
tot uiterlijk 2034. Het kortlopende deel hiervan is opgenomen onder de kortlopende vorderingen.

6.6.3 Voorraden
Voorraden
(Bedragen x € 1.000)

31 december 2022 31 december 2021

Voorraden kleding, wapens en munitie

45.452

57.642

Overige voorraden

8.089

7.775

53.541

65.417

Totaal

Voorraden kleding, wapens en munitie
De voorraden kleding, wapens en munitie laten een daling zien van € 12 miljoen. Voor incourante
voorraden is een voorziening opgenomen van € 8 miljoen (2021: € 8 miljoen).
Overige voorraden
De overige voorraden betreffen voornamelijk onderdelen voor het onderhoud van in eigen beheer zijnde
voertuigen en de luchtvloot. Voor de overige voorraden wordt geen rekening gehouden met een
voorziening voor incourante voorraad.

Jaarverantwoording

Pagina 114 van 157

6.6.4Vorderingen en overlopende activa
Vorderingen
(Bedragen x € 1.000)

31 december 2022 31 december 2021

Debiteuren

8.078

4.936

Voorschotten en leningen

7.458

3.360

Vordering op JenV Inkoop Max

-

193.831

Vordering op JenV RVU

23.350

18.796

Vooruitbetaalde bedragen

135.716

96.588

Overlopende activa

10.106

19.615

Overige vorderingen

1.812

2.923

186.520

340.049

Totaal

Alle kortlopende vorderingen en overlopende activa hebben een resterende looptijd korter dan een jaar.
Debiteuren
Om het risico op mogelijk oninbare vorderingen te dekken is binnen de post debiteuren een voorziening
opgenomen van € 1 miljoen (2021: € 2 miljoen).
Vordering op ministerie van JenV inzake Inkoop Max
In 2022 is de regeling Inkoop Max volledig afgewikkeld.
Vordering op ministerie van JenV inzake RVU
Onder deze post is de door het ministerie van JenV toegezegde tranche 2023 van de aflossingen op de
vordering RVU van € 23 miljoen opgenomen. Zie voor meer informatie over de vordering RVU de
toelichting Financiële vaste activa.
Vooruitbetaalde bedragen
De vooruitbetaalde bedragen hebben grotendeels betrekking op ICT-beheer, ICT-onderhoud,
softwarelicenties en huur. Ten opzichte van 2021 is het saldo met € 39 miljoen toegenomen.

6.6.5 Rekening-courant ministerie van Financiën
Rekening-courant ministerie van Financiën
(Bedragen x € 1.000)

2022

2021

Stand 1 januari

341.924

509.178

Mutatie

29.736

-167.254

371.660

341.924

Stand 31 december

Jaarverantwoording

Pagina 115 van 157

Deposito's ministerie van Financiën
(Bedragen x € 1.000)
Stand 1 januari

2022

2021

-

-

Mutatie

250.000

-

Stand 31 december

250.000

-

Rekening-courant ministerie van Financiën
Via de rekening-courant met het ministerie van Financiën vindt dagelijks saldoregulatie plaats met de
politierekeningen bij bankinstellingen. Deze rekening-courant heeft een kortlopend karakter (korter dan
één jaar) en een kredietfaciliteit van € 250 miljoen.
Het saldo op de rekening-courant met het ministerie van Financiën is in 2022 toegenomen ondanks
het feit dat in oktober 2022 een deposito is geplaatst. Belangrijkste oorzaken van het toch opgelopen
saldo zijn de extra toegekende rijksbijdragen (waaronder de nabetaling in december 2022) en de
ontvangen afrekening op de vordering op het ministerie van JenV voor Inkoop Max. Zie voor een nadere
beschrijving de toelichting op de kasstroom.
Deposito’s
Op 25 oktober 2022 is op basis van de op dat moment aanwezige overtollige liquiditeiten en de te
verwachten renteopbrengsten een deposito geplaatst. Het betreft een deposito van € 250 miljoen met
een looptijd tot en met 24 maart 2023 tegen 1,07 procent.
Niet ter vrije beschikking
Het saldo liquide middelen/rekening-courant ministerie van Financiën bevat een bedrag van € 10
miljoen (2021: € 23 miljoen) dat niet ter vrije beschikking staat van de politie. Deze gelden staan in de
balans verantwoord onder de kortlopende schulden en betreffen voornamelijk in beslag genomen
gelden. Het resterende deel van de rekening-courant staat wel ter vrije beschikking van de politie.

6.6.6 Liquide middelen
Liquide middelen
(Bedragen x € 1.000)

31 december 2022 31 december 2021

Kassen

119

684

Banken

45.282

28.091

Totaal

45.401

28.775

In het kasstroomoverzicht bij de jaarrekening wordt het verloop van de liquide middelen gepresenteerd
in samenhang met de rekening-courantfaciliteit van het ministerie van Financiën.
Een nadere toelichting op de liquide middelen is opgenomen onder de toelichting op de kasstroom.

Jaarverantwoording

Pagina 116 van 157

6.6.7 Algemene reserve
Algemene reserve
(Bedragen x € 1.000)

2022

2021

Stand 1 januari

146.584

172.441

Toevoeging

21.306

-

-

-9.623

-

-16.234

167.890

146.584

Onttrekking (het in begroting 2021 voorziene tekort)
Onttrekking (Financieel resultaat uit Exploitatie)
Stand 31 december

De stijging van de algemene reserve met € 21 miljoen wordt veroorzaakt door het positieve
exploitatieresultaat 2022. Als gevolg van de contante waardeberekening van de voorzieningen is het
betreffende deel ad -/- € 60.265 in de Algemene reserve afgezonderd.
De omvang van de algemene reserve bedroeg eind 2022 2,7 procent van de gemiddelde bijdragen
over de laatste drie jaar (eind 2021: 2,4 procent), voorafgaand aan het jaar waarover dit deel van het
vermogen wordt berekend. Daarmee lag de algemene reserve, conform het Besluit financieel beheer
politie, binnen de geldende bandbreedte van minimaal 0 procent en maximaal 5 procent. De algemene
reserve is niet vrij uitkeerbaar. Indien het eigen vermogen het maximum van 5 procent overschrijdt,
verrekent het ministerie het verschil met de algemene bijdrage. Indien het eigen vermogen minder
bedraagt dan 1,5 procent van de gemiddelde bijdragen dan stelt de korpschef een plan van aanpak op
om binnen twee jaar boven de 1,5 procent uit te komen. Het plan van aanpak behoeft de goedkeuring
van de minister van JenV.

6.6.8 Voorzieningen
Voorzieningen
(Bedragen x € 1.000)

Stand 1 januari

FLO

Inkoop Max

Wachtgeld/
WW/WAO

WIA

Vangnetregelingen
VGW

19.753

90.294

86.507

52.387

852

1.061

26.451

34.210

-2.138

-91.006

-16.797

-158

-349

18.309

-

Dotatie verslagperiode
Onttrekking
Vrijval
Stand 31 december

LFU

RVU

Totaal 2022

2021

122.836

-

177.300

549.077

643.287

61.670

41.313

16.304

181.861

98.204

-17.933

-38.347

-

-25.630

-191.851

-191.172

-363

-345

-

-572

-4.002

-5.789

-1.243

95.798

68.319

146.159

40.741

163.972

533.298

549.077

Van de voorzieningen is een bedrag van € 441 miljoen als langlopend (langer dan een jaar) aan te
merken, waarvan circa € 107 miljoen langer dan vijf jaar.
FLO
In de Jaarrekening 2022 is een voorziening FLO opgenomen van € 18 miljoen. Per eind 2021 was dit
€ 20 miljoen. Als gevolg van de nog uit te betalen cao-verhogingen heeft een kleine dotatie
plaatsgevonden. Deze voorziening loopt door tot 2041.
Inkoop Max
De voorziening Inkoop Max is eind 2022 volledig afgewikkeld. De hoogte van de voorziening werd
eenmaal per jaar vastgesteld door middel van een actuariële berekening. De voorziening Inkoop Max
kon van jaar tot jaar fluctueren, vanwege de jaarlijkse actualisatie van de onderliggende premietarieven
en daaraan ten grondslag liggende parameters, zoals de rekenrente en overlevingskansen. De inkopen

Jaarverantwoording

Pagina 117 van 157

in 2022 bedroegen € 91 miljoen (2021: € 104 miljoen). De mutaties in 2022 als gevolg van uitstroom
(overlijden, uit dienst treden en arbeidsongeschiktheid) en actualisatie van tarieven leidden tot een
toename van € 1 miljoen. Eind 2021 was een voorziening van € 90 miljoen voor Inkoop Max
opgenomen.
Wachtgeld/WW/WAO
De voorziening Wachtgeld/WW/WAO steeg per saldo met € 9 miljoen tot € 96 miljoen. De stijging van
de voorziening wordt voornamelijk veroorzaakt door een toename van het aantal dossiers. Op basis van
de actuele stand rechthebbenden is in 2022 een dotatie aan de voorziening Wachtgeld, WAO en WW
gedaan van € 26 miljoen. Daarnaast verstrekte de politie voor € 17 miljoen aan uitkeringen.
WIA
De politie is eigenrisicodrager in het kader van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA).
Voor de te betalen WIA-uitkeringen is een voorziening gevormd. De voorziening steeg in 2022 per
saldo met € 16 miljoen tot € 68 miljoen. In 2022 is op basis van het aantal rechthebbenden per saldo
€ 34 miljoen aan de voorziening gedoteerd. Daarnaast is er € 18 miljoen onttrokken voor het doen van
uitkeringen.
Vangnetregelingen Veilig en Gezond Werken
Om in de komende jaren de verwachte uitgaven voor vangnetregelingen Veilig en Gezond Werken te
dekken, is de voorziening vangnetregelingen Veilig en Gezond Werken gevormd. Ten opzichte van
2021 is deze voorziening gestegen met € 23 miljoen tot € 146 miljoen. Deze stijging werd grotendeels
veroorzaakt door een toename van het aantal dossiers. Op basis van de actuele informatie inzake
toegekende schade-uitkeringen en instroom van nieuwe medewerkers werd gedurende 2022 in totaal
€ 62 miljoen (2021: € 47 miljoen) gedoteerd. De schade-uitkeringen bedroegen in 2022 € 38 miljoen
(2021: € 42 miljoen). In 2022 is het aantal gestuite dossier toegenomen tot 341. Deze dossiers zijn
niet opgenomen in de voorziening, aangezien ultimo 2022 geen schade is geclaimd. Door middel van
de stuiting wordt de verjaringsgrens verlegd, zodat het recht behouden blijft om in de toekomst schade
te kunnen claimen bij de politie.
LFU
Per 1 juli 2019 is de Regeling Levensfase-Uren van kracht. In 2022 is voor het eerst een voorziening
getroffen omdat in voorgaande jaar geen betrouwbare inschatting gemaakt kon worden van het
uitbetalingsdeel vanwege beperkte ervaringscijfers. Op de balans is een voorziening van € 41 miljoen
opgenomen voor het deel van de levensfase-uren dat naar verwachting een uitbetaling aan de
medewerker met zich meebrengt zoals het geval is bij overlijden, ontslag bij arbeidsongeschiktheid en
tussentijds vertrek.
RVU
In 2020 is de RVU definitief geworden als onderdeel van het Arbeidsvoorwaardenakkoord 2018-2020.
Als gevolg hiervan is bij de jaarrekening 2020 de voorziening RVU gevormd. Een omschrijving van de
regeling en grondslagen voor opname van de voorziening is opgenomen in paragraaf 6.4.3. Ten
opzichte van 2021 is deze voorziening gedaald met € 13 miljoen tot € 164 miljoen. In 2022 is op basis
van het aantal rechthebbenden per saldo € 16 miljoen aan de voorziening gedoteerd. Als gevolg van
de herziening van het deelnamepercentage is € 4 miljoen vrijgevallen. Daarnaast hebben er in 2022
uitkeringen plaatsgevonden voor € 26 miljoen.

Jaarverantwoording

Pagina 118 van 157

6.6.9 Langlopende schulden
Langlopende schulden
(Bedragen x € 1.000)

31 december 2022 31 december 2021

Langlopende leningen (10.9a)
Overige langlopende schulden (10.9b)
Totaal

1.228.654

1.162.580

21.645

20.549

1.250.299

1.183.128

Langlopende leningen (6.6.9a)
Langlopende leningen
(Bedragen x € 1.000)

Gemiddeld rente
percentage

Ministerie van Financiën overige leningen *

0,6%

Stand per 31 Resterende looptijd Resterende looptijd
december 2022**
>1-5 jaar
>5 jaar
1.228.654

686.065

542.589

1.228.654

686.065

542.589

*De leningen bestaan uit een aantal leningen met een verschillend rentepercentage.
**exclusief aflossingsverplichting 2023.

Verloop langlopende leningen (6.6.9a)
Verloop Langlopende leningen
(Bedragen x € 1.000)

Ministerie van Financiën
2022

2021

Beginstand 1 januari (langlopend)

1.162.580

1.114.580

Beginstand 1 januari (kortlopend)

249.454

233.515

1.412.034

1.348.095

Beginstand totaal 1 januari
Aantrekking

363.664

318.190

Aflossing

-267.557

-254.251

Stand per 31 december

1.508.141

1.412.034

Waarvan kortlopend

279.487

249.454

Stand 31 december

1.228.654

1.162.580

Leningen ministerie van Financiën
De leningen van het ministerie van Financiën dienen ter financiering van de investeringen in vaste
activa. De looptijden van deze leningen komen overeen met de looptijden van de betreffende materiële
vaste activa. In 2022 zijn op twee momenten leningen aangegaan voor de investeringen 2021:
• maart 2022: op basis van investeringen 8-marap 2021, totale hoofdsom € 131 miljoen.
• september 2022: resterend deel investeringen 2021 op basis van de jaarrekening 2021, totale
hoofdsom € 232 miljoen.
Vanwege de liquiditeitspositie zijn in 2022 voor de gerealiseerde investeringen 2022 geen leningen
aangegaan.
De openstaande hoofdsom van de leningen ministerie van Financiën bedraagt eind 2022 in totaal €
1.508 miljoen, waarvan € 279 miljoen in 2023 wordt afgelost. Dit kortlopend deel is opgenomen onder

Jaarverantwoording

Pagina 119 van 157

de kortlopende schulden. De laatste leningen worden in 2052 afgelost. Het gemiddelde
rentepercentage in 2022 bedroeg 0,57procent (2021: 0,55procent). De leningen bij het ministerie
van Financiën zijn afgesloten onder garantiestelling van het ministerie van JenV. De hoogte van de
afgegeven garantiestellingen ultimo 2022 bedraagt in totaal € 1.508 miljoen.
Overige langlopende schulden (6.6.9b)
Verloop Overige langlopende schulden
(Bedragen x € 1.000)

2022

2021

Beginstand 1 januari (langlopend)

20.549

26.977

Beginstand 1 januari (kortlopend)

14.361

15.592

Beginstand totaal 1 januari

34.910

42.570

Investeringsbijdrage

12.631

9.205

Vrijval ten gunste van het resultaat

-15.868

-16.864

Stand per 31 december

31.673

34.910

Waarvan kortlopend

10.028

14.361

Stand 31 december

21.645

20.549

Dit betreft voornamelijk ontvangen renteloze investeringsbijdragen ter dekking van de afschrijvingen
op materiële vaste activa.

6.6.10 Kortlopende schulden
Kortlopende schulden
(Bedragen x € 1.000)

31 december 2022 31 december 2021

Kortlopend deel langlopende schulden*

289.515

263.815

Openstaande (rijks)bijdragen (6.6.10a)

393.253

269.791

Schulden personeel (6.6.10b)

682.906

596.130

Crediteuren en overlopende posten (6.6.10c)

309.983

289.965

1.675.657

1.419.701

Totaal

*Inclusief het kortlopende deel van de overige langlopende schulden, de investeringsbijdragen, van € 10 miljoen (2021: € 14
miljoen)

In bovenstaande tabel hebben schulden een kortlopend karakter (korter dan een jaar). De reële waarde
van de schulden benadert derhalve de boekwaarde.
Kortlopend deel langlopende schulden
In 2022 is € 20 miljoen meer afgelost dan in de jaarrekening 2021 is opgenomen onder het kortlopend
deel langlopende leningen. Deze extra aflossingen betreffen aflossingen op de in 2022 aangetrokken
leningen voor investeringen in vaste activa 2021.

Jaarverantwoording

Pagina 120 van 157

Openstaande(rijks)bijdragen (6.6.10a)
Openstaande (rijks)bijdragen
(Bedragen x € 1.000)

31 december 2022 31 december 2021

Openstaande bijdragen ministerie van JenV

376.800

252.339

Openstaande bijdragen overig

16.453

17.453

393.253

269.791

Totaal
Openstaande bijdragen ministerie van JenV
(Bedragen x € 1.000)
Stand 1 januari

31 december 2022 31 december 2021

252.339

270.380

Ontvangen bijdragen

7.118.822

6.501.991

Totaal bestedingen

-6.975.900

-6.458.231

Restitutie

-18.461

-61.801

Stand 31 december

376.800

252.339

Het saldo van de openstaande bijdragen van het ministerie van JenV nam ten opzichte van 31 december
2021 toe met € 124 miljoen. Zie Bijlage 8.I voor nadere details.
Schulden personeel (6.6.10b)
Schulden personeel
(Bedragen x € 1.000)

31 december 2022 31 december 2021

Vakantiegeld, verlof- en overuren

396.071

372.644

Loonheffing en sociale verzekeringspremies

197.369

137.328

Overige schulden personeel

89.466

86.158

682.906

596.130

Totaal

Vakantiegeld, verlof- en overuren
Het saldo bestaat uit het totaal aan opgebouwd recht op vakantie-uitkering en eindejaarsuitkering van
de in dienst zijnde medewerkers, het resterend aantal verlof-, jaarwerkplan- (JWP) en overuren (5,5
miljoen uren) aan het einde van het jaar en de verplichting inconveniënten. In het saldo is een bedrag
van EUR 15,4 miljoen (2021: EUR 14,9 miljoen) aan nog te betalen sociale lasten in het kader van de
vakantie-uitkering en eindejaarsuitkering opgenomen. Het saldo nam ten opzichte van 2021 toe met €
23 miljoen. Dit werd voornamelijk veroorzaakt door het met ingang van 2022 toepassen van het
integraal uurloon op het bovenwettelijk deel van het verlof en een stijging van de verplichting
vakantiegeld als gevolg van het cao-effect.
Loonheffingen en sociale verzekeringspremies
De nog te betalen loonheffing en sociale verzekeringspremies hebben betrekking op de maand
december 2022. De stijging met € 60 miljoen werd met name veroorzaakt door de uitbetaling in
december 2022 van de tijdelijke tegemoetkoming voor de medewerkers in het domein uitvoering,
conform het arbeidsvoorwaardenakkoord 2022-2024.

Jaarverantwoording

Pagina 121 van 157

Overige schulden personeel
De overige schulden personeel hebben onder andere betrekking op de afdracht van de
pensioenpremies (€ 66 miljoen), het vakantieloon (€ 12 miljoen) en kosten woon-werkverkeer en
thuiswerkvergoeding (€ 7 miljoen).
Crediteuren en overlopende posten (6.6.10c)
Crediteuren en overlopende posten
(Bedragen x € 1.000)

31 december 2022 31 december 2021

Crediteuren

113.025

117.862

Overlopende posten

187.071

148.898

Overig

9.887

23.205

Totaal

309.983

289.965

Crediteuren
Het crediteurensaldo laat ten opzichte van 2021 een daling zien van € 5 miljoen. Het openstaande
crediteurensaldo bevat voornamelijk facturen die de laatste dagen van 2022 ontvangen zijn en welke
begin 2023 voor zover mogelijk zijn afgewikkeld.
Overlopende posten
Het saldo overlopende posten is ten opzichte van 2021 gestegen met € 38 miljoen. De overlopende
posten bestaan voornamelijk uit nog te ontvangen facturen opgenomen met betrekking tot aanschaf en
onderhoud van voertuigen, inhuur van externen en huisvestingslasten alsmede juridische claims.
Overige kortlopende schulden
Het saldo bevat vooral in beslag genomen gelden.

6.6.11 Financiële instrumenten
De politie maakt in haar bedrijfsuitoefening gebruik van financiële instrumenten die de politie
blootstellen aan kredietrisico en renterisico. Ter beheersing van deze risico’s heeft de politie beleid
opgesteld om deze risico’s te beperken. Dit beleid is vastgelegd in het Treasurystatuut 2017 van de
politie.
Kredietrisico
De politie loopt geen kredietrisico over de leningen opgenomen onder de financiële vaste activa,
aangezien deze leningen verstrekt zijn aan het ministerie van JenV of gerelateerd zijn aan het ministerie
van JenV. De politie loopt een beperkt kredietrisico over leningen en vorderingen opgenomen onder de
vorderingen (exclusief de vordering op het ministerie van JenV) en de liquide middelen. Door
debiteurenbeheer wordt dit risico beheerst. Ook over aangegane langlopende leningen bij het
ministerie van Financiën loopt de politie geen risico , omdat deze onder garantstelling van het ministerie
van JenV aangegaan zijn.
Renterisico
De politie loopt renterisico over renteherzieningen van bestaande leningen, voorzieningen en over
nieuw te financieren bedragen. Het renterisico is niet afgedekt middels afgeleide rente-instrumenten.

Jaarverantwoording

Pagina 122 van 157

Derivaten zijn conform het Treasurystatuut niet toegestaan. Het beleid van de politie is gericht op het
inperken van renterisico’s op langlopende financiering. Financiering mag enkel bij het ministerie van
Financiën plaatsvinden voor investeringen in vaste activa onder garantstelling van het ministerie van
JenV. Verder bleef de omvang van de aflossingen en renteherzieningen in 2022 binnen de in het
Treasurystatuut gestelde renterisiconorm van 20procent van het begrotingstotaal. Het renterisico is
zeer beperkt aangezien bij het aangaan van leningen een rentevast periode tot het einde looptijd wordt
overeengekomen. Van de 92 actieve leningen zijn er vanuit het verleden nog 3 leningen ad € 47 miljoen
waarbij een rentevast periode korter is dan de looptijd. De rentevast periode van de 3 leningen loopt af
in 2025. Bij de begroting wordt voor deze leningen en de toekomstige leningen verschillende
rekenrentes gehanteerd afhankelijk van de looptijd.
Valutarisico
De politie is voornamelijk werkzaam in Nederland en heeft een zeer beperkt valutarisico. De leningen
worden conform Treasurystatuut 2017 enkel aangegaan in euro’s. Verder worden facturen in vreemde
valuta betaald tegen de dan geldende koers.
Liquiditeitsrisico en kasstroomrisico
De politie loopt een beperkt liquiditeitsrisico en kasstroomrisico aangezien het ministerie van JenV de
rijksbijdragen elk kwartaal aan de politie verstrekt. De liquiditeiten en kasstromen worden actief
gemonitord aan de hand van een rolling-forecast (dashboard). In dit dashboard wordt het verloop van
de liquiditeiten getoond met daarin de ontvangen rijksbijdragen, de uitgaven en de leningen en
toekomstige leningen bij het ministerie van Financiën.

6.6.12 Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen
Niet in de balans opgenomen inkoopverplichtingen
Niet in de balans opgenomen inkoopverplichtingen betreffen doorlopende contracten die deel uitmaken
van de normale bedrijfsvoering. Voor veel contracten geldt dat de financiële verplichting afhangt van
de gevraagde dienst en/of de hoeveelheid producten. Indien dit variabel blijkt, is geen verplichting
gekwantificeerd in de onderstaande tabel. Voor andere contracten geldt een vast bedrag per jaar. De
belangrijkste verplichtingen betreffen doorlopende huurcontracten voor onroerend goed en afgesloten
contracten voor ICT.
Niet in de balans opgenomen voorzieningen
Conform het voorzieningenbeleid is een aantal voorzieningen niet in de balans opgenomen en zijn in
plaats daarvan als een niet in de balans opgenomen verplichting opgenomen, waarbij rekening is
gehouden met de cao-verhogingen. Het betreft de volgende voorzieningen:
• Dienstjubilea: voor de berekening van deze verplichting is uitgegaan van de totale verwachte
uitkering per medewerker rekening houdend met een bepaalde blijfkans. De verplichting
dienstjubilea is opgenomen tegen de contante waarde.
• Langdurige zieken: betreft de verplichting voor het in de toekomst doorbetalen van loon aan
medewerkers die naar verwachting geheel of gedeeltelijk niet meer in staat zijn om
werkzaamheden te verrichten door ziekte of arbeidsongeschiktheid. Voor de berekening van
deze verplichting is uitgegaan van het brutoloon in december 2022 per medewerker die per
balansdatum 1 tot 2 jaar ziek is. Hierbij is rekening gehouden met een verwachte instroom in
een navolgende regeling na 2 jaar op basis van ziekteduur van 50 procent voor 1 jaar en 75
procent voor 1,5 jaar.

Jaarverantwoording

Pagina 123 van 157

•

RVU blijfbonus: Er is een berekening gemaakt van de verwachte deelname aan de Regeling
‘Doorwerkbonus’. Op basis van diverse parameters, zoals periode tot AOW-datum en wel/niet
kanshebber RVU, is de verwachting dat het bedrag aan uitkeringen in het jaar 2022 (inclusief
sociale lasten) op € 3,7 miljoen uitkomt.
LFU: Betreft de verplichting voor alle opgebouwde LFU-uren per balansdatum vermenigvuldigd
met een gemiddelde integrale kostprijs. De voorziening LFU-uitbetalingsdeel die in de balans
is opgenomen is in mindering gebracht op dit saldo. Zie tevens nadere toelichting onder de
tabel.
De leegstand huisvesting is van zeer beperkte omvang en derhalve niet opgenomen in
onderstaande tabellen.

•

•

Niet in de balans opgenomen
verplichtingen 2022
(Bedragen x € 1.000)

Huur

ICT

Jubilea

< 1 jaar

55.879

192.485

10.484

63.240

21.747

1 - 5 jaar

158.373

112.811

46.778

173.991

-

> 5 jaar

99.378

-

134.957

317.288

313.630

305.296

192.219

554.519

Huur

ICT

Jubilea

LFU

< 1 jaar

51.830

184.748

10.720

-

17.300

1 - 5 jaar

145.299

64.767

45.130

505.463

-

> 5 jaar

61.888

39

128.220

-

259.017

249.554

184.070

505.463

Niet in de balans opgenomen
verplichtingen 2021
(Bedragen x € 1.000)

LFU

Langdurig Huisvestings
zieken
projecten

Overig *

Totaal

65.755

86.874

496.464

29.830

31.317

553.100

-

-

200

551.823

21.747

95.585

118.391

1.601.387

Langdurig Huisvestings
zieken
projecten

Overig *

Totaal

71.698

87.916

424.212

8.449

52.367

821.475

-

54

-

190.201

17.300

80.201

140.283

1.435.888

* Onder Overig zijn met name RVU-Blijfbonus en de facilitaire verplichtingen opgenomen zoals vervoer, catering en
koffievoorzieningen.

Niet in de balans opgenomen LFU-verplichtingen
Per 1 juli 2019 is de Regeling Levensfase-Uren van kracht. Op grond van artikel 11 lid 3 van het Besluit
financieel beheer politie wordt in afwijking van artikel 375 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in de
balans geen verplichting opgenomen voor het saldo op het jaareinde met betrekking tot nog niet
opgenomen levensfase-uren. De gespaarde levensfase-uren van medewerkers worden, voor zover die
niet tot uitbetaling zullen komen, gepresenteerd als niet in de balans opgenomen verplichting. Er wordt
alleen een voorziening op de balans opgenomen voor zover het deel van de levensfase-uren naar
verwachting uitbetaling aan de medewerker met zich meebrengt zoals het geval is bij overlijden, ontslag
bij arbeidsongeschiktheid en tussentijds vertrek. De openstaande levensfase-uren 13,5 miljoen uren
(2021: 12,5 miljoen uren) zijn gewaardeerd tegen een integraal uurtarief en bedraagt in 2022 € 555
miljoen (2021: € 505 miljoen). De voorziening LFU-uitbetalingsdeel die in de balans is opgenomen als
voorziening is in mindering gebracht op het saldo van 2022.
Garanties Hypotheekfonds voor Overheidspersoneel
Het Hypotheekfonds voor Overheidspersoneel heeft het voormalige regiokorps Drenthe sinds 1995
borgstellingen verleend aan het eigen personeel. Het betreffen in totaal 13 leningen met een totale
borgstelling eind 2022 van € 0,8 miljoen. Er zijn aan deze borgstelling beperkte risico’s verbonden.

Jaarverantwoording

Pagina 124 van 157

Toelichting op het kasstroomoverzicht
Het jaar 2022 kende een positieve kasstroom van € 296 miljoen.
Kasstroom bedrijfsactiviteiten
De bedrijfsactiviteiten vertoonden een positieve kasstroom. Het grootste verschil ten opzichte van de
begroting werd veroorzaakt door de positieve ontwikkeling van het werkkapitaal. De positieve mutatie
werkkapitaal werd voornamelijk veroorzaakt door de afwikkeling van de vordering Inkoop Max en de
stijging van de openstaande bijdragen.
Kasstroom investeringsactiviteiten
De negatieve kasstroom uit investeringsactiviteiten vloeide vooral voort uit investeringen in ICT,
huisvesting en vervoer. Daartegenover staat een positieve kasstroom als gevolg van desinvesteringen,
veelal vanwege de afstoot van (on)- volledig afgeschreven activa. Ten opzichte van de begroting lagen
de investeringen € 170 miljoen hoger, wat met name veroorzaakt wordt door hogere investeringen in
huisvesting en ICT, waardoor de kasstroom negatiever was dan in de begroting voorzien. Zie voor een
nadere beschrijving de toelichting op de materiële vaste activa.
Kasstroom financieringsactiviteiten
De financieringsactiviteiten lieten een positieve kasstroom zien. In 2022 zijn nieuwe leningen
aangegaan voor in 2021 gerealiseerde investeringen (€ 364 miljoen). De investeringen 2022 zijn nog
niet omgezet in een lening. Totaal is in 2022 € 283 miljoen afgelost op lopende schulden.

Bedrijfsvoeringsparagraaf
Algemeen
In deze paragraaf verantwoordt de korpschef zich over de financiële rechtmatigheid van de politie.
Hiervoor nemen wij de rapporteringstoleranties uit het Controleprotocol voor de jaarverantwoording
politie in acht welke op 13 november 2018 in de Staatscourant is gepubliceerd.
Vermelding van fouten geschiedt per post in de jaarrekening met een ondergrens van tien procent van
de materialiteit voor fouten en onzekerheden. Dit betekent dat fouten met betrekking tot de financiële
rechtmatigheid expliciet worden toegelicht wanneer deze per post de waarde van € 7,1 miljoen
overschrijdt. Dat geldt ook voor alle onzekerheden boven de € 21,3 miljoen. Indien de
rapporteringstolerantie wordt overschreden, dient het totale bedrag aan fouten, c.q. onzekerheden en
onzekerheden in de bedrijfsvoeringsparagraaf te worden vermeld.
De mate van financiële rechtmatigheid wordt door middel van een toetsingskader beoordeeld. Het
toetsingskader is zowel een verantwoordingskader voor de politie ten behoeve van deze
bedrijfsvoeringsparagraaf als een controlekader voor de accountant. Het Controleprotocol voor de
jaarverantwoording politie, de daarin opgenomen Algemene wet- en regelgeving en het Kader
financiële (comptabele) rechtmatigheid vormen het uitgangspunt voor het toetsingskader.

Jaarverantwoording

Pagina 125 van 157

Financiële rechtmatigheid
De totale financiële onrechtmatigheid bedroeg over 2022 in totaal € 142 miljoen (2021: € 186
miljoen).
In de Rijksbegrotingsvoorschriften van de Rijksoverheid wordt in de departementale jaarverslagen voor
organisatieonderdelen waarvoor een eigen begrotingsartikel is ingericht (voor de politie is dat het
geval), 5 procent als maximale norm gehanteerd voor de financiële onrechtmatigheid. In 2018 heeft de
korpsleiding in afstemming met het ministerie van JenV in afwijking van de haar opgelegde normering
de ambitie vastgelegd om dit na 2021 terug te brengen tot 3 procent. Ondanks ontwikkelingen die in
2018 bij het bepalen van deze ambitie niet waren voorzien blijft de totale financiële onrechtmatigheid
in 2022 (ruim) onder deze ambitie. Afgezet ten opzichte van de rijksbijdrage bedraagt de totale
financiële onrechtmatigheid in 2022 2,0 procent (2021: 2,9 procent).
Hierna volgt voor de belangrijkste rechtmatigheidsthema´s een nadere toelichting.
Naleving aanbestedingswet- en regelgeving
Vanwege het ontbreken van een (integraal) beeld van de verplichtingen worden afwijkingen ten
aanzien van de naleving van de aanbestedingswet- en regelgeving met behulp van een inkoopmonitor
c.q. spendanalyse in kaart gebracht. Over 2022 is ten aanzien van de naleving van de
aanbestedingswet- en regelgeving een totaalbedrag ter grootte van € 142 miljoen (2021: € 185
miljoen) aan afwijkingen geconstateerd. De onrechtmatigheid is vooral gedaald door aanbestedingen
van contracten voor connectiviteit en tolk- en vertaaldiensten.
Het onderstaand overzicht geeft de uitkomsten weer van de eindejaarstoetsen 2022 en 2021.

Onrechtmatigheid op inkopen leveranciers
Bedragen x € 1 miljoen
Geanalyseerde
Vallend onder regime
financiële stroom
aanbestedingen
2022
2021
2022
2021
Totaal
> Europse aanbestedingsgrens
< Europese aanbestedingsgrens

2.485

2.346

2.153
1.995
158

Onrechtmatige
inkopen
2022
2021

1.950
1.796
154

142
115
27

185
156
29

Deze financiële onrechtmatigheid kent een aantal specifieke oorzaken die hieronder uiteen worden
gezet.
Onrechtmatigheid als gevolg van operationele noodzaak of doelmatigheid
Voor alle inkopen geldt dat de inkooprichtlijnen moeten worden gevolgd. Voor afwijkingen van deze
procedure, hoofdzakelijk vanwege operationele noodzaak of vanuit doelmatigheid, wordt een aparte
procedure gevolgd. Hierin kan door de directeur PDC worden besloten om beargumenteerd van de
inkooprichtlijnen af te wijken.
De financiële onrechtmatigheid die hiermee is gemoeid bedraagt in 2022 € 31,4 miljoen (2021: €
38,4 miljoen). Eenzelfde afwijkende procedure geldt, onder besluitvorming van de CPO, ook voor het
inhuren van medewerkers op naam. De financiële onrechtmatigheid die hiermee is gemoeid bedraagt
in 2022 € 6,6 miljoen (2021: € 11,5 miljoen).
Onrechtmatigheid als gevolg van inkopen bij het Rijk en bij andere overheden
De politie maakt waar mogelijk gebruik van kennis, mensen en middelen van het Rijk en andere

Jaarverantwoording

Pagina 126 van 157

overheidsorganisaties. Vastgesteld is dat een deel van deze opdrachten onder de werking van de
Aanbestedingswet 2012 valt. In principe moeten deze opdrachten dus worden aanbesteed en mogen
zij niet rechtstreeks worden gegund aan een overheidspartij. Door de korpsleiding is, in afstemming
met de CPO, besloten deze financiële onrechtmatigheid te accepteren. Hiervoor is een
afwegingsproces bij de Dienst Verwerving en bij de Inhuurdesk van de Dienst HRM ingeregeld, waarbij
het doelmatigheidscriterium de doorslag geeft of een opdracht in de markt gezet wordt of niet. Dit heeft
in 2022 geleid tot een financiële onrechtmatigheid van € 16,0 miljoen (2021: € 22,8 miljoen).
Onrechtmatigheid buiten de directe invloedsfeer van de politie
De financiële onrechtmatigheid ontstaan buiten de directe beïnvloedingssfeer van de politie bedraagt
€ 9,5 miljoen (2021: € 14,5 miljoen). Deze financiële onrechtmatigheid is het gevolg van een afspraak
of afstemming tussen de politie en het ministerie van JenV. Dit betreft vooral de inkoop van tolk- en
vertaaldiensten, medische arrestantenzorg en het borgen van kennis ten behoeve van de Landelijke
Meldkamer Samenwerking (waiver van JenV aanwezig).
Onrechtmatigheid als gevolg van beperkt beschikbare capaciteit
De politie moet in het licht van de aanbestedingswet- en regelgeving als onderdeel van de centrale
overheid worden gezien. Voor inkopen (van leveringen en diensten) boven de € 140.000 gelden de
richtlijnen in het kader van het Europese Aanbestedingsrecht. Ieder jaar publiceert de politie welke van
deze inkopen, vanwege de beschikbare capaciteit binnen de dienst Verwerving, het komende jaar in de
markt worden gezet. Deze selectie is gebaseerd op operationele noodzaak, doelmatigheid en/of het
voorkomen van financiële onrechtmatigheid. De door de korpsleiding goedgekeurde publicatielijst
bevatte voor 2022 154 aanbestedingen. De financiële onrechtmatigheid die niet door aanbestedingen
is opgelost bedroeg in 2022 € 51,4 miljoen (2021: € 58,2 miljoen).
Onrechtmatigheid bij inkopen onder aanbestedingsgrens
De politie kent in totaal zo’n 17.250 leveranciers. Veel van deze leveranciers blijven onder de
aanbestedingsgrens. De Dienst Verwerving dient te worden ingeschakeld bij alle inkopen boven de €
50.000.
De overige inkopen vallen niet onder regie van de Dienst Verwerving maar worden binnen het gehele
korps gedaan. Bij de inkopen die onder de aanbestedingsgrens vallen wordt niet altijd (indien van
toepassing) de dienst Verwerving ingeschakeld, de juiste procedure gevolgd en/of op een juiste wijze
in een inkoopdossier vastgelegd.
De hiermee gemoeide financiële onrechtmatigheid bedroeg in 2022 € 27,5 miljoen (2021: € 28,8
miljoen) en zal naar verwachting verminderen wanneer, als onderdeel van de modernisering van de
voornaamste bedrijfsvoeringsystemen, een nieuw P2P systeem in gebruik wordt genomen.
Naleving treasury statuut
Het naleven van de in het treasurystatuut opgenomen limieten van saldi van kassen en creditcards was
niet in alle situaties geheel gerealiseerd.

Jaarverantwoording

Pagina 127 van 157

Gebeurtenissen na balansdatum
Er zijn geen gebeurtenissen na balansdatum die van materiële invloed zijn op de feitelijke situatie per
balansdatum.

Jaarverantwoording

Pagina 128 van 157

Ondertekening

Jaarverantwoording

Pagina 129 van 157

Overige gegevens

Jaarverantwoording

Pagina 130 van 157

7 Overige gegevens
Bepaling inzake resultaatbestemming
In het Besluit financieel beheer politie is opgenomen dat het eigen vermogen van de politie uitsluitend
bestaat uit een algemene reserve. Het exploitatieresultaat van enig jaar wordt toegevoegd of onttrokken
aan de algemene reserve.

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
Aan: de Minister van Justitie en Veiligheid
Verklaring over de in de jaarverantwoording opgenomen jaarrekening
Ons oordeel
Wij hebben de jaarrekening 2022 van de politie te Den Haag (hierna ‘de jaarrekening') gecontroleerd.
Naar ons oordeel geeft de betreffende jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en samenstelling
van het vermogen van de politie per 31 december 2022, van het resultaat en van de financiële
rechtmatigheid over 2022 in overeenstemming met het Besluit financieel beheer politie, de meerjarige
aanschrijving van de Minister van Justitie en Veiligheid en de bepalingen van en krachtens de Wet
normering topinkomens (WNT).
De jaarrekening bestaat uit:
1

de exploitatierekening over 2022;

2

de balans per 31 december 2022;

3

het kasstroomoverzicht over 2022;

4

de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en
overige toelichtingen;

5

de bedrijfsvoeringsparagraaf met daarin de financiële rechtmatigheidsverantwoording over 2022;
en

6

de bijlagen I tot en met III bij de jaarrekening.

De basis voor ons oordeel
Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse
controlestandaarden, het controleprotocol voor de jaarverantwoording politie en het Controleprotocol
WNT 2022 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie ‘Onze
verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’.
Wij zijn onafhankelijk van de politie zoals vereist in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van
accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante
onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en
beroepsregels accountants (VGBA).
Wij hebben onze controlewerkzaamheden bepaald in het kader van de controle van de jaarrekening als

Jaarverantwoording

Pagina 131 van 157

geheel en bij het vormen van ons oordeel hierover. De informatie en onze bevindingen ten aanzien van
fraude en niet naleven wet- en regelgeving en continuïteit moeten in dat kader worden bezien en niet
als afzonderlijke oordelen of conclusies.
Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons
oordeel.
Informatie ter ondersteuning van ons oordeel
Controleaanpak risico van fraude en het niet naleven van wet- en regelgeving
In paragraaf 3.6 en paragraaf 6.8 van de jaarverantwoording beschrijft de korpsleiding de procedures
ten aanzien van de risico’s op fraude en niet-naleven van wet- en regelgeving.
In het kader van onze controle hebben wij inzicht verkregen in de organisatie van de politie en haar
omgeving, en hebben wij de opzet en de implementatie beoordeeld van het risicomanagement van de
politie met betrekking tot fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Onze werkzaamheden
omvatten onder andere het evalueren van de beroepscode, de klokkenluidersregeling, de
klachtenregistratie, de interne onderzoeken en de procedures van de politie om aanwijzingen van
mogelijke fraude en niet-naleven van wet- en regelgeving te onderzoeken. De politie hanteert een
toetsingskader financiële rechtmatigheid als basis voor de financiële rechtmatigheidsverantwoording
in de bedrijfsvoeringsparagraaf. Bovendien hebben wij inlichtingen ter zake ingewonnen bij de
korpsleiding en bij andere relevante afdelingen zoals de afdeling Juridische Zaken, de afdeling
Veiligheid, Incidenten en Klachten (VIK) van de korpsleiding en de financiële compliance functie. Wij
hebben onder meer de volgende controlewerkzaamheden uitgevoerd:

— evaluatie van nevenfuncties van de korpsleiding, met speciale aandacht voor procedures en
governance met betrekking tot mogelijke belangenconflicten;

— evalueren van onderzoeksrapporten inzake aanwijzingen over mogelijke materiële fraude en nietnaleving van wet- en regelgeving;

— evalueren van correspondentie met regelgevende en toezichthoudende instanties, en van
verklaringen door advocaten ten behoeve van accountants.

Daarnaast hebben wij werkzaamheden uitgevoerd om inzicht te verkrijgen in de wet- en regelgeving die
op de politie van toepassing is en hebben de volgende rechtsgebieden geïdentificeerd die de meest
waarschijnlijke oorzaak zouden kunnen zijn voor een materieel effect op de jaarrekening:

— de Aanbestedingswet 2012, het aanbestedingsbesluit en de Gids Proportionaliteit
Aanbestedingswet;

— de Wet normering topinkomens;
— privacywetgeving zoals de Algemene Verordening Gegevensbescherming en de Wet
politiegegevens (in verband met het verwerken van persoonsgegevens).
Wij hebben de risicofactoren voor fraude en niet-naleven van wet- en regelgeving geëvalueerd om na
te gaan of deze factoren duiden op een risico op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening.

Wij beoordelen het veronderstelde frauderisico met betrekking tot de opbrengstverantwoording als niet
relevant aangezien de politie hoofdzakelijk wordt gefinancierd door middel van rijksbijdragen van het
ministerie van Justitie en Veiligheid. Hiertoe heeft de politie in 2021 een begroting ingediend op basis
waarvan de Minister van Justitie en Veiligheid de rijksbijdragen heeft toegekend voor het boekjaar
2022.

Jaarverantwoording

Pagina 132 van 157

In overeenstemming met het bovenstaande en met de controlestandaarden hebben wij het volgende
risico geïdentificeerd ten aanzien van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving die relevant is
voor onze controle, inclusief de relevante veronderstelde risico’s vastgelegd in de
controlestandaarden, en hebben hierop als volgt ingespeeld:
Doorbreken van interne beheersing door het management (een verondersteld risico)
Risico:

— Het management is in een unieke positie om fraude te plegen door de mogelijkheid het proces van

financiële verslaggeving en resultaten te manipuleren door middel van het doorbreken van de
interne beheersing die anderszins effectief lijkt te werken, zoals bijvoorbeeld ten aanzien van
schattingen gerelateerd aan de personele voorzieningen.

Controleaanpak:

— Wij hebben de opzet en de implementatie geëvalueerd en, waar van toepassing, de effectieve

werking getoetst van interne beheersingsmaatregelen die relevant zijn voor het mitigeren van de
risico’s op fraude en niet-naleven van wet- en regelgeving, zoals het identificeren van
werkzaamheden met betrekking tot journaalposten, significante schattingen en het toetsingskader
financiële rechtmatigheid.

— Wij hebben een data-analyse uitgevoerd op journaalposten met een hoger risico gerelateerd aan

voorzieningen, afwaarderingen van materiële vaste activa en significante schattingen alsook
oordeelsvormingen en veronderstellingen van het management geëvalueerd, waaronder het
uitvoeren van een retrospectieve beoordeling van de oordeelsvormingen en veronderstellingen van
het management met betrekking tot personele voorzieningen. Waar we onverwachte
journaalposten of andere risico's identificeerden via onze data-analyse, hebben we aanvullende
controlewerkzaamheden uitgevoerd om op elk geïdentificeerd risico in te spelen. Deze
werkzaamheden omvatten ook het herleiden van transacties naar de broninformatie en transacties
rondom de jaarafsluiting.

— We hebben elementen van onvoorspelbaarheid in onze controleaanpak opgenomen, waaronder

een analyse op loonbeslag bij functionarissen betrokken bij de betalingsorganisatie en de financiële
verslaggeving.

Wij hebben onze risico-inschatting en controleaanpak en resultaten gecommuniceerd aan de
korpsleiding.
Onze controlewerkzaamheden leidden niet tot aanwijzingen en/of andere redelijke vermoedens van
fraude en niet-nakomen van wet- en regelgeving die van materieel belang zijn voor onze controle,
anders dan hetgeen gemeld onder “Benadrukking van de financiële onrechtmatigheid in de
jaarrekening”.
Controleaanpak continuïteit
De korpsleiding heeft zijn continuïteitsbeoordeling uitgevoerd en geen continuïteitsrisico’s
geïdentificeerd. Onze procedures om de continuïteitsbeoordeling van de korpsleiding te beoordelen
omvatten onder andere:

— overwegen of de continuïteitsrisicoanalyse door de korpsleiding alle relevante informatie bevat
waarvan wij als gevolg van de controle kennis hebben;

— analyse van de financiële positie per einde boekjaar en ten opzichte van voorgaand boekjaar op
indicatoren die kunnen duiden op continuïteitsrisico’s;

— inspectie van de bijdrageverlening van het ministerie van Justitie en Veiligheid waaronder de
goedkeuring van de begroting 2023 en op voorwaarden die tot continuïteitsrisico’s kunnen leiden.

Jaarverantwoording

Pagina 133 van 157

De resultaten van onze risicobeoordeling procedures hebben geen aanleiding gegeven om additionele
controlewerkzaamheden op de continuïteitsbeoordeling uit te voeren. Wij verwijzen in dit kader ook
naar het Besluit financieel beheer politie artikel 15 lid 4 en 5 zoals toegelicht in de jaarrekening onder
paragraaf 6.4.1 Algemene toelichting en paragraaf 6.6.7 Algemene reserve.
Benadrukking van bijzondere aangelegenheden in het stelsel inzake financiële verslaggeving
Wij vestigen de aandacht op paragraaf 6.4.2 Algemene grondslagen in de toelichting van de
jaarrekening waarin het gehanteerde stelsel inzake financiële verslaggeving zoals door wet- en
regelgeving is voorgeschreven voor de politie nader is toegelicht. Daaruit blijkt dat bepaalde financiële
verplichtingen uit hoofde van (i) dienstjubilea, (ii) langdurig zieken tot 2 jaar, (iii) leegstand huurpanden
en (iv) levensfase uren (voor zover uitbetaling niet wordt verwacht) niet verwerkt zijn in de balans, maar
zijn toegelicht onder paragraaf 6.6.12 Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen van de
jaarrekening. Voorts worden de uitgaven die samenhangen met de ontwikkeling van software direct als
kosten in de exploitatie verantwoord en niet verantwoord onder immateriële vaste activa. Ons oordeel
is niet aangepast als gevolg van deze aangelegenheid.
Benadrukking van de financiële onrechtmatigheid in de jaarrekening
Wij vestigen de aandacht op 6.8 Bedrijfsvoeringsparagraaf van de jaarrekening 2022 van de politie,
waarin de bevindingen betreffende de financiële rechtmatigheid nader uiteengezet zijn. Hieruit is af te
leiden dat op grond van de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, voor zover in
het controleprotocol voor de jaarrekening politie toetsing wordt verlangd, voor EUR 142 miljoen aan
bestedingen als onrechtmatig zijn aangemerkt. De rechtmatigheids-fouten betreffen het niet voldoen
aan de aanbestedingsregels zoals opgenomen in de Aanbestedingswet 2012. Ons oordeel is niet
aangepast als gevolg van deze aangelegenheid.
Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd
In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2022 hebben wij de anticumulatiebepaling,
bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, onderdelen n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet
gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een
normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen
als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader
vereiste toelichting juist en volledig is.
Benoeming
Wij zijn op 15 oktober 2018 benoemd als externe accountant van de politie vanaf de controle van het
boekjaar 2019 en zijn sinds dat boekjaar tot nu toe de externe accountant.
Verklaring over de in de jaarverantwoording opgenomen andere informatie
Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat de jaarverantwoording andere
informatie, die bestaat uit:

— het voorwoord;
— de samenvatting;
— het jaarverslag;
— de overige gegevens;
— de bijlagen bij het jaarverslag.
Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie:

Jaarverantwoording

Pagina 134 van 157

— met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat;
— alle informatie bevat die is vereist op grond van het Besluit financieel beheer politie, de van

overeenkomstige toepassing verklaarde artikelen 391 en 392 van Boek 2 van het Burgerlijk
Wetboek en de meerjarige aanschrijving van de Minister van Justitie en Veiligheid.

Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen
vanuit de controle van de jaarrekening of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële
afwijkingen bevat.
Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Nederlandse Standaard 720 en
het controleprotocol voor de jaarverantwoording politie. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde
diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
De korpschef is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het
jaarverslag en de overige gegevens in overeenstemming met het Besluit financieel beheer politie, de
van overeenkomstige toepassing verklaarde artikelen 391 en 392 van Boek 2 van het Burgerlijk
Wetboek en de meerjarige aanschrijving van de Minister van Justitie en Veiligheid.
Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening
Verantwoordelijkheden van de korpschef
De korpschef is verantwoordelijk voor:

— het opmaken en het getrouw weergeven van de jaarrekening, waaronder het afleggen van

verantwoording aan de Minister over de financiële rechtmatigheid in de financiële
rechtmatigheidsverantwoording die onderdeel uitmaakt van de bedrijfsvoeringsparagraaf, in
overeenstemming met het Besluit financieel beheer politie, de meerjarige aanschrijving van de
Minister van Justitie en Veiligheid en de bepalingen van en krachtens de WNT;

— een zodanige interne beheersing die de korpschef noodzakelijk acht om het opmaken van de
jaarrekening mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of
fraude.

Bij het opmaken van de jaarrekening moet de korpschef afwegen of de politie in staat is om haar
werkzaamheden in continuïteit voort te zetten. Op grond van genoemd verslaggevingsstelsel moet de
korpschef de jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling. De korpschef moet
gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de politie haar
activiteiten in continuïteit kan voortzetten, toelichten in de jaarrekening.
Verantwoordelijkheden van de Minister van Justitie en Veiligheid
De Minister stelt jaarlijks de door de korpschef opgemaakte jaarverantwoording van de politie vast.
Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening
Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij
daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.
Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het
mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.
Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan
worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische
beslissingen die gebruikers op basis van de jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard,
timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende
afwijkingen op ons oordeel.
Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant

Jaarverantwoording

Pagina 135 van 157

professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, het controleprotocol voor de jaarverantwoording politie, het Controleprotocol WNT
2022, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit:

— het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang

bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van
controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als
basis voor ons oordeel.
Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij
fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten
transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de
interne beheersing;

— het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel
controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze
werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de
interne beheersing van de politie;

— het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, en

het evalueren van de redelijkheid van schattingen door de leiding en de toelichtingen die daarover
in de jaarrekening staan;

— het vaststellen dat de door de korpschef gehanteerde continuïteitsveronderstelling aanvaardbaar

is. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en
omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de politie haar activiteiten in
continuïteit kan voortzetten. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang
bestaat, zijn wij verplicht om in onze controleverklaring de aandacht te vestigen op de relevante
gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze
verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is
tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen
er echter toe leiden dat een organisatie haar continuïteit niet langer kan handhaven;

— het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen
toelichtingen; en

— het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en
gebeurtenissen, inclusief de financiële rechtmatigheid daarvan.

Wij communiceren met de korpschef en de Minister van Justitie en Veiligheid onder andere over de
geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle
naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing.
Wij communiceren ook met de korpschef en de Minister over alle relaties en andere zaken die
redelijkerwijs onze onafhankelijkheid kunnen beïnvloeden en over de daarmee verband houdende
maatregelen om onze onafhankelijkheid te waarborgen.
Den Haag, 24 april 2023
KPMG Accountants N.V.

J.G.A. Bruinsma RA
05: A:Nee/ B:Ja/ C:Nee
- getekende verklaring in archief politie –

Jaarverantwoording

Pagina 136 van 157

8 Bijlagen bij het jaarverslag
Middelen per eenheid
Hoofdstuk personeel.
Tabel 3: Begrotingsmodel, middelen inzichtelijk gemaakt per eenheid
Begroting 2022
Eenheden
Bedragen x € 1
miljoen

NN

Personeel vast
Personeel overig
Operatie
Specifiek
Totaal

ON

MN

NH

AM

DH

RD

ZWB

OB

LB

Totaal RE

LE

Totaal

280

468

329

242

367

419

397

239

217

201

3.159

413

5

10

7

5

10

8

8

5

5

4

67

9

76

22

34

24

18

28

29

30

19

17

14

235

52

287

3.572

3

5

7

3

15

5

5

4

2

7

56

69

125

310

517

367

268

420

461

440

267

241

226

3.517

543

4.060

Sterkte (in fte's)
4.098
Gem./fte (x € 1.000,-) 75,6

7.050

5.080

3.626

5.597

6.392

6.093

3.592

3.275

3.046

47.849

5.500

53.349

73,3

72,2

73,9

75,0

72,1

72,2

74,3

73,6

74,2

73,5

98,7

76,1

Realisatie 2022
Eenheden
Bedragen x € 1
miljoen
Personeel vast
Personeel overig
Operatie
Specifiek
Totaal

NN

ON

MN

NH

AM

DH

RD

ZWB

OB

LB

Totaal RE

Totaal

LE

293

503

346

251

391

454

428

250

221

210

3.347

425

5

11

10

5

11

11

9

5

6

5

78

21

99

20

32

22

16

26

27

29

16

16

15

219

33

252

3.772

3

2

3

2

12

4

3

4

1

3

37

99

136

321

548

381

274

440

496

469

275

244

233

3.681

578

4.259

Sterkte (in fte's)
4.039
Gem./fte (x € 1.000,-) 79,5

7.252

5.100

3.564

5.611

6.554

6.210

3.555

3.171

3.019

48.075

5.210

53.285

75,6

74,7

76,9

78,4

75,7

75,5

77,4

76,9

77,2

76,6

110,9

79,9

Jaarverantwoording

Pagina 137 van 157

Sterktecijfers
SPP
Tabel 4:Instroom operationele sterkte en aspiranten
OS excl. Aspiranten

Begroting 2022

Real. 31-12-2022

Sterkte aanvang boekjaar

46.278

46.189

Instroom uit opleiding

1.931

1.946

(Zij)instroom

932

1.201

Werktijdwijziging

-83

-91

Doorstroom NOS>OS

108

150

Doorstroom OS>NOS

-288

-276

Interne doorstroom OS>ASP

-

-130

Uitstroom (voorzienbaar)

-1.695

-1.569

Uitstroom (onvoorzienbaar)

-823

-1.163

Sterkte einde boekjaar

46.361
46.257

Gerealiseerd dec.2022

Aspiranten
Sterkte aanvang boekjaar

4.177

4.781

Externe instroom in opleiding

2.406

2.310

Interne doorstroom OS>ASP

-

130

Interne doorstroom NOS>ASP

-

23

Uitval

-272

-343

Uitstroom uit opleiding

-1.931

-1.949
14

Werktijdwijziging
Sterkte einde boekjaar

4.380
4.965

Gerealiseerd dec.2022

OS incl. aspiranten (totalen)
Sterkte einde boekjaar
Gerealiseerd dec.2022

Jaarverantwoording

50.741
51.222

Pagina 138 van 157

Tabel 5: Niet operationele sterkte (NOS)
NOS
Sterkte aanvang boekjaar

Begroting 2022
11.563

Real. 31-12-2022
12.142

Instroom

282

569

Doorstroom NOS>OS

-99

-150

Doorstroom OS>NOS

258

276

0

-20

Uitstroom (voorzienbaar)

-361

-423

Uitstroom (onvoorzienbaar)

-236

-462

0
11.408

7

Interne doorstroom NOS>ASP

Werktijdwijziging
Sterkte einde boekjaar
Gerealiseerd dec.2022

11.939

Diversiteit personeelsbestand politie
Diversiteit
Nieuwe indeling cijfers culturele diversiteit
Om privacy redenen registreert de politie geen gegevens over de culturele achtergrond van haar
medewerkers in het personeelsdossier. Om toch te kunnen rapporteren over de culturele diversiteit van
het personeelsbestand maakt de politie daarom gebruik van de gegevens van het Centraal Bureau van
de Statistiek (CBS). Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft het CBS verzocht om
de Barometer Culturele Diversiteit beschikbaar te stellen. De Barometer Culturele Diversiteit geeft
deelnemende organisaties vanaf 250 werknemers inzicht in de culturele diversiteit van hun
personeelsbestand, zonder dat individuen herkenbaar zijn in de cijfers.
Bij de start van de Barometer in 2020 was de culturele diversiteit binnen een organisatie gebaseerd op
de migratieachtergrond van de werknemers, ingedeeld in drie groepen: Nederlandse achtergrond,
westerse migratieachtergrond en niet-westerse migratieachtergrond. Deze hoofdindeling gebruikte het
CBS sinds eind jaren 1990 in publicaties over migratie en integratie. De afgelopen jaren is gebleken
dat deze hoofdindeling achterhaald is, en door de maatschappij steeds vaker als moeilijk navolgbaar
wordt ervaren. Daarom heeft het CBS besloten om een nieuwe herkomstindeling voor migranten en hun
kinderen te ontwikkelen, die vanaf 2022 geleidelijk ingevoerd is.
De nieuwe indeling die de Barometer gebruikt is de hoofdindeling naar herkomstland: Nederland,
Europa (exclusief Nederland) en Buiten-Europa. Omdat de politie gebruik maakt van de cijfers van de
barometer gaat zij ook over op deze nieuwe indeling. Over het jaar 2022 ontvangt de politie eenmalig
cijfers in zowel de nieuwe indeling als de oude indeling. Daarna ontvangt de politie alleen cijfers in de
nieuwe indeling. Dit heeft als gevolg dat de cijfers over 2023 niet meer vergeleken kunnen worden met
bijvoorbeeld cijfers over 2021. Uit de oude en nieuwe indeling over 2022 blijkt echter dat de afwijking
in de verhouding tussen de drie categorieën niet aanzienlijk is en slechts - 0,9 procentpunt (herkomst
Nederland) – 3,0 procentpunt (herkomst Europa) en + 3,9 procentpunt (herkomst buiten Europa)
bedraagt ten opzichte van de totale bezetting van het korps.

Jaarverantwoording

Pagina 139 van 157

Tabel 6: Diversiteit bij de politie
Bezetting 31 dec 2022

Bezetting aspiranten met herkomst buiten
Nederland ten opzicht van de totale bezetting
aspiranten
Nieuwe medewerkers met herkomst buiten
Nederland ten opzichte van alle nieuwe
medewerkers
Totaal bezetting met herkomst buiten Nederland
ten opzichte van de totale bezetting van het korps
Leidinggevenden met herkomst buiten Nederland
ten opzichte van alle leidinggevenden (vakgebied
Leiding)
Uitstroom aspiranten met herkomst buiten
Nederland ten opzichte van de totale uitstroom
aspiranten

Eenheden Amsterdam,
Den Haag, Rotterdam en
Midden-Nederland
19,8%

Landelijk

17,2%

19,5%

16,5%

17,8%

15,0%

16,7%

13,4%

Te kleine aantallen – niet
geleverd door CBS i.v.m.
risico op herleidbaarheid

24,2%

Getraindheid politiemedewerkers
Tabel 7: Externe RTGP/IBT-norm: minimaal 32 uur trainen/toetsen (peildatum: 31-12-2022)
Eenheid 31-12

gem. aantal RTGP-uren gevolgd per med.

aandeel med. dat RTGP-uren heeft behaald (32 uur)

Noord-Nederland

26,2

53%

Oost-Nederland

26,3

52%

Midden-Nederland

26,5

55%

Noord-Holland

27,3

62%

Amsterdam

24,0

37%

Den Haag

24,2

43%

Rotterdam

27,7

65%

Zeeland-West-Brabant

24,4

43%

Oost-Brabant

29,3

74%

Limburg

26,1

54%

Landelijke Eenheid

21,6

27%

PDC

22,5

34%

(Staf) Korpsleiding

16,4

7%

ODPA

18,8

17%

LMS

7,2

0%

Totaal

25,5

50%

Jaarverantwoording

Pagina 140 van 157

Tabel 8: Percentage gecertificeerd plus inleveren geweldsmiddelen (exclusief aspiranten en exclusief
verwerking verlenging certificering)
Eenheid 31-12

% volledig inzetbaar eind

Aantal medewerkers dat geweldsmiddelen moet

waarvan

2022

inleveren

vuurwapens

Noord-Nederland

87%

9

3

Oost-Nederland

92%

16

2

Midden-Nederland

89%

19

5

Noord-Holland

91%

29

18

Amsterdam

92%

23

11

Den Haag

89%

8

3

Rotterdam

91%

21

11

Zeeland-West-Brabant

89%

31

4

Oost-Brabant

96%

11

6

Limburg

93%

7

1

Landelijke Eenheid

85%

137

30

PDC

92%

3

2

(Staf) Korpsleiding

82%

2

2

ODPA

81%

25

5

LMS

57%

1

Totaal

90%

342

103

Tabel 9: FVT (peildatum 31-12-2022)
Resultaat FVT

Aantal fte 31-12-22
Man

Vrouw

Totaal

Binnen normtijd

11.866

4.272

16.138

Buiten normtijd

852

249

1.101

12.718

4.521

17.239

2.787

1.112

3.899

12.327

5.767

18.094

27.832

11.400

39.232

Subtotaal deelgenomen aan FVT
Niet deelgenomen aan FVT, reden:

Medisch
Geen

Totaal FVT-plichtig

Tabel 10: Profchecks
Eenheid

Extern
BT totale doelgroep (100%)

Aantal ingediend

% ingediend (31-12-22)

1.550
2.817
1.794
1.325
1.822
2.152

1.435
2.640
1.655
1.203
1.675
2.050

93%
94%
92%
91%
92%
95%

Noord-Nederland
Oost-Nederland
Midden-Nederland
Noord-Holland
Amsterdam
Den Haag

Jaarverantwoording

Pagina 141 van 157

2.002
1.192
1.085
980
16.719

Rotterdam
Zeeland-West-Brabant
Oost Brabant
Limburg
Totaal

1.825
1.086
1.025
900
15.494

91%
91%
94%
92%
93%

Verzuim
Tabel 11: Verzuim per eenheid
Eenheid

Verzuim % (jan 2021 t/m dec 2021)

Noord-Nederland
Oost-Nederland
Midden-Nederland
Noord-Holland
Amsterdam
Den Haag
Rotterdam
Zeeland-West-Brabant
Oost-Brabant
Limburg
Landelijke Eenheid
PDC
Staf Korpsleiding
PA
LMS
Totaal

Verzuim % (jan 2022 t/m dec 2022)

6,3%
5,5%
5,9%
5,9%
6,2%
5,7%
6,1%
5,0%
5,3%
6,3%
4,8%
4,8%
2,7%
5,1%
3,4%
5,6%

7,9%
6,3%
7,0%
6,8%
7,0%
6,9%
7,3%
6,0%
5,9%
7,8%
6,3%
6,1%
3,5%
5,8%
4,9%
6,7%

Integriteit: Aantal ontvangen klachten en afgeronde
disciplinaire en lijnonderzoeken
Integriteit
Tabel 12: Aantal ontvangen klachten

Jaarverantwoording

Pagina 142 van 157

Aantal ontvangen klachten (peildatum 06-01-2023)

2021*

2022**

Afgerond
Aannemen

3.735

2.816

Eerste fase

9.216

8.833

Tweede fase

92

63

13.043

11.712

Aannemen

573

361

Eerste fase

583

471

Tweede fase

71

46

Totaal in behandeling

1.227

878

Eindtotaal

14.270

12.590

Totaal afgerond

In behandeling

*De cijfers van 2021 hebben een peildatum van 06-01-2022
**De aantallen van 2022 zijn niet te vergelijken met de eerder gepubliceerde cijfers, vanwege een na-ijleffect.

Tabel 13: Top 3 meeste klachten
Klachtenrubrieken meeste klachten (peildatum 06-01-2023)

2021*

2022**

Bejegening/houding/gedrag

3.331

2.797

Onjuiste actie

1.508

1.562

Geen/onvoldoende actie

1.613

1.475

*De cijfers van 2021 hebben een peildatum van 06-01-2022
**De aantallen van 2022 zijn niet te vergelijken met de eerder gepubliceerde cijfers, vanwege een na-ijleffect

Tabel 14: Aantal afgeronde disciplinaire en lijnonderzoeken
Jaar
Aantal afgeronde disciplinaire en lijnonderzoeken
2022
332
Tabel 15: Meest onderzochte en betrafde vermeende misdragingen van de 332 afgeronde
disciplinaire en lijnonderzoeken:
Bestrafte gedragingen
Aantal Besluiten
Financiële schending
1
Lekken, misbruiken en/of achterhouden van informatie
43
Misbruik bedrijfsmiddelen en overtreding interne regels
65
Misbruik bevoegdheden
2
Misbruik geweldsbevoegdheid
10
Misbruik positie en belangenverstrengeling
4
Ongepaste communicatie
3
Ongepaste gedragingen in privésfeer
79
Ongewenste omgangsvormen
29
Eindtotaal
236

Jaarverantwoording

Pagina 143 van 157

Tabel 16: Ontslagcijfers nav intern of lijnonderzoek
Ontslagcijfers nav intern of lijnonderzoek

Afdoening

2022

Voorwaardelijk
Onvoorwaardelijk
Ontslag op eigen verzoek
Ongeschiktheidsontslag
Eindtotaal

BARP 77: 1-J ontslag jo 78
BARP 77: 1-J ontslag
BARP 87 ontslag op verzoek
BARP 94

40
41
2
2
85

**De cijfers van 2022 hebben een peildatum van 06-01-2023

Geweld
Geweld door Politie
Tabel 17: Aantal geweldsdossiers per eenheid
Eenheid

Aantal
incidenten
2022

Korpsleiding

Aantal
geweldsregistraties
2022

Totaal aantal
te
beoordelen
geweldsregistraties

Totaal aantal
beoordeelde
geweldsregistraties

Aantal
oordelen
PC
professioneel

Aantal
oordelen
PC niet
professioneel

Aantal nog te
beoordelen
geweldsregistraties

2

1

1

Noord-Nederland

1576

160

60

23

19

4

Oost-Nederland

3099

341

445

349

327

22

96

Midden-Nederland

1970

221

180

65

57

8

115

Noord-Holland

1344

164

172

73

61

12

99

Amsterdam

2502

141

233

193

143

50

40

Den Haag

3174

233

381

311

231

80

70

Rotterdam

1897

611

611

429

397

32

182

Zeeland-West-Brabant

1318

204

204

157

139

18

47

Oost-Brabant

2003

147

241

210

199

11

31

Limburg

1481

100

136

87

70

17

49

478

128

150

111

99

12

39

8

1

1

4
20667

0
2452

0
2815

266

0
805

Landelijke Eenheid
Politiedienstencentrum
Ondersteunende
Dienst Politieacademie

Totaal

2008

1742

37

De verklaring van het hoge aantal nog te beoordelen geweldsregistraties is gelegen in o.a. het feit dat
er soms meer tijd nodig is voor de beoordeling, capaciteitsgebrek bijvoorbeeld als gevolg van uitval
door ziekte, nadere vragen vanuit de commissie die extra tijd kosten. De doorlooptijd raakt aan de
eerdere constatering van het KMTO en in het onderzoek van Otto Adang dat de doorlooptijd moet
worden verbeterd. Het is daarom ook een doelstelling van het programma Stelsel Geweldsaanwending.
• Onderdeel van deze opgave is een overloop van zaken uit 2021 (zoals dat straks ook zal gelden
voor zaken uit 2022 die voor wat betreft de beoordeling overlopen naar 2023). Dat maakt dat er
een verschil zit tussen het aantal geweldsregistraties (zoals in tabel 2 opgenomen) en het
bovenstaande aantal te beoordelen geweldsregistraties. Bovendien is een deel van de zaken nog
in behandeling (die vervolgens weer terugkomen in de rapportage over 2023).

Jaarverantwoording

Pagina 144 van 157

Tabel 18: Totaal aantal gebruikte geweldsmiddelen landelijk.
Middel
2019
%2019 2020
%2020 2021
%2021 2022
%2022
Fysiek geweld (zonder
16387 59,0% 18330 57,8% 19781 56,7% 21917 56,1%
geweldmiddelen)
Handboeien (als
1124
4,0%
1204
3,8%
1242
3,6%
1238
3,2%
geweldmiddel gebruikt)
751
2,7%
740
2,3%
780
2,2%
1149
2,9%
Korte wapenstok
Lange wapenstok

352

1,3%

265

0,8%

536

1,5%

518

1,3%

Uitschuifbare wapenstok

1747

6,3%

1175

3,7%

1018

2,9%

1529

3,9%

7

0,0%

4

0,0%

6

0,0%

3

0,0%

Pepperspray

1440

5,2%

1738

5,5%

1585

4,5%

1063

2,7%

Stroomstootwapen

125

0,4%

135

0,4%

115

0,3%

1112

2,8%

Diensthond

364

1,3%

337

1,1%

200

0,6%

139

0,4%

Inzet beredenen

31

0,1%

8

0,0%

36

0,1%

45

0,1%

Dienstvoertuig

194

0,7%

286

0,9%

271

0,8%

321

0,8%

Waterwerper

0

0,0%

0

0,0%

11

0,0%

17

0,0%

CS-traangas
Ter hand nemen
vuurwapen
Vuurwapen

4

0,0%

1

0,0%

5

0,0%

4

0,0%

3

0,0%

457

1,4%

1155

3,3%

989

2,5%

2237

8,0%

2676

8,4%

2254

6,5%

2115

5,4%

Schild

0

0,0%

98

0,3%

290

0,8%

253

0,6%

Spuugmasker
Anders (vrij tekstveld
toelichting hovj)
Onbekend

0

0,0%

214

0,7%

718

2,1%

969

2,5%

3016

10,9%

4038

12,7%

4908

14,1%

5716

14,6%

10

0,0%

1

0,0%

0

0,0%

0

0,0%

3

0,0%

0

0,0%

0

0,0%

1

0,0%

34911

100%

39098

100%

2019
1976
0
138
130

2020
2224
0
174
92

2021
1650
3
168
80

2022
1499
2
133
86

Elektrische wapenstok

Beanbag
Totaal
Tabel 19: Aantal schoten
Gebruik
richten/gericht houden
ongewilde schoten
waarschuwingsschoten
gerichte schoten

27795

100% 31707

100%

N.B. De cijfers in de tabellen 18 en 19 die betrekking hebben op 2021 wijken af van de cijfers die in de
jaarverantwoording 2021 voor dat jaar staan vermeld. De reden hiervoor is dat later in 2022 is
vastgesteld dat in een aantal geweldregistraties een geweldmiddel anders is geregistreerd
(bijvoorbeeld de bean bag) of omdat een aantal geweldmeldingen pas later, na de momentopname voor
de jaarverantwoordingscijfers van het voorafgaande jaar, is geregistreerd.

Jaarverantwoording

Pagina 145 van 157

Tabel 20: Geweld door DSI
2021

2022

Aantal inzetten met 1 of meerdere personen
Totaal aantal inzetten DSI

1796

1726

Aantal inzetten met gebruik van geweld

774

676

612

509

2

14

- Bean bag (less lethal)

2

11

- Geweld tegen goed

0

1

- Ongewilde schoten

0

1

- Waarschuwingsschoten
Stroomstootwapen
Aantal inzetten met stroomstootwapen schietmodus

0

1

21

10

Aantal inzetten met stroomstootwapen stunmodus

2

1

Totaal aantal inzetten met stroomstootwapen
Fysiek geweld
Aantal inzetten met fysieke aanhoudingen, naast gebruik vuurwapen (reeds
opgenomen bij inzet met vuurwapen)
Aantal inzetten met fysieke aanhoudingen, waarbij geen vuurwapen is ingezet

23

11

33

19

137

141

Totaal aantal inzetten met fysieke aanhoudingen

170

160

0

2

0

1

0

3

867

675

Aantal zaken beoordeeld

869

695

Beoordeling professioneel

869

695

Vuurwapen
Aantal inzetten richten en gericht houden vuurwapen
Richten, gericht houden en gebruiken (totaal)
Richten, gericht houden en gebruiken (uitgesplitst)

Politiehond
Aantal inzetten waarbij AO-hond, naast gebruik vuurwapen, daadwerkelijk is
ingezet (reeds opgenomen bij inzet met vuurwapen)
Aantal inzetten waarbij AOT-hond daadwerkelijk is ingezet
Totaal aantal inzetten met AOT-hond
Aantal gebruik vuurwapen per individu
Aantal wapens gericht en gericht gehouden
Beoordeling geweld

N.B. De Dienst Speciale Interventies heeft een bijzondere taakstelling binnen de politieorganisatie,
waaruit voortvloeit dat de dienst beschikking heeft over aanvullende middelen en bevoegdheden voor
het aanwenden van geweld. Wanneer sprake is van een inzet van de DSI worden in veel gevallen
geweldsaanwendingen toegepast door meerdere personen, waardoor deze niet goed te vergelijken zijn
met de verantwoording zoals die voor de rest van politie wordt uitgevoerd.

Jaarverantwoording

Pagina 146 van 157

Tabel 21: Geweld tegen politie
2018

2019

9

0

18

27

24

5

Aanranding

9

8

14

5

9

11

Ambtsdwang

41

22

26

39

32

35

Bedreiging feitelijk (voorwerp)

270

321

256

361

368

300

Bedreiging woordelijk

1.187

1.151

1.008

1.225

1.043

1.084

Belediging

4.144

4.741

4.225

5.848

5.858

6.053

283

320

326

376

372

327

Diefstal

5

2

4

12

3

1

Discriminatie

45

10

13

12

11

21

Gooien van vuurwerk

6

16

94

49

76

95

Inrijden met voertuig op collega

74

66

63

49

108

75

Laster

11

5

6

8

11

8

Mishandeling (eenvoudig)

563

463

566

530

398

474

Mishandeling (eenvoudig): bijten licht

79

69

77

87

74

93

Mishandeling (eenvoudig): kopstoot licht

20

26

17

19

21

23

Mishandeling (eenvoudig): krabben licht

15

12

20

23

22

22

Mishandeling (eenvoudig): schoppen licht
Mishandeling (eenvoudig): slaan licht
(eventueel met voorwerp)
Niet voldoen bevel of vordering

84

108

110

101

88

120

121

130

104

114

134

152

84

117

213

127

120

73

Openlijk geweld

178

98

111

134

452

252

Poging moord

4

10

6

6

15

5

Poging tot doodslag

145

170

111

181

232

170

Poging zware mishandeling

166

138

149

341

244

206

Smaad

22

28

19

21

26

22

Valse aangifte

0

0

0

0

0

3

Vernieling

15

15

21

19

19

15

1.633

2.320

2.622

2.424

2.694

2.835

Wederspannigheid met letsel ten gevolge

330

368

356

317

384

367

Zware mishandeling

41

25

51

72

73

34

Zware mishandeling: bijten zwaar

7

7

3

5

7

5

Zware mishandeling: kopstoot zwaar

2

2

1

2

4

1

Zware mishandeling: krabben zwaar

0

1

0

0

0

0

Zware mishandeling: schoppen zwaar
Zware mishandeling: slaan zwaar
(eventueel met voorwerp)

2

8

2

1

1

2

3

4

12

8

17

6

9.598 10.781 10.624

12.543

12.940

12.895

Rubriek
Geen rubriek ingevuld

Belediging - spugen

Wederspannigheid

TOTAAL

Jaarverantwoording

2017

2020

2021

2022

Pagina 147 van 157

Context
Aanhouding gepland

2017

2018

2019

367

787

922

Aanhouding niet gepland

2.574

3.090

Bekeuringssituatie

474

Festiviteiten

2021

2022

1.151

458

401

2.611

3.085

4.956

5.082

403

479

1.003

1.085

545

95

261

239

62

79

147

Huiselijk geweld

436

594

487

596

699

545

Oud en nieuw

72

66

189

128

155

161

3.127

2.479

2.704

3.388

2.887

2.556

Privésfeer

49

39

60

51

34

23

Sociale Media

74

40

58

108

98

42

1.065

1.425

1.212

763

470

1.579

Verkeer

535

835

732

1.100

1.105

901

Verwarde personen

547

636

790

1.086

753

635

Voetbal

183

126

141

22

161

278

9.598 10.781 10.624

12.543

12.940

12.895

Overig

Uitgaansgeweld

TOTAAL

2020

Inkoop
Inkoop
Tabel 22:Binnengekomen klachten over aanbestedingen politie
Registratie klachten inkoop 2022
Onderwerp
Vragen/meldingen vanuit de markt over
lopende aanbestedingen
Klachten vanuit de markt over het handelen
van de politie in recente
aanbestedingstrajecten die ter beoordeling
aan het klachtenbehandelteam zijn
voorgelegd
Klachten vanuit de markt over het handelen
van de politie in recente
aanbestedingstrajecten die ter beoordeling
aan Veiligheid, integriteit en Klachten (VIK)
zijn voorgelegd

Aantal

4

1

2

Vragen vanuit de organisatie, ideeën etc.

2

Klachten van particulieren over
handelingen van politiemedewerkers

8

Jaarverantwoording

Toelichting
Alle vier vragen zijn afgehandeld door de Dienst Verwerving.
* Eén vraag over een het niet op tijd in kunnen schrijven
* Eén vraag over de onderhandelingsprocedure
* Eén vraag over de Nota van Inlichtingen
* Eén vraag over de uitslag van een aanbesteding
Klacht is gedeeltelijk gegrond verklaard, aanbesteding is
ingetrokken
Eén klacht over uitvoering van de gunningseisen binnen een
aanbesteding.
Beide klachten zijn overgedragen aan het VIK, klager is ingelicht.
Twee klachten van eén leverancier over integriteitsschending bij
dezelfde aanbesteding.

Beide vragen zijn beantwoord en zo nodig doorgezet aan de dienst
* Eén melding van een collega die zich zorgen maakt over de
aanschaf van producten uit landen die minderheden
onderdrukken
* Eén melding van een collega over het plegen van contractbreuk
door een leverancier
Alle klagers zijn doorverwezen naar het juiste loket;
* Eén klacht over mogelijk ongeoorloofd handelen.
* Eén klacht over het gebruik van het optisch geluidsignaal
* Twee klachten over het onterecht ontvangen van een boete
* Vier klachten van een verward persoon

Pagina 148 van 157

Zeden
Tabel 23: geregistreerde seksuele misdrijven 2022

Seksuele misdrijven

2022
15.523
5.665

Totaal aantal geregistreerde incidenten exclusief kinderpornografie, schennis en sexting.
Totaal aantal informatieve gesprekken
Totaal aantal aangiften

3.469

Totaal aantal aangiften verkrachting

1.031

Totaal aantal OM verdachten

2.549

Voorraad totaal aantal zedenzaken inclusief schennis en sexting (stand 01-01-2023)

3.445

Totaal aantal aangiftes langer dan 6 maanden in voorraad inclusief schennis en sexting (stand
01-01-2023)

Jaarverantwoording

856

Pagina 149 van 157

9 Bijlagen bij de jaarrekening
Staat van overdrachten en bestedingen
(rijks)bijdragen

Jaarverantwoording

Pagina 150 van 157

Onderwerp
(Bedragen x € 1.000)

Aangepast
Ontvangsten Beschikbaar Bestedingen
beginsaldo
a

Restitutie

Eindsaldo

b

c (a+b)

d

Algemene bijdrage ministerie van JenV

-122.396

6.296.187

6.173.791

6.277.391

-

-103.600

Algemene bijdrage JenV

-122.396

6.296.187

6.173.791

6.277.391

-

-103.600

96.523

549.937

646.460

452.941

18.461

175.058

Bijzondere bijdragen ministerie van JenV
Aanpak uitreizigers

e

f (c-d-e)

28

2.700

2.728

2.480

-

248

AI/datascience/realtime intelligence

-

27.520

27.520

-

-

27.520

Analysecapaciteit vreemdelingenketen

69

435

504

420

-

84

-

83.931

83.931

64.005

-

19.926

647

12.600

13.247

13.247

-

-

-

43.025

43.025

35.525

-

7.500

15.789

39.825

55.614

27.513

-

28.101

-

10.321

10.321

10.321

-

-

178

-

178

178

-

-

Cybersecurity

2.184

6.000

8.184

6.000

2.184

-

Digitalisering en cybercrime

9.186

20.703

29.889

24.973

3.984

932

DSI

2.721

76.552

79.273

71.237

2.721

5.315

Extra capaciteit zedenzaken

2.951

10.000

12.951

9.947

2.951

53

FEC

-

1.185

1.185

1.185

-

-

Financial Intelligence Unit (FIU)

-

12.259

12.259

5.869

-

6.390

Basisvoorziening IV
Bestrijding mensenhandel
BOTOC Bewaken en Beveiligen
BOTOC NSOC
BUMA
Contourennota opsporing

Forensische zorg

-

1.800

1.800

-

-

1.800

2.045

12.015

14.060

10.732

-

3.328

Hoekstra

-8

227

219

-

-

219

Incidentele kosten modernisering WSv

-

8.750

8.750

3.175

-

5.575

1.063

11.143

12.206

9.075

-

3.131

Grenzen en veiligheid

Individuele beoordeling slachtoffers
Informatiedeling

-

2.680

2.680

-

-

2.680

1.125

3.362

4.487

2.267

-

2.220

-

11.029

11.029

2.969

-

8.060

2.306

1.784

4.090

1.784

2.306

-

323

1.500

1.823

1.211

-

612

2.923

-

2.923

1.826

-

1.097

203

700

903

664

-

239

Landelijk Expertisecentrum Eergerelateerd
Geweld

-

1.370

1.370

-

-

1.370

Landelijk Internationaal Rechtshulpcentrum

1.398

-

1.398

-

1.398

-

Liaisons

2.729

13.204

15.933

9.028

-

6.905

LMO regionale projectkosten

1.453

-

1.453

-

-

1.453

Onderzoek NSCR

500

-

500

500

-

-

Onderzoeksprogramma politiefunctie

185

-

185

185

-

-

Ontwikkelagenda Veiligheid Voorop

-

584

584

325

-

259

2.917

2.578

5.495

2.500

2.917

78

716

-

716

716

-

-

Informatiehuishouding
Interceptie
Internet Referral Unit (IRU)
Investering aanpak cybercrime
KC-taken
Kwaliteitsimpuls Cariben

Passenger Information Unit (PIU)
Pilot Doorstroomtraject GGP

Jaarverantwoording

Pagina 151 van 157

Onderwerp
(Bedragen x € 1.000)

Aangepast
Ontvangsten Beschikbaar Bestedingen
beginsaldo
a

b

c (a+b)

d

Restitutie

Eindsaldo

e

f (c-d-e)

Bijzondere bijdragen ministerie van JenV
(vervolg)
Politieonderwijs

-

20.539

20.539

19.214

-

Programma Afpakken

-

7.931

7.931

7.931

-

-

Programma verduurzaming

-

275

275

-

-

275

Regeerakkoord tranche 2018 en
incidenteel

8.761

-

8.761

7.169

-

1.592

RST

2.807

3.588

6.395

6.395

-

-

Serious crime taskforce (SCTF)

1.325

-

1.062

1.062

521

-

541

31.980

5.000

36.980

25.973

-

11.007

Team Verkeershandhaving

-

51.635

51.635

51.635

-

-

Urgendagelden

-

1.575

1.575

729

-

846

Versterken forensische opsporing

-

5.187

5.187

4.243

-

944

Versterken internationale aanpak
ondermijning

-

1.507

1.507

585

-

922

Stroomstootwapen

Versterking gebiedsgerichte inzet politie

-656

9.985

9.329

5.306

-

4.023

Versterking landelijke eenheid

-

20.642

20.642

3.064

-

17.578

Zedenwetgeving

-

1.229

1.229

319

-

910
186.790

Overige bijdragen ministerie van JenV

140.934

272.561

413.495

226.705

-

Vermist kind alerteren

-289

1.191

902

880

-

22

Beheerkosten Politieonderwijsraad (POR)

172

871

1.043

757

-

286

Beslag in beeld

-

-

-

505

-

-505

Burgernet

641

1.600

2.241

1.349

-

892

Campagne jonge hackers

30

20

50

-

-

50

Coördinatie uitzendingen

341

427

768

88

-

680

-

385

385

365

-

20

3.291

-

3.291

3.291

-

-

DOL/DOR
FIU
FIU BES-eilanden

92

-

92

92

-

-

Flexibel Reactie Concept (FRC)

100

3.500

3.600

957

-

2.643

Frontex
Innovatiewet wetboek van strafvordering
Intensivering consultatiebijstand
Internationale Politiesamenwerking
Internetaanpak
Kwaliteitsimpuls Overlijdensonderzoeken
Mainports
Meldkamerdomein
Mixed Reality

-

1.451

1.451

1.451

-

-

1.045

515

1.560

327

-

1.233

-

1.000

1.000

-

-

1.000

641

1.200

1.841

696

-

1.145

-

-23

-23

-

-

-23

218

-

218

69

-

149

-

2.667

2.667

-

-

2.667

122.195

218.055

340.250

177.208

-

163.042

150

-

150

74

-

76

Mobiele Escape Room Mensenhandel

-

50

50

50

-

-

Ondermijning autoverhuur

4

-

4

4

-

-

-18

-

-18

-

-

-18

Ondermijningsbus
Online Fraude

-

137

137

-

-

137

Organised Crime Field Labs

250

-

250

14

-

236

PIDS

122

1

123

-

-

123

-

1.000

1.000

-

-

1.000

Preventie agenten in de wijk

Jaarverantwoording

Pagina 152 van 157

Onderwerp
(Bedragen x € 1.000)

Aangepast
Ontvangsten Beschikbaar Bestedingen
beginsaldo
a

b

c (a+b)

d

Restitutie

Eindsaldo

e

f (c-d-e)

Overige bijdragen ministerie van JenV
(vervolg)
RAC

-64

1.850

1.786

1.036

-

750

Reinigen plaats delict

-

300

300

8

-

292

RST

-

26.418

26.418

26.196

-

222

Team Dreigingsmanagement

-

150

150

150

-

-

Team Dreigingsmanagement TOMaD studie

-

27

27

2

-

25

130

-

130

130

-

-

-

492

492

22

-

470

Tegenmaatregelen drones
Transport Facilitated Organised Crime
Uitvoering RTGB
Uitzendingen
Verbeterslag aanpak huiselijk geweld en
kindermishandeling
Vergoeding werkplekken ZSM
Subsidies
Overige bijdragen

-

60

60

-

60

11.687

8.515

20.202

10.159

-

10.043

163

-

163

103

-

60

-

680

680

680

-

-

33

22

55

42

-

13

16.478

9.279

25.757

9.591

700

15.466

EU-subsidies

8.521

1.162

9.683

890

700

8.093

SAOP

1.317

1.410

2.727

1.476

-

1.251

Bijdragen overige departementen

3.604

-

3.604

486

-

3.118

Overige bijdragen (gemeenten en derden)

3.036

6.707

9.743

6.739

-

3.004

131.539

7.127.964

7.259.503

6.966.628

19.161

273.714

Totaal (Rijks-)bijdragen

Jaarverantwoording

Pagina 153 van 157

Recherchesamenwerkingsteam (RST)
Exploitatierekening RST
(Bedragen x € 1.000)

Jaarrekening
2022

Begroting
2022

Jaarrekening
2021

Bijdragen
Bijdragen

31.912

28.916

27.004

Totaal Rijksbijdragen

31.912

28.916

27.004

23.204

21.315

19.551

456

683

439

1.358

1.315

1.229

448

490

405

3.154

4.955

3.144

Exploitatiekosten
Personeel
Rente

-

Opleiding en vorming
Huisvesting
Vervoer
Verbindingen en automatisering
Geweldsmiddelen en uitrusting
Operationeel
Beheer
Totaal exploitatiekosten
Exploitatieresultaat

Balans RST
(Bedragen x € 1.000)

31

100

46

2.092

2.532

2.403

947

749

661

31.690

32.139

27.878

222

-3.223

-874

31 december 2022 31 december 2021

ACTIVA
VASTE ACTIVA
Materiële vaste activa

3.360

3.461

3.360

3.461

489

472

Liquide middelen

1.326

1.210

Totaal vlottende activa

1.815

1.682

TOTAAL ACTIVA

5.175

5.143

EIGEN VERMOGEN

-

-

VOORZIENINGEN

-

-

LANGLOPENDE SCHULDEN

-

-

Openstaande (Rijks-)bijdragen

222

2.808

Schulden personeel

23

8

Crediteuren en overlopende posten

2.157

1.189

Rekening-Courant politie

2.773

1.138

Totaal kortlopende schulden

5.175

5.143

TOTAAL PASSIVA

5.175

5.143

Financiële vaste activa
Totaal vaste activa

-

VLOTTENDE ACTIVA
Vorderingen en overlopende activa
Rekening-courant Ministerie van Financiën

-

PASSIVA

KORTLOPENDE SCHULDEN

Jaarverantwoording

Pagina 154 van 157

Aan de Politieacademie ter beschikking gestelde
middelen
Aan de Politieacademie ter beschikking gestelde middelen
(Bedragen x € 1.000)

2022

2021

139.662

132.960

-

-

Opleiding en vorming

25.683

23.441

Huisvesting

27.157

25.793

Vervoer

3.320

2.837

Verbindingen en automatisering

8.845

11.518

Geweldsmiddelen en uitrusting

1.016

844

Operationeel

2.733

2.588

Beheer

4.390

4.888

Totaal

212.806

204.869

Exploitatiekosten
Personeel
Rente

Jaarverantwoording

Pagina 155 van 157

Afkortingen
AMvB
Algemene Maatregel van Bestuur
ANPR
Automatic Number Plate Registration
AVG
Algemene Verordening Gegevensbescherming
AVIM
Afdeling Vreemdelingenpolitie Identificatie en Mensenhandel
BBO
Besluit buitengewoon opsporingsambtenaar
BHV
Bedrijfshulpverlening
BIO
Baseline Informatiebeveiliging Overheid
BMB
Bestuurlijk Meldkamer Beraad
BOA
Buitengewoon opsporingsambtenaar
BOTOC Breed Offensief Tegen Ondermijnende Criminaliteit
BPO
Basispolitieonderwijs
BVH
Basis Voorziening Handhaving
BZK
Buitenlandse Zaken
CCB
Conflict- en crisisbeheersing
CIZ
Centrum Indicatiestelling Zorg
CJIB
Centraal Justitieel Incassobureau
CPT
Comité tegen foltering van de Raad van Europa
COR
Centrale Ondernemingsraad
CSBN
Cyber Security Beeld Nederland
CTA
Commissie van toezicht op de arrestantenzorg
CTER
Contra Terrorisme, Extremisme en Radicalisering
CVOM Centrale Verwerking Openbaar Ministerie
DDoS
Distributed Denial of Services
DKDB
Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging
DPD
Digitaal procesdossier
DT&V
Dienst Terugkeer en Vertrek
DoBB
Doorontwikkelen Begroten en Budgetteren
DOR
Digitaal Opkopers Register
DUST
Decision making under stress
DVT
Dienstverlingstafel
ECADP Expertise Centrum Aanpak Discriminatie – Politie
EMPACT European Multidisciplinary Platform Against Criminal Threats
EMPACT-OPC European Multidisciplinary Platform Against Crime Threat/ Organized Property Crime
EOKM Expertisebureau Online Kindermisbruik
EY
Ernst & Young
FAQ
Frequently Asked Question
FEC
Financieel Expertisecentrum
FIOD
Fiscale inlichtingen- en Opsporingsdienst
FM
Facility management
FP
Functioneel Parket
FS
Facilitaire Services
FVT
Fysieke Vaardigheidstoets
GEB
Gegevens Effect Beoordeling
GGD
Gemeentelijke gezondheidsdienst
GGP
Gebiedsgebonden politiewerk
GGZ
Geestelijke gezondheidszorg

Jaarverantwoording

Pagina 156 van 157

GHOR Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio
GI
Gecertificeerde instelling
GRECO Group of States against Corruption
ICV
In Control Verklaring
I&R
Identificatie- en Registratieproces
IND
Immigratie en Naturalisatiedienst
IPS
Internationale politiesamenwerking
IV
Informatievoorziening
Justid
Justitiële Informatiedienst
JenV
Justitie en Veiligheid
KC
Korpschef
KID
Kantoorautomatisering in Dienstvoertuig
KMT
Korps management team
KMTO Korps management team overleg
KOP
Kennisopbouw Politie
LE
Landelijke eenheid
LFNP
Landelijk Functiegebouw Nederlandse Politie
LFU
Levensfase Uren
LMS
Landelijke meldkamer samenwerking
LP
Landelijk Parket
LOVP
Landelijk overleg veiligheid politie
LCTA
Landelijk overleg CTA
MDIEU Maatwerkregeling Duurzame Inzetbaarheid en Eerder Uittreden
ME
Mobiele eenheid
MeMo Medewerker Monitor
MIB
Modernisering Informatievoorziening Bedrijfsvoering
MIT
Multidisciplinair Interventieteam
MPG
Monitoren Personen en Groepen
MSC
Management Control Systeem
NCTV
Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid
NDV
Netwerk Divers Vakmanschap
NLA
Nederlandse Arbeidsinspectie
NOS
Niet operationele sterkte
NP
Nationale politie
NSOC Nationale Samenwerking tegen Ondermijnende Criminaliteit
OBT
Operationele Begeleiding en Training
OC
Operationele Centra
OCW
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
ODPA
Ondersteunende dienst politie academie
OPP
Operationeel Politie Platform
OS
Operationele sterkte
OT
Observatieteams
PA
Politie academie
PDC
Politiedienstencentrum
PICACC Philippine Internet Crimes Against Children Center
PMO
Preventief Medisch Onderzoek
PTSS
Post-Traumatische stressstoornis
PvI
Politie voor iedereen
PVR
Programma Vernieuwend Registreren
RAPP
Registratieve Applicatie Politie Processen
RSC
Regionale Service Centra

Jaarverantwoording

Pagina 157 van 157

RTGP
S&T
SGBO
SMB
SSW
SpAZ
SPOC
SPP
SZW
TBML
TNO
UHP
USSC
VGW
VIK
VR
VVC
WECG
WNB
WPBR
WODC
Wpbr
Wpg
WVP
WWM

Regeling toetsing geweldsbeheersing politie
Science & technologie
Staf grootschalig- en bijzonder politie optreden
Strategisch Meldkamer Beraad
Stroomstootwapen
Speciale Aandacht en Zorg
Single Point Of Contact
Strategisch Personeelsplanning
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Trade Based Money Laundering
Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek
Uithuisplaatsing
pagina 38
Veilig en gezond werken
Veiligheid, integriteit en Klachten
Virtual Reality
Veel voorkomende criminaliteit
Wet explosieven voor civiel gebruik
Wet natuurbescherming
Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus
Wetenschappelijk onderzoek- en documentatiecentrum
Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus
Wet Politie Gegevens
Wet verbetering poortwachter
Wet wapens en munitie

Jaarverantwoording

Pagina 158 van 157

Jaarverantwoording

Pagina 159 van 157