Commissie BuZa

Aan de minister van Buitenlandse Zaken
i.a.a. de ministers van:
- Defensie
- Veiligheid en Justitie
- Sociale zaken en Werkgelegenheid

Plaats en datum:
Betreft:
Ons kenmerk:

Den Haag, 18 juli 2016
Verzoek voor brief regering over situatie Turkije
2016Z14848/2016D30361

Geachte heer Koenders,
Namens de vaste commissies voor Buitenlandse Zaken en voor Europese Zaken verzoek ik u de Kamer
in een brief te informeren over de kabinetsreactie op de recente ontwikkelingen in Turkije en de
gevolgen hiervan voor de internationale politieke en militaire relaties met Turkije en voor de
maatschappelijke verhoudingen in Nederland.
Namens de commissies verzoek ik u de kabinetsreactie eind deze week aan de Kamer toe te sturen en
hierbij met name in te gaan op de volgende onderwerpen en vragen:
- Een appreciatie van de gebeurtenissen, zowel de couppoging, het mislukken daarvan en de
zuiveringen die daarop volgden.
- Oordeel van het kabinet over het op non-actief zetten van meer dan 2700 rechters in een weekend:
heeft deze actie in de ogen van het kabinet iets met een couppoging te maken of lag deze lijst klaar?
- Hebben de vele duizenden mensen die opgepakt worden op dit moment toegang tot juridische
bijstand? Is de Turkse regering in de ogen van de Nederlandse regering bezig met een gerichte actie
tegen (mogelijke) coupplegers of met het neerslaan van elke vorm van oppositie?
- Een appreciatie over de nu aangekondigde "afrekeningen". Hoe wordt een eerlijk proces
gewaarborgd?
- Indien Turkije de doodstraf weer herinvoert – mogelijk zelfs met terugwerkende kracht – vervalt dan
onmiddellijk het kandidaat-EU lidmaatschap ven Turkije? Aanvullend op de (directe) gevolgen voor de
onderhandelingen over een EU-lidmaatschap bij een grondwetswijziging die de invoering van de
doodstraf mogelijk maakt: de gevolgen voor het lidmaatschap van de Raad van Europa. Is het kabinet
bekend of de Turkse regering ook opnieuw voornemens is andere grondwetswijzigingen in te zetten,
die - zoals al eerder getracht - de weg naar een meer presidentieel systeem openen?
- Een verslag van het gesprek met minister Çavuşoğlu op maandag.
- Een appreciatie over de beschuldigingen vanuit Turkse (regerings)kringen in de richting van de VS,
zowel waar het de mogelijke kennis en medewerking aan de coup betrof als wat betreft de
Amerikaanse aanwezigheid op de Turkse basis Incirlik, ook en vooral vanwege het enorme belang van
deze basis in de strijd tegen ISIS.

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.buza@tweedekamer.nl

- Een appreciatie over de betrouwbaarheid van Turkije als NAVO-partner nu het leger –kennelijk- een
coup van binnen heeft moeten afwenden: wat betekent dit voor de strijd van Turkije tegen ISIS? Deelt
het kabinet de zorgen die zondagavond (via AP en The Independent) werden geuit door de Franse
minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Marc Ayrault?
- Een appreciatie of het Turkse leger, dat altijd de grondwettelijke taak had om seculariteit te
bevorderen, nu zodanig verzwakt is dat de ‘Kemalistische heritage’ onder druk komt te staan.
- Een reactie op de berichten over eventuele ongeregeldheden bij demonstraties in Nederlandse
steden, waarbij aanhangers van Erdogan hun solidariteit met de Turkse regering en/of hun vreugde
uitten aangaande de mislukte coup. Onder andere de berichten over een NOS-cameraploeg die is
aangevallen in Rotterdam, en het bericht dat een lokale NOS-correspondent en (zijn) cameraman in
Rotterdam (de heer Robert Bas) zouden zijn geïntimideerd en belemmerd in de uitoefening van hun
werk en daarmee hun grondwettelijke recht op persvrijheid. Heeft het bevoegd gezag daartegen (en
tegen mogelijke andere ongeregeldheden) opgetreden? Zijn er trouwens vergunningen afgegeven voor
deze demonstraties, indien niet al de spontane direct volgend op de mislukte coup, dan toch in elk
geval de dagen erna?
- In het verlengde van deze vragen over de demonstraties ook graag een appreciatie over de rol die de
Turkse diplomatieke vertegenwoordigingen hebben gespeeld bij het organiseren van
solidariteitsbijeenkomsten.
- Een reactie op het bericht (http://nos.nl/artikel/2077221-turken-vanaf-oktober-visumvrij-naarschengengebied.html) over het voldoen aan de voorwaarde voor visum-vrij reizen van Turken naar
Europa volgens de Turkse minister van EU-Zaken. Klopt het dat de Turken inmiddels voldoen aan de 72
voorwaarden en dat de EU dus in oktober overgaat tot visum-vrij reizen tussen de EU en Turkije?
Hebben de aangekondigde zuiveringen van de rechtspraak en het leger en de mogelijke herinvoering
van de doodstraf nog invloed op dit besluit tot visum-vrij reizen?
Hoogachtend,
de griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,

T.J.E. van Toor

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.buza@tweedekamer.nl