1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2007–2008

A

31 583

Verdrag tussen de Regering van het Koninkrijk
der Nederlanden en de Regering van de Staat
Qatar tot het vermijden van dubbele belasting
van inkomsten en winsten verkregen uit het
internationale luchtvervoer; Doha, 6 januari
2008

Nr. 1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal
Den Haag, 18 augustus 2008

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
5 september 2008.
De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke
goedkeuring van de Staten-Generaal wordt
onderworpen kan door of namens één van de
Kamers of door ten minste vijftien leden van
de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de
Tweede Kamer te kennen worden gegeven
uiterlijk op 5 oktober 2008.

Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste lid, en artikel 5, eerste lid,
van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen, de Raad van
State gehoord, heb ik de eer u hierbij ter stilzwijgende goedkeuring over
te leggen het op 6 januari 2008 te Doha totstandgekomen verdrag tussen
de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden en de Regering van de
Staat Qatar tot het vermijden van dubbele belasting van inkomsten en
winsten verkregen uit het internationale luchtvervoer (Trb. 2008, 59).
Een toelichtende nota bij het verdrag treft u eveneens hierbij aan.
De goedkeuring wordt alleen voor Nederland gevraagd.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

KST121854
0708tkkst31583-1
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Staten-Generaal, vergaderjaar 2007–2008, 31 583, A en nr. 1

1

TOELICHTENDE NOTA
§ 1. Inleiding
Het onderhavige verdrag (hierna: het Verdrag) geeft regels die een
wederkerige vrijstelling bewerkstelligen met betrekking tot belastingen
naar inkomsten en winsten uit het internationale luchtverkeer. Op grond
van deze wederkerige vrijstelling worden luchtvaartondernemingen van
een van de verdragsluitende partijen, het Koninkrijk der Nederlanden en
de Staat Qatar, in de andere verdragsluitende staat ter zake van dat
internationale luchtverkeer niet aan belastingheffing onderworpen.
§ 2. De aanleiding tot de onderhandelingen
In het begin van de jaren ’90 heeft Nederland deelbelastingverdragen voor
luchtvaartwinst gesloten met Oman (Trb. 1991,48) en de Verenigde
Arabische Emiraten (Trb. 1992,34). Aangezien deze beide landen tezamen
met Bahrein en Qatar participeren in Gulf Air, bestond aan Nederlandse
zijde de wens om ook met Bahrein en Qatar te komen tot een belastingverdrag ter zake van luchtvaartwinsten. Ook met Bahrein is een soortgelijk
verdrag gesloten (Trb. 2007, 39). Van de zijde van Qatar is positief
gereageerd. Inmiddels neemt Qatar niet meer deel aan Gulf Air aangezien
Qatar een eigen luchtvaartmaatschappij heeft: Qatar Airways. Dit betekent
dat het Verdrag, wat Qatar betreft, van toepassing is op Qatar Airways en
niet op Gulf Air.
Nadat de contacten over een dergelijk belastingverdrag met Qatar
aanvankelijk schriftelijk zijn verlopen, is in oktober 2000 in Qatar onderhandeld over de tekst ervan. Tijdens deze onderhandelingen is volledige
overeenstemming bereikt. Ondanks aansporingen van Nederlandse zijde
daartoe, heeft het enkele jaren geduurd voordat de noodzakelijke
procedure in Qatar voor ondertekening was afgerond. Op 6 januari 2008 is
het Verdrag in Doha, Qatar, door beide partijen ondertekend. Hoewel in de
titel en preambule van het Verdrag beide regeringen worden genoemd,
zal het Verdrag uiteraard tussen beide staten gelden, zoals ook blijkt uit de
verdere verdragstekst.
§ 3. Budgettaire gevolgen
De budgettaire gevolgen van het Verdrag zijn per saldo nihil. Voor het
Nederlandse bedrijfsleven dat actief is op het terrein van het internationale luchtverkeer met Qatar, zullen de effecten van het Verdrag gunstig
zijn.
§ 4. Koninkrijkspositie
Wat het Koninkrijk betreft zal het Verdrag voorshands alleen voor
Nederland gelden. De werkingssfeer kan echter worden uitgebreid tot de
Nederlandse Antillen en/of Aruba.
Indien tot uitbreiding wordt overgegaan, zal zulks geschieden door middel
van een ter zake overeen te komen notawisseling dat een afzonderlijk
verdrag zal vormen tussen het Koninkrijk ten behoeve van de Nederlandse
Antillen en/of Aruba en Qatar (artikel 6).

Staten-Generaal, vergaderjaar 2007–2008, 31 583, A en nr. 1

2

§ 5. Artikelsgewijze toelichting
Belastingen waarop het Verdrag van toepassing is en algemene
begripsbepalingen (artikelen 1 en 2)
Overeenkomstig de internationale gebruiken ter zake duidt het onderhavige Verdrag de belastingen aan waarop het Verdrag van toepassing is
(artikel 1), en legt het de voor dit Verdrag noodzakelijke begripsomschrijvingen vast (artikel 2). Op verzoek van Qatar is omwille van de systematiek een groot gedeelte van een gebruikelijke artikel 3 bepaling
(uitbreiding van (de vrijstelling van) exploitatie van luchtvaartuigen)
opgenomen onder artikel 2, eerste lid, onderdeel f. Het resterende
gedeelte van deze bepaling is opgenomen onder artikel 3, derde lid. Een
inhoudelijke wijziging is daarmee niet beoogd.
Wederkerige vrijstelling (artikel 3)
In het Verdrag is vastgelegd dat de inkomsten en winsten van luchtvaartondernemingen die worden verkregen uit het internationale luchtverkeer,
wederzijds van belastingheffing worden vrijgesteld (artikel 3, eerste lid).
Hetzelfde is bepaald met betrekking tot vermogenswinsten die worden
behaald met de verkoop van vliegtuigen (artikel 3, tweede lid) en
inkomsten en winsten die worden verkregen uit hoofde van een deelneming in een «pool», een gemeenschappelijke onderneming of een
internationaal opererend agentschap (artikel 3, vierde lid). Zoals aangegeven, bevat artikel 3, derde lid, een gebruikelijke uitbreiding van de
vrijstelling van exploitatie van luchtvaartuigen.
Stagiaires en trainees (artikel 3, vijfde lid)
Het vijfde lid van artikel 3 bevat een bepaling voor natuurlijke personen
die als werknemer van een luchtvaartonderneming van een verdragsluitende staat technische of andere beroepservaring opdoen in de andere
verdragsluitende staat. Deze personen zullen in de staat waar zij de
ervaring opdoen zijn vrijgesteld van belasting over hun, van de luchtvaartonderneming ontvangen, salaris. Deze vrijstelling geldt voor maximaal
drie jaar. Gelijke bepalingen zijn opgenomen in de luchtvaartwinstverdragen met Oman (Trb. 1991, 48 en 1996, 27) en de Verenigde
Arabische Emiraten (Trb. 1992, 34).
Teruggaaf (artikel 4)
In artikel 4 van het Verdrag wordt bepaald dat teruggaaf van belasting die
is geheven en geïnd in strijd met het Verdrag, op verzoek moet worden
gerestitueerd. Een verzoek om teruggaaf moet worden gedaan binnen
drie jaar na afloop van het kalenderjaar waarin de belasting is geheven.
De belasting moet dan vervolgens binnen een termijn van zes maanden
worden teruggegeven. Een soortgelijke bepaling is opgenomen in het
luchtvaartwinstverdrag met de Verenigde Arabische Emiraten (Trb. 1992,
34).
Regeling voor onderling overleg (artikel 5)
Op verzoek van Nederland is een regeling voor onderling overleg in het
Verdrag opgenomen. Een onderlinge overlegprocedure dient binnen 90
dagen na de dag waarop het verzoek daartoe van de andere verdragsluitende partij is ontvangen, aan te vangen.
Inwerkingtreding en beëindiging (artikelen 7 en 8)
Het Verdrag treedt in werking op de dertigste dag na de laatste der beide
data waarop de onderscheiden regeringen elkaar langs diplomatieke weg
hebben medegedeeld dat de in hun onderscheiden staten vereiste
wettelijke formaliteiten zijn vervuld. Het vindt daarna toepassing met
betrekking tot inkomsten en winsten die opkomen op of na 1 januari van
het kalenderjaar dat volgt op dat waarin het Verdrag in werking is

Staten-Generaal, vergaderjaar 2007–2008, 31 583, A en nr. 1

3

getreden (artikel 7, eerste lid). Op het moment van inwerkingtreding van
het Verdrag worden tevens de (fiscale) bepalingen van het eerste lid van
artikel XII van de Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en
de Staat Qatar inzake luchtdiensten tussen en via hun onderscheiden
grondgebieden, ondertekend te ’s-Gravenhage op 6 december 1980,
beëindigd (artikel 7, tweede lid). Om geen aanleiding tot rechtsonzekerheid te geven, blijven deze bepalingen echter van toepassing voor
belastingjaren die voor het tijdstip waarop de bepalingen van dit Verdrag
toepassing vinden, zijn verstreken. Het Verdrag blijft minstens zes jaar van
kracht, aangezien het pas in het zesde jaar na het jaar van de inwerkingtreding met ingang van het zevende jaar kan worden opgezegd (artikel 8).
Opgemerkt dient hier te worden dat de Nederlandse taalversie van artikel
8, stellende dat opgezegd kan worden «ten minste zes maanden voor het
einde van enig kalenderjaar na het verstrijken van een periode van vijf jaar
na de inwerkingtreding ervan» niet geheel juist weergeeft wat in de
Engelse tekst wordt gesteld. De Nederlandse tekst had ten rechte moeten
luiden «ten minste zes maanden voor het einde van enig kalenderjaar na
het vijfde jaar dat volgt opdat van de inwerkingtreding». In de praktijk zal
dit echter geen problemen behoeven op te leveren, omdat immers de
Engelse tekst doorslaggevend is.
De staatssecretaris van Financiën,
J. C. de Jager
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

Staten-Generaal, vergaderjaar 2007–2008, 31 583, A en nr. 1

4