Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3400
Vragen van de leden Van der Werf en Holtackers (beiden CDA) aan de
staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu over het bericht «teruggestuurd
oud-papier» (ingezonden 26 juli 2012).
Antwoord van staatssecretaris Atsma (Infrastructuur en Milieu), mede namens
de minister van Veiligheid en Justitie (ontvangen 31 augustus 2012). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2011–2012, nr. 3241.
Vraag 1
Bent u bekend met de artikelen «China stuurt afval terug naar R’dam»1 en
«China stuurt nog meer oud papier terug naar Nederland»?2 Bent u ook
bekend met het artikel «China stuurt afval Van Puijfelik uit Breda terug»?3
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is de inhoud van de containers bij terugkeer in Nederland door de Inspectie
voor de Leefomgeving en Transport (ILT) gecontroleerd? Zo ja, wat heeft zij
daarin aangetroffen? Is er chemisch en huishoudelijk afval aangetroffen?
Antwoord 2
De ILT heeft bij terugkeer zich er, aan de hand van de containernummers, van
vergewist dat de containers die retour zijn gekomen ook daadwerkelijk de
door China geïnspecteerde en teruggezonden containers zijn. Daarnaast zijn
van een aantal willekeurig gekozen containers gas- en luchtmonsters
genomen en is de inhoud achter de deur visueel gecontroleerd om er zeker
van te zijn dat het afval dat zich in de containers bevond ook het (soort) afval
betrof dat door China is geweigerd. De containers zijn door de Chinese
autoriteiten gecontroleerd en zij hebben bepaald dat de inhoud niet voldoet
aan de eisen die China aan de import ervan stelt. Dat is de reden dat de
containers door China zijn teruggestuurd. Dit feit levert een EVOA overtreding
op en derhalve was het niet noodzakelijk om de lading bij terugkomst
nogmaals aan een grondige inspectie te onderwerpen.

1
2
3

ah-tk-20112012-3400
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Het Financieele Dagblad, 9 juli 2012.
Het Financieele Dagblad, 18 juli 2012.
bndestem.nl, 11 juli 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Vraag 3
Is er in deze situatie sprake van moedwillige vermenging van recyclebaar oud
papier met verontreinigd afval? Zo ja, is dit gebeurd met medeweten van het
Bredase bedrijf of betreft het een doorzending uit het Verenigd Koninkrijk
zonder dat het Bredase bedrijf van de bijmenging op de hoogte was?
Antwoord 3
In het strafrechtelijk onderzoek, waar de berichtgeving uit vraag 1 naar
verwijst, is het vermoeden gerezen dat het betrokken bedrijf papierafval voor
de export naar Azië heeft vermengd met ander (huishoudelijk) afval en dat de
ware aard van het afval is verhuld. Het papierafval is afkomstig uit GrootBrittannië en Ierland. Er zijn geen aanwijzingen dat er sprake zou zijn van
chemisch afval.
Vraag 4
Is het waar dat de Chinese autoriteiten veel strenger zijn gaan controleren op
de invoer van oud papier uit Nederland? Zo ja, wat is daarvan de reden? Is er
sprake van reputatieschade bij de Nederlandse afvalsector door dit soort
incidenten?
Antwoord 4
De Federatie Nederlandse Oudpapier Industrie (FNOI) heeft aangegeven dat
hun leden meer controles in China ervaren. Diverse internationale branche
organisaties maken op hun websites ook melding van aangescherpte
controles in China. De focus van de scherpere controle lijkt te liggen op
papierafval dat uit het Verenigd Koninkrijk en Ierland afkomstig is. Chinese
inspectiediensten werken risico gestuurd bij de selectie van containers; meer
controles van containers van Nederlandse exporteurs als gevolg van het
incident zouden in deze lijn wel logisch zijn. In hoeverre de Nederlandse
afvalsector reputatieschade heeft, is mij niet bekend.
Vraag 5
Is er sprake van een toename in de hoeveelheid geëxporteerd afval die wordt
teruggestuurd naar Nederland? Zo ja, is de reden daarvan gelegen in een
toename van de export van verontreinigd afval of een verscherping van de
controles daarop?
Antwoord 5
Het aantal retourzendingen uit China waarvan ILT en AgentschapNL op de
hoogte gesteld wordt is de afgelopen jaren stabiel (1 a 2 partijen per jaar,
waarbij 1 partij uit meerdere containers kan bestaan). China heeft dit jaar ten
aanzien van andere Nederlandse papierexporteurs nog geen terughaalverzoeken gedaan.
Vraag 6
Hebt u de indruk dat de grenswaarden, die gesteld worden aan de samenstelling van papierafval, gebruikt worden om huishoudelijk en chemisch afval te
exporteren uit Europa naar andere werelddelen waar de veiligheid van
burgers en het milieu minder worden beschermd? Bereiken u signalen dat er
internationale netwerken zijn die als doel hebben het exporteren van
verontreinigd afval?
Antwoord 6
ILT treft zowel afvaloverbrengingen aan waarbij het afval onvoldoende is
gesorteerd als waarbij in zuivere recyclebare afvalstoffen andere verontreinigde afvalstoffen zijn opgemengd. De EVOA kent geen grenswaarden voor
de verontreiniging van afvalstoffen. Verontreinigingen leiden bij handhaving
daarom vrijwel altijd tot juridische procedures. Zie ook het antwoord op
vraag 8. Uit diverse onderzoeken van ILT blijkt dat er internationale netwerken
zijn die hun handelsroutes ook gebruiken voor het exporteren van verontreinigd afval.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

Vraag 7
Kunt u inzichtelijk maken welke rol Nederland en de Rotterdamse haven
spelen in de doorvoer van afval vanuit andere Europese landen naar landen
buiten Europa? Heeft de Rotterdamse haven voldoende capaciteit voor
adequate controle daarvan?
Antwoord 7
Rotterdam is de grootste haven van Europa. De Rotterdamse haven speelt
dan ook een belangrijke rol bij de verscheping van afval. Een aanzienlijk deel
van het via Rotterdam verscheepte afval is afkomstig uit andere EU-lidstaten
dan Nederland. De controle op deze afvalstroom vindt primair plaats in de
EU-lidstaat waaruit het afval afkomstig is. Uit analyses van Eurostat4 is
bekend dat zo’n 20% van al het afval uit EU landen door Nederlandse
bedrijven wordt verscheept. In 2010 werden landelijk door douane, KLPD en
de ILT ongeveer 5 000 uitgaande afvaltransporten gecontroleerd.
Vraag 8
Kunt u toelichten wat de uitspraak van de Rechtbank ’s-Gravenhage d.d.
8 maart 2012 in de zaak van Van Puijfelik tegen de ILT en het Openbaar
Ministerie inhoudt en welke gevolgen deze uitspraak heeft voor het beleid
van de ILT?
Antwoord 8
In deze zaak heeft de rechter geoordeeld dat de ILT de beleidsregels die zij
heeft opgesteld om te bepalen of verontreinigd oudpapier al dan niet als
groene lijst afvalstof moet worden beschouwd niet jegens Van Puijfelik mag
gebruiken, omdat de ILT met deze beleidsregels haar bevoegdheden te buiten
gaat.
Tegen dit vonnis is de ILT inmiddels in beroep gegaan bij het gerechtshof in
Den Haag. Dit hof heeft in haar vonnis van 10 juli 2012 bepaald dat de ILT de
beleidsregels wel mag gebruiken, maar dat deze beleidsregels alleen de
Inspectie binden. Het eindoordeel is aan de rechter. Zij komt onder andere tot
dit oordeel omdat ook de brancheorganisatie voor de oudpapierindustrie (de
Federatie Nederlandse Oudpapier Industrie – FNOI) heeft aangegeven dat de
door de ILT opgestelde regels een grote stap vooruit zijn voor wat betreft de
duidelijkheid over hetgeen wel en niet mag. Daarnaast heeft het Hof
geoordeeld dat de beleidsregels geen rol spelen in het strafrechtelijk
onderzoek tegen Van Puijfelik.
Het gevolg van deze uitspraken is dat de ILT de door haar opgestelde
beleidsregels kan gebruiken bij het beoordelen van oudpapier transporten.
Het is de verwachting dat dit de rechtszekerheid en rechtsgelijkheid ten goede
komt.
Vraag 9
Zijn de onder vraag 1 genoemde berichten voor u aanleiding nieuw beleid te
formuleren of bestaand beleid aan te passen?
Antwoord 9
Nee. We streven er wel naar om op Europees niveau de toepassing van de
EVOA regelgeving verder te uniformeren. Daarnaast zijn individuele
exporteurs van afvalstoffen ervoor verantwoordelijk te voldoen aan de
normen die het land van bestemming, in casu China, stelt.

4

Eurostat is het statistische bureau van de Europese Unie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3