Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 324

Wijziging van de Algemene wet
inkomensafhankelijke regelingen en de
Algemene douanewet ter opheffing van de
geheimhoudingsplicht in verband met het
verstrekken van gegevens aan de inspectie
belastingen, toeslagen en douane (Wet
opheffing geheimhoudingsplicht ten behoeve
van de inspectie belastingen, toeslagen en
douane)

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 31 mei 2023
Met interesse heb ik kennisgenomen van de vragen die door de verschillende fracties zijn gesteld naar aanleiding van het wetsvoorstel Wet
opheffing geheimhoudingsplicht ten behoeve van de inspectie belastingen, toeslagen en douane (IBTD, Kamerstuk 36324). Onderstaand wordt
bij de beantwoording zoveel mogelijk de volgorde van het verslag
aangehouden. Waar logisch wordt de beantwoording van vragen die
inhoudelijk overeenkomen geclusterd.
Vragen met betrekking tot de Wet op de Rijksinspectie (CU, VVD,
D66)
De leden van de ChristenUnie-fractie roepen in herinnering dat in het
coalitieakkoord is afgesproken dat de onafhankelijkheid van de verschillende inspecties beter geborgd wordt en dat met dat doel door de
regering een Wet op de rijksinspecties wordt uitgewerkt. Deze leden
vragen de regering om toe te lichten hoe het onderhavige wetsvoorstel
zich verhoudt tot de Wet op de rijksinspecties. Deze leden lezen in de
reactie van de regering op het advies van de Raad van State dat nog
wordt onderzocht of de oprichting en gegevensverwerkingen van de IBDT
later alsnog bij wet zullen worden geregeld. Doelt de regering hierbij op
de Wet op de rijksinspecties? Voorts vragen deze leden of de regering nog
steeds voornemens is dit wetsvoorstel in december 2023 naar de Raad
van State te versturen en wanneer de regering denkt dit voorstel aan de
Kamer te kunnen voorleggen.

kst-36324-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 324, nr. 6

1

De leden van de VVD-fractie vragen hoe het voorliggende wetsvoorstel
betreffende de bestaande inspectie belastingen, toeslagen en douane, zich
zal verhouden tot de in het coalitieakkoord afgesproken wetsvoorstel voor
de rijksinspecties. Wanneer zal deze wet aan de Kamer worden aangeboden? Wordt de IBTD dan ook wettelijk verankerd?
De leden van de D66-fractie vragen de regering om toe te lichten hoe het
voorliggende wetsvoorstel zich verhoudt tot het voornemen van de
regering om een Wet op de rijksinspecties in te dienen. Deze leden vragen
tevens wanneer de regering dat wetsvoorstel naar de Kamer zal sturen.
Antwoord:
Beide wetten staan in beginsel los van elkaar, met dien verstande dat het
onderhavige wetsvoorstel op zichzelf staat, een andere aanleiding heeft,
en ook «bestaansrecht» heeft zonder een Wet op de rijksinspecties. Dit
wetsvoorstel ter opheffing van de geheimhoudingsplicht is ingegeven
doordat in de praktijk blijkt dat de IBTD voor een goede uitvoering van
haar taak meer dan aanvankelijk voorzien is aangewezen op gegevens
waarop een geheimhoudingsplicht van toepassing is. De voorgenomen
Wet op de rijkinspecties heeft een veel bredere scope, namelijk, in
essentie, het borgen van de onafhankelijkheid van de rijksinspecties. Het
kabinet heeft de Kamer hier bij brief van 17 februari 2023 uitvoerig over
geïnformeerd, in reactie op de initiatiefnota van het lid Omtzigt.1
Het kabinet doelt inderdaad op de voorgenomen Wet op de rijksinspecties
voor wat betreft de vraag of de oprichting, wettelijke verankering en
gegevensverwerkingen van de IBTD alsnog bij wet zullen worden
geregeld. Daarnaast wordt ook onderzocht of het opportuun is de IBTD
nader bij wet te regelen, nog los van de Wet op de rijksinspecties.
Hierover is nog geen besluit genomen.
In de brief van 17 februari 2023 is aangegeven dat dit wetsvoorstel zich in
een voorbereidende fase bevindt. Het kabinet is voornemens om het voor
het zomerreces 2024 aan de Kamer aan te bieden.
Vraag m.b.t. de oprichting per regeling en opheffing geheimhoudingsplicht per wet (VVD)
De leden van de VVD-fractie constateren dat de IBTD is opgericht door
middel van een ministeriële regeling, maar dat deze wijziging door middel
van een wetswijzigingsvoorstel aan de Kamer wordt aangeboden. Deze
leden vragen of het niet mogelijk was dit mee te nemen in de ministeriële
regeling.
Antwoord:
Op grond van artikel 2:5 Algemene wet bestuursrecht (Awb) geldt een
geheimhoudingsplicht voor eenieder die betrokken is bij de uitvoering van
de taak van een bestuursorgaan. Daarnaast vallen op grond van artikel 12
Douanewetboek van de Unie (DWU) alle door de douaneautoriteiten bij de
uitoefening van hun taken verkregen inlichtingen die van vertrouwelijke
aard is of die als vertrouwelijk is verstrekt onder het beroepsgeheim. De
geheimhoudingsplicht respectievelijk het beroepsgeheim kunnen onder
andere worden doorbroken indien enig wettelijk voorschrift tot
mededeling verplicht. De Regeling taakuitoefening en bevoegdheden
IBTD is geen wettelijk voorschrift in vorenbedoelde zin. Het is dan ook niet

1

Kamerstukken II, 2022/23, 36 149, nr. 4.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 324, nr. 6

2

mogelijk om de geheimhoudingsplicht door middel van deze regeling te
doorbreken.
Vragen m.b.t. opname in een verzamelwet (VVD)
De leden van de VVD-fractie lezen in de beslisnota dat het voorliggende
wetsvoorstel niet aan de criteria voldeed om te worden opgenomen in
een verzamelwet. Wat zijn die criteria? Waarom is toch gekozen, gezien de
geringe omvang en technisch karakter van het voorliggende wetsvoorstel,
om het toch als apart wetsvoorstel aan te bieden aan de Kamer?
Antwoord:
Verzamelwetten zijn wetten die, anders dan wetten die één bepaald
onderwerp regelen, wijzigingen met betrekking tot meerdere onderwerpen behelzen. Een wijzigingswet waarin meerdere inhoudelijke
onderwerpen worden geregeld moet aan een drietal criteria voldoen. Ten
eerste is het van belang dat er een samenhang bestaat tussen de
verschillende onderwerpen binnen een verzamelwet. Van een dergelijke
samenhang kan sprake zijn bij bijvoorbeeld budgettaire samenhang,
thematische samenhang en/of inhoudelijke samenhang. Daarnaast dient
de verzamelwet te bestaan uit verschillende onderdelen die als zodanig
niet dermate groot en inhoudelijk complex zijn dat ze een afzonderlijk
wetsvoorstel rechtvaardigen. Als laatst is het raadzaam dat een
inschatting plaatsvindt van de politieke gevoeligheid van de verschillende
onderdelen. Het is niet raadzaam om een onderdeel in een verzamelwet
op te nemen waarvan bij voorbaat helder is dat dit politiek gezien
omstreden is, omdat daarmee een goede parlementaire behandeling van
andere onderdelen in het geding komt.
Aanvankelijk was de wetswijziging «opheffing geheimhoudingsplicht»
opgenomen in het wetsvoorstel Belastingplan 2023. Echter, bij de
rijksbrede wetgevingstoets is door het Ministerie van Justitie en Veiligheid
aangegeven dat deze wijziging niet aan alle criteria voldeed om mee te
lopen in een verzamelwet. De wijziging had onvoldoende samenhang met
de andere wijzigingen. Daarom is de wijziging als apart wetsvoorstel
ingediend bij de Tweede Kamer. Bovendien komt dit tegemoet aan de
wens om fiscale wetgeving beter te spreiden. Kamerleden van beide
Kamers en diverse adviesorganen vragen hier al enige tijd aandacht voor.
Vragen m.b.t. samenloop van overheidsorganisaties (D66)
De leden van de D66-fractie vragen de regering of zij ook een rol ziet voor
de IBTD bij de ongelukkige samenloop van meerdere overheidsorganisaties. Deze leden vragen of de IBTD na inwerkingtreding van dit
wetsvoorstel ook voldoende toegang heeft om structurele problemen aan
te kaarten die spelen in bijvoorbeeld de samenloop van de Belastingdienst, Toeslagen, Douane en uitkeringen op basis van de Participatiewet.
Antwoord:
Teneinde de onafhankelijkheid van de IBTD te borgen is ervoor gekozen
dat de IBTD zelf haar eigen werkprogramma bepaalt en dat de Minister
alleen haar goedkeuring hieraan kan onthouden als deze op ondeugdelijke
wijze tot stand is gekomen. Het is dus in principe aan de IBTD zelf om te
beslissen of dit binnen haar taakomschrijving past en dit al dan niet op te
nemen in haar werkprogramma. Zo heeft de IBTD afgelopen periode op
verschillende plekken in het land gesproken met sociaal raadslieden en
andere lokale hulpverleners over de knelpunten die zij ervaren in, onder
andere, de samenwerking tussen overheidsorganisaties. De IBTD heeft de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 324, nr. 6

3

Minister via een brief geïnformeerd over deze knelpunten.2 Mocht het
nodig zijn, dan bestaat er gelet op artikel 3, tweede lid, van de Regeling
taakuitoefening en bevoegdheden IBTD wel de mogelijkheid voor de
Minister om de IBTD te verzoeken onderzoeken uit te voeren die niet zijn
opgenomen in het werkprogramma. Op dit moment zie ik daar geen
aanleiding voor.
Dit wetsvoorstel zorgt ervoor dat de IBTD toegang heeft tot alle informatie
die zij nodig heeft voor haar onderzoeken en die de Belastingdienst/
Toeslagen en de Douane onder zich hebben.
Vragen m.b.t. het informeren van belanghebbende (PVV)
Kan de regering aan de leden van de PVV-fractie aangeven wanneer een
belanghebbende al dan niet wordt geïnformeerd omtrent gegevensverstrekking aan de IBTD? Ligt daar een concreet afwegingskader aan ten
grondslag?
Antwoord:
Belanghebbenden worden niet op de hoogte gebracht als hun gegevens
worden verstrekt aan de IBTD. Nu deze gegevens, ingevolge de voorgestelde bepalingen, worden verstrekt op basis van een wettelijk voorschrift
is het ook niet verplicht om belanghebbende hierover te informeren. Wel
dient de verwerking van persoonsgegevens op basis van de AVG
transparant te zijn naar de betrokkene toe. Uit onder meer het privacybeleid van het Ministerie van Financiën en het verwerkingenregister wordt
naar de belanghebbende transparant gemaakt dat de IBTD op hem
betrekking hebbende persoonsgegevens kan verwerken die aan de
Belastingdienst, Toeslagen of Douane zijn verstrekt.
Vragen m.b.t. de informatiebehoefte van de IBTD (CDA)
De leden van de CDA-fractie lezen in de toelichting dat in de praktijk is
gebleken dat de IBTD voor het uitvoeren van haar taak steeds vaker is
aangewezen op gegevens waarop de geheimhoudingsplicht van de AWR
van toepassing is en op gegevens over inkomensafhankelijke regelingen.
Deze leden vragen wat «steeds vaker» inhoudt. Deze leden vragen wat er
dan aanvankelijk was voorzien of verwacht, en op welke punten dat
afwijkt in de praktijk. Deze leden zijn benieuwd om hoeveel gevallen het
dan gaat en of een verzoek tot ontheffing tot nu toe ooit is geweigerd. Ook
vragen deze leden of bij het verlenen van de ontheffing altijd alle geheime
informatie is gegeven en of veel van de details die de IBTD nodig heeft
voor het toezicht onder de geheimhouding worden weggelaten.
Antwoord:
Aangezien de IBTD geen individuele gevallen onderzoekt werd bij de
oprichting van de IBTD verwacht dat de informatiebehoefte van de IBTD
slechts incidenteel betrekking zou hebben op gegevens die onder een van
de geldende geheimhoudingsplichten valt. In de praktijk is echter
gebleken dat de IBTD na verdere uitwerking van de aanpak van onderzoeken concrete voorbeelden uit de praktijk nodig heeft om de «werking»
van bepaalde regels, beleid of afspraken in de uitvoeringspraktijk te
kunnen toetsen en te kunnen onderzoeken of bepaalde knelpunten of
risico’s structureel zijn. Informatie over (concrete) individuele zaken,
waaronder persoonsgegevens om met betrokken partijen in contact te
kunnen treden, is daarom noodzakelijk.
2

https://www.inspectiebtd.nl/documenten/brieven/2023/02/23/knelpuntenbrief

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 324, nr. 6

4

Dit betekent dat de IBTD voor het uitvoeren van haar taak, vaker dan was
voorzien ten tijde van de oprichting, is aangewezen op gegevens waarop
de geheimhoudingsplicht van artikel 67 AWR van toepassing is. Nu van
een ontheffing op grond van artikel 67, derde lid, slechts sprake kan zijn in
incidentele en onvoorziene omstandigheden zal ook hiertoe een structurele regeling worden getroffen. Voor gegevens over inkomensafhankelijke regelingen, evenals voor gegevens in Douane gerelateerde dossiers,
bestaat er überhaupt geen mogelijkheid tot het geven van een ontheffing
op de geldende geheimhoudingsplicht. Dit wetsvoorstel dient dan ook
voor de doorbreking van de geheimhoudingsplicht middels een wettelijk
voorschrift.
Sinds haar oprichting heeft de IBTD tot nu eenmaal aangegeven informatie uit fiscale dossiers nodig te hebben. Dit betrof het onderzoek naar
«Vroegsignalering in problemen en klachten». Voor informatieverstrekking
ten behoeve van dit onderzoek is ontheffing van de fiscale geheimhoudingsplicht verleend. Inzake een tweede onderzoek is reeds door de IBTD
aangegeven dat zij waarschijnlijk informatie nodig hebben waarop de
fiscale geheimhoudingsplicht rust. Door de IBTD wordt nog in kaart
gebracht om welke informatie het hierbij gaat. Er zijn tot op heden geen
ontheffingsverzoeken ten behoeve van de onderzoeken van de IBTD
geweigerd.
Een ontheffing beschrijft welke gegevens door de inspecteur verstrekt
mogen worden. Daar waar het een ontheffing voor informatieverstrekking
aan de IBTD betreft zal dit doorgaans alle informatie zijn waar de IBTD om
verzoekt, mits dit voldoende specifiek en afgebakend is. De ontheffing
doorbreekt de geheimhoudingsplicht. De gegevens waarvoor de
ontheffing is verleend zullen derhalve niet met een beroep op de
geheimhouding aan de IBTD worden onthouden.
Vragen m.b.t. het advies van de AP -de risico’s van voorzetting
van het wetsvoorstel (CDA, GroenLinks, CU)
De leden van de CDA-fractie vragen hoe de regering het commentaar van
de AP weegt dat met deze wetgeving afbreuk wordt gedaan aan het recht
van een betrokkene om bezwaar te maken tegen een concrete verwerking
als onduidelijkheid ontstaat over de reikwijdte van de geheimhoudingsplicht tussen ambtenaren van hetzelfde bestuursorgaan. Deze leden
vragen wat de regering kan doen om die onduidelijkheid weg te nemen en
het recht op bezwaar goed te regelen. Ook vragen deze leden of ergens
met betrekking tot deze wetgeving enige strijdigheid ontstaat met het
recht op privacy onder het EVRM.
De leden van GroenLinks vragen de regering daarnaast om te reageren op
de stelling van de AP dat «voortzetting van het concept niet zonder
bezwaar is». Kan de regering ook aangeven of zij nog andere risico’s ziet
bij de implementatie van het voorliggende wetsvoorstel? Hoe zijn de
eventuele nadelen afgewogen tegen de voordelen (die volgens de AP dus
beperkt zijn)?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering in te gaan op de
stelling van de AP dat door deze wet «afbreuk wordt gedaan aan het recht
van de betrokkene om bezwaar te maken tegen een concrete
verwerking»?
Antwoord:
Het kabinet heeft een afweging gemaakt tussen het recht van een
betrokkene om bezwaar te maken tegen de deling van zijn of haar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 324, nr. 6

5

gegevens en het belang van een goede informatievoorziening aan de
IBTD. Gelet op het feit dat informatieverstrekking aan de IBTD geen
directe impact heeft op betrokkenen, en een goede informatievoorziening
aan de IBTD essentieel is om haar taken uit te kunnen voeren, heeft het
kabinet ervoor gekozen om een goede informatievoorziening aan de IBTD
zwaarder te laten wegen. Het kabinet ziet bij de implementatie van het
voorliggende wetsvoorstel geen risico’s voor betrokkenen. De
mogelijkheid tot het indienen van bezwaar tegen de concrete gegevensverwerking door de IBTD blijft bestaan, evenals de overige AVG-rechten,
zoals het verzoek tot inzage, daar heeft dit wetvoorstel geen invloed op.
Daarnaast wordt met dit wetsvoorstel boven iedere vorm van twijfel
verheven dat het delen van deze gegevens in deze specifieke situatie is
toegestaan.
In het EVRM is bepaald dat eenieder recht heeft op respect voor zijn
privéleven, zijn familie- en gezinsleven, zijn woning en zijn correspondentie. Wanneer een inmenging in het privéleven van een betrokkene aan
de orde is, is vereist dat daar bij wet in is voorzien en dat dit noodzakelijk
is in een democratische samenleving. Door het creëren van deze
wettelijke basis voor de gegevensverstrekking wordt aan deze vereisten
voldaan.
Vraag m.b.t. het onderzoek Vroegsignalering (CDA)
De leden van de CDA-fractie lezen het concrete voorbeeld van het
onderzoek vroegsignalering, waarvoor volgens de toelichting verwerking
van persoonsgegevens door de IBTD noodzakelijk is. Deze leden vragen
waar in dit onderzoek de belemmeringen zitten waar deze wet een
oplossing voor biedt.
Antwoord:
De belemmeringen in dit onderzoek waren gelegen in de toegang tot
dossiers die persoonsgegevens bevatten en andere gegevens die onder
de geheimhoudingsplicht vallen. Kennis over specifieke casuïstiek is in dit
onderzoek nodig om de feitelijke gang van zaken in de praktijk te kunnen
reconstrueren. Dit wetsvoorstel maakt het mogelijk dat kennis wordt
genomen van het dossier om de gang van zaken te kunnen reconstrueren.
Vragen m.b.t. de consequenties van weigering informatieverstrekking (Omtzigt)
Het lid Omtzigt leest dat de opheffing van de geheimhoudingsplicht geldt
voor informatie die bij de uitvoering van belastingwet- en regelgeving en
op het gebied van inkomensafhankelijke regelingen is verkregen.
Bovendien valt alle door de douane verkregen vertrouwelijke informatie,
waar beroepsgeheim op berust, hieronder, zoals fiscale of concurrentiegevoelige gegevens of persoonsgegevens. Voor de verstrekking van de
gegevens door de Belastingdienst wordt een structurele grondslag
mogelijk gemaakt in de Uitvoeringsregeling AWR. Volgens het lid Omtzigt
biedt een wettelijke grondslag hier een stevige basis. Het lid Omtzigt
hoopt dat de IBTD ook gebruik maakt van deze mogelijkheid om
benodigde gegevens op te vragen in het kader van toezichttaken op
rechtstatelijk handelen van de onderdelen Belastingen/toeslagen en
douane. Het lid Omtzigt benadrukt het belang van volledige medewerking
bij het verstrekken van de benodigde gegevens en inlichtingen waar door
de IBTD in het kader van onderzoek om wordt gevraagd. Het lid Omtzigt
vraagt aan de regering wat er gebeurt wanneer deze medewerking niet
wordt verleend. Dus wanneer niet de gevraagde gegevens worden
verstrekt en de IBTD mogelijk (onbewust) wordt tegengewerkt in het goed

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 324, nr. 6

6

kunnen uitvoeren van onderzoek. Heeft dit consequenties en kan alsnog
het dringende verzoek worden gedaan de gevraagde informatie, wanneer
dit in lijn is met AVG, te verstrekken aan de IBTD? Wanneer de IBTD niet
de opgevraagde gegevens ontvangt, terwijl de inspectie deze wel
noodzakelijk acht voor onderzoek, gaat het lid Omtzigt ervan uit dat er
goede onderbouwing wordt gegeven waarom deze gegevens niet
beschikbaar worden gesteld. Kan de regering dit bevestigen? Is de
regering bereid de Kamer te informeren wanneer gegevens niet aan de
IBTD verschaft worden?
Antwoord:
Op grond van artikel 8 van de Regeling taakuitoefening en bevoegdheden
IBTD zijn de medewerkers van het Ministerie van Financiën verplicht
medewerking te verlenen als de IBTD dat verlangt. Ook zijn de
medewerkers verplicht alle informatie aan de inspectie te verstrekken die
volgens de IBTD noodzakelijk is in het kader van de uitoefening van haar
taken. Overigens is dit wel beperkt tot gegevens die in het bezit zijn van de
Douane, de dienst/Toeslagen of de Belastingdienst. De Kamer informeren
over het niet leveren van gegevens omdat deze niet in het bezit zijn van de
Douane, de dienst/Toeslagen of de Belastingdienst, zou daarom geen
meerwaarde hebben. Met dit wetsvoorstel wordt ook mogelijk gemaakt
dat gegevens gedeeld worden waarop de geheimhoudingsplicht rust. De
afweging of gegevens verstrekt moeten worden ligt dus niet bij de
medewerkers, maar bij de IBTD. Mocht de IBTD het vermoeden hebben
dat niet alle gegevens verstrekt zijn, kan alsnog een verzoek tot het
aanleveren van informatie gedaan worden.
Vraag m.b.t. de privacy vereisten van de IBTD (Omtzigt)
Zijn de systemen bij de IBTD zo ingericht dat zij kunnen voldoen aan
privacyvereisten en wijze van opslag/verwerking van persoonsgegevens?
Kan de regering toelichten hoe dit goed wordt geborgd? Zijn de
ICT-systemen van de IBTD hier op toegerust en zo nee, wanneer wel en
wat is hiervoor nog nodig?
Antwoord:
Ja. De IBTD maakt gebruik van de ICT-systemen die door het Ministerie
van Financiën worden gefaciliteerd. De IBTD werkt met een kleine
hoeveelheid (persoons)gegevens, waarbij voornamelijk wordt gewerkt
met Outlook, Sharepoint en Digidoc. De genoemde systemen voldoen aan
de binnen de rijksoverheid geldende privacy vereisten.
Vraag m.b.t. de rechten van belanghebbenden (PVV)
De leden van de PVV-fractie lezen het volgende: «Betrokkenen kunnen
overeenkomstig de procedures van het Ministerie van Financiën de
rechten die zij hebben op grond van de AVG uitoefenen en bijvoorbeeld
de Minister, als zijnde de verwerkingsverantwoordelijke, verzoeken om
onder meer inzage in persoonsgegevens en verwijdering van persoonsgegevens die door de IBTD worden verwerkt.» Deze leden vragen de
regering om aan te geven hoe een betrokkene een dergelijk verzoek kan
effectueren indien deze mogelijk niet eens op de hoogte is gesteld dat zijn
gegevens zijn gedeeld met de IBTD.
Antwoord:
Het Ministerie van Financiën houdt een register bij van alle verwerkingen
van persoonsgegevens door het ministerie. Dit register bevat per

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 324, nr. 6

7

verwerking een korte beschrijving van de soorten gegevens die worden
verwerkt, waarvoor die gegevens zijn verzameld, wat er met de gegevens
wordt gedaan en wie er verantwoordelijk is voor de verwerking. Betrokkenen kunnen op basis hiervan een inschatting maken of er mogelijk
gegevens van hen worden gedeeld met de IBTD. Daarnaast kunnen
betrokkenen de Minister verzoeken om meer inzage en/of verwijdering
van hun persoonsgegevens.
Vragen m.b.t. waarborgen omtrent gegevensbescherming (CDA)
De leden van de CDA-fractie vinden het belangrijk dat er stevige
waarborgen zijn voor de beveiliging van privacygevoelige informatie.
Deze leden vragen hoe de controle op die bescherming van deze
gegevens precies is ingericht en of die controle structureel op vaste
momenten plaatsvindt, of incidenteel. Ook vragen deze leden wat hierbij
risico’s zijn op het beschermen van persoonsgegevens. Voor de volledigheid vragen deze leden of de geheimhoudingsplicht ten aanzien van de
privacygevoelige informatie ook expliciet en formeel van toepassing is op
de IBTD.
Antwoord:
Als onderdeel van het Ministerie van Financiën volgt de IBTD het
privacybeleid van het Ministerie van Financiën. Om dit beleid actueel te
houden wordt gebruikgemaakt van de zogeheten PDCA-cyclus.
Kortgezegd houdt dit beleid in dat voor het privacybeleid jaarplannen
worden opgesteld door het ministerie. Daarnaast kunnen de Chief Privacy
Officer en de Functionaris Gegevensbescherming zelf periodieke
evaluaties en onderzoeken uitvoeren. De uitkomsten hiervan kunnen
vervolgens worden verwerkt in deze jaarplannen en, zonodig, in het
privacybeleid.
Daarnaast hebben de ambtenaren van de IBTD op basis van artikel 2:5 van
de Awb eveneens een plicht tot geheimhouding van alle informatie die zij
verkrijgen ten behoeve van de uitvoering van hun taken.
Vragen m.b.t. het advies van de AP (VVD, PVV, CDA, GroenLinks,
CU, BBB)
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan reageren op het
advies van de AP. Kan de regering daarbij specifiek ingaan op de kritiek
over de reikwijdte van de geheimhoudingsplicht tussen ambtenaren van
hetzelfde bestuursorgaan?
De leden van de PVV-fractie verzoeken de regering om expliciet in te gaan
op de het advies alsmede de bezwaren van de AP.
De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd naar het antwoord op de vraag
van de AP waarom het meewerken met de IBTD niet tot de taak van
Toeslagen moet worden gerekend. Ook vragen deze leden zich met de AP
af waarom een intern inspectiemechanisme niet als noodzakelijk gezien
kan worden voor goede uitvoering van douanewetgeving. Graag
ontvangen deze leden op dit punt een nadere toelichting van de regering.
De leden van de GroenLinks-fractie merken op dat de AP het wetsvoorstel
als onnodig ziet. Kan de regering regeren op dit advies? Kan de regering
in een paar zinnen uitleggen waarom dit wetsvoorstel toch noodzakelijk
is?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 324, nr. 6

8

De leden van de ChristenUnie-fractie lezen in het advies van de AP het
advies om «af te zien van het voorstel tenzij de noodzaak ervan
overtuigend kan worden beargumenteerd». Het valt deze leden op dat de
regering dit advies uitgebreid samenvat, maar er niet inhoudelijk op
reageert. Daarom vragen deze leden de regering om dit alsnog te doen.
Kan de regering naast een algemene reflectie op het AP-advies ingaan op
de stelling van de AP dat door deze wet «binnen de overheid onduidelijkheid [kan] ontstaan over de reikwijdte van de geheimhoudingsplicht
tussen ambtenaren van hetzelfde bestuursorgaan» en dat door het
verplichten van deze verwerkingen «afbreuk wordt gedaan aan het recht
van de betrokkene om bezwaar te maken tegen een concrete
verwerking»?
Het lid van de BBB-fractie constateert dat in de stukken het volgende valt
te lezen: «De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) geeft in haar advies aan
dat zij niet overtuigd is van de noodzaak van het wetsvoorstel en adviseert
de procedure niet voort te zetten tenzij de noodzaak overtuigend is
onderbouwd. De AP geeft aan dat de IBTD naar haar oordeel geen op
zichzelf staand bestuursorgaan is maar onder het Ministerie van Financiën
valt en dat zij het geenszins vanzelfsprekend acht dat op de uitwisseling
van gegevens tussen ambtenaren van hetzelfde bestuursorgaan de
geheimhoudingsplicht van toepassing is.» Hoe kijkt de regering naar dit
advies van de AP?
Antwoord:
Het wetsvoorstel heeft geen betrekking op gegevensuitwisseling tussen
ambtenaren van hetzelfde bestuursorgaan. De IBTD is een dienstonderdeel van het Ministerie van Financiën. De dienst/Toeslagen, de
douane-inspecteur en de belastinginspecteur zijn op zichzelf staande
bestuursorganen. Het kabinet is het eens met het oordeel van de AP dat
een wettelijke grondslag voor de verstrekking van het ene dienstonderdeel van het ministerie, aan een ander dienstonderdeel niet altijd
noodzakelijk is, ook niet als het verschillende bestuursorganen betreft.
De gegevens die de dienst/Toeslagen en de Douane verwerken betreffen
echter veelal gegevens met een hoog vertrouwelijkheidskarakter, zoals
fiscale gegevens, concurrentiegevoelige gegevens en persoonsgegevens.
Het kabinet is van mening dat zeer terughoudend moet worden
omgegaan met het delen van gegevens van een dergelijke aard. Ook de
Raad van State heeft in haar advies aangegeven dat er redenen kunnen
zijn voor een wettelijke grondslag voor het onderling uitwisselen van deze
gegevens. Indien het delen van deze gegevens toch noodzakelijk is, zoals
hier het geval, is het kabinet van mening dat de gegevensdeling transparant moet zijn naar de burger toe en dat boven iedere vorm van twijfel
moet worden verheven dat het delen van deze gegevens in deze specifieke situatie is toegestaan. Met dit wetsvoorstel wordt iedere vorm van
onduidelijkheid daaromtrent in dit specifieke geval weggenomen.
Vraag met betrekking tot het advies van de RvS m.b.t. de
verhouding wet/regeling (CDA)
De leden van de CDA-fractie vragen de regering ook nader in te gaan op
de vraag van de Raad van State naar de verhouding tussen de voorgestelde wettelijke bepalingen inzake gegevensverstrekking enerzijds en de
regulering van het verwerken en verdere gebruik van gegevens door de
IBTD op het niveau van een ministeriële regeling anderzijds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 324, nr. 6

9

Antwoord:
De vraag van de Raad van State naar de verhouding tussen de voorgestelde wettelijke bepalingen inzake gegevensverstrekking door dienst/
Toeslagen en Douane aan de IBTD enerzijds, en de regulering van het
verwerken en verdere gebruik van gegevens door de IBTD met de
Regeling taakuitoefening en bevoegdheden IBTD anderzijds is voor het
kabinet aanleiding om te bezien of het opportuun is om de oprichting en
gegevensverwerking van de IBTD alsnog bij wet te regelen. Hierbij wordt
ook rekening gehouden met de ontwikkeling dat de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) werkt aan een voorstel
voor een (kader)wet op de rijksinspecties. Omdat dit verder geen invloed
heeft op dit wetsvoorstel is besloten om dit wetsvoorstel daar niet op te
laten wachten.
Vraag met betrekking tot risico’s omtrent informatie-uitwisseling
(BBB)
In het algemeen gaat de wet erover dat persoonsgegevens makkelijker ter
inzage worden gelegd aan het IBTD. Reden hiervoor is om onderzoek uit
te voeren naar rechtsstatelijkheid en rechtvaardigheid van de Belastingdienst. Dit brengt in de ogen van dit lid wel risico’s met zich mee. Heeft de
regering onderzoek laten doen naar de risico’s van bredere informatieuitwisseling van gevoelige gegevens binnen het Ministerie van Financiën?
Antwoord:
De IBTD valt, zoals hierboven toegelicht, onder het privacybeleid van het
ministerie en hanteert daarmee dezelfde standaard wat de bescherming
van persoonsgegevens betreft als het gehele ministerie. Daarmee wordt
de gegevensverwerking door de IBTD eveneens meegenomen in de
aldaar genoemde PDCA cyclus. Hoewel er voor dit specifieke geval geen
aanleiding was om een op zichzelf staand onderzoek te verrichten naar de
uitwisseling van gegevens tussen de IBTD aan de ene kant en de DG’en
Douane en Toeslagen aan de andere kant, wordt de verwerking van
persoonsgegevens door de IBTD wel continu gemonitord conform de
PDCA cyclus. Tot slot wil ik erop wijzen dat de IBTD alleen die gegevens
kan opvragen en verwerken die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van
haar taak. Het is dus geenszins zo dat de IBTD toegang heeft tot alle
gegevens van de DG’en Douane en Toeslagen.
Vraag met betrekking tot de overige adviezen van de AP en de
RvS (BBB)
Verder geven de Raad van State en de Autoriteit Persoonsgegevens
meerdere adviezen. Kan de regering alle adviezen toelichten en daarbij
beargumenteren als zij een advies naast haar neerlegt?
Antwoord:
De Autoriteit Persoonsgegevens adviseert de procedure van het
wetsvoorstel niet voort te zetten tenzij de noodzaak overtuigend is
onderbouwd. Zie voor de weging van het kabinet van dit advies de
beantwoording de vragen hierover hierboven.
De Raad van State adviseert om de memorie van toelichting aan te vullen
met hun constatering dat een wettelijke grondslag voor de verstrekking
van het ene dienstonderdeel van het ministerie, aan een ander dienstonderdeel niet altijd noodzakelijk is, maar dat er niettemin redenen zijn om
een wettelijke grondslag te creëren voor gegevensuitwisseling binnen een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 324, nr. 6

10

ministerie wanneer het gaat om fiscale gegevens, concurrentiegevoelige
gegevens of persoonsgegevens. Dit advies is overgenomen en hierover is
een passage toegevoegd aan de memorie van toelichting.
De Raad van State adviseert om in de memorie van toelichting in te gaan
op de verhouding tussen de voorgestelde wettelijke bepalingen inzake
gegevensverstrekking enerzijds en de regulering van het verwerken en
verdere gebruik van gegevens door de IBTD op het niveau van een
ministeriële regeling anderzijds. De vraag van de Raad van State geeft
aanleiding om te bezien of het opportuun is om de oprichting en
gegevensverwerking van de IBTD alsnog bij wet te regelen. Omdat dit
verder geen betrekking heeft op dit wetsvoorstel is besloten hierover geen
passsage op te nemen in de memorie van toelichting.
Vraag met betrekking tot de onafhankelijke positie van de IBTD
(Omtzigt)
Kan de regering toelichten of het niet beter zou zijn om de IBTD een
wettelijke (onafhankelijke) positie te geven, net als andere rijksinspecties?
Graag ontvangt het lid Omtzigt hier een toelichting op.
Antwoord:
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) werkt
aan een voorstel voor een (kader)wet op de rijksinspecties om de
onafhankelijke positie van de IBTD en andere inspecties wettelijk te
borgen. Deze borging vindt dus plaats in een breder kader. Met een brief
van 17 februari jongstleden3 heeft de Minister van BZK aan uw Kamer het
voorbereidingstraject van het genoemde wetsvoorstel geschetst, tegelijk
met een kabinetsreactie op de initiatiefnota van het lid Omtzigt over
voorstellen ter versterking van de onafhankelijkheid van rijksinspecties4.
Vraag met betrekking tot de tekstuele verschillen in de twee
voorgestelde artikelen (VVD)
De leden van de VVD-fractie lezen dat in artikel 1:38 (wijziging van de
algemene douanewet) wordt gesproken over «de inspecteur», terwijl in
artikel II, die ziet op de Awir, specifiek de «inspectie belastingen, toeslagen
en douane» wordt aangehaald. Deze leden vragen waarom deze twee
begrippen verschillen en vragen de regering om dit te verduidelijken.
Antwoord:
De IBTD wordt in beide artikelen op gelijke wijze aangehaald als «de
inspectie belastingen, toeslagen en douane». Met «de inspecteur» in
artikel 1:38 van de Algemene douanewet wordt gedoeld op de douaneinspecteur; degene aan wie de verplichting uit deze bepaling is gericht. De
specifieke formuleringen van de beide artikelen wordt voor het overige
ingegeven door de inpasbaarheid binnen de andere artikelen van de
Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen respectievelijk de
Algemene douanewet.
De Staatssecretaris van Financiën,
A. de Vries

3
4

Kamerstukken II, 2022/23, 36 149, nr. 4
Kamerstukken II, 2021–22, 36 149, nr. 2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 324, nr. 6

11