Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

28 676

NAVO

Nr. 361

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN
DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 april 2021
Hierbij ontvangt u, mede namens de Minister voor Buitenlandse Handel
en Ontwikkelingssamenwerking, het verslag van een extra ingelaste
bijeenkomst van de NAVO-Raad op 14 april 2021 over Afghanistan en
Oekraïne. De Ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie van de VS en
de Ministers van Buitenlandse Zaken van de framework nations van de
Resolute Support-missie Duitsland, Italië en Turkije, en het VK woonden
de vergadering fysiek bij in Brussel. De overige bondgenoten namen deel
via videoconferentie. Namens Nederland namen de Ministers van
Buitenlandse Zaken en Defensie deel aan de bijeenkomst.
Afghanistan
De Amerikaanse Ministers van Buitenlandse Zaken, Blinken, en Defensie,
Austin, gaven de NAVO-bondgenoten een toelichting op het besluit van
President Biden om alle Amerikaanse troepen uit Afghanistan terug te
trekken. De terugtrekking begint rond 1 mei en het voornemen is deze
uiterlijk per 11 september af te ronden. Het besluit van President Biden is
het gevolg van de herbeoordeling van het akkoord dat de VS vorig jaar
met de Taliban sloot. De VS meldde dat het niet mogelijk is gebleken om
met de Taliban tot nadere afspraken te komen over vrede in Afghanistan.
Het stellen van aanvullende voorwaarden voor terugtrekking zou daarmee
een terugkeer naar oorlog met de Taliban en een voortzetting van het
verblijf in Afghanistan voor onbepaalde tijd inhouden, aldus de VS.
President Biden heeft daarom besloten tot een beperkte verlenging van de
militaire aanwezigheid. Het besluit geeft de VS en bondgenoten tijd om de
militaire aanwezigheid op een ordelijke manier af te bouwen.
De NAVO-bondgenoten herhaalden tijdens de bijeenkomst het in together,
adjust together, out together-principe en besloten om in lijn met de
Amerikaanse aankondiging de Resolute Support-missie te beëindigen.
Verschillende Ministers benadrukten het belang van onderlinge coördinatie om te komen tot een veilige en ordelijke terugtrekking van de

kst-28676-361
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 676, nr. 361

1

militairen. Ook benoemden meerdere bondgenoten het belang om
Afghanistan op andere manieren te blijven steunen, bijvoorbeeld middels
betrokkenheid bij de Afghaanse vredesonderhandelingen en via ontwikkelingssamenwerking. De SG NAVO concludeerde dat de NAVO Resolute
Support-missie eindigt, en dat de NAVO-bondgenoten bij Afghanistan
betrokken blijven. NAVO-bondgenoten spreken in een later stadium over
de exacte planning van de troepenreductie in lijn met de plannen van de
VS. Daarbij komt ook de vraag aan bod welke rol de NAVO kan spelen bij
de ondersteuning van Afghanistan nadat de terugtrekking is afgerond.
Bondgenoten namen een verklaring aan over Afghanistan die uw Kamer
in bijlage toegaat1.
De Minister van Buitenlandse Zaken benadrukte in zijn reactie het belang
om Afghanistan ook na een militaire terugtrekking te blijven steunen om
de vooruitgang te behouden die de afgelopen twintig jaar is geboekt.
Steun voor de Afghaanse vredesonderhandelingen is daarbij van groot
belang. Een overeenkomst tussen de partijen in het conflict blijft de beste
manier om duurzame vrede en stabiliteit in Afghanistan te bereiken. Hij
stelde vast dat Afghanistan na 20 jaar NAVO-inzet geen uitvalsbasis meer
is voor internationaal terrorisme. Nederland heeft benadrukt dat het van
belang is om hiervoor ook na een militaire terugtrekking aandacht te
houden.
De Minister van Defensie stond uitgebreid stil bij de offers die we de
afgelopen twintig jaar in Afghanistan hebben gebracht. Veel militairen van
het bondgenootschap hebben hun leven verloren voor vrijheid en
stabiliteit in Afghanistan. De Minister noemde ook de 25 overleden
Nederlandse militairen en zij die tijdens hun uitzending gewond zijn
geraakt. De Minister van Defensie zei dat het in de komende periode onze
gezamenlijke zorg is om het uitgezonden personeel zo goed mogelijk te
beschermen. Ze herhaalde de oproep van Secretary Austin om binnen de
NAVO onze inspanningen te coördineren om ervoor te zorgen dat de
militaire terugtrekking op een veilige en ordelijke manier plaatsvindt. Op
4 februari jl. is uw Kamer geïnformeerd over de gereedstelling van ca. 80
militairen voor mogelijke inzet ter versterking van de beveiligingscapaciteit (Kamerstuk 28 676, nr. 353). Zoals eerder gemeld zal uw Kamer op
zeer korte termijn conform het Toetsingskader met een aanvullende
Artikel 100-brief nader worden geïnformeerd (Kamerstuk 27 925, nr. 769).
De veiligheid van onze troepen blijft immers ook tijdens de terugtrekking
van groot belang.
Met het einde van de Resolute Support-missie komt er ook een einde aan
de huidige militaire presentie van Nederland in Afghanistan. De komende
tijd zal de toekomstige Nederlandse inzet in Afghanistan nader in kaart
worden gebracht. Continuering van deze inzet is afhankelijk van de
ontwikkelingen in het land, het vredesproces, de veiligheidssituatie en de
intenties van andere partners en organisaties. De Kamer zal hierover op
een later moment nader worden geïnformeerd.
Oekraïne
Tijdens de Raad spraken bondgenoten hun zorgen uit over de recente
Russische troepenopbouw op de Krim en bij de grens met Oekraïne. Ze
onderstreepten hun politieke steun voor Oekraïne in deze crisissituatie.
Nederland sprak zorgen uit over de Russische militaire activiteiten en de
ondermijning van de veiligheidssituatie in Europa als geheel. Nederland
bevestigde de aanhoudende Nederlandse steun voor de soevereiniteit en
territoriale integriteit van Oekraïne.

1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 676, nr. 361

2

De NAVO steunt de door Oekraïne gewenste diplomatieke oplossing, in
afstemming met andere internationale organisaties zoals de EU en de
OVSE. Stappen richting Membership Action Plan- (MAP)status of
NAVO-lidmaatschap zijn niet aan de orde.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok
De Minister van Defensie,
A.Th.B. Bijleveld-Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 676, nr. 361

3