Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

809
Vragen van het lid Van Helvert (CDA) aan de Minister van Buitenlandse Zaken
over de op Saoedi-Arabië afgevuurde raketten «Made in Iran» (ingezonden
6 december 2017).
Antwoord van Minister Zijlstra (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 29 december
2017).
Vraag 1
Hoe beoordeelt u de berichtgeving dat de raketten die Houthi-rebellen uit
Jemen hebben afgevuurd op Saudi-Arabië geproduceerd zouden zijn door
Iran?1
Antwoord 1
De beschikbare informatie over de raketten afgevuurd door Houthi-rebellen
wordt momenteel nauwgezet bestudeerd. Het is derhalve te vroeg om
uitspraken te doen over de juistheid van de berichtgeving.
Vraag 2, 3
Klopt het dat inspecteurs van de Verenigde Naties (VN) hebben vastgesteld
dat de resten van door hen in Saudi-Arabië onderzochte raketten alle
kenmerken hebben van de Iraanse Qiam-1, een raket met een bereik van ruim
800 kilometer?
Klopt het dat de raketten volgens de VN-inspecteurs waarschijnlijk in losse
onderdelen over land naar Jemen gesmokkeld zijn en daar lokaal in elkaar
gezet zijn?
Antwoord 2, 3
Het Panel of Experts van het VN-sanctiecomité voor Jemen heeft onderzoek
gedaan naar de herkomst van de (resten van) raketten die door de Houthirebellen afgevuurd zouden zijn op Saudi-Arabië. Het Panel heeft in een
vertrouwelijk rapport geconstateerd dat de raket alle kenmerken vertoont van
een Iraanse raket. Het Panel doet in dit rapport geen uitspraken over
wanneer, door wie en hoe de raket aan de Houthi-rebellen geleverd zou zijn.

1

ah-tk-20172018-809
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

https://nos.nl/artikel/2205376-vn-iran-fabriceerde-raketten-van-rebellen-jemen.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Vraag 4
Herinnert u zich uw uitspraken: «(...) Als die raket die op Riyad is afgeschoten
door de Iraniërs blijkt te zijn geleverd, dan zijn ze goed verkeerd bezig. Dan
zullen ze daar door Europa ook op worden aangesproken, omdat ze dan de
verkeerde kant op aan het gaan zijn.» en «Als Iran willens en wetens een
raket levert aan de rebellen en zij die op Riyad afschieten, dan is dat een
enorme escalatie van het conflict.»?2
Antwoord 4
Ja.
Vraag 5, 9, 10
Hoe weegt u uw uitspraken in het licht van de onderzoeksresultaten van het
VN-inspectieteam?
Zijn er aanwijzingen dat Iran Resolutie 2216 van de VN-Veiligheidsraad
schendt, die het landen verbiedt wapens te leveren aan de Houthi-rebellen?
Bent u bereid hierover in contact te treden met bondgenoten, zoals de
Verenigde Staten?
Bent u bereid deze kwestie te adresseren in de VN, de Europese Unie en de
Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO)? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5, 9, 10
Indien onomstotelijk vast zou komen te staan dat de raket afgevuurd op Riyad
door Iran is geleverd, nadat het wapenembargo voor Jemen (VR-resolutie
2216) is ingegaan (14 april 2015) zou dit een zeer zorgwekkende ontwikkeling
zijn die reden zou zijn voor een stevig gesprek met Iran, in principe in
EU-verband. Daarnaast zal het relevante sanctiecomité rapport uitbrengen en
is de Veiligheidsraad aan zet, aangezien Iran dan een VN-sanctieregime zou
hebben geschonden.
Op dit moment beschik ik echter niet over informatie die hier aanleiding toe
geeft.
Vraag 6, 8
Heeft Iran, hoewel de VN-inspecteurs kennelijk nog geen direct bewijs
gevonden hebben dat Iran de raketten geleverd heeft, volgens u iets uit te
leggen? Zo nee, waarom niet?
Bent u bereid opheldering te vragen bij de Iraanse regering over hoe het kan
dat in Iran gefabriceerde ballistische raketten in Jemen belanden? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 6, 8
Het is van belang dat de Iraanse autoriteiten, maar ook andere landen,
meewerken met het onderzoek van het Panel of Experts. De beschuldiging
van de levering van raketten is immers een ernstige zaak, met zorgwekkende
potentiele gevolgen voor de stabiliteit in de regio.
Vraag 7
Hoe beoordeelt u de beschuldiging van de Franse president Macron in de
richting van Iran?3 Deelt u de opvatting van Frankrijk dat de raketaanval op
Riyad de noodzaak onderstreept van onderhandelingen met Iran over zijn
rakettenprogramma, naar het voorbeeld van het atoomakkoord, waarbij in de
mogelijkheid van sancties voorzien wordt?
Antwoord 7
President Macron heeft aangegeven bezorgd te zijn over Irans ballistische
programma. Ik deel deze zorgen. Irans raketprogramma dient los van het
nucleaire akkoord (JCPOA) geadresseerd te worden want ballistische
activiteiten vallen buiten de reikwijdte van het nucleaire akkoord zelf. De EU
voert regelmatig – mede op aandringen van Nederland – een kritische dialoog
met Iran over o.a. de opstelling van Iran in de regio, mensenrechten en de

2
3

Plenair debat begroting Buitenlandse Zaken 2018, 15 november 2017
https://www.rferl.org/a/french-president-macron-blames-iran-yemeni-huthi-rebel-missilelaunch-riyadh-calls-for-negotiations-ballistic-missile-development/28845939.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

ontwikkelingen van het ballistische raketprogramma. Vooralsnog zijn nieuwe
sancties niet voorzien als onderdeel van deze gesprekken.
Vraag 11
Deelt u de zorgen over de destabiliserende rol van Iran in het MiddenOosten? Welke maatregelen richting Iran bent u bereid te overwegen?
Antwoord 11
Ja, ik deel deze zorgen. Deze zorgen worden – mede op aandringen van
Nederland – regelmatig geadresseerd in de dialoog tussen EU Hoge
Vertegenwoordiger en Iraanse vertegenwoordigers, waaronder de president.
In die dialoog wordt expliciet gesproken over de rol van Iran in de regio en
wordt duidelijk te kennen gegeven dat Iran de destabiliserende activiteiten
moet staken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3