Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

35 608

Voorstel van wet van de leden Bromet en Tjeerd
de Groot tot wijziging van de Waterschapswet,
de Kieswet en de Algemene wet bestuursrecht
in verband met het volledig democratiseren van
de waterschapsbesturen

Nr. 16

AMENDEMENT VAN HET LID GRINWIS C.S.
Ontvangen 30 mei 2022
De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:
I
In het opschrift vervalt «, de Kieswet en de Algemene wet bestuursrecht» en wordt «het volledig democratiseren van de waterschapsbesturen» vervangen door «het schrappen van de geborgde zetels voor de
categorie bedrijven, het schrappen van de eis dat ten minste één lid van
het dagelijks bestuur houder is van een geborgde zetel en het introduceren van een vaste verdeling van de resterende geborgde zetels».
II
In de beweegreden vervalt «en de Kieswet» en wordt «om de geborgde
zetels bij waterschapsbesturen af te schaffen» vervangen door «om de
geborgde zetels voor de categorie bedrijven te schrappen, de eis dat ten
minste één lid van het dagelijks bestuur houder is van een geborgde zetel
te schrappen en een vaste verdeling van de resterende geborgde zetels te
introduceren».
III
In artikel I wordt na de aanhef een onderdeel ingevoegd, luidende:
0A
In artikel 2, eerste lid, wordt «het bepaalde in de artikelen 7, 8 en 9»
vervangen door «het elders in deze wet bepaalde».
IV
Artikel I, onderdeel A, komt te luiden:

kst-35608-16
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 608, nr. 16

1

A
In artikel 12, tweede lid, vervalt onderdeel d, onder vervanging van de
puntkomma aan het slot van onderdeel c door een punt.
V
Artikel I, onderdeel B, komt te luiden:
B
Artikel 13 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het tweede lid komt te luiden:
2. Het totaal aantal vertegenwoordigers van de in artikel 12, tweede lid,
onderdelen b en c, bedoelde categorieën, bedraagt twee per categorie.
2. Het derde lid vervalt.
VI
Artikel I, onderdeel C, komt te luiden:
C
Artikel 14 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het tweede lid vervalt, onder vernummering van het derde lid tot het
tweede lid.
2. In het tweede lid (nieuw) wordt «de voorgaande leden» vervangen
door «het eerste lid».
VII
Artikel I, onderdeel D, komt te luiden:
D
Artikel 15 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt «, c en d» vervangen door «en c».
2. In het tweede lid vervalt «en tweede» en wordt «, c of d» vervangen
door «of c».
VIII
In artikel I wordt na onderdeel D een onderdeel ingevoegd, luidende:
Da
In artikel 16, eerste lid, wordt «, c en d» vervangen door «en c».
IX
Artikel I, onderdeel E, vervalt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 608, nr. 16

2

X
Artikel I, onderdeel F, komt te luiden:
F
In artikel 29, eerste lid, wordt «14, eerste en tweede lid» vervangen door
«14, eerste lid».
XI
Artikel I, onderdeel G, komt te luiden:
G
In artikel 31, derde lid, wordt «, c en d» vervangen door «en c».
XII
Artikel I, onderdeel H, vervalt.
XIII
Artikel I, onderdeel I, komt te luiden:
I
In artikel 33, vierde lid, wordt «, c en d» vervangen door «en c».
XIV
Artikel I, onderdeel Ia, vervalt.
XV
Artikel II vervalt.
XVI
Artikel IIA vervalt.
XVII
Artikel IIB komt te luiden:
ARTIKEL IIB SAMENLOOP
Indien het bij koninklijke boodschap van 10 juni 2020 ingediende
voorstel van wet houdende wijziging van de Kieswet in verband met de
aanpassing van de procedure voor de vaststelling van verkiezingsuitslagen alsmede regeling van enkele andere onderwerpen in die wet, de
Waterschapswet, de Mediawet 2008 en de Mediawet BES (Wet nieuwe
procedure vaststelling verkiezingsuitslagen) (35 489) tot wet is of wordt
verheven en:
a. artikel IV, onderdeel A, van die wet eerder in werking is getreden of
treedt dan artikel I, onderdeel C, van deze wet, wordt artikel I, onderdeel C,
van deze wet als volgt gewijzigd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 608, nr. 16

3

1. Na de aanhef wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:
0. In het eerste lid wordt «b, c en d» vervangen door «b en c».
2. In onderdeel 2 wordt «de voorgaande leden» vervangen door «het
eerste en tweede lid».
b. artikel IV, onderdeel B, van die wet eerder in werking is getreden of
treedt dan artikel I, onderdeel D, van deze wet, vervalt in artikel I,
onderdeel D, onderdeel 2, van deze wet, «vervalt «en tweede» en».
c. artikel IV, onderdeel F, van die wet eerder in werking is getreden of
treedt dan artikel I, onderdeel C, van deze wet, vervalt artikel I,
onderdeel C, van deze wet.
XVIII
Artikel IIBa komt te luiden:
ARTIKEL IIBa OVERGANGSRECHT PROVINCIALE REGLEMENTEN
Indien de reglementen, bedoeld in artikel 13, eerste lid, van de
Waterschapswet niet voor 1 januari 2023 in overeenstemming met dat
artikel zijn vastgesteld, bestaat het aantal vertegenwoordigers van de in
artikel 12, tweede lid, onderdeel a, van de Waterschapswet bedoelde
categorie bij ieder waterschap uit het totaal aantal vertegenwoordigers,
van de in artikel 12, tweede lid, onderdelen a tot en met d, van de
Waterschapswet bedoelde categorieën, zoals vastgesteld bij het desbetreffende reglement zoals dat luidde voor 1 januari 2023 verminderd met vier
vertegenwoordigers. Dit aantal vertegenwoordigers voor de categorie van
belanghebbenden, bedoeld in artikel 12, tweede lid, onderdeel a, van de
Waterschapswet geldt vanaf hun benoeming op grond van de waterschapsverkiezingen van 2023 voor de duur van de zittingsperiode,
bedoeld in artikel C 4 van de Kieswet.
Toelichting
Met dit amendement blijven, in lijn met het advies over het waterschapsbestuur van de Adviescommissie Water (AcW) uit 20151, een aantal
geborgde zetels behouden, maar vervalt de eis dat ten minste één lid van
het dagelijks bestuur vertegenwoordiger is van een van de categorieën
van belanghebbenden uit artikel 12, tweede lid, onderdelen b, c en d van
de Waterschapswet – momenteel ongebouwd (landbouw), natuurterreinen en gebouwd (bedrijven) – én wordt in lijn met het advies van de
AcW over het waterschapsbestuur, aangevuld met het advies van de
commissie Boelhouwer2 een nieuwe verdeling van de geborgde zetels
geïntroduceerd: twee voor de categorie ongebouwd (landbouw) en twee
voor natuurterreinen.
Het totaal aantal vertegenwoordigers in het algemeen bestuur van een
waterschap namens de categorieën ongebouwd, natuur en bedrijven
bedraagt momenteel ten minste zeven en ten hoogste negen, met dien
verstande dat het totaal aantal ten hoogste acht is, indien het algemeen
bestuur uit achttien leden bestaat. De AcW3 pleitte al in 2015 voor een
versimpeling van dit systeem. Deelname van minimaal één lid uit de
1

Kamerstukken II 2015/16, 31 710, nr. 44, bijlage Adviescommissie Water, «Advies waterschapsbestuur».
Commissie Boelhouwer (2020), «Geborgd gewogen».
3
Kamerstukken II 2015/16, 31 710, nr. 44, bijlage Adviescommissie Water, «Advies waterschapsbestuur».
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 608, nr. 16

4

geborgde zetels aan het dagelijks bestuur en het exacte aantal zetels voor
de verschillende categorieën waren naar de mening van de AcW minder
belangrijk en deze commissie adviseerde daarom een gelijke verhouding
van de specifieke belangencategorieën van elk twee zetels en deze
wettelijk vast te leggen. Voorop stond volgens de AcW namelijk de
kwaliteit van de inbreng, de gebiedskennis en het draagvlak in de
omgeving waar het waterschap zijn projecten uitvoert, niet het vergroten
van de machtspositie van specifieke belangengroepen.
Volgens de commissie Boelhouwer4 is er gelet op hun grondpositie en
de afhankelijkheid van en bijdrage aan goed waterbeheer goed te
onderbouwen waarom er voor agrarische ondernemers en voor natuurterreinen geborgde zetels in stand worden gehouden, hoewel uiteindelijk
niet de eerste voorkeur van deze commissie, maar is deze onderbouwing
er niet voor de belangencategorie gebouwd (bedrijven). Zij hebben een
nauwelijks relevante grondpositie bij waterprojecten en zijn met name
vertegenwoordigd vanwege hun relatief hoge bijdrage aan de zuiveringsheffing, die gekoppeld is aan de vervuilingsgraad van het geleverde
afvalwater. Deze heffing wordt echter bepaald door wettelijke normen,
waar het waterschap geen invloed op heeft5. Dit (negatieve) belang is
volgens de Commissie Boelhouwer, in tegenstelling tot de belangencategorieën ongebouwd en natuurterreinen, dan ook geen reden meer voor
het borgen van zetels in het waterschapsbestuur. Met dit amendement
wordt derhalve de eis geschrapt dat ten minste één lid van het dagelijks
bestuur vertegenwoordiger moet zijn van een belangencategorie én wordt
het aantal geborgde zetels vastgelegd op twee voor elk van de belangencategorieën ongebouwd en natuurterreinen, waarmee de categorieën
belanghebbenden uit artikel 12, tweede lid, onderdelen b en c, van de
Waterschapswet hun waardevolle inbreng op een passende wijze kunnen
blijven leveren in het waterschapsbestuur.
Het overgangsrecht, zoals opgenomen in artikel IIBa, voor de
aanpassing van de provinciale reglementen zorgt ervoor dat de totale
omvang van het algemeen bestuur van het waterschap gelijk blijft als de
provincies hun reglement, waarin het aantal bestuursleden is vastgesteld,
niet voor 1 januari 2023 opnieuw hebben vastgesteld. Dat er in totaal vier
geborgde zetels per waterschap komen betekent voor alle waterschappen
dat de totale omvang van het algemeen bestuur afneemt als het aantal
leden dat de categorie ingezetenen vertegenwoordigt gelijk blijft. Mogelijk
is er dus behoefte aan aanpassing van de provinciale reglementen op dit
punt. In verband met de waterschapsverkiezingen van maart 2023 moet
tijdig duidelijk zijn of er wijzigingen in de reglementen plaatsvinden. Het
valt niet uit te sluiten dat de provincies hun reglementen niet op tijd
kunnen aanpassen. Het overgangsrecht zorgt ervoor dat als de reglementen niet voor 1 januari 2023 zijn vastgesteld zodat voldaan wordt aan
het voorgestelde gewijzigde artikel 13, tweede lid, van de Waterschapswet, het totaal aantal leden in het algemeen bestuur gelijk blijft. Dit
gebeurt door te bepalen dat voor de categorie ingezetenen het aantal te
kiezen vertegenwoordigers bestaat uit het totaal aantal vertegenwoordigers (van de categorie ingezetenen, ongebouwd en natuur) in het
algemeen bestuur zoals vastgesteld in het reglement zoals dat gold voor
1 januari 2023 verminderd met vier vertegenwoordigers. Voor elk
waterschap betekent dit dat het aantal vertegenwoordigers voor de
categorie ingezetenen toe zal nemen ten opzichte van de huidige situatie.
Voor vertegenwoordigers met een geborgde zetel geldt het overgangsrecht niet. Artikel 119 van de Provinciewet regelt dat bepalingen uit
provinciale reglementen die in strijd zijn met een wet of een algemene
4
5

Commissie Boelhouwer (2020), «Geborgd gewogen».
Idem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 608, nr. 16

5

maatregel van bestuur van rechtswege zijn vervallen. Dit amendement
stelt voor in artikel 13 van de Waterschapswet te regelen dat er twee zetels
zijn voor de belangencategorieën ongebouwd en natuur.
Grinwis
Maatoug
Sneller

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 608, nr. 16

6