Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

28 676

NAVO

Nr. 135

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 juli 2011
Graag bied ik u hierbij als bijlage het verslag aan van de ministeriële
bijeenkomst van de defensieministers van de Navo te Brussel op 8 en
9 juni jl.
De minister van Defensie,
J. S. J. Hillen

kst-28676-135
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 676, nr. 135

1

Agenda
Op 8 en 9 juni jl. was te Brussel een Navo-bijeenkomst van defensieministers. Op 5 juni jl. heb ik over de voorlopige agenda een overleg gehad
met uw Kamer. Die agenda is nadien niet meer gewijzigd. Voorafgaand
aan de bijeenkomst heb ik nog een vergadering gehad van het Northern
Initiative. Het verslag daarvan treft u eveneens hieronder aan.
Operaties
Unified Protector
Tijdens de bijeenkomst over operatie Unified Protector met partners is
gesproken over de verlenging van de missie waartoe op 1 juni jl. is
besloten en over een mogelijke rol voor de Navo in een post-conflict
situatie. SACEUR gaf een kort overzicht van het verloop van de operatie
en vroeg de aandacht voor specifieke behoeften voor de operatie. Ik heb
gesteld te zullen bezien welke aanvullende bijdragen Nederland mogelijk
zou kunnen leveren om aan de behoeften van SACEUR tegemoet te
komen. Zoals medegedeeld in de artikel 100-brief die u op vrijdag 9 juni jl.
is toegezonden zal Nederland zeven personen ten behoeve van PsyOps
leveren en wordt nog bezien of extra stafcapaciteit kan worden geleverd.
Aangaande de rol van de Navo na het vertrek van Qaddafi waren de
bondgenoten eensgezind. De Navo zou in die fase geen leidinggevende
rol moeten spelen, maar op verzoek van de VN mogelijk wel ondersteuning kunnen bieden aan inspanningen in een breder internationaal
verband. De minimale vereisten voor betrokkenheid zijn: een bewezen
behoefte, een stevige juridische basis en regionale steun. De secretarisgeneraal zegde toe de uitkomsten van de discussie mee te nemen in het
verdere denkproces binnen de Navo.
Afghanistan
De ISAF-bijeenkomst vond plaats tegen de achtergrond van het begin van
transitie, waarbij ISAF de verantwoordelijkheid voor de veiligheid overdraagt aan de Afghaanse autoriteiten. Ter ondersteuning van dat proces
gingen de ISAF-ministers akkoord met de NATO Rule of Law Field Support
Mission. Deze missie is bedoeld om opbouwactiviteiten op terrein van
justitie van civiele actoren te ondersteunen. De Navo gaat zich dus niet
inhoudelijk bezighouden met de opbouw van de rechtstaat. Daarnaast
werd opdracht gegeven tot herziening van beleidskader voor ISAF met het
oog op de periode na de transitie (post 2014).
Raketverdediging
Tijdens de bijeenkomst hebben wij het actieplan voor Navo-raketverdediging goedgekeurd, dat belangrijke mijlpalen en actiepunten voor
de implementatie van raketverdediging beschrijft voor zowel de korte als
de lange termijn. Naar verwachting zal op de Navo-top van begin 2012 in
de Verenigde Staten worden besloten dat de nationaal beschikbaar
gestelde systemen onder bevel van de Navo komen. Aanvankelijk zullen
dat voornamelijk Amerikaanse systemen zijn, waarbij ook de bondgenoten de mogelijkheid hebben systemen aan te bieden. Voorts zal actief
worden gezocht naar samenwerking met Navo-partners en andere landen
die een bijdrage kunnen leveren aan raketverdediging. De consultaties
met Rusland in de NATO Russia Council (NRC) zijn hiervan het belangrijkste voorbeeld. De discussie in de NRC verliep constructief, maar was
op dit gebied niet conclusief. De Verenigde Staten kondigden aan dat de
dialoog met Rusland op dit gebied nog gaande is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 676, nr. 135

2

Hervormingen
Navo-commandostructuur
Zoals aangekondigd in de geannoteerde agenda heeft de Secretarisgeneraal tijdens de bijeenkomst zijn definitieve voorstel voor de geografische verdeling van de nieuwe commandostructuur van de Navo gepresenteerd. Dit voorstel, waarover nog tot kort voor de bijeenkomst is
onderhandeld, is aangenomen. Het Joint Forces Command in Brunssum
blijft voor Nederland behouden in de nieuwe structuur en zal groeien tot
850 werknemers. Wel zal de DARS, een uitzendbare luchtbeeldopbouweenheid, van Nieuw Milligen naar Italië verhuizen. Met het behoud van het
hoofdkwartier in Brunssum geeft de regering uitvoering aan de daaraan
gewijde passage in het Regeerakkoord. Het andere resterende Joint
Forces Command zal in Napels blijven, terwijl het Joint forces Command
in Lissabon wordt opgeheven. Van de onder dit niveau geplaatste
Component Commands blijft slechts een hoofdkwartier per discipline (Air,
Sea en Land) behouden, in respectievelijk Ramstein, Northwood en Izmir.
Met dit voorstel wordt de beoogde reductie tot 8 950 vten in de commandostructuur behaald. De komende tijd zullen transitieplannen worden
uitgewerkt. Ik ben verheugd dat de uitkomst van de hervorming heeft
geresulteerd in meer werkgelegenheid in Nederland, terwijl ook het doel
van de hervormingen, namelijk een verkleining van de commandostructuur en besparingen, is behaald.
Navo-agentschappen
Zoals aangekondigd in de geannoteerde agenda is tijdens de bijeenkomst
een besluit genomen over de hervorming van de agentschappen van de
Navo. Er is besloten tot de oprichting van het Communications and
Information Agency, het Support Agency en een office of Shared Services.
Voor het derde agentschap, het Procurement Agency, is tot een tussenvariant besloten, waarbij onder leiding van de materieeldirecteuren van de
bondgenoten de komende jaren zal worden bezien welke besparingen
mogelijk zijn binnen de huidige verwervingsprogrammas en welke
structuur voor toekomstige programmas kan worden opgezet. Het
hoofdkantoor van het Communications and Information Agency en het
office of Shared Services zullen in Brussel worden gevestigd. Het
hoofdkantoor van het Support Agency komt in Luxemburg. Over locaties
van onder de hoofdkantoren ressorterende agentschappen, zoals het
NC3A in Den Haag, zijn geen besluiten genomen. Over de verdere
toekomst van agentschappen zal pas in volgende fases worden
gesproken. Hoewel dit besluit niet volledig voldoet aan de ambities die
tijdens de Top in Lissabon waren gesteld, is hiermee het momentum in de
hervorming behouden.
Transformatie en internationale samenwerking
Bij dit agendapunt gaf de Secretaris-generaal een overzicht van de
lopende initiatieven om te komen tot meer internationale samenwerking
en een efficiënte besteding van de schaarse middelen in vooral Europa.
De Verenigde Staten onderstreepten dat de verhouding tussen de
Amerikaanse en Europese bijdrage aan de Navo-capaciteiten de afgelopen
jaren ernstig uit balans is geraakt. Zo dragen de VS nu 75 procent van de
lasten tegen 50 procent aan het einde van de Koude Oorlog. De eerste
initiatieven van de Secretaris-generaal zullen in oktober ter besluitvorming worden voorgelegd. Dat betreft onder andere een herziening van
het Navo-proces om te komen tot nieuwe capaciteiten alsmede een
groslijst van initiatieven waarop individuele bondgenoten kunnen
inschrijven. Op die wijze kunnen landen in kleinere multilaterale

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 676, nr. 135

3

verbanden onder de paraplu van de Navo capaciteiten ontwikkelen die
passen bij hun ambitie.
Cyber Defence
Het nieuwe cyberbeleid van de Navo is tijdens de ministeriele bijeenkomst
vastgesteld. De nadruk zal in eerste instantie liggen op de verbetering van
de preventie, de weerbaarheid en de bescherming van de eigen Navosystemen. Ook besteedt het beleidsplan aandacht aan de ondersteuning
van bondgenoten bij aanvallen en aan de uitgangspunten voor het
beveiligingsniveau van essentiële infrastructuur. Naar aanleiding van de
Nederlandse inbreng wordt in het herziene beleid aandacht besteed aan
de noodzaak tot gezamenlijke dreigingsanalyses en samenwerking met
partners, zowel civiel – militair als publiek – privaat.
Posture Review
Tijdens de vergadering deed de Secretaris-generaal verslag van de
vorderingen op het gebied van de Posture Review. Op dit moment bevindt
deze review zich nog in de studiefase. Ik heb ervoor gepleit het publiek bij
delen van de reviewdiscussie te betrekken. Na de zomer zal ik samen met
mijn collega van Buitenlandse Zaken een voorstel doen voor een publieke
discussiebijeenkomst over de toekomstige Posture van de Navo.
Bijeenkomst Northern Initiative
Evenals tijdens de bijeenkomst in maart jl. was er en marge van de
vergadering een bijeenkomst van de Northern Initiative. De ministers van
Denemarken, Duitsland, Finland, Litouwen, Nederland, Noorwegen, Polen,
het Verenigd Koninkrijk en Zweden (!) hebben van gedachten gewisseld
over manieren om de bestrijding van piraterij robuuster en effectiever te
maken. Zij waren unaniem van mening dat het huidige VN-mandaat
daartoe ruimte biedt. Omdat de piraterij bij Somalië alle tekenen vertoont
van een internationale criminele onderneming moeten landen de krachten
bundelen om de geldstromen te achterhalen en de actoren achter de
schermen hun winsten afhandig te maken. Tijdens de bijeenkomst bleken
alle ministers bereid te zijn daartoe samen te werken. De ontwikkeling in
het denken van de landen over oplossingen van het piraterijprobleem
behelst zowel structurele aspecten, zoals de vervolging van piraten en de
opbouw van kustwachten in de regio, als concrete maatregelen, waaronder het ontregelen van (voorbereidende) acties van piraten, mogelijk
ook in kuststroken. Afgesproken is de ideeën nader te omschrijven en die
via de SG Navo in breder bondgenootschappelijk verband te agenderen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 676, nr. 135

4