Van:
Verzonden: dinsdag 22 september 2009 11:48
Aan: Commissie Financien
Onderwerp: nieuwe Successiewet / rondetafelgesprek 23 september a.s.

L.S.,
Hierbij doe ik u mijn "standpunt" inzake de nieuwe Successiewet toekomen. Mijn invalshoek is met
met name gebaseerd op de praktijk(ervaring).
Aandachtspunten bij het wetsvoorstel:
1. Partnerbegrip
De wetgever volhardt in het vermoeden dat slechts een kleine groep samenlevers naar de notaris zal
moeten om hun samenlevingscontract te wijzigen. Dat betwijfel ik. Met name de pré-2003 gevallen
kunnen hier problemen gaan ondervinden. Mijn vermoeden is dat van alle huidige samenlevers een
groot deel als "pré-2003" gevallen zijn aan te merken en dus straks het risico gaan lopen dat een hoge
aanslag erfbelasting gaat volgen bij de eerststervende samenlever. Het probleem is redelijk op te
lossen door overgangsrecht te creëren, lees: alle pré-2003 situaties waarin een notarieel
samenlevingscontract bestaat, worden geacht te voldoen aan het zorgplicht-criterium. Met een
dergelijke oplossing blijven dan uitsluitend de pré-2003 situaties waarin geen notarieel
samenlevingscontract aanwezig is, in de gevarenzone. Echter, willen deze samenlevers alsnog voor
de successiewet als partners kunnen worden aangemerkt, dan hebben zij nog tot 1 juli 2010 de tijd
om naar de notaris te gaan. De datum van 1 januari 2003 kan uiteraard desgewenst anders gekozen
worden maar ik denk dat deze goed aansluit bij de perceptie van de wetgever die meent dat in het
recente verleden in deze sfeer geen problemen zijn bij samenlevers.
2. Overgang van vermogen van ouders naar kinderen: wachten tot de dood wordt fiscaal
beloond
Schenkingen van ouders naar kinderen worden straks zwaarder belast dan vererving van vermogen.
De vraag kan gesteld worden of een dergelijke wettelijke regeling wenselijk is. Het schenken van
relatief kleine bedragen door ouders aan kinderen wordt straks bijna 2x zo zwaar belast ten opzichte
van de huidige regeling. Blz 16 Nota nav Verslag is duidelijk: de hogere schenkbelasting moet de
lagere erfbelasting budgettair (mede) dekken. De facto is dus "voor de gewone man", en daar zijn er in
Nederland heel veel van, die iets aan zijn kinderen wil schenken, de nieuwe wet een aanzienlijke
lastenverzwaring. Wil de regering dan niet bevorderen dat geld wordt overgeheveld naar een
volgende generatie? Zeker in het huidige economische getijde is het wenselijk dat geld wordt
aangewend voor investeringen en/of consumptie. De nu voorliggende tariefsstelling werkt daar
averechts op.
3. Ouders die erven omdat hun minderjarig kind (voor)overlijdt: straks een hoge aanslag
erfbelasting
Thans is in dit soort schrijnende situaties een vrijstelling van EUR 45.513 van toepassing. Daarmee
wordt in de meeste gevallen voorkomen dat de ouders belasting moeten betalen over een dergelijke
erfenis. In het nu voorliggende voorstel wordt deze vrijstelling teruggebracht naar EUR 2.000 en
daarboven moet 30% belasting gaan worden. Een dergelijke heffing in dit soort situaties is
onwenselijk. Budgettair kan hier niet of nauwelijks veel geld mee gemoeid zijn omdat de situatie zich
gelukkig weinig voordoet. Maar juist als het zich toch voordoet, is een hogere vrijstelling, zoals de
huidige EUR 45.513, op zijn plaats. Op dit punt is een wetswijziging wenselijk.
4. Budgettaire dekking wetsvoorstel: vragen/onduidelijkheden
De dekking wordt met name gevonden in de aanscherping voor de regels voor APV's. Jaarlijks moet
dit maar liefst EUR 210 miljoen meer aan belasting opbrengen. Betwijfeld mag worden of die
opbrengst inderdaad wordt gerealiseerd. De personen die nadeel gaan ondervinden van deze
aanscherping, zullen wegen/structuren vinden om te ontkomen aan de nadelen, bijvoorbeeld door
emigratie [zie in dit verband ook het DGA-dossier waarin de beëindiging van de doorschuifregeling
voor aanmerkelijk belang aandelen bij overlijden als het een niet-onderneming betreft]. Dit weglekeffect wordt door de wetgever gebagatelliseerd. Ten onrechte. In het verlengde daarvan de vraag: wat
nu als blijkt dat de dekking niet wordt gerealiseerd? Is er een weg terug? Zijn er alternatieven?

Een ander punt is dat de wijziging van de waarderingstabel van 6% naar 4%, wordt teruggenomen.
Op zich is dat te prijzen want anders was de facto sprake van tariefsverhoging in plaats van
tariefsverlaging. De wetgever heeft erkend dat invoering van een tabel op basis van 4% een
belastingverhoging zou hebben betekend. Hij geeft aan zich dat niet te hebben gerealiseerd. Thans
blijft dus de tabel op basis van 6% gehandhaafd. Inmiddels moet de wetgever duidelijk zijn geworden
dat hem dit geld kost ten opzichte van het door hem oorspronkelijk ingediende plan. Hoeveel dit kost
en waar de dekking daarvoor wordt gevonden, is nergens terug te lezen. Of wordt de budgettaire
neutraliteit op dit punt irrelevant geacht?
5. Inconsistentie giftenaftrek inkomstenbelasting SBBI's
De rechtsvorm van een SBBI is onderscheidend voor de vraag of een gift voor de inkomstenbelasting
wel/niet aftrekbaar is. Een ongewenst onderscheid. Waarom staat de giftenaftrek alleen open als het
gaat om een SBBI die de vereniging als rechtsvorm heeft en ten minste 25 leden telt? Een
ongeoorloofd onderscheid. De wet zou moeten voorzien in een regeling zonder onderscheid qua
rechtsvorm.
6. Rente-afspraken / fictief vruchtgebruik bij afspraken buiten de aangiftetermijn
De sanctie op het niet tijdig afspreken is zwaar. De koppeling aan de aangiftermijn kan voor bepaalde
situaties wel eens te kort blijken te zijn. Niet iedereen is na een overlijden in staat om tijdig besluiten te
nemen.
De reikwijdte van artikel 10 kan onbedoeld te groot zijn. In de praktijk zijn legio situaties waar het
nieuwe artikel 10 SW onredelijk gaat uitwerken. Bijvoorbeeld de situatie dat de eerste ouder inmiddels
is overleden en de langstlevende ouder na invoering van de nieuwe wet zal overlijden. Bij een
zogenoemd ik-opa-testament is destijds niet voorzien in deze gewijzigde fiscale effecten.
7. Schenkingen: cumulatie van schenkbelasting en vennootschapsbelasting
In dit wetsvoorstel wordt voor deze cumulatie slechts beperkt - namelijk alleen voor geldleningen - een
oplossing geboden (artikel I, onderdeel N (artikel 15 Successiewet)). Beter zou zijn om dit op dezelfde
wijze op te lossen als reeds is gebeurd voor de cumulatie van schenkbelasting en inkomstenbelasting,
zie artikel 33, lid 1, onderdeel 9 Successiewet.
8. Familiebedrijven
De thans voorgestelde bedrijfsopvolgingsfaciliteit maakt onderscheid tussen situaties waarbij belangen
al dan niet via een holding-BV worden gehouden. Met name in situaties waarin de belangen per
aandeelhouder gering zijn, hetgeen bij familiebedrijven voorkomt als een bedrijf meerdere generaties
binnen dezelfde familie in bezit is, kan dit onredelijk uitwerken. Ook in het FD (d.d. 22 september
2009) wordt gewezen op de problemen die dit oproept. Deze weeffout kan thans nog hersteld worden.
Tot slot
Deze bijdrage is onder hoge tijdsdruk tot stand gekomen. Voor eventuele type- en/of taalfouten bied ik
dan ook bij voorbaat mijn excuses aan.
Met vriendelijke groet,
Cor Overduin
Bureau Vaktechniek Fiscaal
Grant Thornton
Postbus 330
2400 AH Alphen aan den Rijn
www.gt.nl