Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

208
Vragen van de leden Marijnissen en Leijten (beiden SP) aan de
Minister-President over de gang van zaken met de nieuwe functies van de
voormalig bewindspersonen Van Veldhoven en Van Nieuwenhuizen
(ingezonden 15 september 2021).
Antwoord van Minister Rutte (Algemene Zaken), mede namens de Minister
van Infrastructuur en Waterstaat (ontvangen 8 oktober 2021).
Vraag 1 en 2
Kunt u aangeven waarom er een verschil zit in het moment dat u verneemt
dat voormalig Staatssecretaris Van Veldhoven een nieuwe functie heeft (6 juli)
en het aangekondigde vertrek van de voormalig Staatssecretaris op 9 juli?1
Waarom is er niet voor gekozen om de voormalig Staatssecretaris per direct
te vervangen toen u duidelijk werd dat zij een andere functie had aanvaard?
Antwoord 1 en 2
Voormalig Staatssecretaris Van Veldhoven heeft mij op dinsdag 6 juli 2021
medegedeeld dat zij een andere functie heeft aanvaard bij het World
Resources Institute (WRI) en dat zij zou willen vertrekken voor het zomerreces. Ik heb op vrijdag 9 juli 2021 voormalig Staatssecretaris van Veldhoven
voorgedragen voor ontslag met ingang van 19 juli 2021, zodat de dossiers op
een nette manier konden worden overgedragen.
Vraag 3
Kunt u laten weten op welke momenten de subsidie aan het World Resources
Institute binnen het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zijn besproken
en heeft de voormalig Staatssecretaris daar bemoeienis mee gehad?2
Antwoord 3
Het WRI is een gerenommeerd kennisinstituut waarmee het Ministerie van
Infrastructuur en Waterstaat al langere tijd subsidierelaties onderhoudt. Deze
kabinetsperiode is een aantal subsidies verstrekt vanuit het Ministerie van
Infrastructuur en Waterstaat aan het WRI.

1

Website NOS, 9 juli 2021, «Staatssecretaris Van Veldhoven (D66) heeft andere baan»,
https://nos.nl/artikel/2388603-staatssecretaris-van-veldhoven-d66-heeft-andere-baan.
2
Website World Resources Institute, www.wri.org.

ah-tk-20212022-208
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

In november 2018 heeft de voormalige Staatssecretaris van Infrastructuur en
Waterstaat besloten om een jaarlijkse bijdrage van 200.000 euro te verstrekken aan het Platform for Accelarating the Circular Economy (PACE) voor de
periode 2019–2021. Het WRI voert het secretariaat van PACE. In maart 2021
heeft de voormalige Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat
besloten om deze jaarlijkse bijdrage van 200.000 euro ook te verlenen voor de
jaren 2022–2024.
Daarnaast heeft de voormalige Staatssecretaris van Infrastructuur en
Waterstaat in maart 2021 besloten een éénmalige subsidie van 98.762 euro
aan PACE te verstrekken om monitoringsonderzoek te doen naar de transitie
van de circulaire economie, onder andere in het kader van de door Nederland
georganiseerde WCEF+Climate conferentie.
In september 2018 is door de voormalige Minister van Infrastructuur en
Waterstaat een subsidie verstrekt van 760.000 euro aan WRI voor kennisontwikkeling op het gebied van klimaatadaptatie en de ondersteuning van de
Global Commission on Adaptation.
In al deze gevallen is conform ambtelijk advies besloten.
Vraag 4
Heeft u de voormalig Staatssecretaris gevraagd aan te blijven en later te
vertrekken naar haar nieuwe functie? Zo ja, waarom was het noodzakelijk dat
zij op dat moment vertrok? Zo neen, waarom niet?
Antwoord 4
Nee. Voormalig Staatssecretaris Van Veldhoven heeft mij op dinsdag 6 juli
2021 laten weten dat zij een andere functie heeft aanvaard en haar functie zal
neerleggen. Zoals ik ook in het debat van 8 september 2021 heb gezegd, zie
ik liever dat bewindspersonen aanblijven tot het aantreden van een nieuw
kabinet, maar het blijft een persoonlijke afweging.
Vraag 5
Heeft u de voormalig Staatssecretaris gewezen op het feit dat zij met haar
aankondiging van de nieuwe functie de integriteitsregels overtrad, die
immers voorschrijven toestemming te vragen aan de Minister-President
voorafgaand aan het voeren van gesprekken voor een nieuwe betrekking? Zo
ja, waarom is daar niet naar geluisterd? Zo neen, waarom niet?
Antwoord 5
Nee. Het handboek voor bewindspersonen is namelijk een bundeling van
praktische informatie die van belang is voor bewindspersonen, waaronder
relevante wet- en regelgeving. Het Handboek bevat geen zelfstandige
normstelling, en wordt dus ook niet als zodanig gesanctioneerd. Ik heb de
betreffende passage uit het handboek voor bewindspersonen onlangs wel
onder de aandacht gebracht in de ministerraad.
In de brief bij het nalevingsverslag naar aanleiding van de vijfde evaluatieronde van de GRECO (Kamerstukken II 2020/21, 35 570 VII, nr. 107) is gesteld
dat het kabinet zich beraadt op nadere maatregelen die betrekking hebben op
beperkingen na uitdiensttreding voor gewezen bewindspersonen die een
nieuwe betrekking zoeken en/of op het punt staan een dergelijke betrekking te
aanvaarden. De Minister van BZK zal hierover binnenkort een brief sturen aan
de Tweede Kamer.
Vraag 6
Waarom zitten er maar liefst vijf en een halve week tussen uw bekendheid
met de nieuwe functie van voormalig Minister van Nieuwenhuizen en de
aankondiging dat zij vertrekt?3, 4

3

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/plenaire_verslagen/detail/2020–2021/
103#id518221a3.
4
Website NOS, 31 augustus 2021, «Minister van Nieuwenhuizen vertrekt vanwege andere baan»,
https://nos.nl/artikel/2395852-minister-van-nieuwenhuizen-vertrekt-vanwege-andere-baan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Voormalig Minister van Nieuwenhuizen heeft mij op 23 juli 2021 medegedeeld dat ze zou worden voorgedragen bij de Vereniging Energie-Nederland.
Naar aanleiding hiervan is gevraagd mitigerende maatregelen te treffen voor
de periode tot aan haar daadwerkelijke benoeming om elke schijn en
potentiële schijn van belangenverstrengeling te vermijden. Daaropvolgend
heeft voormalig Minister van Nieuwenhuizen op 28 juli 2021 in aanloop naar
haar benoeming een verklaring geaccordeerd waarin zij de secretarisgeneraal van het Ministerie van I&W vraagt haar vanaf dat moment te
attenderen op aangelegenheden die tot haar taak behoren en mogelijk direct
of indirect kunnen raken aan een nieuwe functie, waarvoor zij benoeming
verwacht in september 2021 en die zij na afloop van deze kabinetsperiode zou
willen vervullen. Indien er raakvlakken zouden zijn met haar functie als
Minister, zou zij de Minister van EZK vragen deze aangelegenheden af te
doen. Deze afspraak is gemaakt om elke schijn of potentiële schijn van
belangenverstrengeling te vermijden.5 Op 26 augustus 2021 ben ik na nadere
politieke weging tot het inzicht gekomen dat de benoeming niet goed samen
gaat met het ambt van bewindspersoon. Zij is op 31 augustus 2021 door de
algemene ledenvergadering van de Vereniging Energie-Nederland benoemd
in haar nieuwe functie. Per diezelfde datum is tevens ontslag verleend.
Vraag 7
Waarom wordt bij de presentatie van haar vertrek op geen enkele manier
aangegeven dat het al meer dan een maand bekend was dat zij lobbyist zou
worden?
Antwoord 7
Hier is geen reden voor.
Vraag 8
Kunt u aangeven bij welke begrotingsgesprekken de voormalig Minister
aanwezig is geweest in de periode dat bekend was dat zij lobbyist zou
worden voor de energiesector?
Antwoord 8
Voormalig Minister van Nieuwenhuizen is bij alle begrotingsraden aanwezig
geweest.
Vraag 9
Hoe komt het dat u aanvankelijk dacht dat de aankondiging dat de voormalig
Minister na haar ministerschap lobbyist zou worden geen belemmering
opleverde voor haar aanblijven in het kabinet en welke juridische adviezen
heeft u hierover gekregen?
Antwoord 9
Zie antwoord 6. Te allen tijde dienen (gewezen) bewindspersonen zich te
houden aan het bestaande lobbyverbod en de geheimhoudingsplicht die
bestaat ten aanzien van vertrouwelijke en staatsgeheime informatie
Vraag 10
Zijn andere bewindspersonen in het demissionaire kabinet op de hoogte
gesteld van de nieuwe functie van de voormalig Minister van Infrastructuur
en Waterstaat toen u bekend werd dat ze zou gaan lobbyen? Zo neen,
waarom niet? Zo ja, wie precies en wanneer hebben zij gehoord over de
nieuwe functie?
Antwoord 10
De Minister van EZK is op de hoogte gesteld, aangezien aangelegenheden die
tot de taak behoorden van voormalig Minister van Nieuwenhuizen en
mogelijk direct of indirect met haar nieuwe functie te maken hadden, aan
hem zouden worden overgedragen.

5

Deze verklaring is als bijlage bijgevoegd bij de beantwoording van de Kamervragen van de
leden Eerdmans en Pouw-Verweij (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 3954)
op 8 september 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

Vraag 11
Heeft de nieuwe werkgever van voormalig Minister van Nieuwenhuizen
aangedrongen op het ingaan van de werkzaamheden van de voormalig
Minister op 1 oktober 2021? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 11
Dat is mij niet bekend.
Vraag 12
Klopt onze inschatting dat u te laat in heeft gezien dat de nieuwe functie
onverenigbaar is met het zijn van bewindspersoon? Zo ja, hoe heeft u dit
inzicht verkregen en hoe duidt u dat dit inzicht er niet was op 23 juli? Zo
neen, hoe kunt u het vertrek na meer dan een maand dan verklaren?
Antwoord 12
Zie antwoord 6.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4