Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

31 765

Kwaliteit van zorg

Nr. 401

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MEDISCHE ZORG
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 april 2019
Uit de Regeling van werkzaamheden van donderdag 14 maart kwam het
verzoek van lid Van Brenk (50PLUS) voor een brief aan de Kamer over de
berichtgeving1 dat tientallen bedrijven illegaal lipfillers zetten (Handelingen II 2018/19, nr. 63, item 5).
Hierover zijn tevens Kamervragen gesteld door het lid Van den Berg (CDA)
en leden Ploumen en Kerstens (beiden PvdA) (Aanhangsel Handelingen II
2018/19, nrs. 2234 en 2235). De antwoorden op deze vragen zijn gelijktijdig
met deze brief aan uw Kamer gezonden.
Voorbehouden handeling
Het injecteren van fillers is een voorbehouden handeling als bedoeld in
artikel 36 van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg
(Wet BIG). Voorbehouden handelingen mogen alleen door een daartoe
bekwame en bevoegde BIG-geregistreerde beroepsbeoefenaar of in
opdracht en onder toezicht en verantwoordelijkheid van een bevoegde
BIG-geregistreerde beroepsbeoefenaar door een niet zelfstandig
bevoegde worden uitgevoerd. Hierbij moet wel worden voldaan aan de
vereisten zoals deze door de wet zijn vastgesteld. Dat praktijken, zoals uit
de berichtgeving naar voren komt, niet voldoen aan deze eisen vind ik
zorgelijk.
Per 1 april 2019 is een wetswijziging Wet BIG in werking getreden. Met de
wijziging van de Wet BIG is verduidelijkt dat óók behandelingen met een
cosmetisch doeleinde onder de Wet BIG vallen. Er kan nu geen misverstand meer over bestaan dat niet alleen medische, maar ook cosmetische
ingrepen onder het tuchtrecht vallen, en dat de betreffende zorgverleners
moeten voldoen aan de eisen zoals vastgelegd in de Wet BIG. Het

1

kst-31765-401
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

https://nos.nl/op3/artikel/2275880-bulten-en-littekens-tientallen-bedrijven-zetten-illegaallipfillers.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 765, nr. 401

1

injecteren van fillers is voorbehouden aan daartoe aangewezen
beroepsbeoefenaars.
Cosmetische behandeling minderjarigen
Ik vind het schokkend dat er in Nederland kennelijk nog steeds fillers
worden toegediend aan jongeren onder de 18 jaar. Cosmetische behandelingen zonder medische noodzaak zijn verboden bij minderjarigen. Dit is
vastgelegd in een veldnorm waar de IGJ op toeziet en handhaaft.
Toezicht IGJ
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) besteedt in haar risicotoezicht aandacht aan dit onderwerp, want fillers plaatsen bij patiënten onder
18 jaar is niet toegestaan, behalve als het een medische noodzaak betreft.
Het toezicht op het uitvoeren van cosmetische ingrepen, waaronder het
zetten van fillers, vindt risicogestuurd (proactief) en op basis van
meldingen en signalen plaats.
De IGJ heeft vijf signalen van cosmetische ingrepen onder de 18 jaar en
twee meldingen ontvangen. In zes gevallen was er sprake van het
toepassen van fillers. Een van de twee meldingen heeft na onderzoek
geleid tot het vragen om verbetermaatregelen, de andere melding is in
behandeling.
Het is belangrijk dat patiënten zich melden bij de IGJ op moment dat zij
schade hebben ondervonden van een behandeling of anderszins
vermoeden dat er niet binnen wet- en regelgeving gewerkt wordt. De IGJ
kan vervolgens onderzoek doen en indien nodig handhavend optreden.
Meldingen kunnen gedaan worden bij het Landelijk Meldpunt Zorg.
Kwaliteitskader Cosmetische Geneeskunde
Een belangrijke ontwikkeling voor de kwaliteit van cosmetische ingrepen
is de ontwikkeling van het Kwaliteitskader Cosmetische Geneeskunde. Het
Zorginstituut heeft eind 2018 de verantwoordelijkheid voor de realisatie
van het Kwaliteitskader Cosmetische Geneeskunde overgenomen
conform haar wettelijke doorzettingsmacht2. Het kwaliteitskader beschrijft
wat wordt verstaan onder goede cosmetische zorg en de bekwaamheidseisen voor het mogen uitvoeren van cosmetisch geneeskundige
behandelingen. Het injecteren van fillers valt onder de reikwijdte van dit
kwaliteitskader. Naar verwachting wordt dit kwaliteitskader rond de zomer
door de Kwaliteitsraad vastgesteld en aangeboden voor opname in het
Register van het Zorginstituut.
Voorlichting
Het is belangrijk dat mensen zelf een goede en bewuste keuze maken
wanneer ze nadenken over een cosmetische ingreep. Om een goede keuze
te maken kunnen mensen vooraf informatie vragen aan hun behandelaar.
Zoals ik u eerder heb laten weten in de brief over de patiëntveiligheid van
implantaten (Kamerstuk 32 805, nr. 65) ondersteun ik de campagne
«Samen beslissen, 3 goede vragen» van de Patiëntenfederatie Nederland
en de Federatie Medisch Specialisten van harte.
De campagne stimuleert het goede gesprek tussen arts en patiënt.
Patiënten krijgen het advies 3 vragen te stellen; Wat zijn mijn mogelijk2

https://www.zorginstituutnederland.nl/actueel/nieuws/2019/01/23/zorginstituut-neemt-regieover-bij-ontwikkeling-kwaliteitskader-cosmetische-geneeskunde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 765, nr. 401

2

heden?; Wat zijn de voor- en nadelen van die mogelijkheden?; Wat
betekent dat in mijn situatie?
In aanvulling op deze campagne heb ik een hulptool voor cosmetische
ingrepen laten ontwikkelen om mensen bewust te maken van de
mogelijke risico’s en verder te ondersteunen bij het stellen van de juiste
vragen voorafgaand aan een eventuele behandeling. Daarnaast kunnen
mensen op de website van de rijksoverheid (www.rijksoverheid.nl/
onderwerpen/cosmetische-ingrepen) betrouwbare informatie vinden over
cosmetische ingrepen.
De Minister voor Medische Zorg,
B.J. Bruins

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 765, nr. 401

3