Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2634
Vragen van het lid Van Nispen (SP) aan de Staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie over het bericht dat deurwaarders ziedend zijn over het daltarief van
het CJIB (ingezonden 7 mei 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Dijkhoff (Veiligheid en Justitie), mede namens
de Minister van Financiën (ontvangen 22 juni 2015) Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2014–2015, nr. 2450
Vraag 1, 2, 4, 5 en 7
Wat is uw reactie op het bericht dat deurwaarders ziedend zijn over het
daltarief van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB)?1
Wat is volgens u een redelijke vergoeding waarvoor deurwaarders een
vordering onafhankelijk en zorgvuldig kunnen blijven innen? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Hoe past het beleid van het CJIB waar het gaat om redelijke vergoedingen
aan gerechtsdeurwaarders binnen het dossier «Rijksincasso», waarin
zorgvuldig incasseren voorop staat?
Bent u nog steeds van mening dat juist van aan de overheid gelieerde
organisaties mag worden verwacht dat zij zich ervan bewust zijn dat het
overeenkomen van tarieven die onder de kostprijs liggen risico’s kan
opleveren op het punt van zorgvuldigheid en de continuïteit van de ambtsuitoefening?2 Op welke manier heeft het CJIB uitvoering gegeven aan dit
uitgangspunt in haar overeenkomsten met deurwaarders en hoe zal het CJIB
hier in de toekomst, dus bij de nieuwe aanbesteding, uitvoering aan geven?
Bent u bereid om het CJIB erop aan te spreken als blijkt dat zij tarieven
trachten overeen te komen of zijn overeengekomen die onder de kostprijs
liggen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 1, 2, 4, 5 en 7
Op 24 april jl. is een aanbesteding gepubliceerd van het CJIB voor gerechtsdeurwaardersdiensten in het kader van het traject Clustering Rijksincasso. Het
vloeit voort uit het uitvoeringsprogramma Compacte Rijksdienst waarin o.a.
het doel is opgenomen om de rijksincasso te clusteren bij het CJIB. Een groot
aantal (rijks)organisaties heeft op dit moment te maken met het incasseren
1
2

ah-tk-20142015-2634
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

«Deurwaarders ziedend over daltarief van het CJIB», Algemeen Dagblad, 4 mei 2015
Kabinetstandpunt op het rapport Aanbevelingen van de Commissie evaluatie Koninklijke
Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders, aanbeveling 31 (Bijlage bij Kamerstuk
32 123 VI, nr. 64)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

van (terug)vorderingen op burgers, bedrijven en instellingen. Elke organisatie
kent zijn eigen proces om tot incasso te komen. De consequentie is dat het
proces van incasso voor burgers onduidelijk is. Bovendien leidt het tot een
duur proces voor burgers en de overheid. Door de clustering van rijksincassotaken is de rijksoverheid beter in staat om informatie tussen verschillende
overheidsorganisaties te delen en daardoor meer maatwerk te leveren aan
een burger die schulden heeft bij meerdere rijksinstanties. Dit is ten eerste
van belang voor de debiteur zelf. Deze krijgt meer helderheid en een beter
overzicht van zijn positie, doordat hij op den duur nog maar één aanspreekpunt heeft. Ook kan de beslagvrije voet beter worden gewaarborgd. Ten
tweede is de clustering van incassotaken in het belang van de rijksoverheid.
Het zicht op de situatie van de debiteur wordt vergroot, waardoor maatregelen gerichter kunnen worden ingezet.
Het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) zal als eerste
aansluiten op de infrastructuur van het CJIB. Daarna zullen ook het Zorginstituut Nederland (ZIN), de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl),
de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) en het Centraal Administratiekantoor
(CAK) aansluiten. Het CJIB zal voor die organisaties incassowerkzaamheden
gaan verrichten, waaronder het inschakelen van een gerechtsdeurwaarder.
Het is mij bekend dat de opdracht van het CJIB in het kader van Clustering
Rijksincasso door gerechtsdeurwaarders als een belangrijke opdracht wordt
beschouwd. Zoals bij alle aanbestedingen vindt ook hier een zorgvuldig
traject plaats om tot gunning van deze opdracht te komen. Ik ben van mening
dat de overheid en aan haar gelieerde organisaties grote zorgvuldigheid
moeten betrachten bij de prijsafspraken tussen gerechtsdeurwaarders en de
desbetreffende organisatie. Ik deel de mening dat de zorgvuldigheid en
continuïteit van de ambtsuitoefening een belangrijk goed is. Onderstaand
licht ik toe op welke wijze het CJIB dit heeft meegenomen in het aanbestedingstraject.
Om een helder antwoord te kunnen geven op uw vraag over de prijsafspraken tussen CJIB en de gerechtsdeurwaarders schets ik eerst welke vergoedingen kunnen worden onderscheiden bij de uitvoering van werkzaamheden
voor het CJIB in het kader van Clustering Rijksincasso. Aan de ene kant zijn
er vergoedingen die de opdrachtgever (CJIB) aan de opdrachtnemer (de
gerechtsdeurwaarder) uitkeert. Aan de andere kant zijn er vergoedingen die
de opdrachtnemer op grond van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving in rekening mag brengen bij de debiteur.
In de nota van toelichting van het Besluit tarieven ambtshandelingen is o.a.
opgemerkt dat de Gerechtsdeurwaarderswet het mogelijk maakt om – met
behoud van waarborgen voor de positie van de schuldenaar – meer
marktwerking in het ambtelijk domein van de gerechtsdeurwaarder te
brengen. Daartoe voorziet die wet in een systeem waarin de prijsvorming in
de relatie tussen opdrachtgever en gerechtsdeurwaarder volledig vrij is
gelaten en waarin de kosten die op de schuldenaar verhaald mogen worden,
zijn gelimiteerd tot vaste, door de overheid vastgestelde en op kostprijs
gebaseerde tarieven. Om die reden is er gekozen voor het aanbesteden van
deze opdracht. Dit geeft deurwaarders de gelegenheid zich in te schrijven
voor een bedrag waarvoor zij menen de benodigde handeling uit te kunnen
voeren.
Bij de prijsvorming is voor gekozen om geen no-cure-no-pay systematiek te
hanteren, maar een bandbreedte aan te houden van € 0,87 en € 10,33 (beide
excl. BTW) per zaak. Het maximumbedrag is gebaseerd op ervaringscijfers
van het CJIB en de vijf organisaties voor wie het CJIB de incassotaken gaat
verrichten.
Dit betekent dat de gerechtsdeurwaarder naast de wettelijk vastgestelde
tarieven voor de onkosten die hij maakt en die ten laste komen van de
debiteur, een vast bedrag van tussen de € 0,87 en € 10,33 per zaak krijgt
uitgekeerd. Het is aan de gerechtsdeurwaarder om een afweging te maken of,
en zo ja voor welk bedrag hij zich wil inschrijven. De vaste prijs die het CJIB
uiteindelijk aan de gerechtsdeurwaarder per zaak betaalt, kan worden gezien
als een tegemoetkoming in de kosten die de gerechtsdeurwaarder moet
maken om de executoriale titel ten uitvoer te leggen.
Inmiddels is er een aantal klachten ingediend tegen de aanbesteding in het
kader van clustering rijksincasso. Een deel van de klachten is omgezet in een
kort geding. In afwachting hiervan is de aanbesteding tijdelijk opgeschort.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Na definitieve gunning zal worden gemonitord in hoeverre sprake is van een
zorgvuldige incasso en wat de incassoresultaten zijn. Het is aan de gerechtsdeurwaarders om te bepalen wat een reële prijs is om te kunnen komen tot
een zorgvuldige incasso. De uitkomsten van de monitoring worden meegenomen bij de eventuele verlenging van contracten en/of het afsluiten van
nieuwe contracten.
Vraag 3
Welke prijs heeft het CJIB de afgelopen jaren betaald voor een niet geïncasseerde vordering, een gedeeltelijk geïncasseerde vordering en een succesvol
geïncasseerde vordering? Kunt u daarbij aangeven wat daarop het beleid
was?
Antwoord 3
Het CJIB hanteert een vaste prijs per aangeleverd dwangbevel, ongeacht het
resultaat van de geleverde inspanningen. De afspraken tussen CJIB en de
gerechtsdeurwaarders verschillen per type product, wat tevens leidt tot
verschillende prijzen. De afspraken in het kader van Clustering Rijksincasso
zijn het best te vergelijken met de afspraken die het CJIB heeft met gerechtsdeurwaarders ten aanzien van de incasso van sancties in het kader van de
Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (Wahv),
geldsomstrafbeschikkingen, geldboetevonnissen en de Europees geldelijke
sancties. De prijs per vordering bedraagt daar € 3,53.
Vraag 6
Het CAK is er op gewezen dat het in verband met een goede en onafhankelijke vervulling van het gerechtsdeurwaardersambt het de gerechtsdeurwaarder niet is toegestaan vorderingen direct of indirect voor eigen rekening te
innen, maar geldt dit ook voor het CJIB?3 Zo ja, hoe wordt hier door het CJIB
rekening mee gehouden bij de aanbesteding? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Het CJIB wilde een systematiek hanteren die de mogelijkheid gaf om eisen te
stellen op het gebied van kwaliteit en dienstverlening. Daarnaast wilde het
CJIB graag een bandbreedte in de aanbesteding opnemen. Om die reden
heeft het CJIB niet gekozen voor de systematiek waarbij gerechtsdeurwaarders direct of indirect voor eigen rekening innen.
Vraag 8
Klopt het dat de Nederlandse Spoorwegen (NS) in 2012 een aanbesteding
heeft uitgeschreven met een gegarandeerd inningspercentage, waardoor
gerechtsdeurwaarders uitgesloten werden van verdere deelname aan de
aanbesteding omdat zij geen garantieredement mogen geven gezien hun
bijzondere positie? Wat is uw mening over deze werkwijze van de NS? Hoe
verhoudt zich deze werkwijze tot het uitgangspunt dat juist van aan de
overheid gelieerde organisaties mag worden verwacht dat zij zich ervan
bewust zijn dat het overeenkomen van tarieven die onder de kostprijs liggen
risico’s kan opleveren op het punt van zorgvuldigheid en de continuïteit van
de ambtsuitoefening?
Antwoord 8
Tijdens de Request for Proposal fase van de Europese aanbesteding bleek dat
een aantal deelnemende partijen zich niet kon vinden in de insteek van NS,
zijnde het moeten verstrekken van een gegarandeerd inningspercentage. NS
heeft vervolgens de aanbestedingsprocedure tijdelijk stopgezet en zich
gebogen over de ontstane situatie. Vervolgens heeft NS besloten de eis tot
het verstrekken van een gegarandeerd inningspercentage te schrappen en de
aanbestedingsprocedure, waaraan twee gerechtsdeurwaarders deelnamen,
aan te passen op een wijze die voor de deelnemende partijen acceptabel was.
Deze werkwijze sluit aan bij het uitgangspunt dat juist van aan de overheid
gelieerde organisaties mag worden verwacht dat zij zich ervan bewust zijn

3

Antwoord op vraag 5 bij de Kamervragen van de leden Schouw (D66) en Van Nispen (SP) aan
de Staatssecretaris van Veiligheid & Justitie over het bericht dat «Mensen met schulden zijn
een melkkoe» (Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel Handelingen, nr. 717)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3

dat het overeenkomen van tarieven risico’s kan opleveren op het punt van
zorgvuldigheid en de continuïteit van de ambtsuitoefening.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

4