2020D28519

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een
aantal vragen voorgelegd aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over de brief van 25 mei 2020 inzake de Landelijke Nota
Gezondheidsbeleid (LNG) 2020–2024 (Kamerstuk 32 793, nr. 481).
De voorzitter van de commissie,
Lodders
De adjunct-griffier van de commissie,
Clemens

nds-tk-2020D28519

1

Nr.
1

2

3

4

5

6
7
8
9

10
11

12

13

Vraag
De nota is veelal gericht op «domeinoverstijgende gezondheidsondersteuning» en op inspanningen en samenwerking op zowel
landelijk als lokaal niveau. Hoe wordt deze nauwe samenwerking
de komende jaren goed in stand gehouden?
Met welke middelen gaan de acties die deze kabinetsperiode nog
in gang worden gezet gefinancierd worden? Waarom ontbreekt er
in de nota een financiële paragraaf?
Per ambitie worden acties genoemd om de ambitie te behalen. Van
welke acties bent u nog voornemens om ze deze kabinetsperiode
in gang te zetten?
Op pagina 4 wordt genoemd: «Armoede, schulden, problemen
rondom huisvesting, eenzaamheid, werkloosheid, een beperking,
een lage opleiding of de kwaliteit en de inrichting van de leefomgeving hebben allemaal invloed op hoe gezond je bent en hoe
gezond je je voelt». Op pagina 8 wordt genoemd: «Het Ministerie
van VWS heeft het RIVM gevraagd om in 2020 een samenhangend
beeld te schetsen van de determinanten met de meeste impact op
de volksgezondheid, binnen en buiten het domein van VWS». Hoe
verhoudt dit zich tot elkaar? Is het onderzoek bedoeld om
aanvullende determinanten te vinden of die op pagina 4 te
bevestigen? Samengevat, wat is het doel van dit onderzoek en
wanneer kunnen de uitkomsten worden verwacht?
Wat hebben thuiswonende ouderen concreet gemerkt van de
wettelijke taak van de gemeente voor en tijdens de coronapandemie?
Op welke wijze hebben de gemeenten kwetsbare ouderen thuis
voor en gedurende de coronapandemie bereikt?
Welk (preventief) aanbod hebben de gemeenten voor en tijdens de
coronapandemie voor oudere inwoners ontwikkeld?
Welke maatregelen zijn concreet genomen door de gemeenten
tijdens de coronapandemie?
In hoeverre is de rijksoverheid in staat een stimulerende, monitorende en faciliterende rol te spelen om gemeenten aan te spreken
en te ondersteunen indien concreet beleid of resultaten uitblijven
bij het bestrijden van gezondheidsachterstanden?
In de brief staat dat de VNG ontwikkelagenda’s zal opstellen,
wanneer zullen deze ontwikkelagenda’s gereed zijn?
In de brief wordt verwezen naar het 12-puntenplan van de
SP-fractie om sociaaleconomische gezondheidsverschillen te
verkleinen en wordt vermeld dat de voorstellen in dat plan zijn
meegewogen bij de totstandkoming van de ambities en handelingsperspectieven. Kan per punt aangegeven worden op welke
wijze deze zijn meegenomen in de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid? En kan voor alle niet overgenomen punten aangegeven
worden waarom deze geen plek hebben gekregen in de nota?
Er is geconcludeerd dat het niet opportuun is om te komen met
streefcijfers voor wat betreft de vermindering van gezondheidsachterstanden. Kan duidelijker toegelicht worden waarom dit niet
opportuun wordt geacht?
Er is geconcludeerd dat het niet opportuun is om te komen met
streefcijfers voor wat betreft de vermindering van gezondheidsachterstanden. De geformuleerde ambitie is dat in 2024 de levensverwachting van mensen met een lage SES is toegenomen en het
aantal jaren in goed ervaren gezondheid voor mensen met een
lage én een hoge SES is toegenomen. Wanneer is er tevredenheid
over de behaalde resultaten?

2

Nr.
14

15

16

17

18

19

20
21

22

23

24

Vraag
«Om de juiste zorg en ondersteuning op de juiste plek te bieden, is
het nodig dat professionals op het juiste moment over de juiste
informatie beschikken. Dat lukt alleen als mensen beschikken over
hun eigen sociale en gezondheidsdata en als deze gegevens tussen
professionals kunnen stromen. Dat vraagt om bindende, breed
gedragen afspraken waardoor gegevens uitwisselbaar en
koppelbaar worden.» Wanneer worden deze bindende, breed
gedragen afspraken gemaakt en welke partijen maken deel uit van
deze afspraken?
Om «data goed te laten werken voor gezondheid» moet gegevensuitwisseling duurzaam op orde zijn en moet iedereen het eens
worden over de taal waarin elektronische gegevens worden
uitgewisseld. Gemeenten moeten gestimuleerd worden om dit
onderwerp expliciet onderdeel te maken van hun lokale aanpak
van gezondheidsvraagstukken. Welke acties om dit allemaal voor
elkaar te krijgen zijn nu in gang gezet en worden in deze periode
nog in gang gezet?
Gegevensuitwisseling moet middels een uniforme taal gaan, de
uitwerking kan verschillen, maar geen ander systeem per
gemeente. De voorkeur is dat het tevens een taal is die aansluit bij
andere domeinen, niet alleen het gemeentedomein. Lopen er
rondom het uniformeren acties, of gaan die er komen?
Op welke manier investeert het kabinet in kennisontwikkeling op
het gebied van gezondheid en ontwikkelingen in het fysiek
domein? Is het een eenmalige financiële investering of betreft het
een langer traject?
Ambitie 1: «In 2024 is gezondheid een vast onderdeel van de
belangenafweging in ruimtelijk beleid» is een middel, wat is het
doel dat u voor ogen heeft?
Het kabinet zal met een eenmalige monitor toetsen hoe gezondheid een plaats heeft gekregen in de gemeentelijke omgevingsvisies. Wanneer vindt deze monitor plaats?
Wat zijn de ontwikkelingen waardoor gezondheidsachterstanden
zijn toegenomen?
Worden de overige gemeenten gestimuleerd om de Positieve
Gezondheid als visie op te nemen in hun lokale gezondheidsnota?
Zo ja, hoe? Zo nee, waarom niet?
Uit onderzoek blijkt dat ziekte en sterfte door baarmoederhalskanker vooral voorkomt onder de laagste sociaaleconomische
groepen. Het kabinet richt zich specifiek voor deze groepen op
laagdrempelige mogelijkheden voor vaccinatie, screening en
ondersteuning bij stoppen met roken. Om welke laagdrempelige
mogelijkheden gaat dit? Wordt er ingezet op voorlichting op
bijvoorbeeld scholen? Hoe wil het kabinet deze groepen bestaande
uit alle leeftijdscategorieën bereiken?
Ambitie 1: In 2024 is de levensverwachting van mensen met een
lage SES toegenomen en het aantal jaren in goed ervaren
gezondheid voor mensen met een lage én een hoge SES toegenomen. Wat is al bekend over bewezen effectieve interventies voor
het terugdringen van gezondheidsachterstanden? Welke acties/
interventies werken wel en welke niet?
Is deze investering van het kabinet in kennisontwikkeling overkoepelend en op landelijk niveau? Of wordt per gemeente een
passende investering gevormd?

3

Nr.
25

26

27

28

29
30

31
32

33

34

35

36

37

38

39

Vraag
Ambitie 2: Vanaf 2024 passen we gezondheidsbevordering via de
leefomgeving met voorrang toe in wijken en buurten met
gezondheidsachterstanden. Op termijn ontwikkelen we in alle
wijken en buurten een leefomgeving die een gezonde leefstijl
mogelijk en gemakkelijk maakt. Wat betekent het met voorrang
toepassen concreet?
Om de weerbaarheid en veerkracht van jongeren te vergroten is de
ambitie om het aanbod en de kwaliteit van interventies te
vergroten en verbeteren. Welke interventies zijn er momenteel al
en welke worden uitgebreid of toegevoegd? Wat is het resultaat
van de bestaande interventies?
Welke mogelijkheden ziet het kabinet om het bereik van vaccinatie
voor ouderen tegen griep, pneumokokken en gordelroos te
vergroten?
Kunt u een opsomming geven waarbij de genoemde ambities
SMART zijn geformuleerd en waarbij gebruik wordt gemaakt van
meetbare indicatoren?
In welke mate heeft u bij deze landelijke nota gebruikgemaakt van
de brede maatschappelijke heroverwegingen?
In welke mate zijn marketing en gezonde productkeuze,
-samenstelling en -aanbod in (online) supermarkten onderdeel van
deze landelijke nota?
Waarom is ervoor gekozen om «Voeding en gezondheid» niet
expliciet onderdeel te maken van deze landelijke nota?
De PGO (de Persoonlijke Gezondheidsomgeving) wordt een rol
toegedicht in de nota. Zou het gratis toegankelijk houden van een
PGO kunnen bijdragen aan «data laten werken voor gezondheid»?
Is hierover gesproken tijdens de totstandkoming van de nota? Zo
ja, wat is hierover afgesproken? Kan worden gegarandeerd dat de
PGO gratis toegankelijk blijft?
Welke stappen gaat u ondernemen om professionals te leren hoe
zij nog beter aansluiten op wat mensen (nog) wel kunnen en wat
voor hen in het leven belangrijk is?
Wat zijn uw ambities ten aanzien van het gebruik van de GGD
AppStore en hoe succesvol is deze appstore op dit moment,
kijkend naar aantal downloads en unieke bezoekers?
Hoe wordt voorkomen dat het afhankelijk is van de gemeente
waarin men woont welke inzet wordt gepleegd als het bijvoorbeeld
gaat om het verkleinen van gezondheidsverschillen?
Aangegeven wordt dat het de bedoeling is om meer preventieve
interventies (deels of geheel) vanuit de Zorgverzekeringswet te
vergoeden. Kan aangegeven worden om welke preventieve
interventies het gaat en per wanneer deze wijziging gepland staat?
In november 2019 heeft de VNG met Zorgverzekeraars Nederland
afspraken gemaakt over een landelijk dekkende, structurele
samenwerking in de regio. Hoe staat het met de voortgang/
resultaten met betrekking tot deze afspraken?
Hoe gaat u gemeenten stimuleren om gegevensuitwisseling en
digitale zorg onderdeel van de lokale aanpak te laten zijn? En hoe
is de aansluiting bij de Persoonlijke Gezondheidsomgeving?
Waarom is een samenhangend beeld van het RIVM over de
determinanten met impact op de volksgezondheid nodig als u op
pagina 16 van de LNG al aangeeft dat gezondheidsproblemen vaak
onderdeel zijn van achterliggende problematiek zoals schulden,
armoede, laaggeletterdheid, werkloosheid, de fysieke en sociale
leefomgeving, de kwaliteit van huisvesting, de (fysieke) toegankelijkheid en kwaliteit van voorzieningen?

4

Nr.
40

41

42

43

44

45

46

47
48

49

50

51

52

53

Vraag
Verwacht u vanwege de «Health in All Policies-benadering» dat er
bij de verschillende ministeries budgettaire gevolgen zullen zijn als
blijkt dat met name determinanten buiten de zorg impact hebben
voor de volksgezondheid?
Hoe worden uw ambities voor gezonde werknemers gerealiseerd
en hoe wordt ingezet op de preventie van verzuim en burn-out,
buiten het traject van Individuele Plaatsing en Steun (IPS) om?
Biedt de Omgevingswet voldoende ruimte om te voorkomen dat
economische belangen prevaleren boven gezondheidsbelangen?
Wat zijn de concrete mogelijkheden van de lokale overheden om
op basis van volksgezondheidseffecten op omgevingsontwikkelingen in te grijpen en regulerend op te treden?
Waarom is een Ontwerp voor de Nationale Omgevingsvisie nodig
om de implementatie van het VN-verdrag inzake de rechten van
personen met een handicap te realiseren?
Waarom is ervoor gekozen om eenmalig te monitoren hoe
gezondheid een plaats heeft gekregen in de gemeentelijke
omgevingsvisies? Zou het niet interessant zijn om deze monitor
vaker te laten plaatsvinden om te kunnen beoordelen of er in de
gemeentelijke omgevingsvisies een positieve ontwikkeling te zien
is als het gaat om de plaats die gezondheid in deze visies krijgt?
Kunt u in een tijdslijn aangeven welke stappen de rijksoverheid
gaat ondernemen richting 2024 als het gaat om het creëren van
meer verbinding tussen het fysieke en het sociale beleidsdomein
bij landelijke en decentrale beleidsontwikkeling?
Hoe verhoudt de ambitie dat in 2024 de levensverwachting van
mensen met een lage SES is toegenomen en dat het aantal jaren in
goed ervaren gezondheid voor mensen met een lage én een hoge
SES is toegenomen, zich tot de benodigde langdurige, integrale
preventieve aanpak waarbij het een gegeven is dat gezondheidswinst die nu wordt geboekt, pas na tientallen jaren is terug te
vinden in een lagere zorgbehoefte?
Hoe wordt in gemeenten specifiek aandacht besteed aan wijken
met de grootste gezondheidsachterstanden?
Wat doet de rijksoverheid om gemeenten te helpen te investeren in
de versterking van het sociaal domein met het oog op het
bestrijden van gezondheidsachterstanden?
Hoe wilt u big data en blockchain gebruiken om de gezondheidsachterstanden van mensen met een lage SES ten opzichte van
mensen met een hoge SES met 30% te doen afnemen?
Waarom bevat de LNG zo weinig concrete plannen voor armoedebestrijding en schuldenaanpak in relatie tot het verkleinen van
gezondheidsachterstanden?
In welke mate verwacht u dat het ingezette beleid op pagina 19 en
20 zullen bijdragen aan de ambitie om in 2024 het aantal jaren in
goed ervaren gezondheid voor mensen met een lage én een hoge
SES te doen toenemen of is de verwachting dat deze sowieso stijgt
ongeacht het beleid?
Hoe zet u, naast de in de nota genoemde maatregelen, in op een
nieuw systeem voor productverbetering als opvolger van het
Akkoord Verbetering Productsamenstelling, dat eind 2020 afloopt?
Zijn wettelijke maatregelen niet effectiever bij het bevorderen van
het eten van gezond voedsel, bijvoorbeeld als het gaat om suiker-,
zout- en vetgehaltes in voedsel, dan afspraken op basis van
convenanten en dergelijke?

5

Nr.
54

55

56

57
58
59

60

61

Vraag
Als het gaat om prestatiedruk bij jongeren gaat het in de nota veel
om de ervaren prestatiedruk en jongeren leren om met die druk
om te gaan. Kan duidelijk worden aangegeven hoe (en op welke
terreinen) er aandacht is voor het daadwerkelijk verlagen van de
prestatiedruk in plaats van het leren omgaan met deze druk? En
kan daarbij aangegeven worden welke partijen hierbij zijn
betrokken en welke rollen en verantwoordelijkheden deze partijen
hebben?
Hoe vergelijkt u de analyse in het LNG over het effect van social
media op de stress van jongeren met het onderzoek «Geluk onder
druk?» van Unicef dat dit tegenspreekt?
Wat is uw nulmeting voor de ambitie dat in 2024 jeugd en
jongvolwassenen minder prestatiedruk ervaren in het leven? Met
andere woorden wat is de stand van zaken nu en wat is de ambitie
voor het jaar 2024?
Waar en hoe krijgt vroegsignalering een plek bij de acties voor
vitaal ouder worden?
Op welke wijze hebben de gemeenten invulling gegeven aan
artikel 5a voor en gedurende de coronapandemie?
In welke mate is op structurele wijze «advanced care planning» en
vroegsignalering onderdeel van deze nota en van de landelijke
programma’s die gericht zijn op vitaal ouder worden?
Welk budget is er beschikbaar voor de uitvoering van deze nota?
Kan aangegeven worden hoe deze middelen verdeeld zijn over de
verschillende acties?
Is er voorzien in een evaluatie van deze nota? Zo ja, kan worden
toegelicht hoe deze evaluatie is vormgegeven?

6