Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 950 V

Jaarverslag en slotwet Ministerie van
Buitenlandse Zaken 2017

Nr. 7

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 13 juni 2018
De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister van Buitenlandse Zaken over de brief van
16 mei 2018 van de Algemene Rekenkamer inzake aanbieding van het
rapport Resultaten verantwoordingsonderzoek 2017 bij het Ministerie van
Buitenlandse Zaken 2017 (V) (Kamerstuk 34 950 V, nr. 2).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 4 juni 2018.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Pia Dijkstra
De griffier van de commissie,
Van Toor

kst-34950-V-7
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 V, nr. 7

1

1
Hoe beziet u de suggestie van de Algemene Rekenkamer (ARK) om de
EU-afdrachten te begroten en te verantwoorden via begrotingshoofdstuk
IX Financiën, aangezien met betrekking tot de EU-afdrachten de verantwoordelijkheidsverdeling tussen de Minister van Financiën en Buitenlandse Zaken diffuus is en niet aansluit op de begrotingsverantwoordelijkheid?
Antwoord:
Het kabinet heeft besloten om de EU-afdrachten te blijven begroten via
het begrotingshoofdstuk V Buitenlandse Zaken, net zoals voorgaande
kabinetten. Gegeven de nauwe verwevenheid van taken op het gebied van
de EU begroting wordt op dit niveau nauw samengewerkt en zijn
duidelijke werkafspraken gemaakt tussen beide ministeries.
2
Uit het onderzoek van de ARK is gebleken dat de informatiebeveiliging
niet op elke post op orde is. Zijn er specifieke posten waarvan dit is
gebleken of geldt dit generiek voor alle posten?
Antwoord:
Uit beveiligingsoverwegingen worden geen uitspraken gedaan over
beveiliging bij specifieke posten of delen van het departement.
3
Welk deel van het ministerie is nog gehuisvest in het oude gebouw?
Antwoord:
Medio mei 2018 zijn alle medewerkers van BZ niet meer gehuisvest in het
oude gebouw aan de Bezuidenhoutseweg.
4
Op welke wijze bent u van plan de huisvestingsproblemen voor alle
medewerkers als gevolg van de verhuizing naar de Rijnstraat op te
lossen? Op welke termijn zal dit plaatsvinden?
Antwoord:
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is in het kader
van het Rijkshuisvestingsstelsel verantwoordelijk voor de huisvesting van
de departementen. BZ stuurt binnen de gegeven kaders op de tevredenheid van de medewerkers met de huisvesting met gebruikmaking van
belevings- en medewerkerstevredenheidsonderzoek. Daarbij wordt
nadrukkelijk ook gekeken naar de nu in het pand gehanteerde
werkplekmix. Thans is een aantal medewerkers (circa 250 fte, oplopend
naar circa 400 fte in het eerste kwartaal van 2020) niet in het pand
Rijnstraat 8 gehuisvest, maar in twee andere panden in de regio Den Haag
en Rijswijk. Het streven is om op termijn alle medewerkers van het
departement weer samen op 1 locatie te huisvesten.
5
Welke risico’s vloeien voort uit het door de ARK geconstateerde feit dat de
Baseline Informatievoorziening Rijksdienst 2017 vertraagd is, met het oog
op de dreiging van statelijke actoren?
Antwoord:
BZ onderkent de dreiging van statelijke actoren in het eigen departementale informatiebeveiligingsbeleid (Baseline informatiebeveiliging BZ).
Daarmee is BZ niet afhankelijk van de ontwikkelingen met betrekking tot
de Rijksbrede BIR 2017.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 V, nr. 7

2

6
Hoe komt het dat de totstandkoming van de Baseline Informatievoorziening Rijksdienst 2017, waarin de dreiging van statelijke actoren een
plek zou moeten krijgen, vertraging heeft opgelopen?
Antwoord:
Zie antwoord vraag 5. De Rijksbrede BIR 2017 wordt opgesteld onder
verantwoordelijkheid van BZK.
7
Wat gaat u doen om op centraal niveau inzicht te verkrijgen bij de
naleving van informatiebeveiliging, tekortkomingen van kritieke systemen
en de status van verbeterplannen bij directies en posten?
Antwoord:
Naast de reeds ingerichte verantwoordingsmethodiek via het jaarplan
voor de directies, zal via de controllerslijn de benodigde informatie ten
aanzien van de posten worden verzameld om de stand van zaken centraal
te monitoren, conform de aanbeveling van de Algemene Rekenkamer. De
CISO (Chief Information Security Officer) is verantwoordelijk voor het
centrale overzicht.
8
Gaat u prioriteit geven aan het actualiseren van het informatiebeveiligingsbeleid van 2011? Zo ja, hoe?
Antwoord:
Ja, het informatiebeveiligingsbeleid van 2011 is in 2018 geactualiseerd.
9
Klopt de constatering van de ARK dat het beleid met betrekking tot
informatiebeveiliging uit 2011 dateert? Welke directe risico’s vloeien
hieruit voort?
Antwoord:
BZ doet uit beveiligingsoverwegingen geen uitspraken over specifieke
risico’s.
10
Op welke wijze verbetert u de informatiebeveiliging van de posten? Hoe
wordt dit gemonitord?
Antwoord:
Zie antwoord vraag 7.
11
Waarom is het beeld rondom de informatiebeveiliging, zoals de ARK stelt,
op belangrijke onderdelen niet gewijzigd? Wat heeft u het afgelopen jaar
gedaan om dit te verbeteren? Waarom leidt dit niet tot resultaat?
Antwoord:
BZ heeft het afgelopen jaar veel stappen gezet om de centrale sturing
rondom informatiebeveiliging te verbeteren. Dit heeft geleid tot de
formele aanstelling van een CISO en oprichting van het security-center
per 1 januari 2018.
12
Bent u het eens dat – gezien de snel veranderende realiteit rondom
informatiebeveiliging en cybersecurity – het beleid uit 2011 spoedig van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 V, nr. 7

3

actualisatie voorzien zou moeten worden? Waarom wel of waarom niet?
Wanneer bent u voornemens dit beleid te actualiseren?
Antwoord:
Ja. Zie antwoord vraag 8.
13
Wat zijn de risico’s van het door de ARK geconstateerde feit dat de
vastgoedportefeuille van de Minister van Buitenlandse Zaken in het
buitenland niet valt onder het Rijkshuisvestingsstelsel van het RVB?
Antwoord:
BZ heeft een gespecialiseerd team dat de buitenlandse vastgoedportefeuille beheert. Risico management is daar vast onderdeel van.
14
Kunt u verklaren waarom het aantal panden in het buitenland (1.220) is
gestegen en hiermee gelijk als in 2012, terwijl daarbinnen de verhouding
eigendom-huur wel gewijzigd is ten opzichte van 2012?
Antwoord:
Een aantal ontwikkelingen in de afgelopen jaren hebben geleid tot een
(tijdelijke) stijging van het aantal (huur)panden, waaronder de intensivering van het postennet naar aanleiding van de Moties Sjoerdsma en
Van Ojik, alsook bijvoorbeeld de verhoogde bezetting ten behoeve van de
Nederlandse zetel in de VN Veiligheidsraad.
15
Waarom heeft u de volmacht om bijvoorbeeld panden zelfstandig te
kunnen verkopen niet kunnen overleggen aan de ARK?
Antwoord (vraag 15 en 24):
BZ is door BZK gemandateerd om panden in het buitenland te (ver)kopen
op basis van de tussen Financiën en BZ gemaakte «middelenafspraak
inzake de verkoop van roerende en onroerende zaken in het buitenland»
d.d. 26 februari 1997 en zoals bevestigd in de Regeling onroerende zaken
Rijk 2017 en het Besluit taak RVB 2017. Op basis van deze afspraken is BZ
bevoegd om panden in het buitenland zelfstandig te kunnen verkopen.
16
Deelt u de analyse dat beter kan worden gestuurd op de realisatie van
doelen in het huisvestingsplan met betere managementinformatie?
Antwoord:
Ja. In 2017 zijn verdere maatregelen genomen om de managementinformatie te verbeteren. Door de verbeterde managementinformatie te
koppelen aan de doelen in het Masterplan wordt beter gestuurd.
17
Deelt u de vrees dat bezuinigen op onderhoud in de toekomst nadelig kan
uitvallen? Zo ja, wat gaat u doen om dat te voorkomen?
Antwoord:
Door middel van het vastgestelde onderhoudsbeleid in 2017 werkt BZ aan
een huisvestingsportefeuille die minder onderhoud vergt en duurzamer is.
18
Wat gaat u doen om te bewerkstelligen dat de tekortkomingen in het
financiële systeem woorden opgelost?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 V, nr. 7

4

Antwoord:
Op basis van het convenant tussen de Ministeries van IenW en BZ inzake
het medegebruik van SAP, zie ik in overleg erop toe dat IenW de tekortkomingen in de beveiliging van het financiële systeem zo snel mogelijk
oplost.
19
Klopt het dat het gemiddeld aantal bezoeken aan gedetineerden in het
buitenland per jaar in zowel zorglanden als niet-zorglanden sinds de
beleidswijziging 2015 is afgenomen? Zo ja, hoe verklaart u dit?
Antwoord:
Met de invoering van meer maatwerk per 2015 ging de bezoekfrequentie
voor medewerkers van het Ministerie van Buitenlandse Zaken in de
niet-zorglanden van twee keer per jaar naar één keer per detentie; in de
zorglanden ging de bezoekfrequentie van twee keer per jaar naar
maximaal vier keer per jaar. Onder meer door de verlaagde bezoekfrequentie in de niet-zorglanden (in deze landen bevindt zich de grote
meerderheid van de Nederlandse gedetineerden) is het logisch dat het
aantal bezoeken in 2017 lager is dan in 2014.
Daarnaast is er sinds 2014 sprake van een wereldwijd afnemend totaal
aantal Nederlandse gedetineerden. Wat de oorzaken zijn voor deze daling,
is niet volledig bekend. Dat kunnen verschillende oorzaken zijn, zoals
kortere detentieduur. Maar wat wel duidelijk is: minder gedetineerden
betekent minder bezoeken.
Mede gelet op bovenstaande kan uit de ontwikkeling van het aantal
bezoeken door medewerkers van het Ministerie van Buitenlandse Zaken
niet de conclusie worden getrokken dat er sprake is van minder zorg voor
gedetineerden in zorglanden. Dit verband kan niet rechtstreeks worden
gelegd. Het Ministerie van Buitenlandse zaken beoogt met name
gedetineerden in zorglanden passende begeleiding te bieden. Dat
betekent zeker niet per definitie meer bezoeken. Deze gedetineerdenbegeleiding bestaat uit verschillende onderdelen. Het afleggen van bezoeken is
slechts een onderdeel van het pakket aan consulaire bijstand aan
Nederlandse gedetineerden in het buitenland.
20
Klopt het dat het uw voorganger op 12 juni 2017 aangaf dat het aantal
bezoeken aan gedetineerden in zorglanden is gestegen? Waarom komt de
ARK tot een andere conclusie?
Antwoord:
In de zorglanden ging de bezoekfrequentie voor medewerkers van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken van twee keer per jaar naar maximaal
vier keer per jaar. Hieraan refereerde mijn voorganger. Het betreft hier een
verhoogd maximum die de mogelijkheid biedt gedetineerden in
zorglanden vaker dan voorheen te bezoeken. Het betreft dus geen
verplicht aantal bezoeken.
De gedetineerdenpopulatie in het buitenland alsook de aard en de
samenstelling ervan veranderen continu. Sinds 2014 is er sprake van een
afnemend totaal aantal Nederlandse gedetineerden in het buitenland.
Deze afname heeft, naast verschillende andere factoren, effect op het
aantal bezoeken. Het bezoek in de zorglanden is, zoals ook de Algemene
Rekenkamer vaststelt, redelijk constant gebleven.
21
Kunt u toelichten waarom de bezoeken aan gedetineerden in het
buitenland weliswaar gedaald zijn, maar dat deze volgens u wel van
«hogere kwaliteit» zijn? Op welke wijze zijn deze bezoeken van hogere
kwaliteit?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 V, nr. 7

5

Antwoord:
Het BZ-beleidsdoel in 2015 was de invoering van meer maatwerk aan
gedetineerden. Het maatwerk houdt in dat sinds 2015 instrumenten
gedifferentieerder worden ingezet en dat de inzet meer is aangepast aan
de situatie waarin de gedetineerde zich bevindt. Hiertoe introduceerde BZ
in 2015 onder andere een onderscheid in zorglanden (niet adequate
detentieomstandigheden) en niet-zorglanden (adequate detentieomstandigheden). Vanaf 2015 geldt een basispakket voor gedetineerden in de
niet-zorglanden (waaronder een lagere bezoeknorm) en een aanvullend
maatwerkpakket in de zorglanden (met onder meer de mogelijkheid van
meer bezoeken en de inzet van meer instrumenten).
De gedetineerdenbegeleiding, en dus ook de (frequentie van de)
bezoeken, zijn sinds 2015 in de zorglanden aldus meer aangepast aan de
situatie waarin de gedetineerde zich bevindt. Dit maatwerk kan inhouden
dat focus wordt gelegd op de andere elementen van de gedetineerdenbegeleiding dan bezoeken. Andere elementen van gedetineerdenbegeleiding
zijn onder meer de contacten met lokale autoriteiten over hun verantwoordelijkheid voor de Nederlandse gedetineerden, subsidies aan andere
Nederlandse organisaties die gedetineerden begeleiden (op het gebied
van resocialisatie, maatschappelijke, sociale en geestelijke zorg en
juridisch advies), informatieverschaffing aan Nederlandse gedetineerden
en aan hun contactpersonen, een noodbudget voor noodzakelijke
medische zorg voor zieke gedetineerden en een maandelijkse gift van 30
euro aan gedetineerden in zorglanden. Deze instrumenten worden zo
gericht mogelijk ingezet. Zo kan maatwerk bijvoorbeeld ook andere
vormen van contact dan een fysiek bezoek inhouden. Ten aanzien van de
bezoeken geldt dat bezoeken zo goed mogelijk worden voorbereid om zo
begeleiding te bieden die meer is ingericht op de individuele situatie van
de gedetineerde.
22
Hoe verklaart u scherpe daling van het aantal bezoeken in
niet-zorglanden?
Antwoord:
Zie ook mijn antwoord op vraag 19. Met de invoering van meer maatwerk
per 2015 ging de bezoekfrequentie in de niet-zorglanden van twee keer
per jaar naar één keer per detentie. Onder meer door deze verlaagde
bezoekfrequentie in de niet-zorglanden (in deze landen bevindt zich de
grote meerderheid van de Nederlandse gedetineerden) is het logisch dat
het aantal bezoeken onder het nieuwe beleid in de niet-zorglanden lager
is.
Daarnaast is er sinds 2014 sprake van een wereldwijd afnemend totaal
aantal Nederlandse gedetineerden. Wat de oorzaken zijn voor deze daling,
is niet volledig bekend. Dat kunnen verschillende oorzaken zijn, zoals
kortere detentieduur. Maar wat wel duidelijk is: minder gedetineerden
betekent minder bezoeken.
23
Klopt het dat u met uw collega-minister van Justitie en Veiligheid in
gesprek bent over de door de ARK geconstateerde problematiek met
betrekking tot de werking van de WOTS en de WETS? Zo ja, kunt u
toelichten hoe deze gesprekken verlopen en op welke termijn de Kamer
verbeteringen in deze regelingen tegemoet kan zien?
Antwoord:
De uitvoering van de Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging
vrijheidsbenemende en voorwaardelijke sancties en de Wet overdracht
tenuitvoerlegging strafvonnissen behoren tot het domein van mijn
ambtsgenoot van Justitie en Veiligheid. Vanuit mijn eigen bevoegdheden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 V, nr. 7

6

en verantwoordelijkheid bevorder ik mijn consulaire verantwoordelijkheid
vanzelfsprekend een zo goed mogelijke oplossing van eventuele problematiek bij de praktische uitvoering van deze wetten, zoals bijvoorbeeld het
optimaliseren van de aanvraagprocedure voor strafoverdracht.
24
Waarom bent u niet overtuigd van de noodzaak van een volmacht voor
het verrichten van transacties met betrekking tot onroerende zaken in het
buitenland, ondanks het advies van de ARK dit wel te doen? Wat zijn de
uitkomsten van uw gesprekken met de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties hierover?
Antwoord:
Zie antwoord vraag 15.
25
Welke andere vormen van consulaire bijstand verleent Nederland aan
gedetineerden in het buitenland, anders dan bezoeken?
Antwoord:
Zie ook mijn antwoord op vraag 21. Andere elementen van gedetineerdenbegeleiding zijn onder meer de contacten met lokale autoriteiten over
hun verantwoordelijkheid voor de Nederlandse gedetineerden, subsidies
aan andere Nederlandse organisaties die gedetineerden begeleiden (op
het gebied van resocialisatie, maatschappelijke, sociale en geestelijke zorg
en juridisch advies), informatieverschaffing aan Nederlandse gedetineerden en aan hun contactpersonen, een noodbudget voor noodzakelijke
medische zorg voor zieke gedetineerden en een maandelijkse gift van 30
euro aan gedetineerden in zorglanden.
26
Waarom ziet u de door de ARK geconstateerde problematiek rondom de
Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging vrijheidsbenemende en
voorwaardelijke sancties (WETS) en de Wet overdracht tenuitvoerlegging
strafvonnissen (WOTS) enkel als het domein van uw ambtsgenoot op
J&V, terwijl dit een verantwoordelijkheid voor uw beide ministeries is?
Bent u bereid met uw ambtsgenoot op J&V hierover in overleg te treden
met het oog op de door de ARK geconstateerde tekortkomingen? Waarom
wel of waarom niet?
Antwoord:
Zie antwoord op vraag 23.
27
Kunt u inzicht geven in uw stelling dat gedetineerdenbegeleiding «meer
inhoudt dan alleen bezoeken»? Waarom bent u hierdoor van mening dat
de gedetineerdenbegeleiding ondanks de beleidswijziging in 2015 wel
toereikend is?
Antwoord:
Zie ook mijn antwoorden op de vragen 19 en 21. De gedetineerdenbegeleiding is sinds 2015 in de zorglanden meer aangepast aan de situatie
waarin de gedetineerde zich bevindt. De verschillende elementen van de
gedetineerdenbegeleiding worden zo gericht mogelijk met inachtneming
van de individuele situatie van de gedetineerde in een zorgland ingezet.
Daarbij gaat bijzondere aandacht uit naar kwetsbare gedetineerden.
Teneinde deze groep beter te signaleren is een checklist ontwikkeld die
medewerkers als leidraad hanteren bij hun eerste bezoek aan een
gedetineerde. Daarnaast zijn met subsidieontvanger Reclassering
Nederland afspraken gemaakt over specifieke aandacht voor het aspect

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 V, nr. 7

7

kwetsbaarheid bij de bezoeken die de vrijwilligers van deze organisatie
aan gedetineerden afleggen. Op basis van de rapportages van deze
bezoeken kan het ministerie indien nodig gerichte actie ondernemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 950 V, nr. 7

8