De staat van wijzigingen
ONDERZOEKSKADER 2017

voor het toezicht op
het middelbaar beroepsonderwijs

1 juli 2018

TOELICHTING
Het onderzoekskader 2017 van de Inspectie van het Onderwijs (hierna: onderzoekskader) beschrijft hoe
het toezicht op het middelbaar beroepsonderwijs is ingericht. Het onderzoekskader wordt jaarlijks
geactualiseerd op basis van nieuwe wet- en regelgeving. De meest recente versie van dit
onderzoekskader is vastgesteld op 1 juli 2018 en treedt op 1 augustus 2018 in werking.
In dit document vindt u een overzicht van de wijzigingen ten opzichte van de versie van 1 augustus
2017. De wijzigingen in dit onderzoekskader hebben betrekking op wetswijzigingen, verwijzingsfouten
naar wetsartikelen en op taal- en formuleringsfouten.

1 INLEIDING
Tekst in
kader

Het onderzoekskader 2017 van de Inspectie van het Onderwijs (hierna: onderzoekskader)
beschrijft hoe het toezicht op het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) is ingericht. De
meest recente versie van dit onderzoekskader is vastgesteld op 1 juli 2017 en treedt op 1
augustus 2017 in werking.

Gewijzigd
in

Het onderzoekskader 2017 van de Inspectie van het Onderwijs (hierna: onderzoekskader)
beschrijft hoe het toezicht op het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) is ingericht. De
meest recente versie van dit onderzoekskader is vastgesteld op 1 juli 2018 en treedt op 1
augustus 2018 in werking.

Toelichting

De datums zijn aangepast.

1.4 WERKING EN EVALUATIE
Tekst in
kader

Het gewijzigde onderzoekskader 2017 is van kracht met ingang van 1 augustus 2017.

Gewijzigd
in

Het gewijzigde onderzoekskader 2017 is van kracht met ingang van 1 augustus 2018.

Toelichting

De datums zijn aangepast.

3 HET WAARDERINGSKADER
Tekst in
kader

3.3 KWALITEITSGEBIEDEN EN STANDAARDEN
ONDERWIJSPROCES (OP)
OP2. Ontwikkeling en begeleiding
Toelichting wettelijke eisen

De instelling dient aspirant-studenten zodanige informatie te verstrekken en desgevraagd
studiekeuzeadvies te geven dat zij in staat zijn een passende opleiding te kiezen (art.
6.1.3a, eerste lid, en art. 8.0.4 WEB5).

5
Het recht op studiekeuzeadvies is voor het eerst van toepassing op studenten die zich uiterlijk op 1 april
2018 conform art. 8.0.4, eerste lid, WEB hebben aangemeld voor een beroepsopleiding die start bij de
aanvang van het studiejaar 2018/2019.

Gewijzigd
in

OP2. Ontwikkeling en begeleiding
Toelichting wettelijke eisen

De instelling dient aspirant-studenten zodanige informatie te verstrekken dat zij in staat

2

Onderzoekskader middelbaar beroepsonderwijs; Versie 1 juli 2018

zijn een passende opleiding te kiezen (art. 6.1.3a, eerste lid, WEB). Tijdig5 aangemelde
aspirant-studenten hebben desgevraagd recht op studiekeuzeadvies mits zij deelnemen
aan de intakeactiviteiten die de instelling daartoe organiseert (art. 8.0.4 WEB).
Voetnoot
5

Onder tijdig verstaan wij hier uiterlijk 1 april voorafgaand aan het studiejaar.

Toelichting

De tekst is aangepast, omdat de wet ‘Vroegtijdige aanmelddatum en toelatingsrecht tot
het mbo' in het schooljaar 2018/2019 (grotendeels) in werking is getreden. De voetnoot
over de inwerkingtreding is daarom verwijderd. Het studiekeuzeadvies is nadrukkelijker in
de wettelijke onderbouwing opgenomen.

Tekst in
kader

EXAMINERING EN DIPLOMERING (ED)
ED1. Kwaliteitsborging examinering en diplomering
Toelichting wettelijke eisen

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 (gebaseerd op art. 7.4.4 WEB).

Gewijzigd
in

ED1. Kwaliteitsborging examinering en diplomering
Toelichting wettelijke eisen

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017.

Toelichting

De verwijzing naar artikel 7.4.4 WEB is verwijderd. Artikel 7.4.4 WEB is slechts de
grondslag voor de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 en bevat geen
inhoudelijke normen. Die normen staan (in de vorm van standaarden) in genoemde
regeling vermeld.

Tekst in
kader

ED2. Exameninstrumentarium
Toelichting wettelijke eisen

Gewijzigd
in

ED2. Exameninstrumentarium
Toelichting wettelijke eisen

Toelichting

De verwijzing naar artikel 7.4.4 WEB is verwijderd. Artikel 7.4.4 WEB is slechts de
grondslag voor de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 en bevat geen
inhoudelijke normen. Die normen staan (in de vorm van standaarden) in genoemde
regeling vermeld.

Tekst in
kader

ED3. Afname en beoordeling
Toelichting wettelijke eisen

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de Regeling standaarden
examenkwaliteit mbo 2017 (gebaseerd op art. 7.4.4 WEB).

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de Regeling standaarden
examenkwaliteit mbo 2017.

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 (gebaseerd op art. 7.4.4 WEB).

3

Onderzoekskader middelbaar beroepsonderwijs; Versie 1 juli 2018

Gewijzigd
in

ED3. Afname en beoordeling
Toelichting wettelijke eisen

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017.

Toelichting

De verwijzing naar artikel 7.4.4 WEB is verwijderd. Artikel 7.4.4 WEB is slechts de
grondslag voor de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 en bevat geen
inhoudelijke normen. Die normen staan (in de vorm van standaarden) in genoemde
regeling vermeld.

Tekst in
kader

KWALITEITSZORG EN AMBITIE (KA)
KA2. Kwaliteitscultuur
Toelichting wettelijke eisen

De instelling dient de kwaliteit en professionaliteit van het onderwijspersoneel verder
duurzaam te borgen en te verbeteren (art. 1.3.6a en art. 4.1.3 WEB).

Gewijzigd
in

KA2. Kwaliteitscultuur
Toelichting wettelijke eisen

De instelling dient de kwaliteit van het onderwijspersoneel duurzaam te borgen (art.
1.3.6a WEB).
De instelling dient docenten een zelfstandige verantwoordelijkheid te geven bij de
beoordeling van de onderwijsprestaties van studenten en voldoende zeggenschap te
geven waar het gaat om het vakinhoudelijke, vakdidactische en pedagogische proces in
de instelling (art. 4.1a.1, eerste t/m derde lid, WEB).

Toelichting

Artikel 4.1.3 WEB en bijbehorende zinsneden zijn uit de wettelijke onderbouwing gehaald.
Het artikel is niet alleen een verplichting voor één bevoegd gezag, maar voor alle
bevoegde gezagen gezamenlijk.
Artikel 4.1a.1 WEB is aan de wettelijke onderbouwing toegevoegd.
Deze tekst is toegevoegd om te benadrukken dat de docent zelf verantwoordelijk is voor
en zeggenschap heeft over het vakinhoudelijke, vakdidactische en pedagogische proces.
Deze wijziging voeren wij in alle kaders door.

Tekst in
kader

FINANCIEEL BEHEER (FB)
FB2. Doelmatigheid
Basiskwaliteit

Het bestuur besteedt de overheidsbekostiging zo dat deze adequaat ten goede komt aan
de in het beleid geformuleerde ambities inzake effectief onderwijs en de ontwikkeling van
alle studenten.

Gewijzigd
in

FB2. Doelmatigheid
Basiskwaliteit

Het bestuur besteedt de onderwijsbekostiging zo dat deze adequaat ten goede komt aan
de in het beleid geformuleerde ambities inzake effectief onderwijs en de ontwikkeling van
alle studenten.

4

Onderzoekskader middelbaar beroepsonderwijs; Versie 1 juli 2018

Toelichting

De term ‘overheidsbekostiging’ is vervangen door de correcte term
‘onderwijsbekostiging’.

Tekst in
kader

FB3. Rechtmatigheid
Toelichting wettelijke eisen

Titel 9, Boek 2, van het Burgerlijk Wetboek, artikel 3, onder a, van de RJO en de
Richtlijn Jaarverslag Onderwijs alsmede het onderwijsaccountantprotocol11 stellen voorts
tal van nadere regels ten aanzien van een transparante verantwoording.
De raad van toezicht wijst een instellingsaccountant aan (art. 9.1.4, derde lid, onder f,
WEB). Deze instellingsaccountant dient volgens het onderwijscontroleprotocol te werken
en tot slot een controleverklaring bij de jaarrekening af te geven (art. 2.5.3, vierde lid, 2
RJO jo. art. 2:393 BW).
Voetnoot
11

Gewijzigd
in

http://www.onderwijsinspectie.nl/publicaties/2015/11/onderwijsaccountantsprotocol-ocw-ez-2015.html

FB3. Rechtmatigheid
Toelichting wettelijke eisen

Titel 9, Boek 2, van het Burgerlijk Wetboek, artikel 3, onder a, van de Regeling
Jaarverslaggeving Onderwijs (RJO) en de Richtlijn Jaarverslag Onderwijs alsmede het
Onderwijsaccountantsprotocol11 stellen voorts tal van nadere regels ten aanzien van een
transparante verantwoording.
De raad van toezicht wijst een instellingsaccountant aan (art. 9.1.4, derde lid, onder f,
WEB). Deze instellingsaccountant dient volgens het onderwijsaccountantsprotocol te
werken en tot slot een controleverklaring bij de jaarrekening af te geven (art. 2.5.3,
vierde lid, 2 RJO jo. art. 2:393 BW).

Voetnoot
11

Toelichting

https://www.onderwijsinspectie.nl/documenten/publicaties/2017/11/29/onderwijsaccountantsprotocol-ocw-2017

De afkorting ‘RJO’ is vervangen door de tekst ‘Regeling Jaarverslaggeving Onderwijs’. De
afkorting kan namelijk worden verward met de Richtlijn Jaarverslag Onderwijs. Verder is
de term ‘onderwijscontroleprotocol’ vervangen door de correcte term
‘onderwijsaccountantsprotocol’. In de voetnoot is een verwijzing naar het meest recente
onderwijsaccountantsprotocol opgenomen.

4 NORMERING EN OORDEELSVORMING
Tekst in
kader

4.2 NORMERING STANDAARDEN
Standaarden omvatten deugdelijkheidseisen en eigen aspecten van kwaliteit. Of
een standaard als voldoende of onvoldoende wordt beoordeeld, is alleen gebaseerd
op de vraag of het bestuur/de school voldoet aan de deugdelijkheidseisen. Voor
het oordeel of de waardering ‘goed’ worden de eigen aspecten van kwaliteit als
volgt bij de oordeelsvorming betrokken:

Gewijzigd
in

Standaarden omvatten deugdelijkheidseisen en eigen aspecten van kwaliteit. Of een
standaard als voldoende of onvoldoende wordt beoordeeld, is alleen gebaseerd op de
vraag of het bestuur/de school voldoet aan de deugdelijkheidseisen. Voor

5

Onderzoekskader middelbaar beroepsonderwijs; Versie 1 juli 2018

de waardering ‘goed’ worden de eigen aspecten van kwaliteit12 als volgt bij de
oordeelsvorming betrokken:
Voetnoot
12

Een eigen aspect van kwaliteit kan ook zijn: de ambitie om uit te stijgen boven de basiskwaliteit zoals
die is vastgelegd in een wettelijk kwaliteitsaspect.

Toelichting

De voetnoot is toegevoegd om ‘eigen aspecten van kwaliteit’ te verduidelijken.

Tekst in
kader

4.3 NORMERING KWALITEITSGEBIEDEN
Financieel beheer12
Voldoende

De drie standaarden zijn voldoende.

Onvoldoende

Eén van de drie standaarden is onvoldoende.

Voetnoot
12

Gewijzigd
in

Een onvoldoende voor rechtmatigheid of doelmatigheid is gebaseerd op materiële bevindingen.

Financieel beheer13
Voldoende

De beoordeelde standaarden zijn voldoende.

Onvoldoende

Eén van de beoordeelde standaarden is onvoldoende.

Voetnoot
13

Wij beoordelen Financieel Beheer als ‘voldoende’ als de financiële continuïteit (FB1) en rechtmatigheid (FB3)
voldoende zijn. Wij geven geen oordeel over de financiële doelmatigheid (FB2), tenzij er zwaarwegende redenen zijn om
te concluderen dat er sprake is van evidente ondoelmatigheid. Dit leidt dan tot het oordeel ‘onvoldoende’. In dat geval is
ook het oordeel over Financieel Beheer ‘onvoldoende’.

Toelichting

We beoordelen de doelmatigheid op dit moment niet structureel. Daarom is de voetnoot
aangepast. In de nieuwe tekst staat dat een standaard niet meer wordt beoordeeld.
Het is niet mogelijk om op alle drie de standaarden een voldoende te scoren. Daarom
hebben wij het woord ‘drie’ vervangen door het woord ‘beoordeelde’. Deze wijziging
voeren wij in alle kaders door.

Tekst in
kader

4.6
BEOORDELING KWALITEITSGEBIED EXAMINERING EN
DIPLOMERING
Vanaf augustus 2018 maakt het toezicht op de keuzedelen integraal deel uit van de
oordeelsvorming over het onderwijs en de examinering. Vanaf dat moment telt de
hoogte van het examenresultaat voor een keuzedeel immers mee bij de slaag/zakbeslissing voor studenten die op of na die datum starten met hun opleiding. Tot
augustus 2018 richten we ons toezicht niet specifiek op de keuzedelen; we kijken wel of
het wordt aangeboden en of de keuzedelen worden geëxamineerd. Als er geen
onderwijs in keuzedelen wordt aangeboden dan is de standaard Onderwijsprogramma
onvoldoende. Worden de keuzedelen niet geëxamineerd of worden de
examenresultaten van de keuzedelen niet betrokken bij de diplomering, dan leidt dat
tot een onvoldoende op de standaard Exameninstrumentarium.
Tot augustus 2018 vermelden we opvallende zaken – ook in onze rapporten – die de
keuzedelen betreffen, zonder daaraan een oordeel te verbinden.

6

Onderzoekskader middelbaar beroepsonderwijs; Versie 1 juli 2018

Gewijzigd
in

Vanaf augustus 2020 maakt het toezicht op de keuzedelen integraal deel uit van de
oordeelsvorming over het onderwijs en de examinering. Vanaf dat moment telt de
hoogte van het examenresultaat voor een keuzedeel immers mee bij de slaag/zakbeslissing voor studenten die op of na die datum starten met hun opleiding. Tot
augustus 2020 richten we ons toezicht niet specifiek op de keuzedelen; we kijken wel of
het wordt aangeboden en of de keuzedelen worden geëxamineerd. Als er geen
onderwijs in keuzedelen wordt aangeboden, dan is de standaard Onderwijsprogramma
‘onvoldoende’. Worden de keuzedelen niet geëxamineerd of worden de
examenresultaten van de keuzedelen niet betrokken bij de diplomering, dan leidt dat
tot een onvoldoende op de standaard Exameninstrumentarium.
Tot augustus 2020 vermelden we opvallende zaken – ook in onze rapporten – die de
keuzedelen betreffen, zonder daaraan een oordeel te verbinden.

Toelichting

De tekst en jaartallen zijn aangepast, omdat de keuzedelen pas per studiejaar 20202021 meetellen voor diplomering.

11
Tekst in
kader

SPECIFIEKE TOEPASSINGEN VAN HET WAARDERINGSKADER

11.4 ONDERWIJS IN CARIBISCH NEDERLAND
11.4.2 Werkwijze
De inspectie beoordeelt in Caribisch Nederland vooralsnog alleen op het niveau van de
standaarden. Hiermee laat de inspectie zien op welke standaarden de school een
onvoldoende, voldoende of goede beoordeling verdient. Op deze wijze stimuleert de
inspectie de verdere schoolontwikkeling nu de basiskwaliteit is bereikt en wordt voor
ouders, leerlingen en andere belanghebbenden duidelijk inzicht gegeven in eventuele
verbeterpunten.

Gewijzigd
in

De inspectie oordeelt in Caribisch Nederland over de standaarden, met uitzondering
van de standaarden voor onderwijsresultaten. Voor onderwijsresultaten zijn voor
Caribisch Nederland geen normen vastgesteld. Daarnaast geeft de inspectie een
eindoordeel op opleidings- of afdelingsniveau25. Voor het mbo kan het eindoordeel 'zeer
zwak' in Caribisch Nederland nog niet worden gegeven, omdat de onderwijsresultaten
gezien het voorgaande niet kunnen worden beoordeeld. Het eindoordeel 'onvoldoende'
kan wel worden gegeven.
Tijdens een kwaliteitsonderzoek beoordelen wij de standaarden voor kwaliteitszorg per
opleiding of afdeling en indien van toepassing ook op bovenschools directieniveau25. We
bespreken de kwaliteit van het onderwijs en de kwaliteitszorg met het bestuur en
spreken het aan op zijn verantwoordelijkheden. Een oordeel op bestuursniveau geven
wij vooralsnog echter niet. Vanwege de specifieke context in Caribisch Nederland,
beoordelen we op bestuursniveau alleen de financiële standaarden. Dit gebeurt door de
directie Rekenschap van de inspectie in separate rapportages.
Voetnoten
25

Mbo-opleidingen in Caribisch Nederland worden zoals gezegd verzorgd door scholengemeenschappen in
de zin van de WVO BES. De opleidingen zijn vaak kleinschalig en vallen allemaal onder één afdeling (ook
wel ‘unit’ genoemd) van de betreffende scholengemeenschap. Daarom onderzoeken wij de kwaliteit van
het onderwijs vaak op afdelings- in plaats van of naast het opleidingsniveau.
26
In sommige gevallen is er tussen het bestuur en de unitdirecties nog een bovenschools directieniveau.

7

Onderzoekskader middelbaar beroepsonderwijs; Versie 1 juli 2018

Toelichting

In de vorige versie van het onderzoekskader stond ten onrechte vermeld dat wij
uitsluitend beoordelen op het niveau van de standaarden en niet op het niveau van de
school/afdeling. Dat is nu rechtgezet. Wij hebben altijd beoordeeld of het onderwijs
voldoet aan de basiskwaliteit. Dat doen we ook bij deze nieuwe werkwijze.
In de vorige versie van het onderzoekskader ontbrak ook de melding dat wij in
Caribisch Nederland geen oordelen geven op bestuursniveau, maar op opleidings- of
afdelingsniveau. Wij geven enkel op financiele standaarden oordelen op
bestuursniveau. Dat wordt met deze wijziging rechtgezet.
In het middelbaar onderwijs in Caribisch Nederland kan het eindoordeel ‘zeer zwak’ nog
niet worden gegeven. Vanuit het toezicht is het echter belangrijk dat de scholen in het
voortgezet onderwijs in Caribisch Nederland vergelijkbaar toezicht krijgen met de
middelbaar beroepsopleidingen in Nederland. Wij hebben het ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap voorgesteld om te onderzoeken hoe we dit in de wetgeving
kunnen regelen.
Aan de tekst is een voetnoot toegevoegd bij het mbo-kader. Deze voetnoot licht het
bovenschoolsdirectieniveau toe.

BIJLAGE 2. WAARDERINGSKADER NIET-BEKOSTIGD MBO

Tekst in
kader

EXAMINERING EN DIPLOMERING (ED)
ED1. Kwaliteitsborging examinering en diplomering
Toelichting wettelijke eisen

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 (gebaseerd op art. 7.4.4 WEB).

Gewijzigd
in

ED1. Kwaliteitsborging examinering en diplomering
Toelichting wettelijke eisen

Toelichting

De verwijzing naar artikel 7.4.4 WEB is verwijderd. Dit artikel is slechts de grondslag
voor de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 en bevat geen inhoudelijke
normen. Die normen staan (in de vorm van standaarden) in genoemde regeling vermeld.

Tekst in
kader

ED2. Exameninstrumentarium
Toelichting wettelijke eisen

Gewijzigd
in

ED2. Exameninstrumentarium
Toelichting wettelijke eisen

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017.

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 (gebaseerd op art. 7.4.4 WEB).

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017.

8

Onderzoekskader middelbaar beroepsonderwijs; Versie 1 juli 2018

Toelichting

De verwijzing naar artikel 7.4.4 WEB is verwijderd. Dit artikel is slechts de grondslag
voor de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017, maar bevat geen inhoudelijke
normen. Die normen staan (in de vorm van standaarden) in genoemde regeling vermeld.

Tekst in
kader

ED3. Afname en beoordeling
Toelichting wettelijke eisen

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 (gebaseerd op art. 7.4.4 WEB).

Gewijzigd
in

ED3. Afname en beoordeling
Toelichting wettelijke eisen

Toelichting

De verwijzing naar artikel 7.4.4 WEB is verwijderd. Dit artikel is slechts de grondslag
voor de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 en bevat geen inhoudelijke
normen. Die normen staan (in de vorm van standaarden) in genoemde regeling vermeld.

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017.

BIJLAGE 3 WAARDERINGSKADER VAVO
Tekst in
kader

KWALITEITSZORG EN AMBITIE (KA)
KA2. Kwaliteitscultuur*
Toelichting wettelijke eisen

De instelling dient de kwaliteit en professionaliteit van het onderwijspersoneel verder
duurzaam te borgen en te verbeteren (art. 1.3.6a en art. 4.1.3 WEB). De instrumenten
en maatregelen ten behoeve van het onderhoud van de bekwaamheid van het personeel
maken expliciet onderdeel uit van het stelsel van kwaliteitszorg (art. 1.3.6, eerste lid,
WEB).

Gewijzigd
in

KA2. Kwaliteitscultuur*
Toelichting wettelijke eisen

De instelling dient de kwaliteit van het onderwijspersoneel duurzaam te borgen (art.
1.3.6a WEB). De instrumenten en maatregelen ten behoeve van het onderhoud van de
bekwaamheid van het personeel maken expliciet onderdeel uit van het stelsel van
kwaliteitszorg (art. 1.3.6, eerste lid, WEB).
De instelling dient docenten een zelfstandige verantwoordelijkheid te geven bij de
beoordeling van de onderwijsprestaties van studenten en voldoende zeggenschap te
geven waar het gaat om het vakinhoudelijke, vakdidactische en pedagogische proces in
de instelling (art. 4.1a.1, eerste t/m derde lid, WEB).

Toelichting

Artikel 4.1.3 WEB en bijbehorende zinsneden zijn uit de wettelijke onderbouwing gehaald.
Het artikel is niet alleen een verplichting voor één bevoegd gezag, maar voor alle
bevoegde gezagen gezamenlijk.
Artikel 4.1a.1 WEB is aan de wettelijke onderbouwing toegevoegd.
Deze tekst is toegevoegd om te benadrukken dat de docent zelf verantwoordelijk is voor
en zelf zeggenschap heeft over het vakinhoudelijke, vakdidactische en pedagogische

9

Onderzoekskader middelbaar beroepsonderwijs; Versie 1 juli 2018

proces.
Deze wijziging voeren wij in alle kaders door.

BIJLAGE 4. WAARDERINGSKADER OVERIGE EDUCATIE
Tekst in
kader

Normering
Kwaliteitszorg en ambitie

Gewijzigd
in

Toelichting

Goed

De drie standaarden in het gebied zijn ten minste voldoende
en Kwaliteitscultuur is goed.

Voldoende

De drie standaarden zijn voldoende.

Onvoldoende

Eén van de drie standaarden is onvoldoende.

Kwaliteitszorg en ambitie
Goed

Eén standaard is voldoende en de andere is goed.

Voldoende
(=basiskwaliteit)

De twee standaarden Kwaliteitszorg en Verantwoording en dialoog
zijn voldoende.

Onvoldoende

Eén standaard is onvoldoende.

Het oordelen van KA2 is voor NBI’s niet wettelijk verplicht. Wij beoordelen uit het gebied
KA twee standaarden bij deze instellingen. De normering is nu hierop afgestemd.

BIJLAGE 5. WAARDERINGSKADER ONDERWIJS IN CARIBISCH
NEDERLAND
Tekst in
kader

ONDERWIJSPROCES (OP)
OP2. Ontwikkeling en begeleiding
Toelichting wettelijke eisen

De instelling dient aspirant-studenten studiekeuzeadvies te geven en zodanige informatie
te verstrekken dat zij in staat zijn een passende opleiding te kiezen ([7.2.1a, eerste lid,
onder c en art. 8.0.3 WEB BES]).
De instelling dient in de onderwijs- en examenregeling aan te geven op welke wijze zij
haar aandeel in het eilandelijk zorgplan, bedoeld in artikel 3.3 van de WEB BES,
vormgeeft (art. 7.4.9, eerste lid, onder h, WEB BES), zodat voor (potentiële) studenten
duidelijk is welke extra ondersteuning via het eilandelijk zorgplan beschikbaar is.

Gewijzigd
in

OP2. Ontwikkeling en begeleiding
Toelichting wettelijke eisen

De instelling dient aspirant-studenten zodanige informatie te verstrekken dat zij in staat
zijn een passende opleiding te kiezen ([art. 7.2.1a, eerste lid, onder c,] en art. 7.4.11
WEB BES). Tijdig44 aangemelde aspirant-studenten hebben desgevraagd recht op
studiekeuzeadvies mits zij deelnemen aan de intakeactiviteiten die de instelling daartoe
organiseert ([art. 8.0.3 WEB BES]).
De instelling dient in de onderwijs- en examenregeling aan te geven op welke wijze zij

10

Onderzoekskader middelbaar beroepsonderwijs; Versie 1 juli 2018

haar aandeel in het eilandelijk zorgplan, bedoeld in artikel 3.3 van de WEB BES,
vormgeeft, zodat voor (potentiële) studenten duidelijk is welke extra ondersteuning via
het eilandelijk zorgplan beschikbaar is (art. 7.4.9, eerste lid, onder h, en zie ook art.
1.3.1, onder a, WEB BES).
Voetnoot
44

Toelichting

Onder ‘tijdig’ verstaan wij hier uiterlijk 1 april voorafgaand aan het studiejaar.

De tekst is aangepast aan de hand van de wet ‘Vroegtijdige aanmelddatum en
toelatingsrecht tot het mbo' en het reguliere waarderingskader. De intakeactiviteiten
staan nu nadrukkelijker omschreven in de wettelijke onderbouwing.
Artikel 8.0.3 WEB BES – het equivalent van artikel 8.0.4 WEB – is in het schooljaar
2018/2019 echter nog niet in werking getreden voor de BES. Daarom staat de tekst
tussen brackets. Verder is artikel 1.3.1 WEB BES – het equivalent van artikel 1.3.5 WEB
– in navolging van het reguliere waarderingskader toegevoegd aan de wettelijke
onderbouwing. Dit geldt namelijk ook voor BES.

Tekst in
kader

EXAMINERING EN DIPLOMERING (ED)41
ED1. Kwaliteitsborging examinering en diplomering
Toelichting wettelijke eisen

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de [Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 BES] (gebaseerd op art. 7.4.5).
Voetnoot
41

Naar verwachting zullen de onderstaande drie standaarden op dit gebied worden opgenomen in de
nieuwe Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 BES die zal gelden vanaf 1 augustus 2017. In dit
kwaliteitsgebied gebruiken we de term ‘deelnemers’ in plaats van ‘studenten’, omdat die term ook is
gebruikt in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 BES.

Gewijzigd
in

EXAMINERING EN DIPLOMERING (ED)
ED1. Kwaliteitsborging examinering en diplomering
Toelichting wettelijke eisen

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 BES.

Toelichting

De voetnoot achter ‘EXAMINERING EN DIPLOMERING (ED)’ is verwijderd, omdat de
Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 BES inmiddels in werking is getreden.
Verder vervalt de verwijzing naar artikel 7.4.5 WEB BES. Dit artikel is slechts de
grondslag voor de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 BES en bevat geen
inhoudelijke normen. Die normen staan (in de vorm van standaarden) in genoemde
regeling vermeld.

Tekst in
kader

ED2. Exameninstrumentarium
Toelichting wettelijke eisen

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de [Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 BES] (gebaseerd op art. 7.4.5).

Gewijzigd
in

ED2. Exameninstrumentarium
Toelichting wettelijke eisen

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende

11

Onderzoekskader middelbaar beroepsonderwijs; Versie 1 juli 2018

normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 BES.

Toelichting

De verwijzing naar artikel 7.4.5 WEB BES is verwijderd. Dit artikel is slechts de
grondslag voor de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 BES en bevat geen
inhoudelijke normen. Die normen staan (in de vorm van standaarden) in genoemde
regeling vermeld.

Tekst in
kader

ED3. Afname en beoordeling
Toelichting wettelijke eisen

Gewijzigd
in

ED3. Afname en beoordeling
Toelichting wettelijke eisen

Toelichting

De verwijzing naar artikel 7.4.5 WEB BES is verwijderd. Dit artikel is slechts de
grondslag voor de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 BES en bevat geen
inhoudelijke normen. Die normen staan (in de vorm van standaarden) in genoemde
regeling vermeld.

Tekst in
kader

KWALITEITSZORG EN AMBITIE (KA)

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de [Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 BES] (gebaseerd op art. 7.4.5).

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 BES.

KA2. Kwaliteitscultuur
Toelichting wettelijke eisen

De instelling dient de kwaliteit en professionaliteit van het onderwijspersoneel duurzaam
te borgen (art. 1.3.2a WEB BES).

Gewijzigd
in

KA2. Kwaliteitscultuur
Toelichting wettelijke eisen

De instelling dient de kwaliteit van het onderwijspersoneel duurzaam te borgen (art.
1.3.2a WEB BES).

Toelichting

Het woord ‘professionaliteit’ is in navolging van het reguliere kader verwijderd. Uit het
reguliere kader is artikel 4.1.3 WEB namelijk verwijderd, maar de WEB BES kent daar
überhaupt geen equivalent van.

Tekst in
kader

FINANCIEEL BEHEER (FB)
FB2. Doelmatigheid
Basiskwaliteit

Het bestuur (bevoegd gezag) besteedt de overheidsbekostiging zo dat deze adequaat ten
goede komt aan de in het beleid geformuleerde ambities inzake effectief onderwijs en de
ontwikkeling van alle studenten.

Gewijzigd
in

FB2. Doelmatigheid
Basiskwaliteit

Het bestuur (bevoegd gezag) besteedt de onderwijsbekostiging zo dat deze adequaat ten
goede komt aan de in het beleid geformuleerde ambities inzake effectief onderwijs en de

12

Onderzoekskader middelbaar beroepsonderwijs; Versie 1 juli 2018

ontwikkeling van alle studenten.

Toelichting

De term ‘overheidsbekostiging’ is vervangen door de correcte term
‘onderwijsbekostiging’.

Tekst in
kader

FB3. Rechtmatigheid
Toelichting wettelijke eisen

Gewijzigd
in

FB3. Rechtmatigheid
Toelichting wettelijke eisen

Titel 9, Boek 2, van het Burgerlijk Wetboek, artikel 2 RJO BES en de Richtlijn Jaarverslag
Onderwijs alsmede het Onderwijsaccounstantsprotocol BES stellen voorts tal van nadere
regels ten aanzien van een transparante verantwoording.

Titel 9, Boek 2, van het Burgerlijk Wetboek, artikel 2 van de Regeling jaarverslaggeving
onderwijs BES (RJO BES) en de Richtlijn Jaarverslag Onderwijs alsmede het
Onderwijsaccounstantsprotocol BES45 stellen voorts tal van nadere regels ten aanzien
van een transparante verantwoording.
Voetnoot
45

https://www.onderwijsinspectie.nl/documenten/publicaties/2017/11/29/onderwijsaccountantsprotocolbes-2017.

Toelichting

De afkorting ‘RJO BES’ is vervangen door de tekst ‘Regeling Jaarverslaggeving Onderwijs
BES’. Deze afkorting kan namelijk worden verward met de Richtlijn Jaarverslag
Onderwijs. Verder is er in navolging van het reguliere kader een voetnoot naar het meest
recente Onderwijsaccountantsprotocol BES opgenomen.

Tekst in
kader

Normering

Gewijzigd
in

Normering

Toelichting

In de vorige versie van het onderzoekskader stond ten onrechte vermeld dat wij
uitsluitend beoordelen op het niveau van de standaarden en niet op het niveau van de
opleiding. Dat is nu rechtgezet. Wij hebben altijd beoordeeld of het onderwijs voldoet
aan de basiskwaliteit. Dat doen we ook bij deze nieuwe werkwijze.

De inspectie beoordeelt in Caribisch Nederland vooralsnog alleen op het niveau van de
standaarden. Hiermee laat de inspectie zien op welke standaarden de school een
onvoldoende, voldoende of goede beoordeling verdient. Op deze wijze stimuleert de
inspectie de verdere schoolontwikkeling nu de basiskwaliteit is bereikt en wordt voor
ouders, leerlingen en andere belanghebbenden duidelijk inzicht gegeven in eventuele
verbeterpunten.

De inspectie oordeelt in Caribisch Nederland over de standaarden, met uitzondering van
de standaarden voor onderwijsresultaten. Voor onderwijsresultaten zijn voor Caribisch
Nederland geen normen vastgesteld. Daarnaast geeft de inspectie een eindoordeel op
opleidings- of afdelingsniveau. Voor het mbo kan het eindoordeel 'zeer zwak' in Caribisch
Nederland nog niet worden gegeven, omdat de onderwijsresultaten gezien het
voorgaande niet kunnen worden beoordeeld. Het eindoordeel 'onvoldoende' kan wel
worden gegeven.

BIJLAGE 6. WAARDERINGSKADER EXAMENINSTELLINGEN

13

Onderzoekskader middelbaar beroepsonderwijs; Versie 1 juli 2018

Tekst in
kader

EXAMINERING EN DIPLOMERING (ED)
ED1. Kwaliteitsborging examinering en diplomering
Toelichting wettelijke eisen

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 (gebaseerd op art. 7.4.4 WEB).

Gewijzigd
in

ED1. Kwaliteitsborging examinering en diplomering
Toelichting wettelijke eisen

Toelichting

De verwijzing naar artikel 7.4.4 WEB is verwijderd. Dit artikel is slechts de grondslag
voor de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 en bevat geen inhoudelijke
normen. Die normen staan (in de vorm van standaarden) in genoemde regeling
vermeld.

Tekst in
kader

ED2. Exameninstrumentarium
Toelichting wettelijke eisen

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017.

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 (gebaseerd op art. 7.4.4 WEB).

Gewijzigd
in

ED2. Exameninstrumentarium
Toelichting wettelijke eisen

Toelichting

De verwijzing naar artikel 7.4.4 WEB is verwijderd. Dit artikel is slechts de grondslag
voor de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 en bevat geen inhoudelijke
normen. Die normen staan (in de vorm van standaarden) in genoemde regeling
vermeld.

Tekst in
kader

ED3. Afname en beoordeling
Toelichting wettelijke eisen

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017.

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 (gebaseerd op art. 7.4.4 WEB).

Gewijzigd
in

ED3. Afname en beoordeling
Toelichting wettelijke eisen

De drie standaarden op het gebied van examinering en diplomering en de bijbehorende
normering in dit waarderingskader komen overeen met de standaarden en de normering
in de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017.

Toelichting

De verwijzing naar artikel 7.4.4 WEB is verwijderd. Dit artikel is slechts de grondslag
voor de Regeling standaarden examenkwaliteit mbo 2017 en bevat geen inhoudelijke
normen. Die normen staan (in de vorm van standaarden) in genoemde regeling
vermeld.

14

Onderzoekskader middelbaar beroepsonderwijs; Versie 1 juli 2018

15

Onderzoekskader middelbaar beroepsonderwijs; Versie 1 juli 2018