Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2566
Vragen van het lid Hoogland (PvdA) aan de Minister van Infrastructuur en
Milieu over het sjoemelen met spitsmijden (ingezonden 14 april 2016).
Antwoord van Minister Schultz van Haegen – Maas Geesteranus
(Infrastructuur en Milieu) (ontvangen 20 mei 2016)
Vraag 1
Kent u de berichten «Volop gesjoemel met spitsmijden»1, «Overstappen op
fiets succes»2 en «Expert: Spitsmijden op zich toch behoorlijk succesvol»3?
Herinnert u zich uw antwoorden op eerdere vragen over gesjoemel met
spitsmijden?4
Antwoord 1
Ja, ik heb kennis genomen van de berichten in de media en ik herinner mij
de eerdere antwoorden op uw vragen van november 2015.
Vraag 2 en 3
Is het waar dat duizenden automobilisten die hebben deelgenomen aan
projecten voor het mijden van de spits, ten onrechte geld hebben ontvangen?
Zo ja, wat is uw oordeel hierover?
Is het waar dat deze automobilisten, ondanks het feit dat zij verkeerde
gegevens hebben doorgegeven, de ontvangen vergoeding niet hoeven terug
te betalen?
Antwoord 2 en 3
Nee, het is niet waar dat duizenden automobilisten waarover het AD bericht
bij de spitsmijdenprojecten ten onrechte geld hebben ontvangen.
Bij de spitsmijdenprojecten worden pas aan het einde van een project
respectievelijk na één maand beloningen uitgekeerd. Vanaf start van deze
projecten worden vooraf aan de uitbetalingen maandelijks analyses en
controles uitgevoerd om onrechtmatige uitbetalingen van te voren uit te
sluiten. Als een deelnemer niet meer voldoet aan de voorwaarden vindt geen

1

AD, 13 april 2016, p.1 (http://www.ad.nl/ad/nl/38261/Nieuws/article/detail/4280940/2016/04/13/
Volop-gesjoemel-met-spitsmijden.dhtml)
2
AD/Rotterdams Dagblad (Rotterdam Oost), 13 april 2016, p. 1
3
AD/Algemeen Dagblad, 13 april 2016, p. 6.
4
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 862

ah-tk-20152016-2566
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

uitbetaling plaats. Daarom is het ook niet nodig om een vergoeding terug te
vorderen.
Vraag 4
Wat is de som van de bedragen die in het kader van spitsmijdenprojecten
onterecht zijn uitgekeerd?
Antwoord 4
Het is mij niet bekend dat onterechte uitbetalingen zijn gedaan aan de
uitgesloten deelnemers.
Vraag 5
Deelt u de mening dat de groep die ten onrechte een vergoeding heeft
ontvangen, in ieder geval deze vergoeding moet terugbetalen? Deelt u de
mening dat de mensen van wie kan worden aangetoond dat zij bewust
verkeerde informatie hebben aangeleverd, daarbovenop een sanctie dienen te
krijgen?
Antwoord 5
Het belangrijkste vind ik het voorkomen dat ten onrechte wordt uitgekeerd.
Hiervoor zijn de preventieve gegevenscontroles en analyses uitgevoerd. Bij
de projecten blijken deze controles goed te werken. Ik deel uw mening dat
ten onterechte uitbetaalde beloningen terug zouden moeten worden betaald,
maar dat is bij de deelnemers waarover het AD bericht niet het geval.
Opdrachtgevers van spitsmijdenprojecten kunnen in een situatie van
vermeende fraude aangifte doen bij de politie. Het is vervolgens aan het
Openbaar Ministerie om te bepalen in hoeverre tot strafrechtelijke vervolging
wegens fraude wordt overgegaan.
Vraag 6
Hoe beoordeelt u de schaal van de fraude die gepleegd wordt? Welke
aantallen van onterecht verkregen vergoedingen acht u acceptabel in het licht
van het doel van het project?
Antwoord 6
In totaal is in 3.600 gevallen de deelname beëindigd als gevolg van de
gegevenscontroles (4.4% van totaal ca. 82.000 deelnemers). Deze uitgesloten
deelnemers hebben geen beloning ontvangen. Het is mij niet bekend welk
aandeel van deze deelnemers opzettelijk verkeerde informatie heeft aangegeven. Onterechte vergoedingen zijn niet acceptabel. Daarom zijn controles en
analyses vooraf ingevoerd om deelnemers die niet voldoen aan de voorwaarden uit te sluiten van een beloning en van verdere deelname. Niet kan
worden uitgesloten dat er deelnemers zijn die bewust de regels hebben
overtreden. Die mogelijkheid bestaat bij iedere regeling en ieder systeem.
Vraag 7
Waar baseert de woordvoerder van de provincie Gelderland de stelling op dat
het gros van de deelnemers die ten onrechte een vergoeding hebben
gekregen, helemaal niet de neiging had te frauderen?
Antwoord 7
De woordvoerder baseert zich hierbij op de informatie van de opdrachtnemer.
Preventief werden bij 6% van de deelnemers in Gelderland uitbetalingen
stopgezet. Op basis van maandcontroles, de motieven waarop mensen
deelnamen, de redenen van uitval en de gegevens uit de controle is een
inschatting gemaakt van deelnemers die mogelijk opzettelijk verkeerde
gegevens hebben aangeleverd. Hierbij ging het slechts om een klein deel van
deze 6% deelnemers.
Vraag 8
Deelt u de mening dat zo veel als mogelijk moet worden geprobeerd ervoor
te zorgen dat onterecht verkregen vergoedingen worden terugbetaald? Is het
niet lonen van de moeite omdat het om kleine bedragen zou gaan reden om
het geld niet terug te vorderen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Zie mijn antwoord op vraag 5.
Vraag 9
Hoeveel mensen zijn er inmiddels uitgesloten van deelname aan de projecten? Is er een (landelijke) database waar deze uitgesloten deelnemers in
terechtkomen, zodat zij ook niet aan andere projecten met vergelijkbare
doelstellingen kunnen deelnemen?
Antwoord 9
In totaal is in 3.600 gevallen de deelname beëindigd als gevolg van de
gegevenscontroles (4.4% van totaal ca. 82.000 deelnemers). Deze uitgesloten
deelnemers hebben geen beloning ontvangen.
Er is geen landelijke database waar deze uitgesloten deelnemers in terecht
komen. Ik vind het onwenselijk en disproportioneel om een centrale database
te bouwen van eerder uitgesloten deelnemers. Het belang van de privacy van
de deelnemers vind ik hier zwaarder wegen.
Vraag 10
Hoe is te controleren dat, als aan een automobilist een substantieel bedrag
voor de aanschaf van een fiets cadeau wordt gedaan, deze ook daadwerkelijk
wordt gekocht en gebruikt voor woon-werkverkeer? Wie is verantwoordelijk
voor het uitvoeren van deze controle? Vindt deze controle ook daadwerkelijk
plaats?
Antwoord 10
Het gaat hier om een stimuleringsmaatregel waarbij automobilisten alleen
een bijdrage krijgen indien, voor het woon-werkverkeer, aantoonbaar de
overstap gemaakt wordt van de auto naar een fiets, e-bike of e-scooter.
Controle hierop vindt plaats bij de aanschaf en het gebruik van de tweewieler.
De betreffende automobilist vult allereerst het aanmeldformulier in waarop
hij zijn woon én werkadres aangeeft. De werkgever van de automobilist
verklaart dat de automobilist met de auto naar het werk reist. De Verkeersonderneming controleert vervolgens op basis van de woon-werkgegevens of de
automobilist over één van de fileknelpunten rijdt (de knelpunttrajecten zijn
aangegeven in de deelnemersvoorwaarden).
Pas nadat De Verkeersonderneming het ingediende aanmeldformulier heeft
gecontroleerd op de eisen (aanwezigheid werkgeversverklaring, deelnemer
rijdt nu over één van de knelpunten, én de woon-werkafstand is minimaal 10
km) krijgt de automobilist een akkoord op de aanschaf van een tweewieler.
De korting op deze aanschaf wordt verstrekt nadat de automobilist de factuur
van de aangeschafte tweewieler heeft ingediend.
Deelnemers dienen minimaal gemiddeld twee dagen per week voor de
periode van minimaal één jaar het woon-werktraject af te leggen met de
aangeschafte tweewieler. Deelnemers van deze regeling zijn bovendien
verplicht om hun daadwerkelijke fietsgedrag te registreren (via een
registratie-app of online applicatie).
De uitvoering van dit project is door De Verkeersonderneming belegd bij een
externe partij die maandelijks monitort en rapporteert aan De Verkeersonderneming.
Vraag 11
Hoe beoordeelt u het feit dat het aantal spitsmijdingen gelijkgesteld wordt
aan het aantal subsidies dat verstrekt is voor de aankoop van een fiets? Kunt
u de Kamer inzicht geven in de onderbouwing dat door de fietsregeling
256.000 autokilometers niet zijn afgelegd?
Antwoord 11
Het aantal spitsmijdingen wordt niet gelijkgesteld aan het aantal subsidies,
ook niet in het AD artikel. Omdat deelnemers minimaal twee dagen per week
de auto laten staan, is het aantal spitsmijdingen veel hoger dan het aantal
subsidies dat verstrekt is.
De 256.000 niet afgelegde autokilometers die in het artikel worden genoemd
betreft het aantal voor één week. Het totaal aantal niet afgelegde autokilometers sinds de start van deze regeling is 11.520.000.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3

De onderbouwing van de 256.000 niet afgelegde autokilometers per week is
als volgt:
– Er zijn ca. 4.000 deelnemers (vanaf start van de regeling)
– De gemiddelde afstand die deelnemers met de tweewieler voor het
woon-werkverkeer afleggen is 32 kilometer per dag.
– Deelnemers laten minimaal twee dagen per week de auto staan.
In totaal maakt dat 256.000 minder afgelegde autokilometers per week (4.000
deelnemers x 32 kilometer x 2 dagen per week).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

4