Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

673
Vragen van de leden Dik-Faber (ChristenUnie) en Van der Staaij (SGP) aan
de Minister voor Medische Zorg over de CASA-klinieken (ingezonden
16 november 2017).
Antwoord van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 12 december
2017).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van signalen dat de kwaliteit van zorg bij de CASAklinieken mogelijk niet gewaarborgd is (geweest)?1
Antwoord 1
Ja, daarom heeft de Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd in
oprichting (IGJ i.o., hierna inspectie) op 12 oktober 2017 de Stichting CASA
Klinieken (hierna: CASA Klinieken) ook onder verscherpt toezicht gesteld.
Reden hiervoor waren de aanhoudende zorgen van de inspectie over de
kwaliteit en veiligheid van de zorg, de continuïteit van zorg en de voorwaarden voor goed bestuur in CASA Klinieken. Het faillissement van de Stichting
CASA Nederland, op 8 augustus 2017, en de daarop volgende reorganisatie
van CASA Klinieken, was voor de inspectie al direct reden het toezicht op
CASA Klinieken te intensiveren, waarbij onder andere in verschillende
vestigingen onaangekondigde bezoeken zijn gebracht.
In mijn meest recente brieven over de situatie bij CASA Klinieken, van
28 november en 1 december jongstleden, heb ik aangegeven dat de curator
heeft laten weten dat de eerder voorziene doorstart van CASA Klinieken niet
is geslaagd en dat de hulpverlening na 8 december 2017 door CASA
Klinieken niet zou worden voortgezet2. Inmiddels is gebleken dat de curator
de hulpverlening al eerder heeft moeten stopzetten. De inspectie ziet toe op
de kwaliteit en veiligheid van de zorg, ook in een overgangssituatie naar een
andere zorgverlener, en spreekt de bestuurder hier op aan. Het belang van de
continuïteit, kwaliteit en veiligheid van de abortushulpverlening staat voor mij
voorop. Vrouwen met een hulpvraag moeten op een goede plek terecht
kunnen. Zoals ik u heb gemeld zal ik u van relevante ontwikkelingen op de
hoogte houden.

1
2

ah-tk-20172018-673
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

https://npvzorg.nl/nieuws/npv-vraagt-inspectie-op-treden-casa-affaire/
Kamerstuk 34 775 XVI, nr. 30 en Kamerstuk 34 550 XVI, nr. 149

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Vraag 2
Deelt u de mening dat vrouwen die ongewenst zwanger zijn en een abortus
willen ondergaan veelal in een kwetsbare positie zitten en derhalve goede
begeleiding en psychosociale en lichamelijke zorg verdienen?
Antwoord 2
Alle vrouwen die zich in een situatie bevinden waarin zij een zwangerschapsafbreking overwegen moeten goede begeleiding en goede zorg krijgen. Dit
wordt geregeld in de Wet afbreking zwangerschap (Waz) en het Besluit
afbreking zwangerschap, die vereist dat er door een kliniek afspraken
gemaakt zijn over nazorg en dat er voldoende begeleiding moet zijn voor de
vrouw. Het Nederlands Genootschap van Abortusartsen (NGvA) heeft hier
ook richtlijnen over opgesteld. De inspectie ziet hierop toe.
Vraag 3
Wat vindt u ervan dat er – als de berichten kloppen – 24 behandelingen per
dag plaatsvinden, wat als te zwaar voor het behandelend team wordt
ervaren? Kunt u uitsluiten dat er niet meer behandelingen plaatsvinden dan
verantwoord is, gegeven de financieel slechte situatie van de CASA-klinieken?
Vraag 5
Deelt u de mening dat verpleegkundige uitzendkrachten die niet eerder een
abortus hebben begeleid onvoldoende in staat zijn om kwalitatief goede zorg
te verlenen? Wilt u een toelichting geven op uw antwoord?
Vraag 6
Bent u bereid de Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd in oprichting
onderzoek te laten uitvoeren naar de bovengenoemde signalen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 3, 5 en 6
De raad van bestuur en de raad van toezicht van zorginstellingen zijn
verantwoordelijk voor de kwaliteit en veiligheid van zorg. De inspectie ziet
hierop toe en grijpt in indien zij constateert dat de kwaliteit en/of veiligheid
van zorg onvoldoende is geborgd. In het geval van CASA Klinieken hebben –
zoals ik in de beantwoording van vraag 1 heb aangegeven – aanhoudende
zorgen van de inspectie over de kwaliteit en veiligheid van de zorg, de
continuïteit van zorg en de voorwaarden voor goed bestuur in CASA
Klinieken ertoe geleid dat CASA Klinieken op 12 oktober onder verscherpt
toezicht gesteld.
Over de zorgverlening bij CASA Klinieken ontving de inspectie in de
afgelopen periode diverse meldingen en signalen van medewerkers van
CASA Klinieken en uit andere abortusklinieken. Deze signalen en meldingen
hadden onder meer betrekking op de door u genoemde onderwerpen. De
inspectie heeft deze signalen en meldingen betrokken bij de bezoeken en
(bestuurs)gesprekken die in de afgelopen periode hebben plaatsgevonden. Na
afronding van het traject van verscherpt toezicht zal de inspectie een
rapportage opstellen en zoals gebruikelijk openbaarmaken. Dit laatste met het
voorbehoud dat betrokkenen het recht hebben om hier bezwaar tegen aan te
tekenen.
Vraag 4
Op welke wijze is gewaarborgd dat de psychosociale begeleiding en het
bespreken van alternatieven voor een abortus (artikel 5 van de Wet afbreking
zwangerschap) niet in de knel komen? Deelt u de mening dat ook de
behandelingen in een abortuskliniek vallen onder de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO) en vrouwen derhalve recht hebben
op informatie over de ingreep, de te verwachten gevolgen en risico’s en
andere mogelijke methoden van behandeling?
Antwoord 4
Zoals ik bij de beantwoording van vraag twee heb gesteld, moeten alle
vrouwen die zich in een situatie bevinden waarin zij een zwangerschapsafbreking overwegen, kunnen rekenen op goede begeleiding en goede zorg.
Psychosociale begeleiding, evenals het bespreken van alternatieven, is
daarvan een wezenlijk onderdeel. De inspectie ziet hierop toe. Vanzelfspre-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

kend vallen behandelingen in een abortuskliniek onder de WGBO. Hoewel de
inspectie geen wettelijke toezichthoudende taak heeft op de uitvoering van de
WGBO, controleert zij de door u genoemde onderwerpen als onderdeel van
goede zorg zoals bedoeld in de Wet kwaliteit, klachten geschillen zorg
(Wkkgz) en spreekt zorgaanbieders daarop aan.
Vraag 7
Op welke wijze wordt gegarandeerd dat de zorg aan alle wettelijke vereisten
voldoet bij een eventuele doorstart van de CASA-klinieken?
Antwoord 7
Een partij die een of meer locaties van CASA Klinieken wil overnemen dient
een vergunning op grond van de Wet afbreking zwangerschap (Waz) aan te
vragen. Daarbij zal vanuit de kant van VWS en de inspectie de gebruikelijke,
zorgvuldige procedure voor verlening van een vergunning worden gevolgd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3