Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

33 104

Studentenhuisvesting

Nr. 19

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 september 2018
Hierbij bied ik u, mede namens de Minister van OCW, de antwoorden aan
op de schriftelijke vragen van de leden Ronnes en Van der Molen (CDA)
over het tekort aan studentenkamers (Aanhangsel Handelingen II 2017/18,
nr. 3125), de schriftelijke vragen van de leden Smeulders en Özdil
(GroenLinks) over het bericht «gemiddelde prijs studentenkamer voor het
eerst boven de 400 euro» (Aanhangsel Handelingen II 2017/18, nr. 3126),
de schriftelijke vragen van het lid Nijboer (PvdA) over het massaal vragen
van teveel huur voor studentenkamers (Aanhangsel Handelingen II
2017/18, nr. 3123) en de schriftelijke vragen van de leden Van Eijs en Van
Meenen (D66) over (buitenlandse) studenten die geen onderdak hebben
(Aanhangsel Handelingen II 2017/18, nr. 3122). Voorafgaand aan de
beantwoording van de afzonderlijke vragen wil ik alvast uiteenzetten
welke stappen ik onderneem.
Het nieuwe collegejaar is gestart. Tijdens de introductiedagen in de
verschillende studentensteden hebben de nieuwe studenten aan een
nieuwe fase in hun leven kunnen proeven. Deze periode is voor vele
studenten ook het moment om op kamers te gaan. Voor velen zal dit een
eerste stap op de woningmarkt zijn. Ik vind het belangrijk dat studenten
deze eerste stap goed geïnformeerd zetten en een voortvarende start met
hun studie kunnen maken. Met de huidige krapte op de woningmarkt
lopen zij er tegenaan dat die ideale kamer niet zomaar binnen handbereik
ligt. En bij het vinden van een kamer zijn er vragen rondom huurbescherming en huurprijs. Dit heb ik eerder geconstateerd en was voor mij
reden om samen met de Minister van OCW en alle partijen uit het

kst-33104-19
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 104, nr. 19

1

Landelijke Platform Studentenhuisvesting (LPS)1 onze krachten te
bundelen.
Lopende acties en mijn aanpak
De afgelopen jaren is er veel gebeurd, maar er moet meer gebeuren.
Gezien de stijgende instroom van (internationale) studenten bij
hogescholen en universiteiten, is er nu behoefte aan aanvullend beleid.
De partijen binnen het LPS hebben dit samen geconstateerd en met dit
signaal ga ik aan de slag. Sinds begin dit jaar ben ik met het LPS in
overleg over de richting en concrete acties die het actieplan zouden
moeten bevatten. Het is mijn inzet om begin oktober met alle partijen het
actieplan vast te stellen. Met het LPS kijk ik naar creatieve oplossingen en
inzetten op het versterken van de onderlinge samenwerking. De steun en
inzet van partijen in het onderwijsveld zijn hierbij onontbeerlijk. Daarom
heeft de Minister van OCW in haar brief «internationalisering in evenwicht»2 ook gewezen op huisvesting voor (internationale) studenten en
het belang dat alle partijen hun verantwoordelijkheid nemen en het
gesprek met elkaar aangaan om oplossingen te vinden voor het kamertekort van (internationale) studenten. De VSNU en Vereniging
Hogescholen geven in hun gezamenlijke Internationaliseringsagenda
Hoger Onderwijs aan dat universiteiten en hogescholen zich zullen
inspannen voor voldoende huisvestingsaanbod in structureel overleg met
gemeenten en huisvesters. Met de vooraanmeldingen als jaarlijks ijkpunt.
Als eerste stap om de samenwerking en de vorming van concrete
huisvestingsplannen te bevorderen heb ik in het voorjaar samen met mijn
collega van OCW een brief aan gemeenten/kennissteden, onderwijsinstellingen, studentenhuisvesters en de Landelijke studentenvakbond
gestuurd met de oproep om gezamenlijk in gesprek te gaan en te blijven
over het benodigde aanbod aan studentenhuisvesting voor het komende
collegejaar en de daaropvolgende jaren3. Daarbij heb ik gepleit voor
creatieve (eventueel tijdelijke) maatregelen voorafgaand aan het nieuwe
collegejaar. Ook op het gebied van voorlichting aan (internationale)
studenten zijn op landelijk niveau de handen ineen geslagen. Het
afgelopen jaar heeft de campagne «wegwijs met je huurprijs» studenten
erop gewezen dat zij hun huurprijs kunnen laten toetsen bij de Huurcommissie. Deze campagne wordt dit jaar opnieuw gevoerd en de campagnewebsite (www.wegwijsmetjehuurprijs.nl) wordt ook in het Engels vertaald
voor internationale studenten. Omdat de negatieve effecten van de krapte
op de woningmarkt zich niet beperken tot studenten ben ik een breed
traject gestart met partijen uit de huursector over «goed verhuurderschap» waarin wij samen maatregelen treffen om discriminatie tegen te
gaan en huisjesmelkers een halt toe te roepen.
Tegelijkertijd werk ik binnen het LPS aan een nieuw actieplan studentenhuisvesting. Hiermee geef ik ook invulling aan de motie Futselaar/Özdil4,
die oproept tot zo’n actieplan. Gemeenten, hoger-onderwijsinstellingen,
studentenhuisvesters en studentenvertegenwoordigers moeten lokaal
structureel overleg gaan voeren en productieafspraken op lokaal niveau
gaan maken. Ook (tijdelijke) alternatieven die het tekort terugdringen
moeten hierbij worden betrokken. De behoefte aan studentenwoningen is

1

De volgende partijen zijn vertegenwoordigd in het LPS: de gemeente Amsterdam, de gemeente
Den Haag, Kences, de gemeente Leiden (namens de kennissteden), de Landelijke Studentenvakbond, de ministeries van OCW en BZK, Nuffic, The Class of 2020, de gemeente Rotterdam,
Vastgoed Belang, Vereniging Hogescholen, VSNU en de gemeente Utrecht.
2
Kamerstuk 22 452, nr. 59
3
Kamerstuk 33 104, nr. 18
4
Kamerstuk 33 104, nr. 14

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 104, nr. 19

2

namelijk afhankelijk van veelal lokale factoren. Binnen het LPS hebben alle
partijen zichzelf de vraag gesteld welke acties zij kunnen ondernemen en
aan welke afspraken zij zich willen verbinden. De match tussen de vraag
en het aanbod van studentenwoningen op lokaal niveau zou hierin
leidend moeten zijn. Het is mijn ambitie dat lokale partijen deze kabinetsperiode gebruiken om in gezamenlijkheid huisvestingsplannen te
formuleren waarmee in tien jaar vraag en aanbod lokaal in evenwicht
worden gebracht. Van onderwijsinstellingen verwacht ik dat zij transparant zijn over hun ambities rondom (internationale) studentenaantallen
en het gesprek aangaan over bijpassende huisvestingsmogelijkheden. De
rijksoverheid ondersteunt partijen door in te zetten op het verbeteren van
de (cijfermatige) inzichten, het versterken van het lokale overleg, ondersteuning bij het maken van lokale productieafspraken en een verbetering
van de informatiepositie van studenten (met aandacht voor het tegengaan
van discriminatie op de woningmarkt voor met name internationale
studenten).
Aangedragen oplossingen
Van verschillende kanten worden suggesties gedaan om de positie van de
student als huurder te verbeteren, zoals het verplichten van het woningwaarderingsstelsel (wws), het opleggen van boetes bij een te hoge huur
en het tegengaan van dubbele bemiddelingskosten. Deze suggesties wil ik
integraal en in gezamenlijkheid met partijen bezien binnen de werking van
het totale stelsel. Daar wil ik ook de discussie over prikkels in de huurtoeslag voor het bouwen van zelfstandige eenheden in plaats van onzelfstandige eenheden bij betrekken. Daarnaast wil ik stappen zetten in de
discussie over de toekomstbestendigheid van het wws voor onzelfstandige eenheden. Enerzijds is er de klacht dat het wws wordt genegeerd
en anderzijds dat de huurprijs die volgt uit het wws te weinig ruimte biedt
om te investeren in nieuwe kamers die duurzaam en aantrekkelijk gelegen
zijn. In het verleden was er tussen huurders en verhuurders geen
consensus over aanpassing van het wws voor onzelfstandige eenheden.
Via het LPS en het actieplan wil ik verkennen welke oplossingen op breed
draagvlak kunnen rekenen en ook leiden tot meer studentenkamers, want
het vergroten van het aanbod van studentenhuisvesting gaat ons allemaal
aan.
Tot slot
Afgelopen tijd zijn er meerdere vragen vanuit uw Kamer gesteld over het
onderwerp studentenhuisvesting. In deze brief hoop ik op het grootste
deel van deze vragen een antwoord te hebben gegeven. De beantwoording van de overige Kamervragen vindt u in de bijlage. Tevens wil ik u
wijzen op de Landelijke monitor studentenhuisvesting die op 4 oktober
wordt gepubliceerd en veel inzicht geeft in de ontwikkelingen op het
gebied van studentenhuisvesting. Deze monitor zal ik zoals gebruikelijk
aan uw Kamer sturen.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 104, nr. 19

3