> Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag

de Staatssecretaris van Financiën

Directoraat -Generaal
Belastingdienst
Korte Voorhout 7
2511 CW Den Haag
Postbus 20201
2500 EE Den Haag
www.rijksoverheid.nl

Ons kenmerk
DGB/2011/3394U
Uw brief (kenmerk)

Datum 27 mei 2011
Betreft Evaluatie transformatie IV-keten Belastingdienst

Bijlagen
Rapport ‘Minder plannen, meer
resultaten in de IV -keten –
uitkomsten evaluatie’

In de eerste helft van 2009 heeft het MT Belastingdienst het organisatiebureau
McKinsey de opdracht gegeven de IV-keten door te lichten. De onderzoeksvraag
was: ‘Kan de Belastingdienst de continuïteit en de kwaliteit van het huidige
productieproces garanderen en tegelijkertijd de gewenste veranderingen
realiseren? En kan dat op een manier die tegelijk efficiënt en effectief is?’
In het memo ‘Minder plannen, meer resultaten in de IV-keten Belastingdienst’ van
13 mei 2009 zijn de onderzoeksbevindingen en -aanbevelingen door McKinsey
vastgelegd. Op basis van de aanbevelingen is het transformatieprogramma voor de
IV-keten gestart. De toenmalige staatssecretaris heeft destijds aan de Kamer
aangegeven McKinsey te vragen twee jaar later opnieuw de balans op te maken.
Conform dit voornemen is eind april - begin mei 2011 door McKinsey de gevraagde
evaluatie uitgevoerd.
Onderstaand volgen de uitkomsten van de evaluatie en de conclusies die ik daar
uit trek. De rapportage van McKinsey heb ik als bijlage bijgevoegd.

Aanbevelingen doorlichting 2009
De drie belangrijkste aanbevelingen na de doorlichting van twee jaar geleden
waren:
- Verlaag de ambities voor technologische vernieuwing. Geef prioriteit
aan ten eerste het waarborgen van continuïteit, daarna het implementeren
van wetgeving, en tenslotte het innoveren van dienstverlening en
handhaving. Stel verdere uitwerking van het Complexiteitsreductie -2gedachtegoed tenminste drie jaar uit. Kijk goed naar de verschillende
delen van Complexiteitsreductie-1 en toets deze kritisch op de gekozen
prioriteiten en op de business case.
- Vereenvoudig de structuur van de IV-keten in afdelingen voor IT-beleid,
IT-vraag en IT-aanbod. Spiegel de structuur van de IV-keten aan de
bedrijfsonderdelen van de Belastingdienst; dat wil zeggen: zorg dat de
structuur van de IV-keten logisch aansluit op de structuur van de

Pagina 1 van 3

-

bedrijfsonderdelen van de Belastingdienst. Vervang het model van
collegiaal management door een bestuursmodel met eenduidige en
individuele verantwoordelijkheden. Professionaliseer processen,
vaardigheden en houding en gedrag.
Creëer transparantie op kosten en investeringen binnen de IV-keten.
Stop projecten die niet aantoonbaar bijdragen aan een gekozen prioriteit.
Vergroot de efficiency met name van applicatieontwikkeling en -beheer.

Directoraat -Generaal
Belastingdienst
Ons kenmerk
DGB/2011/ U

Bevindingen van McKinsey uit de evaluatie
Uit de evaluatie concludeert McKinsey het volgende:

"Het prestatieniveau van de IV-keten schoot tekort in 2009. Sindsdien is
op de aanbevelingen uit de doorlichting voortvarend actie ondernomen.
Voor het merendeel van de aanbevelingen is de gemaakte voortgang zeer
goed en zijn substantiële resultaten geboekt. Als gevolg daarvan staat de
IV-keten er nu veel beter voor. Gegeven het startpunt is het onmogelijk
alle verbeteringen binnen twee jaar te realiseren; we zien dus nog belangrijke aandachtspunten voor de komende periode. Op deze aandachtspunten heeft de Belastingdienst al verschillende activiteiten ingezet; deze
moeten met kracht worden doorgezet en in een aantal gevallen worden
versneld en verdiept. "
Samenvattend ziet McKinsey voor de drie belangrijkste aanbevelingen de volgende
voortgang:
•

Ambitie – Continuïteit heeft d uidelijk prioriteit gekregen.
Complexiteitsreductie-1-projecten zijn gestopt, tenzij deze projecten
noodzakelijk waren voor de continuïteit en business cases aanwezig waren.
Compexiteitsreductie -2-projecten zijn bevroren. ‘Single points of failure ’ in de
infrastructuur zijn verholpen.

•

Organisatie – De IV-keten is vereenvoudigd en collegiaal management is
afgeschaft. Het aantal managers met IT-kennis is vergroot en er is gestart met
professionalisering. Ook zijn er verbeteringen gerealiseerd o p het gebied van
houding en gedrag.

•

Koste n – Het kostenniveau binnen de IV-keten is in een jaar tijd met € 97 mln
(dit is ongeveer 15%) gereduceerd. Administraties zijn verbeterd waardoor een
integraal inzicht in de projectkosten mogelijk is gemaakt.

Daarnaast ziet McKinsey nog vier belangrijke aandachtspunten.
Om continuïteit nog verder te verbeteren moeten uitwijkscenario’s getest worden,
en wellicht applicaties, bedrijfsprocessen en procedures worden aangepast.
Daarnaast is verdere professionalisering van de IV-keten noodzakelijk.
Portfoliomanagement en architectuur moeten verder versterkt worden. Ten slotte
moet de productiviteit verhoogd worden om de eigen efficiëntiedoelstellingen te
realiseren.

Pagina 2 van 3

Conclusies naar aanleiding van de bevindingen van McKinsey
Uit de bevindingen van McKinsey trek ik de conclusie dat de organisatie en
besturing van de IV-keten er nu veel beter voor staan dan twee jaar geleden, dat
de resultaten zijn verbeterd en dat de kosten sterk zijn gedaald. We zijn op koers.
Uiteraard ben ik hierover verheugd.

Directoraat -Generaal
Belastingdienst
Ons kenmerk
DGB/2011/ U

Ik onderschrijf ook de visie van McKinsey dat het transformatieproces nog niet is
afgerond en de komende paar jaar nog met kracht en vastberadenheid door zal
moeten gaan. Daarbij staat nog steeds de zorg voor de continuïteit van de
Belastingdienst voorop. Waar in de komende jaren ruimte is voor vernieuwing in
de informatievoorziening zal deze in het teken staan van het stapsgewijs
verbeteren van de digitale dienstverlening aan burgers en bedrijven.
Met de verdere implementatie van het zogeheten ‘lean management’ in de
organisatie, de daaraan verbonden professionalisering, een gezonde instroom,
doorstroom en uitstroom van medewerkers verwacht ik dat de transparantie en
productiviteit in de IV-keten op het vereiste niveau zullen komen.
Ook het verder op orde brengen van portfoliomanagement, de doorontwikkeling
van architectuur en het verbeteren van business cases zal daaraan een bijdrage
leveren.
Door de aandacht op deze verbeteringen te blijven richten, zal de Belastingdienst
de komende jaren de lijn die met de tra nsformatie van de IV-keten is ingezet met
kracht doortrekken. Met extra accentuering daar waar nodig. Aanvullende
maatregelen daarnaast acht ik, gezien de bevindingen uit de evaluatie, op dit
moment niet nodig.

Hoogachtend,

drs. P.W.A. V.
de directeur-generaal Belastingdienst

Pagina 3 van 3