Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 872

Wijziging van de Mediawet 2008 in verband met
maximering van het aantal regionale publieke
media-instellingen

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 6 februari 2018
Algemeen
Ik dank de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voor
de schriftelijke inbreng bij het wetsvoorstel tot wijziging van de Mediawet
2008 in verband met maximering van het aantal regionale publieke
media-instellingen. In onderstaande beantwoording wordt de indeling van
het verslag van de commissie gevolgd.
Inleiding
De leden van de CDA-fractie laten weten een onderbouwing te missen van
de noodzaak om nu – en met terugwerkende kracht – het aantal regionale
publieke media-instellingen (rpmi’s) per provincie te maximeren. Deze
leden vragen de regering wat de reden hiertoe is. Zijn er concrete
aanwijzingen dat er aanvragen zijn om een rpmi te vormen? Zo ja, in
welke provincie(s) zijn hiertoe initiatieven genomen, zo vragen zij.
De regering heeft vernomen dat in de provincie Groningen nog een
gegadigde belangstelling heeft om te worden aangewezen als rpmi, maar
ook los daarvan acht zij het niet wenselijk dat het huidige aantal rpmi’s
wordt uitgebreid.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de regering in de toekomst
ruimte ziet voor meer budget voor de versterking van regionale omroepen. Regionale omroepen zijn van grote waarde voor de democratische
controle en nieuwsvoorziening in de betreffende regio, dus zou het,
volgens deze leden, van belang zijn hen uit te rusten met voldoende
budget. Zij vragen de regering hier een nadere onderbouwing bij.
In het regeerakkoord heeft het kabinet het belang onderschreven van een
stevige publieke omroep op alle schaalniveaus en voldoende onafhankelijk journalistiek aanbod op lokaal en regionaal niveau. Dit kabinet wil de
journalistieke informatievoorziening op lokaal en regionaal niveau
versterken langs drie lijnen: samenwerking (publiek en privaat), organisatie en financiering van de lokale omroepen en extra geld voor onderzoeksjournalistiek. Daarnaast trekt het kabinet geld uit voor de bevor-

kst-34872-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 872, nr. 6

1

dering van onderzoeksjournalistiek. Na de bezuinigingen in de vorige
kabinetsperiode is de budgettaire situatie van de mediabegroting echter
zodanig dat structurele extra middelen voor de regionale omroep niet
beschikbaar zijn.
Huidige regels aanwijzing
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of er in de huidige praktijk
signalen zijn dat er een situatie ontstaat dat er in meerdere regio’s
verschillende regionale mediaomroepen meedingen naar subsidie.
Ja, zoals hiervoor naar aanleiding van een vraag van de leden van de
CDA-fractie is opgemerkt, heeft de regering vernomen dat in ieder geval
in de provincie Groningen nog een gegadigde belangstelling heeft om te
worden aangewezen als rpmi.
Voorstel
De leden van de CDA-fractie vragen waarom eerder wel in de wet is
opgenomen dat er per gemeente maar één publieke media-instelling kan
worden aangewezen, maar dat destijds de rpmi’s daarin niet zijn
meegenomen.
De inwerkingtreding van de Mediawet 2008 op 1 januari 2009 betekende
voor de uitvoering van de publieke mediaopdracht op regionaal en lokaal
niveau bestendiging van de situatie. Voor de lokale publieke mediainstellingen gold al een wettelijke beperking van één lokale publieke
media-instelling per gemeente. Voor de regionale publieke mediainstellingen was echter nog een ander wettelijk systeem van toepassing.
Sinds 1 januari 2006 berustte de verantwoordelijkheid voor de bekostiging
van regionale publieke media-instellingen bij de provincies (Stb. 2005,
236). Zij hadden uit dien hoofde de zorgplicht om financieel zorg te dragen
voor het functioneren van ten minste één rpmi in de provincie. Een rpmi
werd volgens de wet echter alleen aangewezen door het Commissariaat
indien provinciale staten zich bereid hadden verklaard voor de bekostiging
ervan zorg te dragen.
De leden van de fractie van het CDA vragen verder een nadere toelichting
op de procedure die het Commissariaat hanteert op het moment dat er in
een provincie meer dan één aanvraag voor een rpmi aan de eisen voldoet.
Is tegen een besluit van het Commissariaat beroep of bezwaar mogelijk,
zo vragen de genoemde leden.
Het is mogelijk dat meerdere instellingen aan de wettelijke eisen voldoen
om aangewezen te kunnen worden als rpmi. Op grond van artikel 2.61,
tweede lid, van de Mediawet 2008 komen instellingen voor aanwijzing in
aanmerking die: (1) rechtspersoon naar Nederlands recht zijn met
volledige rechtsbevoegdheid, (2) – kort samengevat – statutair als doel
hebben het uitvoeren van de publieke media-opdracht op regionaal
niveau, en (3) een representatief orgaan hebben dat het beleid voor het
media-aanbod bepaalt. Volgens artikel 2.61, derde lid, van de Mediawet
2008 adviseren provinciale staten van de desbetreffende provincie of een
instelling voldoet aan bovengenoemde wettelijke eisen. Indien er
meerdere instellingen zijn die een aanvraag hebben ingediend én aan de
eisen van artikel 2.61, eerste lid, voldoen, dient er door het Commissariaat
een keuze te worden gemaakt. Het voorgestelde tweede lid van artikel
2.62 bepaalt dat het Commissariaat bij deze keuze acht slaat op alle
factoren die voor het functioneren van de instelling van belang kunnen
zijn. Vanwege het belang van het realiseren van gelijke kansen dient het
Commissariaat bij zijn besluitvorming een transparante en non-discriminatoire procedure te voeren, waaronder het op passende wijze
informeren van potentiële gegadigden over het beschikbaar komen van
de aanwijzing, over het aanvraagtijdvak, en over de te hanteren criteria.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 872, nr. 6

2

Daarbij kan het Commissariaat desgewenst advies vragen, bijvoorbeeld
aan de Stichting RPO of aan de betrokken provincie. Uiteraard staat
conform de Algemene wet bestuursrecht de mogelijkheid van bezwaar en
beroep open tegen een besluit van het Commissariaat over de aanwijzing
van een rpmi.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of het huidige Commissariaat
voldoende is uitgerust om een transparante en non-discriminatoire
procedure te starten indien het geval zich voordoet dat (met uitzondering
van Zuid-Holland) er meer dan één kandidaat-rpmi is. Tevens vragen zij
waarom is gekozen voor de termijn van vijf jaar, en wat de gevolgen van
deze termijn zijn voor de continuïteit van omroepen. De leden vragen wat
de consequenties inhouden als een rpmi tussentijds moet stoppen. Graag
ontvangen de leden hierbij een toelichting.
Het Commissariaat heeft ervaring met de situatie bij de lokale omroepen,
waar ook maar één instelling kan worden aangewezen. De bepalingen
voor de aanwijzing van lokale publieke media-instellingen zijn volgens het
Commissariaat in de praktijk goed werkbaar. De verwachting is dan ook
dat de voorgestelde bepalingen over de aanwijzing van regionale publieke
media-instellingen eveneens goed uitvoerbaar zijn. Sinds jaar en dag
krijgen regionale omroepen, net als lokale omroepen, een aanwijzing voor
vijf jaar. Zij dienen dus elke vijf jaar een nieuwe aanwijzing aan te vragen.
De continuïteit is nooit problematisch geweest. Wanneer een rpmi
tussentijds stopt, is die plek beschikbaar voor aanwijzing van een nieuwe
gegadigde.
Artikelsgewijs deel, artikel I (artikel 2.62 Mediawet 2008)
De leden van de VVD-fractie merken op dat de regering met deze
wetswijziging een stevige regionale mediadienst, met een hoogwaardig
media-aanbod, waarvan onafhankelijke journalistiek een essentieel
onderdeel uitmaakt, beoogt. De leden onderschrijven deze eigenschappen
voor de regionale publieke omroepen maar vragen of de kwaliteit van het
media-aanbod hoog blijft wanneer er geen concurrenten zijn. Graag
ontvangen zij een toelichting van de regering.
Het feit dat maar één rpmi per provincie kan worden aangewezen
betekent niet dat er geen sprake is van concurrentie. Immers kan zich de
situatie voordoen dat meerdere gegadigden zich melden voor dezelfde
aanwijzing. Verder is er naast een regionale publieke media-instelling
uiteraard ruimte voor commerciële initiatieven. Bij de uitvoering van de
publieke media-opdracht op regionaal niveau gaat het om optimale
informatievoorziening met kwalitatief hoogwaardig media-aanbod. Die is
niet gebaat bij versnippering van de beperkt beschikbare middelen over
meerdere instellingen. De spoeling wordt dan immers voor alle regionale
omroepen dunner en dat betekent een risico voor het handhaven van een
kwalitatief goede informatievoorziening. De regionale informatievoorziening is veel meer gebaat bij samenwerking, dan bij versnippering.
Daarom is er ook een nieuwe bestuursstructuur voor de regionale
publieke omroep gekomen, waarbij de regionale omroepen meer
samenwerken onder coördinatie van de RPO.
De leden van de fractie van de VVD vragen de regering nader in te gaan
op de situatie waarin in een provincie meer dan één rmpi voldoet aan de
eisen voor aanwijzing. De regering schrijft dat in dat geval moet worden
bevorderd dat de betreffende instellingen samengaan en indien dit niet
haalbaar blijkt te zijn, een keuze gemaakt moet worden door het Commissariaat over welke instelling wordt aangewezen. Wat zou dit betekenen
voor de instelling die niet wordt aangewezen? Zou deze een private
media-instelling kunnen worden, die verantwoordelijk is voor de eigen
inkomsten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 872, nr. 6

3

Anders dan de leden stellen, bepaalt de voorgestelde regeling niet dat
wordt bevorderd dat meerdere gegadigden samengaan. Verder is het aan
een instelling die niet wordt aangewezen om te bepalen hoe verder te
gaan. Als de instelling een commerciële mediadienst wil verzorgen moet
daarvoor op grond van de Mediawet 2008 toestemming worden gevraagd
aan het Commissariaat.
Ook zouden de leden van de VVD-fractie graag horen of de allocatie van
vijf jaar betekent dat een andere instelling na deze vijf jaar de accreditatie
als rpmi zou kunnen overnemen. Graag ontvangen de leden een toelichting van de regering.
Ja. De aanwijzing geldt voor vijf jaar. Voor een volgende periode geldt een
nieuwe aanvraagronde. Daarbij is het mogelijk dat in een provincie meer
dan één instelling voldoet aan de eisen voor aanwijzing. Dan moet er een
keuze worden gemaakt, waarbij alle potentiële gegadigden gelijke kansen
hebben.
De Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media,
A. Slob

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 872, nr. 6

4