Feitenreconstructie
Tijdlijn: Vaccinatiestrategie
COVID-19
Periode: 6 januari 2021 tot en met juli 2o21
Programmadirectie Nafase COVID-19

Leeswijzer
Deze feitenreconstructie van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) betreft de periode januari 2021
tot en met juli 2021 en is gebaseerd op zowel openbare bronnen (voornamelijk Kamerbrieven, Gezondheidsraadadviezen,
OMT-adviezen en mediaberichten) als interne bronnen (voornamelijk relevante verslagen van de vaccinatie-overleggen
en nota’s ter beslissing). Daarnaast is input verwerkt van de beleidsdirectie(s) van VWS die betrokken was (waren) bij het
thema van deze tijdlijn.
De feitenreconstructie start met een kort overzicht van de belangrijkste kantelmomenten. Kantelmomenten zijn cruciale
momenten en/of belangrijke koerswijzigingen in de bestrijding van de coronapandemie. De kantelmomenten zijn in de
feitenreconstructie die volgt in meer detail te vinden.
Deze feitenreconstructie is een vervolg op de feitenreconstructie ’Vaccinatiestrategie COVID-19’ die de periode maart
2020 tot en met 6 januari 2021 (moment van eerste prik) beslaat. Voor informatie over andere onderwerpen tijdens de
coronapandemie wordt verwezen naar de desbetreffende tijdlijnen.
Namen en functienamen van medewerkers van het ministerie van VWS worden in de feitenreconstructie vervangen door
“ambtelijk VWS” en namen van medewerkers van andere organisaties zijn vervangen door “functionaris”.

Instructie
Dit document is interactief. Dat betekent dat informatie
- naar wens en op maat - uitgebreid kan worden.
•

Algemeen: als de cursor (of het handje) verandert
in een wijzende vinger dan is er sprake van een
interactief element.

•

Oranje schuin en dikgedrukte tekst gaat naar
extra informatie binnen dit document

•

Blauwe onderstreepte woorden linken naar
internetpagina’s buiten dit document.

•

Klik op het icoon
om naar het overzicht met de
kantelmomenten te gaan.

•

Met de blauwe en witte pijlen
kunt u naar links en rechts navigeren.

•

Na het volgen van een interne link naar de verklarende
woordenlijst kunt u terug naar
de lopende tekst door op het pijltje Keer terug
naast het woord te klikken.

•

Na het volgen van een interne link naar de eindnoten1
of bronnen kunt u terug naar de lopende tekst door in
het overzicht op het cijfer voor de eindnoot te klikken.

Gebruikte hyperlinks in sommige bronvermeldingen zijn mogelijk na verloop van tijd niet meer toegankelijk.
De Bestuursraad VWS heeft de inhoud van deze tijdlijn vastgesteld op 8 april 2022.

Programmadirectie Nafase COVID-19

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 2

Kantelmomenten
1. mRNA-vaccins zoveel mogelijk naar zestigplussers
Op 12 januari laat minister De Jonge weten dat gelet op het advies van de Gezondheidsraad (Gr) van 24 december 2020
over de inzet van het BioNTech/Pfizer vaccin, het gezamenlijk advies van de Gezondheidsraad en het OMT van
4 januari 2021 en het advies van de Gezondheidsraad over de inzet van het Moderna-vaccin van 11 januari 2021,
de vaccins van BioNTech/Pfizer en Moderna zo snel mogelijk worden ingezet voor 60-plussers. Dat betekent dat de
nu beschikbare mRNA vaccins (BioNTech/Pfizer en Moderna) primair zullen worden ingezet voor de groep 60-plussers.
Conform de adviezen van de Gezondheidsraad wil de minister deze groep zo snel mogelijk van vaccins voorzien.
Wel wordt benadrukt dat de minister de vaccinatie van de eerste groep zorgmedewerkers handhaaft. Deze staat,
zoals eerder aangegeven, al volop in de steigers.

3. Gezondheidsraad adviseert over vaccinatie na infectie en
leeftijdsgrens AstraZeneca
Op 8 maart adviseert de Gezondheidsraad om mensen die minder dan zes maanden geleden positief zijn getest met
slechts één dosis te vaccineren. Over het AstraZeneca-vaccin adviseerde de raad eerder om dat in te zetten voor de
groep tot 65 jaar. Recent wetenschappelijk onderzoek laat echter zien dat het ook bij mensen boven de 65 jaar goed
werkt. De Gezondheidsraad adviseert daarom om het ook voor die groep in zetten.

Ga naar hoofdstuk 3 >>

Ga naar hoofdstuk 1 >>

4. Tijdlijke stop met AstraZeneca
2. Versnelling in de vaccinatiecampagne
Met het oog op de opmars van de Britse (alfa) variant van het coronavirus en daarmee de dreiging van een derde golf,
kiest het demissionaire kabinet op 20 januari voor een aanscherping van de vaccinatiestrategie. Door meer tijd te
nemen tussen de eerste en tweede prik van het BioNTech/Pfizer-vaccin, minder voorraad aan te houden en de
verspilling te minimaliseren, kunnen meer mensen sneller een eerste prik krijgen.

Op 14 maart stopt Nederland uit voorzorg met het toedienen van he AstraZeneca-vaccin. Op 18 maart oordeelt het
EMA over de veiligheid van het AstraZeneca-vaccin. Volgens de geneesmiddelenautoriteit is het vaccin veilig en
effe14 maarctief. Tevens wordt bekend dat Nederland verder gaat met vaccineren met het AstraZeneca-vaccin.
Het vaccineren wordt op maandag in de week daarop hervat. De grootschalige vaccinatie met AstraZeneca begint
op woensdag.

Ga naar hoofdstuk 3 >>

Ga naar hoofdstuk 1 >>

5. Nederland stopt tijdelijk met het vaccineren
van AstraZeneca onder de zestig jaar
Op 2 april stopt Nederland tijdelijk het vaccineren met AstraZeneca bij mensen onder de 60 jaar. Aanleiding voor de
beslissing van het ministerie van VWS zijn de mogelijke bloedstollingsproblemen (trombose in combinatie met een
laag aantal bloedplaatjes) als bijwerking van het vaccin. Op 8 april adviseert de GR om mensen jonger dan 60 jaar met
een ander vaccin dan dat van AstraZeneca te vaccineren.

Ga naar hoofdstuk 4 >>

Programmadirectie Nafase COVID-19

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 3

Kantelmomenten (vervolg)
6. De Gezondheidsraad adviseert over de toekomstige
inzet van het Janssen vaccin
Bij jongere mensen, die vanaf juni aan de beurt zijn voor vaccinatie, is het risico op een ernstig beloop van COVID-19
klein. Het risico op de zeldzame bijwerking van vectorvaccins, die in verhouding vaker voorkomt bij jongere mensen,
weegt daardoor des te zwaarder. Bij mRNA-vaccins is de nut-risicoverhouding gunstiger voor deze groep. Op 2 juni
adviseert daarom de Gezondheidsraad daarom dat het de voorkeur verdient om de mRNA-vaccins in te zetten bij
jongere groepen die gaan worden uitgenodigd voor de eerste prik. Dat is, gezien de lage infectiedruk, de ruime
beschikbaarheid van mRNA-vaccins en de hoge mate van bescherming die ze bieden, volgens de Gezondheidsraad het
snelste en meest effectieve scenario binnen het vaccinatieprogramma. Groepen die via reguliere kanalen moeilijk te
bereiken zijn voor de tweede prik kunnen juist wel meer baat hebben bij het Janssen-vaccin omdat ze dan met één prik
beschermd zijn. De Gezondheidsraad benadrukt dat het Janssen-vaccin voldoende effectief en veilig is.

8. De Gezondheidsraad adviseert om het BioNTecht/Pfizer
vaccin beschikbaar te stellen voor alle kinderen vanaf
twaalf jaar
Op 29 juni komt het advies van de GR omtrent het vaccineren van kinderen van 12 tot en met 17 jaar. Alles overziend
adviseert de Gezondheidsraad om het BioNTech/Pfizer-vaccin beschikbaar te stellen voor alle 12- tot en met 17-jarigen
die er gebruik van willen maken.

Ga naar hoofdstuk 6 >>

Ga naar hoofdstuk 6 >>

7. Oprichting keuzelijn Janssen
Op 11 juni communiceert minister de Jonge naar de Tweede Kamer dat er in de loop van de week van 21 juni een keuze
optie komt voor mensen die alsnog het Janssen vaccin willen. Geïnteresseerden kunnen zich dan melden bij een
landelijk callcenter van de GGD door middel van een speciaal telefoonnummer.

Ga naar hoofdstuk 6 >>

Programmadirectie Nafase COVID-19

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 4

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

1. Januari 2021
Inhoud

06

11

Leeswijzer

Op 6 januari wordt gestart met het vaccineren van zorgmedewerkers van verpleeghuizen en kleinschalige
woonvormen met het BioNTech/Pfizer-vaccin. De eerste mensen uit deze groep van circa 269.000 zorgmedewerkers
worden gevaccineerd bij de GGD-priklocatie in Veghel.1

07

Op 11 januari komt de Gezondheidsraad met een advies over de inzet van het Moderna vaccin n.a.v. de
adviesaanvraag van 30 december 2020. In lijn met de vaccinatiestrategie van 20 november 2020 adviseert de GR
om het Moderna vaccin zo veel mogelijk in te zetten bij ouderen, te beginnen bij de oudsten en aflopend naar 60 jaar.
Aangezien dit advies ook is gegeven voor BioNTech/Pfizer, betekent dit volgens de GR dat dat minimaal 90 procent
van de beschikbare vaccins per maand bestemd zou moeten worden voor deze groep.4 Tevens meldt de
Gezondheidsraad dat het advies ook van toepassing is op de CAS-eilanden (Curacao, Aruba, Sint Maarten).5

Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April

Op 7 januari 2021 wordt in het vaccinatieoverleg tussen [ambtelijk VWS], het Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu (RIVM) en de programmadirectie COVID-19 (PDC-19) besproken dat naar aanleiding van een gesprek een
dag eerder tussen het RIVM en de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) er nu uitsluitsel is over wat er gaat
gebeuren met de overige BioNTech/Pfizer vaccins nu de tweede groep verpleeghuismedewerkers met AstraZeneca
gevaccineerd zal worden. De GGD zal namelijk mobiele ouderen inenten met BioNTech/Pfizer en de huisartsen zullen
niet-mobiele ouderen en verpleeghuisbewoners zonder instellingsarts vaccineren met BioNTech/Pfizer.2

08

Op diezelfde dag bericht Nieuwsuur over personeel van zorginstellingen dat geen voorrang heeft bij een
coronavaccinatie, maar tóch al is ingeënt. Dat blijkt uit gesprekken van Nieuwsuur met meerdere zorginstellingen.
Het gaat om medewerkers die eigenlijk nog niet aan de beurt zijn, bijvoorbeeld kantoor- of restaurantpersoneel van
zorginstellingen, maar die van hun werkgever toch toestemming hebben gekregen om zich te laten inenten. Gevolg is
dat veel verpleeghuispersoneel op de wachtlijst staat.6 De vaste commissie voor VWS heeft aan de minister De Jonge
gevraagd hier op te reageren.7

Het Europees Medicijn Agentschap (EMA) meldt op 8 januari dat het mogelijk en toegestaan is om zes in plaats van
vijf doses uit een flacon van het coronavaccin van BioNTech/Pfizer te halen. Voor die zesde dosis moet wel een
speciale injectiespuit gebruikt worden.3

5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 5

Jan

Feb

Mrt

Apr

Januari

12

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

In de Kamerbrief van 12 januari meldt minister De Jonge aan de Tweede Kamer dat Moderna, net als BioNTech/Pfizer,
de EU een aanbieding heeft gedaan om meer vaccins af te nemen. Het kabinet heeft er voor gekozen om niet meer
doses van het Moderna-vaccin aan te kopen, aangezien deze vaccins zeer waarschijnlijk pas in het vierde kwartaal
beschikbaar komen. Dit draagt niet bij aan de inzet om nog deze zomer een zo groot mogelijk deel van tenminste
de prioritaire doelgroepen uit het advies van de Gezondheidsraad gevaccineerd te hebben. Tevens schrijft minister
De Jonge dat, gelet op het advies van de Gezondheidsraad over de inzet van het BioNTech/Pfizer vaccin van
24 december 2020, het gezamenlijk advies van de Gezondheidsraad/OMT gezamenlijk van 4 januari en het advies van
de Gezondheidsraad over de inzet van het Moderna-vaccin van 11 januari 2020, hij de vaccins van BioNTech/
Pfizer en Moderna zo snel mogelijk wil inzetten voor 60-plussers. Dat betekent dat de nu beschikbare mRNA
vaccins (BioNTech/Pfizer en Moderna) primair zullen worden ingezet voor de groep 60-plussers. Conform de
adviezen van de Gezondheidsraad wil de minister deze groepen zo snel mogelijk van vaccins voorzien. Wel wordt
benadrukt dat de minister de vaccinatie van de eerste groep zorgmedewerkers handhaaft. Deze staat, zoals eerder
aangegeven, al volop in de steigers. Het BioNTech/Pfizer vaccin zal worden ingezet voor de grotere locaties die een
specialist ouderengeneeskunde of AVG als behandelend arts hebben (dus geen huisarts). Hierdoor komt het vaccin
van Moderna beschikbaar voor andere groepen. De minister zou deze vaccins graag met voorrang willen benutten
voor bewoners van instellingen voor wie de huisarts de medische verantwoordelijkheid draagt. Daarmee kan vanaf
25 januari gestart worden in enkele instellingen, omdat de leveringen in het begin nog beperkt zijn. Daarnaast zal het
BioNTech/Pfizer vaccin beschikbaar gesteld worden voor thuiswonende 60-plussers die naar de vaccinatielocaties
van de GGD’en kunnen komen. Thuiswonenden die niet mobiel zijn krijgen het vaccin van Moderna aangeboden. De
Gezondheidsraad heeft geadviseerd de groep 60+ zo snel mogelijk van een vaccin te voorzien. Daarom wil minister
De Jonge – parallel aan de inzet van de mRNA vaccins van BioNTech/Pfizer en Moderna – ook het AstraZeneca-vaccin
beschikbaar stellen voor thuiswonende 60-plussers. Mogelijk kan de huisarts ook een rol spelen bij de inzet van dit
vaccin. Vanzelfsprekend speelt het advies van de Gezondheidsraad over de inzet van het AstraZeneca-vaccin daarbij
een belangrijke rol. Vooruitlopend hierop starten het RIVM, GGD’en en huisartsen al wel met de voorbereidingen
voor dit scenario. Ook de mensen van 18–60 jaar met een medische indicatie komen in aanmerking voor vaccinatie
via de huisarts. Zij krijgen daarbij het vaccin van AstraZeneca aangeboden, mits dit door de Gezondheidsraad veilig
en effectief wordt bevonden voor deze groep. Gegeven de leveringsschema’s zijn er geen gratis keuzes. Het eerder
benutten van de leveringen van BioNTech/Pfizer vaccins voor de bewoners van verpleeghuizen en instellingen voor
mensen met een verstandelijke beperking heeft consequenties voor de wijze waarop een deel van de medewerkers
in de langdurige zorg worden gevaccineerd. Tevens komt het coronadashboard aan de orde. Het streven is om
vanaf februari het coronadashboard aan te vullen met gegevens die inzicht bieden in het verloop van het
vaccinatieprogramma. Daarnaast wordt in de Kamerbrief vermeld dat het ministerie van VWS een vaccinatiegezant
voor de Caribische delen van het Koninkrijk heeft aangesteld, in de persoon van Marc Sprenger. De vaccinatiegezant
zal de gezondheidsautoriteiten op de eilanden assisteren bij de voorbereidingen op het vaccinatieprogramma en de
komst van de vaccins.
Tevens reageert minister De Jonge in de Kamerbrief op het bericht in de media (Nieuwsuur op 11 januari) dat
zorgpersoneel dat geen voorrang heeft voor vaccinatie, toch al is ingeënt. Op basis van de vastgestelde volgorde
zijn de medewerkers van verpleeghuizen en medewerkers van de acute COVID-19-zorg nu als eerste uitgenodigd.
Het gaat in de verpleeghuiszorg om alle zorgmedewerkers van 18 jaar en ouder die direct contact hebben met
cliënten, inclusief stagiaires, leerlingen, ZZP’ers en uitzendkrachten. Aansluitend zijn de zorgmedewerkers van de
gehandicaptenzorg en de wijkverpleging en Wmo-ondersteuning aan de beurt. De werkgevers nodigen daarbij de
individuele zorgmedewerkers uit. De brieven hierover zijn in nauw overleg met de koepelorganisaties in de
langdurige zorg opgesteld. Ook is daarbij een duidelijke instructie gegeven over de volgorde waarin zorgpersoneel
opgeroepen mag worden voor de vaccinatie en om welk personeel het gaat.

Programmadirectie Nafase COVID-19

Mei

Jun

Jul

Dit is tevens vastgelegd in de zogenaamde ‘werkwijze vaccinatie zorgmedewerkers’ die aan alle uitvoeringspartijen
van de zorgmedewerkers is verzonden. Meestal gaat dit gelukkig goed. Helaas blijkt uit berichten in de media dat er
ook zorgmedewerkers zijn uitgenodigd en gevaccineerd die niet tot deze allereerste groepen behoren. Dit is
uiteraard niet de bedoeling omdat dit ten koste kan gaan van zorgmedewerkers die als eerste aan de beurt zijn,
werkgevers hebben daarin een belangrijke verantwoordelijkheid. Er wordt in berichten verwezen naar de Kamerbrief
van 4 januari, meer in het bijzonder de passage: ‘Vanaf vandaag, 4 januari, kunnen zorgmedewerkers in de verpleeg(huis)zorg,
gehandicaptenzorg, en medewerkers in de wijkverpleging en Wmo-ondersteuning bellen met het GGD-callcenter om een afspraak te
maken voor hun COVID-19 vaccinatie. Zij ontvangen hiervoor vanuit hun werkgever een brief.’ Daarbij is de brief van de werkgever bepalend. Het RIVM communiceerde deze standaard uitnodigingsbrief al eerder via de koepels met werkgevers.
De werkgevers zijn daarbij nadrukkelijk gevraagd om zich aan de afgesproken volgorde te houden en nu alleen de
zorgmedewerkers uit de verpleeghuiszorg met direct cliëntcontact een uitnodigingsbrief te sturen.8

13
In de Kamerbrief van 13 januari geeft de minister De Jonge aan dat half februari in ieder geval wordt gestart met
het vaccineren van zorgpersoneel op Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Bonaire en van alle vaccinatiedoelgroepen
van Saba en Sint Eustatius. Het RIVM beoordeelt in januari de plannen voor uitvoering en is beschikbaar voor
assistentie.9

14
De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) stuurt op 14 januari een brief naar minister De Jonge waarin het eist dat
de minister onmiddellijk 15.000 Pfizer-vaccins beschikbaar stelt voor huisartsen en medewerkers in de huisartsenspoedzorg. De LHV stelt dat de minister zijn beloftes niet nakomt, nu zij niet langer kunnen rekenen op een vaccinatie
deze maand.10 Op diezelfde dag stuurt minister De Jonge een brief terug naar LHV, waarin hij uiteenzet dat hij trouw
is gebleven aan de eerder met LHV gemaakte afspraken.11
Op 14 januari komen het Outbreak Management Team (OMT) en de Gezondheidsraad met een gemeenschappelijk
advies n.a.v. de adviesaanvraag van minister De Jonge op 3 januari. In dit advies wordt benadrukt dat de opkomst
van de Britse variant van het virus vooralsnog geen aanleiding geeft om de vaccinatiestrategie aan te passen. De GR
en het OMT kunnen zich ook voorstellen dat het uitstellen van de tweede vaccinatie met maximaal 3 weken (tot een
interval van 6 weken, dus binnen de in de effectiviteitstudies onderzochte range) voordeel kan opleveren. Zo kunnen
sneller meer personen worden gevaccineerd en beschermd tegen COVID-19, waarbij geldt dat voldoende toelevering
van vaccins voorwaarde is en tevens dat hiermee de prioritaire doelgroep bediend moet worden.12
Van 14 tot en met 30 januari brengt de vaccinatiegezant van VWS voor de Caribische delen van het Koninkrijk met
een delegatie van het RIVM, VWS en BZK aan alle zes de eilanden een bezoek om de uitvoeringsplannen te toetsen,
de opslag- en priklocaties te beoordelen en trainingen te geven aan medisch personeel.13

18
Op 18 januari wordt begonnen met het vervroegd inenten van kwetsbare ouderen in instellingen in de verpleeghuiszorg en gehandicaptenzorg.In twaalf zorginstellingen worden vandaag de eerste prikken bij bewoners gezet.14
Tevens melden VWS en de LHV in een gezamenlijke verklaring op 18 januari dat in de week van 18 januari en die week
daarop de huisartsen worden gevaccineerd met het Moderna-vaccin. Dat is sneller dan verwacht en heeft te maken
met de opkomst van de Britse variant (alfra-variant) van het coronavirus.15 16

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 6

Jan

Feb

Mrt

Apr

Januari

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Mei

Jun

Jul

20

25

Met het oog op de opmars van de Britse variant van het coronavirus en daarmee de dreiging van een derde golf,
kiest het kabinet op 20 januari voor een aanscherping van de vaccinatiestrategie. Door meer tijd te nemen tussen
de eerste en tweede prik van het BioNTech/Pfizer-vaccin, minder voorraad aan te houden en minimale verspilling
van vaccins, kunnen sneller, meer mensen een eerste prik krijgen.17

Op 25 januari vraagt demissionair minister De Jonge advies over de inzet van het AstraZeneca vaccin en welke
contra-indiciaties er kunnen bestaan bij gebruik van dit vaccin. Tevens vraagt demissionair minister De Jonge
– gelet op de en epidemiologische situatie en de opkomst van de VK-variant – of dit vaccin zou kunnen worden
ingezet voor de 60-70 jarigen. Tevens vraagt demissionair minister De Jonge advies over de inzet bij mensen van
18-60 jaar met een medische indicatie. Demissionair minister De Jonge vezoekt de GR de definitie ‹medische
indicatie› nader te omschrijven voor vaccinatie tegen COVID-19 (met AstraZeneca of een ander vaccin) en aan te
geven of een nadere prioritering of segmentering binnen deze groep gewenst is.19

Op diezelfde dag stuurt demissionair minister De Jonge de Tweede Kamer een Kamerbrief omtrent de voortgang
van het vaccinatieprogramma en het gezamenljk advies van het OMT en de GR van 14 januari. Op basis van dit
advies heeft de demissionair minister besloten dat, voor alle nieuw te plannen afspraken, de tweede dosis
BioNTech/Pfizer wordt ingepland in de zesde week na de eerste vaccinatie. Ten aanzien van het voorraadbeheer
is nu het uitgangspunt om, op het moment dat de eerste vaccinatie gezet wordt, voor deze persoon ook altijd de
tweede vaccinatie in voorraad te hebben. Dat geeft zekerheid dat de tweede vaccinatie altijd op tijd kan worden
gegeven, ook wanneer leveringen neerwaarts worden bijgesteld. In de afgelopen periode zijn er inderdaad leveringen
geweest die lager uitvielen dan verwacht. Dit vraagt om verstandig voorraadbeheer, maar niet per se een 100%
voorraad voor de tweede vaccinatie. Om die reden heeft demissionair minister De Jonge, mede gebaseerd op advies
van het RIVM, besloten om in plaats van 100% voorraad, 50% voorraad voor de tweede vaccinatie aan te houden.
Een derde wijziging betreft de spillage. Tot op heden werd er gerekend met een spillage van 10%. Zowel in de
ziekenhuizen als op de centrale GGD-locaties blijkt de spillage veel minder te zijn, zo’n 3%. Dit is te danken aan een
efficiënt en professioneel proces bij de vaccinerende professionals. Om die reden heeft demissionair minister
De Jonge besloten om in de planning van het vaccinatieprogramma uit te gaan van een spillage van 5%.
Deze wijzigingen zullen leiden tot herberekeningen die het RIVM momenteel maakt en die eraan bijdragen om op
zo kort mogelijke termijn de kwetsbare doelgroepen te kunnen vaccineren. Met het oog op de ontwikkelingen rond
de Britse variant is dat extra van belang.

27
Op 27 januari doet de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) verslag van de eerste drie weken van het vaccineren.
De inspectie is onder de indruk van de resultaten tot nu toe. In totaal hebben de inspecteurs tot en met 22 januari
elf GGD vaccinatielocaties bezocht, zes ziekenhuizen, en drie andere instellingen. De IGJ heeft daarbij lof voor de
zorgvuldigheid waarmee dit hele proces in korte tijd uit de grond is gestampt. Op professionele wijze is het
vaccinatieproces vormgegeven en zijn in heel korte tijd een groot aantal medewerkers en cliënten gevaccineerd.
Er was oog voor het distributie- en koelingsproces, de medewerkers die het vaccineren uitvoeren waren deskundig,
en ook de opvang na vaccinatie en het registreren van de gevaccineerden gebeurde zorgvuldig.20

29
Op 29 januari wordt het AstraZeneca-vaccin goedgekeurd door het EMA.21

Tot slot is een aanpassing gemaakt in de vaccinatiegraad waarmee wordt gerekend, om te komen tot juiste
inschattingen van de benodigde vaccins. Op basis van eerdere ervaringen en peilingen werd een opkomstpercentage
van 75% gehanteerd. Vanwege de hoge opkomst bij de eerste groepen die worden gevaccineerd en de peilingen acht
de demissionair minister het verstandig om te rekenen met een hogere vaccinatiegraad van 85%.
Tevens gaat demissionair minister De Jonge in op het vaccineren van de huisartsen. In eerdere Kamerbrieven
(4 januari en 12 januari) is aangegeven dat de huisartsen en medewerkers uit hun praktijk die in direct contact staan
met patiënten snel de mogelijkheid krijgen zich te laten vaccineren. De afspraak was dat de huisartsen
zichzelf mogen vaccineren, zodra zij zelf starten met het vaccineren van de aangewezen doelgroep. Het deel van
de huisartsen dat 25 januari start met de vaccinatie bij kleinschalige woonvormen voor ouderen en mensen met een
verstandelijke beperking, mag dus volgens deze afspraak ook zichzelf vaccineren. Vanwege de snelle opkomst van de
Britse variant van het virus is ervoor gekozen om, in aanvulling op de huisartsen die gaan vaccineren in kleinschalige
woonvormen, ook alle huisartsen en het personeel betrokken bij directe COVID-spoedzorg versneld uit te nodigen
voor vaccinatie. Zij kunnen zich laten vaccineren met het vaccin van Moderna. Met de prognoses van mogelijk
stijgende besmettingen en de druk die dit geeft op de directe COVID-spoedzorg, is het van groot belang dat de
huisartsenspoedzorg overeind blijft. De huisartsen hebben immers een belangrijke rol in de bestrijding van de
COVID-19 pandemie, zowel bij de zorgverlening aan patiënten als in de uitvoering van de vaccinatiestrategie. Voor de
overige 23.000 zorgverlenende medewerkers in de huisartsenpraktijk blijft de eerdere afspraak van kracht. Zij zullen
met het vaccin van AstraZeneca gevaccineerd worden vanaf het moment dat huisartsen hun doelgroepen daar zelf
mee gaan vaccineren. Uitgegaan wordt van een beschikbaarheid van AstraZeneca in de eerste helft van februari.18

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 7

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

2. Februari 2021
Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

01
Op 1 februari vraagt demissionair minister De Jonge de GR over het interval van het BioNTech/Pfizer vaccin.
Het Europees Geneesmiddelenagentschap heeft de productinformatie van het BioNTech/Pfizer vaccin aangepast om
zijn positie over het interval tussen de eerste en tweede dosis te verhelderen. De productinformatie adviseert nu
vaccinatie 3 weken na de eerste dosis in plaats van ‘minstens 21 dagen’. Demissionair minister De Jonge vraagt de GR
te adviseren of deze aanpassing van de productinformatie van het vaccin van BioNTech/Pfizer gevolgen zou moeten
hebben voor het vaccinatieschema, en zo ja welke. Daarnaast vraagt demissionair minister De Jonge de visie van de
GR over uitstel van de tweede vaccinatie, waar verschillende andere landen voor kiezen.22

02
Op 2 februari stuurt demissionair minister De Jonge een Kamerbrief naar de Tweede Kamer over de start van het
vaccinatieprogramma. Tijdens het plenaire debat van 21 januari is er met de Tweede Kamer gesproken over de
redenen waarom Nederland een trager verloop van het vaccinatieprogramma kent dan andere landen. Dit heeft
enerzijds te maken met de latere start, anderzijds hebben behoedzame keuzes in het voorraadbeheer geleid tot
relatieve achterstand ten opzichte van andere landen. Op verschillende manieren wordt er gewerkt aan het
versnellen van het vaccineren. Zoals in de brief van 20 januari is toegelicht, gebeurt dit dit door het uitstellen
van de tweede prik met het vaccin van BioNTech/Pfizer, door minder vaccins op voorraad te houden voor de tweede
prik, en door minder spillage aan te houden. Dankzij deze stappen is er op 26 januari begonnen met het uitnodigen
en vaccineren van de eerste mobiele 90- plussers bij de GGD. Sinds 29 januari krijgen ook de thuiswonende 85-plussers een uitnodiging en vanaf 5 februari ontvangen mensen tussen de 80 en 85 jaar een uitnodiging. Vanaf deze week
kunnen de GGD’en tot 230.000 prikken per week zetten.
Omtrent de vaccininkoop schrijft demissionair minister De Jonge dat Nederland altijd opteert voor het
pro-rata-deel en in vrijwel alle gevallen ook voor een aandeel in een eventueel surplus. Nederland heeft bijna
6,5 miljoen extra vaccins (surplus) afgenomen, die andere lidstaten niet wilden afnemen. Overigens blijft Nederland
in de markt voor vaccins die vroeg in dit jaar beschikbaar komen, omdat deze helpen om zo snel als mogelijk onze
bevolking te beschermen. Tegelijkertijd is het van belang op te merken dat in de contracten die Nederland sluit ook
leveringen plaatsvinden in het vierde kwartaal of zelfs in 2022. De demissionair minister acht ook deze aankopen van
belang, omdat mogelijk ook in de winterperiode van 21/22 COVID-19-vaccins nodig zijn.

Tevens gaat demissionair minister De Jonge in op de de leveringen van het AstraZeneca-vaccin. De leveringen zullen
dit kwartaal veel lager uitvallen dan eerder gesteld. Het gaat om minder dan de helft van de vaccins die werden
verwacht. Het is van belang om vertrouwen te kunnen blijven houden in onze relatie met het bedrijf. Daartoe is
volledige transparantie over de oorzaak van de sterk tegenvallende leveringen van belang. Deze transparantie heeft
het demissionaire kabinet ondanks veelvuldige gesprekken met AstraZeneca nog altijd niet schriftelijk ontvangen.
De EU heeft daarom besloten tot de inzet van exportlicenties voor de vaccins die vallen onder de zogenaamde
Advanced Purchase Agreements, die de EU heeft gesloten met een aantal fabrikanten van vaccins. Het is niet de inzet
export te verbieden, maar wel om inzicht te krijgen in welke vaccins de EU verlaten. Maar het allerbelangrijkste is dat
er duidelijkheid komt over de levering van vaccins in de komende maanden. Hiertoe zijn de EU en AstraZeneca een
dialoog gestart die snel tot resultaten moet leiden. Eerder werd met de Kamer gedeeld dat Moderna een
aanbieding heeft gedaan voor de levering van extra vaccins (top-up-contract). Toen is aangegeven dat dat aanbod
niet goed genoeg is, aangezien levering ervan pas laat in 2021 kon plaatsvinden. Inmiddels heeft Moderna haar
aanbod verbeterd. In dit nieuwe aanbod wordt een deel van de vaccins geleverd in het derde kwartaal. Daarom zal
Nederland nu wel mee doen in dit nieuwe contract. Demissionair minister De Jonge verwacht dat Nederland op basis
van deze overeenkomst de beschikking krijgt over een kleine 8 miljoen extra doses van dit vaccin.
Met het oog op de opkomst van verschillende, meer besmettelijke, varianten van het coronavirus, wil de
demissionair minister maximaal inzetten om de vaccinatieoperatie te versnellen waar dat verantwoord kan.
Het demissionaire kabinet streeft een voorraad na die zo klein mogelijk is als verantwoord haalbaar. Hierbij wordt
onderscheid gemaakt tussen de fysieke voorraad (alle voorraad vaccins die bij de logistiek dienstverlener ligt) en de
beschikbare voorraad (de voorraad die daadwerkelijk kan worden uitgereden naar priklocaties). Het onderscheid
tussen deze twee voorraden bestaat er in dat voorraad die net is aangekomen bij de logistiek dienstverlener niet
onmiddellijk kan worden uitgereden, omdat op grond van wettelijke vereisten diverse controlestappen en
administratieve handelingen verricht moeten worden. Dit proces kan 2 tot 3 dagen duren. Gedurende die tijd is dit
deel van de voorraad geblokkeerd. Het is risicovol om voorraad terug te brengen naar nul (d.w.z. alle beschikbare
voorraad direct uit te rijden voor vaccinaties). De reden hiervoor is dat leveringen van wisselende omvang zijn.
Dit betekent dat helemaal geen voorraad aanhouden bij een tegenvallende levering ertoe kan leiden dat afspraken
voor 1e of zelfs 2e prikken verzet moeten worden. Behalve tot logistieke en planningsissues, kan dit leiden tot
spillage. Bovendien kan het mogelijk een risico opleveren voor de effectiviteit van de vaccinatie als de tweede
vaccinatie buiten het bewezen effectieve prikinterval terecht komt. Met een geringe beschikbare voorraad wordt
dit voorkomen. Bij het zo beperkt mogelijk houden van de voorraad, gaat het dus om de beschikbare voorraad.
De wenselijke omvang van een veilige beschikbare voorraad hangt af van de omvang en de betrouwbaarheid van
de leveringen. Hoe groter en wisselender de leveringen zijn, des te groter de beschikbare voorraad moet zijn.
Omgekeerd geldt dat als de ervaring leert dat leveringsbetrouwbaarheid groter wordt, de veiligheidsvoorraad
omlaag kan. Als het interval tussen eerste en tweede prik erg lang is, is het niet doelmatig een voorraad voor de
tweede prik aan te houden. Het RIVM adviseert hierbij over de grootte van de aan te houden beschikbare voorraad.
Voor het BioNTech/Pfizer vaccin en het Moderna vaccin wordt er gestreefd naar een veilige beschikbare voorraad
die op elk moment genoeg is om minimaal 5 dagen te kunnen prikken. Voor het AstraZeneca-vaccin houdt het
demissionaire kabinet er, in afwachting van het advies van de Gezondheidsraad, rekening mee dat het prikinterval
tussen de eerste en tweede vaccinatie aanzienlijk langer zal zijn dan dat van het BioNTech/Pfizer-vaccin en het
Moderna-vaccin. Vanwege dit lange prikinterval gaat het demissionaire kabinet er vooralsnog vanuit dat er voor het
AstraZeneca-vaccin geen voorraad zal worden aanhouden.

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 8

Jan

Feb

Mrt

Apr

Februari

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Jun

Jul

02

03

Hoe het AstraZeneca-vaccin het best kan worden benut, wordt nog bezien. De Gezondheidsraad zal deze week zijn
advies publiceren over de inzet van het AstraZeneca-vaccin en eventuele contra-indicaties. In de adviesaanvraag is
specifiek aandacht gevraagd voor de leeftijdsgroep 60- tot 70-jarigen. Zoals eerder aangegeven is het doel om het
vaccineren van de groep 60-plussers te versnellen, daarom wordt overwogen om ook het AstraZeneca-vaccin
beschikbaar te stellen voor deze groep. Dat zou betekenen dat zij minder lang hoeven te wachten op een vaccin.
In dit kader is de Gezondheidsraad gevraagd te bezien wat de meest effectieve strategie is om ziektelast te beperken
in deze groep, gegeven de effectiviteit van het AstraZeneca-vaccin en de vaccinatiesnelheid. Het RIVM is gevraagd
om de gezondheidswinst van de inzet van het AstraZeneca-vaccin versus het BioNTech-Pfizer/Moderna-vaccin te
modelleren. Hoewel het advies van de Gezondheidsraad over AstraZeneca-vaccin er nog niet is, vindt demissionair
minister De Jonge het wenselijk op basis van de nu beschikbare informatie een aantal scenario’s voor de inzet van
dit vaccin te schetsen. De volgende drie scenario’s worden overwogen:

Op 3 februari komt een advies van de GR omtrent de interval van het BionTech/Pfizer vaccin n.a.v. de adviesaanvraag
van demissionair minister De Jonge van 1 februari. Het Europees geneesmiddelenagentschap (EMA) heeft op
28 januari de productinformatie van het COVID-19-vaccin van fabrikant Pfizer, aangepast. Om onduidelijkheid te
voorkomen heeft het EMA besloten om de tekst over het dosisinterval aan te passen van “ten minste 21 dagen” naar
“aanbevolen 21 dagen’’. Aangezien er geen nieuwe onderzoeksgegevens zijn en de productinformatie alleen gewijzigd is
om onduidelijkheid te voorkomen, is de GR van mening dat het eerder gegeven gezamenlijke advies van de Gezondheidsraad en het OMT van 14 januari 2021 nog steeds geldt. Het advies blijft om reeds geleverde vaccins niet te
reserveren voor mensen die de eerste dosis hebben ontvangen, maar om deze vaccins direct in te zetten bij mensen
die nog niet gevaccineerd zijn. Toediening van de tweede dosis kan conform het eerdere advies uitgesteld worden tot
maximaal 6 weken na de eerste dosis.24

i. AstraZeneca vanaf medio februari inzetten voor zorgmedewerkers. In dit scenario krijgen 60-plussers een mRNAvaccin, vanwege de hoge werkzaamheid voor deze doelgroep. Dit scenario is in lijn met de eerdere adviezen van de
Gezondheidsraad waarin is aangegeven dat de groep 60- plussers zoveel mogelijk met de beschikbare mRNA vaccins
gevaccineerd dient te worden.
ii. AstraZeneca vanaf medio februari prioritair inzetten voor de groep 60- tot 65-jarigen (circa 1.117.798 mensen). In dit
scenario wordt het vaccin AstraZeneca prioritair ingezet voor de 60- tot 65-jarigen. Deze leeftijdgrens is vastgesteld
op basis van de ons beschikbare informatie over de werkzaamheid van het vaccin. Boven 65 jaar is weinig bekend over
de effectiviteit van dit vaccin.
iii. AstraZeneca vanaf medio februari parallel inzetten voor diverse groepen In dit scenario wordt parallel gestart met het
vaccineren van enkele groepen. Het gaat hierbij om de 60- tot 65-jarigen, die met voorrang worden gevaccineerd
vanwege de redenen die onder scenario 2 zijn genoemd en de resterende groepen zorgmedewerkers uit de
verpleeghuiszorg, de gehandicaptenzorg, wijkverpleging en Wmo-ondersteuning. Dat geldt ook voor de intramurale
GGZ-cliënten en hun medewerkers.
Tevens gaat de demissionair minister in op het 24 uur per dag vaccineren. 24 uur per dag vaccineren is op dit moment
niet aan de orde, omdat er daar niet voldoende vaccins voor zijn. Met de GGD GHOR Nederland is besproken de optie
nader te verkennen op het moment dat de aantallen vaccins dit wel toelaten en het dus ook noodzakelijk wordt om
ruimere openingstijden te hanteren. GGD GHOR heeft aangegeven daartoe bereid te zijn als de situatie zich voor gaat
doen.
Ten slotte gaat demissionair minister De Jonge in op de logistie ondersteuning van de vaccinatieoperatie. Het RIVM
heeft vanaf het begin van de vaccinatieoperatie gebruik gemaakt van ondersteuning van Defensie en logistiek
dienstverlener Movianto. Ook wordt het RIVM ondersteund door onder meer Unilever voor wat betreft de logistieke planning. Daarnaast laat het RIVM zich op dit moment adviseren over de logistiek en het planningsproces. Dit
gebeurt onder de vlag van de Topsector Logistiek en met betrokkenheid van leden van VNO-NCW (zoals logistieke
specialisten uit bedrijven als ASML en Heineken), onder leiding van de hoogleraar Operations and Logistics Management aan Tilburg University en de TU Eindhoven. Op basis hiervan worden voorstellen gedaan voor het mogelijk
verbeteren van plannings- en logistieke processen, zowel om bij te dragen aan mogelijke versnellingen op de kortere
termijn, alsook om meer en regelmatige scenarioplanning mogelijk te maken voor de middellange termijn. Hierbij
is niet alleen het RIVM, maar zijn ook de GGD GHOR Nederland en de Landelijke Huisartsenvereniging (LHV) nauw
betrokken.23

Programmadirectie Nafase COVID-19

Mei

04
Op 4 februari komt de GR met een advies omtrent het AstraZeneca-vaccin n.a.v. de adviesaanvraag van 25 januari.
Het vaccin van AstraZeneca is werkzaam bij volwassenen en medische risicogroepen. Bij 55-plussers kan de
werkzaamheid nog niet berekend worden omdat zij maar in geringe mate deelnamen aan de vaccinstudies (fase 3).
Wel wekt het vaccin een immuunrespons op bij ouderen die vergelijkbaar is met die bij mensen van 18-55 jaar.
Daarom gaat de raad ervan uit dat het vaccin ook bij deze groep werkzaam is. Omdat het immuunsysteem minder
goed gaat functioneren met het stijgen van de leeftijd acht de raad het vaccin geschikt voor mensen tot 65 jaar.
De raad adviseert het vaccin nu in te zetten bij ouderen tot 65 jaar, omdat met vaccinatie van deze groep nu de
meeste gezondheidswinst kan worden geboekt. Verder adviseert de raad medische risicogroepen te vaccineren,
afhankelijk van hun risico op ernstige ziekte en sterfte door COVID-19.25
Op diezelfde dag komt de GR ook met een advies betreffende ethische en juridische afwegingen over COVID-19vaccinatie en vaccinatiebewijzen n.a.v. de adviesaanvraag van 18 demecember. Het demissionaire kabinet is op dit
moment niet van plan drang toe te passen bij vaccinatie. Het is echter mogelijk dat instellingen en bedrijven wel
vaccinatiebewijzen willen gaan inzetten om de toegang tot bedrijven of instellingen te reguleren. Economische
belangen kunnen daarbij een rol spelen maar ook de wens om de gezondheid van de bezoekers te beschermen
(uitoefening van zorgplicht). Op grond van de wet kunnen private partijen in principe vragen om een vaccinatiebewijs
bij de toegang tot diensten of voorzieningen. Maar een dergelijke maatregel mag niet leiden tot verboden
discriminatie of ongelijke behandeling en moet de privacyregels respecteren. Private partijen moeten altijd een
belangenafweging maken. Zij moeten kunnen aantonen dat het vaccinatiebewijs een gerechtvaardigd doel dient,
noodzakelijk is om dat doel te bereiken, dat de voordelen opwegen tegen de nadelen en er geen minder ingrijpende
manier is om het doel te bereiken. Of de maatregel gerechtvaardigd is, kan verschillen per setting. Voor de afweging
heeft de raad een kader ontwikkeld. Volgens de Gezondheidsraad moet de overheid toezicht houden op de
gerechtvaardigde inzet van vaccinatiebewijzen door private partijen.26

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 9

Jan

Feb

Mrt

Apr

Februari

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Jun

Jul

05

10

Op 5 februari stuurt demissionair minister De Jonge een Kamerbrief naar de Tweede Kamer over de voortgang van
het vaccinatieprogramma. Het advies van de GR van 19 november 2020, en de uitwerking van de volgorde en
indeling van doelgroepen in de Kamerbrief van 20 november 2020 vormt nog altijd de basis van de hoofdroute die
het kabinet volgt. Op basis van het advies van de Gezondheidsraad, de epidemiologische ontwikkelingen en de
uitvoering van de algehele strategie is het volgende besloten. De eerste leveringen van AstraZeneca worden parallel
ingezet voor de groepen 60 tot en met 64-jarigen, de resterende groepen zorgmedewerkers in de verpleeghuiszorg,
respectievelijk de gehandicaptenzorg, wijkverpleging en Wmo-ondersteuning, de intramurale GGZ-cliënten en hun
zorgmedewerkers, alsmede die van de GGZ-crisisdiensten, en de vaccinerende medewerkers in de huisartsenpraktijk
die zelf nog geen vaccinatie hebben gehad. Tevens wordt gestart met de doelgroep 18- tot 60-jarigen met een
medische indicatie (hoogrisicogroepen). Het is wel zo dat de Gezondheidsraad een prikinterval van 12 weken
adviseert voor AstraZeneca. Dit biedt de mogelijkheid zo snel mogelijk zo veel mogelijk mensen te vaccineren binnen
de hoeveelheden vaccins die beschikbaar zijn. De GGD zal de vaccinatie uitvoeren, te beginnen voor half februari.
AstraZeneca wordt tevens ingezet voor de groep 60 tot en met 64-jarigen, via de huisartsen.

Op 10 februari is er overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Er wordt gesproken over hoeveel tijd er
nodig zou zijn om – indien de leveringen groter zijn dan verwacht – de logistiek hiervoor op orde te hebben. Daarbij
moet ook rekening gehouden worden met de ervaring dat vaccineigenschappen impact kunnen hebben op de
distributie en dat fijnmazige vaccinatie niet in alle gevallen mogelijk is. Het halen van grote getallen om te kunnen
vaccineren moet daarmee niet in alle scenario’s hangen op kleinschalige toediening. Het is belangrijk om juist ook
(aanvullende) alternatieve mogelijkheden daadwerkelijk te benutten. Besloten wordt om via nadere werksessies
tussen RIVM/VWS te komen tot vervolgstappen om concreet tot de 2,5 miljoen prikken per week te komen. Dit
vanuit de heldere ambitie: prikcapaciteit mag geen hindernis zijn voor het zetten van de vaccins.30

Tevens gaat minister De Jonge in op het advies van de Gezondheidsraad omtrent AstraZeneca. De Gezondheidsraad
heeft zeven patiëntengroepen benoemd die op basis van hun medische achtergrond, sneller in aanmerking zouden
moeten komen voor een COVID-19 vaccinatie omdat zij een verhoogd medisch risico lopen bij het oplopen van het
coronavirus. Het gaat om vier patiëntengroepen met een ernstig gecompromitteerd immuunsysteem. Zij zouden
zouden volgens de Gezondheidsraad vanwege hun medische achtergrond een mRNA-vaccin moeten ontvangen. Ter
opvolging van het advies van de Gezondheidsraad, wordt zo spoedig mogelijk teruggekomen omdat de beschikbare
Moderna en BioNTech/ Pfizer vaccins voor de komende tijd toebedeeld zijn.

11
Demissionair minister De Jonge geeft op 11 februari tijdens het overleg tussen hem, [ambtelijk VWS], het RIVM, en
PDC-19 akkoord op het voorstel van het RIVM om onder de 5 dagen vaccinvoorraad te gaan zitten om zo te versnellen in de vaccinatiecampagne.31
Op 11 februari wordt – na het bestuurlijk overleg tussen [ambtelijk VWS] en uitvoerende partijen32 – bekend dat
mensen met zwaar overgewicht voorrang krijgen bij coronavaccinatie. Dit zegt een woordvoerder van demissionair
minister De Jonge. Huisartsen, die de prikken gaan zetten, mogen al beginnen met het bestellen van vaccins. Het gaat
om mensen van 18 tot en met 64 jaar met zogeheten morbide obesitas. Dat komt neer op een BMI van 40 en hoger.
Dat zijn er in Nederland volgens cijfers van het CBS zo’n 100.000. Vanwege beperkte beschikbaarheid van het vaccin
(van AstraZeneca), wordt deze groep niet tegelijk ingeënt, maar per regio. Zeeland is de eerste provincie die aan de
beurt is, Brabant en Limburg volgen direct daarna. 33

Daarnaast zijn er nog drie andere hoogrisicogroepen die volgens de Gezondheidsraad met prioriteit in aanmerking
komen voor vaccinatie: mensen met het syndroom van Down, patiënten met neurologische aandoeningen waardoor
de ademhaling gecompromitteerd is en mensen met morbide obesitas (BMI>40). Deze groepen kunnen volgens de
Gezondheidsraad ook een AstraZeneca-vaccin ontvangen tegelijkertijd met de groep 60 tot en met 64-jarigen. Over
dit advies wordt gesproken met de LHV en het Nederlandse Huisartsen Genootschap (NHG). Het RIVM is daarbij
betrokken in verband met uitvoeringstechnische aspecten. Hier wordt zo spoedig mogelijk op teruggekomen. Dit laat
onverlet de eerdere groepen die de Gezondheidsraad heeft geadviseerd als groep met een medische indicatie. Dit is
de groep jonger dan 60 jaar die in aanmerking komen voor de jaarlijkse griepprik. Daar voegt de Gezondheidsraad in
zijn recente advies de groep 50–59-jarigen aan toe, omdat deze groep een risico heeft op een ernstig ziektebeloop
dat vergelijkbaar is met dat van de medische risicogroepen. Als er meer zekerheid is over de verschillende vaccins en
de leveringen, wordt hier op teruggekomen.27

12

08

Vanaf maandag 15 februari ontvangen zorgmedewerkers in de gehandicaptenzorg de eerste uitnodigingen voor het
maken van een afspraak via het GGD-callcenter voor vaccinatie met AstraZeneca. Het gaat hierbij om 170.000
medewerkers. Zorgmedewerkers van 65 jaar en ouder krijgen het vaccin van BioNTech/Pfizer toegediend.35

Op 8 februari wordt in het overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19 de
nota omtrent doelgroepen voor vaccinatie besproken.28 Het idee is om van de twee groepen overige zorgmedewerkers en 18- tot 60-jarigen zonder medische indicatie één groep maken en binnen deze samengevoegde groep geen
prioritering aan te brengen. De demissionair minister is het eens met de grote lijn onder de voorwaarde dat deze
grote groep vanaf mei gevaccineerd kan gaan worden in grote hoeveelheden. Mocht er tegen die tijd toch
schaarste zijn dan zal er wel binnen deze grote groep geprioriteerd gaan worden. Het ‘als dan’ scenario waarbij
schaarste leidend is, moet dan al klaarliggen.29

Programmadirectie Nafase COVID-19

Mei

Op 12 februari worden in Nederland de eerste vaccins van AstraZeneca toegediend. Dat gebeurt in de GGDvaccinatielocatie Den Haag. De eerste groep die wordt gevaccineerd zijn de zorgmedewerkers in verpleeghuizen en
kleinschalige woonvormen die nog niet aan bod zijn gekomen in januari. Daarnaast ontvangen de mensen die
werken in de revalidatiezorg en gehandicaptenzorg een uitnodiging voor een vaccinatie.34

15
In het 100e OMT-advies van 15 februari wordt ingegaan op de onzekerheid over de werking van het AstraZenecavaccin tegen de Zuid-Afrikaanse variant. Over een mogelijke werkzaamheid tegen ernstige COVID-19 (d.i., ziekte
welke leidt tot een ziekenhuisopname) kan het het OMT nog geen uitspraak doen. Daarentegen zou het AstraZenecavaccin wel bescherming bieden tegen de klassieke (en UK-) variant, welke in Nederland circuleren. De winst die
behaald kan worden door het AstraZeneca-vaccin snel in te zetten tegen deze in Nederland dominante varianten is
groot en weegt momenteel op tegen de onzekere werkzaamheid van het vaccin tegen ernstige COVID-19 veroorzaakt
door de ZA-variant.36

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 10

Jan

Feb

Mrt

Apr

Februari

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Mei

Jun

Jul

18

23

Op 18 februari wordt in het overleg tussen demissinonair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19
besloten om de GGD de opdracht te geven om op te schalen naar 1,5 miljoen prikken per week. Tevens is demissionair minister De Jonge akkoord met de nota ter beslissing37 over met welk vaccin en door wie de medische risicogroepen worden gevaccineerd.38

Op 23 februari schrijft demissionair minister De Jonge aan de Tweede Kamer hoe het kabinet invulling geeft aan het
advies van de Gezondheidsraad van 4 februari omtrent AstraZeneca.43

Op 18 februari start Hans Schikan als special envoy vaccins, zo meldt demissionair minister de Jonge (VWS) in een brief
aan de Tweede Kamer.39

19
Op 19 februari doet de IGJ verslag van het vaccineren in Nederland van de periode 25 januari tot en met 13 februari.
De IGJ heeft tijdens de inspectiebezoeken gezien dat bij vaccinatielocaties op basis van ervaringen inmiddels
verbeteringen zijn en worden doorgevoerd. Zo zijn de vaccinatiestraten bij de GGD overzichtelijker geworden. Ook
denken veel instellingen nu beter vooraf na hoe de gevaccineerden na de prik 15 minuten geobserveerd kunnen
worden. Daarnaast ziet de inspectie dat incidenten structureel worden geanalyseerd en zo nodig procedures
aangepast. De inspectie blijft daarmee onder de indruk van de resultaten tot nu toe. Zorgaanbieders laten hiermee
zien dat zij zich op professionele wijze ontwikkelen. De IGJ moedigt aan dat leerpunten gedeeld worden tussen
verschillende locaties waar vaccinaties worden toegediend.40

22
In het vaccinoverleg tussen demissionair minister de Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19 van 22 februari
wordt besloten dat de GGD en het RIVM een kader zullen uitwerken om vaccins die aan het eind van de dag
overblijven op de vaccinatielocatie zo snel mogelijk te kunnen aanbieden aan geprioriteerde doelgroepen binnen de
vaccinatiestrategie.41
Op 22 februari bericht het RIVM dat die week de eerste GGZ-cliënten en zorgmedewerkers worden gevaccineerd. Zij
worden gevaccineerd met het vaccin van AstraZeneca. Mensen van 65 jaar en ouder krijgen het vaccin van Moderna
zodra dat beschikbaar is.42

De patiënten die volgens de Gezondheidsraad een sterk verhoogd risico lopen en waarbij sprake is van een ernstig
gecompromitteerd immuunsysteem krijgen conform het advies van de Gezondheidsraad een mRNA-vaccin
aangeboden via hun eigen medisch specialist. In aanvulling daarop wil demissionair minister De Jonge ook patiënten
met een neurologische aandoening waarbij de ademhaling is gecompromitteerd, zoals patiënten met ALS of
Duchenne, door de medisch specialist laten uitnodigen voor vaccinatie met een mRNA-vaccin. Afhankelijk van de
leveringen is het streven om met de hoogrisicogroepen een start te maken in week 9.
Mensen met syndroom van Down en patiënten met morbide obesitas (BMI>40) worden bij de huisarts uitgenodigd
– tegelijkertijd met de 60-64 jarigen. Zij krijgen het AstraZeneca-vaccin. Hiermee geeft de demissionair minister
ook invulling aan zijn toezegging aan het lid Van Haga (FvD) tijdens het plenair debat van 4 februari, waarin
demissionair minister De Jonge heeft aangegeven na het advies van de Gezondheidsraad te bezien wanneer
risicogroepen, zoals mensen met morbide obesitas (BMI>40), in aanmerking komen voor vaccinatie.
De Gezondheidsraad adviseert andere mensen met een medische indicatie (zoals vastgesteld in het advies van
19 november) gelijktijdig met de 50- tot 59-jarigen te vaccineren, omdat zij ongeveer eenzelfde risico hebben op een
ernstig beloop van COVID-19. Demissionair minister De Jonge is in overleg met de huisartsen over de uitvoering van
vaccinatie van de groep mensen met een medische indicatie (ongeveer 1.000.000 mensen). De demissionair minister
wil met deze groepen starten nadat de groep 60 tot en met 64-jarigen is afgerond en er voldoende vaccin beschikbaar is. Deze groep omvat de mensen die normaliter voor de griepvaccinatie worden uitgenodigd en sluit daarom
heel goed aan bij de uitvoeringspraktijk van de huisartsen. Wanneer deze groepen kunnen starten is
afhankelijk van de leveringen. Op basis van de nu beschikbare informatie verwacht demissionair minister De Jonge
begin mei te kunnen starten met het uitnodigen van deze groep.
Daarnaast werkt demissionair minister De Jonge op dit moment met de GGD’en, huisartsen en ziekenhuizen uit
hoe zij gezamenlijk in staat zijn om - de randvoorwaarden in acht nemend - de grootschalige vaccinatie met een
piekbelasting tot maximaal 2,5 miljoen per week in de loop van het tweede kwartaal van 2021 kunnen borgen.
Tevens wil demissionair minister De Jonge de vaccinatieoperatie waar mogelijk versnellen. De demissionair
minister heeft het RIVM gevraagd de nu beschikbare studies naar het slechts zetten van een eerste vaccinatie dan
wel het sterk uitstellen van de tweede vaccinatie te beoordelen. Ook vraagt demissionair minister De Jonge het RIVM
te onderzoeken of er mogelijkheden zijn om mensen die reeds een SARS-CoV-2 infectie hebben doorgemaakt later
te vaccineren. De reden hiervoor is dat recente studies aantonen dat gedurende minimaal 6 maanden geen ernstige
re-infecties optreden. Daarnaast vraagt demissionair minister De Jonge de Gezondheidsraad of het mogelijk is om
twee verschillende vaccins binnen een vaccinatieschema te gebruiken, en daarmee dus op een later moment een
ander vaccin in te zetten als tweede vaccinatie.44

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 11

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

Februari

25

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart

Tevens wordt er op 25 februari tijdens het overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM
en PDC-19 ingegaan op een nota waarin drie scenario’s om te kunnen versnellen worden voorgelegd: uitstellen 2e
prik, het ook beschikbaar stellen van AstraZeneca-vaccins voor 65+ en mensen die de infectie hebben doorgemaakt
later vaccineren. Demissionair minister De Jonge benadrukt dat hij vóór alles is wat een versnelling aanbrengt. Alleen
deze versnelling moet wel gemodelleerd worden door het RIVM. Het RIVM zal het modelleren hieromtrent in gang
zetten en vervolgens haar bevindingen voorleggen aan de GR. Het RIVM meldt tevens dat de niet-mobiele thuiswonende ouderen moeilijk zijn te vaccineren. Het RIVM stelt voor deze met AstraZeneca te vaccineren, in plaats van met
het Moderna-vaccin. Demissionair minister De Jonge wil het advies van de GR opvolgen en deze groep daarom bij
voorkeur vaccineren met een mRNA-vaccin, aangezien deze vaccins het meest effectief lijken te zijn voor deze groep.
Daarom stelt demissionair minister De Jonge voor om voor deze groepen ouderen toch de Moderna en BioNTech/
Pfizer-vaccins te gaan gebruiken. Demissionair minister De Jonge stelt voor om verschillende scenario’s uit te werken
om daarna een weloverwogen keuze te maken.45
Vanaf 25 februari kunnen zorgmedewerkers in de wijkverpleging een afspraak voor een vaccinatie maken via
het landelijk GGD-callcenter. Zij ontvangen een uitnodiging via hun werkgever. De uitnodiging geldt voor
zorgmedewerkers die direct contact met cliënten hebben. Het gaat hierbij om ongeveer 80.000 mensen.
Zij worden in groepen uitgenodigd om grote drukte bij het callcenter van de GGD te voorkomen. Zorgmedewerkers
in de wijkverpleging ontvangen het vaccin van AstraZeneca. Mensen van 65 jaar en ouder of met specifieke
medische aandoeningen worden gevaccineerd met het vaccin van BioNTech/Pfizer.46

4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 12

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

3. Maart 2021
Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

01
Vanaf 1 maart wordt het tweede deel van de wijkverpleging en zorgmedewerkers in de Wmo uitgenodigd voor een
vaccinatie. Ook pgb-zorgverleners worden kort daarna uitgenodigd. Deze groepen kunnen een afspraak maken via
de GGD voor een vaccinatie met AstraZeneca. Zorgmedewerkers van 65 jaar en ouder of met specifieke medische
aandoeningen worden gevaccineerd met het vaccin van BioNTech/Pfizer. In totaal komen ca. 204.000 mensen die
werkzaam zijn in de wijkverpleging, Wmo-ondersteuning en pgb-zorgverlening in aanmerking voor een vaccinatie.
Het gaat om de medewerkers van 18 jaar en ouder die direct contact hebben met cliënten. Denk hierbij aan mensen
die in de verpleging werken, verzorging bij en aan cliënten in huis, huishoudelijke hulp en dagbesteding voor
kwetsbare ouderen.47
Op 1 maart is er een overleg met demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Er wordt
gesproken over het vaccinatie gedeelte van het coronadashboard. Demissionair minister De Jonge stelt voor dat er
ambtelijk gekeken wordt naar wat het beste moment is om in plaats van gedeeltelijk te werken met schattingen van
het aantal gezette vaccins enkel te gaan werken op basis van de daadwerkelijke registraties in het COVID-vaccinatie
Informatie- en Monitoringssysteem (CIMS).48

02
Op 2 maart maakt demissionair minister De Jonge bekend bij Op1 dat zonder problemen met de leveringen door
farmaceuten begin juli alle Nederlanders die een vaccin willen, minstens één keer geprikt zijn.49
Tevens vraagt demissionair minister De Jonge op 2 maart advies aan de Gezondheidsraad. In deze adviesaanvraag
wordt, gezien het reeds gestarte beoordelingstraject door het EMA, advies gevraagd over de mogelijke inzet van het
Janssen-vaccin binnen de reeds ingezette vaccinatiestrategie. De GR kan gebruik maken van de bevindingen van het
RIVM. Met het oog op het toenemend aantal besmettingen en beschikbare wetenschappelijke de diverse varianten
is het RIVM op 25 feburai gevraagd om op basis van nieuwe studies en modellering op korte termijn te bezien of er
aanleiding is wijzigingen aan te brengen in het vaccinatiebeleid. Het RIVM bekijkt of het zinvol is om:
• Slechts een eerste vaccinatie te zetten, dan wel een tweede dosis verder uit te stellen, om zo sneller meer
mensen een eerste dosis te kunnen geven.
• Mensen die reeds een SARS-CoV-2 infectie hebben doorgemaakt later te vaccineren.
• Het AstraZeneca-vaccin ook te geven aan personen boven de 65 jaar.
De bevindingen van het RIVM worden op 2 maart met de GR gedeeld. In de adviesaanvraag vraagt demissionair
minister De Jonge met de grootst mogelijke spoed - n.a.v. van de bevindingen van het RIVM - advies over eventuele
wijzigingen van het vaccinatiebeleid.

Programmadirectie Nafase COVID-19

Tevens wordt in de adviesaanvraag van 2 maart gevraagd naar:
• de mogelijkheid om twee verschillende vaccins binnen een vaccinatieschema te combineren, en daarmee dus op
een later moment een ander vaccin in te zetten als tweede prik;
• de verwachting over het effect van vaccinatie op de transmissie van SARS-CoV-2 in Nederland. Hoe moet dit
beoordeeld worden in de internationale context waarin verspreiding kan blijven plaatsvinden?
• de beschermingsduur van de beschikbare vaccins;
• het effect van het niet vaccineren van de groep jonger dan 18 jaar, gegeven dat kinderen en jongeren ook een rol
spelen in de verspreiding en het feit dat de nu beschikbare vaccins pas vanaf 16 of 18 jaar gebruikt mogen
worden (conform advies EMA). Deze vraag is met name van belang voor kinderen die behoren tot een van de
medische risicogroepen. Graag hoort demissionair minister De Jonge welke mogelijkheden er zijn om deze groep
te vaccineren, met welk vaccin dat zou kunnen, en of het raadzaam is hun omgeving te vaccineren indien zij zelf
geen vaccin kunnen ontvangen.50

03
Op 3 maart wordt er tijdens een overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19 gesproken over het vaccineren
van de niet-mobiele thuiswonende ouderen. Er wordt gekeken of Pfizer vervoerd kan worden in een spuit. De tekst in
de bijsluiter geeft hiervoor onvoldoende aanwijzing. Na overleg met CBG is geoordeeld dat dit op een veilige manier
kan gebeuren. Dit zou er alsnog voor kunnen zorgen dat niet-mobiele thuiswonende ouderen gevaccineerd zouden
kunnen woren met een mRNA-vaccin, conform het voorstel van demissionair minister De Jonge. Volgens huisartsen
is het vaccineren met Moderna minder haalbaar. AstraZeneca zou een alternatief zijn als het ook voor boven de 65
kan worden ingezet. Hier geeft de GR volgende week advies over. Het RIVM zet de mogelijkheden hiervoor op een
rijtje zodat demissionair minister De Jonge de knoop kan doorhakken. Tevens komt het later vaccineren van mensen
die reeds COVID-19 hebben gehad aan de orde. Daar komt heel veel bij kijken. Belscripts en IT-systemen moeten
daarvoor worden aangepast. Bovendien is het juridisch gezien niet mogelijk om testuitslagen hiervoor te gebruiken.
Afgesproken wordt om een document op te stellen waar alle punten opstaan die opgelost moeten worden, zodat
hiermee demissionair minister De Jonge op de hoogte gebracht kan worden.51

04
Op 4 maart begint het EMA met de rolling review van het Russiche Spoetnik-vaccin.52
Op 4 maart wordt er in het overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19
gesproken over het één keer vaccineren van mensen die al een infectie hebben doorgemaakt. Aangezien het juridisch
niet haalbaar is, maar ook niet wenselijk om alle positieve testuitslagen hiervoor te gebruiken, brengt demissionair
minister De Jonge het idee op tafel om het belscript aan te passen. De aanpassing betreft dat je kan aangeven of je
denkt dat je al antistoffen hebt. Vervolgens krijg je een serologische test in de teststraat om dat vast te stellen.
Ook komt de vaccinatie van niet-mobiele thuiswonende ouderen aan bod. Aangezien is gebleken dat Pfizer in een
opgetrokken spuit vervoerd kan worden, meldt het RIVM dat het erop lijkt dat dat uitkomst kan bieden voor het
vaccineren voor niet-mobiele thuiswonende ouderen.53

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 13

Jan

Feb

Mrt

Apr

Maart

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Mei

Jun

Jul

08

10

Op 8 maart verschijnt het advies van de Gezondheidsraad n.a.v de adviesaanvraag van 2 maart. De vaccins die nu
worden ingezet in Nederland bestaan uit twee doses. Door de tweede prik uit te stellen of helemaal te laten vervallen
zouden meer vaccins beschikbaar komen voor ouderen of hoog-risicopatiënten die nog niet gevaccineerd zijn.
Toch vindt de Gezondheidsraad het geen goed idee de tweede dosis verder uit te stellen of te laten vervallen.
Dat kan namelijk leiden tot onvoldoende bescherming en daardoor tot ziekte en het ontstaan en verspreiden van
virusvarianten. Mensen die al besmet zijn geweest met het coronavirus kunnen met één dosis toe. Uit onderzoek
blijkt dat de immuniteit die zij hebben opgebouwd ten minste een half jaar aanhoudt. Ook blijkt dat één dosis vaccin
bij hen binnen die 6 maanden voor een flinke verhoging van de opgebouwde antistofniveau zorgt. Daarom adviseert
de raad om mensen die minder dan zes maanden geleden positief zijn getest met slechts één dosis te vaccineren.
Over het AstraZeneca-vaccin adviseerde de raad eerder om dat in te zetten tot 65 jaar. Recent wetenschappelijk
onderzoek laat echter zien dat het ook bij mensen boven de 65 jaar goed werkt. De Gezondheidsraad adviseert
daarom om het ook voor die groep in zetten.54

Op woensdag 10 maart komt de registratiesnelheid van vaccinatie aan de orde in het overleg tussen [ambtelijk VWS],
het RIVM en PDC-19. Gezette vaccinaties worden niet snel genoeg geregistreerd in CIMS. [ambtelijk VWS] zal hier in
de uitvoeringsoverleggen aandacht voor vragen.57

Op de persconferentie van 8 maart maakt demissionair minister De Jonge ook bekend dat De GR adviseert om
mensen die in de afgelopen 6 maanden corona hebben gehad, één prik te geven. Dat zou sneller meer bescherming
kunnen opleveren, en er wordt nu door VWS, het RIVM en uitvoeringspartijen onderzocht hoe dat het best
ingeregeld kan worden.55
Op 8 maart stuurt demissionair minister De Jonge een brief aan de Tweede Kamer waar hij onder andere ingaat op
de voortang van het vaccinatieprogramma. Hierin schrijft hij dat markttoelating voor het Janssen-vaccin in de EU in
de loop van maart verwacht wordt. Leveringen van het Janssen vaccin worden, ondanks een markttoelating in maart,
niet voor april verwacht. Het kabinet heeft begrepen dat de leveringen met name in de tweede helft van het tweede
kwartaal zullen komen. Dat is in lijn met de toezeggingen die Janssen eerder heeft gedaan. Onder regie van het RIVM
werken GGD GHOR Nederland (en daarmee de GGD’en), de LHV en het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ) aan
een gezamenlijke voorbereiding van de grootschalige vaccinatie waarbij alle drie de partijen een eigen rol en
verantwoordelijkheid hebben, maar wel in samenhang met elkaar wordt toegewerkt naar de 2,5 miljoen vaccinaties
per week. Vanaf 1 mei aanstaande moet het grootschalige programma ook daadwerkelijk operationeel kunnen zijn.
Daarmee wordt geanticipeerd op de verwachte leveringsschema’s. De GGD’en zullen vanaf 15 april aanstaande in
staat zijn om structureel 1,1 miljoen vaccinaties per week toe te dienen en bouwen dit in mei uit naar 1,5 miljoen
vaccinaties per week. De huisartsen zullen een structurele capaciteit van 250.000 vaccinaties per week realiseren
voor het vaccineren van in ieder geval de groep mensen met een medische indicatie. Daarnaast beschikken de
huisartsen over de mogelijkheid om op een aantal momenten grote hoeveelheden mensen te vaccineren. Indien
naast deze capaciteit van de GGD’en en huisartsen nog extra inzet nodig is, zijn de ziekenhuizen bereid om bij te
springen door zelf vaccinaties op eigen locaties uit te voeren of door in bijzondere omstandigheden personeel te
leveren. De ziekenhuizen blijven daarnaast betrokken bij het vaccineren van de verschillende medische
hoog-risicogroepen zoals die door de Gezondheidsraad zijn geformuleerd. In totaal leidt dit tot een structurele
capaciteit van 1,75 miljoen vaccinaties per week, bestaande uit 1,5 miljoen vaccinaties vanuit de GGD’en en
250.000 vaccinaties vanuit de huisartsen. Daar bovenop is de beschikking over een flexibele schil van 0 tot en
met 1 miljoen vaccins, gefaciliteerd door de ziekenhuizen en huisartsen.56

11
Op donderdag 11 maart wordt bekend dat Denemarken, IJsland, Italië en Noorwegen stoppen met het inenten met
het AstraZeneca-vaccin, naar aanleiding van bijwerkingen bij gevaccineerden. Het geneesmiddelenbewakingscomité
Pharmacovigilance Risk Assessment Committee (PRAC) van het EMA ziet geen aanleiding om aan te nemen dat de
gemelde trombosegevallen zijn veroorzaakt door vaccinatie met het vaccin van AstraZeneca. Trombose staat niet
aangemerkt als een bijwerking van dit vaccin. Nederland volgt de lijn van het EMA; het stopt niet met het toedienen
van het AstraZeneca-vaccin.58
Op 11 maart bericht het EMA dat zij het coronavaccin van de Leidse farmaceut Janssen heeft goedgekeurd.59
Op 11 maart is er overleg met demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Volgende week
zullen de prikscenario’s voor Janssen en AstraZeneca boven de 65 besproken worden. Voor de groep die nieuw in
beeld is - de mensen die een operatie/kankerbehandeling moeten ondergaan en daarom nu alvast gevaccineerd
moeten worden - wordt een aparte adviesaanvraag bij de GR opgesteld. Ook komen de communicatietools aan bod.
De filtertool ("Wanneer ben ik aan de beurt?") komt morgen online. Een verdere fragmentatie van de leeftijden in de
tool zal nog worden uitgewerkt.60

12
Op 12 maart wordt ook bekend dat AstraZeneca het aantal vaccins dat het bedrijf in het eerste kwartaal van 2021 zou
leveren aan de Europese Unie met nog eens 10 miljoen doses verlaagt. Dat betekent dat Nederland 450.000 vaccins
minder krijgt tot eind april.61
Tevens komt op deze dag de tool online waarmee mensen kunnen zien vanaf wanneer en met welk vaccin ze kunnen
worden gevaccineerd.62
Op diezelfde dag komt er in het overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19 een opzet voor verschillende
vaccinatiescenario’s (wie gaat welk vaccin toedienen) aan bod. Dit zal de komende dagen verder uitgewerkt worden,
zodat dit ter beslissing kan worden voorgelegd aan de demissionair minister. Het gaat om scenario’s voor groepen
die nog niet zijn toebedeeld: 18-60 met medische indicatie, 50-59 zonder medische indicatie, groep onder 50 zonder
medische indicatie en zorgmedewerkers. Er liggen 3 scenario’s op tafel variërend van niet flexibel (iedere uitvoerder
krijgt een bepaald vaccin toegewezen) tot geheel flexibel (iedere uitvoeringsorganisatie krijgt verschillende vaccins).
Belangrijk is om hier bij te onthouden dat de groep 50-59 en 18-50 met medische indicatie tegelijk moeten beginnen
en tegelijk klaar moeten zijn, vanwege het vergelijkbare risico.63

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 14

Jan

Feb

Mrt

Apr

Maart

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari

Op 14 maart informeert het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen VWS en ketenpartners dat er in dat
weekend nieuwe informatie beschikbaar is gekomen over nieuwe potentiële ernstige bijwerkingen van het COVID-19
vaccin van AstraZeneca.64

Op 17 maart adviseert de GR – n.av. de adviesaanvraag van 2 maart – om het Janssen vaccin in te zetten binnen de
huidige vaccinatiestrategie. Het vaccin zal dan eerst worden ingezet bij ouderen vanaf 60 jaar, waarbij wordt
gevaccineerd van oud naar jong, totdat iedereen in deze groep de mogelijkheid heeft gehad zich te laten vaccineren.
Dit geldt ook voor patiëntgroepen met een hoog risico. Zij zouden mogelijk ook eerder gevaccineerd kunnen
worden door inzet van het Janssen vaccin. Hoog-risicopatiënten voor wie dit vaccin geschikt is, zijn: mensen met
het syndroom van Down, patiënten met neurologische aandoeningen waardoor de ademhaling gecompromitteerd
is en mensen met morbide obesitas (BMI>40). Deze groepen kunnen volgens de Gezondheidsraad ook een
AstraZeneca-vaccin ontvangen.

14
In een bijeenkomst op 14 maart met demissionair minister De Jonge waarbij ook het RIVM en de IGJ (als toehoorder)
aanwezig waren hebben de vertegenwoordigers hun zorgen geuit naar aanleiding van de informatie over de ernstige
bijwerkingen van het AstraZeneca vaccin. Tijdens de bijeenkomst is de minister in overweging gegeven om in
afwachting van nader onderzoek tijdelijk het toedienen van dit vaccin te pauzeren. Het gaat om een nieuw beeld,
anders dan de eerdere gemelde trombosegevallen na vaccinatie waarop het CBG zich voor dit weekeinde baseerde.65

3. Maart

15

6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Jul

17

2. Februari

5. Mei

Jun

13

Diezelfde avond maakt VWS bekend dat het vaccineren met dit vaccin tijdelijk wordt stopgezet. In een verklaring
zegt demissionair minister De Jonge: “We moeten altijd het zekere voor het onzekere nemen, en daarom is het verstandig om nu uit
voorzorg even op de pauzeknop te drukken. Ik vaar hierbij volledig op onze experts.” Vanuit het voorzorgsprincipe is besloten om
de komende twee weken (tot en met zondag 28 maart) niet te prikken met AstraZeneca. 66

4. April

Mei

In een overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19 op 15 maart komen de
verschillende prikscenario’s voor de komende maanden aan bod.67 Aanleiding voor de nieuwe prikscenaro’s is
de toelating van Janssen, het advies om AstraZeneca ook boven 65 in te zetten, het gegeven dat één prik na
aantoonbare COVID-19 besmetting genoeg is en de nieuwe leveringen. Demissionair minister De Jonge stelt dat
de scenario’s moeten worden doorberekend op de belangrijkste strategische uitgangspunten: ziekte en sterfte
voorkomen en ziekenhuizen ontlasten. Tevens wordt gesteld dat het belangrijk is om te berekenen wat de
gezondheidswinst is van het 1-prik scenario voor mensen die al een besmetting hebben doorgemaakt.
Volgende week zal hierover besloten worden.68
Tevens stuurt demissionair minister De Jonge op 15 maart een adviesaanvraag naar de Gezondheidsraad.
Hierin wordt de Gezondheidsraad gevraagd te adviseren over de vraag of de patiënten voor wie een COVID-19
vaccinatie noodzakelijk is voorafgaand aan hun behandeling of geplande operatie met prioriteit in aanmerking
zouden moeten komen voor vaccinatie. Daarbij valt te denken aan eenzelfde startdatum als nu geldt voor
de zeven patiëntengroepen met een sterk verhoogd risico op een ernstig beloop van COVID-19, zoals door de
Gezondheidsraad benoemd in het advies van 4 februari. Vanwege het grote maatschappelijke belang van
de COVID-19 vaccinatie voor kwetsbare groepen, is gevraagd om deze adviesaanvraag met de hoogste prioriteit
te behandelen. Daarnaast wordt de Gezondheidsraad gevraagd om ook op basis van de laatste wetenschappelijke
inzichten te adviseren over de verdere inzet van de beschikbare vaccins. Deze vraag vormt een aanvulling op de
vragen die de Gezondheidsraad op 2 maart heeft ontvangen over de volgende stappen in het vaccinatiebeleid. Daarbij is demissionair minister De Jonge in het bijzonder geïnteresseerd in de stand van de wetenschap ten aanzien van
verschillende toedieningsvormen van vaccins, waarbij minder vaccin nodig zou zijn voor een effectieve
antistofrespons.69

Patiënten met een hoog risico en een ernstig gecompromitteerd immuunsysteem zouden volgens de commissie
Vaccinatie van de GR (vanaf nu aangeduid als de commissie) gevaccineerd moeten worden met een mRNA-vaccin,
zoals eerder is geadviseerd.70
Op 17 maart worden in het overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19 de prikscenario’s doorgesproken.
Waarschijnlijk zijn deze rond 19 maart doorberekend door het RIVM om de strategische uitgangspunten (zorg
ontlastenen en ziekte en sterfe voorkomen). Dan kan er besloten worden. Ook wordt besproken dat de nota over
het 1-prik scenario inmiddels bij demissionair minister De Jonge ligt en dat hij hier snel op terugkomt.71 Ook komt
het registratiesysteem CIMS aan de orde. Het verschil tussen het aantal geregistreerde prikken in CIMS en het aantal
geschatte prikken begint namelijk op te lopen. Er zal een tijdshorizon ontwikkeld worden om volledig over te gaan
op het geregistreerd aantal prikken. Tevens komt het voorraadbeheer aan de orde naar aanleiding van een motie
van Jetten (D66)72: volgens de European Centre for Disease Control (ECDC) houdt Nederland meer voorraad aan dan
andere landen. Het RIVM meldt dat dit genuanceerder ligt omdat vaccins niet uitwisselbaar zijn, een verschillende
leveringstabiliteit hebben en daarbij is het soms nodig een voorraad iets langer aanhouden om alles in een keer
naar een huisartsenpraktijk te rijden. Ook is onduidelijk of landen hun voorraadbeheer berekenen aan de hand van
ontvangen of vrijgegeven voorraad. Het RIVM gaat kijken of er in de toekomst nog iets minder voorraad van
Biontech/Pfizer kan worden aangehouden.73

18
Op 18 maart oordeelt het EMA over de veiligheid van het AstraZeneca-vaccin: volgens de geneesmiddelenautoriteit
is het vaccin veilig en effectief.74 Tevens wordt bekend dat Nederland verder gaat met vaccineren met het
AstraZeneca-vaccin. Het vaccineren wordt volgende week hervat. Op maandag zullen alweer mensen geprikt worden,
de grootschalige vaccinatie met AstraZeneca begint op woensdag.75

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 15

Jan

Feb

Mrt

Apr

Maart

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei

Mei

Jun

Jul

19

22

Op 19 maart komt de nota van het RIVM omtrent het 1-prikscenario na doorgemaakte infectie aan de orde in het
overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19.76 De demissionair minister is
akkoord met de reikwijdte van de doelgroep (6 maanden na besmetting), maar vraagt het RIVM ook na te denken
over hoe de reikwijdte vergroot kan worden. Het verzoek is om uit te rekenen wat het betekent als de reikwijdte
van de doelgroep van 6 maanden naar bijvoorbeeld 9 maanden na positieve test verandert. Dit kan dan ook naar
de Gezondheidsraad worden meegestuurd ter overweging, aangezien dit weer een extra versnelling zou opleveren.
Demissionair minister De Jonge stelt voor om in 3 fases verder te gaan met dit onderwerp. Fase 1: eerst beginnen
met beleid voor mensen die in de afgelopen 6 maanden positief zijn getest. Fase 2: Kijken of de reikwijdte van de
groep kan worden vergroot van 6 maanden naar 9 maanden via de GR. En ten slotte fase 3: de mensen die zich wel
herinneren COVID te hebben gehad, maar nooit hebben getest een ELISA test (serologische test) thuis toesturen.

Op 22 maart komt de Gezondheidsraad met een advies n.a.v. de adviesaanvraag van 15 maart. De commissie
heeft vastgesteld dat patiënten die op een wachtlijst staan voor een orgaantransplantatie, ernstig immuungecompromitteerd zullen raken door de transplantatie. Dit leidt tot een verhoogd risico op een ernstig beloop van
COVID-19 en een verminderde werkzaamheid van de vaccinatie. De commissie adviseert daarom patiënten die op
een wachtlijst staan voor orgaantransplantatie, toe te voegen aan de hoog-risicopatiëntgroepen. Zij komen dan
gelijktijdig met ouderen rond 70 jaar in aanmerking voor vaccinatie, en worden bij voorkeur gevaccineerd met een
mRNA-vaccin. Er staan in Nederland ongeveer 1.200 mensen op een wachtlijst voor orgaantransplantatie. Omdat
de mensen die wachten op een niertransplantatie al benoemd zijn als hoog-risicopatiëntgroep – zij vallen namelijk
onder de groep ‘patiënten met ernstig nierfalen of dialyse’ – betreft de groep mensen op een wachtlijst voor orgaantransplantatie nog ongeveer 400 mensen. Ook gaat de Gezondheidsraad in op verschillende toedieningsvormen van
vaccins. Gezien de schaarste aan COVID-19-vaccins, zou intradermale en intramucosale toediening met een lagere
dosis vaccin uitkomst kunnen bieden indien de werkzaamheid en veiligheid is aangetoond. De tot nu toe geregistreerde COVID-19-vaccins worden uitsluitend intramusculair toegediend. Onderzoek zou moeten uitwijzen of een
lagere dosis vaccin toegediend via huid (intradermaal) of in de slijmvliezen (intramucosaal) werkzaam, veilig en in de
praktijk toepasbaar is. Daarnaast worden ook nieuwe COVID-19-vaccins ontwikkeld met een mucosale toediening. In
Nederland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten wordt momenteel onderzoek gedaan naar vaccins in de
vorm van een neusspray. Hoewel er nog veel onbekend is en er nog veel onderzoek nodig is, hebben dit soort vaccins
potentie om op termijn een bijdrage leveren aan de bestrijding van COVID-19.79

Tevens komt de vraag op tafel of ouderen in verpleeghuizen die geen prik hebben gehad omdat ze COVID-19 hadden,
ook maar 1 prik krijgen. Hierover willen de specialisten ouderengeneeskunde graag meebeslissen. Demissionair
minister De Jonge is akkoord met het voorstel om de specialisten ouderengeneeskunde te laten meebeslssen.
Tenslotte komen de prikscenario’s aan de orde. het RIVM heeft gerekend aan verschillende scenario’s; scenario’s
waarbij zo snel mogelijk de eerste prik gezet wordt en een scenario waarbij eerder de volledige vaccinatiecampagne
klaar is als gevolg van een kortere doorlooptijd.77 Volgens het RIVM is het verschil in gezondheidswinst niet groot
tussen deze twee. Demissionair minister De Jonge stelt dat een eerste prik snel zetten belangrijker is dan de 2e prik
eerder zetten. Vanwege de aankomende derde golf is het belangrijker om nu zo snel mogelijk iedereen een eerste
prik te geven. Vervolgens kan er bezien worden of de doorlooptijd verkort kan worden door bijvoorbeeld het
combineren van vaccins. Het RIVM zal de keuze om zo snel mogelijk iedereen een eerste prik te geven uitwerken
en dinsdag bespreken met de GGD en de LHV. De uitwerking wordt ook gedeeld met VWS zodat de filtertool
(wie is wanneer aan de beurt) aangepast kan worden. Tevens wil demissionair minister De Jonge weten of, via een
GR-advies, AstraZeneca toch niet eerder dan na een interval van 3 maanden kan worden ingezet, aangezien dit ook
een versnelling oplevert.78

6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 16

Jan

Feb

Mrt

Apr

Maart

23

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Op 23 maart stuurt demissionair minister de Jonge een een stand van zakenbrief naar de Tweede Kamer waarin hij
schrijft dat op 15 maart de special envoy vaccins zijn rapportage opgeleverd heeft. De beknopte samenvatting van
de adviezen van de special envoy vaccins is dat er zeker mogelijkheden zijn waar de Nederlandse overheid of het
Nederlandse bedrijfsleven een bijdrage aan kan leveren. Echter, op korte termijn zal dit geen effect hebben op de
beschikbaarheid van vaccins.80
Ook gaat demissionair minister De Jonge in de stand van zakenbrief in op het voorraadbeheer. Naar aanleiding van
het coronadebat op 10 maart heeft het lid Jetten een motie aangehouden, waarin de regering verzocht wordt de huidige voorraad coronavaccins sneller weg te prikken. Aanleiding hiervoor was een lijst van het ECDC, waarin
Nederland het minder goed zou doen in vergelijking met enkele andere Europese landen. Het is niet bekend welke
definitie andere landen hanteren voor het aanleveren van de door het ECDC gepresenteerde getallen. Hierdoor geeft
de stand van zaken zoals weergegeven in de voorraadstanden wellicht een vertekend beeld en is het moeilijk dit
met elkaar te vergelijken. Ook ECDC geeft aan dat het vergelijken van landen in deze statistieken beperkingen kent,
omdat elk land de toegeleverde informatie baseert op eigen bronnen, met daarin eigen meet- en rekenmethoden
en gehanteerde aannames. Elk vaccin kent zijn eigen leveringsschema en betrouwbaarheid van leveringen. Naast
verschillen op het gebied van levering door de farmaceuten, zijn er ook verschillen in toepassing tussen de vaccins
(doelgroep, priklocaties, continu proces versus tijdelijke inzet etc.). De vaccins zijn daarom niet uitwisselbaar.
Bovendien moet op dit moment een tweede prik van hetzelfde type vaccin zijn als de eerste prik. Daarom wordt
voor ieder type vaccin een eigen voorraadbeleid gevoerd. Voor het beoordelen van de voorraadstand is het daarom
van belang deze per vaccintype te bezien.

Mei

Jun

Jul

Daarnaast gaat demissionair minister De Jonge in de stand van zakenbrief in op de ziekenhuiszorg. Inmiddels zijn
er op de genoemde COVID-afdelingen in de ziekenhuizen medewerkers bijgekomen (extra opgeleid, terug van
ziekte/verlof, roulatie) en worden er daarnaast extra medewerkers ingezet als de COVID-zorg moet worden
opgeschaald. Daarnaast ziet het demissionaire kabinet ook actuele risico’s voor de continuïteit van aanpalende
acute zorgafdelingen door onder andere overlap in COVID- en nonCOVID ziekteverschijnselen bij de betreffende
patiëntengroepen. Deze groep acute zorgmedewerkers was ten tijde van de vaccinatieronde in januari nog niet
meegenomen, maar is inmiddels ook van groot belang in het borgen van de continuïteit van de acute (COVID-)
zorg. Daarom volgt op korte termijn voor deze groep van in totaal circa 39.500 medewerkers, een aanvullende
vaccinatieronde met het vaccin van AstraZeneca.
Tenslotte komt het registreren van de vaccinaties aan de orde. Vanwege de vele verschillende uitvoerders en locaties
waarop vaccinaties worden toegediend, is er ook een groot aantal bronsystemen die data aan CIMS moeten leveren.
Het gaat in totaal om 29 systemen die data aan CIMS moeten leveren en waar dus koppelingen gerealiseerd moeten
worden. Bij een groot aantal van de bronsystemen is dit inmiddels gerealiseerd en zij leveren de vaccinatiedata aan
CIMS. Bij sommige systemen is dit echter nog niet het geval en daarom is het aantal registraties dat nu in CIMS staat
lager dan het berekend aantal prikken. Er liggen verschillende technische, praktische en juridische redenen aan ten
grondslag, waardoor het aantal doorgekomen registraties nu nog achterblijft. In samenwerking met alle uitvoeringspartners wordt gekeken naar hoe dit in de komende weken kan worden aangepakt. Het streven is om begin april
op het dashboard over te gaan naar de data die via CIMS kan worden ontsloten. De verwachting is dat het aantal
registraties in CIMS op dat moment lager is dan het berekend aantal gezette prikken, in verband met de vertraging
die optreedt doordat registraties later worden verwerkt als een prik is gezet.81

Tevens gaat demissionair minister De Jonge in de stand van zakenbrief in op de uitwerking van de meest recente
adviezen van de Gezondheidsraad. Allereerst zal het AstraZeneca-vaccin ook ingezet worden bij mensen boven de
65 jaar. Dat betekent onder andere dat ook 65-plussers met bijvoorbeeld morbide obesitas of het syndroom van
Down in aanmerking komen voor een AstraZeneca-vaccin bij de huisarts. Dit is met name relevant voor de groep
65- tot en met 74-jarigen. Voor de groep 75-plussers geldt dat zij reeds een uitnodiging hebben ontvangen voor
vaccinatie met het vaccin van BioNTech/Pfizer. De Gezondheidsraad gaf in het advies van 8 maart ook aan dat
één dosis voldoende bescherming biedt bij mensen die in de afgelopen zes maanden aantoonbaar een SARS-CoV-2
infectie hebben doorgemaakt. Uitzondering hierop zijn patiënten van wie het immuunsysteem ernstig
gecompromitteerd is. De Gezondheidsraad heeft in het advies van 4 februari aangegeven welke groepen dit zijn. Voor
mensen die langer dan zes maanden geleden positief zijn getest adviseert de Gezondheidsraad op dit moment een
regulier vaccinatieschema van twee doses. De consequenties van dit advies worden door het RIVM nader
bekeken. Hierbij is de lijn gekozen dat mensen op korte termijn bij het inplannen van de afspraak (digitaal of
telefonisch) kunnen aangeven dat zij minder dan zes maanden geleden een – met een coronatest bevestigde –
COVID-19 infectie hebben doorgemaakt en dat voor hen een vaccinatie volstaat. Mensen zijn niet verplicht om een
positieve testuitslag te overleggen. Afspraken die al gepland waren voor de tweede prik blijven in principe staan.
Indien de genodigde vanwege een recentelijk doorgemaakte COVID-19 infectie geen tweede afspraak meer wenst,
dient de afspraak tijdig te worden afgezegd om spillage van het vaccin te voorkomen. Wanneer iemand denkt in de
afgelopen zes maanden COVID-19 te hebben doorgemaakt, maar niet getest is, dan is voorlopig het advies om toch
tweemaal te vaccineren. Met het RIVM zal worden nagegaan óf en op welke wijze een serologische test ingezet zou
kunnen worden voor deze groep mensen. Wanneer haalbaar, zal deze werkwijze zo spoedig mogelijk in de praktijk
worden doorgevoerd. Hiervoor zijn onder andere aanpassingen nodig in de belscripts bij de GGD’en, de instructies bij
de huisartsen en de IT-systemen waarin wordt geregistreerd dat mensen volledig zijn gevaccineerd.

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 17

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

Maart

24

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei

Op 24 maart is er overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Het 1-prik scenario komt aan de orde.
[Ambtelijk VWS] benadrukt dat het belangrijk is dat VWS zich niet vastpint op één startdatum maar per uitvoerder
de snelst mogelijke ingangsdatum vinden, aangezien dit het meest efficiënt is. Omtrent de vaccinatieregistratie
wordt de memo over CIMS besproken.82 Besloten wordt dat [ambtelijk VWS] morgen in het bestuurlijk overleg zal
benadrukken hoe belangrijk het is om de vaccinatiecijfers te verwerken. Ook is het belangrijk om inzichtelijk te
maken hoe groot het gat is tussen de schatting van het aantal gezette prikken en het aantal geregistreerde prikken in
CIMS. Zodra dit duidelijk is zal dit met de demissionair minister De Jonge besproken worden.83

26
Op 26 maart presenteert het RIVM het nieuwe prikscenario gedurende het overleg tussen demissionair minister de
Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. In deze planning staat het gelijktrekken van het einde van alle eerste
prikken voor 65-69 bij de GGD (Pfizer en Moderna) en 60-64 bij huisarts (AstraZeneca en Janssen) centraal. Tevens
wordt gekeken naar het gelijktrekken van het einde van de eerste prik voor mensen van 18-59 met medische indicatie
bij de huisarts (AstraZeneca en Janssen) en 50-59 bij de GGD (Pfizer en Moderna).84 Demissionair minister De Jonge
wil dat dit prikscenario nog één keer getoetst wordt op consistentie met het advies van de Gr. Tevens vraagt de demissionair minister aan het RIVM wanneer er een planning kan worden gemaakt voor alle leeftijdcohorten van 5 jaar.
Hier komt het RIVM op terug. Ook komt het 1-prikscenario aan de orde voor mensen die al COVID-19 hebben gehad.
Begin volgende week moet duidelijk worden wat de startdatum wordt om dit mogelijk te maken. Het belscript kan
snel worden aangepast, maar de website aanpassing duurt langer, meldt het RIVM. Er moet dus naar mensen die aan
1 prik genoeg hebben gecommuniceerd worden om aan het begin zo veel mogelijk telefonisch een afspraak te
maken. Ten slotte wordt de memo omtrent CIMS besproken85 De demissionair minister ziet het nog niet zitten om
over te gaan naar het aantal geregistreerde prikken in CIMS, omdat CIMS nog niet goed genoeg gevuld is. De memo
zal hierop worden aangepast en er komt een nieuw voorstel.86

7. Juli

Op 26 maart vraagt demissionair minister De Jonge de GR te adviseren over de vraag of het zinvol is om het
toegepaste interval tussen de eerste en tweede vaccinatie te verlengen. Het gaat daarbij specifiek om de vaccins
van BioNTech/Pfizer en Moderna. Daarbij vraagt demissionair minister De Jonge de GR om het verwachte effect,
dat uitstel van de tweede dosis vaccin heeft op het aantal ziekenhuisopnames als gevolg van COVID-19, in kaart te
brengen. Hierbij kan de raad gebruik maken van de modellering door het RIVM.87

Bronnen

30

6. Juni

Op 30 maart heeft Duitsland op advies van zijn vaccincommissie (STIKO) besloten het AstraZeneca-vaccin alleen
nog maar aan mensen boven de zestig te geven. Er komt een uitzondering voor mensen onder de zestig die een
medische indicatie hebben en in overleg met hun arts besloten hebben de prik toch te nemen. Het ministere van
VWS ziet vooralsnog geen reden om de leeftijdsgrens aan te passen. Ook mensen jonger dan 60 jaar kunnen ingeënt
worden met het vaccin van AstraZeneca, zegt het ministerie van VWS tegen persbureau ANP. Het ministerie van VWS
stelt te varen op de deskundigen van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) en het Europees
Geneesmiddelenbureau (EMA). Zij zeggen dat de balans tussen veiligheid en effectiviteit nog steeds positief is.
Sindsdien zijn er geen nieuwe ontwikkelingen, aldus een woordvoerder van het ministerie.88

Programmadirectie Nafase COVID-19

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 18

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

4. April 2021
Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

02

07

Op 2 april meldt het RIVM dat mensen die het afgelopen half jaar positief zijn getest op corona vanaf vandaag bij
het maken van een vaccinatieafspraak kunnen aangeven dat ze maar één afspraak willen maken. Als de besmetting
met het coronavirus ná de eerste vaccinatie gebeurde, gaat de afspraak voor de tweede vaccinatie wel door. Mensen
die al een afspraak hebben staan voor een prik en het afgelopen half jaar positief zijn getest, worden gevraagd de
afspraak voor de tweede vaccinatie zo snel mogelijk zelf af te zeggen.89

Op 7 april schrijft minister De Jonge in dat het vaccineren van de bewoners van verpleeghuizen en instellingen voor
gehandicaptenzorg op veel locaties grotendeels is afgerond en de vaccinatie van ouderen thuis gestaag vordert.96

Op 2 april stopt Nederland tijdelijk het vaccineren met AstraZeneca bij mensen onder de 60 jaar. Aanleiding voor de
beslissing van het ministerie van VWS zijn de mogelijke bloedstollingsproblemen (trombose in combinatie met een
laag aantal bloedplaatjes) als bijwerking van het vaccin. Later deze week zal de Gezondheidsraad op basis van de
nieuwste gegevens een definitief advies geven over de inzet van het AstraZeneca-vaccin.90

06
Op 6 april verzoekt demissionair minister De Jonge de Gezondheidsraad te adviseren over de verdere inzet van het
AstraZeneca-vaccin, op basis van zowel berichtgeving die het PRAC uitbrengt op 7 april 2021 als de meest recente
wetenschappelijke data.91
Op 6 april is er overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Het schatten van het aantal gezette prikken
wordt lastiger door de prikstop van AstraZeneca boven de 60. De voorgenomen oplossing is om CIMS zo snel mogelijk te laten vullen door de huisartsen, zodat de registratie compleet is. Het procesvoorstel hierover zal in het volgende overleg met de demissionair minister besproken worden.92
Op 6 april is er overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Vooruitlopend
op het al dan niet (gedeeltelijk) doorgaan met het vaccineren met AstraZeneca worden alvast de verschillende alternatieve prikscenario’s in kaart gebracht, te weten: AstraZeneca voor iedereen beschikbaar, Astrazeneca alleen nog
beschibkaar voor 60+ of helemaal stoppen met AstraZeneca.93 Het tweede scenario – AstraZeneca voor 60+ lijkt het meest waarschijnlijk. Vervolgacties voor het geval dit scenario uitkomt worden alvast in kaart gebracht en
doorgerekend. Tevens komt de nota rond het surplus aan de orde.94 GGD, VWS en FMS zijn hierover in gesprek om
te zorgen dat de GGD ook de spillage kan gebruiken om mensen met medisch risico te vaccineren. Als de gesprekken
met de FMS niet voldoende uitkomst bieden, zouden de huisartsen eventueel een kort reservelijstje aan kunnen
leveren bij de GGD met mensen uit de medische risicogroepen vanuit de eigen praktijk. Demissionair minister
De Jonge is akkoord met dit voorstel.95

Op woensdag 7 april komt het PRAC met een persbericht over AstraZeneca. Het PRAC heeft gemeld dat er een
mogelijk verband is tussen de zeldzame combinatie van trombose en een verlaagd aantal bloedplaatjes en het
AstraZeneca-vaccin. De gecombineerde problemen moeten als zeer zeldzame bijwerking in de bijsluiter worden
gezet. Volgens het PRAC wegen de voordelen van het vaccin op tegen de bijwerkingen. De kans op de zeer zeldzame
bijwerking is waarschijnlijk kleiner dan 1 op 100.000. De Gezondheidsraad komt volgens demissionair minister
De Jonge morgen met een spoedadvies, waarvoor overleg is geweest met medische experts zoals tromboseartsen.
Daarna wordt besloten hoe wordt omgegaan met de inzet van het AstraZeneca-vaccin. Donderdag worden de
prikafspraken ook geannuleerd, vrijdag blijven ze in de agenda staan, zei demissionair minister De Jonge vanmiddag
in een reactie op het oordeel van het PRAC.97

08
Op 8 april komt de GR – n.a.v. de adviesaanvraag van 6 april – met een advies over de inzet van AstraZeneca: gezien
het hoge risico op ernstige ziekte en sterfte door COVID-19 bij ouderen vanaf 60 jaar, adviseert de commissie, in lijn
met eerdere adviezen, om zo veel mogelijk van de beschikbare vaccins, inclusief dat van AstraZeneca, in te zetten bij
ouderen vanaf 60 jaar en hen zo snel mogelijk, van oud naar jong, te vaccineren. Volgens de commissie weegt bij
ouderen de gezondheidswinst die met vaccinatie van AstraZeneca te behalen is, op tegen het risico van de
bijwerking, ook gezien de huidige schaarste aan vaccins en de huidige epidemiologische situatie. De commissie zal
de meldingen over de bijwerking van AstraZeneca nauwlettend volgen en de leeftijdsgrenzen bijstellen als daar
aanleiding voor is. De commissie stelt vast dat de verhouding tussen voordelen en nadelen van vaccinatie met
AstraZeneca bij mensen jonger dan 60 jaar is gewijzigd door de recent vastgestelde bijwerking van dit vaccin.
De voordelen van vaccinatie zijn gelijk gebleven, terwijl bij deze groep de nadelen zijn toegenomen door het risico
op de bijwerking. Voor de ethische aanvaardbaarheid is het van belang dat ook voor het individu de nadelen van
vaccinatie in redelijke verhouding staan tot de voordelen ervan. Bij deze afweging speelt in belangrijke mate mee
dat er alternatieve vaccins beschikbaar zijn, die reeds ingezet kunnen worden. De commissie adviseert daarom
mensen jonger dan 60 jaar met een ander vaccin dan dat van AstraZeneca te vaccineren. Mensen die al een eerste
prik met het AstraZeneca-vaccin hebben gehad, kunnen volgens de commissie wel hun tweede dosis vaccin
toegediend krijgen. Er zijn tot op heden wereldwijd geen meldingen van CVST (Sinustrombose) en SVT
(Supraventiculaire tachycardie) geweest na de tweede dosis, terwijl wereldwijd al enkele miljoenen mensen een
tweede dosis vaccin hebben ontvangen.98
In een Kamerbrief van diezelfde dag geeft demissionair minister De Jonge aan het advies van de Gezondheidsraad
van 8 april op te volgen.99

Programmadirectie Nafase COVID-19

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 19

Jan

Feb

Mrt

April

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni

Apr

Mei

Jun

Jul

09

12

Op vrijdag 9 april komt de GR opnieuw met een advies n.a.v. de adviesaanvraag van 2 maart. Omdat het BioNTech/
Pfizer-vaccin is goedgekeurd voor mensen van 16 jaar en ouder, adviseert de Gezondheidsraad om 16- en 17-jarige
hoog-risicopatiënten in te enten met dat vaccin. Net als hoog-risicopatiënten van 18 jaar en ouder komen zij wat de
Gezondheidsraad betreft met voorrang in aanmerking voor vaccinatie. Of het BioNTech/Pfizer-vaccin ook werkzaam
en veilig is bij kinderen van 12 tot en met 15 jaar wordt binnenkort duidelijk. Van de andere drie vaccins die nu
worden ingezet in Nederland (Moderna, AstraZeneca en Janssen) is nog niet bekend of ze ook werkzaam en veilig
zijn bij mensen onder de 18 jaar. Dat wordt nog onderzocht.

Tevens komt de Gezondheidsraad op 12 april met advies over prikintervallen n.a.v. de adviesaanvraag van 26 maart.
Uit modelberekeningen van het RIVM op basis van recente wetenschappelijke gegevens, blijkt dat het een gunstig
effect op ziekenhuisopnames kan hebben als meer mensen eerder één prik hebben gekregen, dan dat een kleiner
aantal mensen volledig gevaccineerd is. Het effect is in het gunstigste geval ongeveer 5 ziekenhuisopnames per dag
minder. De Gezondheidsraad geeft de demissionair minister van VWS daarom in overweging het prikinterval van de
vaccins van BioNTech/Pfizer en Moderna te verlengen naar 12 weken zolang er schaarste is aan vaccin.
Dit betekent een prikinterval van 12 weken voor alle drie de vaccins – BioNTech/Pfizer, Moderna en AstraZeneca.
Wanneer er voldoende vaccin beschikbaar is, zou het interval teruggebracht moeten worden naar dat wat in de
productinformatie van de verschillende vaccins wordt aanbevolen.101

De commissie raadt ook af om op dit moment kinderen van 16 en 17 jaar te vaccineren die niet tot de
hoog-risicopatiëntgroepen behoren. Het vaccin van BioNTech/Pfizer is het enige vaccin dat voor deze leeftijdsgroep
is goedgekeurd en ingezet zou kunnen worden, maar het vaccin is ook schaars. Zolang er schaarste aan vaccin is,
blijft de commissie bij haar eerdere adviezen om allereerst ouderen vanaf 60 jaar te vaccineren, omdat zij het
hoogste risico hebben op ernstige ziekte en sterfte.

De commissie raadt voorlopig af om ringvaccinatie toe te passen bij kinderen uit hoog-risicopatiëntgroepen die
vanwege medische redenen niet zelf gevaccineerd kunnen worden, of voor wie nog geen vaccin geregistreerd is.
Met ringvaccinatie wordt indirecte bescherming tegen ernstige ziekte nagestreefd door het vaccineren van
huisgenoten en naaste zorgverleners. Voor ringvaccinatie zijn relatief veel doses vaccin nodig, omdat er meerdere
mensen gevaccineerd moeten worden om er één te beschermen. Er is echter nog altijd schaarste aan vaccin en de
beschikbare doses zouden zodanig moeten worden ingezet dat zo veel mogelijk ernstige ziekte en sterfte wordt
voorkomen.100

Op 12 april presenteert het RIVM in het overleg met demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en
PDC-19 het prikscenario conform het GR-advies waarin AstraZeneca enkel vanaf 60 jaar wordt toegediend. Hierbij
komt aan de orde dat de groep mensen onder de 60 met morbide obesitas of het syndroom van Down zo snel mogelijk met een ander vaccin moeten worden ingeënt. Het idee is dat de huisartsen deze mensen vragen om een afspraak
met de GGD te maken, zodat zij het Pfizer-vaccin kunnen krijgen. Hierover volgt een gesprek met de huisartsen. De
andere mensen die AstraZeneca zouden krijgen (zoals ALS- en Duchenne-patiënten) worden via thuisvaccinatie.
nl gebeld op basis van de gegevens van de medisch specialist. De groep acute ziekenhuismedewerkers zal worden
overgezet op de eerste levering van het Janssen-vaccin. Tevens wordt besproken dat het met de stop van AstraZeneca onder de 60 de huisartsen de overige AstraZeneca-vaccins ‘‘naar boven’’ (65 en ouder) kunnen doorschuiven. Ook
meldt het RIVM dat het heel fijn zou zijn als Moderna ook bij de GGD mag worden ingezet. Nu het prikinterval voor
Moderna kan worden opgerekt naar 5 weken, is dat gelijk aan het interval van Pfizer, wat in de uitvoering weer helpt.
Demissionair minister De Jonge is met deze inzet van Moderna akkoord. Ook komt het Gr-advies over het vaccineren
van 16- en 17-jarigen aan bod. Besproken wordt dat dit advies luidt dat 16- en 17-jarigen die een hoog risico lopen
met Pfizer mogen worden ingeënt. De 16- en 17-jarigen zullen worden uitgenodigd door de medisch specialist voor
vaccinatie met BioNTech/Pfizer. Het RIVM zal de uitvoering voor de vaccinatie van 16- en 17-jarigen met hoog risico
verder uitwerken.102

7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 20

Jan

Feb

Mrt

Apr

April

13

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Op 13 april komt de IGJ wederom met een verslag van het vaccineren in Nederland in de periode van 15 februari tot
en met 9 april. Bij GGD’en, huisartsen en instellingen gaat het ‘gewone werk’ ook door. De inspectie ziet tijdens
bezoeken aan hen dat door velen een maximale inspanning wordt geleverd en heeft hier veel waardering voor.
Daarnaast ziet de inspectie dat ook door de koepels van zorgaanbieders en het RIVM veel werk wordt verzet om het
vaccineren tegen COVID-19 in Nederland voor elkaar te krijgen. De inspectie ziet daarnaast een risico in een te grote
versnippering in de vaccinatiestrategie, iedere keer moeten er kleine en verschillende leeftijdscohorten opgeroepen
worden. Dit bemoeilijkt de uitvoerbaarheid. De inspectie ondersteunt de stappen die het ministerie van VWS ter
verbetering hiervan zet in de vaccinatiestrategie. Recent zijn al meer leeftijdsgroepen tegelijk uitgenodigd nadat er
een grotere voorraad beschikbaar was.103
Op 13 april stuurt demissionair minister De Jonge de Tweede Kamer een stand van zakenbrief, waarin wordt vermeld
dat er advies van de GR zal worden gevraagd over het gebruik van vaccins op lange termijn. Ook in EU-verband wordt
hierover nagedacht. Hier zal op worden teruggekomen. Ook wordt er op een aantal recente adviezen van de GR
ingegaan. Op basis van het risico op een ernstig beloop en sterfte door een COVID-19 infectie heeft de
Gezondheidsraad geadviseerd om kinderen geboren in 2003, 2004 en 2005 en qua risico in lijn met de voor
volwassenen genoemde medische hoog-risicogroepen te vaccineren met het BioNTech/Pfizer vaccin. Het kabinet
neemt dit advies over. Het RIVM overlegt samen met de uitvoerende partijen hoe deze groep kinderen zo snel
mogelijk in aanmerking kan komen voor hun vaccinatie. In aanvulling hierop zullen ook de 16- en 17-jarigen die in
een instelling voor mensen met een verstandelijke beperking wonen, worden uitgenodigd voor vaccinatie. Het RIVM
is gevraagd om op korte termijn uitvoering te geven aan deze nieuwe groep.
Ook wordt ingegaan op het advies van de GR omtrent het prikinterval. Anders dan in het advies van 8 maart,
geeft de Gezondheidsraad in dit nieuwe advies in overweging de nu gehanteerde intervallen tussen de eerste en
tweede vaccinatie met het BioNTech/Pfizer en Moderna tijdelijk te verlengen naar 12 weken. Het gunstige effect op
ziekenhuisopnames is als belangrijkste uitkomstmaat gebruikt. Op basis hiervan geeft de Gezondheidsraad aan dat
het uitstellen van het interval een beperkt effect zal hebben op het aantal ziekenhuisopnames dat kan worden
voorkomen. Het gaat naar schatting om 1 tot 5 ziekenhuisopnames per dag. Vandaar dat de GR adviseert tot
verlenging van de prikinterval. Volgens de modelberekeningen van het RIVM zal het eerste effect echter niet eerder
dan vanaf eind mei optreden. Het kabinet zal de geringe voordelen van het uitstellen van de tweede prik dus moeten
wegen tegen de nadelen die het heeft voor de planning van de vaccinatieoperatie, de vaccinatiebereidheid en de
volledige bescherming. Hier zal zo snel mogelijk op worden teruggekomen.

Mei

Jun

Jul

Daarnaast gaat demissionair minister De Jonge in op de gevolgen van het besluit om AstraZeneca alleen maar bij
60-plussers toe te dienen. De huisartsen zouden circa 17.600 mensen uit de hoogrisicogroepen vaccineren, namelijk
de mensen met het syndroom van Down, morbide obesitas (BMI>40), en een deel van de mensen met neurologische
aandoeningen met aangetaste ademhaling, zoals ALS en Duchenne. De mensen onder de 60 jaar worden vanaf nu
gevaccineerd met een mRNA-vaccin. Zij worden deze week door hun huisarts gevraagd te bellen met de GGD om een
afspraak te maken. Zij kunnen afspraken maken voor volgende week en de week daarna voor een prik bij de GGD. De
medisch specialist blijft de mensen met een neurologische aandoening met aangetaste ademhaling selecteren. De
mensen uit deze groep die niet mobiel zijn, krijgen een mRNA-vaccin toegediend door het bedrijf Thuisvaccinatie.nl.
Dit bedrijf kan met mobiele teams de patiënten bezoeken en vaccineren. Het streven is dat mensen uit deze groepen
deze en komende week de mogelijkheid hebben een afspraak te maken voor een vaccinatie de komende weken. Deze
afspraken kunnen dan ingepland worden bij de GGD en bij Thuisvaccinatie.nl. Op 10 april hebben de demissionair
minister van Medische Zorg en Sport (MMZS) en de demissionair minister van VWS besloten dat ziekenhuispersoneel
dat in direct contact staat met patiënten versneld in aanmerking moet komen voor vaccinatie. Door de toenemende
druk op de ziekenhuizen als gevolg van de derde golf kunnen de ziekenhuizen zich geen uitval door ziekte meer
veroorloven. De komende weken zijn cruciaal. Voor een deel was het ziekenhuispersoneel al in aanmerking gekomen
voor versnelde vaccinatie. Begin dit jaar zijn zo’n 40.000 medewerkers in de directe COVID-zorg gevaccineerd.
Twee weken geleden kwamen opnieuw 40.000 medewerkers uit de acute zorg in aanmerking voor vaccinatie met
het AstraZeneca-vaccin. Een deel van deze groep is nu nog niet gevaccineerd. De vaccinatie van deze nog niet
gevaccineerde medewerkers die ouder zijn dan 60 jaar zal worden vervolgd met het AstraZeneca-vaccin. Voor de
anderen die nog geen vaccin hebben gehad, is de planning dat de ziekenhuizen deze week 35.000 Janssen-vaccins
ontvangen. Van het al in de ziekenhuizen aanwezige AstraZeneca-vaccin kan een bredere groep medewerkers van
60 jaar en ouder worden gevaccineerd.
Tevens wordt stilgestaan bij het 1-prik scenario voor mensen die al COVID-19 hebben gehad. Sinds 2 april kunnen
mensen bij het inplannen van de afspraak telefonisch aangeven dat zij minder dan zes maanden geleden een – door
een coronatest bevestigde - COVID-19 infectie hebben doorgemaakt en dat voor hen één vaccinatie volstaat. Vanaf
8 april is dit ook digitaal mogelijk.
Tenslotte komt het surplus aan de orde. Dat wordt zoveel mogelijk gebruikt voor de uitgenodigde doelgroepen. Ook
wordt het surplus ingezet voor de vaccinatiemedewerkers van de GGD’en. Wanneer naast de inzet voor deze groepen
nog sprake is van surplus kan deze ingezet worden voor nader gedefinieerde doelgroepen, zoals ziekenhuispersoneel
en GGD-teststraat medewerkers. Hiertoe maken de GGD’en regionaal afspraken. Zij gaan binnen de gegeven kaders
verantwoord en zorgvuldig om met het toepassen van het surplus. Dit vraagt enige flexibiliteit en handelingsruimte
omdat het telkens om zeer kleine hoeveelheden gaat en logistiek juist veel vraagt van zowel de betreffende GGD als
de voor surplus uitgenodigde persoon. Ook bij de huisartsen kan sprake zijn van surplus. Huisartsen zijn bezig met
de vaccinatie van de groep 60- tot 64-jarigen. Zij kunnen het surplus gebruiken om ook mensen van 65 en 66 jaar te
prikken.104

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 21

Jan

Feb

Mrt

Apr

April

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart

Op woensdag 14 april komt in het overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19 het nieuws aan de orde dat de
FDA (Food and Drug Administration) in Amerika een stop met het Janssen vaccin heeft aangekondigd. Tevens wordt
duidelijk dat Janssen daarom ook de voorlopige levering van vaccins naar Europa uitstelt. Nederland heeft al vaccins
geleverd gekregen. Vanuit VWS wordt gemeld dat Janssen vanmiddag de Europese landen zal vragen de geleverde
voorraden in quarantaine te zetten. Hierdoor kunnen de groepen die met het Janssen vaccin gepland stonden niet
doorgaan. Belangrijk is dat hier meteen communicatie over komt. Tevens wordt besproken dat er wel een moment
zal komen dat er geen AstraZeneca-vaccins meer kunnen worden ingezet bij de prioritaire doelgroep omdat ze al
gevaccineerd zijn. Waarschijnlijk zal dit eind mei zijn als alle leveringen doorgaan. Voordat dit moment aanbreekt,
moet duidelijk zijn wat er met de AstraZeneca-vaccins gaat gebeuren.105

In het overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19 van 16 april komt aan de orde dat er maandag gepraat
gaat worden met de LHV, de GGD en het RIVM om medisch geïndiceerde mensen tussen de 18-60 jaar naar voren te
halen voor vaccinatie. Tevens komen de scenario’s voor de overgebleven vaccins van AstraZeneca aan de orde.
De lijn is dat dit dus eerst wordt ingezet voor de mensen die het echt nodig hebben (60-64 jaar). Pas in mei zouden
er dan misschien vaccins over zijn. Hier worden scenario’s voor uitgedacht, evenals voor het (gedeeltelijk) wegvallen
van Janssen vanwege de leveringsstop als reactie op de FDA. Als dat gebeurt zou de prikinterval verlengd kunnen
worden of kan er over worden geggaan op een systeem van informed consent (individuele keuze om het vaccin te
nemen). Tevens – nu Janssen voorlopig niet wordt uitgereden – is het zaak om de GGZ en ziekenhuizen een
alternatief te bieden. Er wordt afgestemd tussen het RIVM en VWS om voor de zekerheid BioNTech/Pfizer voor
deze groep te reserveren voor het geval Janssen niet of te laat komt.109

Ook is er op 14 april overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. De rol van
de huisartsen bij de groep mensen onder de 60 wordt besproken. Het idee is om de GGD hoofdverantwoordelijk te
maken voor het vaccineren van iedereen onder de 60 jaar. Hierdoor wordt de uitvoering minder gevoelig voor
verstoringen, is de logistiek makkelijker, wordt de reguliere zorg bij de huisarts minimaal verstoord en is er minder
spillage. Huisartsen zullen zich dan focussen op het vaccineren van de groep 60-64, het doorsturen van mensen
met morbide obesitas en Down naar de GGD, medisch toezicht in de prikstraten bij GGD en het uitnodigen van de
griepgroep voor vaccinatie bij de GGD. Demissionair minister de Jonge is akkoord met dit voorstel.106

19

5. Mei

15

Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Jul

16

4. April

7. Juli

Jun

14

Tevens wordt op 14 april duidelijk dat de EU al in het tweede kwartaal 50 miljoen extra doses van het coronavaccin
van BioNTech/Pfizer krijgt. Dat heeft de voorzitter van de Europese Commissie bekendgemaakt. De levering stond
aanvankelijk gepland voor het vierde kwartaal van dit jaar. Maar de levering wordt vervroegd om de problemen met
de vaccins van AstraZeneca en Janssen deels op te lossen.107

6. Juni

Mei

In het debat op 15 april is door demissionair minister De Jonge aan de Tweede Kamer toegezegd dat na de vaccinatie
van de meest kwetsbare groepen (de ouderen boven de 60 jaar en de medische hoog-risicogroepen) zo snel mogelijk
te starten met de groep 18- tot 60-jarigen met een medische indicatie. Dit zijn de mensen die ook jaarlijks worden
uitgenodigd voor de griepprik.108 Deze groep stond eerst gelijktijdig gepland met vaccineren van 50-59 jarigen zonder
medisch risico.

Op 19 april komt in het overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM, en PDC-19 de
groep 18- tot 59-jarigen met medische indicatie aan de orde. Omdat deze groep nu niet bij de huisarts maar bij de
GGD zal worden gevaccineerd en Pfizer extra levert, moeten de huisartsen deze groep eerder uitnodigen dan gedacht. Deze uitnodiging zal volgens het RIVM op zijn vroegst 17 mei verstuurd kunnen worden waardoor een deel van
de gezonde 50- tot 59-jarigen eerder aan de beurt zal zijn dan de medisch geïndiceerde. Demissionair minister
De Jonge vraagt het RIVM om deze groep medisch geïndiceerde toch eerder uit te nodigen, zodat deze hele groep
is gevaccineerd voordat aan de gezonde 50- tot 59-jarigen wordt begonnen. Het RIVM meldt dat dat alleen kan als
er met oproepkaarten (in plaats van een uitgebreid informatiedossier) gewerkt gaat worden. Tevens zal dit nog met
de huisartsen besproken moeten worden. Demissionair minister De Jonge is akkoord hiermee. Tevens wordt er
nagedacht hoe – indien het Janssen vaccin weer mag worden toegediend n.a.v. EMA-advies – de leveringen weer
zo snel mogelijk op gang kunnen komen. Het RIVM meldt dat alles klaar staat om zo snel mogelijk uitgereden te
worden en zoekt tevens nog uit wanneer dan de eerste prik kan worden gezet. Tevens, indien er nog geen groen
licht komt voor Janssen staat er een scenario klaar hoe daarmee om te gaan: vrijdag krijgen dan de ziekenhuizen
Pfizer en maandag krijgt de GGZ Moderna. Demissionair minister De Jonge is akkoord met dit plan.110
Op 19 april communiceert het RIVM op haar website over het vaccineren van jongeren van 16 en 17 jaar met een
medisch hoog risico. Een deel van de jongeren uit deze doelgroep woont in een instelling. Zij worden door hun
instellingsarts gevaccineerd vanaf week 18. In kleinere instellingen start de vaccinatie door mobiele vaccinatieteams
in week 17. Thuiswonende jongeren met morbide obesitas of het syndroom van Down krijgen de uitnodiging van de
huisarts en worden gevaccineerd op een GGD-vaccinatielocatie. Jongeren van wie het immuunsysteem is aangetast
en jongeren met een neurologische aandoening waardoor de ademhaling is aangetast worden in het ziekenhuis
gevaccineerd. De verwachting is dat deze groep over drie weken wordt gevaccineerd, zij krijgen de uitnodiging
via hun specialist. Mensen worden verzocht niet zelf contact op te nemen met het ziekenhuis, maar te wachten
op de uitnodiging. De jongeren uit deze groep die niet mobiel zijn, worden thuis gevaccineerd door een mobiel
vaccinatieteam.111

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 22

Jan

Feb

Mrt

Apr

April

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Mei

Jun

Jul

20

21

Op 20 april komt het EMA met een advies over en Janssen-vaccin.112 Op basis van het oordeel van het Europees
Medicijn Agentschap (EMA) over enkele meldingen van zeer zeldzame bijwerkingen, heeft demissionair minister
Hugo de Jonge (VWS) besloten het vaccin vanaf morgen beschikbaar te stellen.113

Op 21 april komt er in het overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19 aan de orde dat het van belang is
om alvast goed na te denken over hoe er in de toekomst zal worden omgegaan met AstraZeneca en Janssen en
verschillende scenario’s door te denken voor als deze vaccins niet meer gebruikt kunnen worden. Het RIVM meldt dat
er hard gewerkt wordt om ervoor te zorgen dat de groep 18-60-jarigen met medische indicatie in een keer helemaal
gevaccineerd kan worden in de eerste week van mei, voordat er begonnen wordt met de gezonde 50-59-jarigen.116

Op 20 april stuurt demissionair minister De Jonge de Tweede Kamer een Kamerbrief waarin hij onder andere ingaat
op de voortgang van het vaccinatieprogramma. Naar aanleiding van het plenaire debat op 15 april heeft demissionair
minister De Jonge gesproken met de GGD over het te hanteren surpluskader, in het bijzonder voor de groep mensen
met een medische indicatie en schrijnende gevallen. Het is begrijpelijk dat de GGD’en niet zelf een beoordeling
kunnen maken over wie, van deze specifieke groep, wel en niet in aanmerking komt voor vaccinatie met het surplus
en daarmee niet zelf de triage zullen doen. Deze specifieke doelgroep is nu in het surpluskader opgenomen. Dit
betekent dat wanneer GGD’en in een regio afspraken kunnen maken met huisartsen of medisch specialisten, zij ook
deze doelgroep uit het surplus kunnen bedienen. Demissionair minister De Jonge wijst er volledigheidshalve op dat
hiermee binnen Nederland verschillen kunnen en mogen ontstaan per GGD-regio, afhankelijk van de mogelijkheid
om al dan niet afspraken in de betreffende regio te maken. Ook de beoordeling van de schrijnende gevallen door
huisartsen en medisch-specialisten kan verschillen.
Demissionair minister De Jonge verwacht dat in de tweede helft van mei alle 60-plussers en de mensen uit de
medische hoog-risicogroepen hun eerste prik hebben gehad. Tot nu toe was afgesproken dat de groep 18- tot
60-jarigen met een medische indicatie gevaccineerd zou worden door de huisartsen. Huisartsen zijn immers goed
bekend met deze doelgroep en alleen zij kunnen deze mensen selecteren. De beoogde versnelling kan het beste
gerealiseerd worden door de mensen uit te nodigen voor een vaccinatie in één van de ruim honderd GGDvaccinatielocaties. De logistiek en de infrastructuur van de GGD’en maken het mogelijk dat deze groep dan eerder
gevaccineerd kan zijn. Tegelijkertijd vermindert dit de belasting op de reguliere zorg die de huisartsen leveren.
Met de LHV, GGD GHOR Nederland en het RIVM is bekeken welke werkwijze het meest efficiënt is en wat hiervoor
nodig is. In onderling overleg is er tot de conclusie gekomen dat huisartsen en GGD’en de vaccinatie van de 18- tot
60-jarigen met een medische indicatie gezamenlijk oppakken, waarbij ieder zijn eigen expertise inbrengt.
De huisartsen zullen de benodigde selectie en het uitnodigen van de mensen doen, waarna men zich kan
aanmelden voor een vaccinatie bij de GGD. Voor de GGD’en betekent deze afspraak een aanvullende opgave
doordat zij een groep van ongeveer 1 miljoen mensen extra gaan vaccineren. In de komende periode zullen GGD’en
ook starten met de grote groep 18- tot 60-jarigen zonder een medische indicatie. GGD’en gaan dus in dit tweede
kwartaal flink opschalen.
Tevens meldt demissionair minister De Jonge dat er op 21 april wordt gestart met het vaccineren van de
ziekenhuismedewerkers met direct patiëntencontact, GGZ-medewerkers en -patiënten en het ambassadepersoneel
met Janssen. Bij het ambassadepersoneel gaat het om het personeel dat in het land waar zij werkt geen toegang
heeft tot EMA-goedgekeurde vaccins. Zij wonen en werken in landen met forse corona uitbraken en gebrekkige
medische voorzieningen, waardoor geen sprake is van een veilige werkomgeving.114

Op 21 april is er overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Omtrent AstraZeneca speelt de vraag wanneer er hoeveel vaccin overblijft en voor welke doelgroepen dit ingezet gaat worden.
Omtrent Janssen speelt de vraag voor welke doelgroepen de volgende leveringen ingezet kunnen worden.
Demissionair minister De Jonge vraagt om volgende week scenario’s uit te denken voor AstraZeneca en Janssen.
De demissionair minister vraagt ook of er in dit kader kan worden nagedacht om deze vaccins in te zetten voor de
COVAX-verplichting. Tevens wil hij dat voor beide vaccins ook een scenario wordt uitgedacht waarin mensen kunnen
kiezen of ze het vaccin willen indien zij onder de 60 zijn. Ook wordt er vooruitgelopen op het oordeel van de FDA over
het Janssen vaccin van aankomende vrijdag. Besproken wordt dat het oordeel van de EMA leidend is en dat de FDA
hier geen grote rol in speelt.117

26
Op 26 april komt het OMT (110e OMT-advies) met een advies rondom vaccinatieregistratie. Op basis van de
gepresenteerde gegevens constateert het OMT dat de registratie van de vaccinatiestatus van bewoners in
instellingen die gemeld worden conform de Wet Publieke Gezondheid na een positieve test verre van volledig is. Zo
was de vaccinatiestatus ‘onbekend’ aangegeven bij 36% van de meldingen betreffende bewoners in instellingen in
de maand maart, vergeleken met 6% van alle meldingen. Het OMT uit haar zorgen over de onvolledige doorgifte van
deze gegevens aan de GGD, waarvoor reeds een wettelijke basis bestaat. Immers, compleetheid van deze gegevens
is essentieel voor het signaleren en bewaken van (mogelijke) gevallen van vaccinfalen en dus van de effectiviteit van
vaccinatie. Het OMT roept alle partijen met klem op om de benodigde gegevens voor het landelijk vaccinatieregister
CIMS aan te leveren.118
Op 26 april doet demissionair minister De Jonge een adviesaanvraag bij de GR omtrent AstraZeneca. Reden voor
deze aanvraag is het op 23 april gepubliceerde bericht van het (EMA) waarin gerapporteerd wordt over een nadere
risicoanalyse van het AstraZeneca-vaccin in relatie tot de zeer zeldzame bijwerking van trombose met een laag aantal
bloedplaatjes. Naar aanleiding hiervan wordt advies gevraagd over de generieke inzet van AstraZeneca (en in het
bijzonder de leeftijdsgrens), het zetten van een tweede prik met dit vaccin en het verkorten van het prikinterval.119

Op 20 april bericht het RIVM op haar website dat vanaf de eerste week van mei mensen met een medisch risico, de
zogenaamde griepprik-groep onder de 60 jaar, worden uitgenodigd voor een coronavaccinatie.115

Programmadirectie Nafase COVID-19

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 23

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

April

28

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari

Op 28 april is er overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Demissionair
minister De Jonge is het eens met het plan van het RIVM om alle instellingen die achterlopen met het invoeren van
hun vaccinatiegegevens te bellen, aangezien communicatie via brieven of de koepels onvoldoende werkt. CIMS is
namelijk onvolledig doordat instellingen achterlopen met registreren. Tevens presenteert het RIVM scenario’s voor
hoe om te gaan met AstraZeneca vanaf het moment dat iedereen boven 60 gevaccineerd is. Er komen 3 scenario’s
aan de orde: AstraZeneca weer opnemen in het reguliere vaccinatieprogramma (afhankelijk van advies GR over
leeftijdsgrens), stoppen met AstraZeneca of een systeem van informed consent voor de groep 60-. De demissionair
minister is voor informed consent. Bij toedienen aan een leeftijdscohort komen er namelijk te weinig mensen, dus dan
is informed consent het meest efficiënt. Demissionair minister vraagt ‘informed consent bij 60-’ uit te werken en de
GGD te vragen of uitvoering mogelijk is, bij voorkeur vanaf week 20. Eveneens wordt er gesproken wat te doen met
AstraZeneca voor de langere termijn. Aangezien er vanaf week 26 waarschijnlijk sowieso vaccins overblijven, kan
dit aan ontwikkelingslanden gedoneerd worden. Hier komt nog een nota over richting de demissionair minister. De
demissionair minister vraagt hoe de komende levering Janssen het best kan worden ingezet. Het RIVM meldt dat een
veegronde nu weinig zin heeft, aangezien er nog veel mensen staan ingepland. Deze levering zal dus gebruikt worden
voor de ziekenhuizen en voor de medewerkers van ambassades in bepaalde landen. Voor de volgende leveringen zal
nog gekeken worden hoe Janssen kan worden ingezet.120

3. Maart

Op 28 april wordt bekend dat door een hogere levering het RIVM verwacht dat de 18- tot 60-jarigen met een
medische indicatie een week eerder gevaccineerd zullen worden. Begin juni moet iedereen uit deze groep zijn
eerste prik hebben gehad.121

4. April

29

5. Mei
6. Juni

Op 29 april meldt het RIVM dat er door een programmeerfout de schatting van het aantal gezette vaccins
(220 duizend) te hoog ligt. De correctie hiervoor wordt vandaag doorgevoerd op het coronadashboard en in de
wekelijkse rapportage van het RIVM. De correctie heeft geen invloed op het verloop van het vaccinatieprogramma.122

7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 24

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

5. Mei 2021
Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

02

06

Op 2 mei plaatst demissionair minister De Jonge via twitter een open brief als reactie op het NRC-artikel123 waarin
beweerd wordt dat de besluiten van demissionair minister De Jonge meer gezondheidsschade hebben opgeleverd
dan gezondheidswinst.124

Vanaf 6 mei kunnen alle 18- tot 60-jarigen die in aanmerking komen voor de jaarlijke griepprik een afspraak maken
bij de GGD als zij de uitnodiging van de huisarts ontvangen hebben.129 130

03
Op 3 mei komt in het overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19 het plan
voor de inzet van de nog niet verdeelde Janssen leveringen aan de orde.125 Het uitgangspunt is dat deze gewoon
worden ingezet in de stroom met de GGD, maar aangezien de leveringen te klein zijn kunnen deze vaccins beter een
andere bestemming krijgen. Beslispunten zijn of medewerkers van Dienst Justitiele Inrichtingen (DJI), medewerkers
van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en defensiepersoneel geprioriteerd worden en uit deze Janssen
levering geprikt worden. De demissionair minister vraagt de redeneerlijn achter deze groepen verder uit te werken
om er over te kunnen beslissen. Tevens geeft het RIVM een update omtrent het opschalingsplan naar 2,5 miljoen
vaccinaties per week. Op dit moment is het RIVM vooral bezig met de ziekenhuizen, waar vooral de registratie- en
de bookingstool aandachtspunten zijn. Er zijn gesprekken met het RIVM en de GGD of het boekingssysteem voor de
ziekenhuizen ook ingezet kan worden bij de AstraZeneca keuzelijn.126
Tevens verzoekt de vaste Kamercommissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) op 3 mei demissionair
minister De Jonge in te gaan op de vraag of Nederlanders boven de zestig jaar voor een ander vaccin dan
AstraZeneca zouden mogen kiezen. Het verzoek van de vaste Kamercommissie voor VWS is om voorafgaand aan
het eerstvolgende plenaire debat over de ontwikkelingen rondom het coronavirus een kabinetsreactie aan de
Kamer te doen toekomen.127

04
Op 4 mei is er overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Het RIVM stipt aan dat het belangrijk is om te
communiceren wanneer de groep 60-65-jarigen ook de kans krijgt op een mRNA-vaccin, aangezien alle 18-60’ers
met een medisch indicatie dit wel krijgen. Hoe hiermee omgegaan kan worden, wordt nader uitgewerkt.128

07
Op 7 mei is er overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. De stand van zaken omtrent de AstraZeneca
keuzelijn komt aan bod. PDC-19 meldt dat de GGD’en en de Directeuren Publieke Gezondheid (DPG’en) welwillend
zijn. Er wordt nog gekeken hoe de vaccinaties het best geregistreerd kunnen worden. Tevens is er voor de keuzelijn
een verandering in de RIVM-richtlijn nodig. Voor deze aanpassing zal Jaap van Dissel benaderd worden. Daarnaast
wordt kort het sentiment besproken dat een aantal jongere leeftijdsgroepen misschien eerder klaar zijn dan sommige
ouderen/kwetsbaren doordat zij een korter prikinterval hebben. PDC-19 meldt dat dit het advies van de GR omtrent
de interval van AstraZeneca extra belangrijk maakt.131

10
Op 10 mei gaat de website prullenbakvaccin online. Huisartsen en instellingen die vaccins over hebben, kunnen
dat doorgeven op prullenbakvaccin.nl. Mensen die graag gevaccineerd willen worden maar nog niet aan de beurt
zijn, kunnen zo toch alvast geholpen worden. Ook hoeven huisartsen geen vaccins weg te gooien, stellen de
initiatiefnemers. Het gaat overigens om zeer beperkte aantallen, van vaccins die overblijven als een flesje is
aangebroken. “Dit idee lijkt sympathiek, maar het is geen verstandig idee”, zegt het ministerie van Volksgezondheid over
het initiatief. “De vaccins zijn van het RIVM, zij bepalen de verdeling. Dit is niet aan anderen.” Artsen die vaccins over hebben
kunnen dat via ‘vaccinatiemakelaars’ van het RIVM laten herverdelen. “RIVM-makelaars volgen de landelijke strategie: de
meest kwetsbaren en ouderen eerst. Dit initiatief doet dat niet.” Het ministerie wijst er verder op dat er maar weinig vaccins
overblijven en dat er nog steeds schaarste is.132
Op 10 mei start het RIVM een omvangrijk onderzoek naar de effectiviteit op de lange termijn van de verschillende
COVID-19-vaccins in Nederland. De Vaccinatiestudie Corona (VASCO) heeft tot doel om in alle leeftijdsgroepen inzicht
te geven in de mate waarin de verschillende vaccins bescherming bieden en hoe lang deze bescherming standhoudt.
Ook wordt gekeken of én in welke mate de vaccins bescherming bieden tegen nieuwe varianten van corona.133

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 25

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

11

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Op 11 mei stuurt demissionair minister De Jonge een stand van zakenbrief naar de Tweede Kamer. In de afgelopen
weken is zowel op Europees, als op nationaal niveau, met experts gesproken over de behoefte aan vaccinaties tegen
corona in de periode 2022-2023. Hieruit kunnen enkele belangrijk conclusies worden getrokken. Zo is circulatie van
het coronavirus in 2022 en 2023 aannemelijk en is nog onduidelijk hoe lang de huidige vaccins bescherming blijven
bieden en of deze ook bescherming blijven bieden tegen nieuwe varianten. Hieruit concludeert demissionair
minister De Jonge dat Nederland voor een effectieve response tegen het coronavirus ook in 2022 en 2023 moet
beschikken over voldoende vaccins. Bij het samenstellen van een vaccinportefeuille kiest de demissionair minister
voor een portefeuille die bestaat uit vaccins die zo goed mogelijk aanpasbaar zijn aan virusmutaties. Verder zet de
demissionair minister in op een portefeuille die bestaat uit vaccins op basis van verschillende technologieën (bij
voorkeur mRNA, eiwit en mogelijk ook vector-technologie) en die afkomstig zijn van meerdere leveranciers. Ten
slotte vindt de demissionair minister het van belang om ook te kiezen voor producenten die bewezen betrouwbaar
zijn in hun leveringen aan de EU en die ook bereid zijn om zoveel als mogelijk te produceren binnen de EU. Deze
uitgangspunten worden ook gedeeld door onze Europese partners. De EU heeft daarom zeer recent een contract
gesloten met BioNTech/Pfizer voor de periode 2022-2023. Dit contract vormt een belangrijke basis voor de Europese
vaccinportefeuille in 2022 en 2023.
De komende weken zullen, zo veel mogelijk in de pas met de vaccinatiestrategie, ook militairen van Defensie, in
volgorde van deelname aan missies en uitzendingen per peloton, gevaccineerd gaan worden. In aanvulling daarop
is afgelopen week ook gestart met de uitnodiging van de groep 18- tot 60-jarigen met een medische indicatie. Dit
zijn de mensen die bijvoorbeeld ook in aanmerking komen voor de jaarlijkse griepprik. Zij kunnen, zodra zij per post
hun uitnodiging hebben ontvangen, een afspraak maken voor een vaccinatie bij de GGD. Er zijn in Nederland zo’n
1,5 miljoen mensen tussen de 18 en 60 jaar die jaarlijks een uitnodiging voor de griepprik krijgen. Zij hebben een
medische indicatie, waardoor zij een hoger risico lopen op een ernstiger beloop van COVID-19. Sinds 6 mei kunnen
deze groepen via een uitnodiging van hun huisarts een afspraak maken voor een vaccinatie bij de GGD. Het is goed
dat de GGD slots vrij heeft zodat mensen uit deze groep ook al afspraken kunnen maken vanaf 6 mei. Dat is twee
weken eerder dan werd voorzien. Ook zijn zij tot acht weken eerder volledig beschermd, doordat voor deze groep nu
het BioNTech/Pfizer-vaccin of het Moderna-vaccin wordt ingezet, waarbij het interval tussen de twee prikken korter
is dan als zij bij de huisarts het AstraZeneca-vaccin zouden hebben gekregen. Huisartsen hebben, na het besluit om
het AstraZeneca-vaccin niet meer toe te dienen aan de mensen onder de 60 jaar, in eerste instantie kunnen
doorprikken naar de leeftijdsgroepen 65- en 66-jarigen. Deze geboortejaren worden inmiddels ook gevaccineerd
bij de GGD’en. Daarom wil demissionair demissionair minister De Jonge benadrukken dat huisartsen die vaccins over
hebben dat kunnen melden bij het RIVM. Deze vaccins kunnen zo nodig via de vaccinmakelaar van het RIVM worden
herverdeeld naar huisartsen die vaccins tekortkomen. Huisartsen die slechts een beperkt aantal vaccins overhouden
kunnen deze bewaren voor de tweede prik, mits de houdbaarheid dat toestaat.

Mei

Jun

Jul

In overleg met de betrokken uitvoerende partijen GGD GHOR Nederland, de LHV en het LNAZ heeft de demissionair
minister besloten tot een aanpassing in de voorbereiding van de beoogde samenwerking tussen de partijen bij de
opschaling van de vaccinatiecampagne. De basis van de grootschalige vaccinatie wordt voorbereid door de GGD’en.
Het is gebleken dat voor het grootschalig vaccineren, het gebruikmaken van grootschalige vaccinatielocaties het
meest efficiënt is. Eerder heeft de demissionair minister de GGD’en gevraagd om op te schalen naar 1,5 miljoen
vaccinaties per week vanaf 1 mei. Met de rolverandering van de huisartsen, heeft demissionair minister De Jonge de
GGD’en nu gevraagd om zich te richten op een aanvullende verhoging van de maximale capaciteit, naar rond de
2 miljoen vaccinaties per week vanaf begin juni. Zij zullen daarmee de rol van de huisartsen bij het vaccineren van
de groep 18- tot 60-jarigen overnemen. De GGD acht dit mogelijk, waarvoor demissionair minister De Jonge de GGD
GHOR en alle GGD’en en medewerkers heel erkentelijk is.
Conform het verzoek van de meerderheid van de Tweede Kamer wil de demissionair minister de keuze voor
AstraZeneca onder de 60 jaar mogelijk maken. Mensen die jonger zijn dan 60 jaar kunnen dan een eigen afweging
maken om zich alsnog met het AstraZeneca-vaccin te laten vaccineren, wanneer Nederland deze vaccins niet meer
nodig heeft voor de doelgroepen conform de vaccinatiestrategie. Wanneer dat moment is, is mede afhankelijk van
het advies van de Gezondheidsraad over het interval voor AstraZeneca dat de demissionair minister nog moet
ontvangen. De demissionair minister onderzoekt op dit moment hoe deze keuzelijn voor AstraZeneca mogelijk
gemaakt kan worden.
Ook komt de vaccinatieregistratie in CIMS aan de orde. Het RIVM doet belrondes om specifieke oorzaken en
mogelijke knelpunten op te halen bij het registreren van de vaccinaties bij uitvoerende partijen. In het bestuurlijk
overleg van 29 april zijn de partijen er opnieuw op gewezen dat het aanleveren van gegevens aan CIMS van groot
belang is in de bestrijding van de pandemie, maar ook dat het snel en accuraat aanleveren van data onderdeel is van
de afspraken die met partijen zijn gemaakt over het aanleveren van vaccins en de tariefstelling met betrekking tot
het vaccineren. Eerder deze week had demissionair minister De Jonge een nieuw bestuurlijk overleg. In dit bestuurlijk
overleg is besloten tot het oprichten van een taskforce met het RIVM, softwareleveranciers van de bronsystemen en
zorgkoepels van huisartsen en instellingen. Eén van de zaken die partijen hebben aangeven is dat de bronsystemen
de levering van data niet bevestigen. De taskforce gaat in een kort tijdbestek realiseren dat prikpartijen feedback
krijgen als zij vaccinatiedata hebben doorgeven en dat er een reminder wordt gestuurd als zij de vaccinatiedata nog
niet hebben aangeleverd. Als de reeds gestarte belrondes van het RIVM met de huisartsen nog andere knelpunten
opleveren, dan gaat de taskforce die ook aanpakken.134

De vaste Kamercommissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft op 3 mei verzocht om in te gaan op de vraag
of Nederlanders boven de zestig jaar voor een ander vaccin dan AstraZeneca zouden mogen kiezen. Het
aanbieden van een alternatief voor deze groep ziet de demissionair minister momenteel niet als een optie. Immers,
de Gezondheidsraad heeft het AstraZeneca-vaccin beoordeeld als goed geschikt voor mensen boven de 60 jaar.
Het vaccin beschermt tegen ziekenhuisopname en sterfte. De demissionair minister acht het van belang om de
beschikbare vaccins in tijden van schaarste maximaal te benutten.

Programmadirectie Nafase COVID-19

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 26

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari

Op 17 mei is er overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. De beslismemo
van het RIVM omtrent het verkorten van de prikinterval voor AstraZeneca wordt besproken. Hierin wordt aangeraden
om te verkorten van 12 naar 8 weken.135 Voor het verkorten van het interval naar 4 weken zijn te weinig vaccins. Het
interval verkorten naar 8 weken (en niet naar 6 weken) is volgens het RIVM het beste vanwege logistieke en medische
(afnemende werking vaccin) redenen. Daarbij kan er met een 8-weken interval ook eerder aan Suriname geleverd
worden en kan de AstraZeneca keuzelijn eerder van start gaan. Nadeel is wel de 60- tot 64-jarigen een week later
klaar zijn. [Ambtelijk VWS] benadrukt dat - aangezien de leveringen van AstraZeneca zo grillig zijn - het moeilijk is
om een interval van 6 of 8 weken toe te zeggen. Het meest optimale is om binnen de randvoorwaarden te bekijken
hoezeer er versneld kan worden (interval verkorten tot minimaal 6 weken en maximaal 8 weken) om de groep 60- tot
64-jarigen zo snel mogelijk te beschermen. Dan kun later gekeken worden wat er over is voor de keuzelijn/Suriname.
Demissionair minister De Jonge is het eens met deze lijn en vraagt om dit uit te werken. Als dit is uitgewerkt kan hier
donderdag over besloten worden. Het RIVM zal de verkorting van de prikinterval bespreken met de GGD en de LHV.136

Op 20 mei is er overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Er wordt
besloten om – conform het advies van het RIVM142 – de zwangere vrouwen niet naar voren te halen. Wel wordt
extra ingezet om het belang van vaccineren voor zwangere vrouwen te benadrukken. VWS benadrukt dat het wel
belangrijk is om Janssen niet in te zetten voor zwangere vrouwen, omdat Janssen nog geen data heeft aangeleverd
over het effect van vaccinatie op zwangere vrouwen. Het RIVM zal met een voorstel komen wat te doen als zwangere
vrouwen in een leeftijdscohort zitten waar met Janssen geprikt wordt. Tevens wordt er besloten – conform het advies
van het RIVM143 – om veegrondes te houden in leeftijdscohorten van 10 jaar en oud naar jong. Na 1 juni, wanneer de
eerste prikken voor de groep 60-64 zijn afgerond, zal gecommuniceerd worden wanneer deze groep met een ander
vaccin dan AstraZeneca gevaccineerd zal worden. Ook komt de uitwerking van het verkorten van het prikinterval van
AstraZeneca aan de orde.144 Het RIVM meldt dat de GGD en de LHV welwillend zijn, maar dat de prikintervallen door
verschillende startdata per provincie wel regionaal uiteen zullen lopen. Aangezien het verkorten van het prikinterval
betekent dat er volgende week al meer moet worden uitgereden, hetgeen dan nu moet worden ingeregeld, wordt
besloten om vooruitlopend op het GR-advies alvast in te zetten op het verkorten van het interval. Dat gebeurt door
huisartsen en de GGD eerder te beleveren. Zo hebben zij ruimte om het interval te verkorten mocht dat mogelijk zijn
volgens het aanstaande GR-advies. Dit zal ook worden afgestemd met de LHV en de GGD.145

4. April

19

6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Jul

20

3. Maart

5. Mei

Jun

17

Vanaf 17 mei kunnen kleinschalige woonvormen waar mensen met een Wlz-ggz indicatie wonen hun bewoners laten
vaccineren tegen corona. Het is gebleken dat het lastig is om al deze kleinschalige woonvormen te bereiken omdat
geen organisatie de contactgegevens van al deze woonvormen heeft. Na overleg is een aantal koepelorganisaties
(ZorgthuisNL, Branchevereniging Kleinschalige Zorg, Samenwerkende Professionele Organisaties Thuis- en
woonzorg, Landelijke Vereniging van Ouderinitiatieven en Federatie Landbouw en Zorg) bereid gevonden om als
contactpunt te dienen voor aanmelding van de wooninitiatieven.137

2. Februari

Mei

Op 19 mei is er overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Aan de orde komt het advies van het RIVM
omtrent zwangere vrouwen.138 Op basis van de beperkte versnelling, het feit dat de hoogste (zwangere) risicogroepen
via de ingezette trajecten (parallel) al bereikt worden en de uitvoeringscomplicaties, adviseert het RIVM om geen
separaat traject in te richten voor deze doelgroep. De artsenkoepels adviseren ook om zwangeren gewoon volgens
de leeftijdscohorten te vaccineren.139 Wel adviseert het RIVM actief in te zetten op communicatie voor deze
doelgroep. [Ambtelijk VWS] meldt dat het belangrijk is om niet praktische redenen de doorslag te laten geven als
het gaat om de gezondheidsrisico’s. [Ambtelijk VWS] benadrukt dat dit moeten worden besproken met demissionair
minister De Jonge, en dat hierin ook de inhoudelijke adviezen moeten worden meegenomen en een tijdlijn
wanneer welk advies is uitgebracht. Tevens komt het versnellen door de prikinterval van AstraZeneca te verkorten
aan de orde. Het RIVM meldt dat de LHV hier positief tegenover staat, maar zich niet wil committeren aan een
bepaalde prikinterval omdat ze dat niet altijd kunnen waarmaken. Hier is begrip voor. Ook komt de veegactie aan
de orde. Het RIVM heeft drie scenario’s uitgewerkt om veegrondes te houden (in leeftijdscohorten van 10jr van
oud naar jong, 3 grote rondes van 60+, 40-59 en 18-39 of vegen aan het einde van de vaccinatiecampagne).140 Om
medische en logistieke redenen adviseert het RIVM om te vegen in leeftijdscohorten van 10 jaar van oud naar jong.
[Ambtelijk VWS] meldt dat dit scenario nog moet worden uitgewerkt met wat de exacte matdatum wordt voordat de
demissionair minister hierover kan besluiten en dat het van belang is om snel een knoop door te hakken wie wanneer
voor de veegronde aan de beurt is.141

Op 20 mei komt de Gezondheidsraad met een advies omtrent de prikinterval van AstraZeneca n.a.v. de
adviesaanvraag van 26 april. Steeds adviseerde de raad om voor dit vaccin een interval van 12 weken aan te houden.
In de productinformatie van het AstraZeneca-vaccin staat vermeld dat de tweede dosis tussen 4 en 12 weken na de
eerste dosis moet worden toegediend. De raad adviseerde om een interval van 12 weken aan te houden, om zo snel
mogelijk, zo veel mogelijk mensen te vaccineren met een eerste dosis. Inmiddels zijn er grotere hoeveelheden vaccin
beschikbaar voor de doelgroep, waardoor een korter interval kan bijdragen aan het zo snel mogelijk vaccineren van
mensen met de eerste en de tweede dosis. Gegevens uit de wetenschappelijke studie voor toelating van het vaccin
suggereren een toenemende bescherming bij een langer interval. Deze studie vertoont echter beperkingen
waardoor aan de resultaten geen conclusies kunnen worden verbonden. Gegevens uit de praktijk van het vaccinatieprogramma over het optimale interval zijn nog niet beschikbaar. Daarom adviseert de Gezondheidsraad het interval
aan te houden dat in de productinformatie staat: tussen vier en twaalf weken.146
Ook komt de Gezondheidsraad op 20 mei met een advies over transmissie na vaccinatie n.a.v. de adviesaanvraag van
2 maart. Er zijn inmiddels enkele studies verschenen die laten zien dat vaccinatie tegen COVID-19 ook de overdracht
van het virus van de ene persoon op de andere vermindert. Het aantal studies is beperkt en bewijs veelal indirect,
maar de uitkomsten wijzen steeds in dezelfde richting. De Gezondheidsraad acht het dan ook waarschijnlijk dat
vaccinatie in meer of mindere mate bijdraagt aan het voorkomen van infecties bij anderen. Er is echter meer
onderzoek nodig om te bepalen in welke mate en onder welke omstandigheden vaccinatie virusoverdracht kan
tegengaan en welke factoren hierop van invloed zijn.147

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 27

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Mei

Jun

Jul

21

28

Op 21 mei stuurt demissionair minister De Jonge de Tweede Kamer een Kamerbrief over het prikinterval van
AstraZeneca: op basis van het advies van de Gezondheidsraad kiest de demissionair minister ervoor het interval
tussen de eerste en tweede prik AstraZeneca zoveel mogelijk te verkorten binnen de ruimte die de bijsluiter
hiervoor biedt. Deze stap draagt bij aan de verdere versnelling van de vaccinaties. Vanwege de onzekerheden in de
leveringen van het AstraZeneca-vaccin, kiest de demissionair minister ervoor geen vast interval te hanteren, maar
aan de uitvoerders maximaal ruimte te geven om te versnellen binnen de bijsluiter en de RIVM-richtlijn.
De RIVM-richtlijn zal hierop aangepast worden. Zo kan gerealiseerd worden dat de groep 60 tot en met 64-jarigen
en de groep zorgmedewerkers die nu nog een tweede prik moeten ontvangen, zo snel als het voor de huisartsen,
GGD’en en andere uitvoerders mogelijk is, volledig gevaccineerd kunnen zijn.148

Op 28 mei communiceert demissionair minister De Jonge voor afgaand aan de demissionair ministerraad dat het
niet meer zeker is of iedereen die dat wil begin juli een eerste coronaprik heeft gehad. Reden voor de twijfel zijn de
leveringsproblemen van farmaceut Janssen.153

Op 21 mei zegt demissionair minister De Jonge tegenover het ANP dat het initiatief Prullenbakvaccin.nl mag actief
blijven. Demissionair minister de Jonge vindt het weliswaar onhandig, maar gaat de huisartsen geen strobreed in de
weg leggen.149

26
Op 26 mei wordt in het overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19 over de leveringen van Janssen. Het
komt erop neer dat Janssen nog steeds niet kan zeggen of het gaat leveren volgens het worst case of best case scenario.
Internationale Zaken (dIZ) zal het leveringsschema aanpassen voor beide scenario’s en het RIVM zal beide scenario’s
verwerken in de mijlpalen planning. Ook meldt het RIVM dat de groep niet-mobiele thuiswonende ouderen onder 60
groot is en dat Thuisvaccinatie.nl moeite heeft met opschalen. Het RIVM kijkt of ze kunnen helpen met het opschalen
van de capaciteit van Thuisvaccinatie.nl. Tevens zal gekeken worden naar andere partijen. Het RIVM zal volgende
week met een uitgewerkt plan komen hiervoor.150

27
Op 27 mei melden verschillende media dat farmaceutisch bedrijf Janssen niet kan garanderen dat het alle
coronavaccins kan leveren die de Europese Unie over het tweede kwartaal heeft besteld. De farmaceut uit Leiden
meldt bij de NOS dat het vanwege productieproblemen “onzeker” is of alle 55 miljoen doses voor eind juni geleverd
zullen zijn.151
Op 27 mei is er overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Het RIVM heeft
4 scenario’s uitgerekend a.d.h.v. het leveringsschema van Janssen waarin zij een worst case en een best case scenario
hebben opgenomen ten aanzien van de leveringen. Daarnaast is gerekend met een mogelijke leeftijdsgrens op 40
jaar om te zien wat het effect daarvan zou zijn, mocht de GR hiertoe adviseren. Demissionair minister De Jonge zegt
dat beide scenario’s (voor zowel worst case als best case leveringen) voorbereid moeten worden moeten worden. Als
de leveringen meevallen, kan er dus gewoon gedaan worden wat bedacht is (hele geboortejaren uitnodigen). Als de
leveringen tegenvallen, kan er op een aantal locaties een keuzemodel komen waar men Janssen of een ander vaccin
kan kiezen, zodat de Janssen vaccins zo snel mogelijk kunnen worden ingezet en de infrastructuur ook al klaar staat
mocht de GR met een advies komen waardoor het Janssen vaccin in de vorm van informed consent zou moeten
worden aangeboden. Het RIVM zal bij de GGD nagaan wat een werkbaar model voor de informed consent is.152

Op 28 mei oordeelt EMA dat het Pfiizer-vaccin geschikt is voor kinderen van 12 tot en met 15 jaar. Het middel is
volgens de toezichthouder veilig voor kinderen.154
Tevens stuurt demissionair minister De Jonge op 28 mei de Tweede Kamer een stand van zakenbrief over de
voortgang van het vaccinatieprogramma. Gezien de bijzondere relatie met Suriname en de nauwe verwantschap
tussen beide samenlevingen, ligt het voor de hand Suriname te helpen. Demissionair minister De Jonge heeft
hierover deze week overleg gevoerd met Suriname en aangegeven dat het kabinet voornemens is na week 25,
mits de leveringen het toelaten, vaccins van AstraZeneca te doneren aan Suriname. Het exacte aantal te doneren
vaccins wordt momenteel nader bepaald, maar zal gezien de bevolkingsopbouw van Suriname, alsmede de
vaccinatiebereidheid, liggen tussen de 500.000 en 750.000 doses.
Demissionair minister De Jonge heeft overwogen de groep zwangere vrouwen te prioriteren. De groep zwangeren die
het hoogste risico lopen worden echter al grotendeels bereikt met het vaccineren van de groepen met een medische
indicatie. Als zij hier niet onder vallen zullen ze op basis van hun leeftijd snel uitgenodigd worden. Dat betekent dat
voor zwangere vrouwen met een mogelijk hoger risico de tijdswinst die met prioriteren bereikt kan worden klein is.
De groep mensen tussen de 20 en de 30 jaar zal nu al naar verwachting binnen enkele weken, in juni, een uitnodiging
voor hun vaccinatie krijgen. Verdere prioritering is dus vanwege het hoge tempo van vaccineren niet nodig. Omdat
vaccinatie ook voor zwangere vrouwen belangrijk is werd en wordt er uitgebreid en gericht met deze doelgroep
gecommuniceerd.
Ook komt de groep 18-plussers met een Wlz-indicatie aan de orde. Binnenkort ontvangen ook de mensen met een
indicatie voor de Wet langdurige zorg (Wlz) die 18 jaar of ouder zijn en thuis wonen een uitnodiging om op een
GGD-locatie een vaccinatie te ontvangen. Mogelijk is of wordt een deel van deze groep al eerder uitgenodigd voor
vaccinatie, op grond van hun leeftijd of omdat zij in aanmerking komen voor de jaarlijkse griepvaccinatie. Mensen
met een Wlz-indicatie hebben echter ook een verhoogd risico op ziekte na besmetting met COVID-19.
In de laatste Kamerbrief (11 mei) is tevens toegelicht dat de GGD’en zich voorbereiden om maximaal 2 miljoen
vaccinaties per week te kunnen toedienen en dat de ziekenhuizen zijn gevraagd zo nodig te kunnen vaccineren,
voor de situatie waarin het aantal toegeleverde vaccins groter is dan 2 miljoen per week. De leveringscijfers voor
de komende weken laten nu zien dat het scenario waarin er wekelijks meer dan 2 miljoen vaccins geleverd worden
zich niet meer lijkt voor te doen. Uit de verwachte leveringen valt af te leiden dat met de stabiele leveringen van
de BioNTech/Pfizer- en Moderna-vaccins en de nu bekende leveringen van het Janssen-vaccin tussen de 1,2 en
1,3 miljoen vaccins per week worden verwacht in de komende weken. Gelet op bovengenoemde te verwachten
leveringsaantallen kan geconstateerd worden dat de inzet van ziekenhuizen voor de grootschalige vaccinatie in juni
niet aan de orde is.
Onder andere door middel van COVAX werkt Nederland mee aan het verstrekken van vaccins aan andere landen.
Indien Nederlanders zich in het buitenland onveilig voelen en besluiten voor langere tijd in Nederland te verblijven
dan komen zij, zoals gezegd, in aanmerking voor vaccinatie in Nederland.

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 28

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

Mei

28

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Naar aanleiding van de motie van de leden Kuiken (PvdA) en Paternotte (D66) over het COVID-19-vaccin en het Gele
boekje155 wordt ingegegaan op de registratiekaart in combinatie met het gele boekje. De motie verzoekt het kabinet
in alle GGD-locaties mensen te informeren hoe zij, al dan niet met een (Engelstalige) stempel het COVID-19 vaccin
in het zogenoemde gele boekje kunnen laten bijschrijven; hoe zij het gele boekje dienen samen te voegen met de
registratiekaart en dat zij de registratiekaart goed dienen te bewaren. Voor de uitvoering van deze motie hanteert
het kabinet de volgende lijn. Op dit moment zijn er nog geen internationale afspraken over een vaccinatiebewijs
COVID-19 vaccinatie. Nederland geeft ook nog geen vaccinatiebewijzen uit voor COVID-19-vaccinaties. De EU en
Nederland werken hard aan de verordening over het Digitaal Corona Certificaat (DCC). Gelet op de onzekerheden
verplicht demissionair minister De Jonge de GGD nu niet tot een extra administratieve last.156

30
Op 30 mei vertelt demissionair minister De Jonge in WNL Op Zondag dat alle nederlanders van 18 jaar en ouder
voor 1 september hun tweede vaccinatie hebben kunnen halen.157

31
Op 31 mei komt het 115e OMT-advies. Eerder werd vastgehouden aan een SARS-CoV-2-infectie binnen een termijn
van 6 maanden voorafgaand aan een eenmalige vaccinatie. Op basis van recente studies kan deze termijn worden
losgelaten: na een aangetoonde SARS-CoV-2-infectie, ongeacht de ernst of het aantal symptomen die kunnen
variëren van ernstig tot vrijwel afwezig, kan met één enkele vaccinatie worden volstaan. Dit geldt voor alle leeftijden
tot 80 jaar. Alleen voor personen met een verzwakt immuunsysteem (vanwege leeftijd ≥80 jaar of vanwege een
onderliggende aandoening/behandeling) is het advies om vast te houden aan twee keer vaccineren met een
mRNA-vaccin, ondanks een eerder doorgemaakte SARS-CoV-2-infectie, omdat er nog weinig data beschikbaar zijn
voor deze groepen.158
Op 31 mei is er overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Er wordt
besproken hoe om te gaan met de mogelijk veel lagere levering van Janssen. Demissionair minister De Jonge stelt
dat het zonde van de tijd is om dan leveringen op te sparen totdat er genoeg vaccins zijn om een geboortejaar uit
te nodigen. Demissionair minister De Jonge stelt dat het snelst gevaccineerd kan worden als er een keuzeoptie voor
Janssen ingeregeld wordt (want om hele geboortejaren uit te nodigen moeten veel vaccins bewaard worden). Tevens
wordt er daardoor niemand gedwongen om het vaccin te nemen wat later weer een aparte veegactie oplevert en is
de keuze-infrastructuur voor het geval de Gezondheidsraad een leeftijdsgrens aan Janssen koppelt ook al gereed.
Daarnaast meldt het RIVM dat de groep niet-mobiele thuiswonende ouderen onder 60 groter is dan gedacht en dat
thuisvaccinatie.nl niet genoeg volume heeft om deze mensen snel genoeg te vaccineren. Het RIVM zal in gesprek met
de huisartsen de mogelijkheden hiertoe verkennen en koppelt dit later terug. Ook komt vaccinatiebereidheid aan de
orde. Ondanks dat er heel veel wordt gedaan wil demissionair minister De Jonge ook voor de Biblebelt en jongeren
nog meer doen om de vaccinatiebereidheid zo hoog mogelijk te krijgen. Hier zal een apart overleg over komen. Aan
het eind komt ook nog het 115e OMT-advies aan de orde waarin wordt vermeld dat iedereen die COVID heeft gehad
aan één prik genoeg heeft (en dat niet binnen nu en 6 maanden terug moet zijn). Demissionair minister De Jonge
en [ambtelijk VWS] benadrukken dat het dus van belang is om snel te bezien of mensen serologische testen kunnen
afnemen, zodat ze weten of ze één of twee prikken nodig hebben.159

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 29

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

6. Juni 2021
Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

01

02

Op 1 juni stuurt demissionair minister De Jonge een Kamerbrief naar de Tweede Kamer over de voortgang van het
vaccinatieprogramma. De komende tijd zal extra worden ingezet op het intensiveren van het bereiken en overtuigen
van de verschillende doelgroepen. Mensen kunnen om diverse redenen de eerste vaccinatieronde hebben gemist.
Om iedereen alsnog de kans te geven zich te laten vaccineren worden daarom herhalingsoproepen georganiseerd.
Bij de instellingen worden al sinds april herhaalrondes georganiseerd. Dit betreft de bewoners van instellingen die
in het voorjaar niet in de gelegenheid waren om zich te laten vaccineren of die destijds nog geen cliënt waren in de
betreffende instelling en nog niet gevaccineerd zijn. Er zullen nu ook voor andere groepen herhaalrondes worden
georganiseerd. Mensen in leeftijdscohorten boven de 65 jaar die, volgens de registratie in het centrale registratiesysteem CIMS, nog niet zijn gevaccineerd ontvangen een herinneringsoproep op naam op hun huisadres.
Zij kunnen een afspraak maken bij een GGD. Het RIVM zal vanaf 5 juni aanstaande beginnen met het uitnodigen
van mensen van 90 jaar en ouder. Al deze groepen krijgen een mRNA-vaccin. Intentie is om ook de groep van 65tot en met 69-jarigen snel daarna, vanaf week 25, een herinneringsbrief te sturen. Een deel van de mensen uit de
leeftijdscategorie 60- tot en met 64-jarigen die AstraZeneca kreeg aangeboden via de huisarts, heeft van dit aanbod
geen gebruik gemaakt. AstraZeneca is een veilig en effectief vaccin voor de mensen van 60 jaar en ouder. Voor
degenen die al een eerste AstraZeneca-vaccin hebben ontvangen, geldt dat zij ook de tweede prik met het
AstraZeneca-vaccin bij de huisarts krijgen. Daarnaast wil demissionair minister De Jonge de groep mensen die nog
geen vaccin heeft gehad de mogelijkheid bieden zich met een ander vaccin te laten vaccineren. Nu de ouderen en
meest kwetsbare mensen de kans hebben gehad gevaccineerd te worden, komt er ruimte om mensen uit deze
groep die nog niet zijn gevaccineerd een ander vaccin aan te bieden. Daartoe krijgen zij vanaf zaterdag 5 juni de
mogelijkheid om online een afspraak te maken bij de GGD. Vóór zaterdag 5 juni kan nog geen afspraak worden
gemaakt.160

Op 2 juni verschijnt het advies van de Gezondheidsraad over de inzet van de verschillende vaccins in de huidige
fase van het vaccinatieprogramma. Bij jongere mensen, die nu aan de beurt zijn voor vaccinatie, is het risico op
een ernstig beloop van COVID-19 klein. Het risico op de zeldzame bijwerking van vectorvaccins, die in verhouding
vaker voorkomt bij jongere mensen, weegt daardoor des te zwaarder. Bij mRNA-vaccins is de nut-risicoverhouding
gunstiger voor deze groep. Daarom verdient het de voorkeur mRNA-vaccins in te zetten bij jongere groepen die
zullen worden uitgenodigd voor de eerste prik. Dat is, gezien de lage infectiedruk, de ruime beschikbaarheid van
mRNA-vaccins en de hoge mate van bescherming die ze bieden, volgens de Gezondheidsraad het snelste en meest
effectieve scenario binnen het vaccinatieprogramma. Groepen die via reguliere kanalen moeilijk te bereiken zijn voor
de tweede prik kunnen juist wel meer baat hebben bij het Janssen-vaccin omdat ze dan met één prik beschermd zijn.
De Gezondheidsraad benadrukt dat het Janssen-vaccin voldoende effectief en veilig is.161
Op 2 juni is er overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Het advies van de GR over Janssen komt aan de
orde. Aangezien de GR grofweg adviseert om voor alle nog te vaccineren groepen een mRNA-vaccin te gebruiken,
wordt nu uitgewerkt hoe om te gaan met alle groepen voor wie Janssen al klaarlag. Ook brengt het RIVM het punt
van de niet-mobiele thuiswonende mensen onder de 60 ter tafel. Thuisvaccinatie.nl heeft vertraging en tevens is de
omvang van de groep onbekend. Het RIVM presenteert vier oplossingen. De optie waarin individuele huisartsen kunnen vaccineren en de organisatie bij de GGD ligt, lijkt het meest kansrijk. Het RIVM en VWS gaan heirover in gesprek
met LHV. Tevens wordt gemeld vanuit VWS dat er een adviesaanvraag aan het OMT/GR in de maak is om antwoord te
krijgen of een booster nodig is.162
Tevens komt op 2 juni het bericht van het CBG dat mensen die na de eerste prik met het AstraZeneca-vaccin de zeer
zeldzame bijwerking van stolselvorming (trombose) én een verlaagd aantal bloedplaatjes (trombocytopenie) kregen,
geen tweede prik moeten krijgen met dit vaccin. Ook mensen bij wie binnen drie weken na de prik met
Vaxzevria (AstraZeneca) trombocytopenie is vastgesteld, moeten actief onderzocht worden op tekenen van
trombose en omgekeerd.163
Daarnaast verschijnt op 2 juni een advies van de GR omtrent de leeftijdsgrens en tweede dosis van het
AstraZeneca-vaccin n.a.v. de adviesaanvraag van 26 april. De Gezondheidsraad heeft opnieuw gekeken naar de
leeftijdsgrens en naar de tweede dosis. Omdat er geen wezenlijk nieuwe gegevens beschikbaar zijn over TTS
(tweelingtransfusiesyndroom) na de eerste prik, is er volgens de raad geen aanleiding om het eerdere advies over de
leeftijdsgrens voor het AstraZeneca-vaccin te herzien (advies GR van 9 april 2021). Ook adviseert de GR AstraZeneca in
te blijven zetten bij mensen die al een eerste dosis van het vaccin hebben gehad. Er zijn meldingen van TTS na
de tweede prik met AstraZeneca, maar het aantal ligt aanzienlijk lager dan het aantal meldingen na de eerste prik.
Bovendien zijn mensen zonder tweede prik onvoldoende beschermd en zijn er onvoldoende wetenschappelijke
gegevens over de werkzaamheid en veiligheid van een mRNA-vaccin als tweede dosis na een eerste dosis
AstraZeneca.164

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 30

Jan

Feb

Mrt

Apr

Juni

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei

Mei

Jun

Jul

04

07

Op 4 juni is er overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Het RIVM heeft een voorstel gemaakt hoe om te
gaan met het GR-advies van 2 juni over Janssen voor de groepen die al gepland stonden met Janssen.165 [Ambtelijk
VWS] stemt in met het voorstel. Tevens zegt het RIVM toe om ook de opties te verkennen voor mobiele teams
waarbij zowel Janssen als een mRNA-vaccin wordt aangeboden. Ook dit vindt VWS een goed idee. Daarnaast komt
het RIVM met een update omtrent het vaccineren van niet-mobiele thuiswonende 60 minners.166 Het RIVM meldt
dat de GGD bereid is de huisartsen te faciliteren met opgetrokken spuiten. Tegelijkertijd lijkt het er niet op dat de
LHV namens de hele achterban commitment gaat uitspreken dat de huisartsen dit gaan doen. Het idee van het RIVM
is om de huisartsen die dit wel willen doen, zo goed mogelijk te faciliteren met de opgetrokken spuiten en parallel
de capaciteit van thuisvaccinatie op te schalen. Ook wordt er ingezet op een derde partij, om te kunnen helpen als
er gevallen zijn die de huisarts echt niet kan doen. [Ambtelijk VWS] vindt dit de juiste route en zegt het zo te willen
doen.167

Op 7 juni is er overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. De keuzelijn voor Janssen komt aan de orde.
Morgen zijn er gesprekken met de GGD omtrent de opties om dit te implementeren. Er zijn twee opties: de keuzelijn
openen voor specifieke jaargangen, of de keuzelijn openen voor iedereen. VWS gaat eerst met de GGD in gesprek en
zal later terugkoppelen. Tevens komt de inzet van Janssen voor bijzondere doelgroepen aan de orde. Janssen wordt
nog wel ingezet bij een aantal bijzondere groepen. (zoals DJI, Defensie, revalidatiecentra, zeevarenden, vrouwenopvang). Uitgangspunt daarbij is dat die groepen Janssen krijgen aangeboden, maar mochten mensen uit deze groepen
toch een mRNA vaccin willen, dan is dat ook mogelijk. Ook wordt er gesproken over het vaccineren van kinderen
van de leeftijd 12-18 jaar, vooruitlopend op het komende advies van de Gezondheidsraad. Deze groep bestaat uit
1,2 miljoen mensen, die in anderhalve week allemaal eenmaal gevaccineerd kunnen zijn. Dat zou betekenen dat een
prioritering in deze doelgroepen amper zin heeft, omdat het geen versnelling oplevert. Alleen het vaccineren van 1,2
miljoen kinderen in 1,5 week is pas mogelijk als alle 18-plussers hun tweede vaccin hebben gehad en dat is nog niet
het geval. Daarom is het belangrijk om de kinderen die een (hoog) medisch risico hebben bijvoorbeeld via de medisch specialist alvast eerder te vaccineren. Het RIVM zal dit verder uitwerken en kijken of er dan niet groepen over
het hoofd worden gezien waarvan het gerechtvaardigd is dat zij eerder gevaccineerd worden.169

Op 4 juni doet demissionair minister De Jonge een adviesaanvraag bij de GR en het OMT gezamenlijk over
vaccinatiestrategie. Demissionair minister De Jonge vraagt of het zinvol is om een een extra dosis (‘booster-vaccin’)
toe te voegen aan de huidige vaccinatiecampagne in Nederland, om een verlengde bescherming te bewerkstelligen
en extra bescherming te bieden tegen nieuwe varianten van SARS-CoV-2. Indien dit het geval is, vraagt demissionair
minister De Jonge of er aspecten waar in de voorbereiding rekening mee moet worden gehouden? Te denken valt aan
specifieke doelgroepen die in aanmerking zouden moeten komen voor vaccinatie (bijvoorbeeld de ‘griepprik-groep’),
het vereiste interval tussen de laatste prik en het booster-vaccin, en de effectiviteit van booster-vaccins tegen
zorgwekkende virusvarianten. Tevens vraagt demissionair minister de Jonge om op basis van de huidige inzichten,
waar mogelijk te adviseren over de vaccinatiestrategie op de middellange termijn (2022, 2023), na afronding van de
eerste vaccinatieronde en een eventuele booster-vaccinatie. Dit mede met het oog op een mogelijk structureel
vaccinatieprogramma en de voorbereidingen die daarvoor getroffen zouden moeten worden. Demissionair minister
De Jonge vraagt de GR en het OMT hierbij aandacht te besteden aan de afbakening van mogelijke kwetsbare groepen
die in aanmerking zouden moeten komen voor vaccinatie.168

6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 31

Jan

Feb

Mrt

Apr

Juni

09

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Op 9 juni is er overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. De inzet van het surplus van Janssen komt aan
de orde. PDC-19 meldt dat de laatste update is dat met de GGD is uitgewerkt om het surplus van Janssen zowel in de
wijken in te zetten in de mobiele units en in de keuzelijn bij de GGD. Deze keuzelijn is in week 25 operationeel. Tevens
komen die niet-mobiele thuiswonende onder de 60 aan de orde. Het RIVM komt met een update. Afstemming
hierover, om huisartsen op vrijwillige basis dit te laten doen, is in volle gang. Tevens meldt het RIVM dat zij kijken
of ze een derde partij kunnen aantrekken (medicorps) om nog sneller deze mensen te vaccineren. Tevens benadrukt
het RIVM dat moeilijk is om te weten hoe groot deze groep is omdat dat pas duidelijk wordt als wordt begonnen
met vaccineren. Daardoor is het ook moeilijk om een moment in de tijd aan te wijzen wanneer deze groep klaar is.
Tevens komt het 1-prikbeleid bij al doorgemaakte infectie ter sprake. Nu het OMT heeft geadviseerd dat men na een
COVID-19-infectie (maakt niet uit hoe lang geleden) maar één prik nodig heeft, is het idee van serologisch testen
weer relevant. De vraag is of voor mensen die het denken al een infectie te hebben gehad vanuit overheidswege
een serologische test georganiseerd gaat worden. Daarbij speelt dat in de komende weken al zoveel tempo wordt
gemaakt dat het de vraag is of er tijdwinst geboekt wordt, ook gegeven het feit dat dit nog helemaal georganiseerd
moet worden inclusief een aanbesteding. Daarbij kan het ook nog steeds aan de markt over worden gelaten.
[Ambtelijk VWS] benadrukt dat hier nog even goed over nagedacht moet worden en er vooral even gekeken moet
worden of dit proces sneller kan met het verzoek dit in een memo uit te werken. Daarbij benadrukt [ambtelijk VWS]
dat het goed is om het belang van twee prikken te benadrukken, zodat mensen niet liegen over hun doorgemaakte
infectie en mensen terugkomen voor hun tweede prik.170
Op 9 juni komt de GR met het advies omtrent het vaccineren van kinderen vanaf 12 jaar n.a.v. de adviesaanvraag van
2 maart. De commissie constateert op basis van de beschikbare gegevens dat het BioNTech/Pfizervaccin voldoende
werkzaam en voldoende veilig is voor gebruik bij kinderen vanaf 12 jaar. Specifiek voor kinderen die tot de risicogroepen behoren, beoordeelt de GR dat vaccinatie met het BioNTech/Pfizer-vaccin aanvaardbaar is. Vaccinatie van
deze kinderen levert zowel directe als indirecte gezondheidswinst op. De commissie kent groot gewicht toe aan de
indirecte gezondheidswinst. Daarom adviseert de commissie het BioNTech/Pfizervaccin aan te bieden aan kinderen
in de leeftijd van 12 tot en met 17 jaar (geboortecohorten 2009-2004) die jaarlijks worden uitgenodigd voor
vaccinatie tegen het influenzavirus. Hoewel de risicogroepen voor COVID-19 en voor influenza niet helemaal gelijk
zijn, beschouwt de commissie voor kinderen de bestaande indicaties voor influenzavaccinatie als de beste en meest
praktische benadering om kinderen te identificeren die in aanmerking komen voor COVID-19-vaccinatie. Aanvullend
beveelt de commissie aan om obesitas (≥ graad 2 volgens NHG-Standaard) als indicatie voor vaccinatie op te nemen.
Ten slotte kan in bijzondere, individuele gevallen waarbij er sprake is van aanzienlijke directe of indirecte nadelige
gezondheidseffecten de behandelend arts ook een indicatie voor vaccinatie stellen.171

Mei

Jun

Jul

Op 9 juni stuurt demissionair minister De Jonge de Tweede Kamer een Kamerbrief waarin hij schrijft dat hij het advies
van de GR omtrent het vaccineren van kwetsbare kinderen overneemt. Om zo snel mogelijk een start te kunnen
maken met het vaccineren van deze groepen, heeft de demissionair minister LHV gevraagd alle jongeren vanaf 12 jaar
te selecteren die in aanmerking komen voor de griepvaccinatie, de jongeren met het Downsyndroom of obesitas, en
jongeren waar ringvaccinatie aan de orde is, en hen uit te nodigen voor vaccinatie bij de GGD’en. Huisartsen weten
immers goed om welke patiënten het gaat. De LHV heeft aangegeven dat zij op korte termijn de jongeren die ook in
aanmerking komen voor de griepvaccinatie en de jongeren met het syndroom van Down kunnen selecteren en
uitnodigen voor de COVID-19 vaccinatie. De LHV heeft echter aangegeven dat de huisartsen de andere medische
risicogroepen, zoals jongeren met obesitas, niet kunnen selecteren. Hetzelfde geldt bij jongeren waarbij
ringvaccinatie aan de orde is. Het demissionaire kabinet verkent daarom ook alternatieve routes, waaronder de
optie dat ouders/verzorgers van jongeren met obesitas of van jongeren waarbij ringvaccinatie aan de orde is, zich
kunnen melden. Een dergelijke route zal naar verwachting meer tijd kosten om te kunnen organiseren.
Het streven is dat jongeren van 12 tot en met 17 jaar uit medische risicogroepen vanaf het einde van week 25 een
uitnodiging voor hun vaccinatie kunnen ontvangen. De exacte startdatum is afhankelijk van de leveringen van
vaccins, de aanlevering door de huisartsen, en de mogelijke uitvoeringsroutes. Jongeren tussen de 12 en de 17 jaar
die niet mobiel zijn kunnen meelopen in het vaccinatietraject voor niet-mobiele mensen.172

10
Op 10 juni is er overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19 waarbij het
vaccineren van de kwetsbare 12 – 18-jarigen aan bod komt. Aangezien de huisarts waarschijnlijk een deel van deze
groep wil vaccineren (griepgroep kinderen en de mensen met syndroom van Down), moet er voor het andere deel
van de groep nog een oplossing komen. Demissionair minister De Jonge meldt dat een zelfmeldportaal waarschijnlijk
de snelste oplossing is om het andere deel van deze groep gevaccineerd te krijgen. De GGD bekijkt nog of de DPG’en
en Roaz-regio’s hierbij een rol kunnen spelen. VWS zal dit plan verder uitwerken. Daarnaast komen de niet-mobiele
thuiswonenden onder de 60 aan de orde. Besproken wordt dat deze groep het snelst gevaccineerd kan worden
als de huisartsen de instructie krijgen dat ze bij de GGD opgetrokken spuiten kunnen ophalen om deze groep te
vaccineren. Niet mobiele kwetsbaren zullen hierop gevraagd worden contact op te nemen met hun huisarts. Mocht
het de huisarts echt niet lukken om deze persoon te vaccineren, dan kan de huisarts deze persoon aanmelden bij
thuisvaccinatie.nl of medicorps. Demissionair minister De Jonge is akkoord met deze lijn en PDC-19 zal dit verder
uitwerken.173

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 32

Jan

Feb

Mrt

Apr

Juni

11

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Op 11 juni is er overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Het RIVM meldt dat bij de uitvoeringsoverleggen
naar boven is gekomen dat de huisartsen willen wachten tot de GR en de PRAC met een uitkomst komen over de
bijzondere bijwerking bij het vaccineren van kwetsbare kinderen. [Ambtelijk VWS] meldt dat, aangezien de GR dit
al in haar advies heeft meegenomen, dit zo snel mogelijk met de huisartsen besproken moet worden. Het RIVM zal
dit doen om zo te zorgen dat ook de kinderen met een kwetsbare gezondheid zo snel mogelijk gevaccineerd zullen
worden.174
Op 11 juni stuurt demissionair minister De Jonge de Tweede Kamer een Kamerbrief over de vaccinatiecampagne.
Volgens de Gezondheidsraad blijkt ook uit de meest recente cijfers dat Janssen een voldoende veilig en effectief
vaccin is. Voor de landelijke vaccinatiestrategie adviseert de Gezondheidsraad echter om de leeftijdsgroepen die
nog aan de beurt komen vanaf nu BioNTech/Pfizer of Moderna-vaccins aan te bieden. In bepaalde gevallen is het
volgens de Gezondheidsraad wel verstandig om het Janssen-vaccin aan te bieden, omdat mensen met één prik
van Janssen direct volledig gevaccineerd zijn. Deze adviezen neemt demissionair minister De Jonge over.
Dat betekent dat alle mensen die bij de GGD een afspraak maken wanneer zij daar vanwege hun leeftijd voor in
aanmerking komen een mRNA vaccin aangeboden krijgen. Komende weken komen er relatief veel BioNTech/
Pfizer-vaccins binnen en relatief weinig Janssen-vaccins, waardoor deze wijziging naar verwachting maar een
klein effect heeft op de snelheid van vaccineren.
Iedereen die het Janssen-vaccin heeft gekregen, heeft daar verstandig aan gedaan en ook gemaakte afspraken zijn
verstandig om na te komen, zegt de Gezondheidsraad. Wie een gemaakte afspraak met Janssen toch wil wijzigen,
mag dat, hoewel het niet nodig is, wel doen. Dat kan telefonisch bij de GGD. Gevolg is wel dat men iets later aan de
beurt kan zijn. Tot nu toe is ongeveer 28% van de 141.000 afspraken omgeboekt naar een nieuwe afspraak met het
BioNTech/Pfizer of Moderna-vaccin.
In bepaalde gevallen kunnen mensen volgens de Gezondheidsraad toch baat hebben bij het Janssen-vaccin, omdat
het een veilig en effectief vaccin is, en zij daarmee met één prik volledig gevaccineerd zijn. Demissionair minister De
Jonge neemt dat advies over en zal dus Janssen blijven aanbieden aan bepaalde specifieke groepen waarbij
het slechts één keer te hoeven prikken een belangrijk voordeel is. Denk bijvoorbeeld aan militairen die worden
uitgezonden, dak- en thuislozen en de zeevarenden. Wanneer mensen uit deze groepen toch de voorkeur hebben
voor een mRNA vaccin, dan wordt die mogelijkheid geboden.
Ook kan het Janssen-vaccin, naast de mRNA-vaccins, uiterst effectief ingezet worden voor het verhogen van de
vaccinatiebereidheid onder bepaalde doelgroepen of in specifieke plaatsen of regio’s. Bijvoorbeeld door de inzet van
mobiele units in wijken met een lagere vaccinatiegraad. Om het coronavirus onder controle te brengen en te houden
is een homogene en voldoende hoge vaccinatiegraad cruciaal. Ons streefcijfer blijft 85% vaccinatiegraad. Nu binnen
een paar weken iedereen is uitgenodigd een afspraak te maken op basis van zijn leeftijd, zal de GGD in de zomer haar
expertise en capaciteit gerichter in gaan zetten met als doel verdere verhoging van de vaccinatiegraad. Op basis van
het landelijk beeld van de vaccinatiegraad en het regionale beeld van de GGD’en, benoemt demissionair minister
De Jonge de speerpunten voor de zomercampagne.

Mei

Jun

Jul

Omdat de Gezondheidsraad duidelijk zegt dat Janssen een veilig en effectief vaccin is, wil demssionair minister
De Jonge mede op verzoek van de Tweede Kamer zorgen dat mensen ook goed geïnformeerd hun eigen keuze
kunnen maken. Demissionair minister De Jonge wil die keuze voor het Janssen-vaccin mogelijk maken in de loop
van de week van 21 juni (week 25). In die week is namelijk de verwachting dat er 75.000 vaccins beschikbaar zijn
voor deze keuzemogelijkheid. De week erna (week 26) zijn er naar verwachting 125.000 vaccins beschikbaar.
Geïnteresseerden kunnen zich dan melden bij een landelijk callcenter van de GGD door middel van een speciaal
telefoonnummer, waar zij een afspraak voor een vaccinatie met Janssen kunnen maken. Afhankelijk van de
beschikbare hoeveelheid Janssen-vaccins en de vraag daarnaar kan hetzij meteen de afspraak worden gemaakt of
krijgt betrokkene op het moment dat weer vaccins beschikbaar zijn een sms-bericht dat het maken van een afspraak
mogelijk is. Het nummer voor het maken van afspraken zal in week 25 bekend gemaakt worden.175

14
Op 14 juni is er overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Demissionair
minister De Jonge vraagt of er snel in beeld kan worden gebracht wanneer hoeveel vaccin over is en wat daarvan achter moet worden gehouden (booster/onderhoudsshot) en wat er gedoneerd kan worden. Dit zal donderdag gereed
zijn. Tevens wordt besloten om de Gezondheidsraad opnieuw te vragen over het mixen van vaccins, aangezien het
AstraZeneca-vaccin uit het assortiment is gehaald en daarom mensen misschien een tweede of boosterprik met
een ander vaccin willen. Ook de kinderen 12-18 komen aan de orde. Het RIVM meldt dat huisartsen bereid zijn om
de griepgroep en de kinderen met het syndroom van Down te vaccineren. Deze groep zal volgende week worden
uitgenodigd. Voor de andere groepen worden verschillende wegen verkend. Als laatste komt het aanbieden van
serologische testen om zo aan te tonen dat mensen maar 1 prik nodig hebben aan de orde. De demissionair minister
wil graag dat dit nader wordt uitgewerkt. Het opzetten van een serologische teststructuur duurt misschien enige tijd,
alleen het heeft het nog wel nut voor de kinderen tussen de 12 en 18 jaar die als laatste aan de beurt zijn voor
vaccinatie al in grote mate COVID-19 hebben gehad. PDC-19 zal dit verder uitzoeken.176

16
Op 16 juni is er overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. PDC-19 meldt dat de huisartsen zojuist een brief
hebben geschreven waarin staat dat zij meer informatie willen over de bijwerkingen voordat zij kwetsbare kinderen
willen vaccineren. [Ambtelijk VWS] meldt dat er zo snel mogelijk gesproken moet worden met LHV en NHG om dit op
te lossen. Tevens komt het vaccineren van Nederlanders in het buitenland aan de orde.177 PDC-19 meldt dat het plan
is om de eis dat je 4 weken in Nederland bent te laten vallen. Alle Nederlanders met een BSN kunnen namelijk een
afspraak maken. Daarna kan er dan gekeken worden of er nog Nederlanders in het buitenland zijn die niet gevaccineerd zijn, en die eventueel via Buitenlandse Zaken te vaccineren.178

17
Op 17 juni is er overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Het RIVM
geeft een update over de stand van zaken voor het vaccineren van alle 12- tot 18-jarigen met medische indicatie.
Huisartsen zullen de griepgroep en de groep met syndroom van Down vaccineren. Dit traject start in de week van 21
juni. Voor de kinderen die voor ringvaccinatie in aanmerking komen en de kinderen met obesitas worden door het
RIVM de routes verkend. Tevens worden de uitgangspunten voor het inkopen van vaccin besproken.179 Demissionair
minister de Jonge is het eens voor de uitgangspunten omtrent het portfolio (verschillende technieken) en de
zekerheid (ruim inkopen voor eventuele vaccinaties in de toekomst). Ook komt het doneren van overige vaccins aan
de orde. De demissionair minister benadrukt dat er alleen bilateraal gedoneerd wordt als er een speciale band met
het land bestaat of als er veel reisverkeer is. De rest moet naar COVAX (COVID-19 Vaccines Global Access) gaan.

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 33

Jan

Feb

Mrt

Apr

Juni

18

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

Op 18 juni informeert demissionair minister De Jonge de Tweede Kamer middels een Stand van zakenbrief over de
voortgang van het vaccinatieprogramma. De komende weken worden nog volop eerste prikken gezet bij de jongere
leeftijdsgroepen. Vanaf medio juli ligt het accent op het afronden van alle tweede prikken tot en met de tweede
helft van augustus, daarbij rekening houdend met het vaccineren van de jongeren vanaf 12 jaar met een medische
indicatie. Ook de activiteiten met betrekking tot de moeilijker bereikbare doelgroepen gaan door. Zoals eerder
aangegeven, zien deze trajecten toe op het vaccineren van onder andere asielzoekers, dak- en thuislozen en
ongedocumenteerden en gedetineerden. De GGD’en blijven onverminderd prioriteit geven aan het afronden
van de campagne. In aanvulling op deze laatste fase van de grootschalige vaccinatiecampagne, wil demissionair
minister De Jonge de komende maanden iedereen die nog niet gevaccineerd is, op laagdrempelige wijze de
gelegenheid blijven bieden dit alsnog te doen. Zo wil de demissionair minister een nog hogere en meer homogene
vaccinatiegraad bereiken. Op basis van de huidige opkomst vraagt de demissionair minister de GGD’en, in
samenwerking met de gemeenten, in de zomer in ieder geval in te zetten op:
• Verhoging van de vaccinatiegraad in gebieden en wijken waar de vaccinatiebereidheid achterblijft.
• Wijken en doelgroepen met een groter risico op snelle verspreiding van het coronavirus.
Op vrijdag 11 juni is de Tweede Kamer geïnformeerd over het besluit om het Janssenvaccin beschikbaar te
stellen aan elke volwassene die dat wil. Deze keuzemogelijkheid gaat van start op 23 juni. Geïnteresseerden
kunnen vanaf dit moment bellen met een speciaal telefoonnummer van de GGD om een afspraak in te plannen.
De eerste afspraken kunnen naar verwachting op vrijdag 25 juni worden ingepland. Daarbij is het, zoals ook in de
brief van 11 juni benoemd, wel van belang dat mensen expliciet toestemming geven voor de vaccinatie met het Janssen-vaccin. In dit kader zullen GGD’en voorafgaand aan de vaccinatie met het Janssen-vaccin wijzen op het feit dat
de vaccins van BioNTech/Pfizer en Moderna iets betere bescherming bieden.

Mei

Jun

Jul

Tevens gaat demissionair minister De Jonge in op de vaccinatie van de niet-mobiele thuiswonenden. Vanwege de
grote groep nog te vaccineren niet-mobiele thuiswonenden en het gebrek aan capaciteit bij Thuisvaccinatie vraagt
demissionair minister De Jonge huisartsen die hiertoe bereid zijn ook de vaccinatie van de niet-mobiele thuiswonende mensen onder zestig jaar (uitgezonderd de hoogrisicogroep die al door Thuisvaccinatie.nl gedaan wordt) op zich
te nemen. Demissionair minister De Jonge beseft dat dit een extra belasting voor huisartsen betekent en ook dat dit
complex is door de inzet van BioNTech/Pfizer-vaccin. Hierom werkt de demissionair minister ook aan een derde optie
met een aanvullende partij die de huisartsen kan bijstaan de resterende niet-mobiele mensen in de komende weken
snel te vaccineren. De huisarts zal deze groep in beide situaties zelf selecteren en in het ene geval ook zelf vaccineren
en anders doorgeleiden naar de derde partij die de vaccinatie dan op zich zal nemen.
Daarnaast komt de vaccinatie van Nederlanders in het buitenland aan de orde. Tot nog toe was het uitgangspunt ook
voor Nederlanders in het buitenland dat zij 4 weken in Nederland moeten zijn voor zij in aanmerking komen voor
vaccinatie. Om Nederlanders in het buitenland hierin tegemoet te komen kunnen Nederlanders die in het buitenland
wonen en een Nederlands paspoort en Burger Servicenummer (BSN) hebben, online een afspraak maken en
gevaccineerd worden.
Tenslotte gaat demissionair minister De Jonge in op de inkoop van vaccins. Zoals eerder met de Kamer gedeeld lopen
nog gesprekken met o.a. Novavax en Valneva over het afsluiten van een leveringenovereenkomst (APA). Hierover zal
in de komende weken besloten moeten worden. Tegelijk verwacht het demissionaire kabinet de komende periode
ook meer duidelijkheid over de vaccins van CureVac en Sanofi. Ten slotte moet besloten worden over het lichten van
de opties onder de tweede contract met Moderna. Al deze mogelijke vaccins zijn met name van belang voor onze
vaccinportefeuille voor de periode 2022 en 2023. Uitgangspunt daarbij is zoveel mogelijk zekerheid. Op dit moment
is het nog niet duidelijk hoe lang de vaccins hun beschermende werking zullen behouden. Verder bieden de vaccins
bescherming tegen nu bekende mutaties van het virus. Onduidelijk is echter of dat ook zo zal zijn voor nieuwe
mutaties. Daarom zal de demissionair minister voor 2022 en 2023 inzetten op een vaccinportefeuille die groot
genoeg is om alle Nederlanders boven de 12 jaar volledig te kunnen vaccineren, mocht dat nodig zijn. Ook zal de
demissionair minister inzetten op vaccins die zo goed mogelijk zijn aan te passen aan nieuwe virusvarianten. Over
de precieze vormgeving van deze portefeuille zal de demissionair minister de Tweede Kamer snel informeren.180

De voorbereidingen voor de vaccinatie van de groep jongeren van 12 tot 18 jaar met medische indicatie, die op basis
van het advies van Gezondheidsraad nu in aanmerking komen voor een vaccinatie, zijn ondertussen in overleg met
de LHV en de GGD voortvarend opgepakt. Huisartsen zullen de groep die in aanmerking komt voor de jaarlijkse
griepprik en de jongeren met het syndroom van Down gaan selecteren. De LHV heeft aangegeven dat zij niet bereid
zijn ook de groep jongeren met obesitas en de gezonde jongeren met een kwetsbare huisgenoot te selecteren.
Voor de jongeren tussen 12 en 18 jaar met obesitas en de groep jongeren die huisgenoot van kinderen of
volwassenen uit de medische risicogroepen zijn, die zelf om medische redenen niet gevaccineerd kunnen worden
of waarvan verwacht wordt dat zij niet genoeg beschermd zijn na vaccinatie vanwege een immuunstoornis, wordt
naar een oplossing gezocht. Er wordt bijvoorbeeld met de organisaties voor Jeugdgezondheidszorg gekeken of zij
een rol kunnen spelen bij het selecteren en uitnodigen van deze groepen. Over deze werkwijze zal naar verwachting
de komende week meer duidelijk worden. Eerder is aangegeven dat vanuit het oogpunt van de bestrijding van de
pandemie en het voorkomen van nieuwe uitbraken ook andere jongeren vanaf 12 jaar in aanmerking kunnen komen
voor vaccinatie. Ook het OMT geeft in het meest recente advies aan dat dit tot de mogelijkheden behoort. Op korte
termijn verwacht de demissionair minister het advies van de Gezondheidsraad hierover.

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 34

Jan

Feb

Mrt

Apr

Juni

25

Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Op 25 juni is er overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Er wordt gesproken over het vaccineren van
kinderen onder 18 jaar. Het RIVM meldt dat er wellicht, doordat er slots openblijven, eerder de kans is om kinderen
per jaargang uit te nodigen. Het RIVM en de GGD hebben dit al grotendeels voorbereid. Ook hier zal dinsdag met
de demissionair minister over besloten worden. Ook komt het vaccineren van kinderen met een medische indicatie
ter sprake. De huisarts vaccineert nu de kinderen die onder de griepgroep vallen en de kinderen met het syndroom
van Down. Voor de kinderen die in aanmerking komen voor vaccinatie vanwege obesitas/ringvaccinatie, heeft alleen
de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) het zicht hierop. Alleen ook zij missen nog ongeveer de helft van deze groep en zijn
decentraal georganiseerd wat het ook niet makkelijker maakt om deze groep uit te nodigen. PDC-19 meldt dat, als de
GR zegt dat alle kinderen gevaccineerd mogen worden, er dan bij de GGD eerst slots zullen worden opengezet voor
de groep kinderen die in aanmerking komen voor vaccinatie vanwege ringvaccinatie/obesitas, omdat dit de enige
oplossing lijkt. Ook hier zal dinsdag op besloten worden. Ook komt de groep thuiswonende niet-mobiele 60-minners
aan de orde. Het RIVM meldt dat deze groep kleiner lijkt te zijn. Volgende week wordt er een beslissing genomen
over of er nog een partij bijkomt om dit te faciliteren of dat het opgevangen kan worden met de huisartsen/
Thuisvaccinatie.nl.181

28
Op 28 juni informeert demissionair minister De Jonge de Tweede Kamer middels een Kamerbrief over de aankoop
van COVID-19 vaccins. Eerder heeft de demissionair minister de Tweede Kamer o.a. in zijn brief van 18 juni en met
een separate brief, geïnformeerd over de deelname van Nederland aan de nieuwe overeenkomst met BionTech/Pfizer
ten behoeve van onze vaccinatieresponse in de jaren 2022 en 2023. In die brief heeft demissionair minister De Jonge
uiteengezet dat hij voor de jaren 2022 en 2023 wil kiezen voor zekerheid. Duidelijkheid over de noodzaak om de
hele, of een deel van de bevolking in die jaren opnieuw (volledig) te vaccineren ontbreekt nog. De Gezondheidsraad
zal zich deze zomer over dit vraagstuk buigen. Het kabinet kiest er derhalve voor om nu voor de jaren 2022 en 2023
vaccins in te kopen om de gehele Nederlandse bevolking boven de 12 jaar, volledig te kunnen vaccineren, mocht dat
noodzakelijk zijn. Het demissionaire kabinet gaat hiertoe uit van een behoefte aan vaccins van ruim 30 miljoen doses
per jaar (of evenredig minder indien gekozen wordt voor de inzet van one-shot vaccins zoals Janssen), voldoende om
in beide jaren 15 miljoen mensen volledig te kunnen vaccineren. De vaccinportefeuille wil de demissionair minister
als gezegd laten bestaan uit de vaccins:

Mei

Jun

Jul

29
Op 29 juni komt het advies van de GR omtrent het vaccineren van kinderen van 12 tot en met 17 jaar n.a.v. de
adviesaanvraag van 2 maart. Alles overziend adviseert de Gezondheidsraad om het BioNTech/Pfizer-vaccin
beschikbaar te stellen voor alle 12- tot en met 17-jarigen die er gebruik van willen maken. Om ervoor te zorgen
dat de adolescenten zelf een vrijwillige en goed geïnformeerde keuze kunnen maken is het van belang dat er
toegankelijke, begrijpelijke en op hun leeftijd afgestemde informatie beschikbaar is over de voor- en nadelen
van vaccinatie tegen COVID-19.183
Op 29 juni is er overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. De GGD sluit
aan om te presenteren over de vaccinatiegraad van de mensen onder de 35 jaar. De demissionair minister vraagt
om meer inzicht te krijgen in de vacinatiebereidheid en te kijken of de conclusies hieruit stroken met de huidige
vraag aan de GGD en de publiekscampagne. Hier zal volgende week een update over komen. Tevens wordt er
gesproken over het vaccineren van jongeren. Het RIVM meldt dat er snel slots vrijkomen doordat de opkomst van
35-minners laag is, er veel gebruik wordt gemaakt van de Janssen keuzelijn, Moderna extra heeft geleverd en omdat
vakanties tot uitgestelde vaccinatie leidt. De demissionair minister is akkoord met het voorstel om de kinderen die
kwetsbaar zijn (obesitas/ringvaccinatie) mee te laten lopen in de reguliere stroom omdat er al heel snel slots vrij zijn
en omdat een voorrang procedure inregelen op korte termijn ondoenlijk lijkt. Tevens komt de groep niet-mobiele
thuiswonende onder de 60 aan de orde. Aangezien de groep klein blijkt te zijn, stelt het RIVM voor om niet met
medicorps te gaan werken, aangezien thuisvaccinatie.nl dit werk gewoon kan doen. De demissionair minister is
akkoord.184

30
Op 30 juni stuurt demissionair minister De Jonge de Tweede Kamer een Kamerbrief waarin hij schrijft dat hij het
advies van de Gezondheidsraad van 29 juni om alle kinderen vanaf 12 jaar de kans te geven zich te vaccineren,
overneemt.185

• die zo goed mogelijk aanpasbaar zijn op virusmutaties;
• van meerdere leveranciers die betrouwbaar zijn gebleken in hun leveringen en wiens productie
(grotendeels) in de EU plaatsvindt;
• op basis van verschillende technologieën (mRNA, aangevuld met eiwit en vector-technologie).		
Het hiertoe recent gesloten contract met BionTech/Pfizer, wil het kabinet daarom aanvullen met extra vaccins van
Moderna. Hiermee is de vaccinbehoefte voor 2022 gedekt. Die voor 2023 gedeeltelijk. De keuze hoe te voldoen
aan de volledige behoefte aan vaccins in 2023, zal later gemaakt worden, wanneer er beter zicht is op de behoefte
aan vaccins en vaccinatie op dat moment.182

Programmadirectie Nafase COVID-19

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 35

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

7. Juli 2021
Inhoud
Leeswijzer
Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

01
Op 1 juli is er overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. De vaccinatiegraad van 35-minners komt aan de
orde. Het plan is om in kaart te brengen wat de data laten zien, welke stappen de GGD zet om deze groep te bereiken, wat VWS nu al doet en wat voor mogelijke extra acties er gedaan kunnen worden. Dit zal dan volgende week
met de demissionair minister besproken worden. Ook komt het heteroloog vaccineren (2 verschillende vaccins) aan
de orde. Het RIVM meldt dat zij al met de GGD bezig zijn om dit in te regelen.186

05
Op 5 juli komt de GR met een advies over heteroloog vaccineren n.a.v. de adviesaanvraag van 2 maart.
Afgelopen week zijn de resultaten gepubliceerd van een gerandomiseerde trial, waarbij onderzoek is gedaan naar de
immuunrespons bij het combineren van verschillende vaccins. Deelnemers kregen ofwel twee doses van hetzelfde
vaccin, ofwel een combinatie van eerst AstraZeneca en daarna BioNTech/Pfizer of omgekeerd. Na een eerste dosis
AstraZeneca leidde vaccinatie met BioNTech/Pfizer tot ten minste even goede of zelfs hogere niveaus van antistoffen
vergeleken met twee doses AstraZeneca. Op grond van de resultaten wordt een goede bescherming verwacht tegen
infectie en ziekte; wat in praktijk de effecten zijn van heterologe vaccinatie op bescherming tegen ziekenhuisopname
of sterfte is nog niet bekend. Wel leidde de combinatie van twee verschillende vaccins bij meer deelnemers aan de
studie tot koortsgevoel, vermoeidheid, rillingen, hoofdpijn en spierpijn dan bij vaccinatie met twee keer hetzelfde
vaccin. Die klachten verdwenen echter binnen enkele dagen. Een eerste dosis met BioNTech/Pfizer, gevolgd door
een dosis AstraZeneca leidde tot lagere niveaus van antistoffen dan twee doses BioNTech/Pfizer. Over een eventuele
combinatie met het Moderna-vaccin zijn nog onvoldoende gegevens beschikbaar.187

06
Op 6 juli stuurt demissionair minister De Jonge een Kamerbrief naar Tweede Kamer waarin hij ingaat op de voorgang
van het vaccinatieprogramma. Demissionair minister De Jonge neemt het advies van de Gezondheidsraad omtrent
heteroloog vaccineren over. Gezien het feit dat de Gezondheidsraad geen bezwaar ziet tegen heterologe vaccinatie,
met een eerste dosis AstraZeneca-vaccin gevolgd door een tweede dosis BioNTech/Pfizer-vaccin, wil de demissionair
minister mensen de mogelijkheid bieden eventueel te kiezen voor een tweede dosis met het BioNTech/Pfizervaccin. Wanneer mensen toch de voorkeur geven aan een tweede vaccinatie met het BioNTech/Pfizer-vaccin,
kunnen zij vanaf vrijdag 16 juli aanstaande een afspraak maken bij de GGD voor een vaccinatie in de weken daarna.
Voor mensen die de komende weken een tweede vaccinatie met het AstraZeneca-vaccin hebben staan, blijft het
advies die te nemen omdat je dan het snelst optimaal beschermd bent. Mensen die een eerste vaccinatie met het
AstraZeneca-vaccin hebben gehad, ontvangen automatisch een uitnodiging voor een tweede dosis AstraZeneca (of
hebben deze al gehad), via de huisarts. Als zij willen afzien van deze afspraak kunnen zij de huisarts een e-mail sturen
waarin ze aangeven af te zien van de tweede vaccinatie met het AstraZeneca-vaccin.

Sinds medio juni intensiveren de GGD-regio’s de vaccinatiecampagne om mensen te bereiken die niet
vanzelfsprekend een vaccinatieafspraak maken of naar de vaccinatielocaties komen. Door middel van de inzet van
pop-up locaties, mobiele units en vaccinatiebussen wordt, in nauwe samenwerking met de lokale stakeholders, de
wijken ingetrokken. De aanpak kan verschillen per GGD-regio, afhankelijk van de specifieke vraagstukken die in de
betreffende regio spelen. Tegelijkertijd wordt er tussen de regio’s en met VWS en het RIVM nauw samen gewerkt en
worden de ervaringen en regionale data over de vaccinatiegraad gedeeld om zo van elkaar te leren en een effectieve
uitvoering te bewerkstelligen.
Tevens gaat demissionair minister De Jonge in op het vaccineren van de niet-mobiele thuiswonenden onder de 60.
Om een beter beeld te krijgen van het aantal nog te vaccineren niet-mobiele thuiswonende mensen heeft het RIVM
op 23 juni een uitvraag gedaan bij huisartsen, waarbij zij de keuze kregen om de niet-mobiele patiënten in hun praktijk zelf te vaccineren of om aan het RIVM de niet-mobiele patiënten aan te melden voor vaccinatie door een derde
partij. Voor de vaccinatie van deze patiënten met een mRNA-vaccin kunnen de huisartsen een opgetrokken spuit
halen bij een GGD in de buurt. Hierdoor wordt spillage zoveel mogelijk voorkomen. Op dit moment zijn
ongeveer 450 mensen op deze wijze door huisartsen gevaccineerd. Daarnaast blijkt een aantal huisartsen in een
eerder stadium al mensen uit de groep niet-mobiele thuiswonenden onder de 60 jaar te hebben aangemeld bij
Thuisvaccinatie.nl. Via deze weg zijn momenteel al enkele honderden mensen gevaccineerd. Huisartsen hebben
tot nu toe ongeveer 650 mensen aangemeld voor vaccinatie door een derde partij. De omvang van deze nog te
vaccineren groep lijkt dus beperkt. Dit aantal kan nog iets uitbreiden, maar het lijkt niet te gaan om de eerder
verwachte aantallen van enkele duizenden. Door voorgenoemde cijfers lijkt het verstandig om de resterende
mensen ook via Thuisvaccinatie.nl te laten vaccineren. Om het vaccineren van deze groep nog verder te bespoedigen
wordt bezien of in de praktijk andere werkwijzen met de reguliere uitvoerende partijen mogelijk zijn waardoor
Thuisvaccinatie.nl nog sneller de geplande aantallen mensen kan vaccineren. Onder andere ziet de demissionair
minister dat een of enkele GGD’en op regionaal niveau mensen uit deze groep vaccineren. Door dergelijke kleine
verschuivingen hoopt de demissionair minister dat de kwetsbare groep niet-mobiele thuiswonenden zo snel
mogelijk gevaccineerd is. De uitvoerende partijen zijn hierbij echter afhankelijk van de (aantallen) aanmeldingen
en wanneer deze aanmeldingen binnenkomen.
In het kader van de motie van de leden Bikker (ChristenUnie) en Hammelburg (D66) over een voorstel voor een
gefaseerd donatiebeleid en advies te vragen aan het RIVM188 deelt demissionair minister De Jonge mee dat er
tweewekelijks overleg met het RIVM plaatsvindt over de verwachte leveringen en het aantal vaccins dat nog
nodig is voor het afronden van de Nederlandse vaccinatiecampagne en de mogelijkheden voor donatie aan het
buitenland. Zoals met de Kamer eerder gedeeld, is het ons beleid om vaccins die Nederland nog geleverd krijgt en
niet zelf nodig heeft grotendeels via COVAX of bilateraal te doneren. In bijzondere omstandigheden is doorverkoop
ook een mogelijkheid. De hoeveelheid is afhankelijk van de leveringen van vaccins. Daarbij speelt ook de vraag of
vaccins die nog in ontwikkeling zijn worden toegelaten, waardoor het aantal te doneren vaccins verder kan stijgen.
Op basis van de geplande leveringen van de vier toegelaten vaccins kan Nederland naar verwachting tot het einde
van het jaar tussen de 20 en 25 miljoen vaccins doneren. Dit is inclusief bilateraal toegezegde donaties aan Suriname,
Kaapverdië en Indonesië.189
Op 6 juli is er overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19 en demissionair
minister De Jonge. De vaccinatiegraad van de mensen onder 35 komt aan de orde. De vaccinatiegraad bij deze groep
lijkt achter te blijven is de conclusie van het RIVM. Het RIVM presenteert alle interventies die gedaan worden om
deze vaccinatiegraad te verhogen.190 De demissionair minister vraagt hierbij extra aandacht voor de rol die scholen
hierbij mogelijk kunnen spelen. Dit zal volgende week verder besproken worden.

Programmadirectie Nafase COVID-19

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 36

Jan

Feb

Mrt

Apr

Juli

Mei

Jun

Jul

09

23

Inhoud

Op 9 juli is er overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Het inkorten/verlengen van het prikinterval bij de
GGD komt aan de orde. PDC-19 wil de GGD graag de ruimte bieden om flexbibel met het prikinterval om te gaan, zodat zij zo snel mogelijk iedereen gevaccineerd kunnen hebben. Dit zal snel nog aan de demissionair minister worden
voorgelegd.191

Leeswijzer

Op 9 juli schrijft demissionair minister De Jonge aan de Tweede Kamer dat de komende weken het interval tussen
de eerste en tweede prik verkort wordt. Dit is mogelijk omdat er voldoende vaccins beschikbaar zijn. Daarmee is
het mogelijk meer mensen eerder volledig te vaccineren en dus te beschermen. De GGD regelt dit de komende
weken in. 192

Op 23 juli is er overleg tussen [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Als eerste komt de boosterprik aan de orde.
Er wordt momenteel door het RIVM gewerkt aan een advies over welke groepen een booster nodig hebben. 24
augustus vergaderd de GR hierover, dus dan zal het RIVM het advies klaar hebben. Tevens komt de verkorting van het
prikinterval aan de orde. Het RIVM heeft een update over de inkorting prikinterval: vanaf morgen ontvangt de
groep 12- tot 17-jarigen een bericht dat zij hun prikinterval kunnen verkorten naar 21 dagen als daar behoefte aan is.
Zodra er meer bekend is over leveringen van Pfizer, kunnen ook andere groepen hiervoor in aanmerking komen.195

Kantelmomenten
1. Januari
2. Februari
3. Maart
4. April
5. Mei
6. Juni
7. Juli
Bronnen

Programmadirectie Nafase COVID-19

13
Op 13 juli is er overleg tussen demissionair minister De Jonge, [ambtelijk VWS], het RIVM en PDC-19. Het RIVM presenteert de vaccinatiegraad bij mensen onder de 35 en wat er allemaal gebeurd om deze te verhogen. Demissionair
minister De Jonge is het eens met alle acties en vraagt om de aanpak preciezer te structuren: om een wijkgerichte
aanpak te maken (RIVM doet analyse over wat nodig is, GGD voert uit) en een doelgroepgerichte aanpak te maken
(hierbij is het handig om in kaart te brengen welke doelgroepen de GGD’en sowieso moeten doen en welke doelgroepen er per specifieke GGD bijkomen). Het RIVM meldt dat ze al met de GGD optrekken hierbij en hier uitvoering aan
zullen geven. Tevens komt de wachttijd na het Janssen vaccin aan de orde. PDC-19 meldt dat uit onderzoek van Janssen zelf blijkt dat de bescherming na 14 dagen nog steeds oploopt. Demissionair minister De Jonge vraagt om even
via het RIVM/OMT hier zo snel mogelijk een advies over te krijgen. PDC-19 pakt dit op. Daarnaast komt het verkorten
van de interval aan de orde. Het RIVM meldt dat zij donderdag de richtlijn hiervoor zullen hebben aangepast en
dat de GGD’en van plan zijn om volgende week maandag daadwerkelijk de intervallen te verkorten. Demissionair
minister De Jonge benadrukt dat het belangrijk is dat iedereen zo snel mogelijk gevaccineerd is en dat daarom de
GGD hierover strak moet communiceren en paraat moet staan voor miljoenen mensen die hun tweede prik eerder
willen. Het RIVM zal dit bespreken met de GGD.193

Op 23 juli keurt het EMA het vaccin van Moderna goed voor kinderen tussen de 12 en 17 jaar oud.196

29
Op 29 juli verschijnt het advies van de GR over de inzet van Moderna bij kinderen tussen de 12 en 17 jaar n.a.v. de
adviesaanvraag van 2 maart. Het vaccin tegen COVID-19 van Moderna is onlangs goedgekeurd voor gebruik vanaf
12 jaar. Dit vaccin is voldoende werkzaam en voldoende veilig. Ook is vaccinatie van 12- tot en met 17-jarigen met het
Moderna-vaccin aanvaardbaar, zinvol en verantwoord: het kan adolescenten directe en indirecte gezondheidswinst
opleveren en tegelijk bijdragen aan het afremmen van de epidemie. Daarom adviseert de raad ook het Modernavaccin beschikbaar te stellen voor 12- tot en met 17-jarigen die zich willen laten vaccineren.
Bij het Moderna-vaccin kunnen net als bij BioNTech/Pfizer in zeer zeldzame gevallen myocarditis (ontsteking van
de hartspier) en pericarditis (ontsteking van het hartzakje) optreden na vaccinatie. Beide ontstekingen zijn bekende
ziektebeelden en kennen meestal een mild verloop en volledig herstel. Myocarditis en pericarditis komen overigens
ook regelmatig voor bij een infectie met het coronavirus.
Om ervoor te zorgen dat de adolescenten zelf een vrijwillige en goed geïnformeerde keuze kunnen maken is het van
belang dat er voor hen toegankelijke, begrijpelijke en op hun leeftijd afgestemde informatie beschikbaar is over de
voor- en nadelen van vaccinatie tegen COVID-19.197

15
Op 15 juli is er overleg tussen [ambtelijk VWS], Het RIVM en PDC-19. Het RIVM meldt dat de richtlijn omtrent het
kortere interval van BioNTech/Pfizer en Moderna inmiddels is aangepast.194

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 37

Eindnoten
Vanaf dit overzicht kunt u terug naar de lopende tekst
door op het cijfer voor de eindnoot te klikken.
1
2
3
4
5
6
7

8

9

10
11
12
13

14
15
16

17
18

19
20
21
22

Rijksoverheid.nl (2021, 4 januari). Gezamenlijke start corona-vaccinatie op 6 januari
[nieuwsbericht].
20210107 Verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] [intern document]
European Medicines Agency (2021, 8 januari), ‘’Extra dose from vials of Comirnaty COVID-19
vaccine’’:
Gezondheidsraad (2021, 11 januari), COVID-19-vaccinatie: Moderna-vaccin en de
vaccinatiestrategie.
Gezondheidsraad (2021, 11 januari), COVID-19-vaccinatie: Moderna-vaccin voor de CAS-landen
NOS (2021, 11 januari): ‘’vaccinatievoordringers zorgen voor wachtlijsten’’.
Tweede Kamer der Staten-Generaal (2021, 12 januari), ‘’verzoek om een reactie op berichten
over het benutten van vaccins’ [kamerstuk] (2021A00133).
URL: E-mailprocedure: “Verzoek van het lid Dik-Faber (ChristenUnie) om de minister van VWS
te verzoeken om een reactie op berichten over het benutten van vaccins - te ontvangen
voorafgaand aan het plenair debat over het coronavirus” | Tweede Kamer der Staten-Generaal
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 12 januari). Brief aan de Voorzitter van
de Tweede. Betreft: Kamerbrief COVID-19, [Kamerbrief] (25295-874). URL: Stand van zakenbrief
COVID-19 | Tweede Kamer der Staten-Generaal
Minister van VWS (2021, 13 januari). Stand van zakenbrief COVID-19 [Kamerbrief]. (25295-874).
URL: https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/moties/
detail?id=2021Z00430&did=2021D01249
LHV (2021, 14 januari), brief aan minister De Jonge; betreft: huisartsen en vaccinaties.
Minister van VWS (2021, 14 januari), betreft: reactie op brief LHV 14 januari,
OMT en Gezondheidsraad (2021, 14 januari), gezamenlijk advies over coronavaccinatie.
URL: Kabinetsreactie op het 96e OMT advies (deel 2) | Tweede Kamer der Staten-Generaal
Staatssecretaris van VWS (2021, 1 februari). Update vragen van de stand van zaken m.b.t
covid-19 op Aruba, Curaçao, Sint Maarten, Saba en Sint-Eustatius [Kamerbrief]. (25295-949)
URL: https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/
detail?id=2021Z02047&did=2021D04447
Rijksoverheid (2021, 18 janauri), ook vaccinatie kwetsbare ouderen en mensen met beperking
van start.[nieuwsbericht]
LHV (2021, 18 januari), nadere afspraken VWS en LHV.
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 20 januari). reactie op 96e OMT
[Kamerbrief] (25295-912). URL: Kabinetsreactie op het 96e OMT advies (deel 2) | Tweede Kamer
der Staten-Generaal
Rijksoverheid (2021, 20 januari), corona-vaccinatie: sneller meer mensen beschermen.
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 20 januari). Brief aan de Voorzitter van de
Tweede. Betreft: reactie op 96e OMT [Kamerbrief] (25295-912). URL: Kabinetsreactie op het 96e
OMT advies (deel 2) | Tweede Kamer der Staten-Generaal
Minister van VWS (2021, 25 januari 2021), adviesaanvraag over inzet AstraZeneca.
IGJ (2021, 27 januari), factsheet vaccineren
EMA (2021, 29 januari), EMA Keurt AstraZeneca goed voor gebruik in de EU.
Minister van VWS (2021, 1 februari). ‘’Adviesaanvraag VWS over interval BioNTech-Pfizer’’

Programmadirectie Nafase COVID-19

23

24
25
26
27

28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39

40
41
42
43
44

45
46

Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 2 februari). Betreft: Stand van zakenbrief
COVID-19, [Kamerbrief] (25295-950). URL: Stand van zakenbrief COVID-19 | Tweede Kamer der
Staten-Generaal
Gezondheidsraad (2021, 3 februari), COVID-19-vaccinatie: advies Interval BioNTech/Pfizer.
Gezondheidsraad (2021, 4 februari), COVID-19-vaccinatie: advies AstraZeneca-vaccin.
Gezondheidsraad (2021, 4 februari), COVID-19-vaccinatie: Advies Ethische en juridische
afwegingen COVID-19-vaccinatie.
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 5 februari). Betreft: reactie op advies
inzet AstraZeneca-vaccin tegen COVID-19 en advies interval BioNTech/Pfizer [
Kamerbrief} (25295-985). URL: Reactie advies inzet AstraZeneca-vaccin tegen COVID-19 |
Tweede Kamer der Staten-Generaal
20210207 nota samengevoegde groepenv2 cs zw [intern document]
20210208 Verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]
20210210 Verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] [intern document]
20210211 Verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]
2102021 94430 AM 26041955 Annotatie 11 februari.docx [intern document]
AD (2021, 11 februari), Voorrang bij vaccinatie voor mensen met overgewicht en mensen
met syndroom van Down.
RIVM (2021, 10 februari). Eerste zorgmedewerkers vrijdag gevaccineerd met AstraZeneca
[nieuwsbericht].
Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (2021, 16 februari). Start vaccinatie zorgmedewerkers
in de gehandicaptenzorg [nieuwsbericht].
OMT (2021, 15 februari), 100e OMT-advies. URL: 100e OMT advies | Tweede Kamer der
Staten-Generaal
nota ter beslissing - uitwerking COVID-19 vaccinatie groepen medische indicatiev2
[intern document]
20210218 Verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 18 februari). Betreft: instelling special
envoy vaccins. [Kamerbrief] (25295-994). URL: Special envoy vaccins | Tweede Kamer der
Staten-Generaal
IGJ (2021, 19 februari), factsheet vaccineren
20210222 Verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]
RIVM (2021, 22 februari) Eerste ggz-cliënten en medewerkers krijgen maandag vaccin
[nieuwsbericht].
Gezondheidsraad (2021, 4 februari), COVID-19-vaccinatie: advies AstraZeneca-vaccin.
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 23 februari). Stand van zakenbrief en
kabinetsreactie op 100e en 101e OMT-advies. [Kamerbrief] (25295-995) URL: Stand van
zakenbrief COVID-19 en kabinetsreactie op 100e en 101e OMT-advies | Tweede Kamer der
Staten-Generaal
20210225 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document
RIVM (2021, 25 februari) Zorgmedewerkers wijkverpleging uitgenodigd voor coronavaccinatie
[nieuwsbericht].

47
48
49
50
51
52
53
54
55
56

57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72

73
74
75
76
77
78

RIVM (2021, 2 maart) Ook zorgmedewerkers Wmo-ondersteuning uitgenodigd voor
coronavaccinatie [nieuwsbericht].
20210301 Verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def (002) [intern document]
NOS (2021, 2 maart), De Jonge: in juli kan iedereen eerste prik gehad hebben.
Minister van VWS (2021, 2 maart 2021), adviesaanvraag: inzet vaccin Janssen en COVID-19
vaccinatiestrategie op de korte termijn.
20210303 verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] [intern verslag]
EMA (2021, 4 maart), EMA gaat Russisch Spoetnik-vaccin versneld beoordelen.
20210304 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern verslag]
Gezondheidsraad (2021, 8 maart), advies spoedvragen COVID-19-vaccinatie.
Rijksoverheid (2021, 8 maart), letterlijke tekst persconferentie Mark Rutte en Hugo De Jonge.
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 8 maart). Coronamaatregelen vanaf
16 maart [Kamerbrief] (25295-1032). URL: Coronamaatregelen 8 maart 2021 | Tweede Kamer der
Staten-Generaal
20210310 verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] [intern document]
CBG (2021, 11 maart), Updates over veiligheid, werkzaamheid en kwaliteit coronavaccins.
EMA (2021, 11 maart), Janssen-vaccin goedgekeurd voor gebruik in de EU.
20210311 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]
NRC (2021, 12 maart), AstraZeneca levert Nederland half miljoen vaccins minder.
Hart van Nederland (2021, 12 maart): wanneer bne ik aan de beurt voor vaccinatie?
Verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] 12 maart 2021 [intern document]
20210314 Brief CBG aan minister – 14 maart 2021.
20210316 Actualiteitenbeeld COVID-19 dinsdag 16 maart 2021 [intern document]
Rijksoverheid (2021, 14 maart). Uit voorzorg tijdelijk geen vaccinaties met AstraZeneca
[Nieuwsbericht].
20210314_Scenario’s VWS v5 [intern document]
20210315 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]
Minister van VWS (2021, 15 maart), adviesaanvraag VWS over inzet vaccins voor patiënten en
stand van wetenschap COVID-19-vaccins en toediening.
Gezondheidsraad (2021, 17 maart), advies COVID-19-vaccinatie: Janssen-vaccin.
20210316 Nota 1-prik def [intern document]
Motie-Jetten (25295, nr. 1040). Motie van het lid Jetten over de huidige voorraad coronavaccins
sneller wegprikken. URL: Motie van het lid Jetten over de huidige voorraad coronavaccins sneller
wegprikken | Tweede Kamer der Staten-Generaal
20210317 Verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] [intern document]
EMA (2021, 18 maart), COVID-19 Vaccine AstraZeneca: benefits still outweigh the risks despite
possible link to rare blood clots with low blood platelets.
Rijksoverheid (2021, 18 maart), vaccinaties met AstraZeneca snel hervat.
1. 20210316 Nota 1-prik def [intern document]
20210314_Scenario’s VWS v5 [intern document]
20210319 Verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 38

Eindnoten (vervolg)
79
80
81

82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96

97
98
99

100
101
102
103
104

105
106

Gezondheidsraad (2021, 22 maart), COVID-19-vaccinatie: advies aanvulling hoog-risicopatiëntgroepen COVID-19-vaccinatie en toedieningsvormen COVID-19-vaccins.
Special envoy (2021, 23 maart), vaccins van productie tot preparedness.
URL: Vaccins van productie tot preparedness | Tweede Kamer der Staten-Generaal
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 23 maart). Betreft: Kamerbrief stand van
zaken COVID-19, [Kamberbrief] (25295-1063) URL: Stand van zakenbrief COVID-19 |
Tweede Kamer der Staten-Generaal
20210324 WP7_02 Memo PvA overgaan op CIMS per 30 maart_definitief [intern document]
20210324 verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] [intern document]
20210326 Uitkomsten Scenario op basis van Tactisch Planningsoverleg - Final v4
[intern document]
20210326 1. WP7_02 Memo PvA overgaan op CIMS per 30 maart_definitief_versie 2
[intern document]
20210326 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS d.d. 26 maart [intern document]
Minister van VWS (2021, 26 maart), Adviesaanvraag GR over verlenging interval tussen de
eerste en tweede vaccinatie.
NOS (2021, 30 maart), Duitsland vaccineert alleen nog 60-plussers met AstraZeneca.
RIVM (2021, 2 april), Vanaf vandaag één prik na doorgemaakte COVID-19 in het afgelopen halfjaar.
Rijksoverheid (2021, 2 april) Nieuwe pauze vaccinatie met AstraZeneca: uit voorzorg geen
prikken voor mensen tot 60 jaar.
Minister van VWS (2021, 6 april), adviesaanvraag VWS over verdere inzet AstraZeneca.
20210406 verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] [intern document]
20210406 1. gevolgen pauzeknop az [intern document]
20210406 2. surplus update nota [intern document]
20210406 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 8 april). Betreft: aanbieding 106e OMT
advies en kabinetsreactie [Kamerbrief] (25295-1103), URL: Kabinetsreactie op 106e OMT advies |
Tweede Kamer der Staten-Generaal
EMA (2021, 7 april), AstraZeneca’s COVID-19 vaccine: EMA finds possible link to very rare cases
of unusual blood clots with low blood platelets.
Gezondheidsraad (2021, 8 april), COVID-19-vaccinatie: inzet AstraZeneca-vaccin.
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 8 april). Betreft: besluit inzet
AstraZeneca-vaccin na advies Gezondheidsraad [Kamerbrief] (25295-1104),
URL: Besluit inzet AstraZeneca-vaccin na advies Gezondheidsraad | Tweede Kamer der
Staten-Generaal
Gezondheidsraad (2021, 9 april), Advies COVID-19-vaccinatie: vaccinatie voor kinderen.
Gezondheidsraad (2021, 12 april), COVID-19-vaccinatie: Advies Interval tussen de eerste en
tweede vaccinatie.
20210412 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]
IGJ (2021, 13 april), factsheet vaccineren
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 13 april 2021). Betreft: Kamerbrief
COVID-19 [Kamerbrief] (25295-1105) URL: Stand van zakenbrief COVID-19 | Tweede Kamer der
Staten-Generaal
20210414 verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] [intern document]
20210414 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]

Programmadirectie Nafase COVID-19

107
108

109
110
111
112
113
114

115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127

128
129
130
131
132
133
134

135
136
137

Europese Commissie (2021, 14 april), Statement by President von der Leyen on developments in
the Vaccines Strategy.
Tweede Kamer der Staten-Generaal (2021, 15 april), plenair debat.
URL: Debat over de ontwikkelingen rondom het coronavirus | Tweede Kamer der
Staten-Generaal
Verslag Vaccinatie overleg met [ambtelijk VWS] 16 april 2021 15.15u [intern document]
Verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS [intern document]
RIVM (2021, 19 april), 16-18-jarigen met medisch hoog risico krijgen binnenkort eerste vaccin.
Europsese Commissie (2021, 20 april), COVID-19 Vaccine Janssen: EMA finds possible link to very
rare cases of unusual blood clots with low blood platelets.
Rijksoverheid (2021, 20 april), Vaccineren met Janssen gaat door.
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 20 april). Betreft: Kamerbrief over
maatregelen COVID-19 vanaf 28 april 2021, [Kamerbrief] (25295-1135) URL: Versoepelen van de
coronamaatregelen | Tweede Kamer der Staten-Generaal
RIVM (2021,19 april), Mensen met medisch risico tussen 18-60 jaar vanaf begin mei uitgenodigd.
20210421 verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] [intern document]
20210421 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]
OMT (2021, 26 april), advies 110e OMT over COVID-19.
URL: Detail 2021D15592 | Tweede Kamer der Staten-Generaal
Minister van VWS (2021, 26 april), Adviesaanvraag minister VWS over inzet AstraZeneca.
20210428 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]
RIVM (2021, 28 april) RIVM verwacht miljoen kwetsbaren één week eerder te vaccineren.
RIVM (2021, 29 april), Correctie vaccinatiecijfers: totaal aantal prikken naar beneden bijgesteld.
NRC (2021, 30 april), Onderzoekers: prikpauzes met AstraZeneca gaven gezondheidsschade.
URL: Onderzoekers: prikpauzes met AstraZeneca gaven gezondheidsschade
Hugo de Jonge, Twitter (2021, 2 mei). URL: Ministerie van VWS (@MinVWS) / Twitter
20210503 Plan Janssen [intern document]
20210503 Verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS [intern document]
Vaste Kamercommissie voor VWS, (3 mei, 2021), overbrengen verzoek commissie om
kabinetsreactie op onderzoek NTG en overschotten AstraZeneca, URL: Detail 2021D16177 |
Tweede Kamer der Staten-Generaal
Verslag Vaccinatie overleg met [ambtelijk VWS] d.d. 4 mei 2021 09.15u [intern document]
Hugo de Jonge (2021, 6 mei), Twitter.
GGD GHOR (2021, 4 mei), GGD’en vaccineren mensen uit medische risicogroepen.
Verslag vaccinatie overleg met [ambtelijk VWS] d.d. 7 mei 2021 15.15 uur [intern document]
NOS (2021, 10 mei), Huisartsen willen met Prullenbakvaccin.nl verspilling tegengaan
RIVM (2021, 10 mei), RIVM start onderzoek naar langetermijneffectiviteit COVID-19-vaccins.
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 11 mei). Betreft: stand van zakenbrief
COVID-19 [Kamerbrief] (25295-1179) URL: Stand van zakenbrief COVID-19 | Tweede Kamer der
Staten-Generaal
20210517 Beslismemo Keuzes mbt AstraZeneca [intern document]
20210517 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]
20210413 Vaccinatie bewoners Wlz ggz KV vraag reactie voor woensdag 13.00uur [e-mail] en
RIVM (2021, 4 mei) Coronavaccinatie voor mensen met Wlz-ggz indicatie in een kleinschalige
woonvorm en hun medebewoners [nieuwsbericht].

138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148

149
150
151
152
153
154
155

156

157
158
159
160

161
162
163
164
165

20210519 1. Advies vaccinatie zwangeren versie 0.6 [intern document]
20210519 2. Standpunt Vaccinatie tegen COVID-19 rondom zwangerschap en kraambed versie
22 april 2021_evl [intern document]
20210519 4a. 210512_Notitie Veegactie_COV-19 vaccinatie programma V1.3 - aanvulling
veegactie scenario planning [ambtelijk VWS] [intern document]
20210519 verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] [intern document]
20210520 1. Advies vaccinatie zwangeren versie 0.6 [intern document]
4. 210518_Notitie Veegactie_COV-19 vaccinatie programma V1.5 - aanvulling veegactie scenario
planning 2 [intern document]
5. 210519 voorstel versnellen 2e vaccinatie [intern document]
20210520 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]
Gezondheidsraad (2021, 20 mei), COVID-19-vaccinatie: Interval AstraZeneca-vaccin.
Gezondheidsraad (2021, 20 mei), COVID-19-vaccinatie: Vaccinatie kan bijdragen aan voorkomen
van infecties bij anderen.
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 21 mei). Betreft: aanpassing interval
AstraZeneca-vaccin, [Kamerbrief] (25295-1229). URL: Aanpassing interval AstraZeneca-vaccin |
Tweede Kamer der Staten-Generaal.
ANP (2021, 21 mei) Minister De Jonge noemt prullenbakvaccins ‘onhandig’, maar neemt geen
juridische stappen
20210526 verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] [intern document]
NOS (2021, 27 mei), Janssen: levering van 55 miljoen vaccins eind juni onzeker.
20210527 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]
NOS (2021, 28 mei). De Jonge verwacht vertraging bij eerste prik. URL:
EMA (2021, 28 mei), First COVID-19 vaccine approved for children aged 12 to 15 in EU.
Motie Kuiken en Paternotte (25295, nr. 1225). Motie van de leden Kuiken en Paternotte over het
COVID-19-vaccin ook in het zogenoemde gele boekje bij laten schrijven
URL: Infectieziektenbestrijding | Tweede Kamer der Staten-Generaal
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 28 mei). Betreft: stand van zakenbrief
COVID-19, [Kamerbrief] (25295-1241) URL: Stand van zaken COVID-19 | Tweede Kamer der
Staten-Generaal
WNL (2021, 30 mei), De Jonge: tweede helft augustus heeft iedereen tweede prik, 1 september
van alle maatregelen af.
OMT (2021, 31 mei), 115e advies Outbreak Management Team.
URL: Advies n.a.v. 115e OMT | Tweede Kamer der Staten-Generaal
20210531 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 1 juni). Betreft: Kamerbrief over
herhalingsoproepen COVID-19 vaccinatiecampagne [Kamerbrief] (25295-1242)
URL: Herhalingsoproepen COVID-19 vaccinatiecampagne | Tweede Kamer der Staten-Generaal
Gezondheidsraad (2021, 2 juni), COVID-19-vaccinatie: zet vaccins in huidige fase
COVID-19-vaccinatieprogramma.
20210602 verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] [intern document]
CBG (2021, 2 juni), Geen tweede prik met Vaxzevria bij trombose met laag aantal bloedplaatjes.
Gezondheidsraad (2021, 2 juni), Leeftijdsgrens en tweede dosis AstraZeneca-vaccin.
20210604 1b. Janssen implicaties GRadvies_20210604 [intern document]

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 39

Eindnoten (vervolg)
166
167
168
169
170
171
172

173
174
175

176
177
178
179
180

181
182

1c. 20210603_Stand_van_zaken_thuisvaccinatie_niet_mobiel_thuis_wonenden_60min_MN
[inter document] [intern document]
20210604 overleg [ambtelijk VWS], RIVM en PDC-19 [intern document]
Minister van VWS (2021, 4 juni), adviesaanvraag aan OMT/GR gezamenlijk over
vaccinatiestrategie.
20210607 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]
20210609 verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] [intern document]
Gezondheidsraad (2021, 9 juni), COVID-19-vaccinatie: Vaccinatie van kinderen met een medisch
risico en ringvaccinatie.
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 9 juni). Kamerbrief met reactie op advies
Gezondheidsraad ‘Vaccinatie van kinderen met een medisch risico en ringvaccinatie’.
[Kamerbrief] (25295-1285) URL: Detail 2021D22501 | Tweede Kamer der Staten-Generaal .
Verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS [intern document]
Verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] d.d. 11 juni 2021 [intern document]
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021,11 juni). Betreft: Kamerbrief over
inzet Janssen- en AstraZeneca-vaccin,[Kamerbrief] (25295-1290) URL: Inzet Janssen- en
AstraZeneca-vaccin | Tweede Kamer der Staten-Generaal
20210614 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]
20210616 3. Nederlanders in het buitenland v4 [intern document]
20210616 verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] [intern document]
20210617 presentatie 22 23 en donaties [intern document]
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 18 juni). Stand van zakenbrief COVID-19
[Kamerbrief] (25295-1297). URL: Stand van zakenbrief COVID-19 | Tweede Kamer der
Staten-Generaal
Verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] 25 juni 2021 [intern document]
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 29 juni). Betreft: Kamerbrief over
aanschaf Moderna-vaccins voor 2022, [Kamerbrief] (25295-1332)
URL: Aanschaf Moderna-vaccins voor 2022 | Tweede Kamer der Staten-Generaal.

Programmadirectie Nafase COVID-19

183
184
185

186
187
188

189

190
191
192

193
194
195
196
197

Gezondheidsraad (2021, 29 juni), COVID-19-vaccinatie: Vaccinatie van adolescenten tegen
COVID-19.
20210629 verslag strategisch overleg vaccinatie met MVWS def [intern document]
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021). Betreft: Kamerbrief besluit vaccinatie
jongeren vanaf 12 jaar [Kamerbrief] (5295-1338). URL: Besluit advies Gezondheidsraad over
vaccinatie van jongeren vanaf 12 jaar | Tweede Kamer der Staten-Generaal
Verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] 1 juli 2021 [intern document]
Gezondheidsraad (2021, 5 juli), Heterologe vaccinatie.
Motie van de leden Bikker en Hammelbrug (25295, nr. 1315). Motie van de leden Bikker en
Hammelburg over een concreet voorstel voor een gefaseerd donatiebeleid aan COVAX.
URL: Detail 2021D25531 | Tweede Kamer der Staten-Generaal
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 6 juli). Betreft: Kamerbrief over
maatregelen COVID-19, [Kamerbrief] (25295-1356). URL: Maatregelen i.v.m. COVID-19 |
Tweede Kamer der Staten-Generaal
20210704 Eerste duiding vaccinatiegraad & interventies jongeren v.05 [intern document]
Verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] 9 juli 2021 [intern document]
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2021, 9 juli 2021). Betreft: Kamerbrief over
Spoedadvies OMT en kabinetsreactie. [Kamerbrief] (25295-1358). URL: Spoedadvies OMT en
kabinetsreactie | Tweede Kamer der Staten-Generaal
Verslag vaccinatie overleg met MVWS 13 juli 2021 [intern document]
Verslag vaccinoverleg met [ambtelijk VWS] 15 juli 2021 [intern document]
Verslag strategisch overleg vaccinatie met [ambtelijk VWS] 23 juli 2021 [intern document]
EMA (2021, 23 juli), COVID-19 vaccine Spikevax approved for children aged 12 to 17 in EU |
European Medicines Agency.
Gezondheidsraad (2021, 29 juli), COVID-19-vaccinatie: Vaccinatie van adolescenten tegen
COVID-19 met het Moderna-vaccin.

Tijdlijn: Vaccinatiestrategie COVID-19 | 40

Dit is een uitgave van
Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport
Postadres
Postbus 20350 | 2500 ej Den Haag
Telefoon 070 340 79 11
www.rijksoverheid.nl/vws
augustus 2023