Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2791
Vragen van het lid Dekker-Abdulaziz (D66) aan Staatssecretaris van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht «Ouders gooien
privacy van hun kinderen te grabbel op sociale media» (ingezonden 13 april
2023).
Antwoord van Minister Weerwind (Rechtsbescherming), mede namens de
Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen
5 juni 2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023,
nr. 2523.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Ouders gooien privacy van hun kinderen te
grabbel op sociale media»1?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is uw reactie op de bevinding dat driekwart van de ouders hun kinderen
op social media zetten, waarvan de helft hun profiel onbeschermd laat?
Antwoord 2
Het is begrijpelijk dat ouders beelden van bijzondere momenten met hun
kinderen willen delen met anderen. De komst van sociale media heeft dat
aanzienlijk eenvoudiger gemaakt dan voorheen het geval was. Het is
belangrijk dat ouders zorgvuldig gebruik maken van die mogelijkheden en
rekening houden met wie allemaal toegang hebben tot wat zij plaatsen,
omdat dit de privacy van hun kinderen raakt.
Vraag 3
In hoeverre deelt u onze zorgen dat op deze manier onbedoeld kwaadwillenden misbruik kunnen maken van deze gegevens?

1

ah-tk-20222023-2791
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Ouders gooien privacy van hun kinderen te grabbel op sociale media | Tech | AD.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Die zorgen deel ik. Zo bestaat het risico dat foto’s van kinderen misbruikt
worden door criminelen, dat hun beeldmateriaal wordt gebruikt voor
reclamedoeleinden en dat de foto’s en video’s op het internet kunnen blijven
circuleren.
Vraag 4
In hoeverre bent u het met ons eens dat hier ook meer bewustwording over
gecreëerd zou moeten worden, bijvoorbeeld door middel van een publiekscampagne? In hoeverre heeft u plannen om de bewustwording hierover te
vergroten?
Antwoord 4
Bewustwording is van groot belang. Het vorige kabinet ontwikkelde eerder al
de publiekscampagne «Denk 2x na voordat je iets deelt», die veel aandacht in
de media kreeg.2 Naar aanleiding van de campagne maakte het Jeugdjournaal een item over het zorgvuldig omgaan met het online delen van
gegevens van anderen.3 Daarnaast werkt de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties momenteel aan een plan van aanpak voor
een brede publiekscampagne over online kinderrechten. Verder heeft de
Autoriteit Persoonsgegevens (AP) een voorlichtende taak.4
Vraag 5
Kunt u toelichten in hoeverre kinderen recht hebben op online privacy?
Antwoord 5
Het grondrecht op gegevensbescherming is uitgewerkt in de Algemene
Verordening Gegevensbescherming (AVG). De AVG onderkent in overweging
38 nadrukkelijk dat kinderen specifieke bescherming toekomt, aangezien zij
zich wellicht minder bewust zijn van de risico’s en gevolgen van het delen
van informatie. Daarnaast bepaalt artikel 16 van het Verdrag inzake de
rechten van het kind (IVRK) dat een kind recht heeft op bescherming van zijn
of haar privéleven. Graag verwijs ik voor een volledige toelichting naar de
Code Kinderrechten Online waarin uitvoering wordt ingegaan op online
privacy voor minderjarigen.5 De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties heeft de Code laten ontwikkelen voor ontwerpers van
digitale systemen voor kinderen, aan de hand waarvan aan het begin van het
ontwerpproces voor onlinediensten en producten kinderrechten worden
meegenomen en geborgd.
Ook biedt de Verordening Digitale Diensten (hierna: DSA) specifieke
bescherming aan minderjarigen. Daarin worden onlineplatforms die
toegankelijk zijn voor minderjarigen verplicht om passende en evenredige
maatregelen te nemen om een hoog niveau van privacy, veiligheid en
bescherming van minderjarigen binnen hun dienst te waarborgen. Voor een
compleet overzicht van specifieke bescherming vanuit de DSA verwijs ik u
naar de kamerbrief «Digital Services Act en Kinderrechten» van 14 april
2023.6 Daarnaast stuurt de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties uw Kamer voor de zomer een beleidsbrief over kinderrechten in relatie tot digitalisering.
Vraag 6
In hoeverre deelt u het genoemde standpunt dat ouders pas vanaf 16 jaar
toestemming aan hun kinderen voor het delen van bijvoorbeeld foto’s
moeten vragen? In hoeverre deelt u onze overtuiging dat dit eigenlijk al vanaf
12 jaar zou moeten?

2

https://veiliginternetten.nl/denkvoorjedeelt/.
https://jeugdjournaal.nl/artikel/2404427-denk-na-voordat-je-een-foto-van-een-ander-deelt.html.
Zie bijvoorbeeld: https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/nl/over-privacy/jouw-privacy-voorjongeren.
5
https://codevoorkinderrechten.nl/.
6
Kamerstuk 36 200-VII, nr. 162.
3
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord 6
In het wetsvoorstel Verzamelweg gegevensbescherming wordt ervan
uitgegaan dat kinderen vanaf 12 jaar deels zelf en vanaf 16 jaar geheel
zelfstandig persoonlijke keuzes kunnen maken.7 In dit wetsvoorstel wordt erin
voorzien dat een jongere die 12 jaar of ouder maar nog geen 16 jaar is,
zelfstandig toestemming kan intrekken om zo een einde te kunnen maken aan
een verwerking van zijn eigen persoonsgegevens. Dit wetsvoorstel is in
behandeling bij uw Kamer.
Vraag 7
Bent u het met ons eens dat tech-bedrijven hier een grote verantwoordelijkheid horen te dragen en zo ja, hoe gaat u daarop sturen?
Antwoord 7
Ja, tech-bedrijven hebben ook een verantwoordelijkheid op grond van de
AVG. Zo moeten de bedrijven bijvoorbeeld hun gebruikers te wijzen op wie
toegang kan hebben tot hun gegevens en dus ook geplaatste foto’s. De
Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voert
regelmatig gesprekken met tech-bedrijven over hun verantwoordelijkheid. Het
is echter primair aan de ouders of verzorgers van kinderen om de afweging
te maken of zij foto’s van hun kinderen online delen of niet.
Vraag 8
Kunt u voorbeelden noemen van maatregelen die u kunt nemen als techbedrijven, zoals social media platforms, hier onvoldoende aan voldoen?
Antwoord 8
Wanneer bedrijven de regels uit de AVG niet naleven, is het aan de toezichthouder om daar gevolgen aan te verbinden. Het toezicht op de naleving van
de verplichtingen uit de AVG is belegd bij de AP. De AP beschikt daartoe over
diverse instrumenten, zoals het opleggen van een bestuurlijke boete, een last
onder dwangsom of een berisping.
Vraag 9 en 10
Kunt u toelichten of u de voorgedragen tips voor ouders voldoende acht?
In hoeverre ziet u een rol voor uzelf om hier aandacht voor te vragen, en ook
daadwerkelijk maatregelen op te nemen?
Antwoord 9 en 10
Het is belangrijk dat ouders zich bewust zijn van de mogelijke risico’s van het
delen van foto’s of video’s van hun kinderen online. De informatie en tips,
zoals beschreven in het achterliggende onderzoek waarop het krantenartikel
zich baseert, zijn in dat kader helder en nuttig.8 Het onderzoek geeft
volwassenen richtlijnen om zorgvuldig om te gaan met informatie over
kinderen op het internet. Zoals eerder aangegeven, werkt de Staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties momenteel aan een plan van
aanpak voor een brede publiekscampagne over online kinderrechten.
Vraag 11
Bent u het met ons eens dat er meer aandacht aan onlinegedrag en
mediawijsheid kan worden besteed zodat kinderen hier zo vroeg mogelijk bij
betrokken worden?
Antwoord 11
Ja. Mediawijsheid is een belangrijke set aan vaardigheden om mee te kunnen
komen in de steeds meer gedigitaliseerde wereld. Aandacht voor onderwerpen als portretrecht hoort hierbij. Op initiatief van het Ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap werd in 2008 het Netwerk Mediawijsheid
opgericht met de missie «Iedereen mediawijs». Op zijn publiekswebsite biedt
het Netwerk Mediawijsheid inzichtelijke informatie aan over veilige en slim

7

Wijziging van de Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming en enkele
andere wetten in verband met het stroomlijnen en actualiseren van het gegevensbeschermingsrecht (Verzamelwet gegevensbescherming).
8
https://www.vpngids.nl/onderzoek/driekwart-ouders-zet-kinderen-op-social-media/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

gebruik van digitale media. Zo zijn er links naar materiaal om kinderen te
informeren en met hen in gesprek te gaan over zaken als privacy en
portretrecht.9

9

Bijvoorbeeld over auteursrecht (https://www.mediawijsheid.nl/auteursrecht/) en privacy (https://
www.mediawijsheid.nl/privacy/).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4