Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2346
Vragen van het lid Jansen (SP) aan de minister van Verkeer en Waterstaat
over de enorme vertragingen voor luchtvaartpassagiers door de aswolk
(ingezonden 23 april 2010).
Antwoord van minister Eurlings (Verkeer en Waterstaat) (ontvangen 3 mei
2010).
Vraag 1
Hoe interpreteert u de Europese Verordening 261/2004 in relatie tot de
luchtreizigers die gedupeerd zijn door de recente sluiting van luchtruimen ten
gevolge van de vulkaanuitbarsting op IJsland? Welke directe en indirecte
schade ten gevolge van het annuleren van vluchten dient vergoed te worden
door de luchtvaartmaatschappij, welke komt voor rekening van de reiziger
zelf?
Antwoord 1
Verordening 261/2004 kent twee soorten rechten toe aan passagiers:
1. recht op financiële compensatie
2. recht op bijstand (recht op terugbetaling of een andere vlucht; recht op
verzorging)
Ten aanzien van het recht op financiële compensatie, kan een luchtvaartmaatschappij volgens de Verordening een beroep doen op overmacht wegens
buitengewone omstandigheden De luchtruimsluiting als gevolg van de
aswolk geldt als een buitengewone omstandigheid. Passagiers hebben dan
geen recht op compensatie. Voor de periode vanaf opheffing van het
vliegverbod geldt dat de IVW per geval zal bezien of er al dan niet terecht een
beroep op overmacht wordt gedaan.
Ten aanzien van het recht op bijstand kan volgens de Verordening geen
beroep worden gedaan op overmacht wegens buitengewone omstandigheden. Passagiers hebben op grond van art. 8 recht op terugbetaling van hun
ticket of recht op een andere vlucht en op grond van art 9 hebben zij recht op
verzorging (maaltijden, overnachtingen). Deze kosten komen in principe voor
rekening van de luchtvaartmaatschappij. De vraag of en zo ja, in hoeverre er
compensatie richting de sector dient plaats te vinden, is onderdeel van de
discussie in de Transportraad op 4 mei a.s. De Verordening voorziet verder
niet in vergoedingen voor (andere) directe en indirecte schade ten gevolge
van het annuleren van vluchten.
Op 27 april heeft vice-voorzitter van de Europese Commissie Kallas een
informerende nota uitgebracht over het omgaan met de gevolgen van de

ah-tk-20092010-2346
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

aswolk voor de luchtvaart. Daarin geeft hij o.a. aan dat de passagiersrechten
moeten worden nageleefd.
Vraag 2
Wat zijn de wettelijke verplichtingen van Nederlandse luchthavens in dit soort
situaties?
Antwoord 2
Er zijn geen bijzondere wettelijke verplichtingen van Nederlandse luchthavens
die specifiek betrekking hebben op alleen dit soort situaties.
Vraag 3
Zijn de rechten van de passagiers conform uw antwoorden op de vragen 1 en
2 bij het bovengenoemde vulkaanincident gerespecteerd? Zo ja, hoe is dit te
rijmen met de voorbeelden uit de uitzending van Netwerk d.d. 22 april 2010?1
Zo nee, gaat u de luchtvaartmaatschappijen hierop aanspreken en hoe gaat u
dat doen?
Antwoord 3
Ik heb op dit moment nog geen volledig zicht op de mate van naleving van
de passagiersrechten. In de media heb ik berichten gezien waarin de
passagiersrechten leken te worden geschonden, maar daar tegenover staan
ook berichten over luchtvaartmaatschappijen die hun uiterste best hebben
gedaan om passagiers onder te brengen in hotels en te voorzien van
maaltijden. Bij de Inspectie zijn tot nu toe nog geen klachten binnengekomen.
Als passagiers vinden dat hun rechten ook dan nog onvoldoende zijn
gerespecteerd, kunnen ze daarover een klacht indienen bij de Inspectie of
naar de geschillencommissie luchtvaart of de rechter stappen. De Inspectie
neemt ingediende klachten in behandeling en geeft daarover haar oordeel.
Als de klacht gegrond is, zal de luchtvaartmaatschappij daarop worden
aangesproken.
Vraag 4
Hoeveel uit Nederland afkomstige dan wel via Nederland reizende reizigers
zijn gedupeerd door de aswolk?
Antwoord 4
Het totale aantal gedupeerde reizigers is niet bekend. In beginsel raakt het
alle personen met een bevestigde boeking op alle vluchten die zijn geannuleerd of langdurig vertraagd als gevolg van de sluiting van het luchtruim.
Vraag 5
Zijn deze mensen systematisch gewezen op hun rechten? Heeft uw ministerie
hierbij een taak?
Antwoord 5
Passagiers zijn op hun rechten gewezen via diverse kanalen: websites, sms,
email, reisleiding, personeel op de luchthaven etc. Ook op dit punt heb ik nog
geen goed zicht op de mate van naleving van de informatieplicht door
luchtvaartmaatschappijen. Hiervoor geldt ten aanzien van klachten en de rol
van de Inspectie hetzelfde als ik in het antwoord op vraag 3 heb gesteld.
Vraag 6
Bent u bereid deze vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden vanwege de
zorgen van veel gedupeerde reizigers?
Antwoord 6
Ja.

1

Netwerk, 22 april 2010
http://www.netwerk.tv/uitzending/2010-04-22/wie-gaat-de-extra-reiskosten-betalen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2