Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3160
Vragen van het lid Jasper van Dijk (SP) aan de Staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid over het bericht «Stop verplichte zoekperiode voor
bijstand» (ingezonden 29 mei 2019).
Antwoord van Staatssecretaris Van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 26 juni 2019).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Stop verplichte zoekperiode voor bijstand»?1
Wat is uw reactie hierop?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4
Onderschrijft u de uitkomsten van het onderzoek van de Vrije Universiteit
(VU) dat de zoekperiode voor jongeren met problemen een barrière vormt in
de hulpverlening?
Herkent u de geluiden van hulpverleners en gemeenten dat de verplichte
zoekperiode belemmerend werkt en problemen van jongeren verergert?
Onderkent u het risico dat probleemjongeren uit beeld verdwijnen door de
verplichte zoekperiode? Onderschrijft u dat het onwenselijk is dat deze
jongeren uit beeld verdwijnen?
Antwoord 2, 3, 4
Van groot belang is dat de meeste jongeren gelukkig zelf hun weg te vinden
naar school of werk, zeker nu de arbeidsmarkt goed is. Maar we zien ook dat
dit voor een deel van de jongeren helaas niet geldt. Vaak zitten deze jongeren
in een kwetsbare positie en lopen ze ook vast op andere leefgebieden, zoals
wonen, gezondheid en financiën. Ik vind het belangrijk dat jongeren waar
nodig adequate ondersteuning kunnen krijgen en niet tussen wal en schip
belanden. Ik zie veel professionaliteit bij gemeenten om deze ondersteuning
te bieden, ook als die vanuit verschillende domeinen nodig is. Dit neemt niet
weg dat ik het signaal herken dat de zoekperiode onbedoeld tot gevolg kan
hebben dat juist kwetsbare jongeren uit beeld raken en onvoldoende
geholpen worden.

1

ah-tk-20182019-3160
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

«Stop verplichte zoekperiode voor bijstand», AD/Rotterdams Dagblad, 17 mei 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Gemeenten hebben verschillende, en steeds meer, manieren om jongeren in
beeld te brengen en te houden. Zo kunnen gemeenten de situatie van een
jongere in beeld brengen zodra de jongere zich meldt. Gemeenten mogen –
zoals al eerder is gecommuniceerd, waaronder laatstelijk in het Gemeentenieuws van SZW 2018-22 – tijdens de vier weken zoekperiode arbeidsondersteuning bieden als de omstandigheden daar aanleiding toe geven.
Om te voorkomen dat jongeren uit beeld raken, wordt door gemeenten veel
geïnvesteerd in de samenwerking met scholen. De Inspectie SZW concludeert
op basis van een representatief onderzoek onder gemeenten en vso- en
pro-scholen dat gemeenten schoolverlaters met een arbeidsbeperking
afkomstig van de vso- en pro-scholen goed in beeld hebben. Bij de meeste
gemeenten is er sprake van een warme overdracht van deze schoolverlaters
van school naar gemeente.
Daarnaast heeft, in opdracht van het Rijk en op verzoek van gemeenten, het
Inlichtingenbureau de tool «jongeren in beeld» ontwikkeld. Hiermee kan een
gemeente maandelijks een rapportage ontvangen met gegevens van jongeren
van 23 tot 27 jaar, zonder startkwalificatie, zonder onderwijsinschrijving,
zonder werk en zonder uitkering. Vervolgens kan de gemeente deze jongeren
begeleiding aanbieden bij het vinden van een baan waarbij werken en leren
wordt gecombineerd. Tevens hebben gemeenten de mogelijkheid om samen
te werken met informele organisaties, jongerenwerkers en andere sleutelfiguren in de wijk. Dergelijke organisaties en personen hebben een nietprofessionele en niet-formele band met de jongeren. Juist hierdoor kunnen zij
jongeren bereiken – en waar nodig op weg helpen – op een manier waarop
de overheid of professionele organisaties dat vaak niet kunnen. Zij kunnen
jongeren helpen bij het vinden van de juiste ondersteuning en het formuleren
van de hulpvraag. Dat vraagt van gemeenten dat zij samenwerken met deze
partners. In opdracht van het Ministerie van SZW is hierover een handreiking
ontwikkeld voor gemeenten.
We blijven bezien hoe gegevensverzameling kan bijdragen aan passende
ondersteuning van jongeren. Waarbij we uiteraard de behoefte aan inzicht
steeds dienen af te wegen tegen het beoogde doel, met inachtneming van de
regelgeving en het belang van privacy.
Vraag 5, 6
Wat is de stand van zaken van het onderzoek naar mogelijkheden om
jongeren met een arbeidsbeperking een uitzondering te geven op de
verplichte zoekperiode?
Bent u bereid om ook voor andere jongeren met problemen een uitzondering
of ontheffingsmogelijkheid te creëren?
Antwoord 5, 6
In mijn brief van 27 december 20183 inzake het onderwerp «Simpel Switchen
in de Participatieketen» heb ik aangegeven te onderzoeken of jongeren (tot 27
jaar) met een arbeidsbeperking uitgezonderd moeten worden van de vier
weken zoekperiode die in de Participatiewet geldt. In mijn brief van 23 mei
20194 over de stand van zaken uitwerking «Breed Offensief» ben ik ingegaan
op de mogelijkheid hiertoe. In dit kader heb ik de Kamer gemeld dat ik
specifiek voor de jongeren die behoren tot de doelgroepen «loonkostensubsidie» en «medisch urenbeperkten», een uitzondering wil maken op de thans
geldende vierwekenzoektermijn. Het voorstel hiervoor heb ik opgenomen in
het conceptwetsvoorstel uitvoeren Breed Offensief dat ik voor uitvoeringstoets en internetconsultatie heb voorgelegd. De afbakening sluit aan bij het
voorstel voor de vrijlating van arbeidsinkomen die specifiek voor deze groep
in het wetsvoorstel is opgenomen. Na beoordeling van de uitgebrachte
adviezen, behandeling in de MR en advisering door de Raad van State
verwacht ik het wetsvoorstel uitvoeren Breed Offensief in de tweede helft van
2019 bij uw Kamer te kunnen indienen. Ik ga hierover graag met uw Kamer in
debat.

2

D.d. 18 mei 2018
Kamerstuk 34 352, nr. 142
4
Kamerstuk 34 352, nr. 163
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2