2022D05410

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken hebben de
onderstaande fracties enkele vragen en opmerkingen over de brief van de
Minister-President d.d. 14 januari 2022 inzake de belangen van bewindspersonen (Kamerstuk 35 788, nr. 107) en de brief van de Minister-President
d.d. 7 februari 2022 inzake een aanvulling op de brief met betrekking tot
de belangen van bewindspersonen (Kamerstuk 35 788, nr. 171).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Hagen
De adjunct-griffier van de commissie,
Meijer

nds-tk-2022D05410

1

Inhoudsopgave
I

II

blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinksfractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de ChristenUniefractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de Volt-fractie en
het lid Omtzigt
Vragen en opmerkingen van het lid van de BBB-fractie
Vragen en opmerkingen van het lid van de BIJ1-fractie

2
2
2
3
3
3

Antwoord/reactie van de Minister-President

9

4
5
7
8
9

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brieven van de Minister-President over de belangen van bewindspersonen. Deze leden hebben naar aanleiding van deze brieven enkele
opmerkingen en vragen.
De leden van de VVD-fractie merken op dat de Minister-President in zijn
brief verwijst naar een brief van de regering van 15 december 2021
(Kamerstuk 35 925 III, nr. 12). Hierin wordt beschreven dat bewindslieden
melding maken aan de Tweede Kamer als zij tussentijds, dus gedurende
de ambtsperiode, zakelijke en/of financiële belangen krijgen. Deze leden
willen de Minister-President vragen binnen welke termijn de Kamer
geïnformeerd wordt en/of moet zijn als een dergelijke situatie zich
voordoet.
De leden van VVD-fractie gaan er tot slot van uit dat als er een bewindspersoon aftreedt en er een nieuwe bewindspersoon aantreedt, dat voor
deze nieuwe bewindspersoon dezelfde regels gelden en dat van hem of
haar bij zijn of haar aantreden de zakelijke en/of financiële belangen
openbaar gemaakt worden en er een voorziening wordt getroffen voor het
op afstand plaatsen van deze belangen. Kan de Minister-President dat
bevestigen?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van brief van de
Minister-President van 14 januari 2022 inzake de belangen van bewindspersonen (Kamerstuk 35 788, nr. 107) en de brief van de Minister-President
van 7 februari 2022 inzake een aanvulling op de brief met betrekking tot
de belangen van bewindspersonen (Kamerstuk 35 788, nr. 171).
De leden van de D66-fractie bedanken de Minister-President voor het
aanleveren van de informatie, en daarmee de uitvoering van de motieSneller (Kamerstuk 35 925 III, nr. 9) over nadere informatie over financiële
belangen van bewindspersonen.

2

Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de Minister-President over de belangen van bewindspersonen (Kamerstuk 35 788, nr. 107). Deze leden hechten aan transparantie
op dit punt, zodat bewindspersonen in hun ambt beschermd worden
tegen verdachtmakingen.
De leden van de CDA-fractie vragen of het overzicht van belangen van
bewindspersonen met de aanvullende brief (Kamerstuk 35 788, nr. 171) nu
volledig is conform de laatste vereisten. Hoe is aan het licht gekomen dat
in de gesprekken met de drie demissionaire bewindspersonen van het
Ministerie van Financiën per abuis is uitgegaan van de situatie bij hun
vorige benoeming?
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben de verantwoording over de
(afgestoten) belangen van de aangetreden bewindslieden gelezen en
hebben hierover nog enkele opmerkingen en vragen.
De leden van de SP-fractie vinden het van groot belang dat de belangen
van bewindslieden op afstand worden gezet en worden geopenbaard om
de (schijn van) belangenverstrengeling te voorkomen. Deze leden vragen
of met deze handelingen om belangen op afstand te plaatsen en belangen
openbaar te maken aan alle verplichtingen en suggesties is voldaan die
volgen uit het Handboek voor Bewindspersonen («Het blauwe boek»)
rondom het op afstand zetten en openbaar maken van belangen. Zijn er
nog andere zaken, belangen of kwesties onvermeld gebleven die niet per
definitie verplicht zijn te melden maar die wel van belang worden geacht
door de bewindslieden om te vermelden of die vanuit moreel of
maatschappelijk oogpunt goed zijn om te vermelden? Zo ja, welke?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de Minister-President met betrekking tot de belangen van
bewindspersonen (Kamerstuk 35 788 nr. 107) alsmede van de brief van de
Minister-President met betrekking tot de uitvoering van de motie van het
lid Sneller over nadere informatie over financiële belangen van bewindspersonen (Kamerstuk 35 925 III, nr. 12).
De leden van de PvdA-fractie constateren dat de genoemde motie onder
andere vraagt om in het geval van financiële of zakelijke belangen ook
informatie te verschaffen over de namen van de betrokken vennootschappen. Deze leden constateren echter dat de nu voorliggende brief van
de Minister-President die informatie niet bevat. Zij menen dat met enkel
het op afstand zetten van die belangen de transparantie daarover niet
gediend is. Evenmin is daarmee voldoende gewaarborgd dat bewindspersonen die dergelijke belangen hebben niet toch beïnvloed worden.
Immers, een bewindspersoon kan wel degelijk belang hebben bij de
ontwikkeling van de waarde van die op afstand gezette belangen, al was
het maar omdat die belangen na afloop van het ambt van bewindspersoon weer vrijkomen. Waarom worden de in de motie-Sneller
gevraagde namen niet bekendgemaakt? Waarom is er niet voor gekozen
dat financiële belangen in bijvoorbeeld beursgenoteerde bedrijven in
plaats van op afstand gezet, vervreemd moeten worden? Kan de
Minister-President uitsluiten dat bewindspersonen financiële belangen
hebben in bedrijven waar ook de Nederlandse staat belangen in heeft? Zo
nee, waarom niet en om welke financiële belangen gaat het concreet?

3

Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennisgenomen van de brief
van de Minister-President over belangen van bewindspersonen. Deze
leden danken de Minister-President voor deze brief maar zijn bij sommige
onderwerpen nog niet tevreden over de mate van transparantie. Zij
roepen de Minister-President daarom op om alle gestelde vragen
uitgebreid en volledig te beantwoorden.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of het klopt dat de informatie
over de belangen van doorgeschoven bewindspersonen nog niet voldoet
aan de nieuwe transparantie eisen van 2022 die wel zijn gehanteerd bij de
nieuwe bewindspersonen. Kan de Minister-President zijn brief aanvullen,
waarbij de nieuwe regels gelden voor alle bewindspersonen van dit
kabinet? Kan de Minister-President hierbij, mede gelet op zijn brief van
7 februari 2022 met aanvullende informatie over het bezit van de
vakantiewoning door de Staatssecretaris voor Koninkrijksrelaties en
Digitalisering, een herzien compleet overzicht doen toekomen van alle
belangen van alle bewindspersonen in het huidige kabinet? Kan de
Minister-President daarbij ook de toezegging doen dat in de toekomst bij
het aantreden van een nieuw kabinet altijd alle belangen van alle
bewindspersonen, dus ook de doorgeschoven bewindspersonen,
integraal in het overzicht opgenomen worden?
De leden van de GroenLinks-fractie constateren dat de bewindspersonen
gezamenlijk minimaal 42 panden bezitten. Op welk totaal aan panden
komt het kabinet uit als de informatie van alle bewindspersonen wordt
meegenomen op basis van de nieuwe transparantie eisen van 2022? Kan
hierbij voor alle panden van bewindspersonen die naast het woonhuis in
het bezit zijn worden aangegeven hoeveel panden worden verhuurd,
hoeveel panden een woonbestemming hebben en hoeveel panden
leegstaan?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de Minister-President of hij
zich de schriftelijke vragen herinnert van de leden Van der Lee (GroenLinks), Nijboer (PvdA), Alkaya (SP) en Dassen (Volt) naar aanleiding van
het bericht in het Financieele Dagblad, getiteld «Belasting besparen: zo
doen Zuidas-partners dat» (Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar
2021–2022, nr. 1481)? Deze leden vragen de Minister-President waarom hij
vraag nummer 12 niet volledig heeft beantwoord terwijl er richting de
media wél inhoudelijk ingegaan werd op deze vraag? Zij vragen de
Minister-President om nu wel een volledig transparant antwoord te geven
op de vraag of er bewindspersonen zijn in het kabinet Rutte-IV die in het
verleden gebruik hebben gemaakt van dergelijke Zuidasbelastingontwijkingsconstructies en hoeveel belasting zij hiermee (legaal)
hebben bespaard.
De leden van de GroenLinks-fractie constateren dat in het regeerakkoord
staat dat het wetsvoorstel Excessief lenen wordt versoepeld waardoor
leningen in box 2 onbelast zijn tot € 700.000 in plaats van € 500.000. Deze
leden vragen de Minister-President of deze versoepeling gevolgen heeft
voor bewindspersonen in het kabinet Rutte IV. Kan de Minister-President
in beeld brengen of er bewindspersonen zijn die (forse) leningen hebben
uitstaan bij hun eigen besloten vennootschap (bv)? Om welke bedragen
gaat het?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de Minister-President of hij van
elke bewindspersoon in beeld heeft voor welke bedrijven deze bewindspersoon heeft gewerkt, hetzij in vaste dienst, hetzij ingehuurd voor een
project. Welke bewindspersonen zijn in het verleden bijvoorbeeld
ingehuurd door Shell?

4

De leden van de GroenLinks-fractie vragen de Minister-President of hij
bekend is met het artikel van Follow the Money over de belastingconstructie van een van zijn bewindspersonen.1 Deze leden hebben naar
aanleiding van dit artikel nog enkele vragen. Heeft de Minister-President
bij al zijn bewindspersonen gecheckt of zij in het verleden (indirect)
betrokken zijn geweest bij (agressieve) belastingontwijking? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, kan de Minister-President een overzicht geven van de
gegeven antwoorden? Deze leden vragen wat de Minister-President ervan
vindt dat dergelijke belastingconstructies bij de Kamer terechtkomen
dankzij een datalek (de Paradise Papers) en niet door het actief informeren
door de regering zelf.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de Minister-President om
uitgebreid in te gaan op de belastingconstructie uit het bovengenoemde
artikel van Follow the Money. Was hier inderdaad sprake van agressieve
belastingontwijking? Klopt het dat de safarionderneming bij oprichting
gebruik maakte van een offshore vennootschap in Mauritius met als
status Global Business Company Category 2 (GBC2) met als belangrijkste
kenmerk dat die vennootschap in Mauritius niet is onderworpen aan
belasting? Klopt het dat deze safarionderneming het merkenrecht had
geparkeerd in die Mauritiaanse offshore vennootschap? Passen dergelijke
belastingconstructies, waarbij lokale winsten via een fiscale verrekenprijsstrategie uit Kenia en Tanzania worden verschoven naar een vrijgestelde
brievenbusmaatschappij in Mauritius, volgens de Minister-President
binnen de opvatting van eerlijke belastingheffing?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de Minister-President het
eens is met de stelling dat het parkeren van een merkenrecht in een
belastingparadijs of in een preferentieel belastingregime in combinatie
met een verrekenprijsstrategie waarbij (een gedeelte van) de restwinst
neerslaat in het belastingparadijs of in het preferentiële belastingregime,
bij uitstek kan worden aangemerkt als een vorm van agressieve belastingontwijking.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de Minister-President om
uitvoerig in kaart te brengen welke bewindspersonen in het verleden
betrokken zijn geweest bij het bedenken/adviseren/uitvoeren van
agressieve vormen van belastingontwijking, zoals agressieve verrekenprijsstructuren door multinationals en dit zo transparant en volledig
mogelijk te delen met de Kamer.
Vragen en opmerkingen van de ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie danken de Minister-President voor
de toegezonden stukken omtrent de belangen van bewindspersonen. Deze
leden zien dat de bewindspersonen alle betaalde en onbetaalde (neven)functies hebben neergelegd of daartoe de noodzakelijke vereiste stappen
in gang hebben gezet, zoals de Minister-President schrijft in zijn brief.
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen in de brief van de MinisterPresident dat enkele Ministers belangen hebben ondergebracht in een
stichting. De belangen blijven zo, zij het op enige afstand, in bezit van de
bewindspersoon. Deze leden vragen of de regering kan aangeven of de
afstand tot belangen op deze manier voldoende geborgd is.

1

Follow the Money, 1 februari 2022, Dutch foreign Minister involved in taks evasion scheme
(https://www.ftm.eu/articles/on-safari-in-wopke-hoekstras-tropical-tax-paradise).

5

De leden van de ChristenUnie-fractie vinden het zeer verstandig dat er
inmiddels strengere regels zijn ingevoerd voor bewindspersonen omtrent
lobbyfuncties, om zo belangenverstrengeling tegen te gaan. Dit naar
aanleiding van het advies van de Groep Staten tegen Corruptie van de
Raad van Europa (GRECO) en de tussenrapportage die geen voortgang
liet zien op de zeven adviespunten. Eén van de maatregelen betreft een
afkoelperiode met verplicht advies over toelaatbaarheid van de nieuwe
functie door een onafhankelijke commissie. De GRECO heeft aanbevolen
om gezaghebbende en onafhankelijke advisering aan een gewezen
bewindspersoon beschikbaar te stellen over de wenselijkheid van een
vervolgfunctie. De genoemde leden zijn benieuwd of de ingestelde
onafhankelijke commissie ook voldoende gezaghebbend kan functioneren. Wat gebeurt er indien een bewindspersoon geen opvolging geeft
aan het advies van de onafhankelijke commissie?
De leden van de ChristenUnie-fractie begrijpen dat integriteitsvraagstukken zich niet altijd lenen voor een zwart-wit benadering. De GRECO
adviseert echter wel om ook algemene regels op te stellen betreffende
beperkingen na uitdiensttreding van personen die de hoogste leidinggevende functies bekleden en die na het einde van hun functie een nieuwe
betrekking zoeken in de private of publieke sector. Algemene regels
kunnen zorgen voor meer duidelijkheid. Deze leden vragen of het daarom
niet ook zinvol zou zijn, om naast de invoering van een onafhankelijke
adviescommissie, meer algemene regels op te stellen.
De leden van de ChristenUnie-fractie zijn op de hoogte van het feit dat de
formateur kandidaat-bewindspersonen een brief laat ondertekenen waarin
staat: «Ik heb geen afspraken in enigerlei vorm gemaakt, en zal deze ook
niet maken over het aanvaarden of hervatten van (neven-) functies en
andere nevenactiviteiten na afloop van mijn ambtsperiode als Minister.»
Deze leden vragen wie toezicht houdt op het naleven van deze afspraak en
welke stappen er genomen kunnen worden indien een bewindspersoon
deze afspraak niet nakomt.
De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat de MinisterPresident de gesprekken over belangen begin januari 2022 heeft gevoerd.
De vorige Minister van Binnenlandse Zaken stelde terecht dat integriteitsbeleid een levendige werkelijkheid is en dat het blijven voeren van goede
gesprekken hierover noodzakelijk is. Deze leden vinden het van groot
belang dat het gesprek over integriteit levendig blijft. Deze leden vragen
hoe het gesprek over integriteit en eventuele belangenverstrengelingen
nu vorm krijgt en of dit ook onderwerp van gesprek blijft in de toekomst.
Aanvullend daarop: hoe krijgt dit concreet vorm? Waar kunnen bewindspersonen zelf terecht wanneer bij hen tijdens de ambtsperiode hier vragen
over ontstaan?
De leden van ChristenUnie-fractie zijn te spreken over het feit dat de
Minister-President bezig is met het opstellen van een gedragscode voor
bewindspersonen tijdens hun ambt. Dit kan helpen bij voortdurende
aandacht en gesprekken over integriteit en eventuele belangenverstrengelingen. De Minister-President gaf eerder aan dat de invoering van een
lobbyregister wordt betrokken bij het opstellen van een gedragscode voor
bewindspersonen. Het initiatief daartoe ligt bij de Minister-President. Deze
leden vragen of het inderdaad zo is dat de invoering van een lobbyregister
betrokken wordt bij het opstellen van de gedragscode voor bewindspersonen. Betekent dit ook dat er daadwerkelijk een lobbyregister komt, maar
bijvoorbeeld ook een lobbyparagraaf bij wetsvoorstellen, zoals door de
Kamer is verzocht in de moties Oostenbrug/Van Gerven (Kamerstuk
32 637, nr. 232) en Dassen c.s. (Kamerstuk 35 896, nr. 18)? En tot slot,
wanneer verwacht de Minister-President dat deze gedragscode gereed is?

6

Vragen en opmerkingen van de Volt-fractie en het lid Omtzigt
De leden van de Volt-fractie en het lid Omtzigt hebben met belangstelling
kennisgenomen van de twee brieven over de belangen van bewindspersonen en hoe zij daar bij de formatie mee zijn omgegaan.
Allereerst hebben deze leden respect voor het feit dat mensen Minister
willen worden, in een korte tijd veel maatschappelijke posities afstoten en
transparantie geven over zaken waarover veel andere Nederlanders geen
transparantie hoeven te geven. Dat hoort bij het ambt, maar het is zeker
een aanslag op de privacy van de betreffende personen. Deze leden
hebben nog wel een aantal vragen.
De leden van de Volt-fractie en het lid Omtzigt hebben een specifieke
vraag: een aantal bewindspersonen heeft in het verleden een fors aantal
maatschappelijk interessante en moeilijke taken vervuld. Dat is alleen
maar goed, maar aangezien die taken dicht bij de beleidsterreinen van de
bewindspersonen gelegen kunnen hebben, kunnen en zullen er kwetsbare
situaties optreden op het gebied van (de schijn van) belangenverstrengeling. Daarbij moet het begrip «belangenverstrengeling» ruim worden
opgevat. Niet alleen daadwerkelijke belangenconflicten (een conflict
tussen de privébelangen van een bewindspersoon en diens professionele
verantwoordelijkheden) moeten worden vermeden, maar ook potentiële
belangenconflicten en schijnbare belangenconflicten. Potentiële belangenconflicten doen zich voor als een bewindspersoon privébelangen heeft die
tot conflicterende belangen kunnen leiden wanneer hij bepaalde verantwoordelijkheden krijgt (bijvoorbeeld door een verbreding van zijn
takenpakket of een overstap naar een andere functie) in de toekomst.
Schijnbare belangenconflicten doen zich voor als de privébelangen van
een bewindspersoon op onjuiste wijze de uitvoering van zijn taken lijken
te beïnvloeden, terwijl dat niet het geval is. In de buitenwereld, waar men
niet altijd beschikt over alle feiten, kan een schijnbaar conflict al een
reactie oproepen, die mogelijk niet juist is, maar welke wel voor onrust in
de maatschappij zorgt.
De leden van de Volt-fractie en het lid Omtzigt constateren dat constante
politieke ophef en discussie over individuele dossiers niet goed zijn voor
de politieke cultuur in Nederland. Het eerste geval doet zich al voor met
Breathomix en aan de lijst van nevenfuncties te zien zijn er nog wel meer
organisaties die een keer kunnen leiden tot kwetsbare situaties. Deze
leden denken aan de Stichting Amsterdam 750, om maar een voorbeeld te
noemen. Toch zou het buitengewoon onwenselijk zijn als toekomstige
bewindspersonen geselecteerd zouden worden op het nooit gehad
hebben van relevante en politiek gevoelige hoofd- en nevenfuncties.
Daarom vragen zij de Minister-President te overwegen om een toezichtautoriteit aan te stellen die, wanneer er vermoedens van belangenconflicten
zijn, als vertrouwenspersoon kan toetsen of er sprake is van een belangenconflict. Over de situatie stelt de toezichtautoriteit een rapport op,
waarin zij haar oordeel uitspreekt of sprake is van een belangenconflict.
Indien er sprake is van een belangenconflict, dan kan de toezichtautoriteit
aanbeveling doen om beheersmaatregelen te treffen. Wanneer er dan
politieke vragen komen, is het conflict netjes opgelost, kan de politieke
discussie over de inhoud gaan en is de bewindspersoon ook beter
beschermd tegen ongefundeerde verdachtmakingen. Zou de MinisterPresident bereid zijn om zo een voorstel aan de Kamer te doen toekomen,
in lijn met het vijfde evaluatierapport van de GRECO?
De leden van de Volt-fractie en het lid Omtzigt stellen voorts dat een
aantal bewindspersonen eigenaar was van een rechtspersoon (niet zijnde
een beursgenoteerde onderneming) of daar een belang in had. Is er
gekeken of deze rechtspersonen netjes met hun fiscale verplichtingen zijn

7

omgegaan en of zij hun jaarrekeningen tijdig gedeponeerd hebben bij de
Kamer van Koophandel? Kan de Minister-President hierover uitsluitsel
geven?
De leden van de Volt-fractie en het lid Omtzigt vragen of de formateur nog
constructies is tegengekomen die mogelijk duiden op ongewenste
ontwijking en ontduiking van belastingen. Zo ja, welke constructies uit het
heden of verleden zijn aangetroffen en hoe is daarmee omgegaan?
De leden van de Volt-fractie en het lid Omtzigt stellen dat de bewindspersonen allemaal een brief hebben moeten ondertekenen, namelijk bijlage 2
in het Handboek bewindspersonen (standaardbrief kandidaatbewindspersonen aan de formateur). Deze leden vragen om die brieven te
mogen ontvangen.
De leden van de Volt-fractie en het lid Omtzigt constateren tot slot dat het
van belang is dat bewindspersonen bereid zijn om de hele regeertermijn
vol te maken, hoelang die ook duurt. Natuurlijk kunnen persoonlijke
omstandigheden (zoals gezondheid of familiesituaties) leiden tot een
andere afweging, maar tussentijds solliciteren hoort daar niet bij. De
manier waarop twee bewindspersonen daar in het demissionair kabinet
mee zijn omgegaan vinden deze leden verwerpelijk. Gezien een aantal
hardnekkige geruchten hebben deze leden nog een aantal precieze
vragen:
• Is de Minister-President door de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) benaderd over eventuele interesse in een positie als
secretaris-generaal (SG)?
• Voerde de Minister-President gesprekken in NAVO-verband bij zijn
bezoeken aan Griekenland, Albanië en Noord-Macedonië eind 2021?
• Heeft de Minister-President over de opvolging van de SG NAVO
gesproken in Griekenland, Albanië en Noord-Macedonië en zo ja, kan
de Minister-President dan aangeven met wie en waarom?
• Zal de Minister-President, als hij gevraagd wordt SG van de NAVO te
worden, deze functie weigeren?
• Zijn er afspraken gemaakt over de opvolging van de Minister-President
als hij voortijdig vertrekt? Zo ja, welke?
• Heeft de Minister-President zelf de brief ondertekend die de Ministers
ondertekend hebben? Zo ja, aan wie heeft hij die dan gericht? De leden
van Volt en het lid Omtzigt vragen om de brief te mogen ontvangen.
En zo nee, wil hij dat dan alsnog doen?
Vragen en opmerkingen van de BBB-fractie
Het lid van de BBB-fractie heeft kennisgenomen van het onderwerp
«Belangen van bewindspersonen». Dit lid vindt het belangrijk dat het
kabinet het voortouw neemt en het voorbeeld is voor de Nederlandse
maatschappij.
Het lid van de BBB-fractie heeft geconstateerd dat de Minister van Justitie
en Veiligheid, de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en de Minister voor Natuur en Stikstof over één of meerdere vakantiewoningen beschikken in Nederland die niet worden verhuurd. Is de MinisterPresident het ermee eens dat dit een verkeerd signaal kan afgeven naar de
samenleving in de huidige tijden in licht van de woningnood? Kan de
Minister-President aangeven om wat voor woningen dit gaat? En kan de
Minister-President tot slot aangeven waarom desbetreffende woningen
niet verhuurd (kunnen) worden?

8

Vragen en opmerkingen van de BIJ1-fractie
Het lid van de BIJ1-fractie neemt met verbazing kennis van de brief,
verstuurd door de Minister-President, over de belangen van bewindspersonen. Dit lid vraagt zich op basis van de (geschiedenis van) eigendommen en connecties een aantal dingen af.
Het lid van de BIJ1-fractie leest dat verschillende bewindspersonen in het
bezit zijn of waren van meerdere woningen, waarvan een deel deze in
bezit heeft voor verhuur. Dit lid vraagt zich nadrukkelijk af hoe van deze
mensen verwacht kan worden dat zij zich kunnen identificeren met de
grote problematiek van de wooncrisis, waarbij zij zich als leden van dit
kabinet moeten committeren aan de bestrijding hiervan.
Het lid van de BIJ1-fractie leest tevens dat meerdere bewindspersonen in
het bezit waren van verschillende (internationale) aandelen, en een
enkeling van bijvoorbeeld de ING. Hoe kan worden gegarandeerd dat zij,
los van financiële belangen, deze investeringen en aanknopingspunten
niet meenemen in hun werk?
Het lid van de BIJ1-fractie heeft tot slot zorgen over hoe de bewindspersonen zich kunnen identificeren met de burger. De grote lijsten vol
aandelen, woningen en (voormalig) nevenfuncties zijn niet te vergelijken
met het leven van het gros van de mensen in Nederland. Dit lid vraagt
zich af hoe we kunnen garanderen dat zij uit deze elitaire bubbel kunnen
komen, en oprecht kunnen identificeren met de problemen en het
dagelijks leven van de mensen die zij als kabinet moeten vertegenwoordigen.
II Antwoord/Reactie van de Minister-President

9