Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1455
Vragen van de leden Van den Hul, Gijs van Dijk (beiden PvdA), Paternotte,
Groothuizen (beiden D66), Van den Berge en Özütok (beiden GroenLinks)
aan de Minister-President en de ministers van Justitie en Veiligheid en van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over geweld tegen de actiegroep
Kick Out Zwarte Piet (ingezonden 13 november 2019).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) en van Minister
Knops (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) (ontvangen 13 januari
2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 1154
Vraag 1
Kent u de berichten «Activisten vernielen ruiten en auto’s bij bijeenkomst Kick
Out Zwarte Piet» en «Kick Out Zwarte Piet regelt extra beveiliging»?1 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van
vergadering betekenen dat een congres van Kick Out Zwarte Piet (KOZP)
ongestoord moet kunnen verlopen?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Deelt u de mening dat de wijze waarop de genoemde bijeenkomst door
tegenstanders werd verstoord met geweld en intimidatie de grenzen van de
vrijheid van meningsuiting ver te buiten gaat en sterk veroordeeld dient te
worden?

1

NRC.nl, 8 november 2019, https://www.nrc.nl/nieuws/2019/11/08/bijeenkomst-kick-out-zwartepiet-in-den-haag-bestormd-a3979715
2
NOS.nl, 10 november 2019, https://nos.nl/artikel/2309923-kick-out-zwarte-piet-regelt-extrabeveiliging-dreiging-niet-serieus-genomen.html

ah-tk-20192020-1455
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 3
De vrijheid van vergaderen, de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van
demonstreren zijn fundamentele rechten die essentieel zijn in onze democratische rechtsstaat. Iedereen die een mening heeft over het Sinterklaasfeest
moet dit kunnen bespreken en uiten.
Het is in onze rechtsstaat ontoelaatbaar dat (groepen van) individuele burgers
een bijeenkomst van andere burgers verstoren met geweld en intimidatie. Of
daarvan in dit geval sprake is, is in onderzoek door politie en justitie.
Vraag 4
Waren de lokale autoriteiten op de hoogte van de genoemde bijeenkomst?
Antwoord 4
De organisatie heeft de lokale autoriteiten niet over de bijeenkomst geïnformeerd, maar in een laat stadium is bij de politie op andere wijze bekend
geworden dat een besloten bijeenkomst van Kick Out Zwarte Piet (KOZP) zou
plaatsvinden en ook de locatie daarvan. Mede omdat uit de social media
bleek dat er een mogelijke tegenreactie zou plaatsvinden, heeft de politie in
de omgeving van de betreffende locatie maatregelen getroffen, waardoor zo
nodig snel kon worden opgetreden.
Vraag 5
Wat is er – gezien de verschillende uitingen van geweld en intimidatie jegens
KOZP en demonstranten met een vergelijkbare boodschap vorig jaar –
gedaan om een veilig verloop van deze bijeenkomst te waarborgen?
Antwoord 5
Zie het antwoord op vraag 4.
Vraag 6
Waren de oproepen van Pegida en de in het bericht genoemde ondernemer
bij de lokale autoriteiten bekend? Zo ja, wat is er gedaan om ongeregeldheden te voorkomen en waarom is dit niet gelukt? Zo nee, hoe verklaart u dat
deze oproepen tot geweld niet bekend waren bij het bevoegd gezag?
Antwoord 6
Zie het antwoord op vraag 4.
Vraag 7
Waren de tegenacties tijdens het congres van KOZP vantevoren bekend? Zo
ja, waren die toegestaan, hoe zijn de veiligheidsrisico’s ingeschat en welke
opvolging is hier aan gegeven?
Antwoord 7
Zie het antwoord op vraag 4.
Vraag 8
In hoeverre geeft in uw ogen Pegida met dergelijke acties aan zich te willen
bedienen van anti-democratische middelen?
Antwoord 8
Het is ons niet bekend of de personen die deze tegenacties hebben uitgevoerd leden van Pegida waren. Zie verder het antwoord op vraag 3.
Vraag 9
Hoe beoordeelt u het voornemen van KOZP om – gezien het tegen hen
gerichte geweld vorig jaar en jongstleden zaterdag – zelf beveiliging te gaan
organiseren? Bent u bereid hierover met de actiegroep(en) in gesprek te
gaan?
Antwoord 9
Het recht op vergaderen en demonstreren is een fundamenteel grondrecht.
Wanneer nodig zal de burgemeester dat recht beschermen. De politie draagt
zorg voor de feitelijke uitvoering daarvan, onder gezag van de burgemeester.
Het is van belang dat wanneer iemand meent dat hij zijn grondrecht niet vrij
kan uitoefenen, hij tijdig met de burgemeester of de politie in contact treedt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

om de politie in de gelegenheid te stellen eventueel benodigde maatregelen
te treffen. Daarnaast wordt u verwezen naar de eerdere beantwoording van
Kamervragen over dit onderwerp van 21 maart 2019.3
Vraag 10
Hoe ondersteunt u gemeenten, burgemeesters en andere ordehandhavers om
ervoor te zorgen dat toekomstige activiteiten van KOZP en Sinterklaasintochten vreedzaam kunnen verlopen?
Antwoord 10
Aan gemeenten is in november vorig jaar aangeboden de handreiking
«Demonstreren, bijkans heilig», opgesteld door de gemeente Amsterdam, de
politie en het Openbaar Ministerie. Daarnaast zijn er inmiddels verschillende
instrumenten over de omgang met polarisatie. De politie monitort ontwikkelingen, adviseert de burgemeester en zorgt voor inzet ter plaatse wanneer dat
nodig is.
Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in een breed
samenwerkingsverband, onder meer met het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, de afgelopen periode verschillende initiatieven
en trajecten doorlopen met gemeenten, burgemeesters en politie. Uw Kamer
wordt daarover nog nader geïnformeerd in de brief die de Minister van
Justitie en Veiligheid heeft toegezegd in het mondelinge vragenuur van
12 november jl.
Vraag 11
In hoeverre verwacht u dat de bevoegde autoriteiten de vrijheid van
meningsuiting rondom de Sinterklaasintocht dit jaar waarborgen zonder dat
demonstraties uit veiligheidsoverwegingen verboden moeten worden?
Antwoord 11
Uitgangspunt – ook tijdens de Sinterklaasintocht – is dat vreedzame
demonstraties zoveel als redelijkerwijs mogelijk worden gefaciliteerd en
beschermd, ook als sprake is van soms heftige tegen(re)acties. Het is aan de
lokale driehoek (burgemeester, politie en OM) om daarbij binnen de geldende
wettelijke kaders keuzes te maken. De berichten over het verloop van de
Sinterklaasintochten geven het beeld dat het lokale gezag en de politie zich
goed hebben voorbereid op de intochten van 2019. Met behulp van een
aanzienlijke inzet van politiemedewerkers is adequaat gereageerd op
incidenten en zijn demonstraties in goede banen geleid, waarbij het
demonstratierecht zo min mogelijk is beperkt. Zie ook het antwoord op vraag
10.
Vraag 12
Bent u ervan op de hoogte dat kinderdagverblijven, die een inclusief
Sinterklaasfeest willen vieren in Den Haag, zich ook bedreigd voelen? Zo ja,
hoe gaat u hun veiligheid garanderen?
Antwoord 12
Ja. Burgers en instellingen die zich bedreigd voelen kunnen zich wenden tot
de politie. Zie verder het antwoord op vragen 10 en 11.
Vraag 13
Kunt u deze vragen beantwoorden vóór 16 november 2019?
Antwoord 13
De vragen zijn zo spoedig als mogelijk beantwoord.

3

Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 1956

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3