Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 420

Noodpakket banen en economie

Nr. 25

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN
EN KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 april 2020
Op 25 maart jl. heeft het kabinet noodmaatregelen voor Caribisch
Nederland aangekondigd i.v.m. COVID-19, in lijn met de maatregelen voor
Europees Nederland (Kamerstuk 35 420, nr. 5). In reactie hierop hebben de
openbare lichamen in een gezamenlijke brief van 29 maart jl. gereageerd
op deze brief en een nadere verkenning gedaan naar (andere) oplossingen
voor de geschetste problematiek. Conform het verzoek van de bestuurscolleges van de openbare lichamen doe ik u deze brief in afschrift
toekomen1.
Tevens treft u aan de antwoordbrief van het kabinet van heden, waarin
gereageerd wordt op de voorstellen van de openbare lichamen2. Zoals in
de Kamerbrief van 25 maart is aangegeven is het uitgangspunt bij de
maatregelen voor Caribisch Nederland dat maatregelen vergelijkbaar zijn
met de maatregelen die in Europees Nederland zijn genomen. Indien
maatregelen niet 1 op 1 kunnen worden ingezet in Caribisch Nederland
wordt gezocht naar vergelijkbare instrumenten die zoveel mogelijk
hetzelfde effect kunnen bewerkstelligen.
Specifiek vragen wij uw aandacht voor het voorstel van de openbare
lichamen om het vastrecht voor alle nutsvoorzieningen te reduceren tot
nul. De kosten van nutsvoorzieningen in Caribisch Nederland is een
onderwerp waar uw Kamer ook veelvuldig aandacht voor heeft gevraagd.
Het voorstel van de openbare lichamen sluit aan bij de ambitie van het
kabinet – zoals verwoord in diverse brieven aan uw Kamer – om de
noodzakelijke kosten van levensonderhoud te verlagen. Zo heeft het
kabinet zich met het ijkpunt voor het sociaal minimum gecommitteerd om
de noodzakelijke kosten van levensonderhoud terug te brengen tot een
redelijk niveau met als doel dat alle inwoners van Caribisch Nederland in
de minimale kosten van levensonderhoud kunnen voorzien. In de
1
2

kst-35420-25
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 420, nr. 25

1

voortgangsrapportage ijkpunt bestaanszekerheid Caribisch Nederland van
juni 2019 is toegezegd om de Tweede Kamer de komende vijf jaar jaarlijks
te informeren over de voortgang.3
Gelet op de grote sociaaleconomische effecten in verband met COVID-19,
heeft het kabinet besloten om voor alle gebruikers in Caribisch Nederland
een aftrekpost op de rekening te verlenen ter hoogte van het vaste
aansluittarief voor elektriciteit en water. Deze maatregel geldt vanaf 1 mei
aanstaande tot het eind van dit jaar. Voor Saba is er geen vastrecht en
gaat het om vergroting van de opslagcapaciteit van water (cisterne) om
op die wijze in kostenreductie te voorzien. Voor telecom introduceert het
kabinet tot eind 2020 eveneens een aftrekpost op de rekening voor het
gebruik van internet met $ 25 per abonnee. Met deze maatregel is een
bedrag van incidenteel 7,8 miljoen euro gemoeid. Over de uitvoering van
deze financiële ondersteuning zullen afspraken worden gemaakt met de
nuts en telecombedrijven op de eilanden.
Een ander voorstel van de openbare lichamen ziet op het verbeteren van
de ferryverbinding tussen Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten. Het
kabinet heeft besloten om met dit voorstel mee te gaan, zodat ten
opzichte van de huidige ferryverbinding de tarieven worden gereduceerd
en de vaarfrequentie wordt verhoogd voor de duur van twee jaar. De
geschatte kosten hiervoor bedragen € 2 mln. (€ 1 mln. per jaar). De
bovenwindse eilanden, en vooral Saba en Sint Eustatius, worden door de
crisis zwaar geraakt. De eilanden zijn voor een groot deel afhankelijk van
toerisme. Met een goede en betaalbare ferry wordt verwacht dat na de
lockdown toeristen uit de regio de eilanden vaker zullen aandoen. Ook
kunnen de bewoners zich vaker en goedkoper verplaatsen. Saba en Sint
Eustatius kunnen zodoende straks sneller economisch herstellen. De
concessie wordt lokaal uitgevoerd en er worden meerdere partijen
betrokken.
Ook hebben de openbare lichamen aandacht gevraagd voor een toename
van de armoede. Door het wegvallen van het toerisme, het sluiten van de
Medical School op Saba en de lockdowns zijn de inkomsten voor velen
van de ene op de andere dag weggevallen. Er is een toename zichtbaar in
het aantal hulpbehoevenden dat zich aandient bij voedselbanken en
soortgelijk initiatieven en organisaties, of anderszins afhankelijk is van
voedselpakketten of -bonnen. Dit legt niet alleen een zwaar beslag op de
hulporganisaties, maar ook op de overheidsorganisatie.
Het kabinet heeft daarom besloten om € 500.000 beschikbaar te stellen
voor het financieren van (lokaal samengestelde) voedselpakketten,
inclusief hygiëneproducten, voor de toename van kwetsbare groepen in
Caribisch Nederland en, waar nodig, het helpen bij de distributie daarvan.
Het wegvallen van toerisme en daarmee het inkomen van vele burgers
speelt ook op Curaçao, Aruba en Sint Maarten. Ook daar is een toename
zichtbaar in het aantal hulpbehoevenden dat zich aandient bij voedselbanken en soortgelijke initiatieven en organisaties. Het kabinet heeft
daarom besloten om € 16 miljoen beschikbaar te stellen om de kwetsbare
groepen op deze landen te kunnen voorzien van voedselpakketten en
hygiëneproducten. Over de praktische uitvoering treed ik in overleg met
lokale autoriteiten.
De budgettaire gevolgen van de maatregelen worden in suppletoire
begrotingswetten aan u voorgelegd. Normaliter wordt nieuw beleid in
uitvoering genomen nadat de Staten-Generaal de begrotingswet heeft
3

Kamerstuk 35 000 IV, nr. 61

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 420, nr. 25

2

geautoriseerd. Aangezien uitstel van uitvoering van deze spoedeisende
maatregelen die in het belang van het Rijk zijn, niet kan wachten tot
formele autorisatie van beide Kamers der Staten-Generaal, zal het kabinet
de uitvoering van de maatregelen starten. Hiermee wordt gehandeld
conform lid 2 van artikel 2.27 van de Comptabiliteitswet 2016.
De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 420, nr. 25

3