TER BESLISSING
Datum
30 augustus 2023

Aan

Minister en Staatssecretaris

Beslisnota Kamerbrief reactie op het CRa rapport
“Vandaag besteld, morgen circulair”

Onze referentie
IENW/BSK-2023/209660
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Innovatie en Strategie v.
Mobiliteit
Innovatie
Beslistermijn
06-08-2023
Bijlage(n)
2

Aanleiding
De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft op 15-06-2023
(kenmerk 2023Z08356/2023D26390) verzocht om reactie op het uitgebrachte
adviesrapport getiteld “Vandaag besteld, morgen circulair” van het College van
Rijksadviseurs (datum publicatie: mei 2023). Bijgevoegde Kamerbrief komt
tegemoet aan dit verzoek. Door de vaste commissie is verzocht uw reactie voor 7
september 2023 aan de Kamer te versturen.
Geadviseerd besluit
Akkoord te gaan met de bijbehorende Kamerbrief en deze indien nog mogelijk
voor 7 september 2023 aan de Kamer te versturen.
Kernpunten
Hoofdlijnen van het rapport
De brief start met een samenvatting van het rapport:
Volgens het CRa is logistiek geen doel op zich, maar een middel om
maatschappelijke doelen te bereiken, zoals het stimuleren van de transitie
naar een duurzame en circulaire economie.
Een goed functionerende logistieke sector is volgens het rapport
essentieel voor de transitie naar een duurzame en circulaire economie.
Hierbij wordt beargumenteerd dat logistiek op logische plaatsen plaats
moet vinden, bijvoorbeeld door het slim gebruiken, clusteren en stapelen
van functies die samen bijdragen aan het circulair maken van ketens.
Er wordt aangemoedigd een nieuw narratief te schetsen voor de
toekomstige logistiek van Nederland, welke een belangrijke schakel moet
zijn in het bevorderen van een circulaire economie. Dit narratief zou
volgens het CRa ook een internationaal karakter moeten krijgen, waarbij
Nederland vanuit haar essentiële rol als wederuitvoerder in Europa een
voorloper kan zijn in het vormgeven van circulaire logistieke ketens op
het continent.
Het CRa stelt dat vier zaken nodig zijn om de samenwerking met het bedrijfsleven
op gebied van circulariteit en logistiek te bevorderen:
1. Een gelijk speelveld van hoge kwaliteitseisen waaraan alle bedrijven en
regio’s zich dienen te houden;

Pagina 1 van 4

2. Bestemmingsplannen die intensivering en menging toestaan en
stimuleren;
3. Beter geïnformeerde lokale overheden die scherp kunnen onderhandelen
met de vastgoedsector;
4. Consumenten die de werkelijke prijs van producten betalen.
Het College schetst bovendien vier praktische oplossingsrichtingen ter invulling
van het door haar geachte noodzakelijke nieuwe logistieke narratief:
1. De goede logistieke positie van Nederland als poort naar Europa inzetten
om de circulaire economie en de kennisintensieve maakindustrie op ons
continent te versterken;
2. Het benutten van schaarse ruimte door o.a. meervoudig en intensief
ruimtegebruik;
3. Het stimuleren van de ruimtelijke kwaliteit langs drie waarden:
gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde;
4. Het ontwikkelen van een nieuwe ontwerptraditie om het draagvlak van
logistiek vastgoed te vergroten.

Datum
30 augustus 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/209660
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Innovatie en Strategie v.
Mobiliteit
Innovatie
Aan
Minister en Staatssecretaris
Bijlage(n)
2

Reactie op het rapport en de aanbevelingen
Uw Kamerbrief bevat vervolgens een reactie op zowel de inhoud als de
oplossingsrichtingen uit het adviesrapport. De reactie bevat informatie over
lopende onderzoeken en trajecten die raken aan de genoemde aanbevelingen
over het inrichten van logistiek in een circulaire economie, zoals de NPCE, NOVEX,
NOVI, Goederenvervoeragenda, hoofdlijnennotitie van de Mobiliteitsvisie, nieuwe
nota ruimte en de PBL studie “Ruimte voor CE”. In uw reactiebrief wordt met
name onderschreven dat we de sterke relatie tussen circulaire economie en
logistiek erkennen, dat hieraan door het ministerie wordt gewerkt, maar dat er
tegelijkertijd nog veel onderzoek nodig is om logistiek in een circulaire economie
vorm te geven en de impact op economie en maatschappij in kaart te brengen.
Met name op het gebied van oplossingsrichtingen 3 en 4 inzake waarden en een
nieuwe ontwerptraditie zal meer onderzoek verricht moeten worden.
Slot
De brief eindigt met erkenning en waardering voor de hoge ambitie van het CRa.
Er wordt geconstateerd dat de adviezen van het CRa echter wel meer onderzoek,
nieuwe samenwerkingen, nieuwe businessmodellen, meer sociale innovatie en
nieuwe politieke keuzes vereisen om de toekomstige logistiek van Nederland in
een circulaire economie vorm te geven. In het slot wordt bovendien aangegeven
dat vanwege de demissionaire status van het kabinet, beleidskeuzes over dit
onderwerp zullen worden overgelaten aan de ambtsopvolgers.
Krachtenveld
Het rapport is geschreven door het College van Rijksadviseurs (CRa), een
multidisciplinair adviescollege dat vanuit een onafhankelijke positie
bewindspersonen gevraagd en ongevraagd adviseert over actuele
maatschappelijke opgaven en omgevingskwaliteit. Het CRa staat voor integrale
kwaliteitsborging binnen ruimtelijke projecten waarbij het Rijk betrokken is. De
opdracht van het College is door het kabinet verwoord in het Actieprogramma
Ruimtelijk Ontwerp (ARO) 1.

1 Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp 2021-2024 | Rapport | Rijksoverheid.nl

Pagina 2 van 4

Het narratief voor de logistiek van de toekomst dat in het rapport van het CRa is
geschetst is gebaseerd op drie expertmeetings en een tweetal debatten.
Deelnemers van de expertmeetings komen uit zowel de publieke als private sfeer
en zijn onder andere bedrijven (o.a. Stec Groep, Heembouw, DILAS, FTM, Urban
Synergy, TLN), kennisinstellingen (Erasmus UPT, TU Delft) en overheidsinstanties
(gemeente Tilburg, ministeries BZK en EZK).
De bijbehorende Kamerbrief is intern voorbereid door DGMo (ISM) en afgestemd
met DGLM (Programma Goederenvervoer) en DGMI (DLCE).
Toelichting

Datum
30 augustus 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/209660
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Innovatie en Strategie v.
Mobiliteit
Innovatie
Aan
Minister en Staatssecretaris
Bijlage(n)
2

Internationale/Europese context
Het rapport raakt niet alleen het narratief over logistiek en circulariteit op
nationaal niveau maar ook op internationaal niveau. Logistiek heeft inherent een
internationaal karakter, echter wordt dit versterkt door de essentiële
wederuitvoerdersrol van Nederland in het logistieke netwerk van Europa. De
ambitie om een circulaire economie te worden strookt met de doelen van de
Europese Commissie voor het verduurzamen richting de toekomst. Hierin kan
Nederland, zoals bepleit in het rapport, op het gebied van logistiek een
voorbeeldrol innemen. Tegelijkertijd zijn er internationale logistieke afspraken
met onze buurlanden, die bij de invoer van een nieuw logistiek verhaal en
circulaire economie herzien zullen moeten worden.
Politieke context
De thema’s duurzame logistiek en circulariteit komen regelmatig aan de orde in
de Tweede Kamer. Bijvoorbeeld de stimulering van duurzame bezorgkeuzes
(kenmerk 2023D28490) en vragen over het NPCE en Integrale Circulaire
Economie Rapportage (ICER) en SER-verkenning (kenmerk 2023D15247). Ook in
het NPCE staan deze thema’s centraal.
Duurzaamheid
Het adviesrapport heeft als uitgangspunt een duurzame maatschappij te creëren
door middel van een volledig circulaire economie en circulaire logistieke ketens.
Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing.

Pagina 3 van 4

Bijlagen

Datum
30 augustus 2023

Volgnummer

Naam

Informatie

1

Kamerbrief reactie op het CRa
rapport “Vandaag besteld,
morgen circulair”

Kamerbrief met daarin
de reactie op de aanbevelingen
uit het CRa adviesrapport
“Vandaag besteld, morgen
circulair” aangaande de
toekomstige logistiek van
Nederland in een circulaire
economie.

2

Adviesrapport “Vandaag
besteld, morgen circulair” van
het CRa.

Onze referentie
IENW/BSK-2023/209660
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Innovatie en Strategie v.
Mobiliteit
Innovatie
Aan
Minister en Staatssecretaris
Bijlage(n)
2

In het adviesrapport doet het
CRa aanbevelingen om de
toekomstige logistiek van
Nederland vorm te geven ten
behoeve van een circulaire
economie.

Pagina 4 van 4