Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

24 587

Justitiële Inrichtingen

Nr. 457

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 februari 2012
Aanleiding
Tijdens het Algemeen Overleg van 9 november jl. (Kamerstuk 24 587, nr.
448) heb ik toegezegd uw Kamer te informeren over de resultaten van de
proef met drugshonden in justitiële jeugdinrichtingen (JJI’s). Met deze
brief doe ik deze toezegging gestand.

1
2

Kamerstukken II 2009/2010, 24 587, nr. 392.
Kamerstukken II 2011/2012, 24 587, nr. 448.

kst-24587-457
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

In de beleidsreactie van 14 juni 2010 op het zelfrapportage-onderzoek
«Middelengebruik bij jongens in justitiële jeugdinrichtingen; het gebruik
van tabak, alcohol, cannabis en harddrugs bij jongens met en zonder
Pij-maatregel» is door de toenmalige Minister van Justitie een
aanscherping van het beleid omtrent middelengebruik in de JJI’s
aangekondigd1. Een van de in de brief genoemde maatregelen om de
controle op bezit en gebruik van middelen aan te scherpen, betreft de
inzet van drugshonden. Uit de evaluatie van een pilot met de inzet van
drugshonden is gebleken dat dit een meerwaarde kan hebben. Derhalve is
aangekondigd om, in overleg en in samenwerking met het Gevangeniswezen en de Dienst Vervoer en Ondersteuning (DV&O) van de Dienst
Justitiële Inrichtingen, te onderzoeken op welke wijze de toegangscontroles bij de JJI’s kunnen worden uitgebreid met de inzet van drugshonden.
Alwaar een eerdere pilot met de inzet van drugshonden in één JJI
plaatsvond, is er bij de tweede pilot voor gekozen om alle JJI’s minimaal
eenmaal volledig door te lichten. Dit onderzoek is reeds uitgevoerd en
positief afgerond. Naar aanleiding hiervan heb ik uw Kamer, zowel in het
spoeddebat van 26 mei 2011 als tijdens het Algemeen Overleg van
9 november 20112, geïnformeerd over mijn besluit om de JJI’s vanaf 2012
structureel driemaal per jaar steekproefsgewijs te laten doorlichten met
behulp van drugshonden.
Met deze brief informeer ik u over de interne evaluatie van de tweede pilot
met drugshonden. Hierbij wil ik benadrukken dat deze brief niet ingaat op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 24 587, nr. 457

1

de invoer en het gebruik van verboden middelen in JJI’s. Voor deze
discussie verwijs ik naar de antwoorden die ik heb gegeven naar
aanleiding van de vragen van het lid Bouwmeester1.
Werkwijze
In de periode november 2010 tot april 2011 zijn alle inrichtingen tenminste
eenmaal bezocht door een drugshondenteam van DV&O. Voorafgaand
aan ieder eerste bezoek zijn afspraken gemaakt met de inrichtingen over
de exacte werkwijze en de lokale wensen ten aanzien van de te controleren ruimten en potentiële «verstopplaatsen». Op basis van deze
informatie is een gevarieerd en op maat gemaakt zoekplan opgesteld door
de hondengeleiders van DV&O.
De voorbereiding van de inzet van drugshonden is gedaan door een zeer
kleine groep medewerkers, zodat de zoekactie zo lang mogelijk kon
worden stilgehouden. Bij alle zoekacties traden de hondengeleiders in
burgerkleding op. De honden zijn zodanig getraind dat zij niet blaffen,
maar bij geursporen gaan stilzitten, zodat op de betreffende plek kan
worden gezocht zonder daarbij een dreigende situatie te creëren.
Aangetroffen verdovende middelen en andere contrabande zijn overgedragen aan de directie van de betreffende JJI. Hierop volgden gepaste
sancties en verdere gerichte controles (zoals kamer- en urinecontrole).
Zoals ik eerder heb gemeld aan uw Kamer zal constatering van gebruik
altijd leiden tot een confronterend gesprek en een sanctie «op maat»,
bijvoorbeeld door het (vooralsnog) niet aanvragen van een verlofmachtiging of het uitstellen van verlofactiviteiten.2
Bevindingen
In totaal hebben gedurende de pilot twaalf zoekacties plaatsgevonden.
Vier zoekacties hebben tot drugvondsten geleid, waarvan het merendeel
een kleine hoeveelheid aan cannabis betrof. Bovendien zijn bij een aantal
jeugdigen en kamers geursporen van drugs geconstateerd, maar zijn er
geen verboden middelen aangetroffen. Bij een dergelijke constatering
zullen nadien urinecontroles en extra alertheid van de beveiliging bij
betrokken jeugdigen worden toegepast.
Tevens zijn gedurende de zoekacties ook andere contrabande aangetroffen, zoals aanstekers, asbakken en contant geld. Deze middelen zijn in
beslag genomen en afgegeven bij de directie van de inrichtingen, die
beslist over passende consequenties voor de jeugdigen in kwestie.
Bij de zoekacties zijn eveneens enkele meervoorkomende «verstopplaatsen» ontdekt. Dit helpt de inrichtingen bij het uitvoeren van effectievere controles.
Evaluatie en conclusie
De pilot is geëvalueerd met behulp van een standaard evaluatieformulier
dat door DV&O is ontwikkeld. Tevens zijn aanvullende telefoongesprekken
gevoerd met de betrokkenen bij de inrichtingen en DV&O.

1
Kamerstukken II 2010/2011, Aanhangselnummer 1306 en 2233.
2
Kamerstukken II 2010/2011, 24 587, nr. 423.

De JJI’s zijn zeer te spreken over de doorlichting door middel van
drugshonden. De samenwerking met DV&O is naar tevredenheid
verlopen. De verrichte zoekacties helpen de inrichtingen bij het uitvoeren
van effectievere controles ten aanzien van verboden middelen. Tevens zijn
de inrichtingen van mening dat er een preventieve werking uitgaat van de
inzet van drugshonden, bijvoorbeeld door de bewustwording van de
vergrootte pakkans. De inzet van drugshonden kan tenminste fungeren als
duidelijke signaalfunctie naar jeugdigen, personeel en bezoekers. Een
structurele inzet van drugshonden levert daarmee een bijdrage aan het
terugdringen van middelengebruik in de JJI’s.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 24 587, nr. 457

2

De evaluatie bevestigt hiermee mijn visie omtrent de inzet van drugshonden, zoals ik onlangs met u heb gedeeld tijdens het Algemeen Overleg
van 9 november 20111.
Slot
Het beleid van JJI’s inzake middelengebruik is gericht op een totaalverbod
op bezit en gebruik van alcohol en drugs. Middelengebruik is schadelijk
voor het maatschappelijk functioneren en de gezondheid en vergroot de
kans op recidive.
De inzet van drugshonden lijkt een effectief middel om het middelengebruik terug te dringen. Het vergroot de directe opsporing van het bezit van
verboden middelen. Tevens helpen eventuele onbekende «verstopplaatsen» die bij de zoekacties naar voren komen de inrichtingen in het
vervolg bij effectievere controles. Vanwege het gegeven dat de hondengeleiders in burgerkleding optreden en dat de honden bij geursporen gaan
stilzitten, is de methode bovendien kindvriendelijk. Hierdoor vormt het
een goede aanvulling op de andere maatregelen ten aanzien van de
controle op middelengebruik. Met de structurele inzet van drugshonden
hebben de inrichtingen een extra instrument tot hun beschikking om de
controles op het bezit en gebruik van verboden middelen te verbeteren.
De staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

1

Kamerstukken II 2011/2012, 24 587, nr. 448.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 24 587, nr. 457

3