Aan de staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Digitalisering
Mevrouw drs. A.C. van Huffelen
Postbus 20011
2500 EA DEN HAAG

Onze referentie

MvH/RvZ/RS/bs/ATR1992/2022-U005

Uw referentie

Datum

19 januari 2022

Betreft

Experimentbesluit BRP

Geachte mevrouw Van Huffelen,
Op 20 december 2021 is het Experimentbesluit BRP voor advies aangeboden aan het
Adviescollege toetsing regeldruk (ATR). Dit besluit regelt twee experimenten in de basisregistratie personen (BRP). Het eerste experiment betreft het verbeteren van het bijhouden van het tijdelijke verblijfsadres van personen die kort in Nederland zijn (bijvoorbeeld
arbeidsmigranten). Het tweede experiment betreft het versturen van meldingen door
gemeenten over wijzigingen of nieuwe inschrijvingen op een woonadres en het online
tonen van het aantal inschrijvingen op een woonadres.
Toetsingskader
ATR beoordeelt de gevolgen voor de regeldruk aan de hand van het volgende toetsingskader:
1. Nuloptie (nut en noodzaak): is er een taak voor de overheid en is wetgeving het
meest aangewezen instrument?
2. Zijn er minder belastende alternatieven mogelijk?
3. Is gekozen voor een uitvoeringswijze die werkbaar is voor de doelgroepen die de
wetgeving moeten naleven?
4. Zijn de gevolgen voor de regeldruk volledig en juist in beeld gebracht?
Omdat het eerste experiment naar verwachting geen regeldrukeffecten heeft, richt dit
advies zich primair op het tweede experiment.
1. Nut en noodzaak
Het experiment waar dit advies zich op richt, heeft als doel om het aantal foute adresregistraties te verminderen. Ingeschrevenen ontvangen daartoe een melding van nieuwe
inschrijvingen of wijzigingen op het woonadres. Aan de colleges van B&W legt het experiment de verplichting op om dergelijke meldingen te versturen en daarmee bewoners
actief te informeren. Daarnaast wordt de minister van BZK verplicht om elektronisch aan
burgers te tonen hoeveel personen zijn ingeschreven op een woonadres.

Pagina 1 van 6

1.1 Noodzaak tot aanvullende regelgeving
Fouten in de adresregistratie in de BRP kunnen grote nadelige gevolgen hebben voor
bewoners. Bij het bepalen van het recht op huurtoeslag telt bijvoorbeeld het vermogen
van een medebewoner in beginsel mee. Het college onderkent dan ook het belang van
juiste adresregistratie in de BRP. Meerdere gemeenten hebben extra maatregelen getroffen om de kwaliteit van adresregistraties te bevorderen, bijvoorbeeld door extra informatie te vragen aan personen die een verhuizing doorgeven. Het college constateert dat
de toelichting bij het voorstel niet goed onderbouwt waarom aanvullende landelijke regulering nodig is. Aard en omvang van het probleem zijn niet expliciet uitgewerkt. Zo maakt
het voorstel onvoldoende duidelijk:
–
hoe vaak foute adresregistratie in de BRP voorkomt als gevolg van onjuiste inschrijvingen of onjuiste adreswijzigingen; 1
–
wat de omvang is van de negatieve consequenties die ontstaan als gevolg van foute
adresregistratie en hoe vaak deze problemen zich voordoen; 2
–
wat de oorzaken zijn van foute adresregistraties in de BRP; 3
–
in hoeverre foute adresregistraties ook voorkomen bij gemeenten die extra maatregelen treffen om de kwaliteit van adresregistratie te waarborgen. 4
1.1 Het college adviseert de noodzaak van extra regulering bij adresregistratie
of -wijziging nader te onderbouwen en in te gaan op de vier genoemde
aspecten.
1.2 Nut van de voorgestelde maatregel(en)
Indien aanvullende (landelijke) regelgeving noodzakelijk blijkt, is de vervolgvraag of de
voorgestelde maatregelen daadwerkelijk het probleem oplossen en de oorzaken ervan
wegnemen. Het college constateert dat de effectiviteit van de voorgestelde experiment
om een aantal redenen mogelijk tekort schiet:
– De verplichting voor gemeenten om bewoners te informeren na een adresregistratie
of -wijziging, is pas aan de orde is nadat een foute registratie een feit is. Deze maatregel voorkomt de foute registratie niet, maar zorgt alleen voor het sneller kunnen
herstellen van deze fout. Dit is op zich waardevol, maar lost het probleem van fouten
bij adresregistraties en -wijzigingen niet op.
– Bewoners ontvangen volgens het voorstel een melding na een nieuwe inschrijving of
actieve wijziging. Het is echter mogelijk dat fouten ontstaan doordat bewoners een
adreswijziging niet (actief) of niet tijdig melden. In die situatie wordt geen melding
verzonden omdat er geen actieve registratie of wijziging aan de orde is. 5 Er ontstaat
echter wel een fout in de registratie.
Uit CBS-cijfers uit 2018 blijkt dat in 93,8% van de gevallen alle in de BRP ingeschreven personen op een
bepaald adres daar ook wonen. Het voorstel en het IAK maken duidelijk dat niet wordt bijgehouden of is
onderzocht hoeveel foute registraties ontstaan ten gevolge van een inschrijving of adreswijziging.
2
De negatieve gevolgen kunnen verschillen. Een bewoner die recht heeft op één of enkele toeslagen of
uitkeringen kan grote financiële gevolgen ervaren bij een foute adresregistratie. Een bewoner die deze
tegemoetkoming niet ontvangt, zal in de regel minder negatieve gevolgen ervaren.
3
Indien foute registraties ontstaan door bijvoorbeeld menselijke vergissingen is aanvullende regelgeving
mogelijk niet opportuun. Daarnaast kan een analyse van de oorzaken mogelijk bijdragen aan een gerichtere
aanpak om het probleem op te lossen (zie 1.2).
4
Indien fouten in de registratie niet of nauwelijks aan de orde zijn bij gemeenten die maatregelen treffen,
kan de noodzaak tot landelijke regelgeving mogelijk beperkt of niet aanwezig zijn. De oplossing kan dan
mogelijk gevonden worden in het beter gebruik maken van bevoegdheden door gemeenten.
5
De maatregel waarbij burgers via Mijnoverheid.nl kunnen zien hoeveel personen staan ingeschreven op
hun woonadres kan in deze situatie wel nuttig zijn. Als de burger Mijnoverheid.nl raadpleegt, kan duidelijk
worden dat eventueel vertrokken bewoners nog (onterecht) staan ingeschreven op het adres.
1

Pagina 2 van 6

– Niet duidelijk of en in hoeverre fouten in de registratie zich ook voordoen bij gemeenten die al extra maatregelen treffen om de adreskwaliteit te waarborgen. Indien fouten
zich bij deze gemeenten niet of nauwelijks voordoen, is het nut van het experiment
voor hen gering. Het voorstel zal echter wel resulteren in extra lasten. 6 Daarnaast
kunnen de ervaringen van deze gemeenten mogelijk een oplossing bieden voor andere
gemeenten, bijvoorbeeld door hen te informeren over het beter gebruiken van hun (al
bestaande) bevoegdheden om de kwaliteit van registraties te verhogen. Gemeenten
kunnen in dat geval van elkaar leren, zonder dat het experiment nodig is.
Bij de analyse van de maatregelen die gemeenten treffen, is ook de vraag van belang of
deze maatregelen juridisch zijn toegestaan. Zo zijn er gemeenten die een nieuwe inschrijving op een adres in de BRP pas registreren na bewezen toestemming door de hoofdbewoner tot inschrijving in de BRP. Dit lijkt in een aantal situaties een effectieve maatregel om onjuiste registratie te voorkomen. In het voorstel en in antwoord op Kamervragen 7 is echter aangegeven dat deze werkwijze in beginsel in strijd is met de (essentie
van de) BRP.
1.2 Het college adviseert het nut van de maatregelen nader te onderbouwen en
in te gaan op de genoemde aspecten.
2. Minder belastende alternatieven
Het doel van het experiment is om foute adresregistraties tegen te gaan die ontstaan
door een onjuiste adresinschrijving of -wijziging. Daartoe regelt het experiment dat ingeschrevenen een melding ontvangen van (nieuwe) inschrijvingen of wijzigingen.
2.1 Voorkomen van (nieuwe) foute inschrijvingen of wijzigingen
Een melding is pas mogelijk nadat een inschrijving of wijziging heeft plaatsgevonden. Om
fouten tegen te gaan lijkt het effectiever om maatregelen te treffen die voorkomen dat
foute registraties plaatsvinden. Dit kan bijvoorbeeld door extra waarborgen in het registratieproces op te nemen. Het voorstel motiveert waarom niet wordt overgestapt op
fysieke adresregistratie bij de gemeente. De burger zou dan bij elke registratie naar het
gemeentehuis moet reizen. Dit vergroot zijn lasten en kan de aangiftebereidheid aantasten. Het voorstel maakt echter niet duidelijk of andere alternatieven zijn overwogen.
Hierbij kan gedacht worden aan:
• extra controle-stap(pen) in het digitaal aangifte-systeem om eventuele vergissingen
door burgers of de gemeente te voorkomen, bijvoorbeeld in de vorm van een extra
bevestigingsvraag waarmee de burger/gemeente nagaat of de gegevens juist zijn;
• extra bewijsstukken die de juistheid van de adresregistratie of –wijziging kunnen
bevestigen, bij voorkeur door de gemeente zelf te raadplegen.
2.1 Het college adviseert in de toelichting duidelijk te maken welke maatregelen
mogelijk zijn om fouten in registraties te voorkomen en de keuze van de te
nemen maatregelen te baseren op een analyse van (regeldruk)kosten en
mate van doelbereik van die mogelijke maatregelen.
Het voorstel biedt gemeenten de mogelijkheid om er voor te kiezen in bepaalde situaties geen melding te
versturen, indien dit naar het oordeel van een college “in redelijkheid niet doelmatig is of geen toegevoegde
waarde heeft”. Als een college gebruikmaakt van deze uitzonderingssituatie, zullen de lasten beperkt zijn.
De betekenis van het experiment is in die situaties minimaal.
7
Antwoorden van de Staatssecretaris van BZK (17 oktober 2019) op Kamervragen van de leden
Middendorp, Lodders en Koerhuis over het inschrijven in de Basisregistratie Persoon (BRP).
6

Pagina 3 van 6

2.2 Meerwaarde van het experiment
De toelichting geeft enkele argumenten voor de keuze voor een experiment in plaats van
een pilot en in plaats van structurele wetgeving. Volgens het college is heroverweging
van structurele wetgeving opportuun, omdat de argumenten voor een experiment niet
sluitend zijn. Ook met structurele wetgeving kan de deelname van alle gemeenten worden
bewerkstelligd en kunnen gemeenten keuzeruimte krijgen bij de invulling van de melding.
Het voordeel van structurele wetgeving boven een experiment is dat transitielasten na
het experiment worden voorkomen. Daarbij geeft structurele wetgeving meer rechtszekerheid en duidelijkheid over de situatie voor zowel gemeenten, burgers als derde
partijen (waaronder uitvoeringsinstanties). Het college constateert bovendien dat de
maatregel om het aantal inschrijvingen op een adres te tonen via Mijnoverheid.nl geen
experimenteel karakter kent. Het informeren van ingezetenen wordt eenduidig/uniform
geregeld, is in lijn met het kabinetsbeleid en bevat geen keuzeruimte in de uitvoering. Bij
deze maatregel lijkt dan ook geen onderbouwing te bestaan voor de wijziging via een
(tijdelijk) experiment.
2.2 Het college adviseert te kiezen voor structurele wetgeving, mits nut en noodzaak van regelgeving zijn onderbouwd. Indien hiervoor niet wordt gekozen,
adviseert het deze keuze nader inhoudelijk te onderbouwen.
3. Werkbaarheid
Het voorstel regelt dat ingezetenen sneller dan voorheen op de hoogte kunnen zijn van
een fout in een adresregistratie. Dit kan bijdragen aan minder regeldruk, doordat de foute
registratie korter zal bestaan en daardoor tot minder negatieve gevolgen kan leiden.
Doordat het voorstel kiest voor maatregelen gericht op foutherstel, moeten burgers zelf
actie ondernemen. Zij moeten contact opnemen met de gemeente en mogelijk met
andere organisaties waar de fout is doorgevoerd. Volgens het voorstel gaat het dan om
gemiddeld zes andere organisaties.
3.1 Werkbaarheid van foutherstel bij registraties
Het voorstel bevat geen aanvullende maatregelen of acties gericht op ondersteuning voor
burgers die een foute registratie willen herstellen. Volgens het voorstel zijn de handelingen die de burger moet uitvoeren ‘complex’. Dit roept de vraag op of de stappen om
fouten te herstellen voor alle burgers werkbaar en uitvoerbaar zijn. Het voorstel maakt
niet duidelijk of in de voorbereiding een doenvermogentoets is uitgevoerd waarmee dit
kan worden vastgesteld.
Een foute adresregistratie kan gevolgen hebben voor burgers die zelf een fout maken,
maar ook voor burgers waarvan de eigen situatie niet verandert. Bij dit laatste gaat het
bijvoorbeeld om een onterechte bijschrijving op een adres waar de ingezetenen zelf niet
verhuizen of een wijziging doorgeven. In deze situatie worden de ingezetenen geconfronteerd met lasten als gevolg van een handeling van een andere ingezetene.
Volgens het college is het passend als gemeenten gerichte ondersteuning bieden aan
burgers die fouten in de adresregistratie willen herstellen. Omdat gemeenten verantwoordelijk zijn voor het beheer van de BRP, ligt het in de rede dat zij deze ondersteuning
bieden.

Pagina 4 van 6

3.1 Het college adviseert om gemeenten ondersteuning te laten aanbieden aan
burgers die een foute adresregistratie of -wijziging willen laten herstellen.
3.2 Actualiteit van gegevens
Colleges van B&W moeten de melding “zo snel mogelijk na de inschrijving of adreswijziging” aan bewoners versturen. Het voorstel adviseert om daarbij aan te geven dat deze
melding mogelijk niet (meer) actueel is op het moment van ontvangst. Dit kan bijvoorbeeld als een inschrijving met terugwerkende kracht ongedaan wordt gemaakt. De
melding kan voor verwarring zorgen bij bewoners, bijvoorbeeld als het aantal ingeschrevenen op het adres (in de melding) niet meer actueel is en niet correspondeert met de
feitelijke situatie. Voor bewoners kan dan onduidelijk zijn wat zij moeten doen. Voor
gemeenten kan dit tot extra vragen leiden.
De actuele situatie kunnen burgers raadplegen via Mijnoverheid.nl. In de melding van
gemeenten kan daar op worden gewezen. Voor het verzenden van de melding is het
volgens het college passend een later moment te overwegen. Bijvoorbeeld één of enkele
weken nadat de wijziging of registratie is verwerkt in de BRP. Dit kan onnodige verwarring
bij burgers voorkomen. 8 In een aantal situaties kan een spoedige melding belangrijk zijn,
bijvoorbeeld omdat de registratie medebepalend is voor toeslagen. Om deze reden lijkt
een nadere afweging over het moment van verzending van de melding op zijn plaats.
3.2 Het college adviseert om burgers bij de melding te informeren over waar zij
het actueel aantal ingeschrevenen op het eigen woonadres kunnen inzien.
3.3 Het college adviseert te overwegen de melding later in de tijd te versturen.
4. Gevolgen regeldruk
Het voorstel bevat een kwalitatieve en gedeeltelijk kwantitatieve beschrijving van de te
verwachten regeldrukeffecten. Omdat exacte cijfers over de huidige situatie onbekend
zijn, is deze analyse opgesteld met bandbreedtes. De verwachte kostenbesparing als
gevolg van het experiment komt volgens uw ministerie uit op een bedrag tussen de
113.000 euro en 4,5 miljoen euro bij respectievelijk 2.100 en 84.000 onjuiste adresregistraties.
Bij het onderdeel ‘nut en noodzaak’ is het belang aangegeven van een nadere analyse
van de huidige situatie. Daarbij gaat het onder andere om de vraag hoe vaak onjuiste
adresregistratie of –wijzigingen in de BRP voorkomen. Een gerichtere analyse van de
huidige situatie maakt ook een schepere analyse van de regeldrukvermindering mogelijk.
4.1 Het college adviseert de beschrijving van de regeldrukeffecten aan te scherpen op basis van de analyse over het aantal onjuiste adresregistraties.

Als bewoners pas enkele dagen na een verhuizing de adreswijziging melden bij de nieuwe gemeente,
betekent dit dat deze bewoners nog enkele dagen geregistreerd staan op het oude adres. Het kan dan
voorkomen dat nieuwe bewoners na een tijdige verhuismelding een opgave krijgen van het aantal bewoners
waarin zowel zij zelf als de oude bewoners zijn meegeteld. Dit kan tot verwarring leiden. Het voorkomen
van deze verwarring lijkt mogelijk als de melding pas enkele dagen (of weken) later wordt toegezonden,
omdat de registratie dan correct is verwerkt in de BRP.

8

Pagina 5 van 6

Dictum
Gelet op de toetsing is het eindoordeel van ATR bij het Experimentbesluit BRP:
Het besluit niet indienen.
Het dictum brengt tot uitdrukking dat de onderbouwing op dit moment onvoldoende is en
aanvulling behoeft, alvorens besluitvorming op adequate en onderbouwde wijze kan
plaatsvinden over de noodzaak, inhoud, vorm en werkbaarheid van eventuele regelgeving. Het voorstel maakt daarnaast voor het college onvoldoende duidelijk waarom een
experimentbesluit nodig zou zijn, en in het geval nut en noodzaak van regelgeving vast
staan, waarom niet voor structurele regelgeving wordt gekozen.
Het college vertrouwt erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en gaat er vanuit
dat in het definitieve voorstel wordt toegelicht op welke wijze u met onze adviespunten
rekening hebt gehouden. Indien het voorstel inhoudelijk wordt gewijzigd met gevolgen
voor de regeldruk ontvangt het college het nieuwe voorstel graag om te kunnen beoordelen of het een aanvullende zienswijze wil uitbrengen.
Hoogachtend,

M.A. van Hees
Voorzitter

R.W. van Zijp
Secretaris

Pagina 6 van 6