Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

32 623

Actuele situatie in Noord-Afrika en het
Midden-Oosten

Nr. 314

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 januari 2021
Met deze brief geef ik uitvoering aan een aantal toezeggingen gedaan
tijdens het Algemeen Overleg op 2 november 2020 (Kamerstuk 32 623,
nr. 311) en het Voortgezet Algemeen Overleg van 11 november 2020
(Handelingen II 2020/21, nr. 23, VAO «Niet-letale steun» aan niet-statelijke,
gewapende groepen in het buitenland) over het advies van de Adviesraad
Internationale Vraagstukken (AIV) en de Commissie van Advies inzake
Volkenrechtelijke Vraagstukken (CAVV) over het leveren en financieren van
«niet-letale steun» (NLA) aan buitenlandse, niet-statelijke gewapende
groepen en de kabinetsreactie op dat advies. Het betreft toezeggingen
naar aanleiding van vragen van het lid Sjoerdsma (D66) die zien op de
vraag hoe in andere landen, in het bijzonder in het Verenigd Koninkrijk en
Duitsland, de advisering op internationaalrechtelijk gebied is ingebed.
Daarnaast reageer ik hierbij op welke wijze het kabinet voornemens is te
voldoen aan de aangehouden motie van uw leden Karabulut en Van Oijk
(Kamerstuk 32 623, nr. 306), waarin mij is verzocht te garanderen dat ik
ook in de toekomst op korte termijn en ongevraagd kan worden geadviseerd en dat deze adviezen automatisch ook direct aan de Kamer worden
gezonden.
Inbedding interne advisering op internationaalrechtelijk gebied
Uit een overzicht van de Raad van Europa (RvE) blijkt dat de inbedding
van de internationaalrechtelijke advisering in de RvE-lidstaten vrij divers
is, evenals de directe toegang tot de betreffende bewindspersoon1.
In het Verenigd Koninkrijk is de «intern» adviseur op internationaalrechtelijk gebied tevens Hoofd van de Directie juridische zaken (Legal
Directorate of the Foreign Commonwealth & Development Office). Deze
adviseur mag de Britse Minister van Buitenlandse Zaken rechtstreeks
1

kst-32623-314
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

https://www.coe.int/en/web/cahdi/organisation-and-functions-of-the-office-of-legal-counsel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 623, nr. 314

1

gevraagd en ongevraagd advies verlenen. Intern juridisch advies is
vertrouwelijk (legally privileged) en wordt niet verstrekt aan het
parlement. In het Verenigd Koninkrijk kan de regering een beroep doen op
een juridische functionaris (Attorney-General) met de eindverantwoordelijkheid voor de juridische advisering aan de regering.
In Duitsland is de «intern» adviseur op internationaalrechtelijk gebied
tevens Hoofd van de Directie juridische zaken (Die Rechtsabteilung des
Auswärtigen Amts). Deze adviseur verleent de Duitse Minister van
Buitenlandse Zaken alleen desgevraagd rechtstreeks juridisch advies.
Interne juridische memoranda worden als zodanig niet verstrekt aan het
parlement, maar desgevraagd wordt de inhoud van deze interne
juridische memoranda weergegeven in een speciaal voor dat doel
geschreven advies over het desbetreffende onderwerp.
In Nederland is het Hoofd van de Afdeling internationaal recht van mijn
ministerie tevens intern adviseur op internationaalrechtelijk gebied. Deze
adviseur, en zijn plaatsvervanger, kan mij rechtstreeks gevraagd en
ongevraagd advies verlenen.
Inbedding externe advisering op internationaalrechtelijk gebied
Ten aanzien van onafhankelijk extern juridisch advies heb ik u tijdens het
AO van 2 november 2020 toegezegd om met CAVV in overleg te treden
over hun adviesrol. Deze toezegging heb ik herhaald tijdens het VAO op
11 november 2020. Tijdens dit VAO hebben de leden Karabulut en Van Oijk
een motie voorgesteld op dit punt (Kamerstukken 32 623, nr. 306). Daarin
wordt mij gevraagd te garanderen dat ik ook in de toekomst op korte
termijn en ongevraagd kan worden geadviseerd en dat deze adviezen
automatisch ook direct aan de Kamer worden gezonden. Deze motie is
aangehouden.
Bij brief van 12 november 2020 heb ik aan de CAVV de vraag gesteld wat
deze nodig zou hebben om op korte termijn, objectief en ongevraagd te
adviseren. Het antwoord op mijn brief ontving ik op 14 december 2020 en
voeg ik als bijlage bij deze brief2. In deze brief zet de CAVV uiteen wat zij
nodig acht om op korte termijn en objectief te kunnen adviseren op
verzoek van het kabinet of het parlement, en daarnaast eventueel
ongevraagd advies uit te brengen.
Ik heb besloten tegemoet te komen aan het verzoek van de CAVV om
meer onafhankelijk te worden ingebed binnen het ministerie. Daarnaast
heb ik besloten conform het voorstel van de CAVV te voorzien in
voldoende ondersteuning door een inhoudelijk secretaris alsmede in
voldoende secretariële ondersteuning. Ook zal de onkostenvergoeding
worden verhoogd om beter recht te doen aan de omvang van de
werkzaamheden van de CAVV. Tenslotte heb ik besloten een extra lid te
werven voor de CAVV om tegemoet te komen aan de wens van de CAVV
om het aantal leden uit te breiden. De CAVV heeft voorgesteld het aantal
uit te breiden naar twaalf leden, maar het aantal van tien is overeenkomstig kabinetsbeleid de maximale omvang van adviescommissies
(Kamerstuk 32 500 III, nr. 11, blz. 2 en Kamerstuk 28 101, nr. 11, blz. 3).
Verder ben ik voornemens te voorzien in een onafhankelijke voordracht
van kandidaten voor de CAVV. Dit past k n het beleid van de regering om

2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 623, nr. 314

2

de werving, selectie en voordracht van kandidaten door onafhankelijke
personen te laten plaatsvinden via een eerlijk, transparant en consistent
proces.
De Minister van Buitenlandse Zaken
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 623, nr. 314

3