Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

21 501-30

Raad voor Concurrentievermogen

Nr. 395

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 5 april 2017
De vaste commissie voor Economische Zaken heeft een aantal vragen en
opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Economische Zaken over de
brief van 24 maart 2017 over de geannoteerde agenda voor de informele
Raad voor Concurrentievermogen op 5 en 6 april 2017 (Kamerstuk
21 501-30, nr. 394) en over de brief van 8 maart 2017 over het verslag van
de Raad voor Concurrentievermogen van 20 februari 2017 (Kamerstuk
21 501-30, nr. 393).
De vragen en opmerkingen zijn op 3 april 2017 aan de Minister van
Economische Zaken voorgelegd. Bij brief van 4 april 2017 zijn de vragen
beantwoord.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Graus
De adjunct-griffier van de commissie,
Kruithof

kst-21501-30-395
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-30, nr. 395

1

INBRENG VANUIT DE FRACTIES EN REACTIE VAN DE MINISTER
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie zijn verheugd dat de Minister zich inzet voor
een goede positie van startups. In hoeverre sluit het Europees beleid
omtrent startups aan bij het Nederlandse beleid op dit thema? Zijn er veel
overeenkomsten of is het Nederlandse beleid ten aanzien van kansen voor
startups significant anders dan het Europese beleid?
Op 22 november 2016 heeft de Europese Commissie de mededeling «De
toekomstige leiders van Europa: het starters- en opschalingsinitiatief»
(COM(2016)733) uitgebracht. Het hierin beschreven EU-beleid, deels
bestaand deels voorgenomen, is in lijn met het Nederlandse beleid met
uitzondering van de voorgenomen voorstellen voor een gemeenschappelijke (geconsolideerde) heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCTB en CCCTB) Hier plaatst het kabinet serieuze kanttekeningen
Hiervoor verwijs ik naar het BNC-fiche (Kamerstuk 22 112, nr. 2267).
Het Nederlandse beleid gericht op het versterken van het startup
ecosysteem en daarmee kansen voor startups is, evenals dat van een
aantal andere lidstaten, wel vooruitstrevender dan het EU-beleid, onder
andere met het Startup Visum, de Startupbox en het programma
StartupDelta. Het Nederlandse beleid richt zich op het versterken van het
startup ecosysteem door in te zetten op het verbinden en versterken van
netwerken, verbeteren van de toegang tot markten, talent, kennis en
kapitaal en het internationaal profileren van het Nederlandse startup
ecosysteem als «one single en connected hub» (Kamerstuk 31 311,
nr. 104).
De leden van de VVD-fractie willen graag weten welke precieze rol de
Minister ziet voor plannen omtrent de investeringsinstelling InvestNL in
het creëren van een goede positie voor startups. Aangezien de Kamer de
plannen voor de oprichting van InvestNL nog niet onder ogen heeft
gehad, kan dit onnodige problemen of valse hoop geven voor startups die
gebruik willen maken van innovatiekredieten.
Op 10 februari heeft het kabinet de plannen voor Invest-NL gepresenteerd
aan de Kamer (Kamerstuk 28 165, nr. 266). Er is aangegeven dat de
financiering van startups een belangrijk onderdeel is van de activiteiten
van Invest-NL. Invest-NL zal de uitvoering op zich nemen van de financieringsinstrumenten waaronder het Innovatiekrediet en de SEED Capitalregeling. Invest-NL kan daarnaast op basis van een bedrijfsmatige
beoordeling van business cases een belang nemen in (fondsen die
investeren in) startups om daarmee ook het aantrekken van privaat
vermogen mogelijk te maken. Invest-NL tracht op die manier de toegang
tot financiering voor startups te vergroten en de positie van startups te
versterken.
De leden van de VVD-fractie onderschrijven het belang van het vragen van
aandacht voor het gezamenlijk inzetten op het ontwikkelen en aantrekken
van talent (zowel op het gebied van ondernemerschap als digitale
vaardigheden), de voltooiing van de kapitaalmarktunie en het stimuleren
van samenwerking tussen innovatieclusters. Hoe gaat de Minister precies
uitvoering geven aan de samenwerking binnen de Europese interne markt
op deze aandachtspunten? Zijn de verschillende landen binnen de
Europese interne markt goed genoeg op elkaar aangesloten om
vruchtbare samenwerkingen tot stand te brengen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-30, nr. 395

2

Op 1 december 2016 hebben de EU-lidstaten een gezamenlijke visie
aangeboden aan de Eurocommissaris voor Digitale Economie en
Samenleving1. Deze is zowel gericht op het vergroten van het aantal
professionals als op het verbeteren van de aansluiting van het onderwijs
op de arbeidsmarkt en het verbeteren van de digitale vaardigheden van
de beroepsbevolking als geheel. Er zijn verschillende Europese fondsen
die voor deze doeleinden ingezet kunnen worden, zoals het Europees
Sociaal Fonds (ESF) en Erasmus+. Daarnaast wisselen lidstaten best
practices met elkaar uit. Hoewel de situatie per lidstaat verschilt, wordt
volop ingezet op het delen van expertise en het ontwikkelen en aantrekken
van (digitaal) talent voor de EU als geheel. Ook op het gebied van
ondernemerschapsvaardigheden worden in internationaal verband
stappen gezet, bijvoorbeeld het project HEInnovate van de OESO en de
Europese Commissie gericht op het hoger onderwijs.
Om interessant te zijn voor talentvolle ondernemers heeft een aantal EU
lidstaten, waaronder Nederland, een nationaal startup-visum voor
startup-founders van buiten de EU. Tijdens het Nederlandse voorzitterschap in 2016 heeft Nederland het idee voor een EU-breed startup-visum
gelanceerd (Kamerstuk 21 501-30, nr. 378). Met een dergelijk visum kan de
hele Europese Unie zich profileren als startup-ecosysteem, en door
verbeterde intra-EU mobiliteit kan een startup eenvoudiger de gehele
EU-markt betreden. Op dit moment onderzoekt de Europese Commissie
de mogelijkheden voor een EU-breed startup-visum.
De ontwikkeling en verdere specialisatie van innovatieclusters wordt
financieel primair ondersteund via grensoverschrijdende programma’s die
gefinancierd worden uit zowel Europese als lidstaatmiddelen, zoals de
INTERREG-programma’s. Meer internationale regionale samenwerkingsmogelijkheden bieden regio’s de kans om de beste samenwerkingspartner
binnen alle EU-lidstaten te vinden. De regionale innovatiestrategieën voor
slimme specialisatie (RIS3) zoals die nu gehanteerd worden in met
EU-middelen gefinancierde landsdelige programma’s, bieden daarvoor
een goede basis. Daarnaast heb ik in 2015 samen met de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties het actieteam grensoverschrijdende economie en arbeid ingesteld. Dit actieteam zorgt voor een impuls
in de economische samenwerking met Duitsland en België (Kamerstuk
32 851, nr. 29).
In eerdere reacties heeft het kabinet aangegeven de uitgangspunten en de
prioriteiten van de Europese Commissie in het actieplan kapitaalmarktunie
van september 2015 te onderschrijven en het nut te zien van de verdere
ontwikkeling en integratie van de kapitaalmarkten tot een kapitaalmarktunie. Voltooiing van de kapitaalmarktunie moet leiden tot een verdere
versterking, verdieping en verbreding van de financieringsmogelijkheden
voor de reële economie. In haar analyse geeft de Commissie aan dat er in
de EU momenteel nog sprake is van fragmentatie van markten voor
financiering. Bedrijven zijn in sterke mate afhankelijk van bancaire
financiering. Ook is er vraag naar versterking van de mogelijkheden voor
financiering. Daarom is het voor de groei en werkgelegenheid in de EU
van belang dat de Europese kapitaalmarkt verder wordt ontwikkeld.
Nederland deelt de analyse van de Europese Commissie en is voorstander
van het verbeteren en verbreden van de financieringsmogelijkheden in de
Europese Unie (Kamerstuk 21 501-07, nr. 1202; Kamerstuk 22 112, nr. 1950;
Kamerstuk 22 112, nr. 1964; Kamerstuk 22 112, nr. 1965; Kamerstuk 22 112,
nr. 2021 en Kamerstuk 22 112, nr. 2220).

1

https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/news/shared-concept-national-digital-skillsstrategies

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-30, nr. 395

3

De Europese Commissie zal later dit jaar een mid-term review van het
actieplan kapitaalmarktunie uitbrengen, waarbij zij nader in zal gaan op de
bereikte resultaten en eventueel aanvullende acties zal presenteren.
Vorige maand heeft de Minister van Financiën gereageerd, mede namens
de Autoriteit Financiële Markten, De Nederlandsche Bank en mijzelf, op de
consultatie voorafgaand aan deze mid-term review van het actieplan
kapitaalmarktunie (Kamerstuk 22 112, nr. 2331).
De leden van de VVD-fractie zien de noodzaak de uitvoering van fiscale
maatregelen voor startups te vergemakkelijken. De Minister geeft aan dat
Nederland aandacht zal vragen voor wijziging van de de-minimisverordening met als doel om uitvoering van fiscale maatregelen voor
startups te vergemakkelijken. Hoe groot acht de Minister de kans van
slagen hiervoor?
In het kader van de uitbreiding van de Algemene groepsvrijstellingsverordening met de categorieën havens- en luchthavens heeft Nederland reeds
aan de Europese Commissie gevraagd om de steuncategorie voor
startups uit te breiden met mogelijkheden voor fiscale steun aan startups
via uitbreiding van artikel 22 van deze vrijstellingsverordening. De
Europese Commissie heeft de uitbreiding van de Algemene groepsvrijstellingsverordening met de categorieën havens- en luchthavens nog niet
gepubliceerd. Mocht fiscale steun aan startups geen plek krijgen in deze
uitbreiding, dan zal Nederland gedurende de onderhandelingen aandacht
vragen voor mogelijkheden voor fiscale steun aan startups via deze
vrijstellingsverordening of via een ander steunkader dat hiervoor in
aanmerking komt. Als dit lukt, dan kunnen de administratieve lasten voor
startups en de uitvoeringskosten worden verlaagd.
Het precieze krachtenveld is niet helder, maar over het algemeen geldt dat
veel lidstaten de Nederlandse inzet voor het stimuleren van startups
steunen.
De leden van de VVD-fractie onderschrijven het belang van het makkelijker aantrekken van financiering voor het midden- en kleinbedrijf (mkb).
In hoeverre komt het Nederlandse standpunt overeen met andere
Europese landen en de Europese Commissie? Hoe zullen beslissingen
genomen worden met betrekking tot de balans tussen en het belang van
het vergemakkelijken van het aantrekken van financiering door het mkb en
een adequate beleggersbescherming?
Het verbeteren van de financieringsmogelijkheden voor het mkb op de
kapitaalmarkt is voor zowel lidstaten als de Europese Commissie een
beleidsspeerpunt. Vanuit de Europese Commissie wordt hier vanuit de
kapitaalmarktunie aan gewerkt. Adequate beleggersbescherming is
randvoorwaardelijk voor het goed functioneren van de markt voor
mkb-financiering. Over onder meer de mate van beleggersbescherming
heeft de Minister van Financiën recent de internetconsultatie bescherming
zzp-ers en mkb-ers bij financiële diensten en producten gehouden.
Binnenkort wordt de reactie van de Minister hierop aan uw Kamer
gestuurd.
De leden van de VVD-fractie wijzen op het belang van (alternatieve)
financiering van startups en FinTech. Deze leden vragen hoeveel gebruik
er wordt gemaakt van het financiële instrument InnovFin door de
Nederlandse FinTech-bedrijven. Wat zijn de redenen waarom ze er
eventueel niet gebruik van maken? Wat doet de Minister om de
bekendheid van het financiële instrument InnovFin te vergroten in de
Nederlandse FinTech-sector?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-30, nr. 395

4

De InnovFin financiële instrumenten worden vooral gebruikt door
financiële intermediairs zoals durfkapitaalfondsen en business angels. De
gebruikers van de InnovFin-instrumenten zijn weergegeven op de website
van het Europees Investeringsfonds (EIF).2 In Nederland maakt bijvoorbeeld het venture capitalfonds SET-ventures gebruik van InnovFin Equity.
Tijdens het voorzitterschap zijn in een speciale bijeenkomst InnovFininstrumenten onder de aandacht gebracht van de financiële partijen en
FinTech-partijen. Op dit moment brengen de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en het Nederlands Investerings Agentschap
(NIA) de InnovFin-instrumenten actief onder de aandacht.
Volgens de leden van de VVD-fractie moeten alternatieve financieringsvormen, zoals crowdfunding, dezelfde mogelijkheden qua garantieregeling hebben als bancaire financiering. In hoeverre is dit nu het geval? In
de praktijk blijkt dat het gebruik van de BMKB-regeling moeilijk is voor
bijvoorbeeld crowdfunding. Welke knelpunten zijn er en welke oplossingen zijn daarvoor mogelijk?
In het regeerakkoord is opgenomen dat het kabinet nieuwe alternatieve
financieringsvormen, zoals kredietunies, crowdfunding, en mkb-obligaties, onder meer steunt door de inzet van bestaande instrumenten. In
2012 is daarom gestart met een pilot om de Borgstelling MKB-kredieten
(BMKB) ook open te stellen voor andere financiers dan banken. Deze pilot
loopt tot juli 2017. Indien uit de pilot blijkt, dat de openstelling geen extra
risico’s voor de Staat met zich meebrengt en effectief is, kan gekozen
worden om de openstelling – al dan niet in gewijzigde vorm – te
handhaven. Momenteel zijn vier niet-bancaire partijen toegelaten tot de
BMKB, te weten Qredits, Triodos Cultuurfonds, Triodos Groenfonds en de
Europese Horeca Financieringsmaatschappij. Van deze partijen heeft tot
op heden alleen Qredits sinds begin dit jaar daadwerkelijk de BMKB
gebruikt om krediet aan het mkb te verstrekken. Voorts ben ik in contact
met diverse andere niet-bancaire aanbieders over toetreding tot de BMKB,
waaronder crowdfundingpartijen en kredietunies. Voor kredietunies geldt
dat zij kort geleden een wettelijke basis hebben gekregen door de Wet
Toezicht Kredietunies die sinds 1 januari 2016 van kracht is. De kredietverlening moet om deze reden nog groeien. De verwachting is dat verschillende kredietunies binnenkort een aanvraag tot toetreding tot de BMKB
zullen indienen. De BMKB is voor crowdfunding minder geëigend, omdat
crowdfundingpartijen zelf doorgaans geen financieringsrisico op zich
nemen maar bemiddelen in krediet. Momenteel laat ik of de pilot
evalueren. De resultaten zullen worden meegenomen in mijn besluit over
het al dan niet handhaven van de openstelling BMKB voor niet-bancaire
aanbieders. Tot slot wordt de Groeifaciliteit als garantieregeling reeds
gebruikt door niet-bancaire financiers zoals participatiemaatschappijen.
De leden van de VVD-fractie vragen wat de stand van zaken is van de
wijziging van de Europese prospectusrichtlijn. Wanneer kan de eerdere
toezegging van de Minister van Financiën eindelijk worden uitgevoerd om
de vrijstellingsgrens van de prospectusplicht te verhogen van 2,5 naar
5 miljoen euro? Dit is namelijk in Nederland zelf al mogelijk op basis van
de huidige Europese prospectusrichtlijn. Dit is belangrijk voor meer
mkb-aandelen en -obligaties.
In het algemeen overleg Kapitaalmarktunie van de vaste commissie voor
Financiën van 4 februari 2016 (Kamerstuk 22 112, nr. 2100) heeft de
Minister van Financiën toegezegd de verhoging van de drempel onder
gelijktijdige invoering van een meldplicht en minimum informatiever2

http://www.eif.europa.eu/what_we_do/equity/single_eu_equity_instrument/innovfin-equity/
index.htm

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-30, nr. 395

5

eisten te laten plaatsvinden vooruitlopend op de invoering van de nieuwe
Prospectusverordening. De bepalingen in de Prospectusverordening die
zien op de vrijstellingsdrempel zullen naar verwachting in de zomer van
2018 inwerkingtreden. De inwerkingtreding van de Nederlandse regeling
waarin de vrijstelling wordt geregeld, zal ruim voor dat moment plaatsvinden, naar verwachting in de tweede helft van 2017. Op dit moment
worden in samenwerking met de AFM de meldplicht en de minimum
informatievereisten ontwikkeld.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie lezen dat de informele Raad bestaat uit een
informele gedachtewisseling over het startup- en scale-upbeleid. Wat zou
Nederland kunnen leren van het scale-upbeleid van andere lidstaten? Is
dat uit eerdere gedachtewisselingen al naar voren gekomen? Wat zijn op
dit moment de instrumenten van de Nederlandse regering om scale-ups
te stimuleren?
De Europese Commissie en de individuele lidstaten hebben veel aandacht
voor het startup en scale-up beleid. In verschillende gremia worden de
initiatieven van lidstaten besproken en best practices uitgewisseld. Zo was
het onderwerp geagendeerd voor de High Level Group van 10 november
2016 (delegates portal 4579/16) en de Raad voor Concurrentievermogen
van 20 februari 2017 (Kamerstuk 21 501-30, nr. 393) en staat het regelmatig op de agenda van het SME Envoy Network. Het SME Envoy
Network is een Europees netwerk, onder voorzitterschap van Eurocommissaris Elżbieta Bieńkowska, waarin alle lidstaten vertegenwoordigd zijn.
Begin 2017 heeft het SME Envoy Network het European SME-Action
Programme opgesteld, met een overzicht van scale-up beleid in verschillende Europese lidstaten. Dit stimuleert het leren van elkaar. Nederland
leert onder andere van andere landen op het gebied van financiering en
groei en marktbereik van startups en scale-ups.
Het kabinet zet meerdere instrumenten in om scale-ups te stimuleren. Het
kabinet zet zich via Startup Delta, Dutch Venture Initiative (DVI), COrporates & STArtups (COSTA), NLGroeit en Ideas from Europe in voor
scale-ups. Het DVI financiert de doorgroei van startups naar scale-ups. De
toegang tot kapitaal voor scale-ups is verder verbeterd door DVI 2
(Kamerstuk 32 637, nr. 166). Daarnaast wordt via COSTA ingezet op
samenwerking tussen corporates en startups, door middel van NLgroeit
wordt ingezet op het verbeteren van vaardigheden voor groei en via
onder andere Ideas from Europe wordt ingezet op het internationaal
opschalen van bedrijven. In de kamerbrief van mei 2016 is ook aangekondigd dat Startup Delta meer aandacht zal hebben voor scale-ups
(Kamerstuk 32 637, nr. 241).
Deze leden van de CDA-fractielezen dat de heer Guant Muent tijdens deze
werksessie een casestudy zal presenteren, waarin wordt uitgelegd hoe
een scale-up onderneming kan profiteren van het financiële instrument
InnovFin. Op welke manier worden Nederlandse scale-ups op de hoogte
gebracht de mogelijkheden die het instrument InnovFin kan bieden? Zij
lezen verder dat Nederland de aandacht voor het mkb binnen InnovFin
toejuicht. Zou deze aandacht voor het mkb binnen InnovFin kunnen
worden uitgebreid? Zo ja, op welke manier?
RVO en NIA informeren scale-ups en financiers over de mogelijkheden die
de InnovFin-instrumenten te bieden hebben. Vorig jaar heeft Nederland in
het kader van het EU-voorzitterschap een bijeenkomst georganiseerd om
deze partijen meer op de hoogte te brengen van de beschikbare instrumenten. Ook bij de opzet van Invest-NL wordt gekeken op welke wijze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-30, nr. 395

6

ondernemers en financiers zo goed mogelijk kunnen worden geïnformeerd over nationale en EU-instrumenten, waaronder InnovFin.
De leden van de CDA-fractie hebben vernomen dat de Europese
Commissie maximaal 400 miljoen euro wil investeren in een of meerdere
nieuw op te richten pan-Europese durfkapitaalfondsen. Deze leden stellen
vast dat de middelen hiervoor gevonden zijn door herschikkingen op de
begroting (200 miljoen euro uit het InnovFin Equity scheme van Horizon
2020, 100 miljoen euro uit EFSI en 100 miljoen euro uit COSME). Kan de
Minister aangeven wat concreet de gevolgen zijn van deze herschikkingen? Waar waren deze middelen in eerste instantie voor bedoeld?
Doelstelling van de Europese Commissie met pan-Europese durfkapitaalfondsen is om meer privaat uitgevoerde fondsen in de EU te realiseren. De middelen die zijn herschikt waren gericht op datzelfde doel,
zijnde het vergroten van het aanbod van risicokapitaal voor startups en
scale-ups door cofinanciering te verstrekken aan private durfkapitaalfondsen.
De leden van de CDA-fractie lezen dat Nederland tijdens de Raad voor
Concurrentievermogen op 20 februari 2017 aandacht heeft gevraagd voor
het verhogen van de drempelwaarde voor publiekrechtelijke aanbestedingen binnen de Wereldhandelsorganisatie (WTO) om zo administratieve
lasten te verminderen. Worden hier concrete stappen op gezet? Zo ja,
welke? Kan de Minister een laatste stand van zaken geven over de
Nederlandse poging om de verhoging van de Europese aanbestedingsdrempels Europees te agenderen (zie de motie Agnes Mulder c.s,
Kamerstuk 34 329, nr. 14), zodat tijdig een lobby ontstaat om voldoende
steun in de Europese Unie te vinden om tijdens de onderhandeling over
de Government Procurement Agreement (GPA) een positief resultaat te
behalen?
De herziene Government Procurement Agreement (GPA) is op 6 juli 2014
van kracht geworden. Zoals reeds bij de behandeling van de motie Agnes
Mulder c.s. (Kamerstuk 34 329, nr. 14) is aangegeven, zijn er op dit
moment geen lopende onderhandelingen, deze worden ook niet voorzien
in de nabije toekomst. Bij de gesprekken over het EU-standpunt bij de
laatste herziening heeft Nederland tevergeefs gepleit om in te zetten op
een verhoging van de drempel. Op 20 februari jl. is ter uitvoering van de
motie Agnes Mulder c.s. de wens naar een hogere drempel geuit op de
Raad voor Concurrentievermogen. Zoals ik reeds aan uw Kamer heb
medegedeeld bij de beantwoording van vragen naar aanleiding van de
nieuwe werkwijze met betrekking tot de Gids proportionaliteit (Kamerstuk
32 440, nr. 99), leeft dit onderwerp niet in EU-verband. Wanneer er weer
wordt gesproken over de herziening van de GPA, zal door Nederland
opnieuw worden ingezet op verhoging van de drempel. Het is ook het
meest effectief om dan een lobby te starten en niet nu er nog geen sprake
is van herziening.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie erkennen dat Nederland reeds vooruitstrevend beleid voert wat betreft het stimuleren van startups. Tegelijkertijd
zien deze leden ruimte voor verbetering. De afgelopen jaren hebben zij
bijvoorbeeld gepleit voor een fiscale regeling gebaseerd op een regeling
in het Verenigd Koninkrijk, de zogeheten SEIS-regeling. Kan de Minister in
het verslag van de bijeenkomst enkele voorbeelden van succesvol
startupbeleid uit andere lidstaten uiteenzetten? Kan de Minister voorts
aangeven in welke lidstaten de markt voor durfkapitaal het beste is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-30, nr. 395

7

ontwikkeld en wat daarvoor succesfactoren zijn? Welke wijzigingen van de
de-minimusverordening stelt de Minister concreet voor?
Uw Kamer zal in het verslag van de informele Raad voor Concurrentievermogen van 5 en 6 april 2017 worden geïnformeerd over de voorbeelden
van succesvol startupbeleid die genoemd worden door andere lidstaten.
In de EU hebben Zweden en het VK een relatief goed ontwikkelde markt
voor durfkapitaal. Succesfactoren die hier aan bijdragen zijn onder andere
de beschikbaarheid van durfkapitaal en de houding ten opzichte van
durfinvesteringen. In een vergelijking van de OESO (Entrepreneurship at a
Glance 2016) is te zien dat de markten voor durfkapitaal in Israël en de VS
het best ontwikkeld zijn als er gekeken wordt naar het investeringsbedrag
in durfkapitaal als percentage van het BNP. In Israël wordt het co-investeringsfonds Yozma als good practice gezien van hoe een overheid de
durfkapitaalmarkt zou kunnen stimuleren. Nederland heeft op basis van
deze initiatieven een co-investeringsaanpak via de SEED Capital-regeling
geïnitieerd. Nederland zal bij de Europese Commissie aandacht vragen
voor (meer) mogelijkheden voor fiscale steun aan startups via een
staatssteunkader of vrijstellingsverordening dat hiervoor geschikt is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-30, nr. 395

8