2014D36935

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
hebben enkele fracties de behoefte enkele vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de
brieven van het kabinet naar aanleiding van de Raad Werkgelegenheid en
Sociaal Beleid op 16 oktober 2014 (Kamerstuk 21 501-31-345/346/347/
352/353 en 22 112–1882/1903/1906).
De voorzitter van de commissie,
Van der Burg
De adjunct-griffier van de commissie,
Klapwijk

nds-tk-2014D36935

1

Inhoudsopgave
I.
Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen van de leden van de VVD-fractie
Vragen van de leden van de PvdA-fractie
Vragen van de leden van de CDA-fractie
Vragen van de leden van de D66-fractie

2
2
2
3
4
4

II.

5

Antwoord / Reactie van de Staatssecretaris

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Wat is de status van associatieverdragen en -besluiten die de EU aangaat?
De leden van de VVD-fractie merken op dat zij met de wet woonlandbeginsel gezien hebben dat Nederland veel last kan hebben van een
associatieverdrag van de EU met Turkije dat in strijd is met de Nederlandse wet. Zij willen voorkomen dat dit in de toekomst weer gebeurt. In
zijn brief van 3 juni 20141 schrijft de Minister dat de EU in onderhandeling
is met Marokko als het gaat om een associatiebesluit. Deze leden zijn hier
nog niet over geïnformeerd. Als het gaat om handel en interne markt dan
heeft de EU zelf de mogelijkheid om namens de lidstaten te onderhandelen. Als het sociale zekerheid betreft, dan is dat een nationale
bevoegdheid en moet het parlement toestemming geven en de Europese
Raad met gekwalificeerde meerderheid instemmen. Het is van belang dat
als er wetten gemaakt worden, deze de internationale toets kunnen
doorstaan. Door strijd met de wet beperking export uitkeringen zijn de
verdragen met Bolivia, Botswana, Brazilië, Costa Rica, Gambia, Mali en
Mexico opgezegd. En nu zal het verdrag met Marokko worden opgezegd.
De genoemde leden willen voorkomen dat Nederland bilaterale sociale
zekerheidsverdragen aanpassen of opzeggen en dat hier dan sluipend een
EU-associatieverdrag voor in de plaats komt. Dan hou je dezelfde
problemen, zoals deze leden bij Turkije hebben gezien. Kan de Minister
toezeggen dat de leden van deze fractie een overzicht krijgen met alle op
handen zijnde wijzigingen in associatiebesluiten die ook een component
sociale zekerheid hebben? Sociale zekerheid blijft voorbehouden aan de
lidstaten zelf en daarom moeten de associatieverdragen ook goed in de
gaten worden gehouden.
ZZP-ers in de binnenvaart
De leden van deze fractie lezen dat er in fiche «arbeidstijd in de binnenvaart»2 op de agenda staat een specifieke richtlijn waardoor de arbeidstijden in de binnenvaart worden beperkt. Ook zzp-ers vallen hieronder.
Alleen een schipper zonder personeel wordt buiten beschouwing gelaten.
Ook het Kabinet vindt met de deze leden dat de Commissie doorschiet
met de voorstellen, dat deze niet proportioneel zijn. Met als enig
argument dat er een breed draagvlak is, schuift het Kabinet dit argument
aan de kant. De genoemde leden vinden het argument van draagvlak voor
een disproportioneel voorstel ondergeschikt. Het gaat hier eigenlijk om
het algemeen verbinden verklaren van een overeenkomst op Europees
niveau met directe werking voor sociale zekerheidswetgeving in de
lidstaten. De Commissie stelt voor om de arbeidstijden te handhaven met
geld uit het Europees Sociaal Fonds. Ook dit wijst het Kabinet af. De leden

1
2

Kamerstuk 26 488, nr. 517
Kamerstuk 22 112, nr. 1906; Commisiedocument COM (2014)452,

2

van deze fractie zijn het op dit punt met het Kabinet eens. Het ESF is niet
bedoeld voor handhaving van wetgeving.
De richtlijn is onwenselijk en niet te handhaven en daarom zijn deze leden
er ook geen voorstander van. De richtlijn doet inbreuk in de in Nederland
gangbare praktijk van zzp-ers die werken in de binnenvaart. Deze zzp-ers
kiezen ervoor om korte tijd lange uren te maken om vervolgens langer vrij
te hebben. Er bereiken ons van vele kanten klachten dat een dergelijke
aanpassing op de Binnenvaartregeling onwerkbaar is in de Nederlandse
praktijk en zal zorgen voor verlies aan werkgelegenheid. De leden van
deze fractie verzoeken de Minister om hierover contact te hebben met
haar collega van Infrastructuur & Milieu in het Kabinet om zich
gezamenlijk in te zetten om in de onderhandeling over dit fiche te zorgen
voor een uitleg van de richtlijn zodat ook zzp-ers die geen schipper zijn
worden uitgesloten. Als alleen maar voor of tegen deze richtlijn kan
worden gestemd, dan stellen deze leden voor dat de Minister zich verzet
tegen deze richtlijn. Afhankelijk van het antwoord van de Minister
overwegen de leden van deze fractie om hier een VSO3 over aan te
vragen.
3 Europees werkgelegenheidsbeleid
De leden van deze fractie merken op dat er verschillende initiatieven in
Europa zijn om werkgelegenheidsbeleid te coördineren. In de vorige
informele raad is er een workshop geweest over EMU-brede4 automatische stabilisatoren voor werkgelegenheid, een gemeenschappelijke
werkloosheidsregeling voor Europa. Die zou bedoeld zijn om kortlopende
werkloosheid op te vangen en komen bovenop nationale regelingen. De
genoemde leden zijn ervan overtuigd dat het beste werkgelegenheidsbeleid ontstaat door het versterken van de interne markt en het verlagen
van de lasten op arbeid en niet door allerlei werkloosheidsprojecten en
automatische stabilisatoren. Die werken vaak contraproductief omdat een
internationale automatische stabilisator ervoor kan zorgen dat noodzakelijke hervormingen niet tijdig worden doorgevoerd. Ook worden landen
die wel hervormen hierdoor genoodzaakt andere landen die dit niet doen
te compenseren (to bail-out). Deze leden zijn dan ook tegen dergelijke
automatische stabilisatoren. De leden van deze fractie wil dan ook van de
Minister weten wat de status is van de gemeenschappelijke werkloosheidsregeling en of hier tijdens de top in Milaan nog over is gesproken.
Waar de genoemde leden wel in geloven is uitwisseling van vacatures op
Europees niveau, zodat betere matching plaats vindt. Van de grensprovincies horen deze leden geluiden dat de Europese vacaturebank Eures
nog niet goed werkt om regionaal te zoeken naar vacatures en te
matchen. Het UWV zou ook niet worden beloond als ze iemand plaatsen
in het buitenland. Dit stimuleert de werking van de Europese arbeidsmarkt
niet en belemmert grensarbeid. De vraag is of de Minister dit programma
beter kan afstemmen op het denken in regio’s in plaats van landen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie denken dat de oprichting van een platform
tegen zwartwerk een goed begin kan zijn van verdergaande samenwerking tussen arbeidsinspecties op Europees niveau, waardoor
uitbuiting, oneerlijke concurrentie en verdringing beter kan worden
aangepakt. De leden vragen zich echter af of de Minister vindt, dat het
voorstel zoals het er nu ligt, lidstaten verplicht om deel te nemen, maar
niet aan alle activiteiten, daadwerkelijk ambitieus genoeg is? En is dit het

3
4

VSO: verslag van een schriftelijk overleg
EMU: Europese Monetaire Unie

3

hoogst haalbare of ziet de Minister nog mogelijkheden het platform meer
«body» te geven, zo willen deze leden weten.
De genoemde leden zijn blij met de overeenstemming tussen sociale
partners op Europees niveau over een richtlijn voor arbeidstijden in de
binnenvaart, de gezondheid en veiligheid van zzp’ers is even veel waard
als van werknemers. De leden vragen of de Minister eveneens positief zou
staan tegenover vergelijkbare initiatieven in andere sectoren.
Op 8 oktober heeft de Minister in Milaan een werkgelegenheidstop
bezocht. De leden vragen of ook gesproken is over het door dhr. Juncker
toegezegde investeringsplan van 300 miljard.
De leden van deze fractie zijn van mening dat de concrete inzet van de
Minister op de Raad, als het gaat om de aanpak van uitbuiting, oneerlijke
concurrentie en verdringing, zou moeten zijn het realiseren van een plan
van aanpak en tijdpad met betrekking tot aanpassing van de detacheringsrichtlijn (in lijn met Junckers» toezegging een «targeted review» te doen).
Is de Minister daartoe bereid? Zo nee, waarmee is de Minister dan wel
tevreden, zo willen deze leden weten.
De genoemde leden vragen of de Minister aankomende Raad ook de
gevolgen van de «Essent-uitspraak» alsook de daaruit voortvloeiende
noodzaak regelgeving aan te passen aan de orde gaat stellen.
Is de Minister het met deze leden eens, dat uitbreiding/versterking van de
interne markt niet los gezien kan worden van (de voortgang in) de aanpak
van de schaduwkanten van het vrij verkeer? En zegt de Minister toe zijn
Europese collega’s daaraan bij voortduring te herinneren, zo vragen de
genoemde leden.
Ten slotte, vragen de leden van deze fractie of de Minister kan aangeven
hoe het staat met de uitwerking van de bilaterale afspraken die zijn
gemaakt met enkele lidstaten over samenwerking tussen arbeidsinspecties. En kan hij daarbij specifiek aangeven of hij al mogelijkheden ziet
om gezamenlijke inspecties te doen, zo informeren deze leden.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie vragen of de Minister het met hen eens is dat
op basis van de detacheringsrichtlijn, alsmede de
EU-Coördinatieverordening Sociale Zekerheid, sprake kan zijn van grote
beloningsverschillen tussen gedetacheerde buitenlandse en binnenlandse
werknemer en dat dit verdringing in de hand werkt.
De genoemde leden vragen of de Minister binnen de kaders van de
detacheringsrichtlijn gaat zoeken naar oplossingen om de genoemde
beloningsverschillen te verkleinen. Wat is hierbij de inzet van de regering
tijdens de informele Raad, zo informeren deze leden.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie lezen in de geannoteerde agenda dat de
concrete doelstelling van het Platform Zwartwerk is om kennis bijeen te
brengen, over de wijze waarop bijvoorbeeld zwarte arbeid en schijnzelfstandigheid bestreden kan worden, en wie daarbij de belangrijkste
actoren zijn in de lidstaten. Deze leden lezen ook dat het kabinet dit
voldoende ambitieus vindt. De genoemde leden vragen hoe deze
opstelling van het kabinet zich verhoudt tot de opinie van de Minister vlak
voor de verkiezingen voor het Europees parlement, toen hij in de
Volkskrant (9 mei 2014) schreef dat het Platform Zwartwerk een «Europees
coördinatiecentrum om afspraken te maken voor gemeenschappelijke
controles» zou moeten zijn.5

5

http://www.volkskrant.nl/dossier-kabinet-rutte-ii/asscher-oneerlijke-concurrentie-door-euwerknemers-aanpakken~a3651809/

4

De leden van deze fractie hebben een vraag naar aanleiding van het
BNC-fiche over de richtlijn betreffende de organisatie van de arbeidstijd in
de binnenvaart. Deze leden lezen in het fiche dat behalve de schipper/
eigenaar, de overige bemanning wordt in arbeidsrechtelijke zin, ook als
die zzp’ers zijn, gekwalificeerd als werknemers. Deze leden vragen wat
hiervan de gevolgen zijn. Blijft het hierdoor, zo vragen zij, wel mogelijk om
als zzp’er opdrachtnemer te zijn in de binnenvaart, of volgt uit de
kwalificatie als werknemer dat hierdoor feitelijk een dienstbetrekking
ontstaat.
De genoemde leden vragen tot slot of de Minister uiteen kan zetten
hoeveel mensen uit Roemenië en Bulgarije zich sinds 1 januari 2014 in
Nederland hebben gevestigd en hoeveel van deze mensen al weer uit
Nederland vertrokken zijn.
II. Antwoord / Reactie van de Staatssecretaris

5