Eerste wijziging van het LAP 2009-2021
Inspraaknotitie

7 december 2009

Eerste wijziging van het LAP 2009 -2021 |

Colofon

Pagina 3 van 12

Eerste wijziging van het LAP 2009 -2021 |

Inhoud

1

Inleiding............................................................................................................................................7

2

Ter inzage leggen en inspreken.............................................................................................................8

3

De wijziging van het LAP....................................................................................................................9

3.1

Verbranden van afval: verwijdering of nuttige toepassing? .........................................................................................................................9

3.2

De afvalverbrandingsmarkt...................................................................................................................................................................................9

3.3

Vervroegd de R1 -status aan bepaalde AVI’s geven....................................................................................................................................10

3.4

Werkwijze...............................................................................................................................................................................................................10

3.5

Doelstellingen ........................................................................................................................................................................................................12

3.6

Minimumstandaarden ..........................................................................................................................................................................................12

Pagina 5 van 12

Eerste wijziging van het LAP 2009 -2021 |

1

Inleiding

Het Landelijk afvalbeheerplan 2009-2021 (LAP) is op 11 november 2009 vastgesteld en zal op 24
december 2009 in werking getreden.
De voorliggende inspraaknotitie bevat het voornemen om het LAP voor de eerste keer te wijzigen. De
reden daarvoor is het voornemen van de Minister van VROM om op één onderdeel van de nieuwe
Kaderrichtlijn afvalstoffen (2008/98/EG) vooruit te lopen op de implementatie van die richtlijn in de
Nederlandse regelgeving. Het gaat om de mogelijkheid om verbrandingsinstallaties die specifiek zijn
bestemd om vast stedelijk afval te verwerken, de status van R1-installatie te geven.
In hoofdstuk 2 is informatie opgenomen over het ter inzage leggen van deze notitie en het inspreken.
In hoofdstuk 3 wordt de voorgenomen wijziging van het LAP besproken.

Pagina 7 van 12

Eerste wijziging van het LAP 2009 -2021 |

2

Ter inzage leggen en inspreken

Deze inspraaknotitie ligt van 14 december 2009 tot en met 11 januari 2010 voor inspraak ter inzage.
De inspraakperiode wordt aangekondigd in de Staatscourant en twee landelijke dagbladen.
Tijdens de inspraakperiode kan iedereen de notitie inzien en erop reageren.
De inspraaknotitie is ter inzage gelegd in de bibliotheek van het ministerie van VROM, Rijnstraat 8 in Den
Haag.
De inspraaknotitie kan worden ingezien en gedownload van www.LAP2.nl.
Inspraakreacties, met vermelding van “inspraak 1e wijziging LAP”, kunnen tot en met 11 januari 2010
schriftelijk worden ingediend bij:
Ministerie van VROM
PorM/DP/A&K
IPC 625
Postbus 30945
2500 GX Den Haag
Melden aan de EC
De voorgenomen wijziging van het LAP wordt gemeld aan de Commissie van de Europese
Gemeenschappen, zoals voorgeschreven in Richtlijn 98/34/EG. Dit houdt in dat na ontvangst van de
melding door de Europese Commissie een stand-still termijn van drie maanden moet worden aangehouden,
welke termijn eventueel kan worden verlengd met drie maanden.
Verdere procedure
In januari 2010 wordt de Nota van aanpassing LAP opgesteld, waarin antwoord wordt gegeven op de
afzonderlijke inspraakreacties.
Op basis van de inspraakreacties en de reactie van de Europese Commissie zal de Minister van VROM
aangeven of de voorgenomen wijziging van het LAP wordt vastgesteld.

Pagina 8 van 12

Eerste wijziging van het LAP 2009 -2021 |

3

De wijziging van het LAP

3.1

Verbranden van afval: verwijdering of nuttige toepassing?
In het LAP wordt het verbranden van afvalstoffen in afvalverbrandingsinstallaties (AVI’s) gekwalificeerd
als een handeling van verwijdering. Refererend aan de bijlage II A van de Kaderrichtlijn afvalstoffen
(2006/12/EG) wordt deze handeling kortweg D10 handeling genoemd.
Op 19 november 2008 is de nieuwe Kaderrichtlijn afvalstoffen (2008/98/EG) gepubliceerd. De lidstaten
hebben tot 12 december 2010 de tijd om deze richtlijn te implementeren in nationale wet- en regelgeving.
In de nieuwe kaderrichtlijn wordt onder meer aangegeven dat een verbrandingsinstallatie die specifiek is
bestemd om vast stedelijk afval te verwerken, kan worden aangemerkt als een installatie voor nuttige
toepassing (R1-installatie), mits de energie-efficiëntie van de installatie ten minste:
• 0,60 bedraagt in het geval van installaties die vóór 1 januari 2009 in bedrijf zijn en over een vergunning
beschikken overeenkomstig het toepasselijke Gemeenschapsrecht;
• 0,65 bedraagt in het geval van installaties waarvoor na 31 december 2008 een vergunning wordt
afgegeven.
Voor het bepalen van de energie-efficiëntie is in bijlage II van de nieuwe kaderrichtlijn een formule
opgenomen.

3.2

De afvalverbrandingsmarkt
De afvalverbrandingsmarkt in Nederland is de afgelopen jaren vrij gegeven. In 2003 is de
capaciteitsregulering opgeheven en in 2007 zijn de landsgrenzen voor verbranden van brandbaar nietgevaarlijk restafval als vorm van verwijdering geopend. Als gevolg van deze maatregelen is vrije toe- en
uittreding op de markt mogelijk en zal de Nederlandse overheid in beginsel geen bezwaar maken tegen inen uitvoer voor verbranden als vorm van verwijdering van genoemd afval.
De hiervoor genoemde maatregelen hebben er toe geleid dat er de afgelopen jaren in Nederland
initiatieven zijn genomen om verbrandingscapaciteit bij te bouwen. Dit was nodig, omdat in Nederland het
aanbod aan brandbaar restafval groter was dan de beschikbare verbrandingscapaciteit en er daardoor
brandbaar restafval werd gestort.
Op basis van de afvalaanbodscenario’s uit het LAP, was de verwachting dat met de in gang gezette
uitbreiding van de capaciteit er in 2011/2012 een evenwicht zou ontstaan tussen het aanbod brandbaar
restafval en de beschikbare verbrandingscapaciteit.
Als gevolg van onder meer de economische crisis en toegenomen uitvoer van brandbaar niet-gevaarlijk
restafval, is het aanbod aan genoemd afval op de Nederlandse markt minder dan volgens de opgestelde
scenario’s was ingeschat. Volgens de Nederlandse AVI’s leidt dat momenteel (situatie 2009) tot een tekort
aan brandbaar restafval om op vollast te kunnen werken.

Een mogelijkheid om dat tekort op te vullen is de invoer van brandbaar restafval. Zoals eerder in deze
paragraaf is aangegeven, staat het Nederlands beleid deze invoer sinds 1 januari 2007 in beginsel toe.
Volgens het afvalverwerkend bedrijfsleven maken bevoegde gezagen in andere landen echter vaak
bezwaar tegen uitvoer van brandbaar restafval voor verwijdering. Dat betekent dat in die landen geen
toestemming voor uitvoer wordt gegeven als het betreffende afval naar een Nederlandse AVI wordt
overgebracht, want die AVI’s zijn immers als D10-installatie gekwalificeerd.
Tegelijkertijd staat de Nederlandse overheid wel uitvoer voor verbranden als vorm van verwijdering toe.

Pagina 9 van 12

Eerste wijziging van het LAP 2009 -2021 |

3.3

Vervroegd de R1-status aan bepaalde AVI’s geven
Zoals in paragraaf 3.1 is aangegeven, kan een AVI op grond van de nieuwe Kaderrichtlijn afvalstoffen als
installatie voor nuttige toepassing worden gekwalificeerd. Die richtlijn hoeft echter pas in december 2010
te zijn geïmplementeerd.
Het voornemen van de Minister van VROM is om het betreffende onderdeel van de richtlijn vervroegd in
het LAP op te nemen. Concreet betekent dit dat de formule uit bijlage II van de nieuwe Kaderrichtlijn in
het LAP wordt opgenomen en dat met die formule voor de afzonderlijke AVI’s wordt berekend wat hun
energie-efficiëntie is.
Door de uitkomsten van deze berekeningen te vergelijken met de in de nieuwe kaderrichtlijn opgenomen
grenswaarden voor energie-efficiëntie, kan worden bepaald welke AVI’s vervroegd de R1- status kunnen
verkrijgen.
In tabel 3.1 is het resultaat van de hiervoor genoemde analyse opgenomen.

3.4

Werkwijze
Bij het bepalen van de energie-efficiëntie is de volgende werkwijze gevolgd:
• SenterNovem heeft in overleg met VROM aangegeven op welke manier de formule wordt ingevuld
(vaststellen systeemgrenzen, afbakening, opsplitsen AVI’s, enz.).
• De afzonderlijke AVI’s hebben gegevens over hun installaties bij SenterNovem aangeleverd.
• SenterNovem heeft de gegevens gevalideerd en vervolgens met de formule de energie-efficiëntie van
de afzonderlijke AVI’s berekend.
• SenterNovem heeft advies aan de Minister van VROM gegeven.
• De Minister van VROM heeft in tabel 3.1 de voorlopige status van de AVI’s vastgesteld.
Europese handleiding
De Europese Commissie heeft het voornemen om een handleiding (guidance document) te publiceren voor
het hanteren van de R1-formule, waarin onder meer wordt ingegaan op systeemgrenzen, afbakening, enz.
Een dergelijke handleiding kan leiden tot meer uniformering in de EU lidstaten bij het toepassen van de
formule. Het streven is om deze handleiding in de loop van 2010 uit te brengen.
Omdat de Europese handleiding nog niet beschikbaar is, heeft SenterNovem voor deze wijziging van het
LAP zelf de systeemgrenzen enz. vastgelegd.
Op het moment dat een Europese handleiding beschikbaar komt, wordt bezien op welke manier die in
Nederland gaat worden toegepast en of de reeds uitgevoerde berekeningen van de energie-efficiëntie
moeten worden aangepast.

Pagina 10 van 12

Eerste wijziging van het LAP 2009 -2021 |

Tabel 3.1

R1-D10 status van de Nederlandse AVI’s

AVI

Bestaand
of
nieuw

capaciteit
(kton)

Energie Eff. Status

capaciteit R1
per
1-1-2010
(kton)

AEB AEC

bestaand

800

0,63

R1

800

capaciteit R1
per 2011/2012,
geen
verandering
door EC
handleiding
(kton)
800

AEB HRC

bestaand

500

0,78

R1

500

500

ARN

bestaand

310

0,67

R1

310

310

AVR Duiven

bestaand

400

0,39

D10

AVR Rozenburg

bestaand

1.300

0,59

R1 1

1300

1300

AVR Rotterdam, geen aanvraag ingediend, sluit 1-1-2010
AZN lijnen 1-3

bestaand

715

0,90

R1

715

715

AZN lijn 4

bestaand

275

1,15

R1

275

275

E.ON Delfzijl

nieuw

275

0,96

R1

275

275

GAVI Wijster

bestaand

630

0,49

D10

HCV Alkmaar

bestaand

675

0,55

D10

HCV Dordrecht
lijnen 1-4
HVC Dordrecht
lijnen 1,4,5
Omrin REC

bestaand

240

0,21

D10

nieuw

396

0,61

R1

396

nieuw

228

0,95

R1

228

224

Sita bestaand, geen aanvraag ingediend
Sita BAVIRO 2

nieuw

224

0,63

R1

Twence
lijnen 1, 2
Twence
lijn 3
Totaal (kton)

bestaand

300

0,41

D10

bestaand

216

0,67

R1

7.311

216

216

4.391

5.239

Voor alle in de tabel opgenomen bestaande en nieuwe AVI’s geldt 0,60 als
R1-grenswaarde voor de energie-efficiëntie.
1

De berekende energie-efficiëntie van AVR Rozenburg is 0,59. Indien de waarde van één van de
ingangsparameters met 1 tot 2 % wordt gevarieerd, wordt de bandbreedte van de energie-efficiëntie 0,580,60. Vanwege deze onzekerheidsmarges is besloten deze installatie toch de R1 status te gaan geven.
2

Er is een bestaande vergunning voor 291 kton, verdeeld over oude (67 kton) en nieuwe (224 kton) lijnen.
Er loopt een vergunningprocedure om de capaciteit alleen in de nieuwe lijnen onder te brengen, waarna de
oude lijnen worden gesloten. SITA heeft gekozen om nu de aanvraag alleen voor de huidige capaciteit van
de nieuwe lijnen te doen.

Pagina 11 van 12

Eerste wijziging van het LAP 2009 -2021 |

3.5

Doelstellingen
In hoofdstuk 8 van het LAP is aangegeven dat doelstellingen kunnen veranderen door definities in de
nieuwe kaderrichtlijn afvalstoffen. Als voorbeeld wordt daarbij genoemd de situatie dat de karakterisering
van een AVI kan veranderen van verwijdering in nuttige toepassing.
De voorliggende inspraaknotitie heeft betrekking op de in het hiervoor genoemde voorbeeld van AVI
karakterisering. Dat betekent dat de doelstellingen in het LAP als gevolg van de vervroegde R1-status van
de Nederlandse AVI’s zouden moeten worden aangepast.
Voor dat laatste is echter niet gekozen. De reden daarvoor is dat de in de vorige paragraaf genoemde
handleiding van de Europese Commissie nog niet beschikbaar is. Dat betekent dat niet met zekerheid kan
worden gesteld dat de R1-D10 verdeling van de Nederlandse AVI’s ná de publicatie van de Europese
handleiding hetzelfde zal zijn als nu met de voorliggende wijziging van het LAP wordt geregeld. Het zou
dus mogelijk zijn dat de doelstellingen dan weer moeten worden aangepast.
Om te vermijden dat twee keer in een jaar de doelstellingen moeten worden aangepast, zullen pas in de
wijziging van het LAP als gevolg van de implementatie van de nieuwe kaderrichtlijn afvalstoffen (eind
2010) de aangepaste doelstellingen worden opgenomen.

3.6

Minimumstandaarden
In het LAP zijn minimumstandaarden opgenomen. Voor diverse afvalstromen is de minimumstandaard
vastgesteld op ‘nuttige toepassing’. Dat betekent dat voor die afvalstoffen alle vormen van nuttige
toepassing zijn toegestaan, dus zowel hergebruik als de inzet van die afvalstoffen als brandstof. Het
verbranden van die afvalstoffen als vorm van verwijdering, dus het verbranden in een AVI, is niet
toegestaan.
Door de voorliggende wijziging van het LAP, krijgen bepaalde AVI’s de status van installatie voor nuttige
toepassing. Dat betekent dus dat die AVI’s daarna ook die afvalstoffen mogen verbranden waarvan de
minimumstandaard ‘nuttige toepassing’ is.
De betreffende minimumstandaarden worden niet aangepast. De nieuwe kaderrichtlijn afvalstoffen zegt
immers dat een AVI bij een bepaalde milieuprestatie recht heeft op de kwalificatie ‘nuttige toepassing’.
Het is dan niet logisch om vervolgens de minimumstandaarden van bepaalde afvalstoffen zodanig aan te
passen dat die afvalstoffen nog steeds niet mogen worden verbrand in de AVI’s die zich installatie van
nuttige toepassing mogen noemen, tenzij er zwaarwegende redenen zijn een standaard wel aan te passen.
Op dit moment zijn die redenen er niet.

Pagina 12 van 12