Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

31 293

Primair Onderwijs

Nr. 212

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 juli 2014
Het Cito voert sinds 1987 regelmatig peilingen uit op verschillende
vakgebieden in het (speciaal) basisonderwijs. Met deze periodieke
peilingen van het onderwijs (PPON) worden het onderwijsaanbod en de
leerlingprestaties op deze gebieden in beeld gebracht. De inzichten hierin
bieden scholen en leerkrachten handvatten voor het verbeteren van het
onderwijs. Daarnaast gebruiken uitgeverijen en toetsontwikkelaars de
rapportages om hun lesmethodes en toetsen te verbeteren.
Recentelijk zijn een drietal PPON-rapportages afgerond die ik u hierbij
graag ter kennisneming aanbied. Het betreft de volgende rapporten:
1) Balans van de taalverzorging en grammatica in het basis- en
speciaal basisonderwijs1
In 2009 is een peiling uitgevoerd naar het niveau van schrijfvaardigheid in
jaargroep 5, jaargroep 8 van het basisonderwijs en de eindgroep van het
speciaal basisonderwijs (sbo). Het doel van de schrijfpeiling was om na te
gaan in hoeverre leerlingen adequaat kunnen communiceren. De
hoofdconclusie luidt dat leerlingen in het (speciaal) basisonderwijs nu
(= 2009) beter spellen dan in 1998. Tevens wordt de toets woordbenoeming beter gemaakt. De resultaten op interpunctie en zinsontleding
fluctueren.
2) Balans van de spreekvaardigheid in het basis- en speciaal
basisonderwijs2
In dit rapport wordt verslag gedaan van de peiling spreekvaardigheid,
uitgevoerd in 2010. Geconcludeerd wordt dat er grote verschillen bestaan
in spreekvaardigheid – zowel qua taalbeheersing als verstaanbaarheid –
1
2

kst-31293-212
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 293, nr. 212

1

tussen leerlingen in hetzelfde leerjaar. De verschillen tussen de leerjaren
zijn relatief beperkt. Dit is opmerkelijk aangezien achtstegroepers bij
andere vaardigheden aanzienlijk betere prestaties behalen dan vijfdegroepers en sbo-leerlingen.
3) Balans van de leesvaardigheid in het basis- en speciaal
basisonderwijs3
In deze balans wordt gerapporteerd over peilingsonderzoeken die zijn
uitgevoerd in de periode 2011–2012 in groep 5 en 8 van het basisonderwijs en in de eindgroep van het sbo. Hieruit blijkt dat achtstegroepers
zich ten opzichte van 2005 verbeterd hebben op de onderdelen tekstinterpretatie en woordenschat. Leerlingen in groep 5 zijn eveneens beter
geworden in het interpreteren van teksten. Op de overige leesdomeinen
zijn de resultaten voor zowel groep 5 als 8 gelijk gebleven. In het sbo zijn
de leesprestaties van de zwakke en gemiddelde leerlingen in vergelijking
met 2005 licht gestegen.
In deze noch in andere balansen wordt overigens gerapporteerd over de
beheersing van de referentieniveaus. Daarover wordt uw Kamer volgend
jaar op basis van de resultaten van de eindtoets voor het eerst
geïnformeerd.
Als gevolg van een herziening van de Wet SLOA ligt de PPON-regie vanaf
dit jaar bij de Inspectie van het Onderwijs. Zij zal volgend jaar de eerste
peilingen – wetenschap & techniek en cultuureducatie – uitvoeren. In deze
onderzoeken zal er aandacht zijn voor de manier waarop het onderwijs op
gebied van wetenschap & techniek en cultuur wordt vormgegeven.
Tevens zullen de vaardigheden van leerlingen op deze vakgebieden in
kaart gebracht worden. Momenteel voer ik overleg met de inspectie over
de opzet en invulling van deze peilingen. In 2016 wordt in het Onderwijsverslag over de resultaten van deze peilingen gerapporteerd.
De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
S. Dekker

3

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 293, nr. 212

2