Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

25 424

Geestelijke gezondheidszorg

Nr. 462

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 mei 2019
Hierbij stuur ik u de NZa Monitor Contractering ggz 20191. De NZa brengt
met deze monitor het inkoopproces in de ggz in kaart en geeft daarbij
handvatten voor het contracteerproces. Een belangrijk onderdeel van de
monitor is de aandacht voor de afspraken die partijen hebben gemaakt
over het bevorderen van contracteren in het Bestuurlijk akkoord ggz
2019–20222. Het is de eerste keer dat de NZa een monitor zorginkoop voor
de ggz publiceert; de publicatie kan daarom gezien worden als een
nulmeting. De bedoeling is dat de monitor jaarlijks herhaald wordt
gedurende de looptijd van het Hoofdlijnenakkoord.
In het Hoofdlijnenakkoord hebben partijen maatregelen afgesproken om
de contractering te bevorderen. Uit de monitor blijkt dat zorgverzekeraars diverse acties en maatregelen ondernemen om het sluiten van een
contract aantrekkelijker te maken. Het gaat daarbij om het actief
benaderen van zorgaanbieders om alsnog tot een contract te komen,
differentiatie in tarieven (bijvoorbeeld afspraken maken over kwaliteit van
zorg tegen een hoger tarief), verlaging van administratieve lasten voor
gecontracteerde zorg en het vereenvoudigen van het contracteerproces.
Ook geven de zorgverzekeraars aan de toegang tot contracten te
verruimen ten opzichte van eerdere jaren. De NZa wil het effect van de
dergelijke maatregelen in volgende monitors in kaart brengen.
Over de ervaringen met het contracteerproces voor het jaar 2019 schrijft
de monitor het volgende. De bereikbaarheid van de zorgverzekeraar kan
verder verbeterd worden, met name voor de groep aanbieders die
gedeeltelijk gecontracteerd is. Regiobijeenkomsten kunnen beter benut
worden, zowel door zorgverzekeraars als door zorgaanbieders; met name
vrijgevestigden zouden baat kunnen hebben bij regiobijeenkomsten,
omdat het voor zorgverzekeraars niet mogelijk is om met hen allemaal
1
2

kst-25424-462
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Bijlage bij Kamerstuk 25 424, nr. 420

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 424, nr. 462

1

individueel gesprekken te voeren. Zorgaanbieders wensen een daling van
de administratieve lasten bij het inkoopproces, waaronder kort en
bondig inkoopbeleid, meerjarencontracten en minder gebruik van
omzetplafonds verstaan worden. De NZa roept zorgverzekeraars op om
maatregelen die administratieve lasten verlagen (verder) in gang te zetten.
Redenen om geen contract aan te gaan zijn voor instellingen en vrijgevestigden niet geheel hetzelfde. Beide noemen als redenen te hoge administratieve lasten, te lage budgetplafonds, te lage tarieven, niet kunnen
voldoen aan bepaalde kwaliteitseisen, te beperkt marktaandeel of het feit
dat de aanbieder nieuw is. Vrijgevestigden noemen daarnaast als reden
dat ze geen bemoeienis van de zorgverzekeraar wensen en de vrije
artsenkeuze.
Wat betreft transparantie over het inkoopbeleid voldoen de zorgverzekeraars aan de regelgeving van de NZa met betrekking tot de publicatie
van informatie over het inkoopbeleid. Zorgverzekeraars en zorgaanbieders
kunnen wel de informatieverstrekking aan verzekerden over
niet-gecontracteerde zorg verder verbeteren. Zorgverzekeraars en
zorgaanbieders moeten verzekerden cq. cliënten proactief en tijdig
informeren over de consequenties als er geen contract is, zodat zij een
zorgvuldig besluit kunnen nemen voordat de zorg van start gaat; deze
informatie moet ook goed vindbaar zijn.
De NZa signaleert in de monitor dat het proces van bijcontractering
verbeterd kan worden. Zorgverzekeraars kunnen beter communiceren wat
de officiële reactietermijnen zijn, welke criteria voor het bijcontracteren
gelden, en welke gegevens zorgaanbieders moeten aanleveren. Duidelijkheid stelt aanbieders in staat om in één keer de aanvraag goed in te
dienen. Dit leidt tot minder administratieve lasten voor beide partijen.
Zorgverzekeraars dienen sneller op verzoeken tot bijcontractering te
reageren. Ook adviseert de NZa de zorgverzekeraars het beleid rondom
bijcontractering niet pas gedurende het jaar te publiceren, maar tegelijkertijd met het inkoopbeleid.
Binnen de ggz zijn de aanmeldwachttijden langer dan de Treeknorm van
vier weken3. In 2018 heeft bijna twee derde van de geënquêteerde
vrijgevestigde zorgaanbieders en ruim een derde van de instellingen een
patiëntenstop afgegeven. Het gebrek aan personele capaciteit is voor
vrijgevestigden de meest genoemde reden van de patiëntenstop. Voor
instellingen is dit het bereiken van het omzetplafond. Zolang patiënten bij
andere aanbieders in de regio terecht kunnen, bedreigen patiëntenstops
de toegankelijkheid van de zorg niet. Echter, de combinatie van lange
aanmeldwachttijden en patiëntenstops kan de toegankelijkheid van de
zorg wel in gevaar brengen. Zorgverzekeraars kunnen zich beter
inspannen om ervoor te zorgen dat hun verzekerden op tijd de juiste zorg
krijgen door met aanbieders concrete afspraken te maken over de
wachttijden. Zorgaanbieders kunnen patiënten actiever wijzen op de
mogelijkheid van zorgbemiddeling door zorgverzekeraars.
Op basis van deze monitor concludeer ik dat partijen serieus werk (gaan)
maken van de afspraken die gemaakt zijn in het bestuurlijke akkoord ggz
om de contractering te bevorderen. Tegelijkertijd geldt dat er verbeterpunten zijn. Met partijen heb ik afgesproken dat ze met de aanbevelingen
van de NZa aan de slag gaan. Van belang is dat verzekeraars en zorgaanbieders dat in gezamenlijkheid doen. De NZa zal op de uitvoering van de
aanbevelingen toezien.

3

Bij de meeste diagnosegroepen blijft de totale gemiddelde wachttijd wel onder de Treeknorm
van veertien weken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 424, nr. 462

2

Na de zomer ontvangt u de eerstvolgende rapportage van Vektis over de
ontwikkeling van de omvang van de niet-gecontracteerde zorg. Deze
rapportage richt zich met name op de wijkverpleging, maar zal ook een
update geven van het aandeel niet-gecontracteerde ggz op basis van
nieuwe cijfers. In 2020 volgt een rapportage van Vektis met uitgebreide
analyses over de niet-gecontracteerde ggz. De NZa zal ook de komende
jaren het contracteerproces in de ggz en de naleving van de afspraken uit
het Hoofdlijnenakkoord blijven monitoren.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 424, nr. 462

3