Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1912
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en de minister van Veiligheid en Justitie over aanpak van
fraude met persoonsgebonden budgetten (ingezonden 2 februari 2012).
Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport), mede namens de minister van Veiligheid
en Justitie (ontvangen 21 maart 2012) Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2011–2012, nr. 1617.
Vraag 1 en 3
Kloppen de artikelen «Pgb-fraude niet bestraft, bewijs is nauwelijks mogelijk»
en «Het bureau zou alle zorg uit handen nemen»? Kunt u uw antwoord
toelichten?1
Erkent u dat het zeer kwalijk is dat mensen en/of organisaties die op een zeer
georganiseerde en geraffineerde wijze en op grote schaal zorggelden in eigen
zak steken onbestraft blijven? Zo ja, wat gaat u nu ondernemen? Zo neen,
waarom niet?
Antwoord 1 en 3
De zaken die in de genoemde artikelen worden besproken zijn mij bekend. Ik
vind het onverteerbaar als er wordt gefraudeerd met zorggeld en fraudeurs
mogelijk onbestraft zouden blijven. De aanpak van fraude met zorggeld,
waaronder ook het pgb, heeft dan ook mijn voortdurende aandacht.
De conclusie die in de artikelen wordt getrokken dat onderzoeken naar
pgb-fraude niet tot een veroordeling leiden of dat nadere maatregelen nodig
zijn, is echter voorbarig. Mede naar aanleiding van signalen zoals in de
artikelen beschreven, zijn in overleg met alle bij de fraudebestrijding
betrokken partijen vorig jaar maatregelen uitgewerkt om pgb-fraude aan te
pakken. Deze maatregelen zijn aangekondigd in mijn Programmabrief
Langdurige zorg van 1 juni 2011 (Kamerstukken II, vergaderjaar 2010–2011,
30 597, nr. 186) en inmiddels ingevoerd. De genomen maatregelen en de
verbeterde samenwerking tussen de diverse partijen die bezig zijn met de
zorgfraudebestrijding zullen naar ik verwacht de aanpak van pgb-fraude
verbeteren.

1

ah-tk-20112012-1912
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Bieden in de Volkskrant van 27 januari 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Vraag 2
Op welke wijze wordt er op dit moment (consequent) met het Sociale
Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD) rapport over de fraudegevoeligheid
van het Persoons Gebonden Budget (PGB) gewerkt?2 Bent u bereid te
onderzoeken of er bij de opsporing van vermeende fraude of misbruik met
PGB-gelden gebruik wordt gemaakt van dit rapport en/of andere expertise?3
Antwoord 2
Op dit moment wordt consequent gewerkt met het rapport waarnaar het
eerste deel van de vraag verwijst als «SIOD rapport». Vermoedelijk wordt
gerefereerd aan de Bestuurlijke rapportage «Marque» die is opgesteld door
het Openbaar Ministerie. De aanbevelingen in dit rapport over het pgb-AWBZ
zijn gericht op het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ), de zorgkantoren en de
IGZ. Deze organisaties hebben naar aanleiding van de aanbevelingen hun
werkzaamheden aangepast. Zo leggen de zorgkantoren met ingang van 2012
alle gegevens die zij ontvangen via de verantwoordingsformulieren volledig
vast. Daarnaast hebben de knelpunten en aanbevelingen belangrijke input
geleverd voor de maatregelen die ik heb genomen om fraude met de
pgb-regeling te voorkomen, zoals dat er alleen nog bancaire betalingen aan
hulpverleners zijn toegestaan.
De opsporing van vermeende fraude of misbruik met pgb-gelden kan zowel
door de politie als door de FIOD of de SIOD geschieden. In de regiegroep
verbetering zorgfraudebestrijding, het platform waar dit soort kennis wordt
gedeeld, participerende genoemde drie organisaties. Ik ga ervan uit dat ook
de aanbevelingen uit het genoemde rapport in dit gremium worden gedeeld
en zie geen aanleiding dit te onderzoeken.
Vraag 4
Wat is de analyse van het feit dat de tientallen rechtszaken met betrekking tot
de fraude met PGB-gelden niet leiden tot veroordeling? Welke maatregelen
gaat u treffen om dit te verbeteren?
Antwoord 4
Het Openbaar Ministerie heeft mij medegedeeld dat het merendeel van de
zaken dat wordt genoemd in een artikel in de Volkskrant van 27 januari 2012
nog in onderzoek is, en dat de conclusie dat vervolging uitblijft, voorbarig is.
Voor een deel vindt dat opsporingsonderzoek onder leiding van het Openbaar
Ministerie plaats en deels gaat het om zaken waarin de behandeling ter
terechtzitting al is aangevangen. In zijn algemeenheid geldt dat pgb-fraude
zaken bewerkelijk en complex zijn. Zorgvuldige behandeling van deze zaken
kost tijd. Maar de stelling dat pgb-fraude niet wordt aangepakt is onjuist.
Vraag 5 en 6
Vindt u het terecht dat mensen die zorg organiseren via een PGB, en wakker
liggen over de toekomst, in de krant moeten lezen dat georganiseerd
misbruik onbestraft blijft? Kunt u uw antwoord toelichten?
Erkent u dat het niet uit te leggen is dat mensen en/of organisaties die op
georganiseerde wijze tientallen miljoenen euro’s weten op te strijken door
een fraudegevoelige regeling niet vervolgd worden? Erkent u tevens dat deze
berichten niet van vandaag zijn, maar dat bij de invoering van de regeling
gewaarschuwd is voor de grote mate van fraudegevoeligheid? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 5 en 6
Ik draag er al het mogelijke aan bij om te bereiken dat fraude wordt
voorkomen en waar het toch voorkomt dit wordt opgespoord en bestraft. De
stelling dat pgb- fraude niet wordt aangepakt is onjuist. Zoals ik in mijn
antwoord op de vragen 1 en 3 al aangaf, zijn er de afgelopen jaren maatregelen genomen om de pgb-regeling fraudebestendiger te maken en de
mogelijkheden voor opsporing en bestraffing van fraude te verbeteren. Uit
signalen blijkt dat de fraudegevoeligheid van het pgb is toegenomen doordat
de indicatiestelling, vanwege beperking van de administratieve lasten, steeds
2

3

SIOD: Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst.
PGB: Persoonsgebonden Budget.
Aanhangsel van handelingen, vergaderjaar 2011–2012, 462.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

minder face to face plaatsvindt. Een van de maatregelen die ik daarom neem
is het starten van een pilot waarbij face to face indicatiestelling bij een aantal
risicogroepen opnieuw wordt ingevoerd.
Vraag 7
Welke resultaten heeft de ingestelde regiegroep opgeleverd en bent u zelf
ook zo ongeduldig over de oplevering van voorstellen voor effectieve
bestrijding van zorgfraude? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 7
In het kader van de regiegroep Verbetering zorgfraudebestrijding werken de
aangesloten partijen nu ruim twee jaar met elkaar samen. In die periode is
beleidsmatig en operationeel gewerkt aan betere fraudebestrijding. De
ervaringen zijn positief. Een van de concrete resultaten betreft het door de
regiegroep opgestelde pakket aan maatregelen om fraude met persoonsgebonden budgetten terug te dringen. De samenwerking laat echter zien dat in
het hele proces van preventie, detectie, onderzoek en repressie verbeteringen
mogelijk zijn. Ik ben blij met de tot nu toe bereikte resultaten en ik werk door
aan het bestrijden van fraude met onverminderde aandacht in het hele proces
voor preventie, detectie, onderzoek en repressie.
Vraag 8
Wanneer is de uitkomst van de brede frauderisicoanalyse klaar? Kunt u deze
analyse naar de Kamer sturen?
Antwoord 8
Zoals ik u in de beantwoording op uw eerdere vragen over het SIOD-rapport
(Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2011–2012, nr. 462) heb laten weten,
worden de risicos op fraude in de zorg in kaart gebracht. Onder regie van
VWS vindt er momenteel een risicoanalyse op fraude plaats in de AWBZ zorg
in natura. Een eerste uitkomst daarvan wordt dit najaar verwacht. Die
uitkomst zal ik naar de Kamer sturen. Een risicoanalyse op fraude in diverse
sectoren van de cure is in voorbereiding. Zodra hier uitkomsten te melden
zijn, zal ik de Kamer hierover informeren.
Vraag 9
Bent u bereid opsporing van misbruik, fraude, diefstal of onjuiste besteding
van zorggelden actief te registreren en na te gaan of er in deze zaken vaart
gemaakt wordt met de vervolging? Zo ja, kunt u de Kamer hierover informeren? Zo neen, waarom vindt u malversaties met door de burger opgebrachte
zorggelden geen opsporingsprioriteit hebben?
Antwoord 9
Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 4 is de stelling dat pgb-fraude
niet wordt vervolgd onjuist. Om beter zicht te krijgen op de omvang van de
fraude ben ik bezig na te gaan op welke wijze een landelijk verzamelpunt van
zorgfraudemeldingen het best kan worden ingericht. De bedoeling is dat alle
vermoedens van zorgfraude daar bijeen worden gebracht en dat er vervolgens wordt bekeken welk signaal door wie wordt onderzocht. Het is van
belang dat alle partijen waar mensen vermoedens van zorgfraude melden,
hun zaken doorgeven aan dit verzamelpunt. Tevens wil ik afspraken maken
met alle betrokken partijen over wat er met deze signalen gebeurt, wie ze
gaat behandelen, hoe ze worden afgehandeld en welke lessen eruit getrokken
kunnen worden voor verbetering van zorgfraudebestrijding. Om dit te kunnen
realiseren, is mijn intentie een samenwerkingsovereenkomst te sluiten. Als dit
zover is, dan zal ik de Kamer hierover informeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3