10
Materieel Defensie
Aan de orde is het VAO Materieel Defensie (AO d.d. 25/04).
De voorzitter:
Aan de orde is een VAO Materieel Defensie. Ik geef het
woord aan de heer Van Helvert van het CDA.

De heer Van Helvert (CDA):
Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Dit VAO is aangevraagd
door mijn voorganger op dit dossier, mevrouw Hanke
Bruins Slot, vlak voor het reces, omdat we ons toen als
fractie nog wat zorgen maakten rondom de gevolgde aanbestedingsprocedure en of alles juist was doorlopen. Dat
kon toen niet overlegd worden. Inmiddels heeft de staatssecretaris ons een heel mooie brief daarover geschreven,
op 15 augustus, en is het voor het CDA duidelijk dat het
voldoende goed is afgehandeld. Ik heb daarover ook geen
motie. Dus als u nou zegt "was dit VAO dan nodig?", zeg ik
"nee". Ik ben eigenlijk vergeten om het van de agenda te
halen.
De voorzitter:
Dat vind ik wel eerlijk. Ik vind het misschien wel zonde van
de tijd van de staatssecretaris en van een aantal mensen
dat hier zit, maar laten we er dan maar het beste van maken.
Ik geef het woord aan mevrouw Diks van GroenLinks. Het
is een lekker signaal dat we hier afgeven met zijn allen.

Mevrouw Diks (GroenLinks):
Voorzitter. Ja, heel interessant. Het kan ook te eerlijk worden, zal ik maar zeggen. Ik zou zeker niet durven beweren
dat de motie die ik wil gaan indienen verloren tijd is, dus
ik dank de heer Van Helvert ervoor dat hij het VAO niet heeft
ingetrokken. Wij hebben een motie over het monitoren van
drenkelingen in het Caribisch gebied. Om te voorkomen
dat ik alles twee keer zeg, zal ik haar in ieder geval eerst
even voorlezen.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de Kustwacht in het Nederlandse Caribisch gebied een Search-and-Rescuetaak en een coördinatieverplichting heeft;
constaterende dat mensen aanhoudend uit Venezuela blijven vluchten vanwege de noodsituatie in dat land;

verzoekt de regering, in samenwerking met alle betrokken
instanties en de IOM, te komen tot een meer nauwkeurige
monitoring van het aantal personen dat in het Nederlandse
Search-and-Rescuegebied wordt gered, zelfstandig de
Caribische eilanden bereikt en omkomt dan wel vermist
raakt, en de Kamer hierover bij het jaarverslag van de
Kustwacht Caribisch Gebied te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Diks. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 286 (27830).
Mevrouw Diks (GroenLinks):
Ik dien deze motie in omdat we bij de Search and Rescue
in het Middellandse Zeegebied volop samenwerken met
de IOM om erachter te komen om welke aantallen mensen
het gaat, maar we dit tot dusver niet doen in het Caribisch
gebied. Ik hoop oprecht dat de staatssecretaris dan wel de
minister dit wil oppakken.
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Tot slot de heer Bosman van de VVD.

De heer Bosman (VVD):
Voorzitter. We hebben een uitstekend algemeen overleg
gehad, maar ik wil toch nog een paar dingen noemen. Voor
de VVD zijn de Defensie Industrie Strategie, de DIS, en het
zelfscheppend vermogen van de Nederlandse maritieme
industrie uitgangspunten bij de keuze voor de opvolger van
de Walrusklasseonderzeeboot. Dat geldt niet alleen voor
de initiële bouw van de onderzeeboten, maar ook voor het
onderhoud en het upgraden van de onderzeeboten in de
toekomst. De VVD wil dan niet afhankelijk zijn van derde
landen die kunnen meebeslissen over de uiteindelijke
kwaliteit van de onderzeeboten en daarmee over de inzetbaarheid van die onderzeeboten.
Tevens is de VVD van mening dat, als we nieuwe marineschepen bouwen, deze schepen in staat moeten zijn om
van zich af te slaan en ook geweld te projecteren op vijandige doelen. Het zijn tenslotte oorlogsschepen. De bewapening moet toekomstbestendig zijn en de slagkracht van de
Nederlandse marine en de krijgsmacht substantieel verhogen. Gaat de staatssecretaris daarvoor zorgen?
Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:
Dank. Nou, met deze berg moties kan de staatssecretaris
misschien meteen overgaan tot de beantwoording. Het
woord is aan de staatssecretaris.

overwegende dat de Kustwacht nu slechts gegevens verstrekt over het aantal migranten dat door de Kustwacht zelf
wordt gered, terwijl het van belang is dat ook wordt
gemonitord hoeveel mensen zelfstandig de eilanden
bereiken dan wel omkomen;

Tweede Kamer

Materieel Defensie

11 september 2019
TK 107

107-10-1

Staatssecretaris Visser:
Voorzitter. Ik vond de heer Van Helvert verrassend in zijn
inleiding. Dit ging inderdaad over de aanschaf van de mijnenbestrijdingsvaartuigen. Daarbij was België in the lead,
en we hebben die vaartuigen ook aangeschaft. In elk geval
is het contract gesloten om tot aanschaf over te gaan. Het
AO was al in april van dit jaar, dus we zijn inmiddels wat
verder, ook met de materieelverwerving. Maar daarover
informeer ik u op Prinsjesdag in het Materieelprojectenoverzicht.
Mevrouw Diks heeft de motie op stuk nr. 286 ingediend.
Die hoort bij de portefeuille van de minister, maar ik zal er
in ieder geval op ingaan, omdat zij het hier al eerder met
de minister over heeft gehad. Zoals u weet, is in het algemeen overleg aan de Kamer toegezegd dat er naar de IOMcijfers gekeken wordt door de Kustwacht en dat daarover
aan u wordt gerapporteerd. Zoals u ook weet, is de Kustwacht verantwoordelijk voor de kustwachttaken. Het gaat
om een heel groot gebied in het kader van Search and
Rescue-activiteiten. Dat betekent ook dat we in dezen een
coördinatieverplichting hebben. Afhankelijk van de plek
waar een incident plaatsvindt weten we of het onszelf of
een andere organisatie betreft. Zoals u weet, rapporteren
we in het jaarverslag over het aantal geredde personen per
jaar. Volledig rapporteren over het aantal personen dat
bijvoorbeeld zelfstandig de Caraïbische eilanden bereikt,
zoals u vroeg, is bijna niet te doen. Dat is eigenlijk onmogelijk, vanwege het principe dat je nooit weet wat je niet ziet.
Dat maakt het zo lastig. De cijfers die we kunnen opleveren
naar aanleiding van uw verzoek zullen dus niet helemaal
compleet zijn, maar die kunnen wellicht wel een beter beeld
schetsen. Het is natuurlijk niet alleen aan de Kustwacht om
dat beeld te hebben in de justitiële keten, maar ook aan alle
andere partners. Wij vinden het wel van belang om hiernaar
te kijken. Als uw oproep dus is om in gesprek te gaan met
deze partijen om te kijken of er meer informatie verzameld
kan worden en inzichtelijk kan worden gemaakt, wil ik dat
graag doen, maar dan vraag ik u wel om de motie aan te
houden, zodat we daarnaar kunnen gaan kijken. We zullen
dan kijken wat er überhaupt mogelijk is. Want zoals ik zonet
al zei: we weten niet wat we niet zien. Uw oproep is breed,
dus ik zou die graag willen meenemen om te kijken of we
in gesprek met die partijen, waaronder de IOM, kunnen
kijken wat we wél inzichtelijk kunnen maken, om daarover
in het jaarverslag te rapporteren.
Mevrouw Diks (GroenLinks):
Ik gaf zonet in mijn piepkleine toelichting al aan dat er in
het Middellandse Zeegebied heel veel voorbeelden zijn van
hoe deze Missing Migrants Projects in kaart brengen om
hoeveel mensen het ongeveer zou kunnen gaan. Het is
helder dat het om schattingen gaat. Ik waardeer dat u bereid
bent om in gesprek te gaan met de IOM. Ik houd daarom
de motie graag aan. Dank u wel.
De voorzitter:
Op verzoek van mevrouw Diks stel ik voor haar motie
(27830, nr. 286) aan te houden.
Daartoe wordt besloten.

Tweede Kamer

Materieel Defensie

Staatssecretaris Visser:
En dan, voorzitter, de vraag van de heer Bosman, die zijn
visie gaf op de Defensie Industrie Strategie. U krijgt dit
najaar van mij de B-brief over de vervanging van de
onderzeeboten. Ik heb uitdrukkelijk de oproep van de heer
Bosman gehoord. Hij heeft ook kunnen lezen wat het kabinet
van belang vindt in het kader van de DIS. Dat is inderdaad
kijken naar strategische autonomie, maar vooral ook de
beste boot voor de beste prijs. Daar maakt het element
strategische autonomie een wezenlijk onderdeel van uit.
Maar de afweging zal dit najaar in een B-brief naar de Kamer
worden gestuurd.
De voorzitter:
Dank u wel. De heer Bosman heeft een vraag.
De heer Bosman (VVD):
Nieuwe schepen, slagkracht, bewapening.
De voorzitter:
Dat was de tweede vraag van de heer Bosman.
Staatssecretaris Visser:
Maar dat was een algemene vraag. Het hangt ervan af wat
de taak en de functie zijn van het schip.
De heer Bosman (VVD):
Ik vind het absoluut een hele mooie slogan. Als we nieuwe
marineschepen bouwen, zijn ze dan bewapend? Staat er
gewoon slagkracht op een schip dat een oorlogsschip is?
Staatssecretaris Visser:
Dat hangt van het schip af. Als het een bevoorradingsschip
is, heeft dat een hele andere inzet dan als het schip dient
ter verdediging of als aanvalsschip. Dan maakt het gewoon
onderdeel uit van een vloot. Als uw vraag dus is of de
bevoorradingsschepen standaard uitgerust worden met
alle sensoren en alle bewapening, is het antwoord: nee.
Het is namelijk afhankelijk van de functie van het schip. Ze
worden juist beschermd door de fregatten die meevaren
en waarvoor ze ook de bevoorrading doen.
De voorzitter:
Dat klinkt redelijk.
De heer Bosman (VVD):
Ja en nee, voorzitter. Hier zijn voorbeelden van. Op het
moment dat je een bevoorradingsschip autonoom laat
varen, moet er dus altijd iemand bij zijn. Dat betekent dus
dat een bevoorrader nooit zelfstandig kan varen. Er zal altijd
een vlootverband omheen moeten varen. Dat geeft een
risico. Eigenlijk maakt dat het schip duurder. Er moet
namelijk een schip omheen varen. Ik noem ook het voorbeeld van de Sir Galahad in de Falklands. Als een schip
daar onbeveiligd ligt en wordt aangevallen, heb je een
probleem. Dat is dus het enige wat ik zeg. Dat is een zorg
die ik uit. Ik hoop dat die in de toekomst wordt meegenomen.

11 september 2019
TK 107

107-10-2

Staatssecretaris Visser:
Die zorg is uitgesproken en daar heb ik kennis van genomen.
De voorzitter:
Dank u wel.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Dan schors ik voor enkele ogenblikken, waarna we doorgaan
met het volgende VAO.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Tweede Kamer

Materieel Defensie

11 september 2019
TK 107

107-10-3