Bijlage 2: vormgeving aflossing ten minste annuïtair
In het Stabiliteitsprogramma Nederland1 is opgenomen dat vanaf 2013 bij nieuwe hypotheken
alleen recht op hypotheekrenteaftrek bestaat indien het een lening betreft ter zake waarvan
contractueel is vastgelegd dat gedurende de looptijd van 30 jaar ten minste annuïtair wordt
afgelost. In deze bijlage wordt hierop nader ingegaan. Ook wordt aandacht besteed aan het
overgangsrecht.
Nieuwe regels
Ten minste annuïtair
Nieuwe voorwaarde voor hypotheekrenteaftrek is dat het een lening betreft ter zake waarvan
contractueel is vastgelegd dat gedurende de looptijd van 30 jaar ten minste annuïtair wordt
afgelost. Belangrijk element in de nieuwe aflossingseisen is dat het aflossingsschema bij afsluiten
van de lening al vast ligt en dat ook daadwerkelijk op de lening worden afgelost. Nieuwe leningen
waarbij wordt gespaard voor volledige aflossing van de eigenwoningschuld ineens na 30 jaar
voldoen hieraan niet (te denken valt bijvoorbeeld aan banksparen of de kapitaalverzekering eigen
woning). Ook een aflossingsvrije hypotheek waarop vrijwillig (zonder contractuele verplichting)
wordt afgelost volgens een fictief annuïtair schema kwalificeert niet als aflossingshypotheek, ook
als dat schema - indien het wel een verplichting kende - zou voldoen aan de eis van een annuïtaire
aflossing. Leningen die wel voldoen zijn uiteraard de annuïtaire aflossingshypotheek, de lineaire
aflossingshypotheek en alle andere aflossingshypotheken waarbij contractueel vastligt dat de
eigenwoningschuld gelijk of sneller dan volgens een annuïtair aflossingsschema volledig wordt
afgelost in 30 jaar.
Aflossingseis per lening
De aflossingseisen zullen worden gesteld per lening. Wanneer iemand twee leningen aangaat ten
behoeve van de eigen woning en één lening voldoet aan de aflossingseisen en de andere niet, dan
geldt voor de eerstgenoemde lening wel renteaftrek en voor de tweede niet.
Voorbeeld 1
A koopt in 2013 een eigen woning ter waarde van € 200.000. A financiert deze aankoop met twee
hypothecaire leningen. Eén lening van € 175.000 waarop gedurende de looptijd contractueel
volgens een annuïtair schema tot nihil wordt afgelost en een lening van € 25.000 in de vorm van
een aflossingsvrije hypotheek. De nieuwe regels hebben tot gevolg dat de betaalde rente over de
hypothecaire lening van € 175.000 aftrekbaar is terwijl de betaalde rente over de hypothecaire
geldlening van € 25.000 niet aftrekbaar zal zijn.
Verdere invulling volgt in het Belastingplan 2013
De verdere details – te denken valt aan regels rond gevallen van verhuizing, scheiden,
samenwonen, tijdelijk huren - worden nog nader uitgewerkt en getoetst op uitvoerbaarheid. De
uitwerking van deze details zal onderdeel zijn van een wetsvoorstel dat gelijktijdig met het
Belastingplan 2013 op Prinsjesdag 2012 aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal zal worden
aangeboden.
Overgangsrecht
Onderscheid bestaande gevallen, nieuwe gevallen
Voor bestaande leningen en daaraan gekoppelde vermogens geldt eerbiediging van te
rechtvaardigen verwachtingen. De eigenwoningbezitter is immers een langlopende verplichting
aangegaan waarbij hij rekening heeft gehouden met de hypotheekrenteaftrek en met de vrijstelling
van het rentedeel in de uitgekeerde gelden op spaar- en verzekeringsproducten. Het voorgaande
neemt overigens niet weg dat ook de bestaande eigenwoningbezitters zouden kunnen ervaren dat
hun woning, al dan niet als gevolg van deze hervorming, waarde verliest. Een
1

Bijlage bij Kamerstukken II 2011/12, 21 501 -07, nr. 915

eigenwoningschuld op 31 december 2012 wordt gezien als “een bestaande hypotheek” en blijft dat
in beginsel tot het moment waarop de 30 jaarstermijn eindigt. Een “bestaande lening” mag worden
overgesloten bijvoorbeeld bij een overstap naar een andere hypotheekverstrekker of bij verhuizing
naar een nieuwe woning. Ook na het oversluiten blijft sprake van een bestaande lening voor zover
de omvang van de schuld niet groeit (en voor zover overeenkomstig de bijleenregeling eventuele
meerwaarde bij verkoop daarop in mindering is gebracht). Voor dat leningdeel (het bestaande deel
minus bijleenregeling) gelden niet de nieuwe aflossingseisen als voorwaarde voor fiscale
aftrekbaarheid van de rente. Echter, indien de eigenwoningschuld wordt verhoogd, geldt voor dat
meerdere (ten opzichte van het bestaande deel minus bijleenregeling) dat ten minste annuïtair
volledig moet worden afgelost in 30 jaar om recht te krijgen op hypotheekrenteaftrek over dat deel
van de lening. Deze vormgeving van het overgangsrecht komt de doorstroming op de woningmarkt
ten goede.
Voorbeeld 2
B heeft in 2010 een schuld in de vorm van een aflossingsvrije hypotheek ter waarde van € 200.000
en een woning ter waarde van € 200.000. In 2015 bedraagt de hypotheek nog steeds € 200.000
en wordt deze -wederom in de vorm van een aflossingsvrije hypotheek- overgesloten op dezelfde
woning. Ook deze nieuwe hypotheek valt onder het overgangsrecht. Voor de nieuwe aflossingsvrije
hypotheek van € 200.000 bestaat dus nog recht op HRA voor de resterende 25 jaar en gelden er
geen aflossingseisen.