Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

26 956

Beleidsnota Rampenbestrijding 2000–2004

Nr. 71

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 19 april 2010

1
Samenstelling:
Leden: Van Gent (GroenLinks), voorzitter, Van
der Staaij (SGP), Arib (PvdA), Poppe (SP),
Weekers (VVD), ondervoorzitter, Dijsselbloem
(PvdA), Depla (PvdA), Van Bochove (CDA),
Koopmans (CDA), Van der Ham (D66), Vietsch
(CDA), Sterk (CDA), De Krom (VVD), Algra
(CDA), Verdonk (Verdonk), Jansen (SP),
Ortega-Martijn (ChristenUnie), Wolbert (PvdA),
Van der Burg (VVD), Van Heugten (CDA),
Bouchibti (PvdA), Jasper van Dijk (SP), Thieme
(PvdD) en Fritsma (PVV).
Plv. leden: Dibi (GroenLinks), Timmer (PvdA),
Kant (SP), Blok (VVD), Bouwmeester (PvdA),
Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Haverkamp
(CDA), Bilder (CDA), Pechtold (D66), Willemsevan der Ploeg (CDA), Blanksma-van der
Heuvel (CDA), Meeuwis (VVD), Neppérus
(VVD), De Wit (SP), Voordewind (ChristenUnie), Heijnen (PvdA), Zijlstra (VVD), Van
Haersma Buma (CDA), Leerdam (PvdA),
Ulenbelt (SP), Bosma (PVV) en Karabulut (SP).

kst-26956-71
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

De algemene commissie voor Wonen, Wijken en Integratie1 heeft op
25 maart 2010 overleg gevoerd met minister Van Middelkoop voor
Wonen, Wijken en Integratie over:
– de brief van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties d.d. 2 november 2009 inzake het rapport Fatale
woningbranden 2008 (26 956, nr. 67);
– de brief van de minister voor Wonen, Wijken en Integratie d.d.
24 november 2009 inzake Toegankelijkheid woongebouwen in
verband met ziekenvervoer (29 453, nr. 139);
– de brief van de minister voor Wonen, Wijken en Integratie d.d.
17 december 2009 inzake Toezeggingen tijdens de AO’s van 3
en 12 november 2009 over de benoeming van de oudwethouder van Amsterdam, Herrema, tot commissaris bij
Rochdale en over NEN-normen (29 453, nr. 146);
– de brief van de minister voor Wonen, Wijken en Integratie d.d.
18 januari 2010 inzake Reactie op verzoek van de algemene
commissie voor WWI inzake het artikel «Oude verbouwnorm
bruggen alsnog in Bouwbesluit» in Cobouw (28 325, nr. 120);
– de brief van de minister voor Wonen, Wijken en Integratie d.d.
1 februari 2010 inzake Reactie op het Manifest voor funderingsherstel (9 oktober 2009) (30 136, nr. 33);
– de brief van de minister voor Wonen, Wijken en Integratie d.d.
19 maart 2010 inzake Toezeggingen op het gebied van
bouwregelgeving (28 325, nr. 121).
Van dit overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.
De voorzitter van de algemene commissie voor Wonen, Wijken en
Integratie,
Van Gent
De griffier van de algemene commissie voor Wonen, Wijken en Integratie,
Van der Leeden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

1

Voorzitter: Vietsch
Griffier: Van Dalen
Aanwezig zijn vier leden der Kamer, te weten: Vietsch, Boelhouwer, Van
der Burg en Jansen,
en minister Van Middelkoop van Defensie, minister voor Wonen, Wijken
en Integratie, die vergezeld is van enkele ambtenaren van zijn ministerie.
De voorzitter: Ik open de vergadering. Ik heet de minister en zijn
ambtenaren van harte welkom. Ik heet ook de collega’s Boelhouwer en
Van der Burg welkom. De heer Jansen van de SP-fractie komt iets later in
verband met een ander overleg.
De heer Boelhouwer (PvdA): Voorzitter. Een nieuwe lente, een nieuw
geluid. De nieuwe ministers rukken uit; hartelijk welkom in deze toch wat
onwennige positie, zo zeg ik tot minister Van Middelkoop. We hebben er
alle vertrouwen in dat we het tot een goed einde zullen brengen vandaag.
Het is goed om ten overstaan van het publiek op te merken dat hoewel er
weinig Kamerleden zijn, de aanwezige leden ongeveer twee derde van de
Kamer achter zich hebben. Maakt u zich dus geen zorgen. Het heeft
allemaal wel degelijk de volle aandacht, hoewel u dat misschien niet
visueel waarneemt.
De voorzitter: Precies. Ik vul aan dat wij daardoor iets meer spreektijd
hebben, namelijk zes minuten per fractie. Ik vraag de collega’s, daarmee
rekening te houden.
De heer Boelhouwer (PvdA): Aangezien ik dat niet wist, neem ik aan dat
mijn tijd nu pas ingaat.
Voorzitter. Ik begin met enkele opmerkingen over het rapport Fatale
woningbranden 2008. De minister onderschrijft de aanbevelingen van het
NIFV met betrekking tot brandpreventiebeleid. Uit het onderzoek blijkt dat
in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië het stellen van brandveiligheidseisen, bijvoorbeeld aan schuimrubberhoudende meubels en
matrassen, een effectieve methode is geweest om het aantal doden fors te
reduceren. Is de minister ervan op de hoogte dat in de Verenigde Staten
en Groot-Brittannië het gebruik van broom of een broomverbinding
verplicht is en dat dit leidt tot verbetering in de brandveiligheid? Hoe
oordeelt hij in dat kader over de wijze waarop de EU bezig is om het
gebruik van onder meer deze stof te verbieden? De komende jaren wil de
regering het gebruik van rookmelders verder stimuleren. Dat is zeer
terecht. Momenteel wordt gewerkt aan een implementatieplan, samen
met onder andere het Verbond van Verzekeraars, de Brandwondenstichting, de brandweer en verhuurders. Hoe is de stand van zaken met
betrekking tot het implementatieplan? Er zijn mooie voorbeelden bekend,
ook uit de private sector. Zoals wij altijd hebben gezegd, zal het uiteindelijk daarvandaan moeten komen. Er zijn bijvoorbeeld verzekeraars die
een korting geven op de premie indien de klant het huis voorziet van
rookmelders. Dat vind ik een heel goed initiatief. Hoe kijkt de minister er
tegenaan? Is hij bereid om het nog eens onder de aandacht te brengen,
ook bij de maatschappijen die dit niet doen?
De brief met de toezeggingen over de bouwregelgeving is voor een groot
gedeelte ingehaald door de actualiteit, namelijk met het aannemen van de
Wet op de architectentitel en de deskundigheid en ervaring die daarin
wordt geëist. Collega Vietsch zal straks het een en ander inbrengen, ook
namens mij, ten aanzien van de wijze waarop de implementatie tot stand
komt.
De reactie van de minister op het Manifest voor funderingsherstel is
teleurstellend. Hij zei dat er vroeger al iets aan is gedaan, dat er geld aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

2

is uitgegeven en dat de gemeenten verder maar moeten kijken. Gezien de
omvang van het probleem lijkt mij dat erg kort door de bocht. De minister
erkent dat het een lastig probleem is. Hij heeft het standpunt dat
eigenaren er zelf verantwoordelijk voor zijn en dat geconcentreerde
funderingsproblematiek voor gemeenten kan leiden tot verloedering op
buurtniveau. Alles goed en wel, maar het is toch goed om een aantal
maatregelen te nemen, zelfs in deze demissionaire situatie, die het
probleem enigszins beperken zonder dat er geld mee gemoeid is. Als een
huis wordt verkocht, zou er een funderingsrapport beschikbaar moeten
zijn, zeker als het huizen van voor 1985 betreft die in gebieden staan waar
de paalrot zich zichtbaar voordoet. Daarmee voorkom je dat mensen die
een huis kopen en zich in de schulden steken, na enige tijd worden
geconfronteerd met het feit dat de fundering niet in orde is. Dan zijn de
poppen namelijk echt aan het dansen, want dan zitten mensen aan een
maximumhypotheek en hebben ze geen geld meer om het te herstellen.
Zorg dus dat het van tevoren bekend is, dan weet iedereen die een huis
koopt waar hij aan toe is. Er zijn dan twee opties. De kopende partij kan
vragen of de verkopende partij het in orde maakt voordat hij het huis
koopt of de kopende partij betaalt er minder voor, omdat hij met een aan
zekerheid grenzende waarschijnlijkheid binnen een tijd van vijftien, twintig
jaar geld moet uitgeven aan de fundering. Zo’n maatregel kan volgens mij
heel gemakkelijk verordonneerd worden. Dat snijdt al een heleboel
problemen af.
Daarnaast moet het mogelijk zijn om arrangementen te bedenken waarbij
de waardevermeerdering ten gevolge van funderingsherstel, ook voor een
bestaande woning, voor een deel kan worden gebruikt als een vorm van
achtergestelde betaling wanneer je het huis verkoopt. Als je fundering
aanbrengt in je huis, kost dat door de bank genomen € 60.000 en
resulteert het in een waardestijging van het huis van € 30.000. Als je een
arrangement weet te treffen met een hypotheekverstrekker dat € 30.000
wordt afbetaald door middel van deze waardestijging, heb je al een heel
grote mogelijkheid om een goedkoop hypotheekarrangement te organiseren. Ik daag de minister uit om daaraan aandacht te besteden.
Mevrouw Van der Burg (VVD): Ik heb altijd begrepen dat bouwkundige
gebreken – ik neem toch aan dat fundering daar ook onder valt – bij de
aankoop van een huis moeten worden gemeld. Als dat niet gebeurt, kun je
de verkoper ook op een later tijdstip aansprakelijk stellen. Ik vraag mij dus
af in hoeverre de heer Boelhouwer iets nieuws vraagt. Of gaat hij uit van
een bestaande situatie en vraagt hij om extra voorlichting op dit terrein?
De heer Boelhouwer (PvdA): Het punt is nu juist dat er geen probleem
hoeft te zijn op het moment dat je het huis koopt, maar dat je bijvoorbeeld
door grondwaterstand of het dalen van de bodem na vijftien jaar toch
wordt geconfronteerd met het feit dat de fundering droog is komen te
staan en dan begint te verrotten. Degene die het indertijd aan jou verkocht
heeft, heeft er dus geen enkele schuld aan, want het huis was helemaal op
orde toen je het kocht. Het probleem ontstaat doordat de bodem op
termijn inklinkt en de palen droog komen te staan. Dan zijn de poppen aan
het dansen. Je kunt dan natuurlijk nooit meer bij de vorige eigenaar
terecht. Als je nu weet dat dit eraan kan komen, kun je dat verdisconteren
in de prijs die je betaalt en dus in de hypotheek die je neemt. Je wilt dan
altijd een marge houden om het te kunnen herstellen als het nodig zou
zijn.
Mevrouw Van der Burg (VVD): Als dat pas over vijftien jaar kan optreden,
hoe ga je dat dan regelen? Ik vind dit toch wel heel lastig, want het
betekent dat bijvoorbeeld alle huizen in veengebieden standaard moeten
worden afgewaardeerd, omdat er funderingsproblemen kunnen optreden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

3

Mevrouw Vietsch (CDA): Als het waterpeil wordt verlaagd, is degene die
het waterpeil verlaagt aansprakelijk. Dan kan de woningeigenaar zijn
rekening neerleggen bij de desbetreffende gemeente of het desbetreffende waterschap.
De heer Boelhouwer (PvdA): Als het zo simpel was, waren er tot op de
dag van vandaag niet zo veel processen gevoerd door mensen die ze
nooit hebben kunnen winnen bij de rechtbank, omdat altijd werd gezegd
dat er sprake was van bepaalde omstandigheden. Op het moment dat de
bodem inklinkt en het waterschap het water weghaalt opdat het niet
boven het maaiveld uitkomt, is dat zeer legitiem. Dat is geen overmacht
waardoor de bewoner het waterschap kan aanspreken op het verlagen
van het waterpeil, want als het peil niet was verlaagd, had de hele straat
onder water gestaan. Die afweging blijkt juridisch gesproken heel
ingewikkeld te zijn en leidt niet tot mogelijkheden voor de bewoners om
hun gelijk te halen via de rechter. Dat is tot nu toe steeds bewezen. Ik pleit
overigens niet voor het afwaarderen van woningen. Ik pleit ervoor dat
mensen weten waar ze aan toe zijn als zij een huis kopen. Ze kunnen de
verkopende partij dan vragen om het in orde te maken of ze kunnen er
minder voor betalen omdat hun een risico boven het hoofd hangt. Dat lijkt
mij heel logisch. Mevrouw Van der Burg noemt dat een algemene
afwaardering, maar ik denk niet dat dat zo is. Het is gewoon een situatie
die speelt tussen de koper en de verkoper in de onderhandelingen bij het
aankopen van een huis.
Voorzitter. Mijn laatste punt betreft brandbare isolatiematerialen. Op
vragen mijnerzijds hierover kwam het antwoord dat Efectis pas eind
februari een rapport aan de minister levert, dat nog moet worden
voorgelegd aan het Overlegplatform Bouwregelgeving. Ik heb zelf via
werkbezoeken het een en ander aan onderzoek gedaan. Mijn conclusie,
die ik alvast onder de aandacht van de minister breng, is dat isolatie op
basis van polyurethaan kan leiden tot het vrijkomen van gassen, ook als je
het goed inpakt in staal. Dat leidt tot grote gevaren voor de mensen die
moeten blussen. Ik doe een beroep op de minister om, zodra het
onderzoek van Efectis beschikbaar is, dat onderdeel uitdrukkelijk te
betrekken in het antwoord dat hij voor de Tweede Kamer formuleert.
Mevrouw Van der Burg (VVD): Voorzitter. Ik zal in dit algemeen overleg
vijf punten aan de orde stellen. Ik begin met de fatale woningbranden, een
heel actueel onderwerp. Gisteren bleek dat de brandweer voornemens is
om haar activiteiten anders in te richten. De VVD-fractie onderschrijft dat
het heel belangrijk is om mensen vooral bewust te maken van de gevaren
van brand. Vaak is de oorzaak roken in bed, een overbelaste stekker of
noem maar op. De voorlichtingscampagne is op bepaalde doelgroepen
gericht. Er moeten rookmelders in huis worden geplaatst, zodat mensen
bij brand in ieder geval tijd hebben om maatregelen te nemen of tijdig
weg te komen. Aan de doelgroepen die zijn genoemd, de bewoners van
particuliere huurwoningen en de bewoners van huizen in aandachtswijken, wil ik een doelgroep toevoegen, namelijk de bewoners van
studentenhuizen. Daar zit vaak een gigantisch probleem. Mijn fractie is het
ermee eens dat rookmelders niet verplicht worden gesteld omdat dit niet
te handhaven is. Zij is tegen wetgeving die niet op een fatsoenlijke manier
handhaafbaar is. Ik denk dat je met voorlichting een heel eind kunt komen
bij de meeste doelgroepen. Mijn fractie ondersteunt dit punt dus.
De heer Boelhouwer (PvdA): Ik begrijp dat je het niet verplicht kunt
stellen omdat je het niet kunt afdwingen, maar er is toch niets op tegen
dat de verzekeraar extra premie oplegt of de verzekerde voor een deel zelf
verantwoordelijk stelt als er geen rookmelders zijn?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

4

Mevrouw Van der Burg (VVD): Natuurlijk mogen verzekeraars zelf hun
eisen stellen. Dat is privaatrechtelijk verkeer en daar gaat de overheid niet
over. Ik heb het daar dus niet over.
De heer Boelhouwer (PvdA): Daar ben ik het wel mee eens.
Mevrouw Van der Burg (VVD): Ik vind het prima dat zij dat zelf regelen.
Voorzitter. Tijdens het vorige algemeen overleg heb ik gevraagd of het in
de letter en in de geest correct was dat een oud-wethouder van
Amsterdam binnen een zeer korte periode lid werd van de raad van
commissarissen van een woningbouwcorporatie in dezelfde stad, dus in
hetzelfde werkgebied. Het antwoord was dat het naar de letter van de wet
kan, maar het is nog steeds niet duidelijk of het naar de geest van de wet
wenselijk is. Ik vind dit toch een heel belangrijk punt. Vanmorgen hadden
wij het weer over integriteit bij de rijksoverheid. Ook dit is een sector
waarin integriteit een heel belangrijke rol speelt. Is de minister het met de
VVD-fractie eens dat je, als je wethouder bent geweest in een bepaald
werkgebied, je in principe niet binnen – bijvoorbeeld – een jaar in
hetzelfde werkgebied bij een woningbouwcorporatie bestuurder mag
worden? In elk ander werkgebied zou ik dat prima vinden, maar niet in
hetzelfde werkgebied. Ik hoor hier graag een reactie op in de geest van de
governancecode.
De heer Boelhouwer (PvdA): Ik heb de VVD dat nooit horen roepen toen
Zalm bij DSB ging werken vanuit zijn positie van minister van Financiën,
maar goed. Het is altijd goed om het breder te trekken en het niet zo op de
persoon te spelen. Mevrouw Van der Burg begint er zelf over, dus zij
vraagt erom.
De voorzitter: Ik verzoek de leden om zich te houden bij het onderwerp
bouwregelgeving en brandveiligheid en er geen andere beleidsterreinen
bij te halen.
De heer Jansen (SP): Voorzitter, mijn excuses dat ik wat later was
vanwege de regeling van werkzaamheden. Daardoor heb ik de nieuwe
minister niet de hand kunnen schudden. Dat doe ik straks nog wel.
Ik steun de insteek van mevrouw Van der Burg. Zij zegt terecht dat wij
hiermee zeer zorgvuldig moeten omgaan in het kader van integriteit. Dat
staat overigens helemaal los van de beoordeling van de heer Herrema,
want het gaat mijn fractie om het principe. Mevrouw Van der Burg
noemde een termijn van een jaar. Volgens mij is de essentie dat er geen
actueel relatienetwerk is dat kan worden gebruikt. Is een jaar dan niet heel
kort?
Mevrouw Van der Burg (VVD): Ik heb inderdaad gezegd «bijvoorbeeld
een jaar». Misschien is dat wel te kort. Het gaat ook mij niet om de
persoon; ik heb de naam en zelfs de corporatie dan ook niet genoemd. Het
gaat mij om het principe. In het kader van integriteit zou er een periode
tussen moeten zitten als je in hetzelfde werkgebied aan de gang gaat. Dat
ben ik met de heer Jansen eens.
Voorzitter. Er komt een nieuw Bouwbesluit aan. Wij hebben verontrustende mailtjes gekregen van experts, onder andere van het Expertisecentrum Regelgeving Bouw. Ook TNO schijnt er het een en ander op aan
te merken te hebben. Volgt hierover nog nader overleg? Wanneer komt
het Bouwbesluit naar de Tweede Kamer? Is de minister in elk geval bereid
om alle uitvoeringstoetsen, het Actal-advies en alles wat daarbij komt aan
kritische geluiden naar de Kamer te sturen? De Kamer gaat hierover, maar
is de minister eventueel bereid om de invoeringstermijn naar achteren te
schuiven zodat wij alles goed kunnen bekijken? Eind 2009 heb ik een
kabinetsreactie toegezegd gekregen over het al dan niet gratis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

5

beschikbaar stellen van de NEN-normen. Wederom wordt gezegd dat de
kabinetsreactie er niet bij zit. Wanneer krijgen wij haar nu eindelijk eens?
Dat moet toch niet zo moeilijk zijn. Ik denk dat collega Boelhouwer dit
verzoek ook steunt, want wij hebben samen een motie ingediend op dit
vlak. Ook over de toezeggingen op het gebied van de bouwregelgeving,
met name de aanpassing van de regelgeving inzake het bouwen van
bruggen, hebben ons kritische signalen uit de praktijk bereikt. Is de
minister bereid om de regeling die nu is getroffen, als een tijdelijke
regeling te zien en om in het kader van het nieuwe Bouwbesluit naar een
betere oplossing te zoeken? Voor dit moment is het de beste oplossing,
maar er zijn twijfels of dit in de toekomst ook zo is. Ik heb nu onvoldoende
kennis van zaken, maar ik wil deze afweging serieus kunnen maken. Nu
moeten wij doorgaan, maar straks moeten wij ook andere afwegingen
kunnen maken.
Mijn laatste punt gaat over het funderingsherstel. Ik heb een heel andere
vraag daarover dan de heer Boelhouwer. In de brief staat dat eigenaren in
een dergelijke situatie kunnen worden tegemoetgekomen met een lening.
Dat kan uit de ISV-gelden, dus startersleningen van gemeenten. Wij
hebben echter een brief gekregen waarin staat dat de pot voor leningen in
het kader van de bevordering van het eigenwoningbezit vrijwel leeg is en
dat dit ook snel zal gelden voor de pot voor de startersleningen. Hoe
verhoudt zich dat tot het antwoord in de brief? In hoeverre is er überhaupt
nog een mogelijkheid om eigenaren die echt in zwaar weer komen, in elk
geval een beetje tegemoet te komen?
De heer Jansen (SP): Voorzitter. Laat ik ook maar beginnen met de
woningbranden. Het onderzoek van de brandweer heeft opgeleverd dat in
veel gevallen roken in bed of op de bank een rol speelt. Als je een pakje
sigaretten koopt, staat daarop dat roken dodelijk is. Misschien moeten wij
eronder zetten dat roken in bed nog dodelijker is. Het is frappant dat zo’n
groot aantal dodelijke ongevallen daardoor wordt veroorzaakt. De
voorlichting moet op dat punt dus vrij confronterend en hard van toon
zijn, zodat duidelijk wordt wat het effect ervan kan zijn. Een ander
zorgwekkend punt uit het rapport van de brandweer is dat in veel
woningen waarin een brandmelder aanwezig is, die defect bleek te zijn op
het moment dat er brand ontstond. Wat doen wij eraan om ervoor te
zorgen dat de in woningen aanwezige brandmelders het ook doen?
Een andere oorzaak van branden zijn de slechte of verouderde woninginstallaties, zoals de oude keukengeisertjes, vaak in het particuliere
woningbezit. Met de ambtsvoorgangers van de minister hebben wij het al
een aantal keer hierover gehad. De SP-fractie pleit al geruime tijd voor een
apk voor woninginstallaties om dit probleem gericht aan te pakken. Mijn
suggestie is om specifiek in te zetten op de oudere, vooroorlogse
woningvoorraad die voornamelijk in het particuliere segment geconcentreerd is. Dan doen wij heel gericht iets voor de groep die het hoogste
risico vormt. Hoe kijkt de minister hier tegenaan?
Collega Van der Burg sprak zojuist over de sandwichpanelen. Ook de
SP-fractie is er na het lezen van alle rapporten inmiddels van overtuigd
dat in gebouwen die een verblijfsfunctie hebben, zeker als het gaat om
kwetsbare groepen, of in gebouwen waar veel mensen verblijven de
toepassing van sandwichpanelen een groot risico vormt. Niet zozeer voor
het ontstaan van branden, maar wel voor de gevolgen daarvan en voor de
uitbreiding van branden. Mijn fractie steunt eventueel in te stellen
restricties in het Bouwbesluit aan de toepassing van dat type materialen.
Collega Van Gent, die er vandaag niet is, heeft in het vorige overleg
vragen gesteld over problemen met het afvoeren van zieken in gebouwen
waar de trap of de lift niet daarvoor geschikt is. De minister antwoordde
dat hierover nog een notitie komt, omdat niet duidelijk is hoe groot dit
probleem is. Hij schreef in november dat hij binnenkort met een notitie
zou komen. Het is nu maart. Wanneer krijgen wij deze notitie? In de brief

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

6

van november staat ook dat er bij bestaande gebouwen geen enkele eis
wordt gesteld op dit vlak. Moeten wij niet op zijn minst een inspanningsverplichting opnemen bij renovatie van gebouwen om op dit punt te doen
wat mogelijk is? Ik erken ten volle dat niet alles bij ieder bestaand gebouw
mogelijk is, maar ik denk dat een inspanningsverplichting wel zou kunnen
helpen.
De voorgaande minister heeft een erg afhoudende reactie gegeven op het
manifest van de gemeenten over het funderingsherstel. Dat vindt de
SP-fractie jammer, want het is een reëel probleem. Het is waar dat er een
aantal jaar geleden in zes gemeenten een gerichte actie is geweest, maar
inmiddels blijkt dat het probleem ook in andere gemeenten manifest
geworden is en dat het probleem in de zes gemeenten nog niet is
opgelost. Wij hebben een werkbezoek afgelegd aan Zaanstad. Die
gemeente heeft bijzonder veel moeite gedaan om mensen te helpen de
fundering te herstellen. Dat is in vele honderden woningen inmiddels ook
gebeurd, alleen is het geld nu op terwijl er nog meer dan duizend
woningen met acute problemen zitten. Ik vind de redering over het
Stimuleringsfonds Volkshuisvesting niet erg sterk. De minister zou
moeten weten dat deze regeling afhankelijk is van de gemeenten. Er zijn
maar enkele tientallen gemeenten waar überhaupt aanspraak kan worden
gemaakt op deze regeling en in een aantal van die gemeenten, zoals
Zaanstad, is de pot inmiddels leeg. Kortom, ik vind het een beetje een
smoesje om te zeggen dat die regeling bestaat, want zij blijkt evident niet
te werken in een aantal gemeenten waar dat heel hard nodig is. De
minister moet op dit punt dus wat doen. Er is twee jaar geleden geld
gestoken in het SVN om het eigenwoningbezit te stimuleren. Onder deze
omstandigheden zou het niet slecht zijn om dit soort problemen met
prioriteit uit die pot te financieren. Ook als er geen extra geld in wordt
gestort, moeten wij proberen om het geld aan het grootste probleem te
besteden.
De SP-fractie is er groot voorstander van om het beschikbaar stellen van
de NEN-normen uit publieke middelen te financieren. Een simpele manier
daarvoor is het heffen van een kleine opslag op de bouwleges. Het
voordeel van de gratis normen komt namelijk ook terecht in de sector. Dit
lijkt ons verreweg de minst bureaucratische oplossing voor het probleem.
Ten slotte maak ik enkele opmerkingen over de herziening van het
Bouwbesluit derde tranche. Wij hebben een brief gekregen van de
voorzitter van de NEN-commissie, professor Walraven, over de effecten
van de invoeringswet Wabo, die de minister ongetwijfeld ook heeft
ontvangen. De brief is buitengewoon verontrustend. De heer Walraven
geeft de Tweede Kamer ernstig in overweging om de minister te
verzoeken om voor verbouw het nieuwbouwniveau centraal te stellen en
wettelijk vast te leggen dat een lager niveau een nadere afweging vergt,
waarbij dat niveau in beginsel niet lager mag zijn dan het rechtens
verkregen niveau. Dat klinkt wat ingewikkeld, maar het komt in wezen
neer op «keert terug op uw schreden, want dit was niet zo’n slimme
aanpak». Daarnaast is gisteren in de publiciteit gekomen dat een groot
aantal bouwpartijen zegt dat de invoering van de derde tranche op een
aantal punten niet goed is voorbereid. Dat vindt de SP-fractie
zorgwekkend, omdat de derde tranche een aantal zaken bevat dat snel
moet worden geregeld, bijvoorbeeld op het gebied van energiebesparing.
Als een aantal andere dingen niet zorgvuldig in het pakket is opgenomen,
ontstaat het probleem dat dingen die nodig zijn moeten wachten op
dingen die misschien nog even kunnen worden uitgesteld. Als er voor
sommige zaken nog geen draagvlak is of er onvoldoende zekerheid
bestaat over de effectiviteit van een strategie, kunnen wij de derde tranche
dan zodanig knippen dat datgene wat direct kan en moet, geen vertraging
ondervindt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

7

Voorzitter: Boelhouwer
Mevrouw Vietsch (CDA): Voorzitter. Op de agenda staan veel onderwerpen. Enkele daarvan raken emoties. Juist dan is het in onze ogen
belangrijk om zuiver te redeneren en effectieve maatregelen te nemen. De
grootste oorzaak van brandslachtoffers is het in slaap vallen tijdens het
roken, zo blijkt uit het rapport van het Nederlands Instituut Fysieke
Veiligheid Nibra. Helaas ontbrak dit punt in de publiciteit van de afgelopen
dagen. Ik zeg «helaas», omdat waarschuwende publiciteit rondom dit
probleem het probleem kleiner kan maken. Dat geldt ook voor een groot
aantal andere oorzaken dat wordt genoemd, zoals dronkenschap, onder
invloed zijn van te veel medicijnen of drugs en reparaties van daken met
dakbedekking waarin vuur kan smeulen. Laten wij niet doen alsof brand
alleen ontstaat buiten de schuld van mensen om. Roken in combinatie
met schuim- en rubberhoudend meubilair en matrassen is gevaarlijk; mijn
collega’s zeiden het al en ik ben het daar zeer mee eens. Heel veel indruk
heeft op mij gemaakt het filmpje over het bankje van IKEA dat vlam vatte,
terwijl een vergelijkbaar bankje van IKEA uit Engeland brandvertragers
had en dus aanzienlijk veiliger was. De reactie van IKEA was dat de
overheid het in Nederland niet voorschrijft. Mijn reactie is dan simpel:
laten we dat even regelen, het liefste in heel Europa. Wil de minister dit
regelen? Wil de minister zich inzetten om dit in Europa voorgeschreven te
krijgen?
Het aanbrengen van brandmelders in woningen klinkt goed. Zoals de
minister schrijft, werkt in 55% van de gevallen de brandmelder echter niet
omdat het batterijtje leeg is. Dat betekent dus dat bij de meeste woningen
slechts sprake is van een vals gevoel van veiligheid. De minister schrijft
dat uit het rapport blijkt dat bij slechts een paar branden waarbij in 2008
dodelijke slachtoffers vielen, er werkende rookmelders aanwezig waren en
dat rookmelders dus levens kunnen redden. Voorzitter, dat is natuurlijk
geen redenering. Het is geen bewijs dat er geen slachtoffers meer vallen
indien heel Nederland rookmelders heeft. Sterker nog, er is aangetoond
dat bij werkende brandmelders dodelijke slachtoffers zijn te betreuren en
brandmelders dus niet alle slachtoffers voorkomen. De CDA-fractie wil
effectieve maatregelen en wil daarom laten onderzoeken hoe effectief
brandmelders zijn en of er nog betere varianten te verzinnen zijn.
De minister schrijft dat bij open verbrandingstoestellen koolmonoxidemelders kunnen worden aangebracht. Ziet hij dit als een verplichting of is
het vrijblijvend bedoeld? Hoe wordt geregeld dat de melders ook werken?
De heer Jansen (SP): Ik kom even terug op het punt van de brandmelders. Ik kan mij goed voorstellen dat de CDA-fractie wil dat de
effectiviteit van brandmelders verbetert, bijvoorbeeld doordat de
batterijtjes tijdig worden vervangen. Het nut van brandmelders ter
discussie stellen kan ik mij echter juist van mevrouw Vietsch helemaal niet
voorstellen. Zij is bij uitstek thuis in de bouwtechniek en zou dus moeten
weten dat brandmelders een relatief goedkoop en effectief middel zijn.
Het probleem is alleen dat ze een beetje slordig worden gebruikt.
Mevrouw Vietsch (CDA): Het probleem is dat het nooit bewezen is.
Iedereen denkt dat ze effectief zijn. Ze zijn een beetje het troetelkindje
geworden. Ik wil nu wel eens weten of ze inderdaad zo helpen. Er is nooit
echt onderzoek naar gedaan. Er is ook geen onderzoek gedaan naar
mogelijk effectievere opties. De heer Jansen zei dat hij zich dit juist van
mij niet kon voorstellen. Dat klopt: ik heb ze niet en ik ga ze ook niet
kopen. Dat was even een persoonlijke noot.
Voorzitter. De CDA-fractie wil dat er een einde komt aan de gevaarlijke
badgeisers in gesloten ruimten. Ook de vorige keer hebben wij het
hierover gehad. Als de brandweer inspecteert, zoals zij aankondigt op de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

8

televisie, kan zij dan ook naar de gevaarlijke geisers kijken en op dat vlak
maatregelen nemen? Zo ja, hoe en wat?
Over rotte heipalen hebben wij het ook al een aantal keer gehad, juist
omdat het vaak trieste situaties zijn. Natuurlijk zijn er diverse maatregelen
geweest, zoals gelden uit de stadsvernieuwingsfondsen, maar een
definitieve oplossing voor dit probleem kan ook de CDA-fractie na
aanzienlijk nadenken niet geven. Zij verzoekt de minister dan ook om zich
nog eens te beraden op mogelijke oplossingen.
Bouwregelgeving gaat over veiligheid. Bij de nahang van de wijziging van
het Bouwbesluit werd aangegeven dat bruggen bij renovatie minder
draagkrachtig hoeven te zijn dan nieuwe bruggen. De CDA-fractie begrijpt
dat niet. Wat de draagkracht van een brug moet zijn, hangt toch af van het
verkeer dat daaroverheen gaat en niet van het oud of nieuw zijn van die
brug? Nog minder begrijpelijk is dat de draagkrachteisen bij renovatie van
bruggen bij gemeenten kunnen verschillen maar bij nieuwbouw landelijk
gelijk zijn. Waarom heeft de minister deze flexibilisering ingevoerd?
Waarom stelt de overheid geen standaardeisen aan draagkracht?
Het CDA is van mening dat wetten waaraan mensen zich moeten houden,
in principe gratis in te zien moeten zijn. In wetten zijn soms NEN-normen
opgenomen en die zouden dus ook gratis moeten kunnen worden
ingekeken. De minister zegt dat er een vervolg komt. Wij wachten dat nog
steeds met spanning af, maar vragen wel aandacht voor alle wijzigingen
die het NNI doorvoert in allerlei normen, zoals een wijziging van de
definitie van oppervlakte. Het NNI doet dat in verband met internationale
afstemming met collega-instituten in andere landen, maar de doorwerking
van dit soort wijzigingen in Nederland is enorm voor de bouwwereld.
Mevrouw Van der Burg (VVD): Ik hoor mevrouw Vietsch net zeggen dat
zij ook voor het gratis kunnen inzien van NEN-normen is. Dat doet mij
deugd. Als er binnen nu en een korte tijd geen reactie komt op het verzoek
dat er al tijden ligt, begrijp ik dat zij de motie zal steunen?
Mevrouw Vietsch (CDA): Niet om gratis de NEN-normen ter beschikking
te stellen. Ik vind dat normen die in de wet staan, gratis ingezien moeten
kunnen worden. Dat is niet hetzelfde. Als ik de berekening van de minister
zie van wat er wordt gevraagd voor de NEN-normen, dan denk ik dat ze
ook op een andere manier kunnen worden ontwikkeld. Het wordt gedaan
met vrijwilligers. Het NNI voert alleen het secretariaat. Het opstellen ervan
wordt voor een groot deel door het ministerie gefinancierd. Dan weet ik
wel een goedkopere secretaresse, daar heb ik dat normeninstituut niet
voor nodig.
Mevrouw Van der Burg (VVD): Wij zijn het erover eens dat die normen
gratis ingezien moeten kunnen worden door personen die eraan moeten
voldoen, hoe ze ook worden gemaakt, maar dat er een einde aan moet
komen aan de praktijk dat het NNI daar bedragen voor vraagt.
Mevrouw Vietsch (CDA): Ik vind dat ze gratis ingezien moeten kunnen
worden wanneer je zegt dat wetten ook gratis in te zien zijn. Dat laatste is
al het geval; wetten zijn gratis in te zien. Als je een boekje wilt hebben,
moet je dat natuurlijk wel zelf betalen. Er zitten dus wel variaties in wat
gratis moet zijn en wat niet. Er zijn reële kosten. Dat is bij wetten het geval
en ik vind dat dit dus ook voor NEN-normen moet gelden. Als mij wordt
gevraagd of ik ze te duur vind, zeg ik dat ik de berekening die de minister
citeert absurd vind. Toen ik student was, heb ik de dure normen met heel
veel pijn en moeite aangeschaft.
Mevrouw Van der Burg (VVD): Ik denk dat wij het eens zijn op dit vlak.
Mij kan het niet schelen of het via internet gebeurt of niet, als het maar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

9

voor mensen beschikbaar is. Als je een mooi glossy boek wilt hebben,
betaal je er maar voor.
Mevrouw Vietsch (CDA): Voor glossy’s moet in mijn ogen altijd worden
betaald, maar dat weet de geachte collega. Wij wachten de onderhandelingen van de minister af, net zoals de kabinetsvisie die ons vermoedelijk
na de verkiezingen zal bereiken.
Voorzitter. Tot slot enkele opmerkingen over het Bouwbesluit. Ik ben zeer
verheugd dat er eindelijk regels worden geschrapt. Er zijn echter berichten
dat door de wijzigingen bouwwerken extra duur zullen worden. Dat is
natuurlijk niet de bedoeling. Kan de minister ons verzekeren dat de
herziening niet leidt tot extra kosten in de bouw of bouwwerken extra
duur zal maken? Wil hij toezeggen dat daarop een toets zal plaatsvinden
voordat het besluit naar de Kamer komt, zodat wij zeker weten dat wij niet
ineens heel dure gebouwen krijgen door de bouwregels te wijzigen?
Voorzitter: Vietsch
De vergadering wordt enkele minuten geschorst.
Minister Van Middelkoop: Voorzitter. Er is vandaag een variëteit aan
onderwerpen aan de orde die een zekere samenhang kennen. Ik zal ze
behandelen in de volgorde die de geachte afgevaardigden hebben
aangehouden. Mevrouw Vietsch had gelijk dat het weliswaar allemaal
techniek is, maar dat er ook emoties mee verbonden zijn. Het gaat om
levensreddende zaken. Kamer en kabinet moeten daar gezamenlijk
zorgvuldig naar kijken. Daarover zijn wij het eens. Dat is ook een van de
rechtvaardigingen van dit debat.
Ik begin met het rapport Fatale woningbranden 2008. Het Nederlands
Instituut Fysieke Veiligheid Nibra heeft in opdracht van mijn oud-collega’s
Ter Horst van BZK en Van der Laan voor WWI een onderzoek uitgevoerd
naar de woningbranden in 2008 waarbij dodelijke slachtoffers waren te
betreuren. Het doel van het onderzoek was het verkrijgen van inzichten in
de oorzaken, het verloop en de gevolgen van brand in woningen, om
daarmee het brandveiligheidsbeleid verder te verbeteren. Zoals bekend is
het rapport op 27 oktober 2009 naar de Kamer gestuurd. Volgens het
NIFV-rapport zijn er in 2008 44 woningbranden geweest met een
niet-opzettelijke brandoorzaak, waarbij in totaal 49 dodelijke slachtoffers
vielen. Op basis van een analyse van die branden doet het NIFV aanbevelingen die door mijn ambtsvoorganger en de toenmalige minister van BZK
zijn overgenomen. Hoewel uit het onderzoek van het NIFV niet volgt dat
het aantal woningbranddoden de afgelopen jaren structureel is toegenomen, ben ik van mening dat het aantal woningbranddoden kan en moet
dalen.
Mevrouw Van der Burg dank ik voor haar steun voor de voorlichting die
wij op dat punt geven. Ik zeg haar dat het inderdaad nodig en gewenst is
om in studentenhuizen voorlichting te geven. Wij zullen dat dan ook doen.
Het is ook voor mij alweer een tijdje geleden, maar de relevantie van die
vraag – ik rookte toen nog – is onmiddellijk evident. Daarin moeten wij
niet tekortschieten.
Vooral het gebruik van goede rookmelders in woningen lijkt een belangrijke bijdrage te leveren aan het terugdringen van het aantal dodelijke
slachtoffers. In het rapport wordt geconstateerd dat bij slechts zes van de
fatale woningbranden met zekerheid een rookmelder aanwezig was en dat
slechts twee hiervan daadwerkelijk functioneerden. De Kamer heeft er ook
op gewezen dat er wel een rookmelder kan zijn, maar dat het ook
meegenomen is als deze het doet, om het wat ironisch te formuleren. Ik
streef er dan ook naar dat in alle woningen rookmelders komen te hangen
en vooral ook dat ze functioneren. Dat geldt ook voor de koolmonoxidemelders, indien relevant. Bij nieuwe woningen zijn, zoals de Kamer weet,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

10

rookmelders al verplicht. Een wettelijke verplichting voor bestaande
woningen stuit echter op onoverkomelijke handhavingsbezwaren.
Daarmee hoeven wij echter niet te volstaan. Met diverse partners wordt
gewerkt aan een implementatieplan om hetzelfde doel met andere
middelen te bereiken. Ik heb begrepen dat de Kamer recentelijk is
geïnformeerd over deze aanpak.
De heer Boelhouwer vroeg of verzekeraars kunnen worden verplicht om
een korting op de premie te geven als in huis een rookmelder aanwezig is.
Zoals hij weet, zijn niet alle goede dingen en voornemens onmiddellijk te
vertalen in een overheidsbevoegdheid. Ik vind echt dat dit primair een
verantwoordelijkheid is van de contractanten, dus van de verzekeraars,
wellicht de banken en degenen die het aangaat: de burger. De heer
Boelhouwer heeft echter wel een punt. Een aantal verzekeraars doet dit al.
Je mag dan hopen dat enige marktwerking op dat punt haar werk doet.
Wij zijn in gesprek met verzekeraars om er bij hen op aan te dringen om
deze op zichzelf niet onredelijke wens verder te honoreren. Als dat tot
nieuws leidt, zal de Kamer daarover worden geïnformeerd.
De heer Jansen (SP): De minister zegt dat het voor bestaande bouw niet
kan worden verplicht, omdat dat heel ingewikkeld is. Ziet hij dan niet het
probleem dat andere middelen, bijvoorbeeld een premiedifferentiatie,
juist niet werken in de wijken waar het het hardste nodig is? In het eigen
onderzoek van Nibra staat dat in de oude wijken en in de aandachtswijken, die deels overlappen, relatief weinig brandmelders aanwezig zijn.
Het ligt dan toch voor de hand dat die mensen vaak ook niet verzekerd zijn
en dit soort instrumenten dus ook niet werkt?
Minister Van Middelkoop: De vraag van de heer Jansen is volmaakt
redelijk. Laat ik deze beantwoorden in combinatie met een aantal andere
vragen uit de eerste termijn. Die vragen gaan over het «gezondverstandvermoeden» dat er minder branden en minder slachtoffers zullen zijn als
er brandveiligheidseisen worden gesteld aan schuimrubberhoudende
meubels en matrassen. Dat is een deel van de oplossing van de problematiek. Is het niet linksom, dan is dit misschien een manier om rechtsom
resultaten te boeken. Volgens het NIFV-rapport is de snelle brandbaarheid
van veel meubels en matrassen in combinatie met roken de oorzaak van
veel fatale branden. In navolging van Groot-Brittannië en de Verenigde
Staten zullen de ministeries van VWS en BZK bezien of ook in Nederland
nadere regelgeving mogelijk is. Ik sta open voor dit soort suggesties. Wij
zijn aan het kijken wat er op dat gebied naar Nederland kan worden
gehaald. Ga er maar van uit dat als wij mogelijkheden zien, wij die ook
zullen benutten. Dit is een proces dat op enig moment wordt gestart en
natuurlijk niet de dag erna onmiddellijk kan landen. Als je volstaat met
wettelijke verplichtingen voor nieuwe woningen, zou je na verloop van tijd
overal rookmelders hebben, maar daarmee kun je natuurlijk niet tevreden
zijn; vandaar dat wij andere middelen inzetten. Wij richten ons dus
enerzijds op een wettelijke verplichting voor nieuwbouwwoningen en
anderzijds op manieren om ofwel verantwoordelijkheid te activeren ofwel
eisen te stellen aan meubels en matrassen om hetzelfde resultaat te
bereiken. Over deze materie hebben ook de heer Boelhouwer en mevrouw
Vietsch vragen gesteld. Zij spraken ook over broom. De Europese Unie is
daarmee bezig. Als dit leidt tot een verbod van zekere producten, zal dat in
Nederland leiden tot een wijziging van de Warenwet. Dat zal ook het
moment zijn dat de Kamer wordt geïnformeerd. Ik moet nu even
improviseren. Als er op dat punt eerder goed bericht te melden valt, lang
voordat er een wetswijziging aan de orde is, kan de Kamer ook daarover
worden geïnformeerd.
Mevrouw Van der Burg (VVD): Ik kom nog even terug op de rookmelders.
De minister heeft gezegd dat hij een actie gaat inzetten. Wanneer kan hij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

11

de Kamer nader informeren over de werking en de uitkomsten daarvan,
zodat wij de vinger aan de pols kunnen houden?
Minister Van Middelkoop: Mij wordt medegedeeld dat dit begin volgend
jaar zal zijn.
Mevrouw Vietsch (CDA): Wij spraken over verzekeraars die korting geven
als er rookmelders zijn. Dat betekent waarschijnlijk ook dat ze niet
uitbetalen als na brand blijkt dat de melder het niet deed. Hoe kijkt de
minister daartegen aan? Dat betekent namelijk een behoorlijk risico voor
de mensen. Daarnaast stel ik de vraag of brandmelders nu eigenlijk
helpen. Kan dat eens worden geëvalueerd? Wij zien alleen dat geconstateerd wordt dat bij dodelijke ongelukken brandmelders aanwezig zijn. Wij
zien niet wanneer die zaken hebben geholpen om slachtoffers te
voorkomen. Dat vind ik toch ook belangrijk.
Minister Van Middelkoop: Het laatste begrijp ik niet helemaal. Houdt
mevrouw Vietsch het voor mogelijk dat de minister zegt dat hij weinig
fiducie heeft in rookmelders en dat wij er dus mee stoppen?
Mevrouw Vietsch (CDA): Als dat wordt bewezen, schat ik in van wel.
Minister Van Middelkoop: Ja, maar ik dacht dat wij dat stadium allang
achter ons hadden, sterker nog, dat juist op basis van het door mij
genoemde NIFV-rapport het wel degelijk de moeite blijkt te lonen om nog
verder te gaan. Wij hebben een discussie over de methode, linksom of
rechtsom, zoals ik al heb gezegd. Ik wil er eerlijk gezegd verder mee gaan.
De eerste vraag van mevrouw Vietsch moet niet aan mij worden gesteld.
Dat is een zaak van de contractanten. Als een verzekeraar een lagere
premie vraagt aan iemand die zo’n rookmelder in huis heeft, is het
natuurlijk een verplichting voor degene die het contract aangaat om het
na te leven. Als achteraf blijkt dat dat niet zo is, is dat echt een zaak tussen
die twee contractanten. Daar zit geen overheid tussen. Je kunt wel
ongeveer uitschrijven wat zich dan zal voltrekken, maar ik geloof niet dat
ik dat met uitspraken moet onderstrepen, want dan kom ik in het vrije
overeenkomstenrecht tussen de burger en in dit geval verzekeraars.
Voorzitter. De constatering van het NIFV dat bij huurwoningen en
galerijflats verhoudingsgewijs veel fatale woningbranden plaatsvinden,
vormt voor mij aanleiding om in overleg met de woningverhuurders te
komen tot specifieke voorlichting over brandveiligheid. Zoals gezegd, het
is één ding om rookmelders in huis te hebben, maar ze moeten ook wel
werken. Dat is een reëel punt. Dat geldt voor meer spullen in huis. Je stelt
er een zeker vertrouwen in en je stelt jezelf nooit de vraag of het wel werkt
als het echt nodig is. Voorlichting daarover lijkt mij dus zeer relevant.
De heer Jansen heeft een vraag gesteld over een soort apk voor
woningen. Mij is inmiddels gemeld dat die vraag niet voor het eerst is
gesteld en dat ik er wijs aan doe om het antwoord van mijn collega’s te
reciteren. De heer Jansen zal het met mij eens zijn dat, of je nu een apk
hebt of niet, datgene wat nodig is voor een deel wordt bereikt met de
zaken die ik zo-even heb beschreven. Ook hij zal waarschijnlijk niet
tevreden zijn met uitsluitend de bureaucratische handeling, in dit geval de
apk. Het gaat om het proces dat leidt tot de conclusie dat iemand een
brandveilig huis heeft. Ik heb een aantal maatregelen daartoe opgesomd.
De heer Jansen (SP): Het aardige van een nieuwe minister is dat de
discussie altijd weer opnieuw begint.
Minister Van Middelkoop: Ik had u nu door!

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

12

De heer Jansen (SP): In de discussie over de apk voor auto’s hebben wij
ons ook afgevraagd wat de grootste risicogroepen waren. Dat waren de
oude auto’s. Die moeten in ieder geval frequent worden gekeurd, terwijl
dat bij heel moderne auto’s helemaal niet nodig is. Zo zijn wij in de loop
der tijd wat slimmer geworden in het afwegen van de kosten en de baten.
Waarom kiezen wij deze aanpak niet voor de woningen? Het is bekend dat
de grote risico’s zitten bij de oude vooroorlogse woningvoorraad, met
name op de particuliere verhuurdersmarkt.
Minister Van Middelkoop: De analogie houdt een keer op, denk ik. In het
geval van auto’s check je de hele auto om te kijken of dit kan leiden tot de
conclusie dat de auto rijveilig is. De heer Jansen wil hetzelfde voor
woningen, maar dan om tot de conclusie te komen dat de woning
brandveilig is. Er zijn maatregelen genomen bij nieuwbouw. Ik geef toe
dat dit niet de eerste zorgcategorie is; daarin heeft de heer Jansen gelijk.
De voorlichting en de benadering om eisen te stellen aan spullen die
iedereen in huis heeft en die bijzonder gevaarlijk kunnen zijn, vormen
dezelfde beweging, leidend tot een apk-conclusie. Dat is het antwoord dat
ik moet geven. Het simpele feit dat ik geen apk wil introduceren wil echter
niet zeggen dat er niets gebeurt.
Voorzitter. Uit het onderzoek van het NIFV blijkt ook dat een goede
registratie en evaluatie veel verbeterpunten kan opleveren voor een goed
brandpreventiebeleid. De insteek is daarom om dit soort onderzoeken ook
de komende jaren uit te voeren en waar mogelijk te verdiepen.
Momenteel wordt een onderzoek over 2009 uitgevoerd. De minister van
BZK zal de Kamer daarover, mede namens mij, dit voorjaar informeren.
Dat zal dus binnen een niet al te lange termijn gebeuren.
Een ander punt betreft de materie van mevrouw Van Gent, zo is mij
gemeld. Zij is daar al eerder over begonnen. Ik doel op de toegankelijkheid van woongebouwen in verband met ziekenvervoer. In het
algemeen overleg over het sectorbeeld woningcorporaties van
3 november 2009 heeft mevrouw Van Gent gezegd dat het bij veel
woningen lastig is om brancards met een patiënt naar buiten te tillen. Dit
punt is tevens op 12 november 2009 in een algemeen overleg over
bouwregelgeving en brandveiligheid aan de orde geweest. Gesteld werd
dat het vanwege de vergrijzing vaker zal voorkomen dat mensen op deze
manier hun woning uit moeten. De gevraagde informatie over de
voorschriften die betrekking hebben op de toegankelijkheid van
bouwwerken voor brancards heeft de Kamer op 24 november 2009
gekregen. Bij de vervolgbrief van maart jl. is nadere uitleg gegeven over
wanneer assistentie van de brandweer bij horizontaal vervoer van een
patiënt noodzakelijk is. Mevrouw Van Gent en de heer Jansen hebben
volstrekt gelijk dat zij aandacht blijven vragen voor dit onderwerp. Uit de
informatie blijkt dat nieuw te bouwen grotere woongebouwen moeten zijn
voorzien van een brancardlift. Deze regelgeving bestaat al sinds de
oorsprong van het Bouwbesluit in 1992 en was daarvoor geregeld in
gemeentelijke bouwverordeningen. Hoewel veel woongebouwen wel zijn
voorzien van een brancardlift, zal het desondanks regelmatig voorkomen
dat de ambulancedienst assistentie krijgt van de brandweer voor
horizontaal transport van een patiënt. Dit zal veelal plaatsvinden met
behulp van de brandweerhoogwerker, die de patiënt via een raam naar
buiten kan tillen. Het is niet de meest ideale oplossing, dat snap ik ook
wel, maar in dit soort noodsituaties gaat het erom dat het kan. Het is
belangrijk om te constateren dat het materieel van de brandweer er ook
specifiek voor is ingericht. Er zijn geen landelijke statistieken over de aard
van de medische noodzaak en hoe vaak de brandweer voor dit specifieke
werk wordt ingeschakeld om te assisteren. Voor wie het horen wil: ik vind
dat de gemeenten er zelf op moeten toezien dat de brandweer op dat punt
alert blijft, de goede spullen heeft, et cetera.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

13

De voorzitter: De heer Jansen wil hierover een vraag stellen. Ik verzoek
de collega’s, hun vragen heel kort te formuleren.
De heer Jansen (SP): Ik heb de brief van 19 maart erbij genomen, die ik
bij nader inzien toch gelezen had, ook de bedoelde passage. Ik constateer
echter dat de twee vragen die ik stelde ook daarin niet worden beantwoord. De minister zei in november dat er geen gegevens zijn over hoe
vaak dit probleem zich voordoet en dat dit zou worden uitgezocht. In
maart zegt hij dat hij dit nog steeds niet weet. Wordt dit nu uitgezocht, ja
of nee? De andere vraag was of er een inspanningsverplichting moest
komen bij bestaande gebouwen. Ook daarover wordt niets gezegd in de
brief van 19 maart.
Minister Van Middelkoop: Hiermee moet ik even voorzichtig zijn. Ik mag
de heer Jansen niet de vraag voorwerpen wat ik moet met al die
gegevens. Dat is namelijk zijn eerste vraag. Ik vind het belangrijk om er
nog eens op te wijzen dat de lokaal verantwoordelijken erop toezien dat
de spullen in orde zijn. Ik wil wel eens kijken of er een registratie is. Eerlijk
gezegd, heb ik er niet zo veel verstand van, maar ik kan mij levendig
voorstellen dat het registreren een keer ophoudt. Af en toe rukt de
brandweer uit voor zoiets. Ongetwijfeld zal het in de administratie van de
brandweer zelf worden bijgehouden, maar of het nuttig is om uitrukken en
hulpverlenen om deze reden landelijk te aggregeren, betwijfel ik. Ik vraag
mij ook af of het de moeite waard is om dat allemaal te weten. Het is veel
belangrijker dat die spullen in orde zijn.
De heer Jansen (SP): Mijn indruk in november was dat de minister wilde
vaststellen of het een probleem is of een non-probleem. Ik constateer dat
wij nog steeds niet weten of het een probleem is of een non-probleem.
Als de minister bij wijze van steekproef de brandweer in tien gemeenten
opbelt om te vragen of dit vaker voorkomt, krijgt hij in ieder geval een
indruk. Dan weet hij of er sprake is van een substantieel probleem of niet.
Dat is naar mijn mening voldoende. Dat lijkt mij toch een haalbare kaart.
Minister Van Middelkoop: Ik vind het een leuk punt. Door deze steekproef kunnen wij een indicatie krijgen of het de moeite waard is om
hierover verder na te denken. Dat zal ongetwijfeld verantwoord gebeuren.
Ik zal de brandweer in een aantal gemeenten bellen om daar een beter
gevoel over te krijgen. Ik vind dat een goede suggestie. Die neem ik over.
Dan de toezegging inzake de NEN-normen. Zoals de Kamer eerder is
gemeld, heeft een besluit tot afkoop van NEN-normen, waarnaar in de
bouwregelgeving wordt verwezen, onmiddellijk consequenties voor
andere wet- en regelgeving. «Daarmee is deze kwestie een kabinetsbrede
aangelegenheid», zei de minister dreigend op basis van enige ervaring.
De aangekondigde kabinetsvisie op normalisatie van de minister van
Economische Zaken zal ertoe moeten dienen om in het kabinet een
standpunt te bepalen over de wenselijkheid en de reikwijdte van vrije
beschikbaarheid van NEN-normen. Hoezeer ik het ook betreur, het
demissionair worden van het kabinet heeft de totstandkoming van een
standpunt hierover in de ministerraad, laat staan besluitvorming, niet
bevorderd. Ik moet de Kamer dus ook hier verzoeken om geduld te
betrachten. Ik kan haar misschien verlokken om het te proberen, maar zij
gaat zelf over het controversieel verklaren of niet. Of zij moet de minister
van EZ nog bewegen, maar dat moet zij dan daar maar stimuleren.
Iedereen heeft gesproken over de constructieve veiligheid bij de verbouw
van onder andere bruggen, een lastige materie. Na uitleg heb ik het
begrepen, en ik ga nu proberen om het netjes aan de leden uit te leggen.
Op 29 november 2009 is de desbetreffende wijziging van het Bouwbesluit
2003 in werking getreden. Er zit zes jaar tussen de wijziging en de
inwerkingtreding; dat zal zijn redenen hebben. Dat ga ik nog eens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

14

navragen. Op 10 december 2009 zijn de vragen beantwoord die de Kamer
hierover heeft gesteld in het kader van de nahangprocedure. Verder heeft
de Kamer op 18 januari 2010 op haar verzoek een reactie ontvangen op
een artikel in Cobouw over deze wijziging. Tegen mevrouw Vietsch en de
heer Jansen zeg ik dat het een inhoudelijk lastige kwestie betreft. De
wijziging van het Bouwbesluit is doorgevoerd in het kader van de crisisen herstelaanpak. Daar waren goede argumenten voor. Kennelijk is de
Crisis- en herstelwet een impuls geweest om dit nu daadwerkelijk te
implementeren. Gebleken is dat bij grote projecten, zoals de renovatie van
bruggen, knelpunten kunnen ontstaan. Bij de vergunningaanvraag voor
renovatie of verbouw wordt door B&W soms vastgehouden aan het
nieuwbouwniveau voor constructieve veiligheid zoals dat op grond van
het Bouwbesluit 2003 geldt. Dat kan tot vertraging en hoge kosten leiden,
terwijl het Bouwbesluit B&W wel de mogelijkheid geeft om tot het niveau
voor bestaande bouw ontheffing te verlenen. Met de wijziging van het
Bouwbesluit is nu geregeld dat B&W altijd ontheffing tot het niveau voor
bestaande bouw zal verlenen. Dat maakt het dus ook mogelijk om weer op
dat punt aan het werk te gaan. Op die wijziging is onder andere kritiek
gekomen van de NEN-commissie, die gaat over de NEN-voorschriften
voor constructieve veiligheid. Volgens de NEN-commissie is het niveau
bestaande bouw op zichzelf een veilige bodem voor bestaande
bouwwerken. So far, so good. Dit niveau moet naar het oordeel van de
NEN-commissie vooral worden beschouwd als het niveau waarop de
gemeente de eigenaar aanschrijft om verplicht onderhoud uit te voeren.
Volgens haar is het niet wenselijk dat door verbouw en renovatie in
Nederland steeds meer bruggen terechtkomen op dit lage veiligheidsniveau. Daarom wil de NEN-commissie dat bij verbouw wordt uitgegaan
van een niveau dat ligt tussen bestaande bouw en nieuwbouw. Dat is dus
een tussenoplossing. Ook Rijkswaterstaat – toch geen onbelangrijke actor
in dit veld – gaat bij de renovatie van bruggen niet uit van het niveau voor
bestaande bouw, maar van een tussengelegen hoger niveau. In samenspraak met de NEN-commissie en het ministerie van Verkeer en Waterstaat wordt nu gewerkt aan het definiëren van het niveau tussen
nieuwbouw en bestaande bouw. Daarnaar zal de Kamer natuurlijk
onmiddellijk vragen; dat heb ik ook gedaan. Dat niveau zal ik vervolgens
via een wijziging van de regeling Bouwbesluit vastleggen voor de
verbouw van bruggen en andere bouwwerken die geen gebouw zijn. Het
overleg hierover met NEN en Verkeer en Waterstaat kost meer tijd dan
verwacht, maar verkeert in een afrondend stadium. Ik hoop op korte
termijn de regeling Bouwbesluit hierop te kunnen wijzigen.
Een laatste vraag op dit terrein was van mevrouw Vietsch, die vroeg hoe
ik aankijk tegen wijzigingen in oppervlaktematen die het NNI doorvoert in
normen die gevolgen hebben voor de bouwwereld. NEN is verplicht om
Europese normafspraken over te nemen op nationaal niveau. Het
voorbeeld dat mevrouw Vietsch gaf, heeft betrekking op NEN 2580. Dat
wisten wij allemaal natuurlijk. Dat is een norm die wordt gehanteerd in de
vastgoedwereld bij het bepalen van de vloeroppervlakte. Het lijkt mij dat
deze in alle Europese landen op dezelfde wijze wordt toegepast. Voordat
naar de norm wordt verwezen in de bouwregelgeving zal altijd worden
gekeken naar de gevolgen ervan voor de bouwsector. Dat kan tot gevolg
hebben dat niet naar de norm wordt verwezen, maar dat het desbetreffende onderwerp in de ministeriële regeling wordt opgenomen.
Mevrouw Van der Burg (VVD): Wij hebben een iets andere brief
gekregen van de NEN-commissie, maar dat is op dit moment minder
relevant. Als de minister dit naar de Kamer stuurt, heeft de Kamer dan
nog de mogelijkheid om daarin indien gewenst aanpassingen door te
voeren? Of is het een besluit dat de minister neemt en waarmee de Kamer
wordt geconfronteerd? Dat lijkt mij heel relevant. Als dat zo is, moeten wij
daar in dit debat dieper op ingaan. Anders kunnen wij even de tijd nemen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

15

om ons goed te informeren en te bekijken waar de problemen zich nou
precies voordoen.
Minister Van Middelkoop: Ik ben een beetje van de klassieke school. Het
is bekend wat de onderscheiden verantwoordelijkheid is van wetgeving
en gedelegeerde wetgeving. Bij gedelegeerde wetgeving zegt de
wetgever, de Kamer inbegrepen: minister, u mag dat verder zelf regelen.
In dat geval moet je het ook aan de verantwoordelijkheid van de minister
overlaten. In sommige situaties is sprake van een voorhangbepaling
waarbij de Kamer een rol speelt. Daarbij zijn allerlei varianten mogelijk. Ik
heb even niet paraat of zich dat hierbij voordoet. Dit is even een vraag
naar mijn wetskennis op dit punt. Kan iemand mij wellicht helpen?
De voorzitter: Er was een nahangbepaling bij deze regelgeving en
daardoor kon de Kamer het niet meer wijzigen. Vandaar dat de Kamer, die
het daarmee niet geheel eens was, dit nu opspeelt.
Minister Van Middelkoop: Het onderwerp heeft steeds meer mijn
belangstelling. Een nahangprocedure is voor mij volledig nieuw, terwijl ik
hier toch een tijd heb rondgelopen. Ik vind het ook een heel rare figuur,
want er valt niks meer te veranderen. Dat zit niet in de aanwijzing voor de
regelgeving; daarin zit alleen een voorhangprocedure. Laat ik het zo doen.
Als dit de conclusie wordt uit het overleg tussen WWI, het ministerie van
Verkeer en Waterstaat en de NEN-commissie en wij leggen dit vervolgens
in regelgeving vast, dan zal ik de Kamer daarover informeren voordat wij
dat doen. Hierbij heb ik echter de medewerking van mijn collega nodig.
Dat mag natuurlijk altijd, ook als er geen voorhangprocedure is, maar ik
vind dit wel een substantieel punt. Ik denk ook dat mijn collega van
Verkeer en Waterstaat, die natuurlijk ook naar de veiligheid moet kijken,
belangstelling heeft voor een parlementaire controle ter zake.
Mevrouw Van der Burg (VVD): Ik dank de minister voor deze toezegging.
Als wij wat krijgen, zullen wij ervoor zorgen dat wij daarop zo snel
mogelijk reageren.
Minister Van Middelkoop: Fijn.
De voorzitter: Namens de CDA-fractie wil ik nog een vraag stellen.
Een brug, daar zak je doorheen of daar zak je niet doorheen. Zo simpel ligt
het, of die brug nou oud is of nieuw. De brug moet dus aan veiligheidseisen voldoen, hoe oud de brug ook is. Wij vragen dan ook waarom
deze wijziging ooit is verzonnen. Kan de minister die wijziging niet
gewoon intrekken? Dan zijn wij weer terug bij de oude situatie en dan zijn
wij eruit.
Minister Van Middelkoop: Je rijdt over een brug heen, of je doet het
niet. Gelukkig vraag je je niet steeds af of de brug inzakt of niet als je
eroverheen rijdt. Bruggen moeten veilig zijn.
De voorzitter: Dat was nou juist het punt bij deze regelwijziging. Die
gedachte zou wel in je op moeten kunnen komen omdat daarover toch
enige twijfels waren.
Minister Van Middelkoop: Deze vraag is relevant. Dit raakt aan precies
dezelfde materie als die waarover ik zojuist een brief heb toegezegd. Laat
ik het zo doen. Ik zal ook die invalshoek blijven zien. Ik ga uit van de
redelijkheid van deze opmerking. Die zullen wij van een antwoord
voorzien. Als mevrouw Vietsch volstrekt gelijk heeft, leidt dit ongetwijfeld
tot een andere conclusie dan wellicht nu in het beraad aan de orde is.
Daarop krijgt de Kamer dus in dezelfde brief antwoord.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

16

Dan «de lastige problematiek van het funderingsherstel», aldus mevrouw
Vietsch. Daarin heeft zij volstrekt gelijk. Ook de heer Boelhouwer heeft
hierover gesproken. In oktober kreeg deze commissie het Manifest voor
funderingsherstel aangeboden tijdens een werkbezoek aan de gemeente
Zaanstad. In dat manifest werden vier vragen aan het Rijk gesteld. Die
vragen zijn grondig onderzocht. In de brief aan de Kamer van 1 februari
2010 zijn de bevindingen weergegeven, evenals andere acties die het Rijk
heeft ondernomen ter ondersteuning van de funderingsaanpak. Enerzijds
deel ik de conclusie van de opstellers van het manifest dat funderingsgebreken voor de individuele eigenaar-bewoner zeer ingrijpende gevolgen
kunnen hebben. Anderzijds ligt de verantwoordelijkheid voor de aanpak
bij hen. Daarmee hoeven wij echter niet te volstaan. Gemeenten kunnen
de eigenaren hierbij ondersteunen. In de praktijk gebeurt dat ook. In het
afgelopen decennium heeft het Rijk de gemeenten met de ernstigste
funderingsproblemen zowel financieel als inhoudelijk ondersteund om de
eigenaren-bewoners bij te staan bij het aanpakken van die problematiek.
Maar dit zijn wel echt uitzonderingssituaties. Mijn ambtsvoorganger heeft
duidelijk aangegeven dat een verdergaande financiële ondersteuning door
het Rijk niet nodig en op dit moment ook niet mogelijk is. Tegen de heer
Jansen kan ik nog zeggen dat sommige gemeenten een financiële
bijdrage leveren uit eigen middelen. Deze komen uit het ISV-fonds. Dat
loopt tot 2015. De nu ontwikkelde instrumenten zijn mijns inziens
voldoende. Ik ben het overigens eens met de opstellers van het manifest
dat verdere kennisoverdracht noodzakelijk is. Daarom moeten gemeenten
die nog weinig weten van deze aanpak, gebruikmaken van de kennis van
«ervaren» gemeenten. Ik zal ervoor zorgen dat de door mijn voorganger
hierop ingerichte impuls wordt voortgezet.
De heer Boelhouwer stelde nog een paar meer specifieke vragen. Hij
vroeg bijvoorbeeld of een funderingsrapport niet verplicht kan worden
gesteld bij verkoop. Dat zou ik toch echt veel te zwaar vinden. Een variant
was, als ik de heer Boelhouwer goed begreep, om een verplichte clausule
op te nemen. Op dit moment geef ik er de voorkeur aan om niet met
regelgeving en verplichtingen te werken. Gelukkig is het probleem bij
veruit de meeste huizen helemaal niet aan de orde. Het is dus een beetje
zinloos zoeken. De heer Boelhouwer zou dan voorstellen om in te zoomen
op de gebieden waar het vermoedelijk gebeurt. Dan moet je echter gaan
afpalen wanneer je het wel doet en wanneer niet, met alle rechtsgevolgen
van dien als je er net naast zit. Onlangs hebben wij nog een brochure
uitgebracht over het herkennen en aanpakken van eventuele funderingsproblemen bij koop en verkoop van een woning. Dat is ook een methode
om mensen alert te maken op problemen die zich kunnen voordoen als zij
een woning aanschaffen.
Verder heeft de heer Boelhouwer nog een vraag gesteld over het inzetten
van de meerwaarde van de hypotheek. Dat is een vrij lastige en ingewikkelde materie. Ik moet ook weten wanneer mijn kennis ophoudt, maar ik
weet er wel dit van. Je moet als minister ook denken in termen van
bevoegdheden en mogelijkheden. De redelijkheid van het beeld dat de
heer Boelhouwer naar voren bracht, onderschrijf ik, maar dit is echt een
zaak van de eigenaren, van de verkopers en kopers, van banken wellicht
of van verzekeraars. Behalve het steunen van de gedachte van de heer
Boelhouwer – dat is management by speech op dit moment – zie ik niet
welke bevoegdheden ik zou kunnen aanwenden om te realiseren wat hij
wil.
Het volgende punt ging over het middel van de onteigening. Dat is
natuurlijk historisch en ideologisch zwaar beladen. Dat vind ik zeer ver
gaan. Er is nauwelijks voldoende grond om tot een zo ver gaande
maatregel over te gaan. Naar ik meen, is in Zaanstad al eens een poging
daartoe gedaan. Ik zou dat niet doorslaggevend willen laten zijn voor een
wijziging van zulke ingewikkelde en belangrijke wetgeving als de
onteigeningswetgeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

17

Mevrouw Van der Burg heeft gevraagd of leningen soelaas kunnen
bieden. Wellicht, maar niet te verstrekken door mij. Ik ben geen bureau
voor leningen. Misschien ben ik nu te snel met mijn improvisatie.
Mevrouw Van der Burg (VVD): De minister zegt in zijn brief aan de Kamer
dat de starterslening die via de SVn wordt aangeboden, een manier is om
de particuliere eigenaar tegemoet te komen. Tegelijkertijd zit daar voor
een deel een rijksbijdrage bij. Dat geld raakt snel op. De minister zegt ook
dat ISV-middelen kunnen worden gebruikt. Kunnen die ISV-middelen ook
worden gebruikt voor de startersleningen?
Minister Van Middelkoop: Zoals ik al eerder zei: de ISV-leningen lopen
tot 2015. Die kunnen ook worden ingezet voor de starters.
De heer Boelhouwer (PvdA): Ik kan mij voorstellen dat de minister niet
automatisch de portemonnee trekt. Komt echter een oplossing in beeld
waarbij de meerwaarde van het huis aan de orde is, dan kan als een
achtervang misschien een soort garantie door het Rijk worden
overwogen. Dat zou uitgezocht moeten worden; dat ben ik met de
minister eens.
Dan het onteigenen. Als een hele rij huizen dit probleem heeft, maar de
eigenaar van een van die huizen doet niet mee, dan kun je echt helemaal
niks. Soms moet je gewoon echt wat doen, al is het maar om al die
andere mensen in dat rijtje te beschermen en te helpen. Ik hoor van
gemeenten dat zij af en toe gegijzeld worden door de laatste die mee wil
werken. Misschien dat je de gemeenten daarvoor een instrument zou
moeten geven. Dat was mijn bedoeling.
Minister Van Middelkoop: Het eerste punt, van de overheidsgarantie,
noteer ik. Hierop kan ik op dit moment echter niet inhoudelijk reageren. Ik
moet ontzettend uitkijken, want ook overheidsgaranties kunnen er op een
gegeven moment toe leiden dat de overheid geld moet uitgeven. En die
vrijheid heb ik niet.
Het tweede punt ging over de onteigening. Dit is niet alleen in de sfeer
van funderingsproblemen, maar ook bij renovatie in steden een gekend
probleem. Het ingezette middel, een wijziging van de onteigeningswetgeving, vind ik daarvoor echt disproportioneel. Hoe vaak komt het nou
voor dat dit zich voordoet? De heer Boelhouwer zou misschien een punt
hebben als dit de enige methode zou zijn, maar dat is niet zo. Als ik dit zou
doen, zou ik met een heel grote hamer op een heel kleine punaise slaan.
Volgens mij moeten wij dat niet doen.
De voorzitter: Ik hoor mijn collega’s fluisteren dat de gemeenten ook
kunnen aanschrijven. In Rotterdam gebeurt dat ook. Wij helpen wat dat
betreft even de nieuwe minister.
Minister Van Middelkoop: Ik dank u wel. Rotterdam is een verstandige
gemeente, zoals wij samen weten, voorzitter.
Dan wil ik nog iets zeggen over de brief van het Expertisecentrum
Regelgeving Bouw. Mevrouw Van der Burg heeft daarover indringende
vragen gesteld, evenals mevrouw Vietsch en de heer Jansen. Het
Expertisecentrum Regelgeving Bouw heeft de Kamer een brief gestuurd
over het concept-AMvB Bouwwerkbesluit. Het expertisecentrum wijst
daarin onder meer op de gevolgen die het besluit in zijn ogen zal hebben
op de bestaande bouw en de daaraan verbonden sterke stijging van de
administratieve lasten. De concept-AMvB ligt nu ter commentaar voor bij
belangenorganisaties in de bouw. Ik zie deze brief als een van de
commentaren op het concept-AMvB. Procedureel gezien, ligt het concept
dus op de tafel waar het op dit moment hoort. Alle commentaren,
waaronder dus het commentaar van het expertisecentrum, zullen op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

18

16 april worden besproken in het Overlegplatform Bouwregelgeving
(OPB). Daarna wordt aan mij advies hierover uitgebracht. Op basis van dat
advies zullen naar ik veronderstel nog wel aanpassingen aan de
concept-AMvB nodig zijn. Bij die AMvB, zo zeg ik in het bijzonder tegen
mevrouw Van der Burg, hoort een bedrijfseffectrapportage waarin de
financiële consequenties voor het bedrijfsleven worden onderbouwd.
Tegen mevrouw Vietsch moet ik zeggen dat daarbij niet bij voorbaat is
uitgesloten dat een en ander in sommige situaties duurder wordt. Als je
bijvoorbeeld nieuwe regels treft op het gebied van energiebesparing, dan
zal dat leiden tot het duurder worden van een bouwproduct. Wij weten
allemaal welke milieudoelen daarmee worden gediend. Op de langere
termijn geldt vaak dat goedkoop duurkoop is en dat je investeringen
terugverdient. Om nu onmiddellijk te eisen dat het alleen tot een wijziging
mag leiden als het niet duurder wordt, lijkt mij niet in het belang van de
zaak. Op dit moment is de zaak dus nog niet rond. Dat mag inmiddels
duidelijk zijn. Bij de stukken van de AMvB die naar de Kamer worden
gestuurd, zit ook de bedrijfseffectrapportage. Ik neem aan dat wij hierover
indien gewenst nog met elkaar kunnen spreken. Dat zou dan in de
zogenaamde nahangprocedure moeten plaatsvinden.
De voorzitter: Dan is het leed al geschied. De Kamer wil toch graag
vooraf een mogelijkheid tot bespreken hebben. Het gaat er mij niet zozeer
om dat de eisen scherper worden, bijvoorbeeld op het gebied van isolatie
en dat soort zaken, maar wordt bijvoorbeeld de norm voor oppervlakteruimtes vereenvoudigd, dan kan het zijn dat deze in een veel hogere
categorie terechtkomen, waardoor een en ander duurder wordt. Ik denk
nu vooral aan de klachten die ik van de Nederlandse vereniging van
ziekenhuizen heb gekregen, namelijk dat zij toch iets te weinig wordt
betrokken bij deze procedure.
Mevrouw Van der Burg (VVD): Mag ik daar een vraag aan toevoegen? De
minister zei dat het een AMvB was. Ik neem aan dat de Kamer dit dan nog
bespreekt. Mijn fractie zou dat in elk geval bijzonder op prijs stellen, zodat
wij niet voor een voldongen feit worden geplaatst.
De voorzitter: Kan de minister dat toezeggen?
Minister Van Middelkoop: Nee. Ik heb al eerder gezegd dat ik wat dat
betreft een beetje tot de klassieke lijn behoor. Als in de wetgeving een
vormprocedure is opgenomen – daar is altijd een reden voor, en soms is
het zo in de wetgeving geamendeerd door de Kamer – dan ben ik
gehouden om die procedure toe te passen als de Kamer dat wil. Bestaat
die niet, dan heeft de wetgever aan de minister een bevoegdheid
gedelegeerd. Dan moeten wij niet buiten de wet om nieuwe procedures
volgen. De regering regeert in dit geval en maakt dus een AMvB. De
Kamer kan altijd controleren. Als later blijkt dat dit toch heel beroerd
uitwerkt, dan kan de Kamer in haar functie als controleur de minister naar
de Kamer halen. Dat lijkt mij de koninklijke weg en daar hecht ik aan.
De voorzitter: Ik heb nog een procedurele vraag voor de minister. Ik kan
mij herinneren dat er bij de vorige grote wijziging van het Bouwbesluit
een voorhangprocedure is geweest. Weet de minister zeker dat dit een
nahangprocedure is?
Minister Van Middelkoop: Nou etaleren wij ten overstaan van de zaal
ons gebrek aan wetskennis. Laten wij het even bekijken. Als er een
voorhangprocedure is, dan activeer ik de eigen belangen van de Kamer –
maar dat is al niet meer nodig – om daar gebruik van te maken. Ik ga er nu
even van uit dat die er niet is. Ik zal dus handelen zoals zo-even uitgelegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

19

Ik krijg nu van mijn ambtelijke ondersteuning de desbetreffende tekst
voorgelegd, die als volgt luidt.
Een algemene maatregel van bestuur als bedoeld in het eerste lid treedt
niet eerder in werking dan twee maanden na de datum van uitgifte van
het Staatsblad waarin deze is geplaatst. Van de plaatsing wordt onverwijld
mededeling gedaan aan beide Kamers der Staten-Generaal.
Voilà. Wij kunnen er dus nog met elkaar over praten. Dat wil overigens
niet zeggen dat alle dan levende wensen gehonoreerd kunnen worden,
maar er is controle.
De voorzitter: Dat besluit de Kamer zelf. Dat weten wij.
Minister Van Middelkoop: Ik zeg mijn ambtenaren hartelijk dank voor
hun superieure wetskennis.
De heer Boelhouwer en de heer Jansen hebben nog iets gezegd over de
brandveiligheid van isolatiemateriaal. Daarover gaat een rapportage van
Efectis Nederland. Die rapportage was aanvankelijk laat, wat te maken had
met personele ondercapaciteit bij Efectis. Het was daarom te laat om een
en ander nog te verwerken in het concept van de nieuwe AMvB die is
voorgelegd aan het Overlegplatform Bouwregelgeving. Het goede nieuws
is echter dat het rapport van Efectis over de brandveiligheid van isolatiematerialen alsnog separaat voor advies is voorgelegd aan het OPB. Het
kan dus gewoon worden betrokken bij de advisering voor de aanpassing
van de AMvB. Zoals gezegd, het OPB adviseert op 16 april over de
mogelijke consequenties van dit rapport voor de nieuwe AMvB.
Mijn laatste antwoord is een antwoord op de vraag van mevrouw Vietsch.
Zij wil een einde maken aan gevaarlijke badgeisers in afgesloten ruimten.
Mijn voorganger heeft al eerder gemeld dat een verbod op geisers lastig
is in verband met Europese productregelgeving. Ook is een verbod lastig
handhaafbaar door het gemeentelijk bouwtoezicht. Tijdens het laatste
algemeen overleg heeft mijn voorganger beloofd om de Kamer hierover
nader te informeren. Ik zal dat binnenkort doen zoals beloofd in dat AO.
Als het goed is, moet dit op het toezeggingenlijstje staan. De suggestie
van mevrouw Vietsch dat ook de brandweer bij een voorgenomen
huisbezoek een rol kan spelen, vind ik goed. Dat zullen wij een plek geven
in de toegezegde brief. Voor zover ik heb begrepen, is de brandweer
echter niet van plan om woningen te inspecteren. Dat is toch echt niet
mijn bevoegdheid, maar die van de brandweer, als die al bevoegd is. De
brandweer wil de bewoners wel adviseren over deze aspecten van
brandveiligheid. Hierbij kan de brandweer ook aandacht besteden aan
veilige open verbrandingstoestellen. Ik zal dit bespreken met mijn collega
van BZK. Het resultaat daarvan kan worden opgenomen in de door mij
toegezegde brief.
Voorzitter. Dat was het.
De voorzitter: Mij blijkt dat de leden behoefte hebben aan een tweede
termijn.
De heer Boelhouwer (PvdA): Voorzitter. Ik dank de minister voor de
beantwoording. Samen komen wij er wel uit. Dat is altijd wel weer mooi
natuurlijk bij deze onderwerpen.
Het antwoord van de minister over het rapport van Efectis vond ik een
beetje een rubberen antwoord. Ik krijg namelijk geen grip op de betekenis
van dit antwoord. Ik vroeg of, als aan de Kamer antwoord wordt gegeven,
uitdrukkelijk aandacht kan worden gegeven aan het aspect dat purpanelen
echt gevaarlijk zijn. Uit het antwoord dat de minister net gaf, kan ik niet
afleiden of dat ook een onderdeel van het antwoord zal uitmaken.
Misschien ben ik wat onduidelijk over de fundering geweest, maar het
gaat wel degelijk niet om een paar woninkjes. Het gaat namelijk om
400.000 woningen. Daarin wonen naar schatting toch 1,2 miljoen mensen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

20

Dat is geen klein bier. Hoewel de minister er niet zo vreselijk voor is om
dingen te verplichten, wil ik ter bescherming van kopers en verkopers er
toch voor pleiten om een funderingsparagraaf op te nemen in het
koopcontract van woningen van voor 1985. Dat kost het Rijk helemaal
niks, maar het is wel heel handig als dat wordt opgelegd. Dit kan immers
heel veel ellende in de toekomst voorkomen. Ik wil de bewindspersoon
daarom toch in overweging geven daar eens uitdrukkelijk over na te
denken. Het zou mij nog veel meer waard zijn als de minister het ook zou
doen.
Mevrouw Van der Burg (VVD): Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn
antwoorden en de toezeggingen. Over twee besluiten dan wel AMvB’s is
toegezegd dat deze nog in de Kamer kunnen worden besproken. Begin
volgend jaar zal duidelijk worden hoe de acties over de brandveiligheid
voor de drie doelgroepen uitpakken. Het is jammer dat wij nog geen
voortgang maken bij de NEN-normen. Ik vrees dat wij daar toch nog even
op zullen moeten wachten.
Een vraag is niet beantwoord, namelijk de vraag over de integriteitskwestie. Daaraan wil ik een vraag koppelen. Zou het niet wijs zijn om dat
op z’n minst in de governancecode en misschien in het Besluit beheer
sociale huursector te regelen? Op die manier zou die overgang dan niet
direct plaats mogen vinden. Misschien dat de gedragscode de beste
plaats is.
De heer Jansen (SP): Voorzitter. Bij de discussie over de woningbranden
zei de minister dat hij het met mij eens is dat het probleem zich voordoet
bij de vooroorlogse woningvoorraad. Wij kiezen echter voor andere
manieren om het probleem op te lossen. Er leiden inderdaad meer wegen
naar Rome. Dat is waar, maar dan moeten wij in de Kamer toch afwegen
wat de meest effectieve aanpak is. Het aanpakken van de bestaande
voorraad – ik denk nu aan de brandmelders – lijkt mij bij uitstek effectief.
Het is namelijk het hardst nodig in het vooroorlogse woningbestand, maar
daar zitten de brandmelders juist niet in. Erkent de minister dat en is hij
bereid om op grond van die afweging nog eens te bekijken wat kan
worden gedaan om juist dat segment aan te pakken?
Hetzelfde geldt voor de apk. Ik kom hierop terug omdat het mes hierbij
aan meer kanten snijdt. Een apk kan iets doen aan de veiligheid. Ook het
binnenklimaat is daarbij aan de orde. Het punt dat mevrouw Vietsch
noemde, over de gevaarlijke geiser, heeft ook te maken met de emissie
van die geisertjes. Het heeft ook te maken met energiebesparing. In dat
kader kan namelijk ook worden geprobeerd om die binneninstallaties te
vervangen door iets wat meer duurzaam is. Zo’n apk is dus een goed
middel om dit proces te versnellen. Ik wil toch nog een laatste poging
wagen om de minister op dat punt een klein stukje de goede kant op te
krijgen.
Ik neig toch tot het indienen van een motie over de sandwichpanelen en
de kunststofschuimen. Ik bespeur dat een meerderheid in de Kamer vindt
dat het niet verstandig is om daarmee door te gaan in daarvoor gevoelige
gebouwen. Het pleidooi van de heer Boelhouwer voor een funderingsparagraaf in het koopcontract lijkt mij in ieder geval een stapje in de goede
richting. Als er asbest in een gebouw zit, moet dat bijvoorbeeld ook
worden gemeld. Het zou misschien nog beter zijn als dit ook al is verwerkt
in de taxatie. Ik stel voor om die optie ook te betrekken bij de uitwerking.
Voorzitter: Boelhouwer
Mevrouw Vietsch (CDA): Voorzitter. Ik dank de minister voor de vele
antwoorden en toezeggingen. Ik ben wel benieuwd naar een datum bij die
toezeggingen, maar die horen wij misschien zo meteen, als het rijtje met
toezeggingen wordt doorgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

21

De apk sluipt er zo steeds verder in, want als ik de collega’s zo hoor,
moeten wij aandacht schenken aan de fundering, de veiligheid, de
luchtkwaliteit enzovoort. Dan denk ik toch: je huurt geen woning van de
Staat, je koopt een woning en daar hangt ook de prijs van af. Als je
enigszins verstandig bent, vraag je de makelaar of iemand anders om een
bouwkundig rapport. Dan zit het er vanzelf al in, of anders valt het onder
de verborgen gebreken. Naar de mening van het CDA komt er dus nog
steeds geen verplichte apk.
Op een punt wil ik concreet terugkomen, en dat is de brandvertrager in
het meubilair en de matrassen. Ervaringen in het buitenland tonen
inderdaad aan dat dit effectief is. Zegt de minister toe dat hij dat ook in
Nederland wil gaan invoeren en zo ja, wanneer zal dat dan gebeuren?
Voorzitter: Vietsch
Minister Van Middelkoop: Voorzitter. Ik ga eerst in op de vraag van
mevrouw Van der Burg. Ik sta inderdaad bij haar in het krijt. Zij stelde een
vraag over een casus die ik vaag herken, maar niet elk krantenbericht
wordt door mij grondig bestudeerd. Ik kan er denk ik wel op reageren. Het
gaat over een soort incomptabiliteitsproblematiek, die wenste zij althans
te signaleren bij oud-wethouders en een bestuurder van een corporatie.
Zij maakte een buitengewoon gevaarlijke opmerking aan mijn adres. Zij
verleidde mij namelijk om te erkennen – wij kunnen moeilijk anders – dat
het niet in strijd is met de letter van de wet, maar wel in strijd is met de
geest van de wet. Ik adviseer haar nooit een minister de bevoegdheid te
geven om een wet te interpreteren naar zijn geest. Dat is heel riskant. Als
het goed is, zijn de bevoegdheden in een wet duidelijk gearticuleerd. Is die
bevoegdheid er niet, dan is die er niet. Breng een minister niet in de
verleiding om te zeggen dat iets in de geest van de wet niet zou mogen. Ik
spreek haar even aan op haar liberale rechtstatelijke gevoel. Dat is dus de
stand van zaken nu. Als het wettelijk niet verboden is, dan mag het. Punt
uit. Of het in de governancecode een plaats mag krijgen, kan ik zo niet
beoordelen. Daarvoor ben ik onvoldoende op de hoogte van de precieze
bevoegdheden. Volgens mij ben ik op dat terrein niet eens bevoegd. Als
mevrouw Van der Burg over mijn hoofd heen die wens naar buiten wil
brengen, dan is dat bij dezen gebeurd en dan is dit mijn reactie.
De heer Jansen (SP): Ik begrijp dat de minister zegt dat hij met Aedes zal
kijken of de governancecode op dit punt kan worden aangepast. Dan ben
ik tevreden.
Minister Van Middelkoop: Dat is een kwestie van politieke filosofie. Het
is een zelfstandige organisatie. Ik vind niet dat ik bij elke langskomende
wens onmiddellijk bij Aedes moet aankloppen. Je moet de vrijheid van die
organisatie respecteren. Al zou ik het met mevrouw Van der Burg eens zijn
– ik houd het niet voor mogelijk dat de heer Jansen het op dat punt met
haar eens is – dat de governancecode op dat punt moet worden gewijzigd,
dan ga ik niet Aedes bellen, zo van «er leeft een wens bij de Kamer en
daar ben ik het mee eens». Dat hoort men mij niet zeggen. De heer Jansen
weet zelf ook wel de weg te vinden naar Aedes. Ik ga ervan uit dat Aedes
meeluistert, want zij heeft wel belangstelling voor dit soort debatten. Ik wil
die verantwoordelijkheid daar leggen.
De heer Jansen (SP): Ik hoop inderdaad dat Aedes meeluistert. Als de
minister dezelfde mening heeft, legt dat echter net iets meer gewicht in de
schaal. Vandaar de vraag van mijn collega.
Minister Van Middelkoop: Maar dat is nu juist de verleiding.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

22

De heer Jansen (SP): Daarnaast is het argument dat de wetgever in het
verleden heeft gezegd dat hij zich iets terughoudender kan opstellen
omdat de sector het zelf al heel aardig heeft geregeld. Wij constateren nu
dat daar een lek in zit, althans een aantal personen constateren dat hier. In
die situatie moet je een nieuwe afweging maken: moeten wij iets doen, of
moeten zij iets doen? De minister zou aan hen kunnen vragen of zij van
plan zijn om dat te doen. Als het antwoord «nee» is, kan de wetgever
besluiten om een initiatief in te dienen.
Minister Van Middelkoop:Nu slaat de heer Jansen echt een beetje door.
Door deze casus zouden wij dan ineens datgene wat wij aan het vrije veld
hebben overgelaten, te weten de governancecode, tot wetgeving moeten
verheffen. Dat vind ik volkomen disproportioneel. Dat vind ik ook niet
gerechtvaardigd. De heer Jansen moet dat niet willen, nog even los van
mijn demissionaire status, waardoor mij dat niet eens is toegestaan. Of de
heer Jansen is altijd al tegen de governancecode geweest; dan heeft hij
een punt. Dan is hij immers consistent en kan hij mijn waardering
daarvoor krijgen, maar ook niet meer dan dat. Laat ik iets meer op de
inhoud ingaan. Als mevrouw Van der Burg mij onmiddellijk ervan had
overtuigd dat hier sprake is van een echte misser in de code en dat dit dus
echt niet kan, dan had ik wellicht een zekere neiging gehad om mij «te
laten gebruiken» – in de goede zin van het woord – als boodschapper
richting Aedes. Daarvan heeft mevrouw Van der Burg mij echter nog niet
overtuigd. Ik vind het een beetje riskant om op basis van één casus de
gang naar Aedes voor dit doel te ondernemen. Ik blijf dus bij mijn
standpunt.
De heer Boelhouwer kwam nog terug op de funderingsproblematiek, in
het bijzonder op zijn voorstel om ter zake clausules in het koopcontract te
laten opnemen. Ik blijf toch bij mijn terughoudendheid. Ik wijs nogmaals
op de andere methoden van attendering en informatieverstrekking. Ook
het overeenkomstenrecht is een van de grondrechten van deze samenleving. Ik zie mevrouw Van der Burg volautomatisch liberaal knikken. Wij
zijn het op dat punt met haar eens. Het kan wel eens gerechtvaardigd zijn
om via wetgeving daarop in te grijpen. De Grondwet staat dat toe, maar
daarvoor moet je echt een heel zware legitimatie hebben. Als je sowieso
al weet dat dit bij drie kwart van de huizen helemaal niet aan de orde is,
dan lijkt mij dit niet gerechtvaardigd. Het zou een punt kunnen zijn als wij
verder helemaal niks konden doen, maar daar is geen sprake van.
Mevrouw Van der Burg heeft nog eens gewezen op de noodzaak van
voortgang bij NEN-normen. Daar ben ik het mee eens. Over de integriteitskwestie hebben wij gesproken.
De heer Jansen is teruggekomen op de apk. Dat is eigenlijk een soort
slotkeurmerk. Hoe je tot de conclusie komt dat iets echt goedgekeurd is,
gaat daaraan vooraf. Het simpele feit dat ik geen mogelijkheden zie en ook
niet bereid ben om een apk in te voeren, wil niet zeggen dat de auto
ongerepareerd blijft rijden. Daar is geen sprake van. Wij gaan linksom of
rechtsom proberen om de brandveiligheid te verbeteren. Dat is natuurlijk
al veel langer het geval. Dat kan ik ook zonder die apk doen. Hij verzocht
verder om alsjeblieft bij de bestaande voorraad te beginnen. Bij
nieuwbouw is het verplicht. Daar hoef ik dus verder geen aandacht aan te
geven. De bestaande voorraad wordt als het ware bewerkt, ook door de
brandweer en de gemeente, met voorlichting en wat dies meer zij. Wij
hebben erover gesproken.
Mevrouw Vietsch sprak over de toezeggingen. Volgens mij heb ik bij alle
toezeggingen al gezegd wanneer die worden gehonoreerd. Ik merk straks
wel of ik met deze opmerking mijn hand overspeel. Zij steunt mij in mijn
voornemen geen apk op te leggen. Ten slotte kwam zij terug op de
brandvertrager in meubels. Ik mis even het punt dat mevrouw Vietsch wil
overbrengen. Onder vermelding van het rapport van het NIFV heb ik
gezegd dat ik erken dat dit een reëel punt van aandacht is. Als je geen apk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

23

invoert, is dit een van de andere dingen die je kunt doen. Wellicht kan
hiermee ook tegemoet worden gekomen aan de wens van de heer
Jansen. Ik heb gezegd dat wij nu samen met VWS en BZK zullen bezien of
wij in het buitenland kennis hierover kunnen opdoen. Ik wil wel toezeggen
dat, als blijkt dat in het buitenland zinnige methoden te vinden zijn, ik best
bereid ben om bij mijn collega’s te pleiten voor een snelle overname
daarvan. Als Nederland dan toch zo graag en zo vaak een voorhoedeland
wil zijn, dan lijkt mij dat ook op dit gebied alleszins gepermitteerd.
De voorzitter: Het gaat er mij om dat er iets aan die meubels gebeurt.
Hier zit een minister aan tafel, maar de regering spreekt nog steeds met
één mond. Verwijzen naar andere collega’s voor toezeggingen vind ik op
dit punt iets te gemakkelijk. Ik wil graag dat deze minister toezegt dat er
iets aan gaat gebeuren en dat brandvertragers worden ingevoerd. Als hij
dat niet onmiddellijk kan toezeggen, krijg ik daarop graag binnen een
week een schriftelijk de reactie van de regering.
Minister Van Middelkoop: Mevrouw Vietsch heeft volstrekt gelijk dat de
regering met één mond spreekt. Dat geldt ook als ik zeg dat ik aangewezen ben op overleg met mijn collega van BZK en in het bijzonder van
VWS. Nieuwe regelgeving op dit gebied landt immers in de Warenwet en
die wet valt onder de verantwoordelijkheid van de minister van VWS. Ik
ben dus aangewezen op die coördinatie. Dat is niet weglopen voor de
zaak.
Mevrouw Vietsch (CDA): Kan de minister dan toezeggen dat de minister
van VWS binnen enkele weken of over een week hierover een brief naar
de Kamer zal sturen?
Minister Van Middelkoop: Nee, sorry. Ik wil best aan mijn collega
melden dat de Kamer hiervoor belangstelling heeft. Als het tot iets leidt,
regardeert dit de verantwoordelijkheid van de minister van VWS. Het
betreft namelijk de Warenwet. Ik wil minister Klink ook best in overweging
geven om de Kamer hierover separaat te informeren, maar ik ga daar niet
over. Ik kan niet namens een collega iets toezeggen als dat mijn
bevoegdheid niet is. Maar waarom daarover zo veel moeilijkheden
maken? De volgorde der dingen is als volgt. Wij gaan in het buitenland
kijken of daar goede ideeën zijn. Als dat het geval is, wordt de Kamer
daarover geïnformeerd. Wiens handtekening daar nou als eerste onder
staat, lijkt mij niet van het grootste belang. Dat leidt wellicht tot de
conclusie dat implementatie via de Warenwet moet plaatsvinden.
De heer Boelhouwer (PvdA): Vooralsnog hoort dit bij de Voedsel en
Waren Autoriteit, die valt onder mevrouw Verburg.
Minister Van Middelkoop: Is dat Landbouw?
De heer Boelhouwer (PvdA): Ja, dat is Landbouw. LNV, met de V van
Voedselkwaliteit. En niet van visserij, zoals velen wel eens denken.
Minister Van Middelkoop: «Het valt niet onder mijn verantwoordelijkheid», zei hij juichend.
Ten slotte kan ik nog tegen de heer Jansen zeggen dat het rapport van
Efectis aan de Kamer zal worden toegestuurd. Excuus dat ik deze vraag
niet eerder heb beantwoord. Wellicht is het mogelijk om daarmee het
indienen een motie te voorkomen. Dit is dan de toezegging.
Voorzitter. Ik ben klaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

24

De heer Boelhouwer (PvdA): Mijn vraag is nog niet beantwoord. Ik heb
expliciet gevraagd of in dat antwoord ook het verhaal van de purpanelen
aan de orde komt.
Minister Van Middelkoop: De sandwichpanelen. Deze materie loopt via
het OPB en betreft mogelijkerwijs ook de AMvB. Daarop kan ik niet
vooruitlopen. Verder komt dit aan de orde in de brief die de Kamer
hierover zal ontvangen.
De voorzitter: Ik dank de minister voor de gegeven antwoorden. Ik dank
ook de collega’s.
Er is een groot aantal toezeggingen gedaan, die ik even zal voorlezen.
1. De minister zal bij de verzekeraar aandringen op kortingen op premies
voor brandverzekering bij plaatsing van een rookmelder en zal de Kamer
daarover begin volgend jaar informeren.
Minister Van Middelkoop: Dit is niet goed. Ik heb gezegd dat wij overleg
voeren. Daar gaan wij ook gewoon mee door, maar meer heb ik niet
gezegd. Ik moet ook een beetje de bescheidenheid van mijn rol in acht
nemen omdat ik daar niet over ga. Dit is echt management by speech bij
de verzekeraars, en niet meer dan dat. Het lijkt mij niet nodig om daarop
in een aparte brief terug te komen. Dat wordt anders hapsnapbeleid. Als
zich substantiële veranderingen in het veld voordoen, dan melden wij dat
aan de Kamer, maar ik meen niet dat wij over elk punt een brief moeten
sturen.
De voorzitter: Ik zie dat mijn collega’s het hiermee eens zijn. Daarmee
vervalt dit als toezegging aan de Kamer.
2. De minister zal de Kamer informeren over vorderingen in het dossier
brandregelgeving op Europees niveau, wanneer dat aan de orde is. Dat
klinkt vaag. Kan daarbij een datum worden genoemd?
Minister Van Middelkoop: Een datum in elk geval niet. Ik heb even
ambtelijke assistentie nodig, want ik weet het niet precies. De Kamer
wordt natuurlijk altijd geïnformeerd over EU-regelgeving. Die landt op
enig moment in nationale wetgeving. Ik zou zeggen: wacht dat gewoon af.
Als het relevant wordt – te weten: als het wordt neergelegd in wetgeving –
dan komt dat vanzelf bij de Kamer. Dat is het normale traject. Ik ben best
bereid om toe te zeggen dat ik mij houd aan mijn wetgevende verplichtingen, maar dat is volgens mij een constitutionele evidentie.
De voorzitter: De griffier geeft aan dat u dat wel heeft toegezegd, maar
wij kunnen instemmen met de manier waarop u het nu formuleert.
3. De minister van BZK zal de Kamer volgend jaar informeren over de
resultaten van het NIFV-onderzoek.
Minister Van Middelkoop: Zeker. Die toezegging kunt u laten staan.
De voorzitter: Eindelijk.
4. De minister gaat steekproefsgewijs na of de brandweer uit moet rukken
voor ziekenvervoer om zo te kunnen beoordelen of dat een probleem is
dat nadere aandacht verdient.
Minister Van Middelkoop: Zeker.
De voorzitter: Wanneer kunnen wij dat verwachten?
Minister Van Middelkoop: Die steekproef kan in een paar maanden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

25

De voorzitter: Zullen wij zeggen: direct na de zomer. Dat moet toch te
doen zijn.
Minister Van Middelkoop: Ja, zeker. Dank voor uw coulance. Ik ben
bereid mijn vakantie ervoor op te zeggen.
De voorzitter: En anders kunt u misschien vakantiewerkers daarvoor
inhuren.
5. De minister zal de Kamer informeren over de wijzigingen van de
verbouwnorm bruggen nadat overleg geweest is tussen WWI, de
NEN-commissie en Verkeer en Waterstaat. Voor wanneer staat dat
gepland?
Minister Van Middelkoop: 1 mei of zoiets.
De voorzitter: Dat houden wij erin.
6. De minister zendt tegelijkertijd met het Bouwbesluit de bedrijfseffectrapportage naar de Kamer. Bij een vorige toezegging werd gezegd dat het
Bouwbesluit aan het eind van het jaar naar de Kamer zou worden
gestuurd. Ik ga ervan uit, dat gelijktijdig de bedrijfseffectrapportage wordt
meegestuurd.
Minister Van Middelkoop: Die is er nog niet. «In het najaar», wordt mij
geadviseerd.
Mevrouw Van der Burg (VVD): Er is wel toegezegd dat er in dezen ruimte
was voor overleg met de Kamer?
De voorzitter: Ja.
Minister Van Middelkoop: Maar dat gebeurt op basis van de wet.
De voorzitter: Dat hebben wij geconstateerd en daar gaan wij de minister
aan houden.
7. De regering gaat na of er in het buitenland zinvolle regelgeving is voor
het gebruik van brandvertragende materialen in meubels en matrassen en
informeert de Kamer daarover. Wanneer kunnen wij dat verwachten?
Minister Van Middelkoop: Dat is even lastig, want daarbij ben ik ook op
mijn collega’s van VWS, LNV en BZK aangewezen. Dat moeten wij nog
even blanco houden. Ik hoor hier zeggen: voor de zomer.
De voorzitter: Uitstekend.
8. De minister stuurt het rapport van Efectis naar de Kamer en informeert
de Kamer daarover in een brief over sandwichpanelen.
Minister Van Middelkoop: Dat rapport kan per omgaande naar de Kamer
worden gestuurd. De brief met een standpunt volgt 1 mei. Dat is toch een
mooie sociaaldemocratische datum.
De voorzitter: In mei krijgen wij de informatie over sandwichpanelen.
Dan heb ik hiermee de toezeggingen gehad.
Mevrouw Van der Burg (VVD): Ik weet niet of het bij het NIFV-rapport zit,
maar de informatie over de voorlichtingsbijeenkomst en over hoe dat
uitpakt voor de doelgroepen in het algemeen, was toegezegd voor begin
volgend jaar.
Minister Van Middelkoop: Wilt u dat even herhalen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

26

Mevrouw Van der Burg: U zou een voorlichtingscampagne, of acties,
beginnen voor brandmelders. Dat zou voor particuliere huurwoningen
zijn, voor woningen in de aandachtswijken en voor studenten. Daarover
zou de Kamer begin volgend jaar worden geïnformeerd. Dat heb ik
gemist.
Minister Van Middelkoop: Begin volgend jaar. Dan heeft een evaluatie
plaatsgevonden. Ik neem aan dat wij het daar nu over hebben. Dan
kunnen wij de balans opmaken en zien of dat effectief is. Daar moeten wij
even de tijd voor nemen, om te kijken hoe de burger daarop reageert. Dat
is een goed punt.
De voorzitter: Dat wordt genoteerd.
Ik dank de minister, mijn collega’s, degenen op de publieke tribune en
degenen die hebben meegeluisterd voor hun aandacht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 956, nr. 71

27