Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2288
Vragen van het lid Markuszower (PVV) aan de Staatssecretaris van Veiligheid
en Justitie over het bericht «Maximaal 2 jaar cel» (ingezonden 8 juni 2017).
Antwoord van Staatssecretaris Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
10 juli 2017).
Vraag 1
Kent u het bericht «Maximaal 2 jaar cel»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Vindt u ook dat volwassen daden volwassen berecht zouden moeten worden?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Voor minderjarigen geldt een apart jeugdstrafrecht met als uitgangspunt dat
het gedrag van deze jonge verdachten door begeleiding, behandeling en
heropvoeding bijgestuurd kan worden. Hoe ouder een minderjarige verdachte
is, hoe meer hij of zij strafrechtelijk verantwoordelijk wordt gehouden. Het is
mogelijk om bij zestien- en zeventienjarigen het volwassenstrafrecht toe te
passen. Het besluit hierover ligt bij de rechter die de zaak tegen de minderjarige behandelt.
Vraag 3 en 4
Vindt u ook dat het niet uit te leggen is aan de slachtoffers en de maatschappij dat kille moordenaars die nabestaanden levenslang leed hebben toegebracht, slechts maximaal twee jaar jeugddetentie opgelegd kunnen krijgen?
Zo nee, waarom niet?
Deelt u de mening dat op veertien- en vijftienjarigen die zeer ernstige
misdrijven plegen die tot veel leed en grote maatschappelijke onrust leiden,
het volwassenstrafrecht toegepast zou moeten kunnen worden? Zo nee,
waarom niet?

1

ah-tk-20162017-2288
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

AD, 7 juni 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Antwoord 3 en 4
Het leed van nabestaanden is schrijnend. Zij krijgen hun geliefde niet meer
terug en er is niets dat dit recht kan zetten. Genoegdoening en vergelding
bepalen mede welke straf wordt opgelegd. Daarnaast wordt gekeken op
welke wijze de straf kan bijdragen aan het voorkomen van recidive. Een
passende reactie voor een jonge dader, voor nabestaanden en voor de
maatschappij is – ook bij ernstige delicten – een goede combinatie van straf
en behandeling. Uitgangspunt daarbij is dat bij minderjarige daders hun
gedrag nog ten goede kan worden gekeerd door behandeling en begeleiding,
omdat zij zich nog midden in hun ontwikkeling bevinden. Recidivecijfers laten
zien dat detentie maar een zeer beperkt speciaal preventief effect heeft.
Daarom is in tegenstelling tot het volwassenstrafrecht in het jeugdstrafrecht
de jeugddetentie in duur beperkt en het palet aan maatregelen en begeleiding
uitgebreider.
Bij zeer ernstige misdrijven gepleegd door jonge daders, is er vrijwel altijd
sprake van complexe achterliggende problematiek. Dan is het van belang om
juist die problematiek te adresseren om de maatschappij maar ook de jonge
dader te behoeden voor herhaling. De meest intensieve behandeling in een
gesloten setting vindt in het jeugdstrafrecht plaats op basis van de maatregel
tot plaatsing in een inrichting voor jeugdigen («pij-maatregel»). Deze
maatregel wordt opgelegd voor drie jaar en kan telkens met twee jaar
worden verlengd. Als de veiligheid van de maatschappij daar om vraagt, kan
de rechter beslissen om de maatregel om te zetten in de maatregel tot
terbeschikkingstelling uit het volwassenstrafrecht («tbs-maatregel»).
Vraag 5
Hoe vaak wordt nu gebruik gemaakt van de mogelijkheid om het volwassenstrafrecht toe te passen bij zestien- en zeventienjarigen?
Antwoord 5
Uit cijfers van het Openbaar Ministerie blijkt dat er in 2016 in totaal 45
verdachten als zestien- of zeventienjarige volgens het volwassenstrafrecht zijn
berecht. Dat is 1,1% van alle misdrijfzaken met een zestien- of zeventienjarige
verdachte die in 2016 via de rechter zijn afgedaan.
Vraag 6
Deelt u de mening dat voor moorden op jonge meisjes zoals wij helaas
afgelopen weekend tweemaal hebben gezien, levenslange gevangenissenstraffen moeten worden opgelegd? Ook als de daders veertien, vijftien of
zestien jaar oud zijn? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Nee, die mening deel ik niet. Uitgangspunt in het jeugdstrafrecht is dat het
gedrag van minderjarigen en adolescenten nog positief beïnvloed kan
worden. Naast vergelding en genoegdoening is van belang dat toepassing
van een straf of maatregel bijdraagt aan een zo gunstig mogelijke ontwikkeling van de verdachte. Daarom is de duur van jeugddetentie voor minderjarigen tot vijftien jaar maximaal een jaar en voor minderjarigen van zestien en
zeventien jaar maximaal twee jaar. Ook als bij een zestien- of zeventienjarige
het volwassenstrafrecht wordt toegepast, is de levenslange straf bij wet
uitgesloten. Dit is overeenkomstig het Internationaal Verdrag voor de Rechten
van het Kind en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, welke
door Nederland zijn geratificeerd en die expliciet de levenslange gevangenisstraf voor minderjarigen uitsluiten. Dat neemt niet weg dat naarmate de
complexiteit van de achterliggende problematiek groter blijkt, de veiligheid
van de maatschappij zwaarder gaat wegen. De pij-maatregel die inzet op
intensieve, gesloten behandeling is dan een geëigende strafrechtelijke
maatregel. In dat geval beoordeelt de rechter of de behandelresultaten een
veilige terugkeer in de maatschappij kunnen garanderen en of iemand weer
vrij komt. In sommige gevallen duurt een dergelijke maatregel langer dan de
strafmaxima en kan deze zelfs doorlopen in volwassenheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2