Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

33 628

Forensische zorg

Nr. 16

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 april 2016
Bijgaand zend ik u ter kennisneming de Marktscan Forensische Zorg 2015
van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)1. In de marktscan presenteert de
NZa een weergave van de forensische zorgmarkt in de periode 2012–2015
en op basis daarvan komt de NZa tot aanbevelingen. Het merendeel van
de gegevens wordt op verzoek van de NZa door de Dienst Justitiële
Inrichtingen aangeleverd. Voor de marktscan heeft de NZa gebruik
gemaakt van een nieuwe opzet. De conclusies en aanbevelingen zijn
geïntegreerd in de marktscan. Ik heb de volgende opmerkingen bij de
marktscan.
Tarieven forensische zorg
De NZa maakt zich – gelet op de marktverhoudingen in de forensische
zorg – zorgen over de tussen DJI en de zorgaanbieders afgesproken
tarieven. De NZa komt tot de algemene vaststelling dat als de kostprijs
voor forensische zorg hoger is dan het afgesproken tarief, de zorgaanbieder verlies draait op de forensische zorg.
Met de brief van 31 augustus 20152 over de door de NZa uitgevoerde
evaluatie «invoering prestatiebekostiging in DBBC’s in de forensische
zorg» heb ik uw Kamer geïnformeerd over de maatregelen die in de
forensische zorginkoop 2016 zijn genomen om de verschillen tussen de
oude en nieuwe bekostigingssystematiek te verzachten. Door de tarieven
voor de forensische zorg aan te passen wil ik de risico’s voor de
aanbieders van forensische zorg beperken om de continuïteit van zorg te
kunnen borgen. Ik heb daarover goed overleg met GGZ Nederland. Ten
aanzien van de tarieven ben ik van oordeel dat we een evenwichtig en
verantwoord prijsbeleid hanteren.

1
2

kst-33628-16
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 33 628, nr. 11.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 628, nr. 16

1

Gescheiden budgetten
De NZa verwacht dat de komende jaren de financiële druk blijft toenemen
op lichtere vormen van verblijf, behandeling en begeleiding in de overige
forensische zorg (OFZ). De NZa raadt aan te onderzoeken op welke manier
er flexibel kan worden omgegaan met de «gescheiden budgetten» voor
tbs en OFZ om deze laatste vorm van zorg toegankelijk te houden.
In de meerjarenovereenkomst forensische zorg is voor de periode
2013–2017 vastgelegd welk budget wordt ingezet voor forensische zorg3.
De tbs met dwangverpleging en de OFZ zijn afzonderlijke producten in de
begroting. Jaarlijks wordt de capaciteitsbehoefte voor de komende jaren
voor alle producten van DJI opnieuw vastgesteld. Op basis van deze
prognose maak ik de vertaalslag naar de gefinancierde capaciteit in de
eerst volgende begroting. Wanneer er minder behoefte is aan een
product, wordt de gefinancierde capaciteit lager vastgesteld. De hierdoor
vrijvallende middelen kunnen (deels) worden ingezet ter financiering van
extra capaciteit bij producten waarvan de behoefte hoger is vastgesteld
dan de gefinancierde capaciteit. Ik verken in hoeverre we in de Rijksbegroting één budget kunnen aanhouden voor Forensische Zorg in plaats
van gescheiden budgetten voor TBS met dwangverpleging en Overige
Forensische Zorg.
Wachttijden voor tbs-behandeling
De NZa constateert dat de totale gemiddelde wachttijd voor opname van
een tbs-gestelde in 2014 sterk is gedaald naar 62 kalenderdagen. De
gemiddelde wachttijd valt binnen de wettelijke norm van zes maanden
voor plaatsing van een tbs-gestelde. Conform de aanbeveling van de NZa
initieer ik gesprekken met de rechtspraak en het openbaar ministerie om
te verkennen hoe we gezamenlijk de gemiddelde wachttijd nog scherper
kunnen krijgen.
De NZa constateert voorts dat de inspanningen van DJI om het verschil
tussen de forensische zorginkoop en de daadwerkelijk gedeclareerde zorg
door de forensische psychiatrische centra (hierna FPC’s) kleiner te maken,
resultaat hebben. Mede dankzij de inspanningen van de FPC’s om hun
registratie te verbeteren ben ik steeds beter in staat de zorginkoop
nauwkeuriger te organiseren.
Continuïteit van zorg
De NZa constateert dat de doorstroming naar lichtere vormen zorg
zichtbaar is in de ontwikkeling van de zorgkosten. De NZa wijst op de
knelpunten voor de doorstroom bij de voorzieningen voor beschermd
wonen (de RIBW’s) en bij de zorg voor mensen met een sterke gedragsstoornis en een licht verstandelijke beperking (SGLVG).
Ik herken dat er veel druk is op de voorzieningen voor beschermd wonen
in de GGZ en voor patiënten met een verstandelijke beperking. DJI heeft
op de volgende manier geanticipeerd met de forensische zorginkoop voor
2016.
1. DJI heeft extra capaciteit gecreëerd voor tbs-gestelden die na
transmuraal verlof in deze voorzieningen verblijven door het
toekennen van zogenaamde «waterbedcapaciteit». Dit draagt bij aan
de verkorting van de behandelduur van de tbs en voorkomt een
verdringeffect voor de opname van overige forensische zorgtitels bij
deze instellingen.
3

Kamerstuk 33 628, nr. 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 628, nr. 16

2

2.
3.

DJI heeft in 2016 nieuwe aanbieders van deze voorzieningen
gecontracteerd.
DJI heeft in 2016 groeimiddelen beschikbaar gesteld voor de
bestaande aanbieders van deze voorzieningen.

Verder bestaat vanaf medio 2016 de mogelijkheid voor aanbieders om
hun capaciteit voor dat jaar uit te breiden indien er knelpunten ontstaan.
Deze ontwikkelingen worden vanzelfsprekend meegenomen in de
voorbereidingen voor de forensische zorginkoop van 2017.
Ten aanzien van het informatiesysteem IFZO beveelt de NZa aan om
duidelijke (prestatie)afspraken te maken met de betrokken indicatiestellers
en plaatsers in de forensische zorg zodat het informatiesysteem goed
wordt gevuld. In het systeem IFZO wordt geïndiceerd voor en geplaatst in
de forensische zorg. In goed overleg met onder meer de 3RO heb ik de
bestaande (prestatie)afspraken opnieuw vastgesteld en waar nodig
verduidelijkt. Ik verwacht dat het informatiesysteem IFZO met de
hernieuwde (prestatie)afspraken nog dit jaar beter zal worden gevuld.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
K.H.D.M. Dijkhoff

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 628, nr. 16

3