Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

35 200 V

Jaarverslag en slotwet Ministerie van
Buitenlandse Zaken 2018

Nr. 7

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 12 juni 2019
De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister van Buitenlandse Zaken over de brief van
15 mei 2019 inzake het Jaarverslag Ministerie van Buitenlandse Zaken
2018 (Kamerstuk 35 200 V, nr. 1).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 4 juni 2019.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Pia Dijkstra
De griffier van de commissie,
Van Toor

kst-35200-V-7
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 V, nr. 7

1

1
Kunt u aangeven naar welke instellingen en organisaties de pretoetredingssteun aan Turkije gaat? Kunt u daarbij tevens aangeven welke
bedragen deze instellingen en organisaties van de Europese Unie krijgen
in de periode 2018–2020?
Antwoord:
De laatst beschikbare cijfers voor het budget voor 2018 zijn als volgt:
democratie en bestuur (EUR 87 miljoen); rechtsstaat en fundamentele
rechten, onder andere migratie- en grensmanagement (EUR 10 miljoen);
milieu, klimaat en energie (EUR 62 miljoen); transport (EUR 23 miljoen);
competitie, innovatie, landbouw en rurale ontwikkeling (EUR 164 miljoen)
en onderwijs, werkgelegenheid en sociaal beleid (EUR 40 miljoen). Een
deel van deze steun loopt via de Turkse overheid. Voor 2019 voorziet de
Commissie momenteel in totaal EUR 248,7 miljoen pretoetredingssteun
aan Turkije – een korting van ongeveer 60 procent ten aanzien van het
eerder voorziene bedrag. Het budget voor Turkije voor 2020 is nog niet
bekend.
De Commissie heeft voor 2018–2.019 EUR 35 miljoen voor het maatschappelijk middenveld vrijgemaakt via de Civil Society Facility and Media
Action Programme. Namen van instellingen en organisaties die hieruit
worden gefinancierd worden vanuit veiligheidsoverwegingen in principe
niet openbaar gemaakt.
Nederland pleit conform de motie van de leden Roemer en Segers
(Kamerstukken 32 824 en 29 279, nr. 158) in Europees kader reeds geruime
tijd voor de opschorting van pretoetredingssteun aan Turkije en zal dat
blijven doen.
2
Welke vrijwillige afdrachten zijn in 2018 aan VN-organisaties verstrekt?
Welke omvang hadden deze?
Antwoord:
Nederlandse uitgaven in 2018 aan VN organisaties ten laste van begroting BZ (op
basis van werkelijke uitgaven in EUR)
Vrijwillige bijdragen
Organisatie

Algemeen

Thematisch
geoormerkt

Verplichte
bijdrage

Totaal

UNDP
UNWOMEN
UNFPA
UNICEF
WHO / PAHO
ILO
OHCHR
UNESCO
UN ALGEMEEN
UN VREDESMISSIES
UNODC
UNOPS

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

6.301.841
454.319
248.773
1.623.349
45.000
2.719.340
10.050.661
2.628.164
1.293.523
–
690.570
518.867

–
–
–
–
–
–
–
–
32.866.292
80.108.385
–
–

6.301.841
454.319
248.773
1.623.349
45.000
2.719.340
10.050.661
2.628.164
34.159.815
80.108.385
–
518.867

Totaal

–

26.574.407

112.974.677

138.858.514

3
Welk deel van het Nederlands bruto binnenlandse product (BBP) is te
danken aan het feit dat Nederland onderdeel is van de Europese interne
markt?
Antwoord:
Het effect dat de interne markt heeft op de Nederlandse economie is lastig
te kwantificeren. De resultaten van de verscheidene studies die er zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 V, nr. 7

2

naar het effect van de interne markt op het Nederlands bruto binnenlands
product (BBP) verschillen zodoende ook significant. Dit komt mede door
de verschillende modellen (statisch of dynamisch) die gebruikt worden
om de effecten in kaart te brengen. Statische modellen komen over het
algemeen met inschattingen van een toename van het Nederlands BBP
door de interne markt van 0,9 procent tot 2,9 procent (EUR 500 tot
EUR 1.500 per capita). Dynamische modellen resulteren in een veel
hogere toenamen van het Nederlands BBP. Volgens deze modellen heeft
de interne markt er voor gezorgd dat het BBP met 7,8 procent tot 18,6
procent (EUR 4.000 tot EUR 9.000 per capita) is toegenomen.
4
Hoeveel banen in Nederland zijn gemoeid met de import en export van
Nederland met EU-lidstaten?
Antwoord:
Het inschatten of een baan gecreëerd is door directe en indirecte effecten
van de interne markt is uitermate complex. De resultaten van de studies
die het aantal banen inschatten dat als gevolg van de interne markt in
Nederland is gecreëerd, verschillen dan ook significant. Zo zijn er studies
die het aantal banen in Nederland afhankelijk van de interne markt
inschatten op 250.000 voltijd banen, maar ook zijn er studies die uitkomen
op 1,4 miljoen banen.
5
Met welke EU-lidstaten vindt op dit moment beperkte of geen gegevensuitwisseling plaats vanwege interne problemen met de rechtsstaat en
waarom?
Antwoord:
Nederland wisselt met alle EU-lidstaten gegevens uit. In concrete gevallen
kan de rechter toetsen of er bezwaar is tegen uitwisseling. Op dit moment
is er geen EU-lidstaat waarmee geen of beperkte gegevensuitwisseling
plaats vindt vanwege problemen in de betreffende lidstaat met de
rechtsstaat. Op grond van het Handvest van de grondrechten van de
Europese Unie, de Algemene verordening gegevensbescherming
(2016/679) en de richtlijn gegevensbescherming in het politie- en
justitiedomein (2016/680) is er binnen de EU sprake van een hoog niveau
van bescherming van persoonsgegevens dat de uitwisseling van die
gegevens tussen de lidstaten mogelijk maakt.
6
Is het al zeker dat de voorgestelde wijziging van de Europese Visumcode
door wordt gevoerd? Welke gevolgen zal dit hebben voor de schatkist?
Bent u van mening dat de visumverlening versneld moet worden? Zijn er
bepaalde bedrijven en bepaalde regio’s die beter bediend moeten
worden?
Antwoord:
Op 17 april 2019 heeft het Europees Parlement in plenaire stemming de
herziening van de Visumcode goedgekeurd. Formele goedkeuring door de
Raad van Ministers is voorzien op 6 juni 2019. De herziene Visumcode zal
zes maanden na publicatie in het Publicatieblad van de Europese Unie in
werking treden (naar verwachting eind 2019).
Er kan op dit moment (nog) niet worden aangegeven welke financiële
gevolgen de inwerkingtreding van de herziene Visumcode zal hebben, wel
is duidelijk dat eventuele meeropbrengsten in eerste instantie benut zullen
worden voor het borgen en innoveren van het consulaire proces, zoals
aangegeven in het BNC-fiche over de vernieuwde visumcode.
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken (BZ) biedt reeds een versnelde
procedure voor visumaanvragen kort verblijf indien er een (economisch)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 V, nr. 7

3

belang is gediend voor Nederland. Zo heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken in 2007 het Orange Carpet-beleid geïmplementeerd om de
bonafide reiziger te faciliteren, als instrument om de BZ-strategie voor
goede consulaire dienstverlening en economische diplomatie te bewerkstelligen. In 2009 is, in aanvulling hierop, het Blue Carpet Beleid opgezet
om visumaanvragen van zeevarenden zo goed mogelijk te faciliteren
(voor aanmonstering, afmonstering en/of het volgen van een beroep of
cursus met als hoofddoel Nederland).
Uit het in november 2018 verschenen SEO-rapport over de
«Toegangswaarde-maatschappelijke baten en kosten van het Schengenvisumbeleid voor Nederland» blijkt dat het visumbeleid een toegevoegde
waarde heeft voor de Nederlandse economie van meer dan 300 miljoen
euro per jaar. Het rapport geeft aan dat met name zakelijke reizigers meer
baten opleveren en identificeert negen kansrijke aanvraaglanden die van
grote toegevoegde waarde zijn voor de Nederlandse economie. In
2019/2020 zal het netwerk van aanvraaglocaties via externe dienstverleners aanzienlijk worden uitgebreid, onder andere in de geïdentificeerde
kansrijke landen, waardoor aanvragers «dichter bij huis» een aanvraag in
kunnen dienen. Ook biedt het rapport aanknopingspunten voor
verkenning van verdere maatwerkprogramma’s voor specifieke
doelgroepen.
7
Op welke wijze heeft het prioritaire thema LHBTI (lesbische vrouwen,
homoseksuele mannen, biseksuelen, transgender- en intersekse
personen) concreet geleid tot hogere uitgaven voor landenprogramma’s
mensenrechten? Welke (extra) projecten zijn hiermee gefinancierd?
Antwoord:
Het kabinet heeft in 2.018 EUR 7,4 miljoen additionele middelen vrijgemaakt voor de intensivering van het mensenrechtenbeleid. In oktober
2018 heeft uw Kamer een brief ontvangen over nadere invulling van een
deel van de middelen (Kamerstuk 32 735, nr. 227). Daarnaast heeft het
kabinet in de Mensenrechtenrapportage 2018 (Kamerstuk 32 735, nr. 245)
verder inzicht gegeven in de besteding van alle middelen uit het Mensenrechtenfonds.
Een voorbeeld is een nieuw project van COC Nederland dat met financiële
steun (EUR 1,1 miljoen) van het kabinet lokale LHBTI-activisten en
-organisaties ondersteunt in Oost-Europa en Centraal-Azië. Een ander
voorbeeld is de financiële steun (EUR 0,3 miljoen) aan de belangenvereniging van intersekse personen NNID. Hiermee zet het kabinet internationaal gelijke rechten van intersekse personen duidelijker op de agenda.
8
Op welke wijze heeft het prioritaire thema vrijheid van journalisten
concreet geleid tot hogere uitgaven voor landenprogramma’s mensenrechten? Welke (extra) projecten zijn hiermee gefinancierd?
Antwoord:
Het kabinet heeft in 2.018 EUR 7,4 miljoen additionele middelen vrijgemaakt voor de intensivering van het mensenrechtenbeleid. In oktober
2018 heeft uw Kamer een brief ontvangen over nadere invulling van een
deel van de middelen (Kamerstuk 32 735, nr. 227). Daarnaast heeft het
kabinet in de Mensenrechtenrapportage 2018 (Kamerstuk 32 735, nr. 245)
verder inzicht gegeven in de besteding van alle middelen uit het Mensenrechtenfonds.
Zo voert de Nederlandse ngo Free Press Unlimited met steun van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken een nieuw project (EUR 1,45 miljoen)
uit gericht op het verbeteren van de veiligheid van journalisten door
middel van juridische bijstand, verzekeringen en veiligheidstrainingen.
Ook voor UNESCO, de VN-organisatie die veiligheid van journalisten in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 V, nr. 7

4

haar mandaat heeft, is in 2018 de bijdrage verhoogd (EUR 0,29 miljoen).
UNESCO financiert via het International Program for the Development of
Communication (IPDC) verschillende projecten, onder meer op het gebied
van veiligheid van journalisten.
9
Op welke wijze heeft het thema vrijheid van religie en de positie van
niet-gelovigen aandacht gekregen? Welke (extra) projecten zijn hier voor
gefinancierd?
Antwoord:
Het kabinet heeft in 2.018 EUR 7,4 miljoen additionele middelen vrijgemaakt voor de intensivering van het mensenrechtenbeleid. In oktober
2018 heeft uw Kamer een brief ontvangen over nadere invulling van een
deel van de middelen (Kamerstuk 32 735, nr. 227). Daarnaast heeft het
kabinet in de Mensenrechtenrapportage 2018 (Kamerstuk (verwijzing volgt
bij aanbieding antwoorden aan TK 04/06)) verder inzicht gegeven in de
besteding van alle middelen uit het Mensenrechtenfonds.
Een voorbeeld is financiële ondersteuning van de ngo Freedom House. De
ngo ontvangt EUR 1,5 miljoen voor Protecting Belief: a Rapid Response
Fund for Religious Freedom. Dit fonds biedt onder meer noodhulp aan
personen die worden vervolgd om religieuze redenen en aan mensenrechtenverdedigers en ngo’s actief op het gebied van vrijheid van religie
en levensovertuiging. Het fonds heeft steun verleend aan ongelovigen in
onder meer Egypte, Soedan, Bangladesh en Nigeria.
10
Wat zijn de totale onvoorziene extra kosten geweest voor het herstellen
van problemen geconstateerd na de oplevering van Rijnstraat 8?
Antwoord:
De aanpassingen/verbeteringen in Rijnstraat 8 zijn door het Ministerie van
Binnenlandse Zaken begroot op EUR 1,3 miljoen. De aanpassingen in het
gebouw worden stapsgewijs gedaan, er is al gewerkt aan onder andere
schilderen van lifthallen, vervangen van meubilair, privacy maatregelen,
groenvoorzieningen en aanpassingen in de fietsenstalling. Hieraan is nu
ongeveer EUR 400.000 besteed. De aanpassingen aan en aanvullende
verbeteringen op het buitenterrein worden gezamenlijk gefinancierd door
het Ministerie van Binnenlandse Zaken, gemeente Den Haag en PoortCentraal. De kosten van het deel van de offerte ten laste van het Ministerie
Binnenlandse Zaken bedragen EUR 321.000.
11
Hoe staat het met de uitvoering van de motie van het lid Sjoerdsma c.s.
(Kamerstuk 34 950 V, nr. 11) over het digitaliseren van de consulaire
documentverstrekking? Verwacht u dat de motie in 2020 volledig
uitgevoerd is?
Antwoord:
In reactie op de aangehouden motie van het lid Sjoerdsma c.s. (Kamerstuk
34 950 V, nr. 11) hebben de Minister van Buitenlandse Zaken en de
Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelatie op
16 oktober jl. een brief aan de Kamer gestuurd (Kamerstuk 25 764,
nr. 112). Hierin wordt aangegeven dat de mogelijkheden voor het
verbeteren van de dienstverlening van het paspoortproces nader worden
verkend en dat ingezet wordt op een zo maximaal mogelijke versoepeling
van het aanvraagproces. Een volledig digitaal aanvraagproces, zonder
verschijning in persoon, is op dit moment gezien de betrouwbaarheid en
veiligheid van de beschikbare techniek niet aan de orde.
Op dit moment wordt gewerkt aan een gefaseerde invoering van een
digitaal aanvraagproces voor paspoorten en identiteitskaarten voor
Nederlanders in het buitenland. Eind 2019 zal de eerste fase worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 V, nr. 7

5

getest. In dat proces kunnen paspoortaanvraagformulieren volledig online
en klantvriendelijk worden ingevuld. Een vervolgstap zou zijn om direct
daarna het digitaal aanleveren van de online paspoortaanvragen en
ondersteunende documenten mogelijk te maken. Digitale verzending naar
de backoffice zal het aanvraag- en uitgifteproces verder versnellen.
Zoals toegezegd in de Kamerbrief en in de beleidsnota Staat van het
Consulaire 2018 (Kamerstuk 35 000 V, nr. 51) wordt daarnaast ingezet op
breder gebruik van het mobiel vingerafdrukopname apparaat (MVA).
Ambassade en consulaten-generaal worden aangemoedigd om op locatie
paspoortaanvragen in te nemen. Voor posten die niet de capaciteit
hebben om één of twee keer per jaar met het MVA op pad te gaan, is het
mogelijk om vanuit Den Haag een «consulaire mobiele brigade» in te
zetten om het mogelijk te maken dat Nederlanders in het buitenland
dichter bij huis hun reisdocument kunnen aanvragen.
Naast de locaties Edinburgh en Londen is het inmiddels ook mogelijk om
in Chicago via een externe dienstverlener een paspoort aan te vragen.
Vanaf 6 juni zal dit ook mogelijk zijn in Edmonton en volgend jaar volgen
Perth (rond januari 2020) en Birmingham (rond juni 2020).
Om de paspoortdienstverlening verder te verbeteren voeren Binnenlandse
Zaken en Buitenlandse Zaken gezamenlijk twee onderzoeken uit. Er vindt
een internationaal vergelijkend onderzoek plaats naar het paspoortproces
in andere landen. Op 12 september wordt bovendien in Den Haag een
internationale expertbijeenkomst georganiseerd over dit onderwerp. Het
andere onderzoek betreft een inventarisatie van de voor- en nadelen van
het loskoppelen van de afgifte van de biometrie van de (digitale) aanvraag
van het fysieke document om flexibeler met het moment van verschijnen
om te kunnen gaan voor aanvragen in het buitenland. Zodra de onderzoeken zijn afgerond ontvangt de Kamer de resultaten hiervan.
Alle bovengenoemde inspanningen zijn erop gericht om het de Nederlander in het buitenland zo makkelijk mogelijk te maken om een paspoort
aan te vragen, zonder daarbij af te doen aan de veiligheid en betrouwbaarheid van het Nederlandse paspoortproces. Zoals ook toegezegd in de
eerdergenoemde Kamerbrief blijft dit de inzet van het kabinet.
12
Kunt u een appreciatie geven van de algemene effecten, zowel economisch als op het gebied van de bilaterale betrekkingen, van het opheffen
van een diplomatieke post?
Antwoord:
Op economisch terrein leidt het sluiten van een diplomatieke post tot het
wegvallen van de dienstverlening aan het Nederlandse bedrijfsleven en
verminderde toegang tot officiële contacten. Wat het effect hiervan is,
verschilt van land tot land. Diplomatiek betekent het sluiten van een
diplomatieke post dat de toegang tot officiële en niet-officiële contacten
vermindert en dat kennis en inzicht via een omweg moet worden
verkregen. Het wordt lastiger afspraken te maken en eerstehands
informatie -nodig voor bescherming van onze belangen en uitdragen van
onze waarden- valt weg. Consulaire dienstverlening aan Nederlanders
vermindert en Nederlanders zullen langer moeten reizen naar de
dichtstbijzijnde diplomatieke post.
13
Wat zijn de financiële voordelen (bij benadering) van het samen
huisvesten van meerdere ambassades en het samenvoegen van ondersteunende diensten zoals in sommige landen gebeurt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 V, nr. 7

6

Antwoord:
Er zijn nagenoeg geen financiële voordelen bij het samen huisvesten van
meerdere ambassades. Over het algemeen worden de huisvestingskosten
naar rato verdeeld tussen de landen bij colocatie waarbij kostendekkende
vergoedingen worden berekend. De besparingen van het samenvoegen
van ondersteunende diensten vallen in de praktijk tegen: ieder land stelt
eigen eisen aan deze ondersteunende diensten hetgeen mogelijke
efficiëntiewinst in de weg staat. Er zijn uitzonderingen, met name als er op
hele kleine schaal huisvesting wordt ondergebracht bij een andere
ambassade en er geen eigen eisen worden gesteld aan de te verlenen
ondersteunende diensten.
14
Welke landen waar nu geen permanente diplomatieke vertegenwoordiging is vanuit Nederland, hebben naar uw oordeel prioriteit om deze
vertegenwoordiging wel te krijgen?
Antwoord:
Nederland heeft met de intensiveringsmiddelen voor het Nederlandse
postennet uit het regeerakkoord een consulaat generaal geopend in
Atlanta en ambassadekantoren in Ndjamena en Niamey. Een ambassadekantoor in Ouagadougou wordt binnenkort geopend. Er zijn geen plannen
op korte termijn andere diplomatieke vertegenwoordigingen te openen.
15
Hoeveel geld is er in totaal in 2018 besteed aan de Palestijnse Autoriteit?
Antwoord:
Zie antwoord vraag 16.
16
Hoeveel geld is er in totaal in 2018 besteed aan projecten die gericht zijn
op het versterken van de capaciteit van de Palestijnse Autoriteit?
Antwoord vraag 15 en 16:
De Nederlandse inzet in de Palestijnse Gebieden richt zich onder andere
op het versterken van het ondernemingsklimaat, voedselzekerheid,
schoon drinkwater en sanitatie, rechtsorde en verbeteren van de
mensenrechten ten behoeve van het bereiken van de twee-staten
oplossing. Nederland werkt hierbij samen met internationale partners,
zoals de VN en EU alsook lokaal en internationaal maatschappelijk
middenveld en private sector. De Nederlandse directe financiering ten
behoeve van capaciteitsopbouw van de Palestijnse Autoriteit beperkte
zich in 2017 tot salarisbetalingen in de justitiesector (in totaal
EUR 1,5 miljoen) via PEGASE voor het jaar 2018.
17
Hoeveel geld is er in 2018 in totaal naar mensenrechtenorganisaties
gegaan in zowel Israël als de Palestijnse gebieden?
Antwoord:
In de Mensenrechtenrapportage 2018 (Kamerstuk 32 735, nr. 245) is inzicht
gegeven in alle projecten die het kabinet op gebied van mensenrechten in
het buitenland heeft gefinancierd, inclusief Israël en de Palestijnse
gebieden. Dit ging in 2018 om EUR 2,6 miljoen voor projecten op het
gebied van mensenrechten, internationale rechtsorde en verzoening.
18
In het Algemene Rekenkamer Rapport bij de Nationale Verklaring 2019
wordt vermeld dat in 2014 een derde van de EU-inkomenssteun
terechtkwam bij boeren met een bruto bedrijfsinkomen van 2 keer modaal
en meer. Zet het kabinet zich binnen de lopende onderhandelingen over
het nieuwe Meerjarig Financieel Kader (MFK) ervoor in dat dergelijke
steun anders terecht komt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 V, nr. 7

7

Antwoord:
EU-inkomenssteun wordt in Nederland toegekend als een vast bedrag per
hectare. Daardoor krijgen grotere bedrijven, die in de regel ook meer
omzet en winst genereren, ook meer inkomenssteun. Binnen het
Meerjarig Financieel Kader en de daaraan gelinkte voorstellen voor het
nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) zet Nederland zich in
voor een aantal instrumenten waardoor andere verdeelmodellen tot stand
kunnen komen. Dit betreft onder meer de inzet op plafonnering. Zoals
besproken met de Tweede Kamer zet Nederland in op het aftoppen van
eerste pijlerbetalingen boven een bepaald bedrag. Daarnaast zet
Nederland zich in de GLB-onderhandelingen in voor bijvoorbeeld
eco-regelingen. Op die manier verschuift de toepassing van inkomenssteun naar doelgerichte betalingen voor publieke diensten, zoals in het
Regeerakkoord is afgesproken.
19
Welke voortgang heeft EU Speciaal Vertegenwoordiger Terstal reeds
geboekt, in het bijzonder gezien «de succesvolle Nederlandse lobby» voor
haar benoeming?
Antwoord:
Het vredesproces bevindt zich in een moeilijke situatie. De EU heeft
belang bij het voorkomen van verslechtering van de situatie op de grond
en houdt vast aan de twee-statenoplossing, de enige duurzame oplossing
van het conflict. Het is tegen deze achtergrond dat EUSV Terstal nu ruim
zes maanden werkt aan het versterken van de goede banden tussen de EU
en beide partijen, en het opbouwen van een vertrouwensrelatie met
belangrijke counterparts. Tevens richt zij zich op de dialoog met de andere
Kwartetpartners (VS, Rusland en de VN) en regionale partners. Daarnaast
steekt zij veel tijd in het versterken van de EU-eensgezindheid op dit
dossier. Het kabinet steunt haar in deze aanpak.
20
Wanneer is sprake van verlening van consulaire bijstand? Wordt een
informatieverzoek via de mail of de telefoon als een separaat geval van
consulaire bijstand geteld?
Antwoord:
Consulaire bijstand is één onderdeel van een breed pakket van consulaire
producten en diensten. De consulaire bijstand (of consulairmaatschappelijke dienstverlening) is de hulp die het Ministerie van
Buitenlandse Zaken op verzoek verleent in een situatie waarin een
Nederlander in het buitenland in nood verkeert en zelf geen hulp kan
regelen. Het contact daarover is direct en exclusief met betrokkene zelf of
met de formeel aangewezen contactpersoon van betrokkene. Consulaire
bijstand wordt alleen verleend in geval van een daadwerkelijke consulaire
hulpvraag op grond van bovenstaande definitie. Voorbeelden van
situaties waarin er een consulaire hulpvraag kan zijn, zijn: beroving,
vermissing, overlijden, ziekenhuisopname, moord, detentie en (kinder)ontvoering. De eerste editie van de Staat van het Consulaire van
7 december 2018 bevat een compleet overzicht van situaties waarin
consulaire bijstand kan worden verleend. Alleen consulaire hulpvragen
waarop (tweedelijns) consulaire bijstand wordt verleend, worden als geval
van consulaire bijstand geteld. Een informatieverzoek via e-mail of
telefoon dat louter eerstelijns door het front-office wordt afgehandeld (i.c.
door het 24/7 BZ Contact Center) telt als afhandeling van een informatieverzoek.
21
Uit welke onderdelen van het onderhandelingsmandaat voor de opvolger
van het Verdrag van Cotonou blijkt het succes van de Nederlandse inzet
op het gebied van migratie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 V, nr. 7

8

Antwoord:
Titel VI onder Deel 2 (Strategische Prioriteiten) van het EU onderhandelingsmandaat1 gaat over de brede samenwerking op het gebied van
migratie en mobiliteit. Hierin wordt onder andere genoemd dat ernaar
gestreefd wordt dat de overeenkomst alle relevante maatregelen,
instrumenten en hulpmiddelen, waaronder ontwikkelings-, handels- en
visumbeleid zal gebruiken, om tot meetbare resultaten te komen op het
gebied van het indammen van illegale migratie en de terugkeer van
irreguliere migranten. Ook wordt in het mandaat aangegeven dat alle
onderdelen van samenwerking op het gebied van migratie in de regelmatige politieke dialoog tussen de EU en partnerlanden zullen worden
besproken. Deze tekst is mede dankzij de Nederlandse inzet in het
onderhandelingsmandaat opgenomen.
22
Welk referentiepunt is gebruikt om tot de daling van 92% te komen?
Betreft het de totale instroom gedurende een maand in 2018 tegenover
dezelfde maand in 2015? Zo ja, welke?
Antwoord:
De daling van de irreguliere migratie naar Europa betreft het totaal aantal
irreguliere grensoverschrijdingen per jaar in 2018 ten opzichte van 2015.
Cijfers zijn afkomstig van het Europees Grenswachtagentschap (Frontex)
en zijn gepubliceerd in de Voortgangsrapportage van de implementatie
van de Europe migratieagenda2.
23
Met welke aantallen is het aantal verdrinkingsdoden in de Middellandse
Zee afgenomen?
Antwoord:
De internationale organisatie voor migratie (IOM) houdt statistieken bij
van het aantal sterfgevallen op de Middellandse Zee-routes3. Een
overzicht van het aantal slachtoffers per jaar in 2015 tot en met 2018 is als
volgt:
2015: 4.100
2016: 5.100
2017: 3.100
2018: 2.300
24
Deelt u de mening dat de selectie van mensen die de VN-Veiligheidsraad
moeten briefen plaats moet vinden op basis van verdiensten en kunde, en
niet op basis van geslacht? Zo ja, waarom is ervoor gekozen om «met
name» vrouwen de VN-Veiligheidsraad te laten briefen?
Antwoord:
De richtinggevende resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad uit 2000
schrijft voor dat specifiek aandacht dient uit gaan naar de impact van
conflict op vrouwen en dat vrouwen intensiever betrokken dienen te
worden bij vredesprocessen. In veel gevallen gebeurt dit echter nog
onvoldoende. Ook in de VN-Veiligheidsraad zelf. Zo sprak in 2016 nog
slechts één vrouwelijke vertegenwoordiger van een maatschappelijke
organisatie de VN-Veiligheidsraad toe over een landspecifieke situatie.
Om dit te veranderen en zo bij te dragen aan de doelstelling van resolutie
1325 heeft het Koninkrijk ervoor gekozen om gedurende zijn lidmaatschap
met name ook vrouwelijke sprekers uit het maatschappelijk middenveld
uit te nodigen en voor te stellen als briefers. Uiteraard beschikten deze

1

http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-8094-2018-ADD-1/en/pdf.
COM(2019) 126 Final.
3
https://missingmigrants.iom.int/region/mediterranean.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 V, nr. 7

9

sprekers over de vereiste expertise en kunde, ook op basis van persoonlijke ervaringen.
25
Welke resultaten heeft de mensenrechtendialoog met China in 2018
opgeleverd?
Antwoord:
Nederland zet in op mensenrechten als integraal onderdeel van het
buitenlands beleid in de overtuiging dat dit, naast individueel welzijn, leidt
tot een meer stabiele, welvarende wereld. Nederland kaart de mensenrechtensituatie in China zowel publiekelijk – in EU-verband en in de
Verenigde Naties – als achter gesloten deuren aan. Nederland is
bovendien een van de weinige landen die een structurele bilaterale
mensenrechtendialoog met China onderhoudt. Dat is een belangrijk
instrument om over en weer zorgen te uiten, maar ook om thema’s te
zoeken waarop potentieel wel samenwerking mogelijk is. Het uitspreken
van zorgen over de mensenrechtensituatie in China heeft in 2018 niet
direct geleid tot een verbetering van die situatie, maar dat weerhoudt het
kabinet er niet van zijn waarden actief te blijven uitdragen. Het aankaarten
van mensenrechtenvraagstukken is een zaak van lange adem. En is ook
nodig om ervoor te zorgen dat de mensenrechtensituatie in een land niet
verder verslechtert.
Het veldbezoek aan een opvangplek voor slachtoffers van huiselijk geweld
leek wel de bereidheid van China te vergroten om van de Nederlandse
aanpak te leren. Nederland zet in op een volgende ronde van de bilaterale
mensenrechtendialoog in Peking dit najaar.
26
Is er een verplichting tot het verlenen van consulaire bijstand aan mensen
met een Nederlands paspoort? Zo ja, op basis van welke nationale of
internationale wetgeving?
Antwoord:
De huidige consulaire bijstand is gebaseerd op een jarenlange wereldwijde consulaire praktijk van het Ministerie van Buitenlandse Zaken.
Nederland kent, net als vele andere landen, geen nationale wet die
voorschrijft dat – en op welke wijze – consulaire bijstand aangeboden
moet worden. Het is aan de overheid om, binnen de beginselen van
behoorlijk bestuur, te bepalen of en in welke vorm en mate consulaire
dienstverlening in het buitenland wordt geboden. Het recht op gelijke
behandeling, zoals vastgelegd in de Grondwet, is daarbij van belang. De
eerste editie van de Staat van het Consulaire van 7 december 2018 is met
de Kamer uitgebreid besproken. In die kaders is een compleet overzicht
opgenomen van de consulaire producten en diensten, waaronder de
consulaire bijstand, en de uitgangspunten die daarbij gelden.
27
Wat is de status van de invoering van het online visumaanvraagformulier?
Wanneer verwacht u deze online dienst volledig geïmplementeerd te
hebben?
Antwoord:
Het online visumaanvraagformulier (Nomad) werd op 27 september jl.
wereldwijd uitgerold. Vooralsnog dient een geprinte versie te worden
ingeleverd bij de aanvraag, echter met een hogere datakwaliteit en
leesbaarheid hetgeen resulteert in minder fouten in aangeleverde
visumgegevens. Vervolgstap is om het online visumaanvraagformulier
(inclusief betaling en door de externe dienstverlener gedigitaliseerde
ondersteunende documenten) digitaal te koppelen aan de besluitvorming
(de zgn. «back-end»). Een eerste stap hierin is voorzien in Q3-Q4 (2019),
waarbij het Caribische visumproces – vooralsnog op 1 locatie in de vorm

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 V, nr. 7

10

van een pilot – volledig gedigitaliseerd zal worden. Voor het Schengenproces is dit voorzien voor Q2-Q3 2020.
28
Wat heeft «Creative Twinning» opgeleverd?
Antwoord:
In totaal ontvangen vijf projecten een subsidiebijdrage uit Creative
Twinning 2018–2020, voor een totaalbedrag van EUR 4,9 miljoen. De
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) selecteerde deze uit 23
binnengekomen aanvragen. Projecten worden uitgevoerd in landen
grenzend aan de EU door allianties van Nederlandse- en internationale- of
lokale culturele organisaties op de thema’s jeugd, (cultuur)participatie en
dialoog, stadsverbetering, innovatie, en erfgoed.
De projecten zijn recentelijk gestart (vanaf eind 2018, begin 2019),
waardoor verschillende deelactiviteiten hebben plaatsgevonden (o.a.
producties, workshops, conferenties, uitwisselingsprogramma’s) en
verdere (outcome-)resultaten in een later stadium worden verwacht. In lijn
met de toezegging aan de Tweede Kamer wordt jaarlijks een voortgangsrapportage aangeboden over het internationaal cultuurbeleid, waar het
Creative Twinning-programma onderdeel van uitmaakt. Het streven is
deze voortgangsrapportage in oktober 2019 weer aan de Kamer aan te
bieden.
29
Is het ook het voornemen van het ministerie om 40% van de ambassadeursposities door vrouwen te laten innemen indien vrouwen op enig
moment een veel kleiner deel van de populatie van het «klasje» uitmaken?
Antwoord:
Er is geen direct verband tussen de verhouding man/vrouw in het klasje
en het streven is om in 2020 40% vrouwen te benoemen in ambassadeursposities. BZ streeft naar een diverse medewerkerspopulatie, in zijn
algemeenheid – en in het klasje (IBBZ).
30
Welke quota hanteert het ministerie met betrekking tot ambassadeursposities voor LHBTI’ers?
Antwoord:
Het ministerie voert op dit punt geen quotabeleid. Wel streeft het
Ministerie van Buitenlandse Zaken naar 40 procent vrouwelijke ambassadeurs in 2020.
31
Welke quota hanteert het ministerie met betrekking tot ambassadeursposities voor mensen met een religieuze achtergrond?
Antwoord:
Het ministerie voert op dit punt geen quotabeleid.
32
Welke quota hanteert het ministerie met betrekking tot ambassadeursposities voor mensen met een migratieachtergrond?
Antwoord:
Het ministerie voert op dit punt geen quotabeleid.
33
Welke quota hanteert het ministerie met betrekking tot ambassadeursposities voor mensen die niet vrouw en niet LHBTI zijn, en geen religieuze
achtergrond of migratiegrond hebben?
Antwoord:
Het ministerie voert op dit punt geen quotabeleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 V, nr. 7

11

34
Welke quota hanteert het ministerie met betrekking tot ambassadeurspositie voor mensen die kwalitatief het beste zijn, ongeacht hun al dan niet
behoren tot een groep bestreken door voorkeursbeleid?
Antwoord:
Het ministerie voert op dit punt geen quotabeleid.
Uitgangspunt is de juiste persoon op de juiste plaats, d.w.z. dat de
medewerker die wordt geselecteerd het beste past bij de vereiste kennis
en competenties voor de functie van ambassadeur in een bepaald land of
op een specifiek thema. Kandidaten die bijdragen aan de diversiteit
binnen de groep van ambassadeurs krijgen extra aandacht. Kwaliteit blijft
de norm.
35
Welk effect heeft het (voorgenomen) quotabeleid op de selectiekansen en
promotiekansen van mensen die niet worden bestreken door voorkeursbeleid?
Antwoord:
Het ministerie voert geen quotabeleid. Wel heeft het ministerie zich
gecommitteerd aan het benoemen van veertig procent vrouwen op
ambassadeursfuncties in 2020. Het ministerie voert een actief diversiteiten inclusiebeleid, met als streven de beste persoon voor een functie te
selecteren, tegen de achtergrond van een BZ-breed divers en inclusief
personeelsbestand. Bij de werving van het klasje en bij stageplaatsen
wordt daar nadrukkelijk naar gekeken. Dan gaat het niet alleen om de
man-vrouw balans, maar ook om de bredere diversiteit, waaronder
biculturele achtergrond.
36
Welke diplomatieke acties of door het ministerie gesteunde projecten
richtten zich op de positie en bescherming van niet-gelovigen?
Antwoord:
De diplomatieke en projectmatige inzet van het kabinet voor de prioriteit
vrijheid van religie en levensovertuiging omvat per definitie ook het recht
om niet te geloven. Ik heb dit bijvoorbeeld tijdens mijn onderhoud met de
Speciaal Rapporteur van de Verenigde Naties voor vrijheid van religie en
levensovertuiging op 1 april jl. ter sprake gebracht. Tijdens de
VN-Mensenrechtenraad in maart 2018 heeft Nederland aandacht gevraagd
voor onder meer de situatie van niet-gelovigen. Een ander voorbeeld is de
specifieke aandacht voor het recht om niet te geloven in de Nederlandse
verklaring4 tijdens de ministeriële bijeenkomst ter bevordering van
vrijheid van religie en levensovertuiging in Washington, D.C. in juli 2018.
In projecten op deze prioriteit krijgt de positie van niet-gelovigen ook
aandacht. Zo is bijvoorbeeld noodhulp verleend aan ongelovigen in onder
meer Egypte, Soedan, Bangladesh en Nigeria via het door het kabinet
gesteunde fonds Protecting Belief: a Rapid Response Fund for Religious
Freedom van de ngo Freedom House.
37
Welke concrete acties zijn ondernomen om journalisten in nood te
ondersteunen conform motie met Kamerstuk 34 775 V, nr. 26 van het lid
Sjoerdsma c.s.?
Antwoord:
De motie met Kamerstuk 34 775 V, nr. 26 van het lid Sjoerdsma c.s.
verzoekt de regering, binnen het Mensenrechtenfonds middelen vrij te
maken om Nederlandse en buitenlandse journalisten in nood te ondersteunen.
4

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/diplomatieke-verklaringen/2018/09/10/verklaringandre-haspels-over-ministeriele-bijeenkomst-ter-bevordering-vrijheid-van-religie-en-geloof.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 V, nr. 7

12

Binnen het Mensenrechtenfonds zijn middelen vrijgemaakt om de
veiligheid van journalisten te vergroten. Zo werkt de ngo Free Press
Unlimited met steun van het kabinet aan een project waarbij onder meer
juridische bijstand wordt verleend aan journalisten in nood. Ook heeft het
kabinet de bijdrage aan UNESCO verhoogd. UNESCO financiert via het
International Program for the Development of Communication (IPDC)
verschillende projecten op het gebied van veiligheid van journalisten.
38
Wat verklaart de verhoogde bijdrage aan de OESO en het Internationaal
Strafhof?
Antwoord:
De begroting van het Internationaal Strafhof wordt door het Strafhof
voorgesteld, waarna een expertcommissie beoordeelt welke bijdrage het
Hof dient te ontvangen. De verdragspartijen onderhandelen hierover, en
stellen vervolgens de begroting vast. Hier kan tijdens de vaststelling van
de Rijksbegroting nog niet op vooruit worden gelopen. De vastgestelde
begroting van het Internationaal Strafhof is toegenomen ten opzichte van
2017, een toename die niet door BZ te voorzien was. Daarnaast heeft
Nederland in 2017 een korting gekregen van EUR 199.000 voor een
eerdere eenmalige bijdrage voor het nieuwe gebouw, dat maakte dat de
realisatie in 2017 lager was.
De verdeling van de OESO-bijdrage onder de lidstaten vindt plaats aan de
hand van een inschaling, waarvan 30 procent vaste bijdrage en 70 procent
relatief naar BNP. Omdat Nederland de afgelopen jaren relatief iets hogere
BNP-groei had dan een aantal andere OESO-lidstaten, is de bijdrage iets
gegroeid.
Daarnaast gold voor de periode 2008–2018 voor het OESO-budget Zero
Real Growth, dus het deel van het OESO part-1 budget uit de verplichte
bijdragen groeide mee met inflatie.
39
Hoe wordt verklaard dat er in de implementatie van het
NAVO-contraterrorisme actieplan weinig vooruitgang werd geboekt?
Antwoord:
Het originele actieplan was een belangrijke eerste stap van de NAVO om
meer aandacht te gaan besteden aan contraterrorisme. Dit heeft geresulteerd in een breed plan met een grote diversiteit aan maatregelen en
uiteenlopende voortgang van deze maatregelen. Dit maakte het concreet
aanwijzen van voortgang lastig. In de herziening van het actieplan en de
vastgestelde roadmap zijn de doelen en daarvoor te ondernemen acties
concreter geformuleerd met een duidelijk stappenplan en prioriteiten.
40
Hoeveel terugkeerders die het gevallen kalifaat ontvluchtten zijn via
Nederlandse vertegenwoordigingen naar Nederland teruggekomen? Kan
dit worden uitgesplitst naar geslacht en minderjarig/meerderjarig? Op
welke wijze hebben deze mensen Nederlandse vertegenwoordigingen
bereikt? Is hier enige bijstand via Nederlandse diplomaten of andere
Nederlandse functionarissen bij verleend? Zo ja, hoe vaak en in welke
vorm?
Antwoord:
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken verleent consulaire bijstand op
basis van nationaliteit of verblijfstatus. Het Ministerie van Buitenlandse
Zaken heeft op basis van zijn consulaire taak geen zicht op de vraag of
iemand een «terugkeerder» is of niet. Die beoordeling is aan de veiligheidsdiensten. Het openbaar ministerie en uiteindelijk de rechter stellen
vast of personen zich schuldig hebben gemaakt aan strafbare feiten,
waaronder deelname aan een terroristische organisatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 V, nr. 7

13

Het Ministerie van Buitenlandse Zaken verleent geen bijstand aan
Nederlandse uitreizigers in Syrië om de Nederlandse vertegenwoordigingen in de regio te bereiken. Indien men zich met een hulpvraag meldt
bij een Nederlandse vertegenwoordiging in de regio (of indien detentie
door lokale autoriteiten bij de Nederlandse vertegenwoordiging gemeld
wordt), zal reguliere consulaire bijstand worden verleend. Het Ministerie
van Buitenlandse Zaken doet dit in afstemming met partners in de
veiligheidsketen, met als inzet gecontroleerde terugkeer naar Nederland.
41
Komen er ook niet-Nederlandse terugkeerders bij Nederlandse vertegenwoordigingen terecht?
Antwoord:
Op basis van de regelgeving van de EU hebben alle EU-burgers het recht
op gelijke behandeling wat betreft bescherming van diplomatieke en
consulaire instanties van elk EU-land wanneer zij reizen naar of wonen in
een land buiten de EU waar hun eigen land niet vertegenwoordigd is.5
Indien niet-vertegenwoordigde EU-burgers zich bij een Nederlandse
vertegenwoordiging in de regio melden, dan verleent Nederland in
beginsel consulaire bijstand – conform het eigen beleid – in afstemming
met de autoriteiten van het land van herkomst. Zo kan het gebeuren dat
ook niet-Nederlanders (niet-vertegenwoordigde EU-burgers) zich melden
met een hulpvraag bij een Nederlandse vertegenwoordiging. Bijstand
wordt dan geleverd conform het Nederlandse beleid en in samenspraak
met de autoriteiten van het land van nationaliteit.
42
Welk deel (bij benadering) van de gelden voor het Nederlands Fonds voor
Regionale Partnerschappen (NFRP), uitgesplitst voor respectievelijk
MATRA en Shiraka, komt terecht bij het maatschappelijk middenveld, en
welk deel (bij benadering) komt ten goede van opleiding/training van
ambtenaren?
Antwoord:
Voor het MATRA deel van het NFRP geldt dat in 2018 een bedrag van
EUR 7,4 miljoen ten goede is gekomen van het maatschappelijk
middenveld. Deze middelen zijn toegekend aan een breed scala aan lokale
NGO’s in de MATRA doelregio. De inzet ten behoeve van training van
ambtenaren op het gebied van verschillende rechtsstatelijkheidsthema’s
en de opleiding van junior diplomaten had een omvang van
EUR 1,5 miljoen. Daarnaast kent MATRA een overheid tot overheid
programma, voor capaciteitsopbouw van overheden in de doellanden, en
een programma voor de ondersteuning van politieke partijen in de
doellanden d.m.v. kennisdeling. Hieraan werd in 2018 respectievelijk
EUR 3,7 miljoen en EUR 1,5 miljoen besteed.
Vanuit het Shiraka deel van het NFRP ging er in 2018 een bedrag van
EUR 5 miljoen naar maatschappelijk middenveld. Deze middelen werden
gedelegeerd naar de Nederlandse ambassades in de regio voor ondersteuning en samenwerking met lokale NGO’s. De uitgaven voor de
training van ambtenaren, onder meer voor lokaal bestuur, openbaar
financieel beheer en sociale zaken en werkgelegenheid, betroffen
EUR 1,5 mln. Daarnaast vonden diplomatentrainingen plaats. Hieraan
werd EUR 0,5 mln besteed. Verder kent ook het Shiraka-programma een
overheid tot overheid programma voor capaciteitsopbouw. Hier ging in
2.018 EUR 1,6 mln naar toe. Een zelfde bedrag werd besteed aan het
5

Conform artikel 20 (lid 2 onder c) en artikel 23 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie). Zie ook Richtlijn (EU) 2015/637 van de Raad van 20 april 2015 betreffende de
coördinatie- en samenwerkingsmaatregelen ter vergemakkelijking van de consulaire
bescherming van niet-vertegenwoordigde burgers van de Unie in derde landen en tot
intrekking van Besluit 95/553/EG].

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 V, nr. 7

14

programma voor de ondersteuning van politieke partijen in de
doellanden.
43
Waarom financiert het ministerie de rurale-economische ontwikkeling in
Colombia, temeer aangezien Colombia geenszins een focusland is?
Antwoord:
Colombia is een belangrijk buurland van het Koninkrijk der Nederlanden
en is gebaat bij stabiliteit in de regio. Nederland levert om die reden een
bijdrage aan een aantal onderdelen van de uitvoering van het, in 2016
gesloten, vredesakkoord tussen de Colombiaanse regering en guerillabeweging FARC. Nederland draagt bij aan het EU Trust Fund dat toeziet op
rurale ontwikkeling van de gebieden die het hardst getroffen zijn door het
conflict. Dit betreft veelal gebieden waar de Colombiaanse overheid niet
aanwezig is en een vacuüm is ontstaan door de demobilisatie en vertrek
van ex-FARC-strijders.
44
Verwacht u dat de meevaller van € 464 miljoen in 2018 uitgegeven wordt
aan het cohesiebeleid in 2019? Kan dit verder toegelicht worden?
Antwoord:
De meevaller van EUR 464 miljoen in de afdrachten van 2018 was
weliswaar deels het gevolg van lagere uitgaven aan cohesie als gevolg
van vertragingen, maar er is geen directe relatie met de uitgaven aan
cohesie in het daaropvolgende jaar. Betalingen in de EU-begroting volgen
op vastleggingen, vaak met enige jaren vertraging. Het is dus niet zo dat
als in enig jaar de betalingen onder cohesie achterblijven, die in het
volgende jaar daarvoor gebruikt zullen worden. Dat ligt eraan wanneer de
gemaakte vastleggingen tot betalingen leiden, en dat kan tot meerdere
jaren later en ook nog in de eerste jaren van het volgende Meerjarig
Financieel Kader (2021–2027).
45
Hoe wordt verklaard dat in 2018 het percentage visumaanvragen kort
verblijf dat binnen 15 dagen werd afgehandeld naar 81% (4% onder de
streefhoeveelheid) is gezakt? Op wat voor een manier wordt gepoogd dit
tot boven het streefpercentage te brengen?
Antwoord:
In voorgaande jaren heeft zich een daling in de doorlooptijd afgetekend.
Dit laat zich met name laat verklaren door een sterke wereldwijde groei in
visumaanvragen. De volumegroei vindt vooral plaats in Azië, het
Midden-Oosten en Afrika, terwijl in deze regio’s het aantal consultatieplichtige nationaliteiten hoog is. Schengenregelgeving schrijft voor dat
voor bepaalde nationaliteiten uit derde landen de centrale autoriteiten van
een of meerdere Schengenlanden tijdens het beoordelingsproces van de
visumaanvraag worden geconsulteerd. Deze consultatieperiode kan tot
acht werkdagen in beslag nemen en draagt daarmee flink bij aan de
verhoging van de doorlooptijden. Tegelijkertijd loopt het interne proces
van gefaseerd centraliseren van het visum-backofficeproces in Den Haag.
Dit omvangrijke en uitdagende overnametraject heeft er rondom zomer
2018 toe geleid dat de doorlooptijden in eerste instantie opliepen.
Maatregelen om de doorlooptijden weer boven het streefpercentage te
krijgen zijn het uitbreiden van capaciteit en het verder digitaliseren en
optimaliseren van de aanvraagprocessen. Hiertoe is in 2018 en 2019
gestart met de uitbreiding van capaciteit in verband met de autonome
groei van het aantal visumaanvragen. De uitbreiding van capaciteit kost
echter tijd, kende geen gelijke tred met de groei van het aantal aanvragen
en is qua mogelijkheden financieel beperkt. Met de inrichting van een
betere «forecast» (voorspelling van verwachte groei) op basis van historie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 V, nr. 7

15

en gebeurtenissen met impact op het aantal aanvragen verwachten we de
groei in de loop van 2019 eerder inzichtelijk te kunnen maken en beter te
kunnen opvangen. In 2019 wordt verder gewerkt aan het aanscherpen van
actieve sturing op het verdelen van beschikbare aanvraagcapaciteit
richting voor het Nederlands (economisch) beleid interessante landen. Tot
slot worden in de komende twee jaar mogelijkheden tot versnellen,
optimaliseren en digitaliseren van processen verder uitgewerkt en ingezet.
46
Hoe wordt verklaard dat er al jaren een (negatieve) stijgende trend is in de
doorlooptijd van visumaanvragen?
Antwoord:
Bij de beantwoording van deze vraag wordt verwezen naar vraag 45, waar
volumegroei en consultatieplicht als belangrijkste redenen worden
genoemd voor de stijging in de doorlooptijd van visumaanvragen. De
groei is sterker dan voorspeld en het vraagt tijd en budget om extra
capaciteit en nieuwe systemen in te kunnen zetten. Het huidige visumverwerkingssysteem is verouderd hetgeen resulteert in systeemtechnische
uitval en vertraging, waardoor de impact van de volumegroei wordt
vergroot. Op dit moment wordt een geheel vernieuwd en toekomstgericht
digitaal verwerkingssysteem ontwikkeld, dat naar verwachting in de loop
van 2020 zal worden opgeleverd.
47
Hoe worden de hogere inkomsten uit visa-opbrengsten besteed die onder
art. 4.20 genoemd worden? Komt dit ten goede van een versnelling van
de dienstverlening van visumaanvragen?
Antwoord:
De hogere visum inkomsten zijn het gevolg van de wereldwijde autonome
groei in het aantal visumaanvragen. Dit leidt tot een hogere werklast op
de posten en op het departement. In 2018 zijn de hogere inkomsten
gebruikt om de hogere werklast op te vangen door inzet van extra
personeel. Daarnaast zijn deze middelen ook ingezet voor extra
ICT-uitgaven en voor de verhoging van programma-uitgaven conform de
prioriteiten in het regeerakkoord, zoals toegelicht in de eerste suppletoire
begroting uit 2018.
48
Wat zijn de effecten van het verlopen van accreditaties in IT-systemen?
Wordt bepaalde informatie op dit moment niet ontvangen?
Antwoord:
Internationale organisaties, zoals de NAVO en de EU, stellen eisen aan de
verwerking van informatie die van hen afkomstig is. De implementatie van
maatregelen wordt gevalideerd in het accreditatieproces.
Op dit moment heeft het verlopen van accreditaties geen gevolgen voor
het ontvangen van informatie. Van zowel de NAVO als de EU ontvangt BZ
alle relevante digitale informatie.
BZ heeft echter een achterstand in (her)accreditaties. Momenteel werkt BZ
hard aan het wegwerken van deze achterstand. In het najaar van 2019
wordt Nederland als lidstaat door de NAVO en de EU geïnspecteerd. Als
er dan nog grote onvolkomenheden openstaan kunnen de NAVO en EU
een maatregel treffen waarbij internationale informatie alleen via de
geaccrediteerde informatiesystemen wordt gedistribueerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 V, nr. 7

16