Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

24 587

Justitiële Inrichtingen

Nr. 745

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 februari 2019
Met deze brief bied ik u de uitkomsten aan van het verkennend onderzoek
van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) naar
chroom-6 in inrichtingen van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)1.
Aanleiding
Op 12 juni 2018 heeft uw Kamer schriftelijke vragen gesteld over het
verwerken van hout in de penitentiaire inrichting Ter Apel dat mogelijk
verduurzaamd was met chroom-6-houdende bestanddelen. In de
beantwoording van deze vragen2 heb ik aangegeven dat ik niet kon
uitsluiten dat personeelsleden en justitieel ingeslotenen in het verleden
zijn blootgesteld aan hogere doses chroom-6 dan de hiervoor geldende
grenswaarden3. Om hierover meer zekerheid te krijgen heb ik in augustus
2018 het RIVM opdracht gegeven een verkennend onderzoek te doen naar
de vraag of, en zo ja in welke mate zij in het verleden zijn blootgesteld aan
doses chroom-6 hoger dan de hiervoor geldende grenswaarden. Het
verkennend onderzoek moest ook duidelijkheid geven of er inhoudelijk
aanleiding is voor vervolgonderzoek.
Voor dit verkennend onderzoek heb ik, na een zorgvuldige inventarisatie,
relevante documenten aan het RIVM geleverd over de volgende inrichtingen: de penitentiaire inrichtingen Ter Apel, Leeuwarden, Middelburg,
Vught, Alphen aan de Rijn, Dordrecht, Veenhuizen en Zutphen en over het
Forensisch Psychiatrisch Centrum Oostvaarderskliniek en het Centrum
voor Transculturele Psychiatrie Veldzicht. In deze inrichtingen is mogelijk

1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Aanhangsel Handelingen II 2017/18, nr. 2881
3
De grenswaarde is de maximaal toegestane concentratie van een (gevaarlijke) stof in de
individuele ademhalingszone van een werknemer. Deze grenswaarden zijn wettelijk vastgesteld, waarbij naast gezondheidsaspecten, bijvoorbeeld ook economische aspecten zijn
meegewogen.
2

kst-24587-745
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 24 587, nr. 745

1

hout verwerkt dat was verduurzaamd met chroom-6-houdende bestanddelen. Het RIVM-onderzoek heeft betrekking op deze inrichtingen.
Ik gaf in mijn eerdergenoemde beantwoording ook aan dat is gewerkt met
verduurzaamd hout in de inmiddels gesloten inrichtingen Hoogeveen en
Breda. In deze twee gevallen is niet meer te reconstrueren, en dus ook niet
meer te onderzoeken, of het hier hout betrof dat mogelijk met chroom-6houdende bestanddelen was verduurzaamd. Deze inrichtingen zijn
daarom buiten dit onderzoek gebleven.4
Verkennend onderzoek van het RIVM
Het RIVM heeft het verkennend onderzoek, zoals hierboven reeds
aangegeven, uitgevoerd op basis van documenten die door DJI aan het
RIVM ter beschikking zijn gesteld. Deze documenten betroffen onder
andere testrapporten uit 2018 uit de hierboven genoemde inrichtingen en
enkele Risico Inventarisatie en -Evaluaties (RI&E’s) uit PI Ter Apel vanaf
2014.
Het RIVM trekt uit het verkennend onderzoek de volgende conclusies:
1. Uit de analyses van de concentraties van chroom-6 in de lucht tijdens
de werkzaamheden blijkt dat de op het moment van de monstername
geldende wettelijke grenswaarde niet werd overschreden.
2. De meldingen over ziekten en gezondheidsklachten geven in zichzelf
onvoldoende aanleiding voor vervolgonderzoek door het RIVM naar
de mogelijke gezondheidsrisico’s als gevolg van het werken met
geïmpregneerd hout in penitentiaire inrichtingen. Het RIVM geeft aan
dat enkele meldingen over gezondheidsklachten zijn ontvangen
waarvan twee het gevolg kunnen zijn van blootstelling aan chroom-6
maar ook een andere oorzaak kunnen hebben.
3. Het gegeven dat bekend was dat grenswaarden verlaagd zouden
gaan worden, heeft de werkgever (DJI) aangezet tot het proactief
overwegen en nemen van maatregelen.
4. Het gegeven dat er in sommige partijen hout chroom-6 is gevonden,
heeft de werkgever (DJI) aangezet tot het nemen van maatregelen
richting leveranciers.
Het RIVM stelt ook vast dat er, in een aantal gevallen, sprake is geweest
van een chroom-totaal meting die als een chroom-6 meting werd
geïnterpreteerd. Hierdoor is onterecht het beeld ontstaan dat de grenswaarde wel was overschreden.
Dit alles overwegende komt het RIVM tot de conclusie dat de beschikbaar
gestelde documenten geen inhoudelijke aanleiding geven voor een
vervolgonderzoek.
Beleidsreactie
Het is de verantwoordelijkheid van een goed werkgever om werknemers
voldoende te beschermen tegen blootstelling aan stoffen die een risico
vormen voor de gezondheid. De overheid heeft ook een verantwoordelijkheid ten opzichte van de aan haar zorg toevertrouwde justitieel
ingeslotenen die tijdens hun verblijf arbeid verrichten. Ik begrijp dat er
zorgen leven gezien de incidenten die rondom het gebruik van chroom-6
hebben plaatsgevonden in andere gevallen buiten DJI. Om meer
duidelijkheid te geven aan personeel van DJI en justitieel ingeslotenen
heb ik het RIVM gevraagd een verkennend onderzoek uit te voeren. Het
4

Met penitentiaire inrichtingen bedoelt het RIVM niet alleen gevangenissen maar ook andere
inrichtingen voor justitiële ingeslotenen, zoals forensisch psychiatrische centra.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 24 587, nr. 745

2

RIVM heeft als onafhankelijk instituut in dit verkennende onderzoek
vastgesteld dat op het moment van de monstername de geldende
wettelijke grenswaarde voor chroom-6 niet werd overschreden. De
conclusies van het RIVM zijn geruststellend, maar kunnen uiteraard geen
volledig uitsluitsel geven over de gezondheidsrisico’s die er eventueel in
het verleden zijn geweest. De door DJI beschikbaar gestelde documenten,
evenals het aantal gezondheidsklachten en de aard van deze klachten
geven geen inhoudelijke aanleiding voor een vervolgonderzoek.
DJI spant zich in betrokkenen zorgvuldig te informeren over de
uitkomsten van het onderzoek. Desondanks kan het rapport nieuwe
vragen oproepen over het werken met chroom-6. DJI heeft daarom een
meldpunt ingericht voor chroom-6 gerelateerde zaken. Ik roep het
personeel en (ex)gedetineerden op zich met eventuele vragen te wenden
tot dit meldpunt.
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 24 587, nr. 745

3