Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

31 016

Ziekenhuiszorg

Nr. 149

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MEDISCHE ZORG
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 november 2018
Hierbij informeer ik u over de stand van zaken rondom de MC IJsselmeerziekenhuizen en het MC Slotervaart. Dit naar aanleiding van een gesprek
over de MC IJsselmeerziekenhuizen op 20 november jl. met de curatoren,
medische staf en Zilveren Kruis, en naar aanleiding van informatie die ik
heb gekregen van ziekenhuis St Jansdal en de Antonius Zorggroep. En
naar aanleiding van een gesprek op 20 november jl. met de betrokken
partijen over het MC Slotervaart.
Met deze brief voldoe ik ook aan uw verzoek uit de regeling van
werkzaamheden van 14 november jl. (Handelingen II 2018/19, nr. 23,
Regeling van werkzaamheden), waarin mij is verzocht om een brief over
de ontwikkelingen rond MC Slotervaart en de overdracht van patiënten en
personeel.
Stand van zaken afschaling ziekenhuis Lelystad
De curator heeft mij, samen met de medische staf, geïnformeerd over de
afbouw van het ziekenhuis in Lelystad. De SEH is nog steeds geopend van
8 uur ’s ochtends tot 20 uur ’s avonds (laatste presentatie patiënten om
20 uur, dicht om 22 uur). Het is het streven van de curatoren om dit te
continueren tot aan de doorstart (zie onder). Er vinden in het ziekenhuis
geen operaties meer plaats en er liggen geen patiënten in het «beddenhuis». De poliklinieken zijn nog open tot eind van deze maand, eind deze
week vinden de laatste oncologische behandelingen plaats. De curatoren
en medische staf werken aan een plan voor de verdere overdracht van de
poliklinische patiënten. De medische staf vindt dat er op dit moment
veilige en goede zorg wordt geboden. De IGJ bevestigt dit.
Onderzoek door curatoren naar mogelijkheden doorstart
IJsselmeerziekenhuizen
In mijn brief van 14 november (Kamerstuk 31 016, nr. 145) meldde ik u al
dat de curatoren van de MC IJsselmeerziekenhuizen samen met

kst-31016-149
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 016, nr. 149

1

ziekenhuis St Jansdal de mogelijkheden van een doorstart onderzoeken.
Ook zijn de curatoren in gesprek met de Antonius Zorggroep voor de
continuïteit van zorg in de Noordoostpolder en op Urk. De curatoren
hebben mij laten weten dat ze met beide bieders een doorstart van de
zorg als zeer realistisch zien, maar dat de onderhandelingen nog niet zijn
afgerond. De verzekeraar heeft mij heden laten weten de biedingen van
beide partijen als perspectiefvol te beoordelen en wil op termijn samen
met St Jansdal en Antonius Zorggroep kijken naar de mogelijkheden om
de zorg in Lelystad verder op te bouwen. De medische staf heeft vandaag
in het gesprek te kennen gegeven dit te delen. Hieronder schets ik u de
contouren van de biedingen die gedaan zijn (hiervoor hebben de bieders
mij toestemming verleend).
Contouren doorstart Flevopolder
St Jansdal wil in Lelystad tot een ziekenhuis komen dat voorziet in alle
poliklinische zorg die al werd geleverd in Lelystad (o.a. geriatrie, neurologie, cardiologie), en diagnostiek (bloedafname, trombosedienst,
röntgen, CT, MRI, echo). Patiënten kunnen ook terecht voor laagcomplexe
operatieve ingrepen (bijv. liesbreuk, galblaas, fracturen), waarna de
patiënt nog dezelfde dag naar huis kan. Hiermee zouden de inwoners van
Lelystad en omgeving terecht kunnen voor circa 70%-80% van de
ziekenhuisbezoeken.
Ook wil St Jansdal in Lelystad een spoedpost neerzetten die zeven dagen
per week, overdag en ’s avonds, is geopend voor laag complexe spoedeisende zorg (bijvoorbeeld snij- en schaafwonden, hechtingen, eenvoudige
fracturen, gipsen, sportletsels en het maken van röntgenfoto’s). Hiermee
kunnen ca 60%-80% van de patiënten, die tot voor kort overdag naar de
SEH in Lelystad kwamen, worden geholpen. In de nacht en voor
complexere spoedzorg kunnen patiënten terecht in andere ziekenhuizen in
de regio: Almere, Sneek, Heerenveen, Zwolle en Harderwijk. Hiermee is
deze zorg nog steeds voor alle inwoners van Flevoland binnen de
wettelijke normen bereikbaar.
Acute verloskunde is in het bod niet opgenomen, met name vanwege het
tekort aan kinderartsen (verderop in de brief kom ik hier later op terug).
Wel wil St Jansdal op de wat langere termijn bezien of de omstandigheden in Lelystad en omgeving zodanig wijzigen dat een verantwoorde
uitbouw van de spoedzorg mogelijk wordt. Randvoorwaarden daarbij zijn
vermindering van de krapte op de arbeidsmarkt in de regio en groei van
de populatie in Lelystad en directe omgeving. Voor een eventuele afdeling
acute verloskunde of SEH blijft mijn aanbod voor het ter beschikking
stellen van een beschikbaarheidbijdrage ook in de toekomst gelden. De
huisartsenpost in Lelystad blijft volgens het bod open en de bestaande
polikliniek in Dronten wordt gecontinueerd.
De verzekeraar heeft aangegeven te werken aan de totstandkoming van
een eerstelijns geboortecentrum in Lelystad: voor poliklinische bevallingen onder leiding van een verloskundige. De verzekeraar is hierover in
gesprek met huisartsen en verloskundigen uit de regio.
De verzekeraar heeft verder aangegeven dat – op termijn, als de doorstart
in een stabiele fase is – bezien kan worden welke zorg er nog meer
gerealiseerd kan worden in Lelystad. Hier wordt onder meer gedacht aan
een 24/7 geopende Acute Opname Afdeling (AOA) in Lelystad voor
patiënten die meer zorg en/of observatie nodig hebben. Hierbij zijn dan
bedden beschikbaar voor opname van max. 48 uur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 016, nr. 149

2

Contouren doorstart Noordoostpolder en Urk
De Antonius Zorggroep biedt in haar eigen vestiging in Emmeloord nu al
enkele jaren poliklinische zorg voor alle specialismen en enige vorm van
dagverpleging en wil dat voortzetten, nieuwe patiënten zijn hier welkom.
Ook wil Antonius Zorggroep – door samenwerking met andere zorgpartners – meer zorg thuis bieden, in plaats van in het ziekenhuis, en
optimaal gebruik maken van de nieuwe digitale mogelijkheden, zoals
eHealth en monitoring van de patiënt op afstand.
De spoedpost in Emmeloord zal dagelijks overdag en ’s avonds geopend
zijn en kan eenvoudige, niet complexe chirurgische zorg bieden, röntgenfoto’s maken, gips- en drukverband aanleggen en kleine snijwonden
hechten. De spoedpost wordt gecombineerd met de huisartsenpost
Emmeloord. Het ziekenhuis van de Antonius Zorggroep te Sneek kan ook
meekijken met gemaakte beelden op de spoedpost en adviseren over
behandeling en – als noodzakelijk – patiënten doorsturen naar Sneek.
Ook inwoners uit de Noordoostpolder en op Urk kunnen in de nacht en
voor complexere spoedzorg terecht bij de SEH’s van andere ziekenhuizen
in de regio: Almere, Sneek, Heerenveen, Zwolle en Harderwijk. Hiermee is
deze zorg nog steeds voor alle inwoners van de Noordoostpolder en Urk
binnen de wettelijk normen bereikbaar. Overigens is de Antonius Zorggroep ook van plan om de acute zorg verder in te vullen samen met
andere zorgaanbieders – door de inzet van specialisten ouderengeneeskunde en (wijk)verpleegkundigen –, waarmee de huisarts en spoedpost
ontlast kunnen worden.
Ook in het bod van de Antonius Zorggroep is acute verloskunde niet
opgenomen op de locaties Emmeloord en op Urk, omdat de Antonius
Zorggroep dit geconcentreerd wil aanbieden in Sneek. Daarnaast is acute
verloskunde voor patiënten uit deze regio o.a. ook beschikbaar in
Heerenveen.
De gynaecologen en verloskundigen van de Antonius Zorggroep hebben
met de verloskundigen en huisartsen van uit de Noordoostpolder en Urk
al een netwerk voor verloskundige zorg. Daarnaast wordt een groot deel
van de poliklinische gynaecologische zorg reeds door de zorgverleners
van de Antonius Zorggroep geleverd op hun locatie te Emmeloord.
Binnen de Antonius Zorggroep is een speciale casemanager acute
verloskunde aangesteld voor de Noordoostpolder en Urk. De casemanager heeft zicht op de capaciteit van de Verloskunde en de Kindergeneeskunde binnen de Antonius Zorggroep en heeft contacten met het
ziekenhuis Tjongerschans te Heerenveen over deze capaciteit. De
casemanager onderhoudt daarnaast contacten met de verloskundige
praktijken en verloskundig actieve huisartsen in de Noordoostpolder en
op Urk. Daarnaast zijn de dienstdoende gynaecologen en kinderartsen
tijdens en buiten kantoortijden altijd bereikbaar voor eerstelijnsverloskundigen in NOP en op Urk, voor intercollegiale afstemming bij eventuele
complicaties. De poliklinische spreekuren Gynaecologie/Verloskunde/
Kindergeneeskunde op de locatie Emmeloord zullen worden uitgebreid,
zodat nieuwe patiënten snel gezien kunnen worden voor zowel de
gynaecologie als de kindergeneeskunde. Tevens wil de Antonius Zorggroep poliklinische spreekuren Gynaecologie/Verloskunde/Kindergeneeskunde op Urk gaan aanbieden, indien daaraan behoefte is. Voor
het vervoer van patiënten uit Urk die complexere spoedeisende hulp en
acute verloskunde nodig hebben is het wenselijk om op korte termijn
permanent een extra parate ambulance op Urk te stationeren, aldus de
Antonius Zorggroep. Daar ga ik mij hard voor maken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 016, nr. 149

3

Tussenconclusie behoud basiszorg en vormen van acute zorg in
Lelystad en omgeving
Met de nadrukkelijke waarschuwing dat de onderhandelingen tussen
curatoren, bieders en verzekeraars nog niet zijn afgerond en er echt ook
nog wel wat stappen te zetten zijn, trek ik de volgende tussenconclusies.
Het is zeer waarschijnlijk dat medisch-specialistische basiszorg via de
doorstart kan worden behouden voor de inwoners van Flevoland.
Ook is het zeer waarschijnlijk dat er vormen van acute zorg in Lelystad én
Emmeloord aangeboden zullen gaan worden, namelijk via twee spoedposten die zeven dagen per week, overdag en ’s avonds, geopend zijn
voor hoog volume, laag complexe spoedeisende zorg. Er blijven verder
huisartsenposten beschikbaar. In de nacht en voor complexere spoedzorg
kunnen patiënten terecht in andere ziekenhuizen in de regio: Almere,
Sneek, Heerenveen, Zwolle en Harderwijk. Hiermee is deze zorg nog
steeds voor alle inwoners van Flevoland binnen de wettelijke normen
bereikbaar.
Over mijn ambitie voor het behoud van vormen van acute zorg (SEH en
acute verloskunde) in Lelystad en omgeving heb ik diverse malen met
beide doorstartpartijen gesproken. Daarbij heb ik tevens aangegeven
bereid te zijn om daar zo nodig financieel aan bij te dragen in de vorm van
een zogenoemde beschikbaarheidbijdrage. Dit ondanks dat de huidige
regeling daar niet in voorziet. Beide doorstartpartijen hebben mij te
kennen gegeven het niet mogelijk te achten om op een verantwoorde
wijze een volwaardige SEH-afdeling en een afdeling Acute verloskunde in
Lelystad operationeel te krijgen. Daarbij is mij het volgende meegegeven.
Krapte op de arbeidsmarkt maakt dat er nu al te weinig gespecialiseerde
verpleegkundigen en specialisten, bijvoorbeeld kinderartsen, zijn in de
regio. Bovenal geldt dat je geen spoedeisende hulp en acute verloskundige zorg kunt aanbieden in een scenario waarbij het zorgaanbod in
het ziekenhuis alleen poliklinisch wordt aangeboden. Om een volwaardige
SEH en afdeling voor acute verloskunde in een ziekenhuis beschikbaar te
hebben, zijn namelijk veel andere voorzieningen (waaronder een OK, een
laboratorium en radiologische faciliteiten) en expertise – in de vorm van
de beschikbaarheid van verschillende specialismen – nodig, en deze
voorzieningen en expertise moeten daarvoor (altijd) paraat zijn. Beide
bieders hebben mij gemeld dat het aanbieden van een beschikbaarheidbijdrage om bovengenoemde redenen niet leidt tot het realiseren van een
24/7 SEH en afdeling acute verloskunde. Wellicht is het op termijn – als
nieuwe ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en/of demografie hiertoe
aanleiding geven – weer mogelijk om in Lelystad een volwaardige 24/7
SEH en afdeling acute verloskunde te openen. Mijn aanbod voor het ter
beschikking stellen van een beschikbaarheidbijdrage blijft gelden. Dit heb
ik St Jansdal ook laten weten.
Zodra er meer duidelijk is over de doorstart zal ik u nader informeren.
Stand van zaken Slotervaart
Op 13 november heb ik u geïnformeerd dat de curatoren hebben
aangegeven geen mogelijkheden tot een doorstart van MC Slotervaart te
zien (Kamerstuk 31 016, nr. 143). Alle betrokken partijen werken nu aan
een patiëntveilige en beheerste overdracht van de zorgverlening in MC
Slotervaart. Dat is een omvangrijke en ingewikkelde operatie. De
afgelopen dagen zijn daarin belangrijke stappen gezet. Vanmorgen zijn op
het Ministerie van VWS over deze overdracht belangrijke afspraken
bekrachtigd tussen de curatoren, het bestuur van het ziekenhuis, Zilveren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 016, nr. 149

4

Kruis, de IGJ, NZa en de gemeente Amsterdam. Deze afspraken laten zich
in een aantal punten samenvatten. Vanavond of uiterlijk morgenochtend
is per medisch specialisme in MC Slotervaart duidelijk door welke van de
omringende ziekenhuizen deze zullen worden overgenomen. Dat geldt
ook voor de laatste specialismen zoals bariatrie. Waar welk specialisme
heen gaat wordt morgen ook op de website van MC Slotervaart bekend
gemaakt. De huisartsen en verpleeghuizen in de omgeving zullen hier per
brief van op de hoogte worden gesteld zodat zij weten waar hun patiënten
heen gaan, respectievelijk waar zij nieuwe patiënten naar door kunnen
verwijzen. Rond komend weekend krijgen alle individuele patiënten die
onder actieve behandeling zijn van MC Slotervaart een brief van het
ziekenhuis waarin aangegeven wordt welk ziekenhuis hun behandeling
overneemt en wordt meegedeeld dat hun medisch dossier aan dit
ziekenhuis zal worden overgedragen. Het staat de patiënten uiteraard vrij
een ander ziekenhuis te kiezen.
De zorgverzekeraars informeren vandaag en morgen de ziekenhuizen in
de omgeving. De boodschap zal zijn dat verzekeraars akkoord zijn met
deze verschuiving van zorg en dat voor zowel 2018 als 2019 hier passende
afspraken over gemaakt zullen worden zodat de ontvangende ziekenhuizen vanuit dit perspectief geen extra budgettair risico lopen.
De IGJ en NZa houden dit proces nauwlettend in de gaten, ook waar het
de omringende ziekenhuizen betreft. Volgende week dinsdag heb ik
partijen, net als afgelopen drie weken, weer bij mij aan tafel uitgenodigd
om te vernemen hoe het verloopt, partijen waar nodig nader tot elkaar te
brengen en te bezien waar VWS behulpzaam kan zijn.
De Minister voor Medische Zorg,
B.J. Bruins

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 016, nr. 149

5