Bijlage 2 Overwegingen van ministeries t.a.v. landelijke subsidieregelingen met een
substantieel aandeel van kleine subsidies
Onderstaande toelichting op de subsidieregelingen is opgesteld door de ministeries.
Ministerie EZ
Regeling: Zonnepanelen
Achtergrond regeling
Met de subsidieregeling op zonnepanelen werd 15% subsidie gegeven op het
aankoopbedrag van een zon-PV installatie, exclusief installatiekosten, met een
maximum van €650,-. Alleen particulieren kwamen in aanmerking voor subsidie.
In het Lente-akkoord (2012) is afgesproken dat deze regeling er zou komen. Er werd
budget voor gereserveerd op de EZ begroting voor 2012 en 2013. Dit was een wens
van Tweede Kamer.
Het totale beschikbare budget voor 2012 en 2013 bedroeg € 50.882.000,-. Het budget
voor 2013 was op 8 augustus 2013 uitgeput, toen is de subsidie regeling gesloten. Er is
uiteindelijk in 2013 voor 46.611 subsidieaanvragen subsidie verstrekt.

Ministerie BZK
Regeling: Bevordering Eigen Woningbezit & Beschikking geldelijke steun Eigen Woning
Achtergrond regeling
Het doel is het bevorderen van eigen woning bezit. Hierbij is het inkomen één van de
criteria (regeling was specifiek voor lagere inkomens). Beide regelingen worden
uitgefaseerd.
- De BEW+ is een initiatiefwet van (toenmalig) Tweede Kamerleden van de PvdA, VVD
en CDA en breed door de Kamer omarmd om starters op de koopwoningmarkt te
ondersteunen. De minister (Dekker) heeft bij de Kamer aangegeven de BEW+, net als
de Startersleningen van SVN, als een goed aanvullend instrument te zien zolang de
krapte op de woningmarkt voor starters zich voordoet.

Ministerie OCW
Regeling: Lerarenbeurs/Zij-instroom
Achtergrond regeling
De regeling lerarenbeurs is bedoeld om substantiële scholing te bevorderen voor
leraren met een onderwijsbevoegdheid in po, vo, mbo en ho. Leraren kunnen een
subsidie aanvragen voor studiekosten en studieverlof. De subsidie is bestemd voor een
reguliere bachelor- of masteropleiding of voor deficiëntieopleidingen (gericht op het
wegwerken van deficiënties met als doel toelating tot een masteropleiding binnen het
wetenschappelijk onderwijs). De leraar kan eenmalig in zijn onderwijsloopbaan gebruik
maken van de lerarenbeurs. De regeling zijinstroom is bedoeld voor het bevoegd gezag
dat zich inspant om een zij-instromer in staat te stellen zijn onderwijsbevoegdheid te
laten behalen. Het gaat hier om zij-instromers in het vo en mbo.
Het gaat hier om een landelijke regeling. Het is een politiek relevant instrument,
waarvan de sturing dicht bij de politiek is belegd. Voor de uitvoering van de regeling
wordt gebruik gemaakt van de bestaande uitvoeringsorganisaties die zich bezighouden
met studiefinanciering en bekostiging van het onderwijs.

1

Ministerie BZK
Regeling: Starterslening betaalbaarheid woningmarkt
Achtergrond regeling
Het doel van de ondersteuning van startersleningen is onderdeel van een pakket
maatregelen om de problemen op de woningmarkt aan te pakken. De focus van de
starterslening ligt op starters omdat die een belangrijke aanjagende rol spelen;
koopstarters zetten een verhuisketen in werking.
In het Regeerakkoord van het kabinet Rutte-Asscher is opgenomen dat de gunstige
leningsfaciliteit voor starters van de Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting
Nederlandse gemeenten (SVn) zal worden uitgebreid met een bedrag van € 20 mln. In
het Woonakkoord van februari 2013 is bepaald het bedrag voor de startersleningen te
verhogen naar € 50 mln.
Het gaat hier om rijksondersteuning van decentraal beleid. Het geld wordt ingezet als
een rijksbijdrage in de kosten van startersleningen die namens en voor rekening van
gemeenten worden verstrekt door de SVn. De rijksbijdrage zorgt de facto voor een
verdubbeling van het gemeentelijke budget voor startersleningen. In de praktijk komt
het erop neer dat de starterslening beschikbaar is in die gemeenten die ondersteuning
van starters nodig vinden en daarvoor ook middelen beschikbaar stellen.

Ministerie EZ
Regeling: Stimulering Duurzame Energieproductie
Achtergrond regeling
De SDE+ (Stimulering Duurzame Energieproductie) is het belangrijkste instrument om
de duurzame energie doelstelling (14% in 2020 en 16% in 2024) te realiseren. De
doelstellingen voor duurzame energie zijn op landelijk niveau vastgesteld. De 14% in
2020 is het resultaat van Europese afspraken over nationale duurzame energiedoelen
en de 16% is het resultaat van het landelijk Energieakkoord. Omdat de doelstellingen
nationaal zijn, kunnen deze het meest efficiënt gehaald worden door middel van een
landelijk instrument.
De SDE is de voorganger van de SDE+. De SDE en de SDE+ vergoeden het verschil
tussen de integrale productiekosten van duurzame energie en de waarde van de
geproduceerde energie op de relevante markt. Uitsluitend over daadwerkelijk
geproduceerde duurzame energie wordt subsidie uitgekeerd gedurende 12 of 15 jaar
(afhankelijk van de toegepaste techniek). Dat betekent, dat de uiteindelijk verstrekte
subsidie een veelheid bedraagt van het bedrag dat in één jaar kan worden uitgekeerd.
De voorganger van de SDE+, de SDE-regeling is met ingang van 2008 opengesteld
voor het aanvragen van subsidie. Met ingang van 2011 is de SDE vervangen door de
SDE+. De belangrijkste wijziging betrof het introduceren van concurrentie tussen
kandidaat projecten, waarbij projecten die met minder subsidie toekunnen voorrang
krijgen op duurdere projecten. Dit leidt tot een aanzienlijk meer kosteneffectief
bereiken van de duurzame energiedoelstelling. De concurrentie is optimaal als zo veel
mogelijk duurzame energieprojecten via dezelfde regeling worden gestimuleerd,
daarom is een voorwaarde voor kosteneffectiviteit dat de concurrentie plaatsvindt op
landelijk niveau.
Een groot deel van het in 2013 uitbetaalde aantal subsidies betreft kleine bedragen
(50% van het aantal betalingen betreft bedragen tot € 1.000). Daarbij zijn twee
belangrijke kanttekeningen te maken. In de eerste plaats dient bedacht te worden dat
– zoals hiervoor aangegeven – de verstrekte subsidie een veelvoud is van het in 2013
uitbetaalde bedrag. Verder hebben betalingen onder de € 1.000 allemaal betrekking op
kleine fotovoltaïsche zonnepanelen (≤15 kWp, met name particulieren). Met ingang
van 2011 zijn deze panelen niet meer subsidiabel onder de SDE+. Uitbetalingen
betreffen dan ook uitsluitend de uitfinanciering van over de jaren tot en met 2010 via
de oude SDE toegezegde subsidies.
De conclusie van het bovenstaande is dat het omwille van kosteneffectiviteit en
efficiëntie wenselijk is om subsidies op duurzame energie via een landelijk instrument
te verstrekken.

2

Ministerie I&M
Regeling: Kaderregeling subsidies duurzaamheid Verkeer en Waterstaat Actieplan Groei op het
spoor
Achtergrond regeling
Het doel van de regeling is om de invulling te geven aan de ambitie van het kabinet om
de groei van 5% op het spoor 1 in de jaren voorafgaand aan de huidige
kabinetsperiode door te zetten.
Het programma groei op het spoor is afgerond.
http://mirt2012.mirtprojectenboek.nl/Images/516_tcm322-306876.pdf

Ministerie VWS
Regeling: Subsidieregeling stageplaatsen zorg
Achtergrond regeling
De Subsidieregeling stageplaatsen zorg (Stagefonds) maakt het mogelijk dat
zorginstellingen die een stageplaats bieden aan studenten van bepaalde
zorgopleidingen, een bijdrage krijgen voor de kosten van de stagebegeleiding. Het doel
is dat er door het Stagefonds meer stageplaatsen worden gerealiseerd en stagiaires
een betere begeleiding krijgen. De verwachting is dat daarmee toekomstige
zorgmedewerkers beter voorbereid worden op het werk wat ze (later) gaan doen en
tevens dat het de mobiliteit van zorgpersoneel bevordert.
Uitvoeringstechnisch en ook wat betreft de administratieve lasten is het te prefereren
dat de regeling vanuit een centraal punt georganiseerd wordt. Bij de uitvoering wordt
gebruik gemaakt van een landelijk beschikbaar databestand. De subsidie aan de
instellingen wordt grotendeels op basis van dat bestand bepaald. Decentralisatie van
de regeling leidt tot aanzienlijk hogere uitvoeringslasten. Dit geldt nog meer voor de
administratieve lasten. Veel zorginstellingen opereren in meerdere gemeenten en
meerdere regio´s. In geval van decentralisatie leidt dat voor instellingen tot een
veelvoud aan subsidierelaties in plaats van de huidige enkelvoudige relatie. Inhoudelijk
is decentralisatie ook niet gewenst, omdat dat kan leiden tot verschillende regelingen,
waardoor zorginstellingen strategisch kunnen opereren en bepaalde stagiaires niet of
nauwelijks aan een stageplaats komen (omdat voor hen de vergoeding (relatief)
onaantrekkelijk is). Daarnaast beoogd de regeling een bijdrage te leveren aan het
oplossen van (toekomstige) knelpunten op de arbeidsmarkt. Deze knelpunten zijn
veelal van landelijk niveau, en worden daarom ook landelijk opgepakt.

Ministerie I&M
Regeling: Subsidieregeling Emmissieverminderende voorzieningen voor voertuigen
Achtergrond regeling
Doel van deze regeling is een bijdrage te leveren aan de verbetering van de
luchtkwaliteit in Nederland door het treffen van emissieverminderende voorzieningen in
voertuigen met een dieselmotor te stimuleren, alsmede door de aanschaf van
ongebruikte voertuigen met een emissieverminderende voorziening te stimuleren.
De landelijke regeling is een instrument van het nationaal samenwerkingsprogramma
luchtkwaliteit bedoeld om ondernemers een aanschafsubsidie te verstrekken zodat er
schonere nieuwe vrachtwagens en bussen met EuroVI-motor over de wegen rijden.

3

Ministerie EZ
Regeling: Innovatieprestatiecontracten
Achtergrond regeling
Het doel is om MKB-ondernemers te stimuleren om in samenwerking met andere
(minimaal 10) ondernemers nieuwe producten en diensten te ontwikkelen. Door in
grotere groepen samen te werken worden vindt meer kennisuitwisseling plaats.
- De focus ligt in de regeling op het stimuleren van innovatie en samenwerking.
Decentrale overheidsorganisaties kennen geen instrumenten die met deze regeling
vergelijkbaar zijn. Samenwerking met ondernemers uit andere regio’s stuit bij
regionale instrumenten dikwijls op beperkingen.
Overigens wordt er geen apart budget meer beschikbaar gesteld voor een afzonderlijke
IPC-regeling, maar is het instrument opgenomen in de bredere regeling MKB
Innovatiestimulering Topsectoren.

4