Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1997
Vragen van het lid Peters (GroenLinks) aan de staatssecretaris van Defensie
over beëindiging van Nederlandse deelname aan de JSF-testfase en de
aanschaf van het tweede JSF-testtoestel (ingezonden 24 februari 2010).
Antwoord van staatssecretaris De Vries (Defensie) (ontvangen 23 maart 2010)
Vraag 1, 3 en 4
Deelt u de mening dat het kabinet, gelet op zijn nieuwe status, niet kan
overgaan tot definitieve keuze voor deelname aan de testfase van het
JSF-project, zoals voorzien in de motie Hamer van 23 april 2009 (Kamerstuk
26 448, nr. 178)?
Deelt u de mening dat het kabinet, gelet op zijn nieuwe status, geen besluit
kan nemen over de aanschaf van het tweede JSF-testtoestel?
Wat zullen de consequenties zijn als er niet wordt over gegaan tot de
aanschaf van het tweede testtoestel? Staat u nog steeds achter uw woorden
dat als Nederland niet besluit tot de aanschaf van de JSF-testtoestellen,
Nederland daarmee uit de testfase stapt?
Antwoord 1, 3 en 4
Gezien de huidige omstandigheden zal het demissionaire kabinet geen besluit
tot aanschaf van een tweede F-35-testtoestel meer voorleggen aan de Kamer.
Dat geldt derhalve ook voor de effectuering van het besluit tot deelneming
aan de Initiële Operationele Test en Evaluatie (IOT&E)-fase, aangezien voor
deelneming aan de IOT&E en de daaraan voorafgaande opleidingen van
vliegers minimaal twee testtoestellen moeten worden aangeschaft.
Het feit dat dit kabinet geen besluit over het tweede testtoestel neemt,
betekent niet dat deelneming aan de IOT&E onmogelijk is geworden. De
gevolgen van uitstel van het besluit tot aanschaf van het tweede testtoestel
worden nog bezien. Met de Verenigde Staten is overleg hierover gaande.
Hierbij speelt ook een rol dat in de Verenigde Staten vertraging is opgetreden
bij de onderhandelingen over de LRIP-4 productieserie, waarvan het geplande
tweede testtoestel deel uitmaakt. Voorts ondervindt de productie van
F-35-toestellen vertraging en zal de IOT&E-fase later beginnen. De Kamer is
hieromtrent met de brief van 16 februari jl. geïnformeerd (Kamerstuk 26 488,
nr. 217).
Vraag 2
Wanneer zou moeten worden besloten of de «verplichting tot koop» die is
aangegaan voor het eerste testtoestel, wordt teruggedraaid of niet?

ah-tk-20092010-1997
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Na het algemeen overleg van 22 april 2009 en het plenaire debat van 23 april
2009 heeft de Kamer door aanvaarding van de motie-Hamer c.s. (Kamerstuk
26 488 nr. 178) ingestemd met het aangaan van de verplichtingen voor de
productie van het eerste Nederlandse testtoestel uit de LRIP-3 productieserie.
Dit toestel zal niet eerder dan eind 2011 worden overgedragen. Tot het
moment waarop het eerste testtoestel aan Nederland wordt overgedragen
bestaat de mogelijkheid af te zien van de koop van dit toestel, waaraan
kosten zullen zijn verbonden. Het Memorandum of Understanding (MoU) over
de productie, instandhouding en doorontwikkeling (PSFD MoU) dat Nederland in 2006 getekend heeft, bevat afspraken over het afzien van de koop van
toestellen.
Daarnaast hebben Nederland en de Verenigde Staten op 6 mei 2009 een side
letter ondertekend waarin is overeengekomen in geval van afzien van de
koop te zoeken naar de meest efficiënte wijze waarop dit kan.
Vraag 5
Welke stappen zijn nodig om volledig uit het JSF-project te treden?
Antwoord 5
Nederland heeft tot op heden vier MoU’s ondertekend die ons land zou
moeten opzeggen bij een besluit uit het JSF-project te stappen. Dat zijn naast
het hiervoor genoemde PSFD MoU uit 2006, het MoU uit 2002 over de
ontwikkeling van de JSF (System Development and Demonstration,SDD), het
in 2006 door Nederland en Italië getekende Production & Sustainment (P&S)
MoU voor Europese samenwerking waar Noorwegen vervolgens in 2007 tot
is toegetreden, en het MoU uit 2008 over de IOT&E. Ook zou Nederland
moeten afzien van de koop van het eerste testtoestel en van de in 2008
aangegane verplichting voor onderdelen met een lange levertijd (long lead
items) voor het tweede testtoestel.
Afgezien van de vooraf niet in te schatten gevolgen voor de internationale
reputatie, de Nederlandse industrie en het project Vervanging F-16, zijn
daarmee uitstapkosten gemoeid waarover de Kamer is geïnformeerd met het
addendum bij de jaarrapportage voor het project Vervanging F-16 over 2008
(Kamerstuk 26 488, nr. 173). In de jaarrapportage over 2009 zullen deze
uitstapkosten worden geactualiseerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2