2022D50639

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Financiën heeft op 29 november 2022 enkele
vragen en opmerkingen aan de Minister van Financiën voorgelegd over
haar op 20 oktober 2022 toegezonden brief inzake Werkprogramma 2023
inspectie belastingen, toeslagen, douane (Kamerstuk 31 066, nr. 1125).
De voorzitter van de commissie,
Tielen
De adjunct-griffier van de commissie,
Kling

nds-tk-2022D50639

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het werkprogramma. Zij onderstrepen het belang van de inspectie en
hebben nog twee vragen. Kan de inspectie toezien op de kwaliteit van
dienstverlening binnen de domeinen, aangezien deze nu kampen met
grote personeelstekorten en IT-gebreken? Kan de inspectie toezien op het
aantal en de kwaliteit van boekenonderzoeken en acties rondom fraudebestrijding?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van D66
De leden van de D66-fractie hebben met veel interesse kennisgenomen
van het werkprogramma van de inspectie belastingen, toeslagen en
douane (IBTD). De leden van de D66-fractie beseffen dat de IBTD als
nieuwe organisatie haar vaste rol nog aan het zoeken is. Deze leden
waarderen de open en transparante communicatiestijl die de inspectie
hanteert in deze zoektocht. Kan de inspectie nader toelichten hoe zij wil
opereren zonder een rapportenfabriek te zijn? Welke afweging ligt daar
tussen doeltreffend opereren in de luwte, achter de schermen, en de
informatiepositie van de Kamer en de bredere gemeenschap?
De leden van de D66-fractie lezen dat de inspectie werkt aan haar
zichtbaarheid en bereikbaarheid. Wat kan de inspectie nu al aangeven
over het vergaren van informatie vanuit gesprekken met de beleidsmakers
en -uitvoerders tegenover ervaringen van gebruikers? Deze leden beseffen
hoe ingewikkeld maar belangrijk het is om het perspectief van de buiten
de beleidswereld goed te vangen en zijn benieuwd naar hoe de inspectie
hiermee omgaat.
De leden van de D66-fractie vragen de inspectie om nader in te gaan op
het verschil tussen de drie genoemde elementen van herstel (financieel,
praktisch en emotioneel). Zou de inspectie kort aan kunnen geven hoe dit
volgens haar herkenbaar is in de hersteloperaties kinderopvangtoeslag,
Fraudesignaliseringsvoorziening (FSV) en box 3?
De leden van de D66-fractie vragen de inspectie toe te lichten hoe zij haar
capaciteit verdeelt over de drie domeinen: belastingen, toeslagen en
douane. Deze leden doelen vooral op de al dan niet ontoereikende
grondslag voor cameratoezicht bij de douane.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PVV
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van het werkprogramma van de inspectie belastingen, toeslagen en douane (hierna:
IBTD). De leden van de PVV-fractie hebben enkele vragen en/of opmerkingen.
De IBTD toetst of de burger wordt beschermd tegen machtsmisbruik van
de overheid. De leden van de PVV-fractie verzoeken de IBTD om aan te
geven of zij het afgelopen jaar heeft moeten ingrijpen omdat er sprake
was van machtsmisbruik. Zo ja, op welke dossiers en hoe is de IBTD te
werk gegaan?
Kan de IBTD aan de leden van de PVV-fractie aangeven op welke lopende
dossiers zij machtsmisbruik door de overheid vermoedt? Kan de IBTD
hierbij tevens aangeven waarom zij dit vermoeden heeft en welke stappen
de IBTD heeft genomen om vermeend machtsmisbruik tegen te gaan?
Kan de IBTD voor de leden van de PVV-fractie nader uiteenzetten hoe zij,
in meer algemene zin, ingrijpt bij een vermoeden van machtsmisbruik?
Welke traject (van begin tot eind) doorloopt de IBTD bij een vermoeden
van machtsmisbruik?

2

Kan de IBTD aan de leden van de PVV-fractie aangeven welke gevolgen er
verbonden zijn aan ingrijpen door de IBTD (bij een vermoeden van
machtsmisbruik) voor betrokken bewindspersonen dan wel ambtenaren?
Kan de IBTD aan de leden van de PVV-fractie aangeven of zij tevens
bevoegd is om in te grijpen bij een vermoeden van (fiscaal) machtsmisbruik door de Europese Unie? Kan de IBTD voorbeelden geven in welke
gevallen zij al dan niet bevoegd is tot ingrijpen? Hoe kijkt de IBTD aan
tegen de mogelijkheid van de Minister van Financien om goedkeuring aan
het werkprogramma te onthouden?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het werkprogramma van de IBTD. Zij vinden het een ambitieus programma. Zij zien
vele waardevolle aandachtsgebieden waar de inspectie zich op gaat
richten en zijn zeer benieuwd naar de uitkomsten. Zij hopen dat de
inspectie een breed gekend en gedragen orgaan wordt binnen de
Belastingdienst en bij burgers en bedrijven, waar mensen signalen aan
durven doorgeven en waar de veiligheid heerst dat daar serieus mee
wordt omgegaan, zonder individuele negatieve gevolgen. Hoe wil de
inspectie hiermee omgaan en deze veiligheid creëren?
In het werkprogramma wordt beschreven dat de IBTD als nieuwe
inspectie nog moet ontdekken met welke toezichtsactiviteiten zij het meest
effect kan hebben. De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd of zij hierbij
ook input en ervaringen van andere inspecties verzamelt. Zij vinden het
interessant dat de inspectie wil experimenteren met nieuwe toezichtsactiviteiten, zoals het meelopen in de praktijk, maar ook het inroepen van de
hulp van denktanks. Deze leden denken dat in het laatste toegevoegde
waarde zit, omdat in de praktijk veel kennis aanwezig is op specifieke
thema’s.
De leden van de CDA-fractie merken op dat de IBTD is opgericht naar
aanleiding van de misstanden in de toeslagenaffaire en de risicoselectie
modellen van de Belastingdienst, en waarin burgers en bedrijven zich in
een ongelijke machtsverhouding tegenover de Belastingdienst bevonden.
De inspectie is mede bedoeld om het perspectief van de burger en
bedrijven beter te borgen. Hoe ziet de inspectie dit voor zich en hoe zal het
werkprogramma 2023 daaraan bijdragen? Hoe verbetert het toezicht de
praktische rechtsbescherming van burgers en bedrijven? Welke rol ziet de
inspectie daarvoor voor zichzelf weggelegd? Focust de inspectie op
systeemgericht toezicht, of ook op een bredere bijdrage aan handelingsperspectief van burgers en bedrijven?
Een belangrijk thema voor de leden van de CDA-fractie is de laagdrempelige fiscale rechtshulp, die ook in het coalitieakkoord is opgenomen.
Hoe neemt de inspectie ook de voortgang hierop mee in haar werkprogramma en draagt de inspectie bij aan het opzetten van deze laagdrempelige fiscale rechtshulp? Bijvoorbeeld door advisering over waar en op
welke manier deze het effectiefst is? Kan de inspectie er met name op
toezien dat de opzet zodanig is dat die burgers en bedrijven ondersteunt
waar de knelpunten het grootst zijn en conflicten met de dienst het vaakst
voorkomen, vanuit haar perspectief van binnen in de organisatie en
hierover ook rapporteren aan de Kamer en het Ministerie van Financiën?
De leden van de CDA-fractie vinden de kernthema’s waar de inspectie zich
op wil richten mooi en zijn het eens met de toekomstgerichte blik om
problemen in de toekomst te voorkomen. Zij zijn ook erg benieuwd naar
de uitkomsten op het gebied van niet-gebruik en terugvordering van
voorzieningen. Zoals reeds aangegeven vinden zij het programma en alle
verschillende activiteiten waar de inspectie zich op wil gaan richten erg
ambitieus. Zij zien dat er op dit moment 23 fte’s zijn en vragen hoe de
inspectie deze fte’s over haar verschillende activiteiten wil gaan verdelen.
Ook lezen zij dat met vooruitziende blik al wordt ingeschat dat er te weinig

3

fte’s zijn. Hoeveel fte’s, en budget, denkt de inspectie aanvullend nodig te
hebben om haar activiteiten uit te voeren?
De leden van de CDA-fractie zijn ook blij te lezen dat de inspectie met haar
systeemgericht toezicht wil bereiken dat wet- en regelgeving beter
uitvoerbaar wordt. En dat het van groot belang is dat de vereenvoudiging
van wet- en regelgeving niet alleen op de agenda staat, maar ook
daadwerkelijk wordt aangepast. Hoe wil de inspectie hierop gaan sturen
en welke taken en bevoegdheden hebben zij daartoe? Zijn zij voornemens
te signaleren en agenderen waar complexiteiten moeten worden
opgelost, of waar die niet worden opgelost, of anderszins?
De leden van de CDA-fractie vragen hoe de inspectie wil rapporteren over
het systeemgericht toezicht, en of dat naast vaste momenten ook
tussentijdse rapportage van resultaten of van belangrijke actuele signalen
kan zijn. Ook zijn deze leden benieuwd hoe de evaluatiecyclus om de
effecten van het werk van de inspectie te volgen, zoals genoemd in het
werkprogramma van 2022, wordt opgezet.
De leden van de CDA-fractie zijn verder benieuwd naar de verhouding
tussen het werkprogramma 2022 en het werkprogramma 2023. Worden de
vijf onderzoeksonderwerpen en drie toezichtsactiviteiten verder voortgezet, of zijn die herijkt in het programma van 2023?
II Reactie van de Minister van Financiën

4