Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2527
Vragen van de leden Omtzigt (CDA), Bruins (ChristenUnie), Van Weyenberg
(D66) en Lodders (VVD) aan de Staatssecretaris van Financiën over rulings
over de dividendbelasting (ingezonden 18 juni 2018).
Antwoord van Staatssecretaris Snel (Financiën) (ontvangen 25 juni 2018).
Vraag 1
Kunt u een uiteenzetting geven van het volledige rulingbeleid over de
dividendbelasting van de afgelopen vijftien jaar in Nederland en daarin
ingaan op het aantal afgegeven rulings, de aard en inhoud van de rulings en
de maximale geldigheidsduur van rulings? (bron: Besluit DGB 2014/3099)
Antwoord 1
Uitgangspunten bij het geven van zekerheid vooraf
Belastingplichtigen kunnen zekerheid vooraf vragen over diverse onderdelen
van het fiscale recht. Ook over de toepassing van de Wet op de dividendbelasting 1965. Het algemene kader voor het geven van zekerheid vooraf is
opgenomen in het Besluit Fiscaal Bestuursrecht (BFB).1 In het ATR-besluit is
bepaald wanneer de zekerheid vooraf op het gebied van de dividendbelasting
voor bindend advies moet worden voorgelegd aan het APA/ATR-team.2 In alle
andere gevallen wordt de zekerheid vooraf behandeld door de bevoegde
lokale inspecteur, zonder betrokkenheid van het APA/ATR-team.
In beide gevallen wordt zekerheid vooraf gegeven op basis van de Wet op de
dividendbelasting 1965, jurisprudentie en het beleid, zoals dit is neergelegd in
het Verzamelbesluit Dividendbelasting3. Er is naast het in dit beleidsbesluit
opgenomen beleid geen specifiek rulingbeleid met betrekking tot de
dividendbelasting. Daarnaast worden verzoeken om vooroverleg in internationale situaties ook getoetst aan bilaterale belastingverdragen. Indien bij de
behandeling van verzoeken tot zekerheid vooraf rechtsvragen opkomen
worden deze, evenals rechtsvragen die opkomen bij de aanslagregeling,
voorgelegd aan de relevante kennisgroepen in de Belastingdienst.
In de afgelopen 15 jaar zijn er verschillende wijzigingen in wetgeving maar
ook in verdragen doorgevoerd die van invloed zijn geweest op de uitvoering
van de dividendbelasting in de praktijk. Zonder daarbij uitputtend te zijn
1

Besluit van 1 december 1997, nr. AFZ97/2412, thans opgenomen in het Besluit 9 mei 2017,
nr. 2017-1209.
2
DGB 2014/3099, het ATR-besluit, alsmede de voorgangers van dit besluit.
3
Beleidsbesluit van 21 november 2011, DGB 2011/6870M, Stcrt. 2012, 151

ah-tk-20172018-2527
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

noem ik bijvoorbeeld het opnemen van antimisbruikbepalingen in belastingverdragen, de aanpassing van de fiscale positie van de coöperatie in de
dividendbelasting en de per 1 januari 2018 aangepaste inhoudingsvrijstelling
in de dividendbelasting.
Aard en inhoud bij zekerheid vooraf door het APA/ATR-team
Indien zekerheid vooraf wordt gevraagd over fiscale aspecten bij een
internationale houdsterstructuur zoals benoemd in het ATR-besluit, is het
APA/ATR-team bevoegd.4 Er wordt in die situaties doorgaans zekerheid
gevraagd over verschillende fiscale aspecten. Zoals ook blijkt uit de Beschrijving stand van zaken APA-/ATR-praktijk 2017 die ik heb gevoegd bij mijn brief
van 23 mei 2017 aan uw Kamer, betreft het in die gevallen vaak de toepassing van de deelnemingsvrijstelling op voordelen uit de dochtermaatschappij
en verzoeken om zekerheid vooraf of sprake is van inhoudingsplicht en/of
recht bestaat op een vrijstelling voor de dividendbelasting.5
Sinds 2017 wordt op verzoek van uw Kamer gedetailleerder dan daarvoor
bijgehouden over welke onderwerpen door het APA/ATR-team zekerheid
vooraf wordt gegeven. Het overzicht over 2017 is opgenomen in het 2017
jaarverslag van het APA/ATR-team.6 Bij de volgende onderwerpen speelt de
juiste toepassing van de Wet op de dividendbelasting 1965 ook een rol:
zekerheid over de positie van aandeelhouders (29),
combinatie deelnemingsvrijstelling/aandeelhouder (231),
de behandeling van vangnetverzoeken onder belastingverdragen (30).
Aard en inhoud bij zekerheid vooraf door de lokale inspecteur
Indien sprake is van een verzoek tot zekerheid vooraf dat de bevoegde lokale
inspecteur niet hoeft voor te leggen aan het ATR-team, is het de lokale
inspecteur die het verzoek behandelt. Het aantal gevallen waarin zekerheid
vooraf is gegeven over de toepassing van de Wet op de dividendbelasting
1965 is niet systematisch bijgehouden in de afgelopen 15 jaar. Die informatie
kan ik u derhalve niet verstrekken. De aard en inhoud van dergelijke
verzoeken is erg divers. Voorbeelden van zekerheid vooraf zijn:
Zekerheid vooraf omtrent de vraag of een aandelenruil, een splitsing of een
fusie in overwegende mate is gericht op het ontgaan of het uitstellen van
belastingheffing (artikel 3a, zevende lid, Wet DB 1965).
Zekerheid vooraf over een van dividendbelasting vrijgestelde inkoop van
aandelen (artikel 4c, vijfde lid, Wet DB 1965).
Zekerheid vooraf over het fiscaal erkend gestorte kapitaal (artikel 13, Wet DB
1965).
Dergelijke zekerheid vooraf kan door de inspecteur worden afgegeven in een
voor bezwaar vatbare beschikking.
Daarnaast is het mogelijk dat een inspecteur en belastingplichtige op verzoek
een vaststellingsovereenkomst sluiten over een specifiek feitencomplex, zoals
in de situatie van een landsgrensoverschrijdende reorganisatie. De APA- en
ATR-besluiten bepalen wanneer een verzoek voor bindend advies moet
worden voorgelegd aan het APA/ATR-team.7
Geldigheidsduur
De voor bezwaar vatbare beschikkingen, zoals de hierboven genoemde
voorbeelden, zijn in principe niet gebonden aan een bepaalde tijdsduur. Dit
geldt ook voor zekerheid vooraf die ziet op een eenmalige rechtshandeling
zoals de overdracht van een bedrijfsmiddel waarbij zekerheid vooraf wordt
gevraagd over de waarde van het bedrijfsmiddel. In (de voorlopers van) het
Besluit Fiscaal Bestuursrecht is opgenomen dat in elke vaststellingsovereenkomst moet worden opgenomen voor welke periode de overeenkomst geldt
en dat de overeengekomen periode niet stilzwijgend kan worden verlengd.
Bovendien ligt beperking in de looptijd in het feit dat altijd moet worden
4

DGB 2014/3099
Kamerstuk 25 087, nr. 187.
6
Deze cijfers zijn opgenomen in het jaarverslag van het APA/ATR-team dat is gevoegd als bijlage
bij mijn brief van 18 februari 2018 (Kamerstuk 25 087, nr. 187).
7
Besluit DGB 2014/3098 en Besluit DGB 2014/3099
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

opgenomen dat een vaststellingsovereenkomst vervalt indien wet- of
regelgeving wijzigt dan wel de feiten en omstandigheden wijzigen. Voor een
ATR geldt dat deze een looptijd heeft van 4 tot 5 jaar. Dit is neergelegd in het
ATR-besluit. Hierin is opgenomen dat uitzonderingen mogelijk zijn, bijvoorbeeld bij langlopende contracten. In die gevallen wordt over het algemeen
wel opgenomen dat een tussentijdse toetsing zal plaatsvinden.
Vraag 2
Welke mogelijkheden onder het vigerende rulingbeleid heeft een bedrijf met
hoofdkantoor in Nederland om dividend deels/geheel uit te keren in een
jurisdictie die geen dividendbelasting kent?
Antwoord 2
Bij de beoordeling of met betrekking tot dividenduitkeringen door een
vennootschap die is opgericht naar het recht van Nederland en/of feitelijk in
Nederland is gevestigd, dividendbelasting is verschuldigd, wordt gekeken
naar de bepalingen opgenomen in de Wet op de dividendbelasting 1965, het
Verzamelbesluit Dividendbelasting8 en – indien van toepassing – een
belastingverdrag. Daarbij wordt rekening gehouden met eventuele antimisbruikbepalingen die in de wet en/of het van toepassing zijnde verdrag zijn
opgenomen.
Vraag 3
Hoeveel rulings die (mede) zien op dividendbelasting zijn er op dit moment?
Antwoord 3
Hoeveel rulings nog van kracht zijn, wordt niet separaat bijgehouden.
Hierboven is ingegaan op de vraag hoeveel rulings door het ATR-team in
2017 zijn afgegeven die mede betrekking hadden op dividendbelasting.
Hoeveel gevallen van zekerheid vooraf er buiten het ATR-team zijn afgegeven
over dividendbelasting is niet centraal vastgelegd.
Vraag 4
Is van alle rulings over de dividendbelasting gecheckt of zij voldoen aan de
wet- en regelgeving?
Antwoord 4
Het afgeven van zekerheid vooraf wordt gedaan door professionele medewerkers van de Belastingdienst, waarbij de vigerende wet- en regelgeving altijd
leidend is. Indien nodig worden kennis- en coördinatiegroepen ingeschakeld
voor verdere afstemming.
Bij het onderzoek naar de 4.462 rulings waarover ik uw Kamer op 18 februari
jl. heb geïnformeerd zijn die 4.462 rulings op procedurele aspecten gecontroleerd. Alleen de gevallen waarbij sprake was van procedurele fouten zijn
destijds ook nogmaals op de inhoud gecontroleerd. Een onjuiste fiscaaltechnische inhoud is in 2 gevallen geconstateerd, in 3 gevallen is de inhoud als
waarschijnlijk niet juist beoordeeld. Deze 5 gevallen zagen niet op de
dividendbelasting.
Vraag 5
Zijn er in het verleden rulings ontdekt, die (mede) zien op de dividendbelasting, die niet voldoen aan de geldende wet- en regelgeving? Zo ja, wat is toen
met de rulings gedaan?
Antwoord 5
Zekerheid vooraf is niet meer geldig als deze niet langer in overeenstemming
is met geldende wet- en regelgeving. Specifiek voor de dividendbelasting
noem ik bijvoorbeeld de implementatie van de gewijzigde moederdochterrichtlijn per 1 januari 2016, waarbij is voorzien in een overgangsregeling voor
ATR’s die per 1 januari 2016 zijn vervallen.9 Voor het overige verwijs ik naar
mijn antwoord op vraag 4 en 6.

8
9

Zie ook antwoord op vraag 1.
Besluit aanpassingstermijn ATR’s (DGB 2015/5071M).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3

Vraag 6
Heeft de onderzoekscommissie over rulings inhoudelijk gekeken naar rulings
over de dividendbelasting, die voor 2015 zijn afgegeven?
Antwoord 6
De onafhankelijke onderzoekscommissie heeft onderzoek gedaan naar de
APA’s en ATR’s die in 2017 zijn afgegeven. Ik heb uw Kamer daarover bij de
21e Halfjaarsrapportage van de Belastingdienst geïnformeerd. Uit de
rapportage van de onafhankelijke commissie blijkt dat bij de selectie van de
te onderzoeken APA’s en ATR’s binnen elke verschijningsvorm de te onderzoeken APA’s of ATR’s aselect zijn getrokken. Dat betekent dat ook ATR’s zijn
beoordeeld die (mede) betrekking hadden op de dividendbelasting. Ten
aanzien van deze onderzochte ATR’s is geconstateerd dat deze ook voor wat
betreft de dividendbelasting zijn afgegeven binnen wet- en regelgeving. De
interne onderzoeksgroep die in het voorjaar van 2017 haar verslag heeft
uitgebracht heeft wel onderzoek gedaan naar oudere rulings, in dit onderzoek
waren ook rulings over de dividendbelasting betrokken.10
Vraag 7
Kunt u deze vragen een voor een, uitgebreid, precies en binnen een week
beantwoorden?
Antwoord 7
Ja.

10

Kamerstuk 25 087, nr. 153

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

4