Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2743
Vragen van de leden Ten Broeke en Bosman (beiden VVD) aan de Ministers
van Buitenlandse Zaken en van Defensie over gezamenlijke productie van
S500-raketten door Turkije en Rusland (ingezonden 15 juni 2018).
Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) en van Minister
Bijleveld-Schouten (Defensie) (ontvangen 12 juli 2018).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Turkey proposes Russia «joint production of
S-500 missiles»»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4
Kunt u bevestigen dat de Republiek Turkije een voorstel heeft gedaan aan de
Russische Federatie om gezamenlijk S500-raketten – die onder andere
ballistische raketten kunnen onderscheppen – te produceren?
Heeft de NAVO, bijvoorbeeld bij monde van de secretaris-generaal, of
NAVO-bondgenoten reeds gereageerd op het Turkse voornemen?
Hoe verhoudt het Turkse voornemen zich tot in NAVO-verband gemaakte
afspraken over ontwikkeling of productie van dergelijk materieel (met
niet-bondgenoten)?
Antwoord 2, 3, 4
Het betreft berichten in de Turkse media. Nederland noch de NAVO is over
een dergelijk voornemen geïnformeerd. Het kabinet kan deze berichten
daarom niet bevestigen en wil hier niet over speculeren.
Vraag 5
Deelt u de zorg dat dergelijke samenwerking zowel de eenheid als de
afschrikkingskracht van het NAVO-bondgenootschap zou kunnen ondermijnen?

1

ah-tk-20172018-2743
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

http://www.hurriyetdailynews.com/turkey-proposes-russia-joint-production-of-s-500-missiles133279?utm_source=Facebook&utm_medium=post&utm_campaign=turkey-proposes-russiajoint-production-of-s-500-missiles-133279&utm_term=post

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 5
De aanschaf van wapensystemen is een soevereine aangelegenheid. Ook in
het NAVO-bondgenootschap blijft deze autonomie gewaarborgd. Er bestaat
geen NAVO-regelgeving voor de aanschaf van wapensystemen voor nationale
toepassing, noch heeft de NAVO de bevoegdheid om de aanschaf van
wapensystemen tegen te houden. Wel wordt ernaar gestreefd de nationale
wapensystemen van bondgenoten zoveel mogelijk op elkaar te laten
aansluiten, onder meer met het oog op efficiency en interoperabiliteit.
Vraag 6, 7
Kunt u zich herinneren dat de ambtsvoorganger van de Minister van
Buitenlandse Zaken op 15 november 2018 in antwoord op vragen van de
Tweede Kamer over de S400-systemen liet weten dat «Nederland noch de
NAVO formeel [is] geïnformeerd over een overeenkomst met Rusland»?2 Zijn
de NAVO en/of Nederland inmiddels wel over de overeenkomst tussen Turkije
en Rusland over de S400-systemen geïnformeerd?
Heeft de Amerikaanse kritiek op de aanschaf van S400-systemen van de
Russische Federatie door Turkije iets opgeleverd?3
Antwoord 6, 7
Tot op heden is Nederland noch de Noord-Atlantische Raad formeel
geïnformeerd over de overeenkomst. Het valt niet te zeggen of kritiek op de
voorgenomen aanschaf al dan niet effect heeft gehad.
Vraag 8
Kunt u zich herinneren dat uw ambtsvoorgangers op 28 augustus 2017
schreven dat het «nagenoeg [is] uitgesloten dat een S-400 luchtverdedigingssysteem, dat mogelijk door Turkije wordt aangeschaft, zal worden geïntegreerd met NAVO-systemen en entiteiten»?4 Kan ook (nagenoeg) worden
uitgesloten dat de S400-systemen, zodra deze in Turkse handen zijn, niet
worden bediend door Russisch personeel? Zo nee, is deze zorg enkel door de
VS of ook door andere verdragspartijen aangekaart?
Antwoord 8
Voordat wapensystemen kunnen worden toegepast in NAVO-netwerken en
systemen moeten deze aan de NAVO-eisen voldoen. Hier worden zowel
technische specificaties als veiligheidsoverwegingen meegewogen, zoals het
weglekken van technologie naar niet NAVO-landen. Het is daarom nagenoeg
uitgesloten dat een S-400 luchtverdedigingssysteem zal worden geïntegreerd
met NAVO-systemen en entiteiten.
De aanschaf van wapensystemen is een soevereine aangelegenheid. Ook
binnen het NAVO-bondgenootschap blijft deze autonomie gewaarborgd. Er
bestaat binnen de NAVO dan ook geen regelgeving voor de aanschaf van
wapensystemen voor nationale toepassing, noch heeft de NAVO de bevoegdheid om de aanschaf van wapensystemen tegen te houden. Hetzelfde geldt
voor de omgang met de wapensystemen wanneer deze in gebruik zijn
genomen. Nederland doet geen uitspraken over standpunten van andere
bondgenoten. Wel kan het kabinet delen dat meerdere bondgenoten hun
zorgen hebben uitgesproken over de Turkse intentie om het S-400 systeem
aan te schaffen. Ook Nederland heeft zorgen uitgesproken bij SG NAVO.

2

Schriftelijke antwoorden op vragen gesteld tijdens de eerste termijn van de begrotingsbehandeling van Buitenlandse Zaken op 14 november 2017 (Documentnr. 2017D32412).
3
http://www.hurriyetdailynews.com/dont-use-s-400s-even-if-you-buy-them-us-tells-turkey132904
4
Aanhangsel handelingen Tweede Kamer 2016–2017, nr. 2550

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2