> Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20017
2500 EA DEN HAAG

Directie Algemene Fiscale
Politiek
Korte Voorhout 7
2511 CW Den Haag
Postbus 20201
2500 EE Den Haag
www.rijksoverheid.nl
Inlichtingen

Ons kenmerk
AFP/2013/847 U

Datum 10 december 2013
Betreft Reactie op motie-De Vries c.s. (33 551, B) over de Europese aanpak van
belastingfraude

Uw brief (kenmerk)

Bijlagen

Geachte voorzitter,
Op 23 april 2013 heeft uw Kamer de motie van het lid K.G. De Vries c.s.1
aangenomen waarin uw Kamer de regering verzoekt te bevorderen dat tot een
geloofwaardige Europese aanpak van belastingfraude wordt gekomen en de
Kamer te informeren over de stappen die zij hiertoe heeft gezet of zal zetten en
over de voortgang die er in Europees verband wordt geboekt.
Graag verwijs ik u allereerst naar de kabinetsreactie van 30 augustus 2013
betreffende het SEO-rapport ‘Overige Financiële Instellingen’ en het IBFDrapport over ontwikkelingslanden2, waarin in de paragrafen 3.2, 3.3 en 3.4
wordt ingegaan op de ontwikkelingen die tot eind augustus 2013 binnen de
Europese Unie (hierna: EU) op het gebied van belastingfraude,
belastingontwijking en transparantie hebben plaatsgevonden. Hieronder zal ik
eerst ingaan op de Nederlandse inzet binnen de EU met betrekking tot
belastingfraude en belastingontwijking. Vervolgens zal ik enkele ontwikkelingen
binnen de EU schetsen in relatie tot dit onderwerp.
Nederlandse inzet binnen de EU met betrekking tot belastingfraude en
belastingontwijking
Zoals ook in de kabinetsreactie van 30 augustus is benadrukt, is het vraagstuk
van internationaal opererende bedrijven die mede door gebruikmaking van het
gebrek aan onderlinge samenhang van de verschillende nationale
rechtssystemen in staat zijn de totale belastingdruk te beïnvloeden, een
mondiaal vraagstuk dat primair om een mondiale oplossing vraagt. Om deze
reden werkt Nederland actief mee aan de werkzaamheden die in het verband
van de OESO plaatsvinden om dit vraagstuk te adresseren. Wanneer binnen het
BEPS-project (Base Erosion and Profit Shifting) tastbare resultaten worden
geboekt, zal dit tevens bijdragen aan de bestrijding van belastingfraude en
belastingontwijking binnen de EU. Initiatieven die in het kader van de EU worden
1
2

Kamerstukken I 2013/14, 33 551, B.
Kamerstukken I 2012/13, 25 087, E en Kamerstukken II 2012/2013, 25 087, nr. 60.

Pagina 1 van 4

ontwikkeld, zullen altijd goed met de OESO moeten worden afgestemd. Wanneer
dergelijke EU-initiatieven daadwerkelijk belastingfraude en belastingontwijking
aanpakken, transparantie vergroten en de interne markt versterken, dan sta ik
daar in beginsel positief tegenover. Ik verwijs hierbij naar het G5-initiatief3 op het
gebied van automatische uitwisseling van informatie waar Nederland zich als één
van de eerste lidstaten bij heeft aangesloten en actief aan deelneemt. Ik vind het
daarbij belangrijk dat bij dergelijke initiatieven het mondiale gelijke speelveld niet
wordt verstoord en de Europese concurrentiepositie geen gevaar loopt.

Directie Algemene Fiscale
Politiek

Ons kenmerk
AFP/2013/847 U

Ontwikkelingen binnen de EU
De volgende ontwikkelingen met betrekking tot belastingfraude en
belastingontwijking hebben zich dit jaar binnen de EU voorgedaan.
EC-Actieplan
Een jaar geleden, op 6 december 2012, heeft de Europese Commissie (hierna:
de Commissie) haar Actieplan ter versterking van de strijd tegen belastingfraude
en belastingontduiking gepresenteerd. Deze mededeling van de Commissie ging
vergezeld van twee aanbevelingen: de aanbeveling met betrekking tot
maatregelen om derde landen aan te moedigen minimumnormen voor goed
bestuur in belastingzaken toe te passen en de aanbeveling over agressieve
fiscale planning4.
Mede naar aanleiding van het Actieplan zijn binnen de EU verschillende
initiatieven ontplooid in relatie tot de bestrijding van belastingfraude en
belastingontduiking en verbetering van transparantie. Het in het Actieplan
aangekondigde voorstel tot wijziging van de Moeder-dochterrichtlijn is op 25
november 2013 door de Commissie gepubliceerd. Door dit voorstel wordt een
concrete bepaling ingevoerd om de ongewenste effecten van hybride
financieringsovereenkomsten tegen te gaan en wordt de anti-misbruikbepaling
in de Moeder-dochterrichtlijn herzien. Het kabinet zal spoedig een appreciatie
van het voorstel geven. Deze zal in de vorm van een BNC-fiche naar de StatenGeneraal worden gestuurd.
De werkzaamheden van de EU-Gedragscodegroep die met name bestaan uit het
beoordelen van belastingregimes die potentieel schadelijke belastingconcurrentie
vormen, zijn voortgezet. In een subgroep die rapporteert aan de
Gedragscodegroep worden oplossingen onderzocht voor dubbele niet-belasting
veroorzaakt door hybride entiteiten of hybride vaste inrichtingen. Hierbij is
afstemming met soortgelijke onderzoeken in OESO-verband belangrijk.
Ook op het gebied van de btw zijn maatregelen genomen ter bestrijding van
fraude. De lidstaten hebben ingestemd met het snellereactiemechanisme,
waardoor in het geval van plotselinge, omvangrijke fraude een lidstaat de
mogelijkheid kan krijgen de afdracht van btw te verleggen naar de afnemende
ondernemer. Ook is de lijst met goederen en diensten uitgebreid waarop
lidstaten de verleggingsregeling mogen toepassen zonder voorafgaande
derogatie.

3

Een initiatief van Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en het VK om een pilotgroep te vormen om de nieuwe
mondiale standaard van automatische informatie-uitwisseling te implementeren.
4
Documenten COM(2012) 722 final, C(2012) 8805 final en C(2012) 8806 final.

Pagina 2 van 4

Voor de overige in het EC-Actieplan genoemde initiatieven verwijs ik, behalve naar
de kabinetsreactie van 30 augustus, naar het BNC-fiche dat over het Actieplan is
opgesteld5.

Directie Algemene Fiscale
Politiek

Ons kenmerk
AFP/2013/847 U

Country-by-country reporting
Zoals de minister van Veiligheid en Justitie en ik de Tweede Kamer in antwoord op
Kamervragen van de leden Merkies en Klaver hebben laten weten6, geeft
Nederland volop steun aan het groeiende aantal internationale initiatieven tot
bevordering van transparantie door middel van belastingrapportages. Daarbij
heeft Nederland aandacht voor de mogelijk negatieve economische
consequenties van publieke beschikbaarheid van deze informatie en voor een
goede afstemming met reeds bestaande transparantieverplichtingen. In
overeenstemming met deze lijn neemt Nederland op dit moment deel aan de
besprekingen over een richtlijnvoorstel waarin country-by-country reporting
mogelijk gaat worden vastgelegd.
Uitwisseling van inlichtingen
Tijdens de Europese Raad van mei 2013 is besloten om voor het einde van 2013
een akkoord te bereiken over de Spaartegoedenrichtlijn. Dit besluit biedt ook
een nieuw perspectief op de huidige vastgelopen onderhandelingen over de
Spaartegoedenrichtlijn.
De Spaartegoedenrichtlijn heeft als doel het verzekeren van een belastingheffing
op inkomsten uit spaartegoeden die zich bevinden in een andere lidstaat. Op
grond van deze richtlijn informeren de meeste belastingdiensten van de EUlidstaten elkaar over grensoverschrijdende rentebetalingen aan natuurlijke
personen binnen de EU. Luxemburg en Oostenrijk (voorheen ook België, tot 1
januari 2010) hebben, ter wille van hun bankgeheim, voor de optie gekozen om
geen informatie uit te wisselen maar een bronheffing op de rentebetaling in te
houden.
Verder zijn er besprekingen gaande over aanpassingen op het gebied van de
administratieve samenwerkingsrichtlijn. In de OESO wordt gewerkt aan een
Common Reporting Standard met als doel om automatische uitwisseling van
informatie soortgelijk aan de FATCA-verdragen tot de mondiale standaard te
maken. Deze standaard wordt nu geïncorporeerd in de administratieve
samenwerkingsrichtlijn met het oogmerk om de automatische informatieuitwisseling tussen de lidstaten te versterken en daarmee meer transparantie te
creëren. In dat kader fungeert het G5-initiatief als kopgroep in de wereld om
deze standaard als eerste te implementeren.
Belastingen in relatie tot de ‘digitale economie’
In aanloop naar de Europese Raad van oktober jl. heeft Frankrijk voorstellen
gepresenteerd voor belastingen in relatie tot de ‘digitale economie’. Hiermee
worden met name (Amerikaanse) internet- en softwarebedrijven bedoeld. Dit
onderwerp zal in EU-verband verder worden bestudeerd door een High Level
Expert Group on Taxation of the Digital Economy die voor dit doel door de
Commissie in het leven is geroepen.

5
6

Kamerstukken II 2012/2013, 22 112, nr. 1545, fiche 5.
Aanhangsel Handelingen II 2013/14, nr. 444.

Pagina 3 van 4

Nederland ziet geen aanleiding om bij belastingen een onderscheid te maken
tussen de digitale economie en de ‘normale economie’. Daarnaast wordt in het
kader van het BEPS-project van de OESO ook specifiek gekeken naar de
uitdagingen van het belasten van bedrijven die digitale producten en diensten
leveren. Aangezien dit een mondiaal vraagstuk is, vind ik dat inderdaad de OESO
het juiste gremium is om dit te bespreken.

Directie Algemene Fiscale
Politiek

Ons kenmerk
AFP/2013/847 U

Ik zal een afschrift van deze brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer
sturen.

Hoogachtend,
de staatssecretaris van Financiën,

mr. drs. F.H.H. Weekers

Pagina 4 van 4