Onderzoek technische
herschatting objectief
verdeelmodel WWB 2011
Eindrapport

Nynke de Groot
Leo Aarts

Onderzoek in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

© Aarts De Jong Wilms Goudriaan Public Economics bv (APE)

Den Haag, september 2010

Onderzoek Technische herschatting objectief verdeelmodel WWB 2011
N. de Groot en L. Aarts
Ape rapport nr. 13-791

© 2010 Aarts De Jong Wilms Goudriaan Public Economics bv (APE)
Website: www.ape.nl
Omslag: Brordus Bunder, Amsterdam

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van
druk, fotokopie of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming.

INHOUD
0

SAMENVATTING

5

1

INLEIDING

7

1.1 Leeswijzer
1.2 Aanleiding van het onderzoek

7
7

1.3 Onderzoeksvragen

8

VARIANTEN BANENGROEI

9

2.1 Geschatte gewichten
2.2 Herverdeeleffecten

11
13

2.3 Budgetmutaties
2.4 Vergelijking varianten

15
16

ANALYSES GEKOZE VARIANTEN

19

3.1 Herverdeeleffecten

19

2

3

3.1.1 Herverdeeleffecten voor ex-ante aftopping
3.1.2 Effectieve herverdeeleffecten
3.2 Budgetmutaties
3.2.1 Objectieve budgetmutaties
3.2.2 Effectieve budgetmutaties
3.2.3 Budgetmutatie naar oorzaak

4

19
24
29
29
34
38

3.2.4 Budgetmutaties voor individuele gemeenten
3.3 Vergelijking modellen

39
41

CONCLUSIE

43

BIJLAGE TABELLEN VARIANT 1,4 EN 7
Herverdeeleffecten
Budgetmutaties

Ape

45
45
50

3

0

SAMENVATTING

Sinds de invoering van de Wet werk en bijstand (WWB) in 2004 zijn gemeenten financieel verantwoordelijk voor de bijstandslasten. Voor de grotere gemeenten geschiedt de verdeling van het budget voor de uitkeringslasten, het inkomensdeel, op basis van een objectief verdeelmodel.
Het ministerie van SZW en de VNG hebben afgesproken dat het onderhoud
aan het verdeelmodel meer periodiek zal plaatsvinden1. Het verdeelmodel
wordt niet meer jaarlijks aangepast maar een periode constant gehouden.
Tot het onderhoud plaatsvindt, gebeurt de budgettoedeling op basis van
het huidige verdeelmodel. Een onderdeel hiervan is de jaarlijkse herijking
van de gewichten van de verdeelmaatstaven.
Dit rapport beschrijft het onderzoek naar de technische herschatting van
het objectieve verdeelmodel WWB voor de budgetverdeling 2011. Het betreft de gebundelde uitkering, bestaande uit het WWB-budget inkomensdeel, IOAW, IOAZ en het gedeelte van het Bbz voor kosten levensonderhoud voor startende zelfstandigen. Het objectieve budget wordt bepaald
op basis van de scores op 13 verdeelmaatstaven.
Voor dit onderzoek zijn de scores op deze maatstaven geactualiseerd en
gebruikt om de gewichten te herijken zodat deze goed aansluiten op de
geactualiseerde scores.
In 2006 is de definitie van het aantal banen gewijzigd. Dit betekent dat de
meest actuele score van banengroei over de jaren 2005-2008 wellicht niet
goed aansluit bij de criteria van het verdeelmodel, omdat de score van banen in 2008 op een andere manier is bepaald dan de score van banen in
2005. Er zijn verschillende manieren om hier bij de herijking mee om te
gaan. Daarom is in dit onderzoek bekeken welke variant van de maatstaf
banengroei het meest geschikt is om te gebruiken bij de herijking van de
gewichten .
In dit onderzoek hebben wij zeven varianten op het verdeelmodel bekeken, waarbij wij voor iedere variant een andere meetperiode van de verdeelmaatstaf banengroei gebruikten. Deze varianten waren:
1. Banengroei 2002 (nader voorlopig) – 2005 (voorlopig)
2. Banengroei 2006-2007 (nader voorlopig)
3. Banengroei 2006-2008 (voorlopig)
1

Brief van de staatssecretaris van SZW aan de Tweede Kamer, 18-6-2009.

Ape

5

4. Banengroei 2006 (nader voorlopig) – 2008 (voorlopig)
5. Banengroei 2004-2005 (voorlopig) en 2006-2008 (voorlopig)
6. Banengroei 2005-2008 (voorlopig, inclusief jaar van de trendbreuk)
7. Banengroei 2006 (nader voorlopig) – 2009 (voorspeld)
De verschillen in uitkomsten tussen de zeven varianten waren klein. We
hebben de varianten gescoord op de criteria verdelende werking, stabiliteit, actualiteit en plausibiliteit. De meer actuele modellen hadden ook een
betere verdelende werking. Er was weinig verschil in stabiliteit (budgetmutaties) tussen de varianten. Op plausibiliteit scoorden variant 6 (20052008) het minst goed, ook variant 7 (2006-2009pr) en variant 2 (20062007nv) scoorden minder goed op plausibiliteit.
Uiteindelijk is ervoor gekozen om drie varianten nader te onderzoeken,
namelijk:
- Variant 1: 2002-2005
-

Variant 4: 2006-2008v
Variant 7: 2006-2009pr

Voor individuele gemeenten zijn de verschillen in budget tussen de verschillende varianten niet groot, de gemeenten die bij variant 1 de grootste
budgetmutaties hebben, hebben dit ook bij variant 4 en 7.
Advies
De verschillen tussen de drie nader onderzochte varianten zijn zeer klein.
Ook voor afzonderlijke gemeenten zijn de verschillen klein. Wat betreft
actualiteit sluit variant 7 het beste aan bij de criteria van het verdeelmodel, deze variant houdt het meest rekening met de actuele omstandigheden op de arbeidsmarkt. Daar staat tegenover dat de gebruikte gegevens
voor deze variant gebaseerd zijn op een prognose en niet op gerealiseerde
gegevens.
Na variant 7 is variant 4 het meest actueel. Deze variant heeft als nadeel
dat het hierbij een tweejaarsgemiddelde betreft in plaats van een driejaarsgemiddelde.
Indien bij de budgetbepaling het gerealiseerde (voorlopige) aantal banen
over 2009 beschikbaar is, is ons advies om de gewichten van variant 7 te
gebruiken bij de budgettoedeling. Dit zorgt ervoor dat de gewichten zo
goed mogelijk aansluiten bij de geactualiseerde scores op de verdeelmaatstaven. Als het aantal banen over 2009 nog niet beschikbaar is, is ons advies om de gewichten van variant 4 te gebruiken, gegeven dat bij variant
de scores voor banengroei minder actueel zijn en de definitie verouderd is.

6

Ape

1

INLEIDING

1.1

Leeswijzer

Dit rapport beschrijft het onderzoek naar de herijking van het verdeelmodel WWB ten behoeve van de budgettoedeling 2011. Het voorliggende
rapport is zelfstandig leesbaar en bevat een compleet overzicht van de
analyses. Hoofdstuk 0 geeft een samenvatting van het onderzoek. De bijlage is een aanvulling op het rapport, hierin staan alle tabellen waarop
(een deel van) de analyses zijn uitgevoerd.

1.2

Aanleiding van het onderzoek

Sinds de invoering van de Wet werk en bijstand (WWB) in 2004 zijn de
gemeenten financieel verantwoordelijk voor de bijstandslasten. Gemeenten ontvangen een budget voor de bekostiging van de uitkeringsuitgaven,
het inkomensdeel, en een budget voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden, het werkdeel. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) berekent de gemeentelijke budgetten met verdeelsleutels
die worden toegepast op de macrobudgetten voor het inkomensdeel en het
werkdeel. Sinds 2010 is het WWB-budget inkomensdeel gebundeld met de
IOAW, de IOAZ en het gedeelte van de Bbz voor kosten levensonderhoud
voor startende zelfstandigen2.
Voor de grotere gemeenten geschiedt de verdeling van de gebundelde uitkering op basis van een objectief verdeelmodel. Het ministerie van SZW
en de VNG hebben afgesproken dat het onderhoud aan het verdeelmodel
meer periodiek zal plaatsvinden3. Het verdeelmodel wordt niet meer jaarlijks aangepast maar een periode constant gehouden. Tot het onderhoud
plaatsvindt, gebeurt de budgettoedeling op basis van het huidige verdeelmodel. Een onderdeel hiervan is de jaarlijkse herijking van de gewichten
van de verdeelmaatstaven.

2

3

Ook de WWIK is gebundeld met de WWB. De budgetverdeling WWIK vindt echter niet plaats op basis van de verdeelsystematiek van de WWB maar op basis
van historische kosten.
Brief van de staatssecretaris van SZW aan de Tweede Kamer, 18-6-2009.

Ape

7

In dit onderzoek is een technische exercitie waarbij de gewichten van het
objectieve verdeelmodel worden herijkt zodat de gewichten goed aansluiten op de geactualiseerde scores op de verdeelmaatstaven.
In 2006 is de definitie van het aantal banen gewijzigd. Dit betekent dat de
meest actuele score van banengroei over de jaren 2005-2008 wellicht niet
goed aansluit bij de criteria van het verdeelmodel, omdat de score van banen in 2008 op een andere manier is bepaald dan de score van banen in
2005. Daarom wordt in dit onderzoek gekeken welke variant van de maatstaf banengroei het meest geschikt is om te gebruiken bij de herijking van
de gewichten.

1.3

Onderzoeksvragen

Het onderzoek richt zich op de herijking van het verdeelmodel ten behoeve
van de budgettoedeling voor het uitvoeringsjaar 2011. We hebben voor dit
onderzoek vijf onderzoeksvragen opgesteld:
1. Welke varianten m.b.t. de maatstaf banengroei van de herschatting
van de gewichten van de verdeelmaatstaven in het verdeelmodel
van de gebundelde uitkering voor het uitvoeringsjaar 2011 zijn relevant?
2. Wat zijn de bijbehorende gewichten van de verdeelmaatstaven?
3. Wat zijn de bijbehorende herverdeeleffecten voor en na ex-ante inperking?
4. Wat zijn de bijbehorende budgetmutaties van 2010 op 2011 voor
en na ex-ante inperking?
5. Welke variant past het best bij het voornemen van SZW om banengroei 2006-2009 te gebruiken bij de budgettoedeling?

8

Ape

2

VARIANTEN BANENGROEI

Bij de maatstaf “banengroei” is sprake van een trendbreuk tussen 2005 en
2006. Voor de herijking van de gewichten en voor de budgetverdeling
2010 is er daarom voor gekozen om het driejaarsgemiddelde over 2002
t/m 2005 te gebruiken. Bij het uitvoeren van dit onderzoek waren de gegevens over 2009 nog niet beschikbaar. Dit betekent dat er bij de herijking voor de budgettoedeling 2011 geen gebruik kan worden gemaakt van
het driejaarsgemiddelde over 2006 t/m 2009.
Actualiteit van de verdeelmaatstaven is een van de criteria van het verdeelmodel WWB. Daarom hebben wij onderzocht welke varianten van de
maatstaf banengroei gebruikt kunnen worden bij de herijking van het verdeelmodel. Wij hebben de volgende definities bekeken:
1. Banengroei 2002 (nader voorlopig) – 2005 (voorlopig)
2. Banengroei 2006-2007 (nader voorlopig)
3. Banengroei 2006-2008 (voorlopig)
4. Banengroei 2006 (nader voorlopig) – 2008 (voorlopig)
5. Banengroei 2004-2005 (voorlopig) en 2006-2008 (voorlopig)
6. Banengroei 2005-2008 (voorlopig, inclusief jaar van de trendbreuk)
7. Banengroei 2006 (nader voorlopig) – 2009 (voorspeld)
Definitie 7 is gebaseerd op een voorspelling van het aantal banen in 2009.
Dit is afgeleid van de nationaal gerealiseerde banengroei in 2009 per sector. Per COROP is een voorspelling gemaakt van de banengroei die afhankelijk is van de werkgelegenheid per sector in de COROP en de banengroei
van deze sectoren4. De verdeling van het aantal banen per sector per COROP-regio is gebaseerd op de gegevens uit het jaar 2008. De verschillen
tussen de varianten 2006-2008 en 2006-2009 zijn daarom relatief klein.
In tabel 2-1 staat de gemiddelde banengroei per variant. De gemiddelde
banengroei tussen 2002 en 2005, de maatstaf die is gebruikt bij de budgettoedeling 2010, is -0,57%. Het aantal banen daalde dus in deze periode. Voor alle varianten zien we juist positieve gemiddelden. De banengroei
is het grootst bij de variant 2005-2008v, bij deze variant wordt de defini-

4

Ter controle hebben we op eenzelfde wijze een voorspelling gemaakt van het aantal banen in 2008 en deze voorspelling vergeleken met het daadwerkelijke aantal. Gemiddeld
bedroeg het (absolute) verschil tussen prognose en realisatie 1,1%. De verschillen waren
het grootst voor een aantal COROP-regio’s met relatief weinig banen, zoals Zaanstreek (6,2%), Zuid-Oost-Drenthe (-3,3%) en Zuid-West-Overijssel (+3,0%). Voor 29 van de 40
COROP-regio’s was het absolute procentuele verschil kleiner dan 1%.

Ape

9

tiewijziging genegeerd. Aangezien de definitiewijziging heeft geleid tot een
bijstelling van het aantal banen naar boven, wordt de banengroei in deze
variant overschat. De banengroei tussen 2006 en 2009 (prognose) is het
kleinst, 1,26%.
De bandbreedte van de banengroei tussen de COROP’s is bij de variant
2002nv-2005v 4,39%. Dat is kleiner dan bij de overige varianten. De
bandbreedte van de variant 2006-2007nv is het grootst, 8,82%. Dit kan
komen doordat banengroei bij deze definitie een eenjaarsgemiddelde in
plaats van een driejaarsgemiddelde is, hierdoor zijn de verschillen tussen
COROP-regio’s groter.

Tabel 2-1: Gemiddelde, maximale en minimale banengroei per variant
2002nv- 2006-

2006- 2006nv- 2004-2005, 2005- 2006nv-

2005va 2007nv 2008v
Gemiddelde
Maximum
Minimum
Bandbreedte

2008v 2006-2008v 2008v 2009pr

-0,57
1,51

3,50
9,63

2,44
6,48

2,45
5,16

1,79
4,85

4,90
8,53

1,26
3,79

-2,88
4,39

0,81
8,82

-1,31
7,79

-1,15
6,31

-0,82
5,67

0,72
7,81

-1,45
5,24

In tabel 2-2 staan de gemiddelde afwijkingen van de verschillende varianten banengroei ten opzichte van de banengroei tussen 2002 en 2005. De
tabel laat zien wat de verschillen in score op banengroei zijn tussen de
verschillende definities. We hebben er voor gekozen om de scores te vergelijken met de score van banengroei 2002nv-2005v omdat deze variant
gebruikt is in het uitgangsmodel (het model van de budgettoedeling
2010)5.
De afwijking van de score op banengroei ten opzichte van 2002nv-2005v
is het grootst bij de variant 2005-2008, voor deze variant is de afwijking
gemiddeld 5,47%. Voor de variant 2006-2009pr is de gemiddelde afwijking het kleinst, 1,83%. De grootste verschillen in afwijkingen zien we bij
de variant 2006-2007, daar is de afwijking van 1 COROP slechts 1,38%
terwijl het in een andere COROP wel 8,12% is. Overigens is een grote afwijking niet per definitie goed dan wel slecht, een grote afwijking betekent
minder stabiele scores op de verdeelmaatstaven, maar het is goed mogelijk dat deze scores de actualiteit beter weerspiegelen. Bovendien betekenen minder stabiele scores op banengroei niet automatisch een minder
stabiel budget, omdat dit gecorrigeerd kan worden door de gewichten van
het herijkte model.

5

10

Bij vergelijking met een andere definitie van banengroei, bijvoorbeeld 2006nv2009pr, kan er een ander beeld ontstaan.

Ape

Tabel 2-2: Gemiddelde afwijkingen ten opzichte van de variant 2002nv2005v

Gemiddelde
afwijking
Maximum
afwijking
Minimum
afwijking
Bandbreedte
afwijking

2.1

20052008v

2006nv2009pr

2,36

5,47

1,83

6,33

3,84

8,33

3,48

0,16

0,25

0,38

2,42

-0,03

4,81

6,07

3,47

5,92

3,51

20062007nv

20062008v

2006nv- 2004-2005,
2008v 2006-2008v

4,07

3,01

3,01

8,12

4,97

1,38
6,74

Geschatte gewichten

In tabel 2-3 staan de verdeelkenmerken en de geschatte coëfficiënten. De
coëfficiënten van de verschillende varianten verschillen weinig van elkaar.
Wel zien we dat een aantal gewichten verandert ten opzichte van het uitgangsmodel. Het gewicht van lage inkomens wordt kleiner, evenals het
gewicht van allochtonen. Het gewicht van eenouderhuishoudens neemt
juist toe, evenals het (negatieve) gewicht van de werkzame beroepsbevolking en huurwoningen. Ook de constante neemt sterk toe. Het gewicht van
banengroei neemt sterk af voor alle varianten en is (evenals in het uitgangsmodel) niet significant.

Ape

11

Tabel 2-3: Overzicht van de verdeelkenmerken en bijbehorende gewichten per schattingsvariant
Variabele

Peiljaar

Uitgangs- 2002nva

model
Lage inkomens (15-64 jaar, 3-jaars)

2006-2008

2005v

24,204

18,218

2006-

2006-

2006nv-

2004-2005,

2005-

2006nv-

2007nv

2008v

2008v

2006-2008v

2008v

2009pr

17,989

17,941

17,963

17,970

17,984

17,992

Eenouderhuishoudens (15-44 jaar, 3-jaars)

2007-2009

68,407

77,456

77,115

76,560

76,451

76,510

76,443

76,451

Arbeidsongeschikten (15-64 jaar)

2008

-23,740

-13,645

-13,137

-13,233

-13,206

-13,177

-13,188

-13,187

Allochtonen (15-64 jaar, 3-jaars)

2007-2009

5,036

2,848

2,893

2,889

2,869

2,879

2,874

2,877

Laagopgeleiden (15-64 jaar, CBS, 3-jaars)

2006-2008

4,869

4,311

4,304

4,277

4,279

4,275

4,283

4,277

Huurwoningen

2008

3,231

5,092

5,139

5,110

5,125

5,123

5,126

5,126

Relatief regionaal klantenpotentieel

2008

1,725

1,943

1,942

1,931

1,929

1,928

1,926

1,926

Inwoners stedelijk gebied (OAD 1+2+3)

2008

-1,407

-1,754

-1,735

-1,718

-1,713

-1,715

-1,709

-1,711

Werkzame beroepsbevolking (COROP, 3-jaars)

2006-2008

-31,239

-45,609

-45,301

-45,163

-45,108

-44,985

-45,060

-45,030

Banen handel en horeca (COROP)

2007

-18,599

-19,515

-19,937

-19,855

-19,864

-19,873

-19,834

-19,877

Banengroei (COROP, perc per jaar)

b

-8,089

-3,262

-0,818

-0,972

-0,606

-0,517

-0,243

-0,328

Banen per hoofd van de beroepsbevolking (COROP) 2007

-2,481

-1,946

-2,024

-2,004

-2,003

-1,995

-1,985

-1,995

-29,337

-30,361

-30,525

-30,429

-30,450

-30,426

-30,442

-30,429

3130,895 4528,351 4519,660 4505,097 4498,304

4485,140

4490,270 4488,595

Bevolkingsgroei (perc per jaar, 5 jaar)
Constante
Aantal gemeenten
Verklaringsgraad

2004-2009

203

195

195

195

195

195

195

195

94,1

94,1

94,1

94,1

94,1

94,1

94,1

a

nv= nader voorlopig, v=voorlopig, p=prognose

b

Onderstreept betekent niet significant bij een significantieniveau van 10%, cursief is niet significant bij een significantieniveau van 5%

Ape

12

2.2

Herverdeeleffecten

In grafiek 2-1 worden de herverdeeleffecten per model weergegeven. We
presenteren de resultaten voor het gehele model, niet alleen voor de variabele banengroei. Het herverdeeleffect is het verschil tussen de uitgaven
die het (herijkte) objectieve verdeelmodel voorspeld en de werkelijke uitgaven in 2009, als percentage van de uitgaven in 2009. Bij het berekenen
van de herverdeeleffecten is geen rekening gehouden met het feit dat het
budget van middelgrote gemeenten bij de budgettoedeling deels objectief
en deels historisch wordt bepaald, bij de budgettoedeling zijn de herverdeeleffecten voor deze gemeenten dus per definitie kleiner. De staafjes
boven de lijn geven de percentages met positieve herverdeeleffecten weer
(hoe donkerder, hoe groter het herverdeeleffect, zie legenda), de negatieve herverdeeleffecten staan onder de lijn.
Het linkerstaafje geeft de herverdeeleffecten in het model 2010, dit is het
model dat gebruikt is bij de budgettoedeling 2010. Het gaat hier om de
herverdeeleffecten ten tijde van de herijking van het model, dus de vergelijking van het objectieve budget 2010 met de uitgaven 2008. Bij de herijkte zeven varianten bekijken we het verschil tussen het objectieve budget 2011 en de uitgaven 20096.
Voor de varianten 2002-2005 en 2006-2007 is het gemiddelde absolute
herverdeeleffect 0,2% hoger dan voor de overige varianten. Wel zien we
dat voor deze variant 15% van de gemeenten een herverdeeleffect kleiner
dan -15% heeft, terwijl dit bij de overige varianten 16% is.
Ten opzichte van het model 2010 zien we dat er procentueel minder gemeenten zijn met een groot positief herverdeeleffect. Daarentegen zijn er
veel meer gemeenten met een groot negatief herverdeeleffect en gemeenten met een herverdeeleffect tussen de +7,5% en +15%.

6

De uitgaven van 2009 zijn gestegen ten opzichte van de uitgaven 2008 door de
economische crisis. Dit maakt de uitgaven in 2009 waarschijnlijk lastiger voorspelbaar dan de uitgaven in 2008, het lagere herverdeeleffect voor de herijkte
varianten is daarom ook niet verrassend.

Ape

13

Grafiek 2-1: Verdeling procentuele herverdeeleffecten voor ex-ante inperking per variant

14,6

>15%

15,1

15,1

14,9

14,9

14,9

14,9

14,9

23

23

22

22

22

22

22

8

15

14

15

15

15

15

15

13

13

14

13

13

13

13

13

7
6

6
6

5
6

5
6

5
6

5
7

5
7

5
7

11

11

11

11

11

11

11

11

14

12

12

12

12

12

12

12

13

15

15

16

16

16

16

16

26

Gemiddeld absoluut herverdeeleffect

7,5%-15%
2,5%-7,5%
<2,5%
>-2,5%
-2,5%-7,5%
-7,5%-15%
<-15%
Model 2010
Legenda

2006-2007

2002-2005

2006nv-2008

2006-2008

2006-2008
2006-2009nv

2004-2005,
2006-2008v

In grafiek 2-2 staan de effectieve herverdeeleffecten (na ex-ante inperking)
per variant. Het effectieve herverdeeleffect is zo goed als geljik als bij de
vorige herijking (5,9%). Bij de varianten 2002-2005 en 2006-2007 hebben
de gemeenten gemiddeld de grootste effectieve herverdeeleffecten.

Grafiek 2-2: Verdeling van de effectieve procentuele herverdeeleffecten na
ex-ante inperking per variant
5,9

6,1

6,1

6,0

6,0

6,0

6,0

6,0

31

34

34

32

33

33

32

32

Gemiddeld absoluut
effectief herverdeeleffect

7,5%
5%-7,5%
2,5-5%
0%-2,5%
-2,5%-0%
-5%-2,5%
-7,5%-5%

10

7

5

7

6

6

7

7

7

10

11

10

11

11

11

11

7
6
5

6
7
6

5
7
5

5
8
6

5
7
5

5
7
6

5
7
6

5
7
6

10

9

10

10

10

10

10

10

23

23

22

23

23

23

23

23

-7,5%
Model 2010
Legenda

14

2006-2007

2002-2005

2006nv-2008

2006-2008

2006-2008
2006-2009nv

2004-2005,
2006-2008v

Ape

2.3

Budgetmutaties

Door de actualisatie van de verdeelkenmerken en de herijking van de gewichten vinden er budgetverschuivingen plaats. De verdeling van de budgetverschuivingen per huishouden in de gemeente per variant is terug te
vinden in grafiek 2-3. Hierbij is het macro objectieve budget 2010 gelijk
gesteld aan het macro objectieve budget 2011. We vergelijken het objectieve budget 2010 (uit voorlopige beschikking budgetten 5 november
2009) met het objectieve budget 2011. Bij de budgetten 2011 zijn de herijkte gewichten en geactualiseerde scores op de verdeelkenmerken gebruikt.
De gemiddelde budgetverschuiving ongeveer gelijk voor de verschillende
varianten, namelijk € 27,8-€ 27,77. De meeste gemeenten kennen een positieve budgetverschuiving, ongeveer 73% van de gemeenten ontvangt
een hoger objectief budget dan bij het model 2010. Dit komt omdat een
aantal grotere gemeenten een lager budget ontvangt. Ongeveer 25% van
de gemeenten ontvangt een hoger objectief budget van € 15 tot € 30 per
huishouden.

Grafiek 2-3: Budgetverschuivingen ten opzichte van het model 2010, in
euro’s per huishouden, naar variant
Legenda

<-€50 -€30-€50-€30-€15 -€15-€0 €0-€15 €15-€30 €30-€50

>€50

Gemiddelde absolute
budgetmutatie
1: 2002nv-2005v 2 4

10

12

16

25

21

11

€27,8

2: 2006-2007nv

2 5

8

12

18

24

19

12

€27,8

3:2006-2008v

2 5

9

12

18

24

19

11

€27,7

4:2006nv-2008v

2 5

8

11

18

25

19

11

€27,7

5: 2004-2005, 2006-2008v

2 5

8

12

18

24

20

11

€27,7

6:2005-2008v

2 5

8

11

19

23

20

11

€27,7

7:2006nv-2009pr

2 5

8

11

19

23

20

11

€27,7

In grafiek 2-4 staan de effectieve budgetverschuivingen in euro’s per huishouden per model. Dit zijn de budgetmutaties na ex-ante aftopping. Het
7

Ter referentie, het (ongewogen) gemiddelde budget per huishouden in de gemeente bedraagt € 584.

Ape

15

gaat om het objectieve budget, bij middelgrote gemeenten is er geen rekening gehouden met het feit dat voor deze gemeenten de budgettoedeling deels op historische uitgavenaandelen plaatsvindt. De budgetmutaties
zijn het kleinst voor de varianten 2002-2005 en 2006-2007. We vergelijken hierbij de afgetopte objectieve budgetten 2010 (voorlopige beschikking budgetten 2010, 5 november 2009) en de afgetopte objectieve budgetten 2011. De effectieve budgetverschuivingen laten een heel ander
beeld zien dan de budgetverschuivingen voor ex-ante aftopping. Na exante aftopping heeft ongeveer de helft van de gemeenten een negatieve
budgetverschuiving van -€15 of minder. Dit komt doordat er bij de ex-ante
aftopping weer veel budget verschuift naar de grote gemeenten, waardoor
het budget van de middelgrote gemeenten lager wordt. De gemiddelde
absolute budgetverschuiving is wel kleiner dan bij de budgetverschuivingen voor ex-ante inperking.
Grafiek 2-4: Effectieve budgetverschuivingen (na ex-ante inperking) ten
opzichte van het model 2010, in euro’s per huishouden, naar variant
Legenda

<-€50 -€30-€50-€30-€15 -€15-€0 €0-€15 €15-€30 €30-€50

>€50

1: 2002nv-2005v 0
1 8

51

18

9

10

3

€15,3

2: 2006-2007nv 01

8

50

19

9

9

3

€15,2

3:2006-2008v 01 7

51

19

9

10

3

€15,6

4:2006nv-2008v 01 7

51

19

9

10

3

€15,6

5: 2004-2005, 2006-2008v 01 7

51

19

9

10

3

€15,6

6:2005-2008v 01 7

51

19

9

10

3

€15,6

7:2006nv-2009pr 01 7

51

19

9

10

3

€15,6

2.4

Vergelijking varianten

De vergelijking van de zeven varianten maken we op basis van de criteria
verdelende werking, stabiliteit, actualiteit en plausibiliteit. De verdelende
werking is het verschil tussen de voorspelde uitgaven door het objectieve
verdeelmodel en de werkelijke uitgaven (paragraaf 2.2). Stabiliteit is de
hoogte van de budgetmutaties, dus het verschil tussen de voorspelde uitgaven in 2010 en in 2011 (paragraaf 2.3). Actualiteit betekent dat de
meest actuele scores op de verdeelmaatstaven worden gebruikt. Ten slotte

16

Ape

is plausibiliteit de mate waarin het verdeelkenmerk de situatie in de gemeente daadwerkelijk kan meten. We bekijken de criteria voor het gehele
model.
De verschillen in verdelende werking van de modelvarianten is klein, wel
geldt dat de verdelende werking iets beter is voor de modelvarianten
waarbij 2008 of 2009 wordt meegenomen (variant 3 t/m 7). De stabiliteit
van het budget is ongeveer gelijk voor alle varianten.
Voor de kenmerken actualiteit en plausibiliteit kijken we alleen naar de variabele banengroei, aangezien de overige variabelen allemaal gelijk zijn en
geen effect hebben op de score op de criteria. Variant 1 is gebaseerd op
de minst actuele data voor banengroei (2002-2005) en is dus minder actueel. Variant 7 is het meest actueel omdat deze variant voor banengroei
gebaseerd is op de meest actuele cijfers (2006-2009). Wel geldt voor deze
variant dat voor het jaar 2009 gebruik wordt gemaakt van een prognose,
terwijl de andere scores van banengroei voor alle jaren zijn gebaseerd op
voorlopige dan wel nader voorlopige gegevens. Variant 6 is het minst
plausibel, omdat hierbij geen rekening wordt gehouden met de definitiewijziging. Ook variant 2 is minder plausibel omdat het de groei betreft van
1 jaar.
Op basis van de scores op de criteria kiezen wij voor varianten 4 en 7; variant 7 omdat deze variant het meest actueel is en variant 4 omdat deze
modelvariant ook actueel is en niet is gebaseerd op een prognose8. Hieraan voegen wij nog variant 1 toe, omdat dit de variant is die vorig jaar is
gekozen voor de herijking van het model voor de budgettoedeling 2010.
Voor de gekozen modellen zullen wij in het volgende hoofdstuk dieper ingaan op de verdelende werking en de stabiliteit. Uiteindelijk resulteert dit
in een advies over de meest geschikte variant voor de budgettoedeling
2011.

8

Variant 4 krijgt de voorkeur boven variant 3 omdat variant 4 gebaseerd is op
nader voorlopige cijfers voor 2006 terwijl variant 3 voor beide jaren gebaseerd
is op voorlopige cijfers. Variant 5 wordt niet nader bekeken omdat de banengroei dan gemeten wordt op basis van twee verschillende definities (voor en na
2006). Bovendien is deze variant minder actueel dan variant 4.

Ape

17

18

Ape

3

ANALYSES GEKOZE VARIANTEN

Zie de technische bijlage voor bijbehorende tabellen

In het voorgaande hoofdstuk hebben wij drie varianten uitgekozen voor de
diepere analyses. Het betreft de varianten:
- Variant 1: met banengroei 2002nv-2005v
-

3.1

Variant 4: met banengroei 2006-2008v
Variant 7: met banengroei 2006nv-2009pr

Herverdeeleffecten

We bekijken in deze paragraaf twee verschillende herverdeeleffecten, de
herverdeeleffecten voor ex-ante aftopping en de herverdeeleffecten na exante aftopping. De herverdeeleffecten worden uitgedrukt als het verschil
tussen het (afgetopte) objectieve budget en de uitgaven, als percentage
van de uitgaven. Een volledig overzicht van de herverdeeleffecten is terug
te vinden in de bijlage.

3.1.1 Herverdeeleffecten voor ex-ante aftopping

In grafiek 3-1 staan de herverdeeleffecten per grootteklasse. Bij het berekenen van de herverdeeleffecten is geen rekening gehouden met het feit
dat het budget van middelgrote gemeenten bij de budgettoedeling deels
objectief en deels historisch wordt bepaald, bij de budgettoedeling zijn de
herverdeeleffecten voor deze gemeenten dus per definitie kleiner. De verdeling van de herverdeeleffecten verschilt niet veel per modelvariant. De
herverdeeleffecten zijn het kleinst voor modelvariant 4 en 7.
Hoe groter de gemeente, hoe kleiner het absolute procentuele gemiddelde
herverdeeleffect. Een uitzondering hierop is de grootteklasse 60.000 tot
100.000 inwoners. We zien relatief meer grote procentuele herverdeeleffecten bij kleinere gemeenten. Dit komt doordat de uitgaven in euro’s bij
deze gemeenten over het algemeen lager zijn, waardoor een procentuele
afwijking van het budget ten opzichte van de uitgaven groter wordt.

Ape

19

Grafiek 3-1: Verdeling herverdeeleffecten de drie varianten naar grootteklasse
Legenda

<-15%

-15-7,5 -7,5-2,5 >-2,5%

<2,5%

2,5-7,5

15

25.000 tot 30.000 (50)

30

12

11

6 6

13

8

6 4

12

19

42

10

30.000 tot 40.000 (48)

10

6

40.000 tot 60.000 (41)

15

15

10 5

12

60.000 tot 100.000 (31)

10

19

3 6

6 6

23

100.000 to 150.000 (13)

15

13

150.000 tot 250.000 (8)

13

21,9

10

15

25

13,2

12

12,4

26

14,7

23

12,0

17

23

23

15

38

25

15,1

23

30

13

25

Meer dan 250.000 (4)

15

23

13

25

16

25.000 tot 30.000 (50)

30

60.000 tot 100.000 (31)

15

6

19

15

10

13

16

13

8 44

14

44

10

7

7,2

25

Absoluut herverdeeleffect
(%, ongewogen)

15

28

21

13

15

17

31

25

25

21,8
12,9

23

12

12,4

26

14,7

8

13

25

11,8

23

38

25

14,9

22

23

15

13

150.000 tot 250.000 (8)

6 5

3 10 3 6

23

100.000 to 150.000 (13)

Meer dan 250.000 (4)

11

12

10

30.000 tot 40.000 (48)
40.000 tot 60.000 (41)

12

16

25.000 tot 30.000 (50)

30

60.000 tot 100.000 (31)

15

20

19

15

10

16

23

13

150.000 tot 250.000 (8)
Meer dan 250.000 (4)

6

13

100.000 to 150.000 (13)

25

11

12

10

30.000 tot 40.000 (48)
40.000 tot 60.000 (41)

12

7,1

25

7 5

13

6 6 4

14

44

10

7

Absoluut herverdeeleffect
(%, ongewogen)

15

21

13

15

17

25

21,8

31

12

12,3

26

14,7

8

25

11,7

23

13

38

25

12,9

23

23

25

14,9

22

28

3 10 3 6

15

7,8

13

Variant 7: 2006-2009pr
Totaal (195)

7,8

13

Variant 4: 2006-2008v
Totaal (195)

>15%

Absoluut herverdeeleffect
(%, ongewogen)

Variant 1: 2002nv-2005v
Totaal (195)

7,5-15

13

7,7
7,1

Ape

In grafiek 3-2 staan de herverdeeleffecten naar grootte van het herverdeeleffect in 2010 (objectief budget 2010 vergeleken met uitgaven 2008).
Hoe groter het herverdeeleffect in 2010, hoe groter het herverdeeleffect
2011. Wel zien we dat 20% van de gemeenten met een herverdeeleffect
kleiner dan -25% in 2010, in 2011 een herverdeeleffect heeft groter dan 15%. Het herverdeeleffect voor deze groep wordt dus kleiner, het gemiddelde herverdeeleffect is nu nog maar -23,7%. Ook voor de groep met een
herverdeeleffect in 2010 tussen de -25% en -15% neemt het gemiddelde
herverdeeleffect sterk af.
Voor de gemeenten met een groot positief herverdeeleffect (meer dan
15%) in 2010 zien we dit niet, deze gemeenten blijven een groot positief
herverdeeleffect houden.

Ape

21

Grafiek 3-2: Verdeling herverdeeleffecten de drie varianten naar herverdeeleffect in 2010
Legenda <-15%-15-7,5-7,5-2,5 >-2,5 <2,5% 2,5-7,5 7,5-15 >15%
Gemiddeld
herverdeeleffect
(%, ongewogen)

Variant 1: 2002nv-2005v
15

Totaal (195)

12 11 6 6 13

80

Kleiner dan -25% (35)
7

Tussen -25% en -15% (29)

15

23

-23,7

14 33

38

34
20

Tussen -15% en -5% (41)

-7,0

7 7 33

22

15

10

4 9

Tussen -5% en 0% (23)

24

17

Tussen 0% en 5% (17)

6

Tussen 5% en 15% (32)

6

-1,1

72
35

22

24

41
41

5,9

13
29

17,8

53

Tussen 15% en 25% (14)

100

33,8

Groter dan 25% (4)

100

56,3

Variant 4: 2006-2008v
16

Totaal (195)

Tussen -25% en -15% (29)

12

11 6 5 13

80

Kleiner dan -25% (35)
10

15

Gemiddeld
herverdeeleffect
(%, ongewogen)

22

-24,0

17 03

34

38
20

Tussen -15% en -5% (41)

-7,5

3 7 33

22

17

7

13

13

9

Tussen -5% en 0% (23)
Tussen 0% en 5% (17)

6

Tussen 5% en 15% (32)

6

24

-1,6

72
35

17

24

5,4

13

47

24

44

11,8
17,3

50

Tussen 15% en 25% (14)

100

33,1

Groter dan 25% (4)

100

55,8
Gemiddeld
herverdeeleffect
(%, ongewogen)

Variant 7: 2006-2009pr
16

Totaal (195)

Tussen -25% en -15% (29)
Tussen -15% en -5% (41)
Tussen -5% en 0% (23)

12 11 7 5 13

80

Kleiner dan -25% (35)

22

12,3

10

17

34

34

20

15

22

-24,1

3

-7,4

7 7 33

22
9

17

7

13

13

Tussen 0% en 5% (17)

6

Tussen 5% en 15% (32)

6

24

-1,6

72
35

24

17
47

44

5,4

13
24
50

11,8

17,3

Tussen 15% en 25% (14)

100

33,0

Groter dan 25% (4)

100

55,7

Ape

In grafiek 3-3 staan de herverdeeleffecten naar uitgaven per huishouden.
De gemeenten met relatief lage uitgaven van minder dan € 250, hebben
een gemiddeld positief herverdeeleffect van 9,4%. Voor gemeenten met
hoge uitgaven van meer dan € 1000 is dit precies andersom, zij hebben
gemiddeld een negatief herverdeeleffect van -9,4%.

Grafiek 3-3: Verdeling herverdeeleffecten van de drie varianten naar uitgaven per huishouden in 2009
Legenda

<-15% -15-7,5% -7,5-2,5

<-2,5%

<2,5%

2,5-7,5

7,5-15%

Gemiddeld
herverdeeleffect
(%, ongewogen)

Variant 1: 2002nv-2005v
Totaal

15

Minder dan € 250 (14)

29

€ 250 tot € 400 (49)

20

12

€ 400 tot € 600 (58)

7

6

9

€ 600 tot € 800 (31)

10

€ 800 tot € 1000 (22)

Meer dan € 1000 (21)

11

5

29

2

14

17

4

9

3 6 6

24

15

9

9

10

10

23

9,4

43

16

9

19

13

7

14

19

27

6 6

14

3,3

27

17

17

26

23

13

23

14

16

Minder dan € 250 (14)

29

€ 250 tot € 400 (49)

20

€ 400 tot € 600 (58)

€ 800 tot € 1000 (22)

Ape

11

7

8

9

€ 600 tot € 800 (31)

Meer dan € 1000 (21)

12

5

29

19

6 5

3,9

5

-1,1

-9,4

10

Gemiddeld
herverdeeleffect
(%, ongewogen)

7

14

22 12

17

13

16

27

9

24

13

7 7

4

6

6 3

14

5

10

10

15

22

8,8

43

14

9

13

17

26

23

27

2,8

27

17

10

5,9

19

Variant 4: 2006-2008v
Totaal (195)

>15%

19

9

5

5,4

3,4

-1,5
-9,8

23

Gemiddeld
herverdeeleffect
(%, ongewogen)

Variant 7: 2006-2009pr
Totaal (195)

16

12

11

7 5

13

Minder dan € 250 (14)

29

7

14

7

€ 250 tot € 400 (49)

20

8

14

23 12

€ 400 tot € 600 (58)

9

€ 600 tot € 800 (31)

€ 800 tot € 1000 (22)

Meer dan € 1000 (21)

5

29

17

4

16

27

9

14

5

24

10

10

19

6 6 3

22

8,8

43

14

9

13

15

17

13

17

26

23

27

10

2,8

27

19

9

5

5,4

3,5

-1,5
-9,8

3.1.2 Effectieve herverdeeleffecten
De effectieve herverdeeleffecten zijn de herverdeeleffecten na ex-ante aftopping. Het betreft de objectieve effectieve herverdeeleffecten, er is geen
rekening gehouden met het feit dat gemeenten met minder dan 40.000
inwoners slechts deels objectief gebudgetteerd worden. De effectieve herverdeeleffecten naar grootteklasse staan in grafiek 3-4. De effectieve herverdeeleffecten zijn het grootst voor de gemeenten met minder dan
30.000 inwoners, 6,9%. In deze groep bevinden zich ook de meeste gemeenten met een herverdeeleffect van precies 7,5% en -7,5%, dit betekent dat deze gemeenten volledig worden afgetopt. Voor deze gemeenten
geldt dat zij slechts deels objectief worden gebudgetteerd, hun uiteindelijke herverdeeleffect is dus per definitie lager. De effectieve herverdeeleffecten zijn het kleinst voor de gemeenten met 150.000 tot 250.000 inwoners.

24

Ape

Grafiek 3-4: Effectieve herverdeeleffecten na ex-ante aftopping naar
grootteklasse voor de drie varianten
Legenda

-7,5%

-7,5-5% -5-2,5% >-2,5%

<2,5%

2,5-5% 5%-7,5% 7,5%
Absoluut effectief
herverdeeleffect
(%, ongewogen)

Variant 1: 2002nv-2005v
23

Totaal (195)

12 4 6 6 10

25.000 tot 30.000 (50)

36

12

30.000 tot 40.000 (48)

13

19

4 42

40.000 tot 60.000 (41)

22

12

5 5

7

6 4

19

12

6

12

26

33 6 6 6 6

100.000 to 150.000 (13)

23

15

13

Meer dan 250.000 (4)

13

25

6,9

42

60.000 tot 100.000 (31)

150.000 tot 250.000 (8)

6,1

34

15

7

5,8

24

5,6
6,3

42

15

13

6,2

31

38

25

33

13

25

13

5,2

25

Absoluut effectief
herverdeeleffect
(%, ongewogen)

Variant 4: 2006-2008v
Totaal (195)

24

12 4 6 5 11

25.000 tot 30.000 (50)

36

12 2 4 2

30.000 tot 40.000 (48)

13

40.000 tot 60.000 (41)

21

22

15

2 10

6

21

7

7

29

3 10 3 6 10

100.000 to 150.000 (13)

23

15

13

Meer dan 250.000 (4)

13

25

7,0

4

12

60.000 tot 100.000 (31)

150.000 tot 250.000 (8)

6,0

33

42

24 4

15

24

5,6

39

6,3

13

25

6,2

31

38

25

5,7

31

15

13

13

24

25.000 tot 30.000 (50)

36

30.000 tot 40.000 (48)

13

40.000 tot 60.000 (41)

12 3 7 5 11

12

21

22

15

6

Absoluut effectief
herverdeeleffect
(%, ongewogen)

21

7

12

10

60.000 tot 100.000 (31)

29

3 10 3 6

100.000 to 150.000 (13)

23

15

13

150.000 tot 250.000 (8)
Meer dan 250.000 (4)

Ape

25

13

15

13

25

6,0

32

6,9

40

24 4

2 10

7

4

4

7

5,7

31

24

5,6

39

6,3

15

6,1

31

38

25

4,0
5,2

25

Variant 7: 2006-2009pr
Totaal (195)

4,0

13

25

13

3,9
5,2

25

In grafiek 3-5 staan de effectieve herverdeeleffecten naar herverdeeleffecten in 2010. We zien duidelijk dat gemeenten met een groot positief of
negatief herverdeeleffect in 2010, ook na de herijking een groot effectief
herverdeeleffect houden. Er zijn budgetverschuivingen van minimaal 5%
nodig zodat een gemeente met een herverdeeleffect groter dan 15% niet
meer wordt afgetopt. Toch zien we dit bij een aantal gemeenten gebeuren,
vooral gemeenten met een negatief herverdeeleffect. Van de gemeenten
met een herverdeeleffect tussen de -5% en 0% heeft na de herijking nog
maar 13% een negatief effectief herverdeeleffect, het gemiddelde effectieve herverdeeleffect bedraagt 3,8%.

Grafiek 3-5: Effectieve herverdeeleffecten na ex-ante aftopping naar herverdeeleffect in 2010 voor de drie varianten
Legenda -7,5% -7,5-5 -5-2,5 >-2,5 <2,5% 2,5-5 5-7,5 7,5%
Gemiddeld effectief
herverdeeleffect
(%, ongewogen)

Variant 1: 2002nv-2005v
23

Totaal (195)

12 4 6 6 10 7

86

Kleiner dan -25% (35)

34

-7,2

11 3

-4,5
Tussen -25% en -15% (29)

38
10

Tussen -15% en -5% (41)

24

17

7 7 33

27

5 15 10
4 9

Tussen -5% en 0% (23)

17

17

Tussen 0% en 5% (17)

6

Tussen 5% en 15% (32)

6 9

-0,9

10 7
26

18

17

12

26
65

3,8
6,4
7,3

84

Tussen 15% en 25% (14)

100

7,5

Groter dan 25% (4)

100

7,5
Gemiddeld effectief
herverdeeleffect
(%, ongewogen)

Variant 4: 2006-2008v
24

Totaal (195)

12 4 6 5 11 6

86

Kleiner dan -25% (35)

33

-7,2

11 3

-4,8
Tussen -25% en -15% (29)
Tussen -15% en -5% (41)
Tussen -5% en 0% (23)

26

41

28
12

24

14 3 7 33
5 17

7

4

13

13

24
22

Tussen 0% en 5% (17)

6

18

Tussen 5% en 15% (32)

6 9

-1,3

55
17

26

18

59
84

3,5
6,2
7,2

Tussen 15% en 25% (14)

100

7,5

Groter dan 25% (4)

100

7,5

Ape

Gemiddeld effectief
herverdeeleffect
(%, ongewogen)

Variant 7: 2006-2009pr
24

Totaal (195)
Kleiner dan -25% (35)

12 3 7 5 11 7

86

32

-7,2

11 3

-4,7
Tussen -25% en -15% (29)
Tussen -15% en -5% (41)
Tussen -5% en 0% (23)

41

28
12

24

10 7 7 33
5 17

7

4

13

13

22
26

Tussen 0% en 5% (17)

6

18

Tussen 5% en 15% (32)

6 13

-1,2

7 5
13

26

18

59
81

3,5
6,2
7,2

Tussen 15% en 25% (14)

100

7,5

Groter dan 25% (4)

100

7,5

In grafiek 3-6 staan de effectieve herverdeeleffecten naar uitgaven per
huishouden. De gemeenten met uitgaven lager dan €800 hebben gemiddeld een positief effectief herverdeeleffect, de gemeenten met uitgaven
hoger dan € 800 een negatief effectief herverdeeleffect. Gemeenten met
ofwel lage (minder dan €250) of hoge (meer dan €1000) uitgaven worden
relatief vaker maximaal afgetopt op -7,5%. Het percentage gemeenten dat
maximaal wordt afgetopt op +7,5% neemt af naar mate de uitgaven per
huishouden hoger worden.

Ape

27

Grafiek 3-6: Effectieve herverdeeleffecten na ex-ante aftopping naar uitgaven per huishouden in 2009 voor de drie varianten
Legenda

-7,5%

-7,5-5%

-5-2,5%

>-2,5%

<2,5%

2,5-5%

5-7,5%

Gemiddeld effectief
herverdeeleffect
(%, ongewogen)

Variant 1: 2002nv-2005v

Totaal

23

12

Minder dan € 250 (14)

36

€ 250 tot € 400 (49)

22

18

9

€ 600 tot € 800 (31)

26

Meer dan € 1000 (21)

18

38

10

7

34

14

€ 400 tot € 600 (58)

€ 800 tot € 1000 (22)

4 6 6

9

9

6 6 6

19

14

6

0,8

39

17

4 9 0

23

0,8

50

22 10

10

9

14

10

10

10

2,7

43

6

9

1,3

39

18

-0,6

9

-4,3
Gemiddeld effectief
herverdeeleffect
(%, ongewogen)

Variant 4: 2006-2008v

Totaal (195)

24

Minder dan € 250 (14)

36

€ 250 tot € 400 (49)

22

12

9

€ 600 tot € 800 (31)

26

€ 800 tot € 1000 (22)

Meer dan € 1000 (21)

23

43

4 6 5 11

6

7 7

€ 400 tot € 600 (58)

222 12

4

17

4 9

17

6 3 6 3 10

14

14

33

0,8

50

18

18

14

5

10

10

0,7

37

4

10

14

39

24

1,2

9

-0,9

18

-4,5

10

Minder dan € 250 (14)

36

€ 250 tot € 400 (49)

22

9

€ 600 tot € 800 (31)

26

23

Meer dan € 1000 (21)

43

Gemiddeld effectief
herverdeeleffect
(%, ongewogen)

222 10

6

17

4 9

17

6 3 6 3 10

10

14

32

0,8

50

18

18

14

7

14

€ 400 tot € 600 (58)

€ 800 tot € 1000 (22)

28

12 3 7 5 11

14

5

18

10

10

10

2,4

35

Variant 7: 2006-2009pr
Totaal (195)

7,5%

0,7

37

9

14

35

2,5

35

1,2

9

-0,8

-4,5

Ape

3.2

Budgetmutaties

Evenals bij de herverdeeleffecten onderscheiden we twee typen budgetmutaties, objectieve budgetmutaties voor ex-ante aftopping en budgetmutaties na ex-ante aftopping (effectieve budgetmutaties). Bij de objectieve
budgetmutaties berekenen we het verschil tussen de objectieve budgetten
2010 (uit voorlopige beschikking budgetten 2010, 5 november 2009) en
de objectieve budgetten 2011. Bij de effectieve budgetmutaties berekenen
we het verschil tussen de afgetopte objectieve budgetten 2010 en de afgetopte objectieve budgetten 2011. We houden hierbij geen rekening met de
deels historische budgettoedeling voor middelgrote gemeenten. We bekijken de budgetmutaties in euro’s per huishouden, een overzicht van de
budgetmutaties in procenten per huishouden is terug te vinden in de bijlage.

3.2.1 Objectieve budgetmutaties
De objectieve budgetmutaties (voor ex-ante aftopping, voor het gehele
model) staan in grafiek 3-7. De meeste gemeenten zien hun objectieve
budget per huishouden stijgen na de herijking. Dit komt omdat er geld
verschuift van grotere naar kleinere gemeenten. De vier grootste gemeenten leveren budget in, gemiddeld €41,4 per huishouden9. Hierdoor komt er
veel budget beschikbaar voor de overige gemeenten. Vooral voor de kleinere gemeenten (minder dan 40.000 inwoners) stijgt het objectieve budget, gemiddeld met ongeveer € 27 per huishouden in de gemeente. De
gemeenten met een positieve budgetmutatie van meer dan €50 per huishouden zitten vooral in deze groep.

9

Ter referentie, het gemiddelde (ongewogen) budget per huishouden bedraagt €
584, voor de G4 is dat € 1295.

Ape

29

Grafiek 3-7: Verdeling objectieve budgetmutaties in euro’s per huishouden
per variant naar grootteklasse
Legenda

<-€50

-50-30 -30-15 -€15-€0 €0-€15 €15-€30€30-€50 >€50
Gemiddelde
budgetmutatie
(gewogen, in €)

Variant 1: 2002nv-2005v
24 10

Totaal (195)

12

25

6 10 6

25.000 tot 30.000 (50)
30.000 tot 40.000 (48)

10

40.000 tot 60.000 (41)

2 5 7 10

60.000 tot 100.000 (31)

3

100.000 to 150.000 (13)

8

16

13

150.000 tot 250.000 (8)
Meer dan 250.000 (4)

16

50

10

34

13

19

15

8

25

11

26

13

16

35

29

33

€ 3,7

23

23

8

€ 3,9

38

13

€0,2

Gemiddelde
budgetmutatie
(gewogen, in €)

2 5 8 11

18

4 12 4

30.000 tot 40.000 (48)

10

40.000 tot 60.000 (41)

27 5 7

6

13

19

100.000 to 150.000 (13)

8

15

8

150.000 tot 250.000 (8)

13

13

25

8

25

19

34

8

60.000 tot 100.000 (31)

11

30

14

21

€26,6

27

34

10 7

€11,7

32

23

33

€ 2,8

23

8

€ 2,4

13

€0,0

15

8

23

13

50

-€42,8

25

25 8

Totaal (195)

Gemiddelde
budgetmutatie
(gewogen, in €)

11

25.000 tot 30.000 (50)

4 12

30.000 tot 40.000 (48)

10

40.000 tot 60.000 (41)

2 7 5 10

8

60.000 tot 100.000 (31)

6

13

19

100.000 to 150.000 (13)

8

15

8

150.000 tot 250.000 (8)

13

30

25

13

19

23

6

8

20

32

17

15

24

15

11

30

14

29

32

32

13

25

€26,4

29

17

Variant 7: 2006-2009pr

50

€12,0

-€41,4

25.000 tot 30.000 (50)

Meer dan 250.000 (4)

7

25

Totaal (195)

50

€27,1

26

Variant 4: 2006-2008v

Meer dan 250.000 (4)

19

32

8 8

12

€26,8

24

25

13

21

15

50

12

€26,3

21

€26,8

7

€11,7

23

33

€ 2,9

23

8

€ 2,2

13

-€0,1
-€42,9

Ape

In grafiek 3-8 staan de objectieve budgetmutaties per huishouden naar
herverdeeleffect 2010. Voor iedere groep is de gemiddelde budgetmutatie
positief, behalve voor de gemeenten met een herverdeeleffect in 2010
tussen de -15% en -5% en 5% en 15%. Dit komt doordat de meeste gemeenten een positieve budgetverschuiving hebben. Het negatieve gemiddelde van de gemeenten met een herverdeeleffect tussen de -15% en -5%
komt door een tweetal G4-gemeenten die een sterke negatieve budgetverschuiving hebben. Als we deze gemeenten buiten beschouwing laten is er
bij variant 1 een gemiddelde budgetverschuiving van +€2,7.

Grafiek 3-8: Verdeling objectieve budgetmutaties in euro’s per huishouden
per variant naar herverdeeleffect 2010
Legenda

<-€50

-50-30

-30-15

-€15-€0 €0-€15

€15-€30 €30-€50

Gemiddelde
budgetmutatie
(gewogen, in €)

Variant 1: 2002nv-2005v
2 4 10

Totaal (195)

12

16

6

11

14

10

14

24

21

10

10

17

20

22

13

13

17

18

12

Kleiner dan -25% (35)
Tussen -25% en -15% (29)
Tussen -15% en -5% (41)

5 7

Tussen -5% en 0% (23)

4

Tussen 0% en 5% (17)

6

Tussen 5% en 15% (32)

6 6 6

Tussen 15% en 25% (14)

7

14

11
34

13

6

17

26

29

18

€19,2

10

-€8,2

13

€5,8

12

€6,8

19

9

9

-€17,5

21

21

7

14

€2,5

25

25

25

€9,5

11

Gemiddelde
budgetmutatie
(gewogen, in €)

Variant 4: 2006-2008v
25 8

Totaal (195)

11

18

25

6

14

37

Kleiner dan -25% (35)
10

Tussen -25% en -15% (29)
Tussen -15% en -5% (41)

5 7

Tussen -5% en 0% (23)

4

Tussen 0% en 5% (17)

6

14

10

14

17

22

13

13

17

13

30

18

12

12

24

18

6

9 3 13

25

Tussen 15% en 25% (14)

14

7

21

Ape

34

28

Tussen 5% en 15% (32)

Groter dan 25% (4)

19

10

14
25

€25,2

22

25

Groter dan 25% (4)

21

43

6

22

14

25

>€50

25

20

17

17

25
21

7
25

€24,7
€18,7

10

-€9,2

9

€5,3

12
9

9

€6,1
9

14

-€18,5
€1,4

25

€9,2

31

Gemiddelde
budgetmutatie
(gewogen, in €)

Variant 7: 2006-2009pr
25

Totaal (195)

8

11

19

23

6

14

37

Kleiner dan -25% (35)
10

Tussen -25% en -15% (29)
Tussen -15% en -5% (41)

5 7

Tussen -5% en 0% (23)

4

14

10

22

13

13

17

6

18

12

Tussen 5% en 15% (32)

6

9 3

16

Tussen 15% en 25% (14)

14

7

14
25

12
28
21
25

11
34

28

10

Tussen 0% en 5% (17)

Groter dan 25% (4)

14

20

17

17

17

20

13

30

24

18
19
21
25

9
7

9

€24,6
€18,8

10

-€9,2

9

€5,1

12

€6,4

9

-€18,5

14

€1,3
25

€9,2

In grafiek 3.9 staan de objectieve budgetmutaties per huishouden naar
hoogte van de uitgaven per huishouden in 2009. Hoe lager de uitgaven in
2009, hoe meer positieve budgetverschuivingen. Een mogelijke verklaring
hiervoor is dat gemeenten met lagere uitgaven relatief sterk zijn gestegen
in hun uitgaven tussen 2009 en 2008. Het feit dat de herverdeeleffecten
voor deze gemeenten niet groter zijn geworden, bevestigt dit. De grootste
negatieve budgetverschuivingen van meer dan € 50 per huishouden vinden plaats bij gemeenten met uitgaven groter dan € 800 per huishouden.

32

Ape

Grafiek 3-9: Verdeling objectieve budgetmutaties in euro’s per huishouden
per variant naar uitgaven in 2009
Legenda

<-€50

-€50-€30 -€30-€15 -€15-€0

€0-€15

€15-€30

€30-€50

Variant 1: 2002nv-2005v
Totaal

2 4 10

12

16

Minder dan € 250 (14)

7

€ 250 tot € 400 (49)

2 12

€ 400 tot € 600 (58)

17

€ 600 tot € 800 (31)

16

€ 800 tot € 1000 (22)

5

14

Meer dan € 1000 (21)

14

5

7

6

10

29

13

17

19

19

13

23

9

19

21

22

22

19

€17,6

3

- €5,6

9

€2,9

- €21,2

5

Gemiddelde
budgetmutatie
(gewogen, in €)

Variant 4: 2006-2008v
25

Totaal (195)

8

11

18

Minder dan € 250 (14)

7

€ 250 tot € 400 (49)

2 10

16

17

€ 400 tot € 600 (58)

4 9

22

€ 600 tot € 800 (31)

26

13

23

€ 800 tot € 1000 (22)

5

14

Meer dan € 1000 (21)

14

5

19

7

3

25

36

11

29

37

23

10

19

22

22

17

19

23

9

24

5

18

21

€32,9

12

€26,3

€17,2

9

3

- €6,8

9

€2,1

13

19

5

- €22,3

20

Gemiddelde
budgetmutatie
(gewogen, in €)

Variant 7: 2006-2009pr
Totaal (195)

25 8

11

19

Minder dan € 250 (14)

7

€ 250 tot € 400 (49)

2 10

16

17

€ 400 tot € 600 (58)

4 9

22

€ 600 tot € 800 (31)

26

13

23

€ 800 tot € 1000 (22)

5

14

Meer dan € 1000 (21)

14

5

Ape

19

3

10

7

23

36

11

29

37

22

22

26

17

16

13

23

9

18

24

5

19

€33,2

€26,4

12

13

18

10

Gemiddelde
budgetmutatie
(gewogen, in €)

11

39

23

19

21

36

12

17

23

25

>€50

5

9

21

€32,8

12

€26,3

€17,3

3

- €6,8

9

€2,2

- €22,4

33

3.2.2 Effectieve budgetmutaties

De effectieve budgetmutaties per huishouden (na ex-ante aftopping) staan
in grafiek 3-10. Hoe groter de gemeenten, hoe meer negatieve budgetmutaties. De meeste gemeenten met een sterk positieve budgetmutatie
(meer dan € 25) zitten in de grootteklassen 30.000 tot 40.000 inwoners
en 100.000 tot 150.000 inwoners.

Grafiek 3-10: Verdeling effectieve budgetmutaties (na ex-ante aftopping)
in euro’s per huishouden per variant naar grootteklasse
Legenda

<-€25 -25-15 -15-5 -5-€0 €0-€5 €5-15 15-25 >€25

Variant 1: 2002nv-2005v

Totaal (195)

24 7 3

25.000 tot 30.000 (50)

24

30.000 tot 40.000 (48)

10

40.000 tot 60.000 (41)

225 5

60.000 tot 100.000 (31)

36 36

100.000 to 150.000 (13)

15

13

150.000 tot 250.000 (8)
Meer dan 250.000 (4)

25

25

8

25

51

12 7 14

60

40

€5,4

29

€14,3

10 7 12

€5,1

13

-€1,0

65

31

8 8

38

25

14 10 8

13 8

56

€8,2

31

€2,2

13 13

-€19,8

25

Variant 4: 2006-2008v

Totaal (195)

33 7 3

25.000 tot 30.000 (50)

22

30.000 tot 40.000 (48)

10

40.000 tot 60.000 (41)

2525

60.000 tot 100.000 (31)

3 636

100.000 to 150.000 (13)

8 0 15

31

25

38

13

150.000 tot 250.000 (8)
Meer dan 250.000 (4)

34

25

25

25

Gemiddelde
budgetmutatie
(ongewogen, in €)

52

12 7 14

64

40

15 6

54

25

10 10 10

€6,1

29

€14,3

12 10 10

€4,9

16

-€0,3

65

8 8

Gemiddelde
budgetmutatie
(ongewogen, in €)

31

13 13

€8,8

€2,0

-€20,8

Ape

Variant 7: 2006-2009pr

Totaal (195)

33 7 3

25.000 tot 30.000 (50)

22

30.000 tot 40.000 (48)

10

40.000 tot 60.000 (41)

2525

60.000 tot 100.000 (31)

36 36

100.000 to 150.000 (13)

8 15

31

25

38

13

150.000 tot 250.000 (8)
Meer dan 250.000 (4)

25

25

25

52

13 6 15

62

40

15 6

56

25

14 8 10

€6,1

29

€14,4

10 7 12

€5,0

16

-€0,3

65

8 8

Gemiddelde
budgetmutatie
(ongewogen, in €)

31

13 13

€8,8

€1,9

-€20,9

In grafiek 3-11 staan de effectieve budgetmutaties per huishouden naar
herverdeeleffect in 2010. De gemeenten met een positief herverdeeleffect
kleiner dan 15% hebben een negatieve gemiddelde budgetmutatie, de andere groepen een positieve gemiddelde budgetmutatie. De gemeenten met
een zeer groot positief of negatief herverdeeleffect hebben zeer kleine effectieve budgetmutaties, dit komt doordat hun budgetmutatie wordt veroorzaakt door een toe- of afname van hun uitgavenaandeel.

Ape

35

Grafiek 3-11: Verdeling effectieve budgetmutaties per huishouden (na exante aftopping) in euro’s per variant naar herverdeeleffect 2010
Legenda

<-€25 -€25-€15 -€15-€5

-€5-€0

€0-€5

€5-€15 €15-€25

>€25

7

Gemiddelde
budgetmutatie
(gewogen, in €)

Variant 1: 2002nv-2005v
24 7 3

Totaal (195)

51

12
94

Kleiner dan -25% (35)

3

Tussen -25% en -15% (29)
Tussen -15% en -5% (41)

10

Tussen -5% en 0% (23)
Tussen 0% en 5% (17)

14

17

4 9
6 6

12

Tussen 5% en 15% (32)

41

2 10

10

13

13

9

12

18

6
24

10

14

€11,2

17

€1,2

41
26

6 03 6

€0,5

26

€5,0

47

-€2,4

84

-€9,8

Tussen 15% en 25% (14)
Groter dan 25% (4)

100

€0,0

100

€0,0

Variant 4: 2006-2008v
Totaal (195)

33 7 3

52

12

Kleiner dan -25% (35)

Gemiddelde
budgetmutatie
(gewogen, in €)

14

94

Tussen -25% en -15% (29)

45

Tussen -15% en -5% (41)

5

20

4 9

Tussen -5% en 0% (23)
Tussen 0% en 5% (17)

7

6

12

6

2 10

12

13

13

9

12

18

28

7

10

€11,8

17

€0,3

41
26

6 03 6

Tussen 5% en 15% (32)

€2,0

3

26

€4,1

47

-€2,3

84

-€9,6

Tussen 15% en 25% (14)

100

€1,3

Groter dan 25% (4)

100

€1,0

Variant 7: 2006-2000pr
Totaal (195)

33 7 3

52

13

Kleiner dan -25% (35)
41

Tussen -15% en -5% (41)

5

Tussen -5% en 0% (23)

Tussen 5% en 15% (32)

36

Gemiddelde
budgetmutatie
(gewogen, in €)

15

97

Tussen -25% en -15% (29)

Tussen 0% en 5% (17)

6

20

4 9
6

12

6

2 10

12

13

13

9

12

18

6 03 6

3
31

5

17

€11,9
€0,3

44
26

10

€2,0

26

€4,0

47

-€2,1

84

-€9,6

Tussen 15% en 25% (14)

100

€1,3

Groter dan 25% (4)

100

€1,0

Ape

In grafiek 3-12 staan de effectieve budgetmutaties naar hoogte van de
uitgaven per huishouden in 2009. De zeer negatieve budgetmutaties van
meer dan € 15 vinden allemaal plaats bij gemeenten met uitgaven groter
dan €600 per huishouden. Alle gemeenten met lage uitgaven lager dan €
250 zien hun effectieve budget stijgen.

Grafiek 3-12: Verdeling effectieve budgetmutaties (na ex-ante aftopping)
in euro’s per huishouden per variant naar uitgaven 2009
Legenda

<-€25

-€25-€15 -€15-€5

€-5-€0

€0-€5

€5-€15

€15-€25

>€25

Variant 1: 2002nv-2005v

Totaal

24 7 3

51

Minder dan € 250 (14)

7

64

€ 250 tot € 400 (49)

6 2

€ 400 tot € 600 (58)

44

€ 600 tot € 800 (31)

6 3 10 3

€ 800 tot € 1000 (22)

Meer dan € 1000 (21)

12

5 5

5

14

24

16

48

5

55

7

€9,1

7

€8,9

€0,4

13

€3,3

18

-€11,1

5 5 10

Gemiddelde
budgetmutatie
(gewogen, in €)

Variant 4: 2006-2008v

Totaal (195)

33 7 3

52

Minder dan € 250 (14)

€6,2

12

14

6 3

5 5

38

14

10

22

45

14

14

14

53

Gemiddelde
budgetmutatie
(gewogen, in €)

13

6

64

15

14

14

7

€6,6

12

€9,5

17

€9,1

€ 250 tot € 400 (49)

6 2

53

€ 400 tot € 600 (58)

4

52

26

6 3 10

6

52

6 3 13

€1,2

9

5

18

€2,9

€ 600 tot € 800 (31)

€ 800 tot € 1000 (22)

Meer dan € 1000 (21)

Ape

5

10

14

9

19

45

38

16

9

5 5 10

10

-€11,8

37

Variant 7: 2006-2009pr
Totaal (195)

33 7 3

52

Minder dan € 250 (14)

6

64

€ 250 tot € 400 (49)

62

53

€ 400 tot € 600 (58)

4

52

6 3 10

6

52

9

5

€ 600 tot € 800 (31)

€ 800 tot € 1000 (22)

Meer dan € 1000 (21)

13

5

10

14

9

19

45

38

15

14

16

10

26

6 3

9 0

5 5 10

13

18

Gemiddelde
budgetmutatie
(gewogen, in €)

7

14

€6,6

12

€9,5

17

€9,2

€1,2

€3,0

-€11,9

3.2.3 Budgetmutatie naar oorzaak
In de vorige paragraaf hebben we gezien dat de absolute gemiddelde budgetmutatie per huishouden ongeveer € 28 bedroeg. De gemiddelde budgetmutatie verschilt weinig per onderzochte variant.
Er kunnen verschillende oorzaken zijn voor een budgetmutatie. De mutatie
kan komen door de herijking van de gewichten of door de actualisatie van
de scores op de verdeelkenmerken. In grafiek 3-13 wordt dit geïllustreerd.
Indien alleen de score van banengroei was geactualiseerd dan was er voor
variant 4 (banengroei 2006-2008) een budgetmutatie per huishouden van
€ 24 geweest, bij variant 7 (banengroei 2006-2009) een budgetmutatie
van € 15. Voor variant 1 is de budgetmutatie uiteraard gelijk aan € 0 omdat de score gelijk blijft. Als alle scores op de verdeelkenmerken waren
geactualiseerd (zonder herijking van de gewichten) was de budgetmutatie
per huishoudenveel groter geweest, € 51 voor variant 1, € 57 voor variant
4 en € 56 voor variant 7.
De herijking van de gewichten in combinatie met actualisatie van de verdeelkenmerken maakt de budgetmutaties dus kleiner10.

10

38

Als de oude scores op de verdeelkenmerken worden gebruikt en de herijkte
gewichten waren de budgetmutaties voor variant 1,4 en 7 respectievelijk € 30,
€ 36 en € 33 geweest.

Ape

Grafiek 3-13: Absolute budgetmutatie per huishouden per oorzaak voor de
drie varianten
€ 60

57

56

51
€ 50

€ 40

28

€ 30

28

28

24

Mutatie door actualisatie
banengroei
Mutatie door actualisatie alle
verdeelkenmerken
Mutatie na herijking

€ 20
15
€ 10
0
€0
Variant 1:
2002nv-2005v

Variant 4: 2006- Variant 7: 20062008v
2009pr

3.2.4 Budgetmutaties voor individuele gemeenten

De gemiddelde budgetmutaties per huishouden van de drie onderzochte
varianten verschillen weinig. Toch is het mogelijk dat de budgetmutaties
voor individuele gemeenten heel anders kunnen uitpakken voor de verschillende varianten. Tabel 3-1 geeft hier een overzicht van. Het gemiddelde absolute verschil tussen de objectieve budgetten van variant 1 en
variant 4 bedraagt € 3,2 per huishouden. De gemeente die er het meest
op achteruit gaat indien gekozen wordt voor variant 4 in plaats van variant
1 verliest € 6,0 per huishouden in de gemeente. De meest positieve verschuiving bedraagt € 10,6. We zien soortgelijke gegevens bij variant 7,
hierbij zijn de verschuivingen iets kleiner.
De verschillen in objectief budget tussen variant 4 en 7 zijn klein, gemiddeld € 0,5. Ook de bandbreedte tussen de meest negatieve en meest positieve verschuiving is aanzienlijk kleiner dan bij de vergelijking met variant
1.

Ape

39

Tabel 3-1: Gemiddelde en grootste verschillen per huishouden tussen de
verschillende varianten
Variant 1 en 4 Variant 1 en 7

Variant 4 en 7

In euro's
Gemiddelde absolute verschil
Minimum
Maximum

3,2
-6,0
10,6

3,1
-5,0
10,1

0,5
-1,4
1,3

In procenten
Gemiddelde absolute verschil
Minimum
Maximum

0,6
-3,4
2,1

0,6
-2,9
2,0

0,1
-0,4
0,5

We kunnen de verschuivingen tussen gemeenten ook bekijken aan de
hand van de meest grote budgetmutaties per huishouden ten opzichte van
het objectieve budget 2010. Een overzicht hiervan staat in tabel 3-2. Bij
variant 1 heeft gemeente “a” de grootste negatieve budgetmutatie, van €77,8. Deze gemeente heeft ook bij variant 4 en variant 7 de grootste
budgetmutatie. Gemeente “z” heeft bij variant 1 de grootste positieve
budgetmutatie, namelijk van € 89,1. Ook bij varianten 4 en 7 heeft deze
gemeente de grootste positieve budgetmutatie.
Er is veel overlap tussen de top 10 grootste budgetmutaties van de drie
varianten, op uitzondering van 1 gemeente (gemeente “q”), komen alle
twintig gemeenten uit de lijst van variant 1 ook voor in de lijst van variant
4 en 7. Dit laat zien dat de gekozen variant van banengroei relatief weinig
uitmaakt voor het voorspelde budget van de individuele gemeenten.

40

Ape

Tabel 3-2: De gemeenten met de tien grootste positieve en negatieve
budgetmutaties per huishouden ten opzichte van het objectieve budget
2010 voor de drie varianten
Variant 1:
2002nv-2005v
-77,8
a
-57,0
b
-56,2
c
-53,2
d
-45,4
e
-38,5
f
-37,9
g
-35,5
h
-34,4
i
-33,4
j
…
…
…
…
…
…
63,4
q
67,6
r
70,2
s
71,4
t
71,7
u
75,1
v
75,3
w
77,0
x
82,4
y
89,1
z

3.3

Variant 4:
2006-2008v
-79,4
a
-58,8
c
-58,1
b
-55,9
d
-48,0
e
-44,5
f
-37,7
g
-36,9
i
-35,2
h
-34,8
j
…
…
…
…
…
…
64,9
p
66,2
r
68,1
s
70,8
u
71,4
t
73,8
x
74,1
v
76,5
w
81,9
y
91,2
z

Variant 7:
2006-2009pr
-79,7
a
-58,9
c
-57,8
b
-56,0
d
-48,2
e
-44,9
f
-38,0
g
-36,5
i
-35,5
h
-34,6
j
…
…
…
65,4
p
65,9
r
68,0
s
70,4
u
71,3
t
74,1
v
74,7
x
76,3
w
81,9
y
90,1
z

Vergelijking modellen

De verschillen in herverdeeleffecten en budgetmutaties tussen de drie varianten zijn relatief klein. Het gemiddelde absolute herverdeeleffect is kleiner voor variant 4 & 7, namelijk 14,9% in plaats van 15,1%. Ook het effectieve herverdeeleffect is iets kleiner bij variant 4 & 7.
De herverdeeleffecten voor specifieke subgroepen verschillen ook weinig
per variant. Bij variant 4 en 7 zien we dat de herverdeeleffecten voor gemeenten met een groot negatief herverdeeleffect in 2010 (groter dan 15%), wat groter zijn dan bij variant 1. Dit betekent dat de verdelende
werking voor deze groepen iets minder goed is. Daar staat weer tegenover
dat de verdelende werking voor gemeenten met een positief herverdeeleffect groter dan 15% in 2010 juist beter is bij variant 4 en 7.
Ook bij de groepen met zeer lage en zeer hoge uitgaven per huishouden in
2009 zien we verschillen tussen de varianten, voor gemeenten met lage

Ape

41

uitgaven zijn de herverdeeleffecten bij variant 4 en 7 lager en bij gemeenten met hoge uitgaven zijn ze juist lager bij variant 1.
De gemiddelde absolute budgetmutatie per huishouden is iets groter voor
variant 1 dan voor variant 4 en 7. De negatieve budgetmutatie voor de G4
is groter bij variant 4 en 7 dan bij variant 1. De overige budgetmutaties
zijn juist kleiner.
Ook bij de vergelijking tussen landsdelen (zie bijlage) zien we verschillen.
Bij variant 4 en 7 zijn de negatieve budgetmutaties in het westen groter.
Hier profiteert het oosten van het land van. De positieve budgetmutaties in
het noorden en zuiden zijn juist kleiner bij variant 4 en 7.

42

Ape

4

CONCLUSIE

Er is afgesproken dat de gewichten van het objectieve verdeelmodel jaarlijks herijkt moeten worden zodat ze goed aansluiten bij de geactualiseerde scores op de verdeelmaatstaven. In 2006 is de definitie van banengroei
gewijzigd. Er zijn verschillende manieren om hier tijdens de herijking mee
om te gaan.
In dit onderzoek naar de technische herijking van het verdeelmodel 2011
hebben wij zeven varianten op het verdeelmodel bekeken, waarbij wij voor
iedere variant een andere definitie van de verdeelmaatstaf banengroei gebruikten. De verschillen in uitkomsten tussen de zeven varianten waren
klein. We hebben de varianten gescoord op de criteria verdelende werking,
stabiliteit, actualiteit en plausibiliteit. Er was weinig verschil in verdelende
werking (herverdeeleffecten) en stabiliteit (budgetmutaties) tussen de varianten. Op plausibiliteit scoorde variant 6 (2005-2008) het minst goed,
ook variant 2 (2006-2007nv) scoorde minder goed op plausibiliteit. Variant
7 (2006-2009) scoorde het beste op actualiteit, variant 1 het minst (20022005)
Uiteindelijk is ervoor gekozen om drie varianten nader te onderzoeken,
namelijk:
-

Variant 1: 2002-2005
Variant 4: 2006nv-2008v

-

Variant 7: 2006-2009pr

Voor deze drie varianten hebben wij gekeken naar de herverdeeleffecten
en budgetmutaties naar grootteklasse, herverdeeleffect in 2010, uitgaven
per huishouden in 2009 en landsdeel. De verschillen tussen de drie varianten waren klein. De herijking resulteert voor alle varianten in kleinere herverdeeleffecten voor grotere gemeenten. Ook zien we dat gemeenten met
een groot positief of negatief herverdeeleffect in 2010, ook in 2011 een
groot herverdeeleffect houden. Daarnaast geldt dat gemeenten met hogere uitgaven per huishouden, relatief kleinere herverdeeleffecten hebben.
Deze herverdeeleffecten zijn wel vaker negatief. In het westen zijn de herverdeeleffecten het grootst, in het noorden juist het kleinst.
Daarnaast zien we voor de drie varianten dat er budget verschuift van de
vier grootste gemeenten naar de kleinere gemeenten. Ook gaat er budget
van de gemeenten met de grootste uitgaven per huishouden naar gemeenten met lagere uitgaven. Het westen verliest budget aan de overige

Ape

43

landsdelen, dit komt doordat de uitgaven in 2009 in het westen relatief
minder sterk zijn gestegen dan in de rest van Nederland.
Voor individuele gemeenten zijn de verschillen in budget tussen de verschillende varianten niet groot, de gemeenten die bij variant 1 de grootste
budgetmutaties hebben, hebben dit ook bij variant 4 en 7.

Advies
De verschillen tussen de drie nader onderzochte varianten zijn zeer klein.
Ook voor afzonderlijke gemeenten zijn de verschillen klein. Wat betreft
actualiteit sluit variant 7 het beste aan bij de criteria van het verdeelmodel, deze variant houdt het meest rekening met de actuele omstandigheden op de arbeidsmarkt. Daar staat tegenover dat de gebruikte gegevens
voor deze variant gebaseerd zijn op een prognose en niet op gerealiseerde
gegevens.
Na variant 7 is variant 4 het meest actueel. Deze variant heeft als nadeel
dat het hierbij een tweejaarsgemiddelde betreft in plaats van een driejaarsgemiddelde.
Indien bij de budgetbepaling het gerealiseerde (voorlopige) aantal banen
over 2009 beschikbaar is, is ons advies om de gewichten van variant 7 te
gebruiken bij de budgettoedeling. Dit zorgt ervoor dat de gewichten zo
goed mogelijk aansluiten bij de geactualiseerde scores op de verdeelmaatstaven. Als het aantal banen over 2009 nog niet beschikbaar is, is ons advies om de gewichten van variant 4 te gebruiken, gegeven de verouderde
definitie van banengroei bij variant 1.

44

Ape

BIJLAGE TABELLEN VARIANT 1,4 EN 7

Herverdeeleffecten

Absolute herverdeeleffecten (percentage)
Tabel 1: Absolute herverdeeleffecten (procentueel) naar grootteklasse
voor de drie varianten
Grootteklasse
25.000 tot 30.000 (50)
30.000 tot 40.000 (48)
40.000 tot 60.000 (41)
60.000 tot 100.000 (31)
100.000 to 150.000 (13)
150.000 tot 250.000 (8)
Meer dan 250.000 (4)
Totaal (195)

Variant 1:
2002nv-2005v
21,9
13,2
12,4
14,7
12,0
7,8
7,2
15,1

Variant 4:
2006-2008v
21,8
12,9
12,4
14,7
11,8
7,8
7,1
14,9

Variant 7:
2006-2009pr
21,8
12,9
12,3
14,7
11,7
7,7
7,1
14,9

Tabel 2: Absolute herverdeeleffecten (procentueel) naar herverdeeleffect
2010 voor de drie varianten
Variant 1:
Herverdeeleffect 2010
2002nv-2005v
Kleiner dan -25% (35)
23,8
Tussen -25% en -15% (41)
8,4
Tussen -15% en -5% (23)
5,6
Tussen -5% en 0% (17)
6,8
Tussen 0% en 5% (32)
12,3
Tussen 5% en 15% (14)
17,8
Tussen 15% en 25% (4)
33,8
Groter dan 25% (14)
56,3
Totaal (195)
15,1

Variant 4:
2006-2008v
24,0
8,8
5,7
6,5
11,8
17,3
33,1
55,8
14,9

Variant 7:
2006-2009pr
24,1
8,7
5,6
6,4
11,8
17,3
33,0
55,7
14,9

Tabel 3: Absolute herverdeeleffecten (procentueel) naar uitgaven 2009
voor de drie varianten
Uitgaven 2009
Minder dan € 250 (14)
€ 250 tot € 400 (49)
€ 400 tot € 600 (58)
€ 600 tot € 800 (31)
€ 800 tot € 1000 (22)
Meer dan € 1000 (21)
Totaal (195)

Ape

Variant 1:
2002nv-2005v
29,6
18,2
14,9
12,4
7,4
10,3
15,1

Variant 4:
2006-2008v
29,2
18,1
14,7
12,2
7,4
10,6
14,9

Variant 7:
2006-2009pr
29,2
18,1
14,7
12,2
7,4
10,6
14,9

45

Tabel 4: Absolute herverdeeleffecten (procentueel) naar landsdeel voor de
drie varianten
Landsdeel
Noord (25)
Oost (50)
West (77)
Zuid (43)
Totaal (195)

Variant 1:
2002nv-2005v
9,1
14,2
17,8
14,8
15,1

Variant 4:
2006-2008v
9,1
14,1
17,6
14,7
14,9

Variant 7:
2006-2009pr
9,1
14,1
17,6
14,7
14,9

Absolute herverdeeleffecten (in euro’s)
Tabel 5: Absolute herverdeeleffecten (in euro’s) naar grootteklasse voor
de drie varianten
Grootteklasse
25.000 tot 30.000 (50)
30.000 tot 40.000 (48)
40.000 tot 60.000 (41)
60.000 tot 100.000 (31)
100.000 to 150.000 (13)
150.000 tot 250.000 (8)
Meer dan 250.000 (4)
Totaal (195)

Variant 1:
2002nv-2005v
79,5
60,1
65,4
99,8
85,7
73,4
86,5
75,3

Variant 4:
2006-2008v
79,6
59,1
65,4
99,9
84,6
73,0
87,1
75,0

Variant 7:
2006-2009pr
79,5
59,2
65,4
100,0
84,2
72,8
87,1
75,0

Tabel 6: Gemiddelde herverdeeleffecten (in euro’s) naar herverdeeleffect
2010 voor de drie varianten
Variant 1:
Herverdeeleffect 2010
2002nv-2005v
Kleiner dan -25% (35)
-125,2
Tussen -25% en -15% (41)
-46,9
Tussen -15% en -5% (23)
-18,9
Tussen -5% en 0% (17)
27,2
Tussen 0% en 5% (32)
56,3
Tussen 5% en 15% (14)
91,7
Tussen 15% en 25% (4)
140,2
Groter dan 25% (14)
173,4
Totaal (195)
75,3

46

Variant 4:
2006-2008v
-127,0
-49,3
-22,3
24,5
53,6
88,8
137,1
171,8
75,0

Variant 7:
2006-2009pr
-127,2
-49,1
-22,1
24,2
53,9
88,8
137,0
171,7
75,0

Ape

Tabel 7: Absolute herverdeeleffecten (in euro’s) naar uitgaven 2009 voor
de drie varianten
Uitgaven 2009
Minder dan € 250 (14)
€ 250 tot € 400 (49)
€ 400 tot € 600 (58)
€ 600 tot € 800 (31)
€ 800 tot € 1000 (22)
Meer dan € 1000 (21)
Totaal (195)

Variant 1:
2002nv-2005v
64,9
57,9
71,9
84,5
65,6
129,0
75,3

Variant 4:
2006-2008v
64,1
57,6
70,9
83,1
65,3
132,7
75,0

Variant 7:
2006-2009pr
64,1
57,6
70,9
83,1
65,1
132,7
75,0

Tabel 8: Absolute herverdeeleffecten (in euro’s) naar landsdeel voor de
drie varianten
Landsdeel
Noord (25)
Oost (50)
West (77)
Zuid (43)
Totaal (195)

Variant 1:
2002nv-2005v
62,2
71,5
76,1
85,9
75,3

Variant 4:
2006-2008v
62,9
71,2
75,2
86,3
75,0

Variant 7:
2006-2009pr
62,7
71,1
75,2
86,3
75,0

Effectieve absolute herverdeeleffecten (percentage)
Tabel 9: Effectieve absolute herverdeeleffecten (procentueel) naar grootteklasse voor de drie varianten
Grootteklasse
25.000 tot 30.000 (50)
30.000 tot 40.000 (48)
40.000 tot 60.000 (41)
60.000 tot 100.000 (31)
100.000 to 150.000 (13)
150.000 tot 250.000 (8)
Meer dan 250.000 (4)
Totaal (195)

Ape

Variant 1:
2002nv-2005v
6,9
5,8
5,6
6,3
6,2
4,0
5,2
6,1

Variant 4:
2006-2008v
7,0
5,7
5,6
6,3
6,2
4,0
5,2
6,0

Variant 7:
2006-2009pr
6,9
5,7
5,6
6,3
6,1
3,9
5,2
6,0

47

Tabel 10: Effectieve absolute herverdeeleffecten (procentueel) naar herverdeeleffect 2010 voor de drie varianten
Variant 1:
Herverdeeleffect 2010
2002nv-2005v
Kleiner dan -25% (35)
7,2
Tussen -25% en -15% (41)
5,5
Tussen -15% en -5% (23)
4,6
Tussen -5% en 0% (17)
4,6
Tussen 0% en 5% (32)
6,4
Tussen 5% en 15% (14)
7,3
Tussen 15% en 25% (4)
7,5
Groter dan 25% (14)
7,5
Totaal (195)
6,1

Variant 4:
2006-2008v
7,2
5,8
4,5
4,4
6,2
7,2
7,5
7,5
6,0

Variant 7:
2006-2009pr
7,2
5,7
4,5
4,4
6,2
7,2
7,5
7,5
6,0

Tabel 11: Effectieve absolute herverdeeleffecten naar uitgaven 2009 (procentueel) voor de drie varianten
Variant 1:
2002nv-2005v
6,7
6,5
6,1
6,1
5,3
5,3
6,1

Uitgaven 2009
Minder dan € 250 (14)
€ 250 tot € 400 (49)
€ 400 tot € 600 (58)
€ 600 tot € 800 (31)
€ 800 tot € 1000 (22)
Meer dan € 1000 (21)
Totaal (195)

Variant 4:
2006-2008v
6,7
6,5
6,0
6,1
5,3
5,3
6,0

Variant 7:
2006-2009pr
6,7
6,5
6,0
6,1
5,2
5,3
6,0

Tabel 12: Effectieve absolute herverdeeleffecten naar landsdeel (procentueel) voor de drie varianten
Landsdeel
Noord (25)
Oost (50)
West (77)
Zuid (43)
Totaal (195)

48

Variant 1:
2002nv-2005v
5,5
6,0
6,3
6,0
6,1

Variant 4:
2006-2008v
5,5
6,1
6,3
5,9
6,0

Variant 7:
2006-2009pr
5,5
6,1
6,3
5,9
6,0

Ape

Effectieve absolute herverdeeleffecten (euro’s)
Tabel 13: Effectieve absolute herverdeeleffecten naar grootteklasse (in euro’s) voor de drie varianten
Grootteklasse
25.000 tot 30.000 (50)
30.000 tot 40.000 (48)
40.000 tot 60.000 (41)
60.000 tot 100.000 (31)
100.000 to 150.000 (13)
150.000 tot 250.000 (8)
Meer dan 250.000 (4)
Totaal (195)

Variant 1:
2002nv-2005v
28,2
27,8
31,6
46,1
46,0
36,5
66,3
34,0

Variant 4:
2006-2008v
28,4
27,7
31,4
46,2
46,1
35,8
66,8
33,9

Variant 7:
2006-2009pr
28,4
27,7
31,4
46,2
45,9
35,6
66,8
33,9

Tabel 14: Effectieve absolute herverdeeleffecten naar herverdeeleffect
2010 (in euro’s) voor de drie varianten
Variant 1:
Herverdeeleffect 2010
2002nv-2005v
Kleiner dan -25% (35)
-40,1
Tussen -25% en -15% (41)
-30,7
Tussen -15% en -5% (23)
-14,6
Tussen -5% en 0% (17)
19,0
Tussen 0% en 5% (32)
32,8
Tussen 5% en 15% (14)
40,8
Tussen 15% en 25% (4)
33,7
Groter dan 25% (14)
24,6
Totaal (195)
34,0

Variant 4:
2006-2008v
-40,1
-31,9
-17,1
17,0
31,6
40,3
33,7
24,6
33,9

Variant 7:
2006-2009pr
-40,1
-31,8
-17,0
16,9
31,7
40,3
33,7
24,6
33,9

Tabel 15: Effectieve absolute herverdeeleffecten naar uitgaven 2009 (in
euro’s) voor de drie varianten
Uitgaven 2009
Minder dan € 250 (14)
€ 250 tot € 400 (49)
€ 400 tot € 600 (58)
€ 600 tot € 800 (31)
€ 800 tot € 1000 (22)
Meer dan € 1000 (21)
Totaal (195)

Ape

Variant 1:
2002nv-2005v
14,6
21,0
29,5
41,8
46,7
64,8
34,0

Variant 4:
2006-2008v
14,7
20,9
29,3
41,6
46,6
65,3
33,9

Variant 7:
2006-2009pr
14,7
20,9
29,3
41,6
46,5
65,2
33,9

49

Tabel 16: Effectieve absolute herverdeeleffecten naar landsdeel (in euro’s)
voor de drie varianten
Landsdeel
Noord (25)
Oost (50)
West (77)
Zuid (43)
Totaal (195)

Variant 1:
2002nv-2005v
39,4
32,4
32,7
35,0
34,0

Variant 4:
2006-2008v
40,1
32,6
32,4
34,7
33,9

Variant 7:
2006-2009pr
40,0
32,5
32,4
34,7
33,9

Budgetmutaties

Budgetmutaties voor ex-ante aftopping, in euro’s
Tabel 17: Budgetmutaties voor ex-ante aftopping naar grootteklasse (in
euro’s) voor de drie varianten
Grootteklasse
25.000 tot 30.000 (50)
30.000 tot 40.000 (48)
40.000 tot 60.000 (41)
60.000 tot 100.000 (31)
100.000 to 150.000 (13)
150.000 tot 250.000 (8)
Meer dan 250.000 (4)

Variant 1:
2002nv-2005v
26,8
27,1
12,0
3,7
3,9
0,2
-41,4

Variant 4:
2006-2008v
26,4
26,6
11,7
2,8
2,4
0,0
-42,8

Variant 7:
2006-2009pr
26,3
26,8
11,7
2,9
2,2
0,1
-42,9

Tabel 18: Budgetmutaties voor ex-ante aftopping naar herverdeeleffect
2010 (in euro’s) voor de drie varianten
Variant 1:
Herverdeeleffect 2010
2002nv-2005v
Kleiner dan -25% (35)
25,2
Tussen -25% en -15% (41)
19,2
Tussen -15% en -5% (23)
-8,2
Tussen -5% en 0% (17)
5,8
Tussen 0% en 5% (32)
6,8
Tussen 5% en 15% (14)
-17,5
Tussen 15% en 25% (4)
2,5
Groter dan 25% (14)
9,5

50

Variant 4:
2006-2008v
24,7
18,7
-9,2
5,3
6,1
-18,5
1,4
9,2

Variant 7:
2006-2009pr
24,6
18,8
-9,2
5,1
6,4
-18,5
1,3
9,2

Ape

Tabel 19: Budgetmutaties voor ex-ante aftopping naar uitgaven 2009 (in
euro’s) voor de drie varianten
Uitgaven 2009
Minder dan € 250 (14)
€ 250 tot € 400 (49)
€ 400 tot € 600 (58)
€ 600 tot € 800 (31)
€ 800 tot € 1000 (22)
Meer dan € 1000 (21)

Variant 1:
2002nv-2005v
33,2
26,4
17,6
-5,6
2,9
-21,2

Variant 4:
2006-2008v
32,9
26,3
17,2
-6,8
2,1
-22,3

Variant 7:
2006-2009pr
32,8
26,3
17,3
-6,8
2,2
-22,4

Tabel 20: Budgetmutaties voor ex-ante aftopping naar landsdeel (in euro’s
voor de drie varianten
Landsdeel
Noord (25)
Oost (50)
West (77)
Zuid (43)

Variant 1:
2002nv-2005v
29,0
16,1
-15,0
9,3

Variant 4:
2006-2008v
28,5
16,2
-16,2
8,3

Variant 7:
2006-2009pr
28,3
16,5
-16,2
8,1

Effectieve budgetmutaties (na ex-ante aftopping), in euro’s
Tabel 21: Effectieve budgetmutaties na ex-ante aftopping naar grootteklasse (in euro’s) voor de drie varianten
Grootteklasse
25.000 tot 30.000 (50)
30.000 tot 40.000 (48)
40.000 tot 60.000 (41)
60.000 tot 100.000 (31)
100.000 to 150.000 (13)
150.000 tot 250.000 (8)
Meer dan 250.000 (4)

Variant 1:
2002nv-2005v
5,4
14,3
5,1
-1,0
8,2
2,2
-19,8

Variant 4:
2006-2008v
6,1
14,3
4,9
-0,3
8,8
2,0
-20,8

Variant 7:
2006-2009pr
6,1
14,4
5,0
-0,3
8,8
1,9
-20,9

Tabel 22: Effectieve budgetmutaties na ex-ante aftopping naar herverdeeleffect 2010 (in euro’s) voor de drie varianten
Variant 1:
Herverdeeleffect 2010
2002nv-2005v
Kleiner dan -25% (35)
0,5
Tussen -25% en -15% (41)
11,2
Tussen -15% en -5% (23)
1,2
Tussen -5% en 0% (17)
5,0
Tussen 0% en 5% (32)
-2,4
Tussen 5% en 15% (14)
-9,8
Tussen 15% en 25% (4)
0,0
Groter dan 25% (14)
0,0

Ape

Variant 4:
2006-2008v
2,0
11,8
0,3
4,1
-2,3
-9,6
1,3
1,0

Variant 7:
2006-2009pr
2,0
11,9
0,3
4,0
-2,1
-9,6
1,3
1,0

51

Tabel 23: Effectieve budgetmutaties na ex-ante aftopping naar uitgaven
2009 (in euro’s) voor de drie varianten
Uitgaven 2009
Minder dan € 250 (14)
€ 250 tot € 400 (49)
€ 400 tot € 600 (58)
€ 600 tot € 800 (31)
€ 800 tot € 1000 (22)
Meer dan € 1000 (21)

Variant 1:
2002nv-2005v
6,2
9,1
8,9
0,4
3,3
-11,1

Variant 4:
2006-2008v
6,6
9,5
9,1
1,2
2,9
-11,8

Variant 7:
2006-2009pr
6,6
9,5
9,2
1,2
3,0
-11,9

Tabel 24: Effectieve budgetmutaties na ex-ante aftopping naar landsdeel
(in euro’s) voor de drie varianten
Landsdeel
Noord (25)
Oost (50)
West (77)
Zuid (43)

Variant 1:
2002nv-2005v
22,0
5,9
-7,5
3,4

Variant 4:
2006-2008v
21,3
6,3
-7,6
3,6

Variant 7:
2006-2009pr
21,2
6,5
-7,6
3,6

Budgetmutaties voor ex-ante aftopping (procentueel)
Tabel 25: Budgetmutaties voor ex-ante aftopping naar grootteklasse (procentueel) voor de drie varianten
Grootteklasse
25.000 tot 30.000 (50)
30.000 tot 40.000 (48)
40.000 tot 60.000 (41)
60.000 tot 100.000 (31)
100.000 to 150.000 (13)
150.000 tot 250.000 (8)
Meer dan 250.000 (4)

Variant 1:
2002nv-2005v
10,7
6,9
4,8
0,8
1,1
-0,1
-3,2

Variant 4:
2006-2008v
10,6
6,9
4,7
0,7
0,9
-0,2
-3,3

Variant 7:
2006-2009pr
10,6
6,9
4,7
0,7
0,9
-0,2
-3,3

Tabel 26: Budgetmutaties voor ex-ante aftopping naar herverdeeleffect
2010 (procentueel) voor de drie varianten
Herverdeeleffect 2010
Kleiner dan -25% (35)
Tussen -25% en -15% (41)
Tussen -15% en -5% (23)
Tussen -5% en 0% (17)
Tussen 0% en 5% (32)
Tussen 5% en 15% (14)
Tussen 15% en 25% (4)
Groter dan 25% (14)

52

Variant 1:
2002nv-2005v
10,6
4,1
0,6
1,5
2,6
-0,8
1,8
3,6

Variant 4:
2006-2008v
10,7
3,9
0,5
1,4
2,4
-1,0
1,6
3,6

Variant 7:
2006-2009pr
10,6
3,9
0,5
1,4
2,5
-1,0
1,6
3,5

Ape

Tabel 27: Budgetmutaties voor ex-ante aftopping naar uitgaven 2009
(procentueel) voor de drie varianten
Uitgaven 2009
Minder dan € 250 (14)
€ 250 tot € 400 (49)
€ 400 tot € 600 (58)
€ 600 tot € 800 (31)
€ 800 tot € 1000 (22)
Meer dan € 1000 (21)

Variant 1:
2002nv-2005v
17,0
10,1
4,6
-0,7
0,4
-1,4

Variant 4:
2006-2008v
17,0
10,0
4,6
-0,8
0,4
-1,5

Variant 7:
2006-2009pr
16,9
10,0
4,6
-0,8
0,4
-1,5

Tabel 28: Budgetmutaties voor ex-ante aftopping naar landsdeel (procentueel) voor de drie varianten
Landsdeel
Noord (25)
Oost (50)
West (77)
Zuid (43)

Variant 1:
2002nv-2005v
4,0
4,6
0,4
3,0

Variant 4:
2006-2008v
3,9
4,6
0,3
2,8

Variant 7:
2006-2009pr
3,9
4,7
0,3
2,8

Effectieve budgetmutaties (na ex-ante aftopping, procentueel)
Tabel 29: Effectieve budgetmutaties na ex-ante aftopping naar grootteklasse (procentueel) voor de drie varianten
Grootteklasse
25.000 tot 30.000 (50)
30.000 tot 40.000 (48)
40.000 tot 60.000 (41)
60.000 tot 100.000 (31)
100.000 to 150.000 (13)
150.000 tot 250.000 (8)
Meer dan 250.000 (4)

Variant 1:
2002nv-2005v
1,7
3,1
1,3
0,0
1,6
0,0
-1,4

Variant 4:
2006-2008v
1,9
3,1
1,3
0,1
1,7
0,0
-1,4

Variant 7:
2006-2009pr
1,9
3,1
1,4
0,1
1,7
0,0
-1,4

Tabel 30: Effectieve budgetmutaties na ex-ante aftopping naar herverdeeleffect 2010 (procentueel) voor de drie varianten
Variant 1:
Herverdeeleffect 2010
2002nv-2005v
Kleiner dan -25% (35)
0,2
Tussen -25% en -15% (41)
2,3
Tussen -15% en -5% (23)
1,3
Tussen -5% en 0% (17)
1,1
Tussen 0% en 5% (32)
0,1
Tussen 5% en 15% (14)
-0,8
Tussen 15% en 25% (4)
0,0
Groter dan 25% (14)
0,0

Ape

Variant 4:
2006-2008v
0,4
2,4
1,2
0,9
0,1
-0,7
0,2
0,2

Variant 7:
2006-2009pr
0,4
2,4
1,2
0,9
0,2
-0,7
0,2
0,2

53

Tabel 31: Effectieve budgetmutaties na ex-ante aftopping naar uitgaven
2009 (procentueel) voor de drie varianten
Uitgaven 2009
Minder dan € 250 (14)
€ 250 tot € 400 (49)
€ 400 tot € 600 (58)
€ 600 tot € 800 (31)
€ 800 tot € 1000 (22)
Meer dan € 1000 (21)

Variant 1:
2002nv-2005v
2,9
2,7
2,0
0,1
0,4
-0,7

Variant 4:
2006-2008v
3,0
2,8
2,0
0,2
0,4
-0,8

Variant 7:
2006-2009pr
3,0
2,8
2,0
0,2
0,4
-0,8

Tabel 32: Effectieve budgetmutaties na ex-ante aftopping naar landsdeel
(procentueel) voor de drie varianten
Landsdeel
Noord (25)
Oost (50)
West (77)
Zuid (43)

54

Variant 1:
2002nv-2005v
2,6
1,4
-0,2
1,1

Variant 4:
2006-2008v
2,5
1,5
-0,2
1,1

Variant 7:
2006-2009pr
2,5
1,5
-0,2
1,1

Ape