Middelbaar Beroeps
Onderwijs

TER ONDERTEKENING

Aan: MOCW, MPVO

Van

5.1.2.e
Datum
15 februari 2023
Referentie

Kamerbrief medezeggenschap mbo

Aanleiding

Bijlagen
Kamerbrief
medezeggenschap mbo
Thema-onderzoek IvhO
Rapport Berenschot
Intern OCW afgestemd
HOenS, PO, VO, WJZ

Voor u ligt een brief die u mede namens MPVO aan de Tweede Kamer stuurt. Met
deze brief biedt u een themaonderzoek van de Inspectie van het Onderwijs naar
medezeggenschap in het mbo aan de Kamer aan, inclusief beleidsreactie. Ook
geeft u een reactie op de motie Bisschop / Peters. Naar aanleiding van deze motie
is een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden voor één gemeenschappelijk
wettelijk kader voor medezeggenschap in het voortgezet onderwijs en middelbaar
beroepsonderwijs. 1 Verder gaat u in op de uitvoering van de motie Westerveld /
Bouchallikh en de motie Van der Molen / Palland over een monitor
medezeggenschap in het mbo. De Kamerbrief richt zich hoofdzakelijk op het
versterken van medezeggenschap in het mbo.

Gevraagd
Indien akkoord graag ondertekenen van de bijgevoegde Kamerbrief.

Kernpunten
•

•

•

1

Kernboodschap van de brief is dat het belangrijk is dat studentenraden goed
worden ondersteund en dat de studentenraadsleden moeten kunnen rekenen
op een financiële compensatie waaruit waardering blijkt voor het belangrijke
werk dat zij doen. Daarom roept u de mbo-besturen op om samen met de
ondernemingsraden en studentenraden te bespreken hoe de ondersteuning
beter kan en deze wettelijke verantwoordelijkheid ook goed te regelen.
U kondigt een aantal maatregelen aan om dit te ondersteunen, waaronder
een wetsvoorstel om de positie van de studentenraden te verstevigen en de
invoering van een monitor medezeggenschap in het mbo. Deze maatregelen
dragen er aan bij dat de positie van mbo-studenten ook rond
medezeggenschap meer gelijk wordt gesteld aan de positie van studenten in
hoger onderwijs
Verder kondigt u aan dat het kabinet geen verdere stappen richting een
gemeenschappelijk kader voor medezeggenschap in het funderend onderwijs
en mbo zal zetten, en dat u voor het mbo wilt vasthouden aan de systematiek
van gescheiden medezeggenschap. Daarbij is er voor de studenten een aparte
studentenraad, gescheiden van de ondernemingsraad. De conclusies uit de
onderzoeken van Berenschot en de Inspectie geven geen aanleiding om tot
een stelselwijziging voor het mbo over te gaan.
Tweede Kamer, vergaderjaar 2019-2020, 35 606 nr. 27
Pagina 1 van 5

Datum
15 februari 2023

Toelichting bij de maatregelen uit de brief
In de brief kondigt u onder meer aan:
•

Een wetsvoorstel om de onafhankelijke positie van studentenraden en
ouderraden in het mbo te versterken en te verduidelijken door te expliciteren
dat deze raden moeten kunnen beschikken over voorzieningen die nodig zijn
om hun taak te vervullen.
In de WEB is alleen geregeld dat “het bevoegd gezag zorg draagt voor de
voorzieningen die de studentenraad voor de vervulling van zijn taak
redelijkerwijs nodig heeft” 2. De WHW is op dit punt concreter en bevat onder
meer de bepaling voor hogescholen dat “het bestuur de
medezeggenschapsraad het gebruik toestaat van de voorzieningen die de
raad voor de vervulling van zijn taak redelijkerwijs nodig heeft waaronder in
ieder geval ambtelijke, financiële en juridische ondersteuning en scholing.” 3 In
de Wet op de Ondernemingsraden is dit voor het personeel in het mbo op
gelijkwaardige manier geregeld.

•

U gaat in gesprek met de mbo-scholen en studenten om te komen tot
landelijke richtlijnen voor facilitering van studentenraden en vergoeding voor
deelname aan een studentenraad.
In het hoger onderwijs vinden er naar aanleiding van de motie Westerveld/De
Hoop op dit moment verkennende gesprekken plaats over onder meer de
landelijke richtlijnen voor vergoedingen. U heeft aangegeven dat u ook het
mbo hierbij wilt betrekken. In het mbo hebben de MBO Raad en JOB
afgesproken om landelijke richtlijnen voor vergoedingen op te nemen in het
aangescherpte servicedocument medezeggenschap. U benadrukt in de brief
dat u wilt dat de vergoedingen voor mbo-studenten in lijn liggen met die van
studenten in het hoger onderwijs. Ambtelijk zijn wij hierover in gesprek met
de betrokken partijen in mbo en ho, maar het is nog te vroeg om conclusies
te kunnen trekken en de Kamer hierover te informeren.

Krachtenveld
Berenschot heeft een groot aantal relevante partijen uit po, vo en mbo betrokken
in het onderzoek. Met deze partijen is vervolgens ook ambtelijk gesproken over
de uitkomsten. De beroepsvereniging, werkgevers- en studentenorganisaties zijn
overwegend voorstander van de huidige systematiek met gescheiden
medezeggenschapsorganen voor studenten en personeel. De vakbonden, ouderen medezeggenschapskoepels zijn overwegend voorstander van invoering van de
2
3

WEB artikel 8a.2.1. lid 4
WHW artikel 10.39 lid 1
Pagina 2 van 5

Datum
15 februari 2023

Wet medezeggenschap op scholen (WMS) in het mbo (en daarmee één
gezamenlijke MR voor studenten en personeel). Niet alleen vanwege mogelijke
knelpunten binnen vsg’s, maar ook omdat deze partijen inschatten dat de positie
van docenten sterker zal zijn onder de WMS. Daarom pleiten deze partijen voor
vervolgonderzoek om de WMS op termijn in het mbo in te kunnen voeren.

Pagina 3 van 5

Datum
15 februari 2023

Bijlage 1
Toelichting op de onderzoeksrapporten van Inspectie en Berenschot

Themaonderzoek naar medezeggenschap in het mbo
De Inspectie heeft geconcludeerd dat het samenspel tussen studentenraad en
ondernemingsraad, bestuur en de raad van toezicht in het mbo zich kenmerkt
door een goede sfeer. Door besturen wordt veel geïnvesteerd in het goed laten
functioneren van deze ‘governance-driehoek’. Maar de Inspectie ziet ook ruimte
voor verbetering en wijst er onder meer op dat de ondersteuning van de raden
verschilt. Dit heeft effect heeft op de rolvervulling van de
medezeggenschapsorganen. De Inspectie roept de besturen op om de facilitering
goed te regelen, en spoort de leden van de medezeggenschapsorganen aan om
actief te vragen om de benodigde faciliteiten.

Onderzoek naar gemeenschappelijk kader medezeggenschap in het onderwijs
Aanleiding voor dit onderzoek is het wetsvoorstel Bestuurlijke Harmonisatie
Beroepsonderwijs dat in 2021 is aangenomen. Door dit wetsvoorstel is weer
mogelijk om (nieuwe) verticale scholengemeenschappen te vormen, die bestaan
uit een mbo-instelling en één of meerdere vo-schoolsoorten (uitsluitend
praktijkonderwijs, vbo en mavo). Hoewel het wetsvoorstel in eerste instantie geen
wijzigingen bevatte voor de medezeggenschap, werd het onderwerp van
medezeggenschap binnen een verticale scholengemeenschap wel belangrijk
onderwerp van het debat tijdens de parlementaire behandeling. De Kamer heeft
via de motie Bisschop en Peters verzocht om onderzoek te doen naar de
mogelijkheden van één gemeenschappelijk kader voor het gehele voortgezet
onderwijs en het mbo, dat tegemoet komt aan de wensen en de onderscheiden
posities van de verschillende geledingen.
Belangrijke conclusie van Berenschot is dat een ‘one size fits all’
medezeggenschapsregime voor po, vo, mbo en eventueel ho problematisch is.
Bijvoorbeeld omdat er evidente verschillen zijn in het karakter van de
onderwijssectoren die met name samenhangen met het type onderwijs,
schaalgrootte en de leeftijd van leerlingen. De knelpunten bij verticale
scholengemeenschappen zijn relatief beperkt. Grote wetswijzingen zijn daarom
niet proportioneel. Berenschot adviseert om in plaats daarvan te verkennen hoe
de grootste knelpunten met minimale harmonisatievoorstellen kunnen worden
opgelost.
In de kamerbrief kondigt u hiervoor een maatregel aan (wettelijk expliciteren dat
studentenraden in het mbo moeten kunnen beschikken over mogelijkheden om
hun taak te vervullen), en kondigt u aan in gesprek te gaan met de vier verticale
Pagina 4 van 5

Datum
15 februari 2023

scholengemeenschappen (vsg’s) die recent zijn gevormd. Met deze vsg’s kan
verder worden verkend of het wenselijk is om regelgeving rond de oprichting van
een vsg te verduidelijken of aan te scherpen.

Pagina 5 van 5