Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 640 XVI

Wijziging van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI) voor het jaar 2013 (wijziging
samenhangende met de Voorjaarsnota)

Nr. 3

VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN
ANTWOORDEN
Vastgesteld 24 juni 2013
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, belast met
het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet heeft de eer als
volgt verslag uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde
vragen en gemaakte opmerkingen voldoende zullen zijn beantwoord, acht
de commissie de openbare behandeling van het voorstel van wet
genoegzaam voorbereid.
De voorzitter van de commissie,
Neppérus
De griffier van de commissie,
Teunissen

kst-33640-XVI-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

1

Vraag 1
Kan een overzicht worden gegeven van de ontwikkeling van de wachttijd
voor de behandeling van scoliose van 2011 tot nu?
Antwoord 1
Nee, registratie van wachttijdinformatie voor de behandeling van scoliose
is niet verplicht en daarom niet publiek beschikbaar. Om de toegankelijkheid van de zorg te monitoren is de registratie van wachttijdinformatie
voor behandeling van slechts een aantal aandoeningen verplicht. Deze
aandoeningen zijn bepaald in het zogeheten Treek-overleg.
Vraag 2
Hoeveel mensen ontvangen in 2013 zorgtoeslag?
Antwoord 2
Op peildatum 7 maart 2013 ontvingen 5.103.523 aanvragers zorgtoeslag
op basis van een voorlopige toekenning (bron: maandelijkse rapportage
Belastingdienst).
Het aantal ontvangers zorgtoeslag 2013 kan naar aanleiding van
aanvragen nog hoger komen te liggen. Na de definitieve toekenningen is
pas definitief duidelijk hoeveel rechthebbenden zorgtoeslag 2013 er zijn.
Vraag 3
Zijn de maatregelen uit het zorgakkoord al verwerkt in de voorjaarsnota?
Vraag 70
Wat is de reden dat de recent gesloten zorgafspraken uit het zorgakkoord
nog niet zijn verwerkt in de meerjarige raming van uitgaven?
Antwoord 3 en 70
De Voorjaarsnota is een uitvoeringsnota en bevat alle wijzigingen voor het
lopende jaar. Maatregelen die pas in latere jaren aanvangen worden
verwerkt in de ontwerpbegroting 2014.
Vraag 4
Hoe hard is de structurele meevaller van € 100 miljoen in het Budgettair
Kader Zorg (BKZ), hoe verhoudt deze zich tot de tegenvallers die er
jarenlang waren?
Antwoord 4
Het is moeilijk aan te geven hoe hard de meevaller van € 100 miljoen is in
het BKZ. Zoals bekend zit er een forse vertraging in de actualisatie van de
zorguitgaven, waardoor jaren later bijstellingen kunnen plaatsvinden. Om
die reden heb ik een stuurgroep ingesteld ter verbetering van de informatievoorziening zoals aan uw Kamer is vermeld (TK 29 248, nr. 243). Er is in
de afgelopen jaren in de curatieve zorg wel een (lichte) trend van minder
sterk toenemende uitgaven te zien. Een verklaring hiervoor is de
uitwerking van de akkoorden die in de afgelopen jaren in de curatieve
zorg zijn gesloten die tot een trendbreuk in de jaarlijkse groei van uitgaven
lijken hebben te geleid.
Hoewel in de actualisatie van de uitgaven 2012 de ziekenhuizen nog niet
zijn meegenomen omdat hierover onvoldoende betrouwbare gegeven
zijn, ga ik ervan uit dat er gecontracteerd is conform het budgettair kader
zoals afgesproken in het bestuurlijke hoofdlijnen akkoord.
Bij de geneesmiddelen zijn de uitgaven mede als gevolg van preferentiebeleid aanzienlijk lager dan begroot.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

2

Vraag 5
Welk tijdspad is van toepassing op de overname van taken van het
College voor zorgverzekeringen (CVZ) naar het Centraal Administratie
Kantoor (CAK) of de Sociale Verzekeringsbank (SVB)?
Antwoord 5
Er worden voorbereidingen getroffen om een aantal uitvoerende taken
van het CVZ te herpositioneren bij het CAK. Concreet betreffen dit de
uitvoering van de drie burgerregelingen wanbetalers, onverzekerden en
de administratie voor gemoedsbezwaarden. Het is ook de bedoeling de
buitenlandtaak over te hevelen. Hiervoor vindt eerst onderzoek plaats
waar deze taak het best gepositioneerd kan worden. De keuze daarbij zal
zijn tussen het CAK en de SVB.
De daadwerkelijke overgang van taken vergt een zorgvuldige voorbereiding en uitvoering teneinde de continuïteit van de uitvoering van de
wettelijke taken te waarborgen. Naar verwachting zullen (de eerste) taken
niet eerder dan begin 2015 worden overgeheveld.
Vraag 6
Wanneer en op welke wijze wordt de Kamer geïnformeerd over de eerste
resultaten van de «zware ambtelijke stuurgroep″1 ten aanzien van snellere
informatievoorziening over de zorguitgaven?
Antwoord 6
Voor het zomerreces zal ik de Kamer een tussenrapportage sturen over de
verbetering informatievoorziening zorguitgaven. Daarin zullen de eerste
resultaten van de stuurgroep en de nog uit te voeren werkzaamheden aan
de orde komen.
Vraag 7
Hoeveel verzorgingshuizen zullen in 2013 sluiten als gevolg van het
kabinetsbeleid?
Antwoord 7
Tussen 1980 en 2010 is het aantal verzorgingshuisplaatsen afgenomen
van 150.000 tot 84.000, terwijl het aantal 80-plussers in dezelfde periode
meer dan verdubbeld is. Mensen willen en kunnen steeds langer thuis
blijven wonen. Dat is een trend die al langer zichtbaar is en waarop
instellingen zich ook (hebben kunnen) voorbereiden. Het beleid om de
lichtere zorgzwaartepakketten te extramuraliseren sluit aan op deze trend.
In 2013 wordt begonnen met het extramuraliseren van ZZP 1 en 2 voor
nieuwe cliënten. Dit is een uitwerking van het begrotingsakkoord 2013. De
effecten van het deze maatregel zijn in 2013 relatief beperkt en niet los te
zien van de wensen van de mensen om langer thuis te blijven wonen en
de inspanningen van verzorgingshuizen om zich daarop aan te passen.
Vraag 8
Hoeveel ouderen komen hierdoor op straat te staan?
Antwoord 8
Bestaande cliënten behouden hun recht op verblijf in een zorginstelling
(ook bij een eventuele herindicatie).
Vraag 9
Hoeveel medewerkers in de intramurale zorg verliezen hierdoor hun
baan?

1

Kamerstuk 29 248, nr. 243

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

3

Antwoord 9
De staatssecretaris heeft eerder een arbeidsmarkteffect-rapportage
aangekondigd over de gevolgen voor de arbeidsmarkt van de hervorming
van de langdurige zorg en ondersteuning. Daarin zullen ook de effecten
voor de medewerkers in de intramurale zorg worden meegenomen.
Vraag 10
Hoeveel minder verzorgingshuisplekken zijn er door zorgkantoren
ingekocht in 2013?
Antwoord 10
In de eerste ronde productieafspraken 2013 zijn ten opzichte van de
tweede ronde productieafspraken 2012 voor ZZP VV 1 en VV 2 ongeveer
2.500 plekken2 minder ingekocht. Voor de hele sector verpleging en
verzorging (exclusief de revalidatiezorg) gaat het om ongeveer 3.000
plekken minder. In de tweede ronde productieafspraken 2013 kunnen nog
aanvullende afspraken worden gemaakt.
Vraag 11
Hoe hangt het verlagen van de groeiruimte AWBZ samen met de
overschrijding van het budget voor AWBZ-zorg?
Antwoord 11
De korting van de groeiruimte met € 150 miljoen in 2.013 hangt niet
samen met een overschrijding van het AWBZ-budget, maar met maatregelen ten behoeve van het generale begrotingsbeleid 2013. De overschrijding betreft de structurele doorwerking van tekorten uit eerder jaren.
Vraag 12
Hoeveel mensen zullen naar verwachting langer thuis blijven wonen?
Hoeveel langer zullen zij thuis blijven wonen?
Antwoord 12
In de bijlage van de brief over de hervorming van de langdurige zorg en
ondersteuning van 25 april 20133 is aangegeven hoeveel mensen naar
verwachting langer thuis blijven wonen. In 2013 zijn dit in totaal (voor ZZP
1 en 2) ongeveer 4.900 mensen. Hoeveel langer ze thuis blijven wonen,
verschilt van persoon tot persoon. Sommigen zullen hun hele verdere
leven thuis kunnen blijven wonen, terwijl anderen in aanmerking kunnen
komen voor verblijf in een zorginstelling indien hun beperkingen
toenemen en thuis wonen niet langer mogelijk is.
Vraag 13
Hoe hoog is de eigen bijdrage voor intramurale zorg gemiddeld?
Antwoord 13
Naar verwachting bedraagt de gemiddelde lage intramurale eigen
bijdrage dit jaar € 214 per maand en de gemiddelde hoge intramurale
eigen bijdrage € 681.
Vraag 14
Op welk niveau liggen de kostprijzen van de zorgzwaartepakketten
momenteel?

2
3

Dit aantal plekken is berekend door het aantal ZZP-dagen te delen door 365.
Kamerstuk 30 597, nr. 296

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

4

Vraag 15
Hoe hoog zijn de tarieven, uitgedrukt in percentages van de maximumtarieven, waartegen zorgkantoren in 2013 intramurale zorg hebben
ingekocht?
Antwoord 14 en 15
De ZZP-tarieven zijn oorspronkelijk gebaseerd op gemiddelde kostprijzen
van de instellingen. In 2013 liggen de intramurale inkooptarieven
gemiddeld ruim 3% onder de maximumtarieven van de NZa.
Vraag 16
Hoe verhoudt de hoogte van deze tarieven zich tot de hoogte van de
tarieven in 2012?
Antwoord 16
Er wordt in 2013 circa 1% meer onder het maximumtarief gecontracteerd
dan in 2012.
Vraag 17
Welke uitvoeringskosten gingen gepaard met het onderbrengen van de
resterende activiteiten van het Nederlands Vaccin Instituut (NVI) met
vaccinologietaken van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
(RIVM) en de taken van het Facilitair Bedrijf van het RIVM in de tijdelijke
uitvoerende projectdirectie Antonie van Leeuwenhoek terrein (ALT)?
Antwoord 17
De kosten van het onderbrengen van de resterende activiteiten van het
NVI met vaccinologietaken van het RIVM en de taken van het Facilitair
Bedrijf van het RIVM in de tijdelijke uitvoerende projectdirectie ALT
worden toegelicht in de artikelsgewijze toelichting bij deze suppletoire
begroting onder artikel 10, voor zover thans bekend. Er is van beleidsartikel 1 (Volksgezondheid) € 10,2 miljoen voor eigen personeel ALT en
€ 0,5 miljoen voor inhuur externen ALT overgeboekt. Er is van artikel 9
(Algemeen) € 2,9 miljoen overgeboekt voor overige materiële uitgaven en
€ 1,5 miljoen voor ICT. Daarnaast is € 30,6 miljoen geboekt op overig
materieel op basis van verwachte ontvangsten uit onderlinge dienstverlening tussen de projectdirectie ALT met het RIVM (€ 29,9 miljoen) en het
Planbureau voor de Leefomgeving (€ 0,7 miljoen).
Als hier nog wijzigingen in optreden wordt u daarover uiterlijk bij de
slotwet geïnformeerd.
Vraag 18
Ten behoeve waarvan zijn er extra uitgaven op de post subsidies –
medische ethiek?
Vraag 19
Wat is de reden voor de toename op de post subsidies – medische ethiek
in 2014 en vervolgens weer een afname in 2015?
Antwoord 18 en 19
Het gaat hier onder andere om subsidies in het kader van het beleid
gericht op medisch-wetenschappelijk onderzoek, zoals de ontwikkeling
van een Multidisciplinaire richtlijn over Klinisch Interventie onderzoek
Ouderen en de Ontwikkeling van een richtlijn Zorgvuldigheidscriteria
rondom onderzoek bij kinderen. Daarnaast wordt subsidie verstrekt ter
stimulering van de ontwikkeling van een Landelijk Netwerk Klinische
Ethiek.
Het zwaartepunt van de werkzaamheden en daarmee de financiering van
de hierboven vermelde subsidies liggen in 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

5

Vraag 20
Wat is de oorzaak van het onjuist opnemen in de ontwerpbegroting 2013
van de subsidies die worden verleend door het RIVM?
Antwoord 20
Aangezien de subsidies worden verleend door het RIVM zijn deze
uitgaven als Bijdrage aan Agentschappen opgenomen in de Ontwerpbegroting 2013. Echter bij de verlening van de subsidies en de daarbij
behorende vastlegging van verplichtingen bleek dat deze uitgaven als
subsidie dienden te worden vastgelegd, omdat het RIVM dit budget
beschikbaar stelt aan derden op basis van de Subsidieregeling Publieke
Gezondheid en de Kaderregeling VWS-subsidies.
Vraag 21
Heeft de overheveling van het budget voor de basisovereenkomst tussen
het agentschap RIVM en het Universitair Medisch Centrum Utrecht
(UMCU) naar de coördinerend opdrachtgever in plaats van de eigenaar
(vanuit artikel 9) gevolgen voor de besluitvormingsprocessen binnen het
Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC)?
Antwoord 21
Nee. Het feit dat niet langer de eigenaar maar de coördinerend opdrachtgever het budget voor het NVIC beschikbaar stelt, heeft geen enkele
invloed op de inhoudelijke taken van het NVIC en de wijze waarop binnen
het NVIC de besluitvorming tot stand komt. De overheveling heeft alleen
invloed op de geldstroom naar het RIVM.
Vraag 22
Wat is de oorzaak van de vertraging die is ontstaan bij de uitvoering van
het project met het RSV-Vaccin? Waarom wordt gezocht naar een nieuwe
contractpartner?
Antwoord 22
De oorzaak van de vertraging is enerzijds de overgang van activiteiten van
het voormalig NVI naar het RIVM en per 1 januari 2013 naar de Projectdirectie Antonie van Leeuwenhoek terrein (ALT) en anderzijds doordat de
contractpartner Nobilon is overgenomen door Merck en hierdoor is
gestopt als contractpartner.
Een vaccinproducent als contractpartner is noodzakelijk om een vaccin
tegen RSV, waarmee belangrijke gezondheidswinst te behalen is,
uiteindelijk op de markt te krijgen.
Vraag 23
Kan worden toegelicht wat ten grondslag ligt aan de meerjarig schommelende uitgaven binnen de post «Rijksbijdrage 18-«, waarbij de geraamde
uitgaven met € 22,5 miljoen stijgen in 2014 en met € 101,8 miljoen dalen
in 2017?
Antwoord 23
De hoogte van de rijksbijdrage 18- wordt bepaald als het geraamde aantal
18-minners maal de helft van de geraamde nominale premie. De
fluctuaties in de geraamde rijksbijdrage hangen derhalve samen met de
ramingen van het aantal 18-minners en ramingen van de hoogte van de
nominale premie.
Vraag 24
Wat is de reden van het niet opnemen van een toelichting op de mutaties
1e suppletoire begroting met betrekking tot de toegankelijkheid en
betaalbaarheid van zorg (artikel 2)?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

6

Antwoord 24
In de leeswijzer op pagina 2 van de memorie van toelichting van de 1e
suppletoire begroting van VWS 2013 (Kamerstuk 33 640 XVI, nr. 2) staat
vermeld welke mutaties worden toegelicht. Het betreft de uitgaven
mutaties op een artikelonderdeel die groter zijn dan 3% van de vastgestelde begroting of groter dan € 3 miljoen. De mutaties op het artikel
onderdeel «toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg» (artikel 2)
voldoen hier niet aan.
De mutatie 1e suppletoire begroting op «toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg» (artikel 2) van per saldo € 118.000 bestaat onder
andere uit een overheveling van € 608.000 naar artikel 4 ten behoeve van
de bijdrage aan het CVZ voor compensatie van kosten voor verleende
zorg aan illegalen en andere onverzekerbare vreemdelingen en een
opdracht Platform tegengaan verspilling in de zorg € 300.000. In het
regeerakkoord is afgesproken dat wordt ingezet op het tegengaan van
verspilling in de zorg. Om dit aan te pakken initieert de minister een
Platform Verspilling. Dit Platform is onder voorzitterschap van VWS en
bestaat uit veldpartijen zoals huisartsen, medisch specialisten, apotheekhoudenden, verpleegkundigen, fabrikanten, zorgverzekeraars, patiënten,
zorginstellingen en mantelzorgers die samen met VWS bepalen met welke
gerichte acties we gezamenlijk verspilling kunnen tegengaan.
Vraag 25
Kan worden toegelicht waarom de overboeking van € 4,1 miljoen ten
aanzien van de exploitatiekosten C2000 naar het ministerie van Veiligheid
en Justitie als mutatie in de begroting is opgenomen, indien het hier geen
overschrijding betreft? Indien de mutatie wel kan worden aangemerkt als
overschrijding, wat ligt hieraan ten grondslag?
Antwoord 25
De jaarlijkse exploitatiekosten van het C2000 systeem worden over drie de
disciplines verdeeld t.w. politie, brandweer en de witte kolom
(ambulances). De overboeking van € 4,1 miljoen naar het ministerie van
Veiligheid & Justitie betreft de jaarlijkse bijdrage van VWS in de exploitatiekosten van het C2000 systeem. Het betreft hier geen overschrijding.
Vraag 26
Op basis van welke «recente inzichten» zijn de uitvoeringskosten
wanbetalers en onverzekerden meerjarig op een realistischer niveau
gebracht?
Antwoord 26
Het stuwmeer van wanbetalers is in de periode september 2009 t/m
oktober 2010 weggewerkt volgens een gefaseerde planning. Ook het
aanvankelijke stuwmeer van circa 140.000 onverzekerden is vanaf de start
in maart 2011 teruggebracht tot een aanzienlijk kleiner aantal onverzekerden. In de loop van de jaren is beter inzicht ontstaan in de trendmatige
ontwikkeling van deze groep. De trendmatige ontwikkeling van wanbetalers is meer ongewis, mede als gevolg van het economische tij. Tussen
de aantallen onverzekerden en wanbetalers is een rechtstreeks verband
met de uitvoeringskosten, met name aan de kant van het CJIB, waar een
aanzienlijk deel van de kosten wordt veroorzaakt door deurwaarderskosten.
De in de ontwerpbegroting 2013 opgenomen ramingen van uitgaven uit
hoofde van de aanpak van wanbetalers en onverzekerden waren nog
gebaseerd op een in een eerder jaar opgestelde raming van aantallen
wanbetalers en onverzekerden.
Via de 1e suppletoire begroting 2013 zijn de uitvoeringskosten voor de
aanpak van wanbetalers en onverzekerden -in overleg met het ministerie
van Financiën- structureel op een meer realistisch niveau gebracht,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

7

rekening houdend met actuele ramingen van aantallen wanbetalers en
onverzekerden.
Vraag 27
Op basis van welke «recente inzichten» is de ontvangstenraming
wanbetalers en onverzekerden op een realistischer niveau gebracht?
Antwoord 27
De in de ontwerpbegroting 2012 opgenomen raming van ontvangsten uit
hoofde van de aanpak van wanbetalers en onverzekerden was nog
gebaseerd op een in een eerder jaar opgestelde raming van aantallen
wanbetalers en onverzekerden. Ook lag aan de raming een uit een eerder
jaar afkomstige inschatting van de slagingskans om de aan de wanbetalers op te leggen bestuursrechtelijke premie en de aan onverzekerden
op te leggen boetes daadwerkelijk te innen ten grondslag.
Actualisering van het aantal wanbetalers en onverzekerden en nieuwe
inzichten over de slagingskans om de bestuursrechtelijke premie
daadwerkelijk te innen hebben geleid tot een aanpassing van de raming.
In de 1e suppletoire begroting 2013 zijn de ontvangsten wanbetalers en
onverzekerden -in overleg met het ministerie van Financiën- structureel op
een niveau gebracht dat aansluit bij deze nieuwe inzichten.
Vraag 28
Kunnen de meerjarige mutaties op de uitgavenraming Bijdrage in de
Kosten van Kortingen (BIKK) nader worden toegelicht?
Antwoord 28
De hoogte van de BIKK wordt bepaald door de hoogte van de heffingskortingen en het aandeel van de AWBZ-premie in de hoogte van de eerste
belastingschijf.
Vraag 29
Wat is de concrete bijdrage die ZonMw levert aan het programma Impuls
Brede Scholen?
Vraag 31
Kunnen de overboekingen van artikel 6 naar artikel 4 ten aanzien van de
ZonMw-programma’s «Impuls Brede Scholen», sport en cultuur, de
«Sportimpuls 2013» en het onderzoeksprogramma sport nader worden
toegelicht?
Antwoord 29 en 31
ZonMw voert op diverse beleidsterreinen programma’s uit. De gelden
voor de verschillende opdrachten aan ZonMw, waaronder de sportimpuls
en het onderzoeksprogramma sport, worden via interne overboekingen
verzameld op artikel 4 en van daaruit verstrekt. De Sportimpuls is
onderdeel van het programma Sport en Bewegen in de Buurt en
ondersteunt lokale sport- en beweegaanbieders bij de opzet van buurtgerichte sport- en beweegactiviteiten. Het doel is om meer sport en
beweegdeelname te realiseren van mensen die nu nog niet of structureel
onvoldoende sporten en bewegen.
Vraag 30
Kan nader worden aangegeven hoe de stijging van de uitgaven aan het
Caribisch gebied met per saldo € 12,9 miljoen is opgebouwd?
Antwoord 30
De bijstelling in 2013 van € 12,9 miljoen is niet veroorzaakt door een
stijging van de uitgaven ten opzichte van 2012. De onderhavige bijstelling
van € 12,9 miljoen is het gevolg van het feit dat de raming voor 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

8

(€ 70 miljoen) lager was dan de uitgaven in 2012 (€ 83 miljoen). Dat
maakte de bijstelling noodzakelijk.
In mijn antwoord van 24 april 2013 op uw schriftelijke vragen (Kamerstuk
31 568, nr. 129) ben ik ingegaan op de ontwikkeling van de uitgaven voor
de zorg in 2012 in Caribisch Nederland en de verklaring daarvan. Daarmee
heb ik wel de opbouw van de stijging van de kosten in 2012 gegeven.
In het voorjaar van 2012 is het budget voor de zorg in Caribisch Nederland
meerjarig gecorrigeerd voor de oorspronkelijk inderdaad te lage raming.
De overschrijding van de uitgaven in 2012 van
€ 20 miljoen, die vervolgens in het najaar 2012 zichtbaar werd, werd ten
dele veroorzaakt door de inhaalslag in de zorg die plaatsvindt als gevolg
van de achterstand die voor 10-10-2010 is ontstaan. Deze achterstand kan
nu ongedaan worden gemaakt, doordat er inmiddels beduidend betere en
voor alle inwoners toegankelijke zorg aanwezig is in Caribisch Nederland.
Naar verwachting zal deze inhaalslag nog zeker drie jaar duren.
Per sector zien we het financiële effect hiervan in 2012 op de volgende
wijze terug:
1. Volume groei zorg ziekenhuis op Bonaire, Mariadal (€ 3,5 miljoen)
2. Medische uitzendingen (€ 2,5 miljoen)
3. Een groter gebruik van de farmacie, en tand- en paramedische zorg
(€ 4 miljoen)
De overschrijding in 2012 werd daarnaast veroorzaakt door:
1. De ongunstige dollar-eurokoers in 2012 (€ 4 miljoen)
2. De hogere groei van het aantal verzekerden (€ 3,5 miljoen)
3. Overloop betalingen 2011 naar 2012 (€ 2,5 miljoen)
Vraag 32
Welke transitiekosten waren gemoeid met de overheveling van de kennis
en kunde van DBC-Onderhoud naar de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)?
Wanneer wordt de overheveling van (door)ontwikkeling en het beheer van
de dbc-systematiek naar de NZa voltooid?
Antwoord 32
De verlegging van de verantwoordelijkheid voor de financiële en
inhoudelijke aansturing van DBC-Onderhoud van VWS naar de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) per 1 januari 2013 betreft een eerste stap in
het kader van een heroverweging die ik ben gestart naar de verantwoordelijkheidsverdeling tussen publieke en private partijen ten aanzien van
het beheer en de (door)ontwikkeling van de DBC systematiek, alsmede -in
het verlengde daarvan- de onderlinge verhouding tussen DBC-O, de NZa
en de minister van VWS. Aangezien er op dit moment geen sprake is van
overheveling van kennis en kunde maar er sprake is van een vereenvoudiging van de aansturingsrelatie is er geen sprake van transitie kosten.
Over eventueel te nemen vervolgstappen heb ik de NZa gevraagd mij in
overleg met veldpartijen te adviseren. Dit advies heb ik de Kamer per brief
van 28 mei (Kamerstuk 29 248, nr. 252) toegestuurd. Zoals ik in deze brief
heb aangegeven zal ik op korte termijn mede op basis van dit advies een
besluit nemen over de verantwoordelijkheidsverdeling tussen publieke en
private partijen ten aanzien van het beheer en de (door)ontwikkeling van
de DBC systematiek. Ook bij een eventuele vervolgstap zal voor mijn
leidend zijn dat transitiekosten zo gering mogelijk zijn en dat sprake is van
een heldere en eenduidige verantwoordelijkheidsverdeling voor de
doorontwikkeling van de DBC-systemenatiek.
Vraag 33
Welk deel (aantal en procentueel) van de werknemers van het College
bouw zorginstellingen (CBZ) is overgegaan naar TNO?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

9

Antwoord 33
Per 1 januari 2009 zijn ongeveer 40 werknemers van het College bouw
zorginstellingen (CBZ) overgegaan naar TNO. Dat was op dat moment
ruim 40% van het totaal aantal werknemers van het CBZ.
Vraag 34
Kan zowel een overzicht van als toelichting op worden gegeven ten
aanzien van de genoemde «zestal maatregelen» die zijn genomen om de
uitgavengroei in Caribisch Nederland te remmen?
Antwoord 34
Zoals ik in mijn brief van 21 december 2012 (Kamerstuk 31 568, nr. 126)
aan uw Kamer heb uiteengezet, heb ik een zestal maatregelen getroffen
om de groei van de zorguitgaven af te remmen.
1. Het Zorgverzekeringskantoor (ZVK) is opdragen een beleidsplan te
maken voor de zorg in Caribisch Nederland voor de periode 2013
-2017. De budgettaire randvoorwaarden daarvan worden bepaald
door de voor zorg in Caribisch Nederland op de VWS-begroting reeds
gereserveerde middelen. Het temporiseren/heroverwegen van
bestaande beleidsvoornemens kan hier onderdeel van uitmaken.
2. Ik heb het ZVK opgedragen om de noodzakelijke informatievoorziening en controles op de uitgaven voor de zorg op orde te brengen en
daarover periodiek te rapporteren.
3. Het ZVK gaat aan de slag met het maken van een meerjarenafspraak
met het ziekenhuis Mariadal op Bonaire en de twee kleine ziekenhuizen op Saba en Statia, met als inzet een maximale volumegroei van
2% per jaar(kosten ziekenhuis + kosten medische uitzendingen).
Onderdeel hiervan is ook het terugdringen van de gemiddelde kosten
van de medische uitzendingen naar ziekenhuizen in Colombia.
4. Op korte termijn zal vanuit VWS een brief aan het ZVK en de
ziekenhuizen in Carbisch Nederland worden gestuurd over het
percentage voor de loonkostenontwikkeling bij de af te sluiten of aan
te passen contracten dat dor het ZVK zal worden gehanteerd.
Vergelijkbaar met de OVA systematiek in Nederland. Daarmee wordt
duidelijk dat de ziekenhuizen geen, in financiële zin onbegrensde,
cao’s kunnen afsluiten.
5. Ik zal op korte termijn laten onderzoeken in welke vorm eigen
betalingen kunnen worden ingevoerd. In de loop van 2013 zullen
voorstellen worden uitgewerkt.
6. Voorts heb ik besloten om het pakket aanspraken in Carbisch
Nederland zoveel mogelijk gelijk te trekken met het basispakket in
Nederland. Het nemen van pakket maatregelen sluit bovendien aan
bij het Regeerakkoord, waarin is opgenomen dat pakketbeheer in het
Europese deel van Nederland stringent zal worden gevoerd.
Ten aanzien van deze maatregelen heb ik in het wetgevingsoverleg van
woensdag 12 juni 2013 u al gemeld dat de eilanden op mijn uitnodiging
recent met een eigen voorstel zijn gekomen als alternatief voor de
pakketmaatregel rond de mondzorg en fysiotherapie. Er is een brief naar u
onderweg waarin ik u meld onder welke voorwaarden ik daarmee instem.
Er zal met betrokken partijen tevens een werkgroep worden opgestart die
mij zal adviseren over de langere termijn, waarbij concreet zal worden
gemaakt hoe, nadrukkelijk binnen de thans bekende budgettaire kaders,
de opbouw van de zorginfrastructuur de komende jaren verder vorm zal
kunnen krijgen. Dit wordt nader toegelicht in de brief die naar u onderweg
is.
Vraag 35
Kan worden toegelicht waarom de bijdragen aan medeoverheden binnen
artikelonderdeel 5.1 tussen 2015 en 2017 fors afnemen? Wat heeft dit voor
gevolgen voor de bijdragen aan medeoverheden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

10

Vraag 36
Wat is de oorzaak van de afnemende bijdragen aan medeoverheden in de
periode 2014–2017 onder artikel 1? Wat heeft dit voor gevolgen voor de
uiteindelijke bijdragen aan medeoverheden?
Vraag 37
Wat is de oorzaak van de lagere bijdrage aan medeoverheden in 2013
onder artikel 2?
Antwoord 35, 36 en 37
De afname van de bijdragen aan medeoverheden op artikelonderdeel 5.1
in de periode 2015–2017 is het gevolg van de budgettaire verwerking van
maatregel E52 uit het Regeerakkoord Rutte-Asscher (aanvullende korting
jeugdzorg). Het uiteindelijke naar gemeenten te decentraliseren budget zal
inclusief deze maatregel zijn.
Overigens is bij het inboeken van de maatregel abusievelijk artikelonderdeel 5.1 in plaats van 5.2 belast. Inmiddels heeft een correctieboeking
plaatsgevonden. De lagere bijdrage aan medeoverheden in 2013 op
artikelonderdeel 5.2 betreft een technische mutatie tussen artikelonderdeel 5.2 en 5.1 in het kader van de stelselwijziging jeugdzorg, en heeft
betrekking op de invoeringskosten stelselwijziging jeugdzorg. Op 21 april
2011 hebben het Rijk, de VNG, het IPO en de Unie van Waterschappen het
Bestuursakkoord 2011–2015 gesloten. Onderdeel van dit akkoord is de
decentralisatie van de jeugdzorg naar gemeenten. Voor de invoeringskosten heeft het Rijk in 2013 € 48 miljoen beschikbaar gesteld. Het Rijk,
IPO en VNG hebben gezamenlijk afspraken gemaakt over de inzet van
deze middelen.
Vraag 38
Hoe wordt het met € 0,2 miljoen verhoogde budget voor subsidie
Dopingbestrijding besteed? Welke concrete resultaten kunnen van de
verhoging worden verwacht? Wanneer en op welke wijze wordt de Kamer
hierover geïnformeerd?
Antwoord 38
De incidentele projectsubsidie van € 200.000, die in 2013 aan de Dopingautoriteit is verleend, wordt besteed aan de volgende drie doelen: (1)
Onderzoek & Opsporing, (2) Papierloos testen, en (3) Preventie applicatie.
Daarvan worden de volgende resultaten verwacht:
Ad 1) Het opzetten van een Onderzoekseenheid is gericht op het opsporen
en bewijzen van dopingovertredingen door het verzamelen en analyseren
van analytische en niet-analytische informatie. Met dit soort extra
informatie kunnen dopingcontroles ook effectiever ingezet worden.
Ad 2) Het ontwikkelen van procedures voor Papierloos testen is gericht op
het volledig digitaliseren van de bij dopingcontroles behorende administratie en rapportage.
Ad 3) Dit deel van het project is erop gericht om informatie die nu via de
Dopingwaaier, de websites en diverse gedrukte media beschikbaar
worden gesteld, samen te brengen in een mobiele applicatie, zodat de
mogelijkheden om de doelgroepen van de Dopingautoriteit te bereiken
aanmerkelijk worden uitgebreid ten opzichte van de bestaande situatie.
De projectsubsidie loopt door tot medio 2014. De resultaten die door de
Dopingautoriteit worden bereikt met deze extra incidentele projectsubsidie zullen opgenomen worden in de Jaarverslagen 2013 en 2014 van de
Dopingautoriteit, die gepubliceerd worden op de website van de
Dopingautoriteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

11

Vraag 39
In verband met de uitkeringen aan in het Gemeentefonds deelnemende
gemeenten voor buurtsportcoaches heeft het ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap € 10,9 miljoen overgeboekt naar de VWS-begroting. Kan dit bedrag nader worden toegelicht?
Antwoord 39
Bij aanvang van de Impuls brede scholen, sport en cultuur is een
verdeling gemaakt van de middelen die ingebracht zouden worden vanuit
de ministeries van VWS en OCW voor het aanstellen van combinatiefuncties, die werkzaam zouden zijn in combinatie tussen sport, onderwijs
en cultuur. Gepland was een uiteindelijke inbreng vanuit VWS van € 28,3
miljoen en vanuit OCW van € 18,8 miljoen. Een deel van de door OCW in
te brengen middelen stond geparkeerd bij het ministerie van Financiën op
de Aanvullende Post. De vierde en laatste tranche van deze geparkeerde
middelen is uiteindelijk niet toegekend, maar ingezet voor bezuinigingen.
Daardoor blijft de structurele bijdrage van OCW € 10,9 miljoen.
Vanwege het succes van de Impuls brede scholen, sport en cultuur heeft
het ministerie van VWS in 2011 besloten om het programma verder te
verbreden tot andere terreinen (kinderopvang, zorg, welzijn) en ook open
te stellen voor andere partijen, waaronder het bedrijfsleven, door middel
van het inzetten van buurtsportcoaches. Daarvoor is binnen de
VWS-begroting structureel € 19 miljoen extra vrij gemaakt.
Vraag 40
Kan een overzicht worden gegeven van het aantal topsportevenementen
die de afgelopen vijf jaar subsidies hebben ontvangen?
Antwoord 40
In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van het aantal
topsportevenementen dat de afgelopen vijf jaar subsidie heeft ontvangen,
uitgaande van het jaar van organisatie van het evenement.
Jaar

Aantal topsportevenementen dat de afgelopen vijf jaar subsidie heeft
ontvangen

2008
2009
2010
2011
2012

20
20
16
20
20

Vraag 41
Kan worden onderbouwd waarom de subsidies voor topsportprogramma’s in het vervolg voor 100 procent worden bevoorschot, met
inachtneming van het noodzakelijke tegengaan van eventueel misbruik
van deze subsidies?
Antwoord 41
Per 1 juli 2011 is de Kaderregeling VWS-subsidies van kracht geworden,
ter vervanging van de Subsidieregeling VWS-subsidies. In de Subsidieregeling VWS-subsidies werd nog uitgegaan van bevoorschotten tot 90%
gedurende de looptijd van een subsidie en 10% na afloop. In de Kaderregeling VWS-subsidies is die bepaling komen te vervallen. Het vervallen
van deze bepaling zorgt voor minder administratieve lasten en minder
uitvoeringslast bij het ministerie. Het sanctiebeleid en het beleid ten
aanzien van Misbruik- en Oneigenlijk gebruik (M&O-beleid) van het
ministerie is onverkort van kracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

12

Vraag 42
Kan een overzicht worden gegeven van de aanspraken op de stipendiumregeling in de afgelopen vijf jaar?
Antwoord 42
In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van het gemiddeld
aantal topsporters met een A-status en een High Potential-status (in fte),
het gemiddeld aantal A- en HP-sporters dat een stipendium heeft ontvangen (in fte) en het percentage A- en HP-sporters dat een stipendium heeft
ontvangen.
Jaar

Aantal sporters met
A- of HP-status

Aantal A- en
HP-sporters met een
stipendium

2008
2009
2010
2011
2012

551
517
550
551
614

307
315
355
396
456

Percentage A- en
HP-sporters met een
stipendium
56%
61%
65%
72%
74%

Bron: Financieel Jaarverslag 2012 Fonds voor de Topsporter

Vraag 43
Wat verklaart de toename bij de opdrachten op de post zorg- en dienstverlening aan verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen en herinnering aan
WO-II?
Antwoord 43
Dit betreft een toevoeging vanuit de eindejaarsmarge ten behoeve van uit
2012 overlopende verplichtingen waarvan de betalingen vorig jaar zijn
vertraagd. Het bedrag van € 264.000 wordt ingezet ter dekking van de
overlopende verplichtingen.
Vraag 44
Wat is de oorzaak van het absolute verschil van € 7,5 miljoen dat
voortkomt uit het in het vervolg uitbetalen van uitkeringsgerechtigden in
Indonesië in euro’s in plaats van Indonesische rupiah?
Antwoord 44
In zijn uitspraak van 20 december 2012 heeft de Centrale Raad van Beroep
geoordeeld dat de PUR/SVB bij de vaststelling van de grondslag voor de
uitkering op grond van de Wet uitkeringen vervolgingslachtoffers
1940–1945 (Wuv) het artikelonderdeel in deze wet waarin de toepassing
van de rupiah-grondslag wordt geregeld buiten toepassing had moeten
laten, omdat die grondslag een niet te rechtvaardigen onderscheid maakt
op grond van nationale afkomst in de zin van artikel 26 van het Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (CRvB 10/4054
WUV R003 91). Besloten is om het bewuste artikelonderdeel in de Wuv te
schrappen zodat in het vervolg ook voor de circa 500 in Indonesië
woonachtige uitkeringsgerechtigden wordt uitgegaan van de euro-grondslag. De extra structurele programma-uitgaven bedragen in het eerste jaar
afgerond € 7,5 miljoen en lopen daarna af met circa 10% per jaar.
Vraag 45
Kunnen de meerjarige mutaties binnen artikel 8 nader worden toegelicht?
Antwoord 45
De uitgavenraming 2013 voor de zorgtoeslag is naar aanleiding van het
regeerakkoord bijgesteld (€ -51,7 miljoen); vervolgens is de uitgavenraming zorgtoeslag op basis van het Centraal Economisch Plan (CEP) van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

13

het Centraal Planbureau bijgesteld (€ 13,2 miljoen). De hoogte van de
uitgaven Zorgtoeslag is afhankelijk van de inkomensontwikkeling van
huishoudens, van de hoogte van de standaardpremie en van het
bevoorschottingsritme.
De meerjarige raming van de zorgtoeslag is gebaseerd op de inschatting
van het CPB van de inkomensontwikkeling en de gevolgen daarvan op de
hoogte van de zorgtoeslag. Daarnaast wordt rekening gehouden met een
meerjarige raming van de standaardpremie. Er wordt in de meerjarige
raming niet expliciet rekening gehouden met ontwikkelingen in het
bevoorschottingsritme.
Voor 2013 doen zich twee tegengestelde ontwikkelingen voor. De
standaardpremie is lager uit gekomen dan geraamd in de Begroting 2013.
Vanwege de slechtere inkomensontwikkeling leidt dat maar tot een
beperkte neerwaartse bijstelling bij raming van de zorgtoeslag uitgaven.
De meerjarige mutaties van de Wtcg en TSZ betreffen voornamelijk de
beleidsvoornemens zoals deze zijn opgenomen in het regeerakkoord
(afschaffen Wtcg per 1-1-2014 en afschaffen fiscale aftrek specifieke
zorgkosten, inclusief TSZ per 1-1-2014).
De huidige budgetreeks is op basis van een door de belastingdienst
opgestelde raming aangepast.
Vraag 46
Hoe kan het dat de personele uitgaven kerndepartement stijgen terwijl het
juist de bedoeling is het aantal ambtenaren te verminderen?
Antwoord 46
De personele taakstellingen uit de regeerakkoorden Rutte I en II worden
de komende jaren ingefaseerd. De mutatie van ruim € 19,582 miljoen bij
de personele uitgaven bestaat uit een groot aantal kleine mutaties die
voornamelijk interne herschikkingen op de begroting betreffen. Dit komt
met name doordat bij de invoering van Verantwoord begroten alle
apparaatskosten die in het verleden op de beleidsartikelen werden
verantwoord, zijn overgeheveld naar het centrale apparaatsartikel. Er is
dus geen sprake van stijgende personele uitgaven binnen het kerndepartement. De mutatie ten behoeve van de financiering van de projectdirectie
die zich bezighoudt met de herbestemming van het Antonie van Leeuwenhoekterrein bij het RIVM in Bilthoven (€ 10,162 miljoen) is ook een
herschikking van budgetten die eerder als zogenaamde eigenaars- en
opdrachtgeversbudgetten voor het RIVM en het NVI elders op de
begroting te vinden waren. Hierdoor stijgen weliswaar de personele
uitgaven bij het kerndepartement maar op de totale personele uitgaven is
het effect feitelijk neutraal.
Vraag 47
Kan een overzicht worden gegeven van het aantal externen en hun
factuurbedragen die in totaal ter hoogte van € 0,5 miljoen voor de
projectdirectie ALT zijn gemaakt?
Antwoord 47
Op pagina 23 staat dat de € 0,5 miljoen onderdeel is van de € 10,7
miljoen personeelsbudget wat voor projectdirectie ALT op de
VWS-begroting is gereserveerd. Het betreft een bedrag op jaarbasis en in
dit stadium kan er nog niet gespecificeerd worden aangegeven welke
factuurbedragen en welk aantal externen het betreft. Overigens is de € 0,5
miljoen op € 10,7 miljoen minder dan 5% en daarmee ruim beneden de
inhuurnorm.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

14

Vraag 48
Kan een overzicht worden gegeven van het aantal externen en hun
factuurbedragen die in totaal ter hoogte van € 0,1 miljoen ten behoeve
van de Eenheid Secretariaten Medische Tuchtcolleges zijn gemaakt?
Antwoord 48
Het betreft een raming van verwachte uitgaven voor inhuur externen ter
overbrugging van vacatureruimte. Hiervan is in de eerste zes maanden
€ 38.401,32 daadwerkelijk besteed.
Vraag 49
Kan een overzicht worden gegeven van het aantal externen en hun
factuurbedragen die in totaal ter hoogte van € 2,1 miljoen in het kader van
de informatiseringsagenda zijn gemaakt? Kan worden toegelicht wat de
aard was van deze werkzaamheden? Worden in de (nabije) toekomst meer
mutaties verwacht?
Antwoord 49
De budgetverschuiving van € 2,1 miljoen van het materiële budget naar
het personele budget is gerelateerd aan de digitaliseringslag binnen VWS.
Digitaal werken zal binnen VWS leiden tot minder papierstromen en
daarmee naar verwachting minder materiële en personele uitgaven. De
verplichtingen die zijn aangegaan voor externe inhuur hebben betrekking
op het aantrekken van ICT-experts voor de ontwikkeling van departementale ICT-systemen. Dit betreft specifieke tijdelijke capaciteit die niet
binnen VWS en de Rijksoverheid voorhanden is en waarvan het evenmin
doelmatig is om deze vast aan te trekken. Het betreft 16 externen verdeeld
over de functies ICT-ontwikkelaar, applicatiebeheerder, tester en applicatieopleider. De verplichtingbedragen voor deze functies bedragen
respectievelijk € 1,774 miljoen, € 0,784 miljoen, € 0,169 miljoen en
€ 0,146 miljoen en in totaal € 2,089 miljoen. De ontwikkeling van de
ICT-systemen zal in 2015 afgerond zijn zodat verdere mutaties mogelijk
blijven.
Vraag 50
Welke concrete resultaten zijn geboekt als gevolg van de € 1,5 miljoen
uitgaven aan ICT?
Antwoord 50
De € 1,5 miljoen betreft de geraamde uitgaven over 2013. De dienstverlening ICT is onderdeel van de bedrijfsvoering en ondersteunt het
primaire proces.
Vraag 51
Wat is de aard van de overige mutaties van circa € 4,7 miljoen onder de
materiële uitgaven van het kerndepartement?
Antwoord 51
De aard van de overige mutaties van € 4,7 miljoen is tweeledig:
1. De ministeries van SZW, VWS en Financiën hebben gezamenlijk één
financieel systeem dat in beheer is bij het ministerie van SZW. Als
bijdrage in de kosten 2013 heeft het ministerie van VWS € 1,4 miljoen
overgeboekt aan het ministerie van SZW;
2. Bij ontwerpbegroting 2013 zijn budgetten van de directie Bedrijfsvoering onder de materiële uitgaven geboekt in plaats van onder de
personele uitgaven. Bij 1e suppletoire begroting zijn deze boekingen
(die optellen tot € 3,3 miljoen) gecorrigeerd middels een herverdeling
van middelen. Het betreft dus mutaties van technische aard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

15

Vraag 52
Uit de personele en materiële uitgaven van het Sociaal en Cultureel
Planbureau (SCP) blijkt dat een desaldering van € 2 miljoen nodig is om
kosten te maken anticiperend op betalingen door derden. Kan deze
desaldering nader worden onderbouwd in relatie tot de financiële situatie
van het SCP?
Antwoord 52
De desaldering van € 2 miljoen is (net als voorgaande jaren) toegepast
om het SCP in staat te stellen tijdig betalingen te verrichten voor kosten
(personeel, materieel, databases) die het SCP maakt voor opdrachten van
derden (departementen). Deze kosten worden gedekt door latere
ontvangsten van deze derden. Het bedrag is een inschatting van het SCP
wat nodig is om tijdig betalingen te verrichten, gegeven de verwachte
ontvangsten op basis van de orderportefeuille.
Vraag 53
Welke genoemde «onvermijdelijke knelpunten» worden voor 2013
concreet voorzien?
Antwoord 53
Het betreft hier een algemene leeswijzer die aangeeft welke mutaties in
het Financieel Beeld Zorg zijn verwerkt. Naast beleidsmatige mutaties en
de actualisering van de zorguitgaven zijn ook alle op dit moment bekende
onvermijdelijke knelpunten voor 2013 opgenomen. Ze zijn terug te vinden
in tabellen 4, 5 en 6 van het Financieel Beeld Zorg en de toelichting
daarop onder het kopje «mee- en tegenvallers». Concreet gaat het in deze
eerste suppletoire begroting om de ramingsbijstelling kapitaallasten
beschikbaarheidsbijdrage UMC’s.
Vraag 54
Wat veroorzaakt de structureel veronderstelde overschrijding voor
grensoverschrijdende zorg?
Vraag 60
Wat is de oorzaak van de overschrijding van € 218 miljoen in 2013 op
grensoverschrijdende zorg? Is de oorzaak mogelijk beleidsmatig en/of
autonoom?
Vraag 66
De overschrijding van € 218 miljoen bij grensoverschrijdende zorg wordt
structureel verondersteld. Is er inzicht welke patiënten in welke landen
zorg hebben genoten? Leidt deze overschrijding nog tot aanpassingen in
het beleid?
Antwoord 54, 60 en 66
De in de 1e suppletoire begroting opgenomen overschrijding betreft de
structurele doorwerking van de voor 2012 geconstateerde overschrijding.
Deze overschrijding is deels veroorzaakt door het wegwerken van
achterstanden van voorgaande jaren door het CVZ. Omdat deze
overschrijding zich al een aantal jaar voordoen, is de overschrijding nu
structureel verklaard. Welke andere oorzaken aan de overschrijding ten
grondslag liggen en hoe zwaar deze oorzaken meewegen is onduidelijk.
Ook is nog onduidelijk om welke vormen van zorg het gaat en in welke
landen deze zorg wordt geleverd.
Juist om meer zicht te krijgen op de gestegen uitgaven aan grensoverschrijdende zorg, is een interne werkgroep gestart met als doel inzichtelijk
te maken waar deze overschrijdingen vandaan komen en hoe deze in de
toekomst kunnen worden voorkomen. Daartoe worden ook het CVZ en de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

16

individuele verzekeraars en aanbieders betrokken. Tevens wordt dit najaar
een Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) naar de uitgaven aan
grensoverschrijdende zorg gestart, zoals aangekondigd in het wetgevingsoverleg Verantwoording van 12 juni 2013.
Vraag 55
De netto Zvw-uitgaven zijn met € 244 miljoen gedaald. Welke gevolgen
heeft dit voor de vaststelling van de premiehoogte voor de Zorgverzekeringswet (Zvw)?
Antwoord 55
De bijstelling van de Zvw-uitgaven met € 244 miljoen betreft het jaar
2013. De premies voor 2013 staan echter al vast. Die premies zijn door de
verzekeraars in het najaar van 2012 gemiddeld circa € 20 lager vastgesteld
dan geraamd in de begroting van VWS, ofwel op macroniveau circa € 260
miljoen. VWS heeft nu zijn uitgavenraming 2013 met vrijwel het zelfde
bedrag verlaagd ten opzichte van de begroting. Het is dus mogelijk dat de
verzekeraars ten tijde van de premiestelling al rekening hielden met lagere
uitgaven dan VWS ten tijde van de begroting 2013. De bijstelling van de
Zvw-uitgaven in de jaren na 2013 (zoals vermeld in tabel 7 op pagina 37
van de 1e SW 2013) heeft wel effecten op de premiehoogte in de komende
jaren. De neerwaartse bijstelling van de uitgaven met € 338 miljoen in
2014 leidt voor 50% tot een lagere inkomensafhankelijke bijdrage en voor
50% tot lagere nominale premies (circa € 10 per jaar) en iets lagere
rijksbijdragen.
Vraag 56
Waarom wordt de onderschrijding van € 600 miljoen bij de geneesmiddelen als structureel aangenomen?
Antwoord 56
De raming van het geneesmiddelenkader (onderdeel Budgettair Kader
Zorg) wordt gemaakt op basis van trends van afgelopen jaren. Bij het
opmaken van het VWS-jaarverslag 2012 bleek dat de uitgaven ten laste
van het geneesmiddelenkader in 2012 nog lager waren dan eerder
verwacht bij de behandeling van de begroting 2013 van VWS (Kamerstuk
33 400 XVI, nr. 12). De in het jaarverslag 2012 en eerste suppletoire
begroting 2013 vermelde oorzaken geven geen aanleiding te veronderstellen dat het om een incidenteel effect gaat. De verwachting is dat het
prijsniveau van onder andere generieke geneesmiddelen is gestabiliseerd.
Daarnaast is de verwachting dat er druk op de prijzen van geneesmiddelen blijft door de werking van de Wet Geneesmiddelen Prijzen (WGP) en
het inkoopbeleid van zorgverzekeraars.
Vraag 57
Is er een relatie tussen de onderschrijding bij de geneesmiddelen en het
aantal voorgeschreven geneesmiddelen?
Vraag 58
Is er een relatie tussen de onderschrijding bij de geneesmiddelen en het
aantal geneesmiddelen dat verstrekt is?
Antwoord 57 en 58
Een exacte specificatie van de relatie tussen de onderschrijding en het
aantal voorgeschreven of verstrekte geneesmiddelen is niet te maken. De
onderschrijding wordt veroorzaakt door meerdere factoren. De lager dan
geraamde uitgaven voor geneesmiddelen in 2012 lijken met name een
gevolg van de prijsontwikkeling te zijn. De onderschrijding over 2012 kan
worden verklaard doordat verzekeraars lagere prijzen dan verwacht voor
dienstverlening van de apothekers en geneesmiddelen die apothekers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

17

afleveren, hebben afgesproken. Ook zijn de prijzen voor geneesmiddelen
lager uitgevallen door intensivering en uitbreiding van het preferentiebeleid van zorgverzekeraars. Tot slot heeft de Wet Geneesmiddelenprijzen
(WGP) de uitgaven beperkt.
Vraag 59
Is er een relatie tussen de onderschrijding bij de geneesmiddelen en de
financiële positie van de openbare apothekers?
Antwoord 59
De financiële positie van apotheken wordt beïnvloed door de inkomsten,
de omzet en door het niveau van de kosten van de apotheek. Zorgverzekeraars hebben in 2012 lagere tarieven voor dienstverlening en lagere
prijzen voor geneesmiddelen met apothekers weten af te spreken. Ook zijn
de prijzen voor geneesmiddelen lager uitgevallen door intensivering en
uitbreiding van het preferentiebeleid. Wel was er een stijging van de
aantallen uitgiftes. Ondanks deze volumestijging zijn de uitgaven voor
farmaceutische zorg niet gestegen.
Vraag 61
De raming voor kapitaallasten beschikbaarheidsbijdrage Universitair
Medische Centra (UMC’s) met betrekking tot het beschikbare kader in
2013 wordt opwaarts bijgesteld. Wat zijn de verwachtingen voor de
komende jaren?
Antwoord 61
De opwaartse bijstelling was het gevolg van een ramingsfout. Deze
ramingsfout is pas ontdekt nadat de begroting voor 2013 al was vastgesteld. Daardoor moest deze fout bij voorjaarsnota worden hersteld. De
beleidsregel is vastgesteld op basis van de juiste cijfers. Ik verwacht op dit
moment dan ook geen nieuwe opwaartse bijstelling.
Vraag 62
Kan de aard van de krapte worden toegelicht die de oorzaak is van het
herijken van de tarieven voor logopedie?
Vraag 71
Waarom wordt er een tariefsverhoging ingevoerd voor de logopedie
terwijl er sprake was van een overschrijding in de logopedie?
Antwoord 62 en 71
De NZa heeft in het kader van haar reguliere herziening van tarieven in
2011 een kostenonderzoek voor logopedie uitgevoerd. Uit dit onderzoek
bleek dat de tarieven voor logopedie 30% te laag zijn. Reden was het feit
dat de tarieven sinds 1984 niet herijkt zijn en dat de huidige rekennorm
(d.w.z. het aantal patiënten c.q. zittingen waarmee gerekend wordt) te krap
is voor de huidige logopedische bedrijfsvoering. De tariefaanpassing is in
tranches verspreid ingevoerd, startend in 2012. Er is derhalve geen direct
verband met een capaciteitsvraagstuk. De eerder bepaalde tariefsaanpassing is onafhankelijk van de recent naar voren gekomen overschrijding. De overschrijding wordt niet veroorzaakt doordat de tarieven te laag
zijn; de contractering door zorgverzekeraars is op basis van de dan
geldende tarieven.
De overschrijding wordt veroorzaakt door de toenemende vraag naar
logopedie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

18

Vraag 63
Kan een overzicht worden gegeven van de «verschillende beleidsmatige
mutaties» die een onderschrijding van € 1,4 miljoen tot gevolg hebben?
Antwoord 63
De onderschrijding van € 1,4 miljoen staat in tabel 4A bij de mee- en
tegenvallers. Deze onderschrijding heeft betrekking op de actualisering
van de zorguitgaven van de sector multidisciplinaire zorgverlening.
Vraag 64
De onderschrijding bij de hulpmiddelen wordt veroorzaakt door een
daling in het volume. Waarom wordt deze daling als structureel gezien?
Antwoord 64
Over de periode 2007 – 2012 is sprake van een daling van de totale kosten
in verhouding tot het totaal aantal verstrekkingen voor hulpmiddelen,
waardoor de gemiddelde kosten per gebruiker zijn gedaald. Er is geen
aanleiding te veronderstellen dat de lager dan geraamde uitgaven in 2012
incidenteel zijn. Overigens wil ik er op wijzen dat de verwachting van een
structurele volumedaling gebaseerd is op voorlopige realisatiegegevens
over 2012.
Vraag 65
Welke hulpmiddelen naast het incontinentie materiaal zijn er nog meer
doelmatiger ingekocht?
Antwoord 65
Naast incontinentiemateriaal is er meer doelmatigheid bereikt bij
diabetes-hulpmiddelen, hulpmiddelen bij ademhalingsproblemen,
hulpmiddelen voor het toedienen van voeding, hulpmiddelen ten behoeve
van arm-hand-vingerfunctie (robotarm etc.) en thuisdialyse-apparatuur.
Doelmatiger inkoop vat ik dan op als daling van de totale kosten in
verhouding tot het totaal aantal verstrekkingen bij deze hulpmiddelencategorieën, waardoor de gemiddelde kosten per gebruiker zijn gedaald.
Vraag 67
Wat is de oorzaak van de niet gerealiseerde besparing op doelmatig
voorschrijven van medisch specialisten?
Antwoord 67
Hoewel de OMS gedurende 2012 verschillende activiteiten in gang heeft
gezet om het belang van doelmatiger voorschrijfgedrag goed voor het
voetlicht te brengen en haar achterban te bewegen om bij het voorschrijven van geneesmiddelen ook het aspect van doelmatigheid te
betrekken, werd niet de gehele afgesproken opbrengst behaald. Daardoor
zag ik mij genoodzaakt om alsnog een korting door te voeren over de
honorariumplafonds 2013.
De mogelijke verklaring hiervoor is dat het onderwerp doelmatiger
voorschrijven van geneesmiddelen een relatief nieuw onderwerp is
waaraan aandacht besteed moet worden en dat het medisch specialisten
ontbrak aan de kennis van en het inzicht in de soms grote kostenverschillen tussen de verschillende geneesmiddelen. De OMS heeft op deze
terreinen veel inzet in 2012 gepleegd en zal dit voortzetten in 2013.
Vraag 68
De meeropbrengst vermogensinkomensbijtelling (VIB) wordt gebruikt ter
verzachting van deze maatregel. Hoe ziet die verzachting er uit en hoe
wordt deze verdeeld?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

19

Antwoord 68
Over de verzachting van de maatregel zal de Kamer, zoals toegezegd in
het debat van 4 april 2013 (Handelingen II 2012/13, 71), nog schriftelijk
worden geïnformeerd.
Vraag 69
Kan nader worden toegelicht wat wordt bedoeld met de uitspraak dat
kapitaallasten zijn toegenomen vanwege eerder in gebruik genomen
nieuwe capaciteit?
Antwoord 69
Als nieuwe capaciteit in gebruik wordt genomen zien we de zorgproductie
in het jaar zelf toenemen. Omdat de kapitaallasten worden nagecalculeerd
duurt het een jaar langer voordat betrouwbare kapitaallasten gepresenteerd kunnen worden die samenhangen met de capaciteitsuitbreiding.
Derhalve weten we in 2013 wat betrouwbare kapitaallasten 2011 zijn.
Vraag 72
Waar wordt de groeitrend in de huisartsenlaboratoria door veroorzaakt?
Antwoord 72
De afgelopen jaren is er een toename geweest aan kosten van eerstelijnsdiagnostiek. Enerzijds zijn huisartsen meer diagnostiek gaan aanvragen,
mede door de toename van allerlei hoogstaand diagnostisch onderzoek.
Anderzijds hebben huisartsenlaboratoria steeds meer ingespeeld op de
ontwikkeling van ketenzorg en de behoefte bij huisartsen aan ondersteuning. Zoals de geprotocolleerde controles van diabetespatiënten.
Mogelijk hangt de groei samen met substitutie vanuit de tweede lijn.
Vraag 73
Is het noodzakelijk dat er meer huisartsenlaboratoria opgericht worden?
Antwoord 73
Nee, ik denk dat dit niet nodig is. Ook ziekenhuizen leveren eerstelijnsdiagnostiek en samen met de bestaande huisartsenlaboratoria kunnen zij de
Nederlandse patiëntenpopulatie mijns inziens adequaat bedienen. Tevens
verwacht ik dat op het gebied van bloedonderzoek wellicht zelfs concentratie van diagnostiek mogelijk is. Dit betekent minder centra die bloedanalyses doen. De eerste stap om dat mogelijk te maken is om een gelijk
speelveld te creëren tussen de aanbieders van eerstelijnsdiagnostiek. Het
invoeren van maximumtarieven per 2014 voor eerstelijnsdiagnostische
centra draagt bij aan dit gelijk speelveld.
Vraag 74
Hoe staat het met de kwaliteit van deze huisartsenlaboratoria?
Antwoord 74
De kwaliteitsontwikkeling heeft de aandacht in de sector. Er is een
stichting opgericht voor accreditatie van laboratoria in de gezondheidszorg. Bij die accreditatie gaat het om beoordeling van drie pijlers: 1.
de productkwaliteit (laboratoriumverrichtingen/-resultaten), 2. de
competentie (beroepsinhoudelijke kennis en kunde) en 3. de organisatie
als geheel (de bedrijfsvoering). Daarnaast zijn er diverse praktijkrichtlijnen
ontwikkeld, waaronder ambulante bloeddrukmeting, fundusfotografie,
rust-ECG en MRI en dexametrie. Verder is mijn eigen beleid er op gericht
kwaliteit meer te koppelen aan bekostiging. Zoals ik in mijn voorhangbrief
eerstelijndiagnostiek heb aangekondigd, ga ik hier ook onderzoek naar
doen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

20

Vraag 75
Is het beleid er niet op gericht om huisartsenlaboratoria te concentreren?
Antwoord 75
Mijn beleid is erop gericht dat de prikkels in het systeem zodanig worden
ingericht dat verzekeraars en aanbieders de juiste handvatten hebben om
adequate diagnostiek te organiseren die van goede kwaliteit is en niet
onnodig duur. De eerste stap die ik daarin wil zetten, is om een gelijk
speelveld te creëren tussen de verschillende aanbieders van eerstelijnsdiagnostiek. Het invoeren van maximumtarieven per 2014 voor eerstelijnsdiagnostische centra draagt bij aan dit gelijk speelveld. Ik verwacht dat bij
een optimale inrichting van het systeem het mogelijk moet zijn om
bloedonderzoek efficiënter te gaan organiseren, onder andere door het
meer geconcentreerd in Nederland aan te bieden.
Vraag 76
Wat is de oorzaak van de overschrijdingen bij de ketenzorg?
Antwoord 76
Dit is toe te schrijven aan het feit dat de ketens COPD en Cardiovasculair
risicomanagement in 2012 op meer plaatsen tot stand zijn gekomen en
meer zijn gecontracteerd door verzekeraars en aanbieders. Er wordt nu
steeds vaker zorg in de buurt voor deze patiënten georganiseerd. Dit is in
lijn met het beleid, echter de groei is wat sneller dan verwacht.
Vraag 77
Hoe hangt de korting op vervoer van/naar dagbesteding samen met de
overschrijding van dit budget?
Antwoord 77
De bijstelling van het budget heeft te maken met de extrapolatie van de
gebruikscijfers van het eerdere jaar voor dagbesteding en het vervoer van
en naar de dagbesteding. Het heeft geen specifieke relatie met de korting
op vervoer.
Vraag 78
Hoe hangt de overschrijding van de kapitaallasten samen met het
gestegen percentage van de normatieve huisvestingscomponent?
Antwoord 78
De overschrijding van de kapitaallasten 2011 wordt niet veroorzaakt door
de invoering van NHC in 2012, maar door de nacalculatie op de werkelijke
kapitaallasten, die als gevolg van de capaciteitsuitbreiding 201 waren
gestegen.
Vraag 79
Hoe kan het dat er sprake is van een onderschrijding van de extramurale
zorg? Is er minder zorg ingekocht, of is er tegen lagere tarieven ingekocht?
Wat is het effect hiervan op de zorgverlening?
Antwoord 79
Op grond van een evenredige verdeling van de groei over intramurale en
extramurale zorg is sprake van een onderschrijding van de extramurale
zorg. Er zijn volgens het CIZ niet minder geïndiceerde cliënten voor
intramurale zorg. De lagere kosten zijn deels aan minder toeslagen en een
lager prijs en aan een iets lagere zorgomvang per cliënt toe te rekenen.
Vraag 80

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

21

Waarom krijgen gemeenten een eenmalige, in plaats van een structurele,
compensatie als gevolg van het extramuraliseren van de lage
zorgzwaartepakketten?
Vraag 81
Welk deel hiervan komt ten laste van de intramurale verpleging en
verzorging (v&v)? Hoe wordt dit door deze zorgaanbieders opgevangen?
Antwoord 80 en 81
In de brief over de uitwerking van het extramuraliseren van de lichtere
zorgzwaartepakketten van 28 september 20124 was aangekondigd dat
voor 2013 incidenteel een bedrag van € 15 miljoen aan het gemeentefonds wordt toegevoegd. Voor 2014 wordt een bedrag van € 53,7 miljoen
toegevoegd aan het Gemeentefonds. Naar aanleiding van de motieSchouw, en daarmee de uitvoering van het CPB-onderzoek naar de kansen
en risico’s bij de decentralisaties, worden de structurele effecten voor de
gemeenten in beeld gebracht.
De toevoeging van € 15 miljoen aan het gemeentefonds is ten laste
gebracht van de regionale contracteerruimte. Van dit bedrag heeft 80 à
85% betrekking op de V&V-sector. Doordat mensen langer thuis blijven
wonen, vindt een verschuiving plaats van intramurale zorg naar
(goedkopere) extramurale zorg.
Vraag 82
Graag een toelichting op de ontwikkeling van de zorgkosten in Caribisch
Nederland?
Antwoord 82
De oorspronkelijke begroting voor 2011 en 2012 en verdere jaren is in
2010 opgesteld op een moment dat er nog onvoldoende informatie
beschikbaar was over de kosten die met de nieuwe zorgverzekering BES
gemoeid zouden zijn. Er waren geen goede gegevens over de regelingen
van voor 1 januari 2011 beschikbaar en de nieuwe regeling geeft in
tegenstelling tot daarvoor, aan alle legale bewoners toegang tot de zorg.
Dat leidde er toe dat op dat moment niet mogelijk was om een precieze
raming op te stellen.
Nadat de eerste realisatiegegevens over het jaar 2011 beschikbaar
kwamen in het voorjaar 2012, zijn de ramingen voor 2012 en verdere jaren
aangepast. Voor 2012 kwam deze toen uit op circa € 60 miljoen. In het
voorjaar van 2012 is het budget voor de zorg in Caribisch Nederland op
basis daarvan meerjarig gecorrigeerd voor de oorspronkelijk te lage
raming.
De overschrijding van de uitgaven in 2012, die in het najaar 2012 zichtbaar
werd, wordt ten dele veroorzaakt door de inhaalslag in de zorg die
plaatsvindt als gevolg van de achterstand die voor 10-10-2010 is ontstaan.
Deze achterstand kan nu ongedaan worden gemaakt, doordat er
inmiddels beduidend betere en voor alle inwoners toegankelijke zorg
aanwezig is in Caribisch Nederland. Naar verwachting zal deze inhaalslag
nog zeker drie jaar duren.
De ramingen in het voorjaar van 2013 zijn opgesteld op basis van inzicht
in de gerealiseerde uitgaven 2012, aangepast voor verwachte besparingen, intensiveringen, inflatie en bevolkingsgroei. Met de informatie
over 2011 en 2012 kan een betere raming voor 2013 en verdere jaren
worden opgesteld.
De inflatie, wisselkoers euro/dollar en de groei van het aantal verzekerden
blijven onzekere factoren bij het ramen. De Tweede Kamer is door middel
van verschillende brieven en antwoorden op schriftelijke en mondelinge
Kamervragen over deze zaken, al eerder geïnformeerd. Onder andere in
4

Kamerstuk 30 597, nr. 266

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

22

de antwoordbrief van 24 april 2013 op uw schriftelijke vragen (Kamerstuk
31 568, nr. 129) ben ik ingegaan op de ontwikkeling van de kosten van de
zorg in Caribisch Nederland. Met de huidige stand van de informatievoorziening kan ik geen uitgebreidere informatie verschaffen dan deze.
Ik ga ervan uit dat we de ramingen nu redelijk op orde hebben. Door de al
eerder genoemde onzekere factoren als de wisselkoers is het onwaarschijnlijk dat het tot achter de komma zal uitkomen, maar de eerste vier
maanden van 2013 laten een beeld zien dat goed past binnen de geldende
raming voor 2013 van ruim € 83 miljoen. Ik verwacht op basis daarvan
geen grote overschrijdingen in het najaar ten aanzien van deze uitgavenpost.
Vraag 83
Waar komt de € 17 miljoen extra opbrengst van de vermogensinkomensbijtelling vandaan? Worden er meer mensen kaalgeplukt of worden
mensen nog harder kaalgeplukt?
Antwoord 83
De ramingsbijstelling van € 17 miljoen wordt veroorzaakt doordat uit de
eerste realisatiecijfers blijkt dat de opbrengsten hoger liggen dan in eerste
instantie geraamd. Dit kan zowel worden veroorzaakt doordat meer
mensen met AWBZ/Wmo-zorg vermogen hebben dan geraamd als dat de
mensen met vermogen een hoger vermogen hebben dan waar eerder in
de ramingen rekening mee was gehouden.
Vraag 84
Kan uiteengezet worden waar de € 17 miljoen ter verzachting van de
vermogensinkomensbijtelling precies naartoe gaat?
Antwoord 84
Over de verzachting van de vermogensinkomensbijtelling zal de Kamer,
zoals toegezegd in het debat van 4 april 2013 (Handelingen II 2012/13, 71),
nog schriftelijk worden geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 640 XVI, nr. 3

23