Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2297
Vragen van het lid Monasch (PvdA) aan de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties over de financiële situatie bij woningcorporaties
(ingezonden 23 maart 2012).
Antwoord van minister Spies (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 23 april 2012).
Vraag 1
Bent u bekend met het rapport «Risico’s in de corporatiesector» van
Brinkgroep?1 Zo ja, wat is uw reactie op de inhoud van dit rapport? Zo nee,
kunt u na kennisname van dit rapport de Kamer op korte termijn rapporteren
over uw bevindingen en conclusies naar aanleiding van dit rapport?
Antwoord 1
Ja. Het rapport maakt gebruik van de openbare bronnen die er zijn voor
belanghouders in de woningcorporatiesector. Dit biedt gemeenten, organisaties van huurders en anderen de gelegenheid om zich een beeld van
afzonderlijke corporaties te vormen.
Ten eerste zijn de cijfers gebaseerd op de jaarcijfers van het verslagjaar. Het
is mogelijk dat daarin incidentele uitschieters zitten of dat corporaties
ondertussen tot bijsturing zijn overgegaan zodat dezelfde cijfers voor de
daarop volgende jaren verbeteren.
Ten tweede is het goed om een onderscheid te maken tussen corporaties die
relatief grote risico’s lopen maar tegelijkertijd een behoorlijke financiële buffer
hebben en corporaties die maar een beperkte buffer hebben. In alle gevallen
is het vanuit het oogpunt van het behoud van het maatschappelijk gebonden
vermogen belangrijk om de risico’s goed te beheersen om verlies van dit
vermogen te voorkomen. Bij een eventueel optredend verlies als gevolg van
de aanwezige risico’s kan dus niet direct worden geconcludeerd dat de
continuïteit in gevaar komt. De door het Centraal Fonds afgegeven
continuïteits- en solvabiliteitsoordelen die in de rapportage worden aangehaald, richten zich met name op de balans tussen de risico’s en de aanwezige
buffer.
Ten derde is het goed om er op te wijzen dat het Centraal Fonds in zijn
oordeelsbrieven meer aan de orde stelt dan de «ranking». Corporaties kunnen
heel gericht worden aangezet om bepaalde ongewenste situaties of posities
te veranderen. De financiële toezichthouder gebruikt deze ratio’s zelf ook om
1

ah-tk-20112012-2297
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

www.brinkgroep.nl («Risico’s in de corporatiesector» – maart 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

zo nodig bij corporaties een nadere analyse uit te voeren. De verantwoordingsinformatie en prognose-informatie wordt mede op basis van deze ratio’s
geanalyseerd. Tenslotte acht ik het goed als corporaties in het maatschappelijk verkeer bevraagd worden over ratio’s die sterk afwijken van het gangbare.
Vraag 2
Bent u bekend met het artikel «Wake-up call voor corporaties»?2
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Onderschrijft u de zeer verontrustende constateringen van de Brinkgroep in
dit artikel dat 58 woningcorporaties de rentedekkingsgraad niet halen en 13
woningcorporaties er ronduit slecht voor staan, 9 woningcorporaties voor
meer dan 1 miljoen m2 aan grondposities hebben, 28 woningcorporaties
meer schulden dan bedrijfswaarde hebben en 10 woningcorporaties meer
dan twee keer zoveel marktrisico als gemiddeld lopen?
Wat vindt u van deze constateringen en kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 3
De statistiek die de Brinkgroep heeft opgesteld, is met name ontleend aan de
jaarlijks door het Centraal Fonds op zijn website per individuele corporatie te
publiceren Corporatie in Perspectief. Ik ga er vanuit dat de Brinkgroep de
scores op de juiste wijze heeft vastgesteld. De scores hebben op zichzelf een
belangrijke signaalfunctie. Bij de beantwoording van vraag 1 ben ik uitgebreid
ingegaan op de betekenis van deze cijfers voor zowel de financieel toezichthouder zelf als voor andere betrokkenen bij en in de corporatiesector.
Vraag 4
Deelt u de mening dat u uw rol als toezichthouder per direct dient te
intensiveren omdat het huidige toezicht bij veel woningcorporaties met
problemen, zoals geschetst in het rapport, veel te wensen overlaat? Zo ja,
hoe gaat u dit vormgeven? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Op basis van deze publicatie is niet de conclusie te trekken dat het financiële
toezicht veel te wensen overlaat. De publicatie levert geen nieuwe gezichtspunten op.
Het is goed om daarnaast in dit verband onderscheid te maken tussen de
korte en de middellange termijn. De afgelopen periode zijn als gevolg van de
indiening van het wetsontwerp tot herziening van de Woningwet en recente
casuïstiek veel acties in gang gezet. Deze zullen uiteindelijk van invloed zijn
op de wijze waarop het toezichtsysteem zal worden vernieuwd. Voor de korte
termijn zijn reeds in 2011 intensiveringen in gang gezet. Het Centraal Fonds
heeft daarnaast aangegeven in 2012 explicieter aandacht te schenken aan
liquiditeitsrisico’s. De ratio’s die zijn ontleend aan Corporatie in Perspectief
worden hierbij betrokken. Met name de ontwikkelingen in deze ratio’s als
gevolg van de voornemens van corporaties en de kasstroomprognose krijgen
hierbij een belangrijke plaats. Sterke afwijkingen kunnen aanleiding zijn voor
nader onderzoek en zo nodig gerichte interventies bij de betreffende
corporaties.

2

«Wake-up call voor corporaties» – Building Business – maart 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2