Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 775 V

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het
jaar 2018

Nr. 43

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 december 2017
Hierbij bied ik u het verslag aan van de bijeenkomst van de ministers van
Buitenlandse Zaken van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking
in Europa (OVSE), die op 7–8 december jl. plaatsvond in Wenen.
Algemeen
De Ministeriële raad werd dit jaar bijgewoond door meer dan 40 ministers
uit de 57 deelnemende Staten van de OVSE en de samenwerkingspartners. Ondanks forse inspanningen van het Oostenrijkse voorzitterschap bleek besluitvorming ook dit jaar weer moeilijk. Er werd weer geen
algemene politieke verklaring aangenomen, evenmin als een verklaring
over de situatie in en rond Oekraïne. Voor het derde achtereenvolgende
jaar werd geen overeenstemming bereikt over besluiten over mensenrechten (Derde dimensie). De positieve ontwikkelingen in Moldavië
(Transnistrië) konden wel in een verklaring worden weergegeven.
Verklaringen en besluiten
De onderhandelingen over de ontwerpverklaringen en -besluiten
verliepen evenals voorgaande jaren moeizaam. Ruim 20 teksten haalden
de eindstreep niet. Tegenwerking van Rusland bleef het grootste obstakel,
maar ook Azerbeidzjan, Turkije en de Heilige Stoel stelden zich weinig
constructief op.
De Ministeriële Raad nam een besluit aan over cybersecurity, de enige
multilaterale afspraak die dit jaar op dit terrein is gemaakt. Gezien de vaak
niet constructieve opstelling van Rusland is het positief dat hierover
overeenstemming is bereikt. Hiermee blijft, in ieder geval voor nu, een
forum voortbestaan om over cybersecurity en vertrouwenwekkende
maatregelen te spreken. De Nederlandse delegatie heeft aan de totstandkoming van het besluit een actieve bijdrage kunnen leveren.

kst-34775-V-43
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 V, nr. 43

1

Voorts legt een besluit over kleine en lichte wapens en hun munitie een
goede basis onder de huidige en toekomstige OVSE-activiteiten om
proliferatie van handvuurwapens en munitie (vooral van Oost- naar
West-Europa) tegen te gaan. Dit is van groot belang zowel in het kader
van bestrijding van criminaliteit als voor de strijd tegen terrorisme. Ook
werden er besluiten genomen over het voorkomen van mensenhandel en
het bestrijden van kinderhandel en seksuele uitbuiting van kinderen. In de
besprekingen over laatstgenoemd besluit stelde Rusland zich wel
constructief op.
In de tweede dimensie besloten de OVSE-landen om de samenwerking op
economisch terrein te verbeteren, met een focus op goed bestuur en
werkgelegenheidsmogelijkheden voor vrouwen en jongeren.
Evenals voorgaande jaren is het niet gelukt besluiten te nemen over
onderwerpen in de derde, humanitaire, dimensie van de OVSE. Zo
blokkeerde Turkije een besluit over intolerantie op basis van religie en
konden Rusland, Armenië en Azerbeidzjan niet instemmen met een tekst
over de bijdrage van vrije en pluralistische media aan veiligheid en
samenwerking in de OVSE-regio.
De verklaring over de positieve ontwikkelingen in het vredesproces in
Transnistrië werd achter de schermen voorbereid door voorzitter
Oostenrijk in samenwerking met de direct betrokken partijen Moldavië,
Rusland en de Verenigde Staten.
Nederlandse interventie
In mijn interventie heb ik het grote belang onderstreept van de
OVSE-missie in Oekraïne en opgeroepen tot volledige uitvoering van de
Minsk akkoorden. De interventie focuste daarnaast op twee thema’s:
conventionele wapenbeheersing en cybersecurity. Ik heb sterke steun
uitgesproken voor de Structured Dialogue, de brede discussie over
conventionele wapenbeheersing tussen de OVSE-landen, die op korte
termijn tot meer wederzijds vertrouwen kan leiden en op langere termijn
hopelijk nieuwe ideeën op het gebied van wapenbeheersing oplevert.
Gezien de toenemende digitale dreigingen is vertrouwen en stabiliteit ook
in cyberspace essentieel. In cyberspace gelden geen andere regels dan
elders. De OVSE speelt een belangrijke rol als forum voor afspraken over
vertrouwenwekkende maatregelen. Het is nu zaak deze maatregelen in de
praktijk te brengen.
Bijeenkomst met mensenrechtenverdedigers
Tijdens een rondetafel bijeenkomst heb ik met zes mensenrechtenverdedigers uit verschillende OVSE landen van gedachten kunnen wisselen
over de mensenrechtensituatie ter plekke. Het ging specifiek over de
gevaren waarmee het maatschappelijk middenveld wordt geconfronteerd,
zoals intimidatie, geweld, en het onder druk zetten van familie en
vrienden. De aanwezigen spraken hun dank uit voor het Nederlandse
mensenrechtenbeleid en voor de financiële, bilaterale en multilaterale
steun op dit terrein.
Vooruitblik
Per 1 januari 2018 zal Italië het voorzitterschap overnemen. Migratie zal
een van de thema’s van het Italiaanse voorzitterschap zijn, samen met de
strijd tegen terrorisme en de terugkeer van foreign terrorist fighters.
Hedendaagse dreigingen, zoals cybercriminaliteit zijn grensoverschrijdend

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 V, nr. 43

2

en dienen dus gezamenlijk aangepakt te worden, aldus mijn Italiaanse
ambtgenoot Alfano. Ik heb hem verzekerd van de Nederlandse steun
hierbij.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
H. Zijlstra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 V, nr. 43

3