Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1055
Vragen van het lid Van Haga (Groep Van Haga) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de berichtgeving over het bericht
«RIVM: coronaprik voorkwam minimaal 88.000 ziekenhuisopnames»
(ingezonden 9 november 2022).
Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 16 december 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2022–2023, nr. 883.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «RIVM: coronaprik voorkwam minimaal 88.000
ziekenhuisopnames» van de NOS1?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u gedetailleerd uitleggen hoe het RIVM tot het aantal van 88.000
voorkomen ziekenhuisopnames is gekomen? Op welke berekeningen is dit
aantal gebaseerd en wat waren hiervoor de parameters?
Antwoord 2
De berichtgeving die in vraag 1 aangehaald wordt verwijst naar een
nieuwsbericht op de website van het RIVM.2 Hierin wordt uiteengezet welke
gegevens er gebruikt zijn en hoe deze zijn geanalyseerd. Daarbij wordt
aangegeven dat meer resultaten, informatie en een gedetailleerde omschrijving van de analyses later dit jaar gepubliceerd zullen worden.
Vraag 3
Kunt u uitleggen hoe het RIVM heeft bepaald dat specifiek de coronavaccinatie voorkomen heeft dat mensen in het ziekenhuis terechtkwamen? Waarop is
deze conclusie gebaseerd? Kunt u uiteenzetten waarom het RIVM van mening
is dat deze mensen zonder coronavaccinatie wel in het ziekenhuis hadden
1

NOS, 7 november 2022, «RIVM: coronaprik voorkwam minimaal 88.000 ziekenhuisopnames»
(https://nos.nl/artikel/2451483-rivm-coronaprik-voorkwam-minimaal-88–000ziekenhuisopnames).
2
Zie: https://www.rivm.nl/nieuws/coronavaccinatie-voorkwam-naar-schatting-bijna-88-duizendziekenhuisopnames

ah-tk-20222023-1055
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

moeten worden opgenomen? Welke (medische) variabelen en factoren zijn
hierbij meegenomen? Kunt u de risicoanalyse delen?
Antwoord 3
Het RIVM geeft in het artikel – waarnaar ik in mijn antwoord op vraag 1 heb
verwezen – aan dat voor de berekeningen en conclusies gegevens gecombineerd en geanalyseerd zijn over het werkelijke aantal ziekenhuisopnames van
stichting NICE, de geschatte vaccineffectiviteit per dag, en de vaccinatiegraad
voor de basisserie, booster en eerste herhaalprik. Zo heeft het RIVM het
aantal voorkomen ziekenhuisopnames geschat voor de leeftijdsgroepen
12–49, 50–59, 60–69, 70–79 en 80+.
De vraagstelling suggereert ten onrechte dat het gegeven dat coronavaccinatie ernstige ziekte en daarmee ziekenhuisopnames voorkomt een «mening»
van het RIVM zou zijn. Deze suggestie is onjuist. Er is brede wetenschappelijke consensus, ook internationaal, over de effectiviteit en het belang van
vaccinatie tegen COVID-19. De effectiviteit van de COVID-19-vaccins tegen
ziekenhuisopname wordt wereldwijd gemonitord en onderzocht, waaronder
door het RIVM3.
Vraag 4
Waarop baseert het RIVM de bewering dat hierdoor de druk op de zorg
verminderd is, aangezien bijvoorbeeld vele zorgmedewerkers naar aanleiding
van de coronavaccinatie en de daarbij optredende (tijdelijke) bijwerkingen,
zoals koorts en grieperigheid, uitvielen en er bovendien waarschijnlijk ook
mensen door (tijdelijke) bijwerkingen juist in het ziekenhuis terechtkwamen?
Antwoord 4
Zie mijn antwoord op vraag 3. Het is evident dat het voorkomen van een
groot aantal ziekenhuisopnames door vaccinatie leidt tot het voorkomen van
(nog hogere) druk op de zorg. De mogelijke uitval van zorgmedewerkers als
gevolg van de veelal lichte bijwerkingen van de coronavaccinatie en het
aantal mensen dat door bijwerkingen het ziekenhuis bezoekt wegen niet op
tegen het aantal ziekenhuisopnames als gevolg van SARS-CoV-2 besmettingen.
Vraag 5
Hoe verhoudt het aantal ziekenhuisopnames dat volgens het RIVM voorkomen is door coronavaccinatie zich tot het aantal ziekenhuisopnames dat juist
(mede) door coronavaccinatie en de daarbij behorende (tijdelijke) bijwerkingen is veroorzaakt? Heeft het RIVM inzichtelijk hoe veel opnames er
(vermoedelijk en onder andere) zijn veroorzaakt door reacties op/door
vaccinatie en waren deze mensen zonder vaccinatie vermoedelijk ook in het
ziekenhuis terechtgekomen? Zo nee, waarop wordt die analyse gebaseerd?
Antwoord 5
Tussen de start van de COVID-19 vaccinatiecampagne tot en met 7 december
2022 zijn er 2681 meldingen bij Lareb binnengekomen waarbij er sprake was
van een behandeling in het ziekenhuis of een opname na vaccinatie. Het
Lareb meldt hierbij dat klachten of aandoeningen ook na de vaccinatie
ontstaan kunnen zijn door een andere oorzaak. Het is dus niet bekend of deze
mensen zonder vaccinatie geen behandeling in het ziekenhuis nodig hadden
gehad. Zo is onbekend of deze mensen al een kwetsbare gezondheid hadden.
Vraag 6
Hoe verhoudt het aantal ziekenhuisopnames dat volgens het RIVM voorkomen is door coronavaccinatie zich tot het aantal mensen dat naar aanleiding
van (onder andere) een coronavaccinatie (mogelijk) is overleden als gevolg
van (onder andere) een bijwerking van de vaccinatie? Heeft het RIVM
inzichtelijk hoe veel sterfgevallen mogelijk voorkomen hadden kunnen
worden zonder coronavaccinatie en hoe veel patiënten voorafgaand daar aan
mogelijk een ziekenhuisopname bespaard had kunnen blijven? Waarop is
deze analyse gebaseerd?

3

Zie: https://www.rivm.nl/covid-19-vaccinatie/covid-19-ziekenhuisopnames-per-vaccinatiestatus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Tot nu toe zijn er bij Lareb 731 meldingen gedaan van overlijden korte tijd na
een COVID-19 vaccinatie. Overlijden na vaccinatie betekent niet dat een
bijwerking van het vaccin de oorzaak is van het overlijden. In de meeste
gevallen is een al bestaand gezondheidsprobleem de meest voor de hand
liggende verklaring voor het overlijden.
Vraag 7
Heeft het RIVM inzichtelijk hoe veel gevaccineerde mensen door (mogelijke)
(tijdelijke) afname van hun afweer veroorzaakt door vaccinatie toch met/door
Covid-19 in het ziekenhuis terechtkwam en kunt u analyseren hoe veel van
deze mensen zonder vaccinatie geen ernstige Covid-19-infectie zou hebben
opgelopen en hoe veel ziekenhuisopnames dat mogelijk bespaard zou
hebben? Hoe verhoudt zich dat aantal tot het aantal ziekenhuisopnames dat
volgens het RIVM door coronavaccinatie voorkomen is?
Antwoord 7
De suggestie dat na vaccinatie een verhoogde kwetsbaarheid optreedt, is
onjuist. Dit heb ik reeds aangegeven in mijn antwoorden op de schriftelijke
vragen van het lid Van Haga van onder andere 12 september jl.4 en
16 november jl.5
Vraag 8
Hoe verhoudt het aantal ziekenhuisopnames dat volgens het RIVM voorkomen is door coronavaccinatie zich tot het aantal ziekenhuisopnames dat
veroorzaakt is door de coronamaatregelen en de vaccinatiedrang, bijvoorbeeld door uitgesteld huisartsenbezoek en psychologische gevolgen zoals
depressies en suïcide?
Antwoord 8
Er zijn geen cijfers bekend over ziekenhuisopnamen door coronamaatregelen
of de door de indiener gesuggereerde vaccinatiedrang.
Vraag 9
Hoe reflecteert u op de aanhoudende oversterfte, met name onder ouderen
en Wlz-gebruikers, in verhouding tot de volgens het RIVM voorkomen
ziekenhuisopnames? Is het mogelijk dat deze mensen weliswaar niet in het
ziekenhuis werden opgenomen, maar in plaats daarvan – door uiteenlopende
factoren – wel kwamen te overlijden, wat een vertekend beeld zou kunnen
geven van de daadwerkelijk voorkomen ziekenhuisopnames door vaccinatie?
Antwoord 9
Zoals eerder aangegeven in antwoorden op vragen die gesteld zijn door het
lid Van Haga6, is er brede wetenschappelijke consensus over de effectiviteit
van de vaccins in het voorkomen van ernstige ziekte en sterfte door COVID-19
en de geringe kans op ernstige bijwerkingen na vaccinatie. Dit is door het
RIVM, samen met het CBS, onderzocht binnen het op dit moment nog
lopende oversterfte-onderzoek. Traject 3 van het huidige oversterfteonderzoek is, zoals eerder vermeld aan uw Kamer, in september jl. van start
gegaan. Een speciaal hiervoor ingestelde begeleidingscommissie bij ZonMw
heeft hiervoor een onderzoeksagenda opgesteld waarin verscheidene thema’s
opgenomen zijn. Ik wacht de resultaten van dit onderzoek af.
Vraag 10
Aangezien coronavaccinatie geen transmissie voorkomt en de vaccin
effectiviteit bovendien veel korter en minder toereikend is dan in eerste
instantie werd aangenomen, waar is dan de bewering van het RIVM op
4

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 508, antwoord op vraag 4
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 752, antwoord op vraag 9 en 10
6
Zie de antwoorden op Kamervragen Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 508;
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 3760; Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 3766; Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 3796;
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 4061; Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 77; Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 224 en
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 344.
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

gestoeld dat door voorkoming van transmissie door vaccinatie veel minder
mensen ziek zijn geworden en in het ziekenhuis zijn beland? Kunt u deze
analyse nader verklaren?
Antwoord 10
Het RIVM heeft in het verleden twee onderzoeken gepubliceerd over het
effect van vaccineren op transmissie van het virus en besmetting. Deze laten
zien dat er wel degelijk een reductie van transmissie en besmetting is. Het
eerste onderzoek naar de invloed van vaccinatie op de alfavariant van
5 augustus 2021 jl.7 laat zien dat huisgenoten van mensen die volledig
gevaccineerd zijn 71% minder vaak besmet raken dan huisgenoten van
ongevaccineerde personen. Naast de reductie van transmissie laat het
onderzoek ook een reductie van infectie zien: volledig gevaccineerde
huisgenoten van besmette personen raakten 75% minder vaak besmet dan
ongevaccineerde huisgenoten. Een soortgelijk onderzoek van het RIVM naar
de deltavariant8 liet zien dat vaccinatie ook bij de deltavariant aanzienlijk
werkte tegen transmissie. Uit het onderzoek bleek dat gevaccineerde mensen
het virus 63% minder vaak overdragen naar ongevaccineerden dan mensen
die ook positief getest maar niet gevaccineerd waren. Daarnaast heb ik eerder
aangegeven in antwoorden op vragen van het lid Van Haga9 dat – ondanks
een afname van bescherming over tijd – vaccinaties een goede bescherming
bieden tegen ernstige ziekte.
Vraag 11
Kunt u analyseren hoe veel ziekenhuisopnames als gevolg van neveneffecten
van de overkoepelende coronamaatregelen voorkomen hadden kunnen
worden, ten opzichte van de ziekenhuisopnames die volgens het RIVM zijn
voorkomen door coronavaccinatie?
Antwoord 11
Nee, het RIVM beschikt niet over informatie over alle redenen voor ziekenhuisopnames anders dan door een SARS-CoV-2 infectie.
Vraag 12
Kan het RIVM inzichtelijk maken hoe veel immuungecompromitteerde
mensen na coronavaccinatie in het ziekenhuis terecht zijn gekomen? Hoe
aannemelijk is het dat zij zonder vaccinatie in de onderzochte periode geen
ziekenhuisopname nodig hadden gehad?
Antwoord 12
Zie mijn antwoord op vraag 7.
Vraag 13
Kan het RIVM een schatting maken van de hoeveelheid gevaccineerde
personen die geweigerd hebben hun vaccinatiestatus te laten registeren en
na vaccinatie alsnog met/door Covid-19 in het ziekenhuis zijn beland?
Antwoord 13
Veel mensen laten hun vaccinatie registreren bij het RIVM. Voor personen die
gevaccineerd zijn door de GGD weten we dat het percentage dat geen
toestemming geeft om de vaccinatie te delen met het RIVM tussen de 1%-7%
ligt. Dit percentage verschilt per vaccinatieronde; zo heeft slechts 1% van de
mensen die een vaccinatie gehaald heeft in de najaarsronde aangegeven dit
niet te willen delen met het RIVM. De kans dat een persoon die geen
toestemming heeft gegeven ook nog door COVID-19 in het ziekenhuis belandt
is daarmee relatief klein. Voor de overige uitvoerders, die een veel kleiner
percentage van de bevolking hebben gevaccineerd, zijn deze percentages niet
bekend.

7

Vaccinatie vermindert overdracht COVID-19 | RIVM
Vaccinatie vermindert overdracht naar ongevaccineerde huisgenoten bij deltavariant met 63% |
RIVM
9
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 3970
8

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4

Vraag 14
Kunt uitleggen waarop de bewering dat coronavaccinatie sterk heeft
bijgedragen aan het voorkomen van ziekenhuisopnames en sterfte door
Covid-19 als er grote onduidelijkheid bestaat over de vraag wanneer
personen zijn geclassificeerd als «volledig gevaccineerd»? Geldt iemand die
vlak na coronavaccinatie alsnog met Covid-19 in het ziekenhuis terechtkomt
in dit geval wel of niet als gevaccineerd en welke criteria hanteert het RIVM in
dit geval?
Antwoord 14
Er bestaat geen onduidelijkheid over de classificatie. In de maandelijkse,
publiekelijk toegankelijke updates en rapportages van het RIVM over
COVID-19 ziekenhuis- en IC-opnames naar vaccinatiestatus wordt aangegeven
welke aannames gedaan worden met betrekking tot vaccinatiestatus op het
moment van geschatte eerste ziektedag. Er wordt in het recente onderzoek
naar de voorkomen ziekenhuisopnames aangenomen dat twee weken na de
basisserie en één week na de herhaalprik sprake is van een volledige
immuunrespons. Daarnaast wordt ervan uitgegaan dat ziekenhuisopname
gemiddeld één week na de eerste ziektedag plaatsvindt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

5