Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2793
Vragen van het lid Van der Vlies
(SGP) aan de minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
over het HPV-vaccin. (Ingezonden
11 maart 2009)
1
Heeft u kennisgenomen van het
bericht «Baarmoederhalskanker
vermijdbare ziekte»?1
2
Wat is uw reactie op de conclusie van
het hoofd pathologie van Erasmus
MC/Daniel den Hoed, namelijk dat
meisjes die een monogaam huwelijk
aangaan en vóór hun huwelijk daar
ook naar leven, geen HPV-vaccinatie
nodig hebben? Erkent u dat
vooraanstaande epidemiologen al
eerder in een artikel in het
Nederlands Tijdschrift voor
Geneeskunde vraagtekens hebben
gezet bij de effectiviteit van deze
prik?2 Wat is hierop uw reactie?
3
Deelt u de mening dat de kans dat
een meisje of een vrouw het
HPV-virus oploopt in geval van een
monogame relatie ongeveer 10% is?
Waarom wordt in de
voorlichtingscampagne dan alleen
maar condoomgebruik genoemd als
preventieve maatregel tegen het
oplopen of verspreiden van het virus?
Waarom wordt er geen aandacht
geschonken aan de thema’s seksuele
onthouding of een monogame

KVR36394
2009Z04382
0809tkkvr2793
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

relatie? Bent u voornemens dat
alsnog te doen?
4
Wat is uw reactie op het feit dat
baarmoederhalskanker ook kan
worden opgespoord en behandeld als
meisjes of vrouwen zich via het
vijfjaarlijkse uitstrijkje vroegtijdig
laten diagnostiseren tijdens het
bevolkingsonderzoek?
5
Is het waar dat het HPV-vaccin slechts
tegen 2 van de tenminste
13 HPV-varianten die
baarmoederhalskanker kunnen
veroorzaken bescherming biedt, wat
in de praktijk betekent dat slechts
70% van de gevallen van
baarmoederhalskanker met het
vaccin gedekt is? Deelt u de mening
dat het vaccin in dat geval
schijnzekerheid biedt aan meisjes?
Wordt het risico daardoor niet veel
groter dat HPV-gevaccineerde
vrouwen zich niet meer laten
onderzoeken tijdens het
bevolkingsonderzoek?
6
Deelt u de mening dat de
bijwerkingen van het HPV-vaccin nog
niet duidelijk zijn?3 Bent u het met mij
eens dat er meer duidelijkheid moet
komen over de effecten van het
HPV-vaccin?
1

Nederlands Dagblad, 6 maart 2009
Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
2008;152:2001-4,
http://www.ntvg.nl/publicatie/onvoldoende-

2

gronden-voor-opname-van-vac-315598/
volledig
3
NPV, 20 februari 2009: «HPV-vaccinatie vorm
van dure schijnzekerheid»
http://www.npvzorg.nl/nieuws-enpublicaties/persberichten-npv/nieuwsitem/artikel/ideologische-hpv-vaccinatievorm-van-dure-schijnzekerheid/ en
NPV: «HPV-vaccinatie tegen
baarmoederhalskanker?»
http://www.npvzorg.nl/fileadmin/volwassenen/
Notitie_HPV-vaccinatie.pdf

Antwoord
Antwoord van minister Klink
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 2 juni 2009) Zie ook
Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2008–2009, nr. 2285
1
Ja.
2
Voor het eerste deel van uw vraag
verwijs ik naar mijn antwoord op
vraag drie. Voor mijn reactie op het
artikel in het NTVG verwijs ik u naar
mijn brief van 15 oktober 2008
(Tweede Kamer, vergaderjaar
2008–2009, 22 894, nr. 191).
3
De kans op een HPV-infectie is
nagenoeg uitgesloten wanneer beide
partners gedurende het hele leven
een exclusieve seksuele relatie met
elkaar hebben. Het gevaar is
overigens niet altijd afwezig. Het
virus is niet alleen overdraagbaar
door seks met penetratie, maar ook
door huid-op-huidcontact. In de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

5869

voorlichtingscampagne wordt
uitgelegd dat een condoom ook geen
volledige bescherming biedt tegen
infectie. Vanzelfsprekend blijft de
boodschap dat veilig vrijen
beschermt tegen soa. Teveel nadruk
in de voorlichting op een hoger risico
bij meer wisselende partners zou
stigmatiserend werken naar vrouwen
die baarmoederhalskanker hebben of
krijgen. Dat vind ik onwenselijk.
4
Nederland kent inderdaad een goed
bevolkingsonderzoek naar
baarmoederhalskanker (het
zogenoemde «uitstrijkje») voor
vrouwen tussen de 30 en 60 jaar. Dit
bevolkingsonderzoek is en blijft
belangrijk, ook straks voor vrouwen
die als meisje zijn gevaccineerd. Op
dit moment neemt ca 75% van de
uitgenodigde vrouwen deel aan het
onderzoek. We weten dat onder de
600 vrouwen per jaar die
baarmoederhalskanker krijgen, de
helft niet goed is gescreend,
bijvoorbeeld omdat een vrouw niet
heeft gereageerd op de uitnodigingen
voor het uitstrijkje. Ik heb de
Gezondheidsraad gevraagd om mij te
adviseren over hoe ik het
bevolkingsonderzoek effectiever kan
maken zodat ik in de toekomst een
breed, effectief preventiebeleid voor
baarmoederhalskanker heb.
Het huidige HPV-vaccin beschermt
tegen de types van het virus die
samen verantwoordelijk zijn voor zo’n
70% van de gevallen van
baarmoederhalskanker.
De reden om toch tot vaccinatie over
te gaan is dat vaccinatie
baarmoederhalskanker kan
voorkómen (primaire preventie), waar
het uitstrijkje de kans op overleving
vergroot door vroegtijdige opsporing
en behandeling (secundaire
preventie). HPV-vaccinatie kan dus
voorkomen dat vrouwen ziek worden
en eventueel een veelal ingrijpende
behandeling moeten ondergaan.
Dit argument heeft de
Gezondheidsraadcommissie bij de
advisering over opname van het
HPV-vaccin in het
rijksvaccinatieprogramma zwaar
gewogen. Bovendien sterven er
jaarlijks rond de 200 vrouwen aan
baarmoederhalskanker en dit kan
mogelijk gehalveerd worden.
Behandeling van
baarmoederhalskanker is ingrijpend
(operatie, bestraling, chemotherapie)
en heeft juist bij jonge vrouwen

vergaande gevolgen voor een
eventuele kinderwens.
Het lijkt mij namelijk verstandig om
niet te gedetailleerd in te gaan op
behandelmethoden, omdat als we de
screening goed doen, we voorstadia
ontdekken en die zijn juist heel goed
en eenvoudig te behandelen.
5
Het klopt dat het huidige vaccin tegen
twee van de varianten van het virus
beschermt die samen ongeveer 70%
van alle gevallen van
baarmoederhalskanker veroorzaken.
De overige 30% wordt veroorzaakt
door virussen waar nog geen vaccin
voor is1. Daarom is het zo belangrijk
dat het bevolkingsonderzoek naar
baarmoederhalskanker blijft bestaan,
waar mogelijk wordt verbeterd en dat
vrouwen worden aangespoord
daaraan mee te doen. In de
voorlichting wordt dit benadrukt en
vanzelfsprekend zullen de meisjes
van nu als ze dertig worden gewoon
een uitnodiging krijgen voor het
uitstrijkje.
6
Voor het antwoord op deze vraag
verwijs ik u naar mijn brief van 8 juli
2008 (Tweede Kamer, vergaderjaar
2007–2008, 22 894, nr. 178).
1

Zie: voor een weerslag van de meest recente
onderzoeksresultaten:
www.zeit.de /online/2008/41/nobel-medizin

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

5870