Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1452
Vragen van het lid Ellian (VVD) aan de Minister voor Rechtsbescherming over
de communicatie tussen familieleden van en met AIT-en EBI gedetineerden
(ingezonden 12 januari 2023).
Antwoord van Minister Weerwind (Rechtsbescherming) (ontvangen 3 februari
2023).
Vraag 1
Bent u bekend met het requisitoir van het Openbaar Ministerie (OM) in de
strafzaak tegen voormalig advocaat Youssef T. en specifiek de stellingen dat
meerdere familieleden van Ridouan Taghi zich schuldig maken aan criminele
communicatie en dat zij onderdeel zijn van een criminele organisatie waarvan
Ridouan Taghi de leider is?
Antwoord 1
Ik ben op de hoogte van de ontwikkelingen in de strafzaak tegen voormalig
advocaat Youssef T. Ik ben ook bekend met de strekking van het requisitoir.
Het requisitoir zelf heb ik echter niet ingezien noch ontvangen van het
Openbaar Ministerie. De inhoud en vorm van het requisitoir zijn aan de
Officier van Justitie die wat betreft de strafvervolging onafhankelijk optreedt.
Vraag 2
In hoeverre is volgens u het recht op communicatie van een gedetineerde
onbeperkt?
Antwoord 2
Een gedetineerde heeft recht op contact met de buitenwereld. Dat kan via
brieven, telefoon of bezoek.1 Dit contact is voor de ruim 9.000 gedetineerden
van belang om het contact met hun gezin of familie te behouden, voor het
vinden van een baan of voor het volgen van een studie. Dat wil niet zeggen
dat het recht op communicatie onbeperkt is. Afhankelijk van het soort
justitiële inrichting en type regime kan de toegestane frequentie en wijze
verschillen. Daarnaast heeft de directeur van een inrichting de bevoegdheid
om brieven of andere poststukken te controleren en/of weigeren met oog op

1

ah-tk-20222023-1452
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Pbw, artikel 36 lid 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

de handhaving van de orde of de veiligheid in de inrichting en ter bescherming van de openbare orde of nationale veiligheid.2
Als het gaat om de communicatie tussen gedetineerden en de buitenwereld
dient er een onderscheid te worden gemaakt tussen het overgrote deel van
de gedetineerdenpopulatie, die communicatie gebruikt voor het doel zoals
hierboven omschreven, en een categorie gedetineerden die de communicatiemogelijkheden gebruikt om door te gaan met hun criminele praktijken. Voor
de laatste, kleine categorie is het mogelijk om intensiever toezicht te houden
of om in sommige gevallen de communicatiemogelijkheden – tijdelijk – stil te
leggen. Zo zijn er door een recente wijziging van de huisregels per medio
december jl. voor plaatsing in de extra beveiligde inrichting (EBI) in Vught
verstrekkende toezichtsmaatregelen mogelijk bij gedetineerden.3 Deze
gedetineerden mogen nog maar één keer per week 10 minuten telefonisch
contact hebben. Dit contact mag alleen met mensen die zich op dat moment
hebben gemeld en geïdentificeerd bij een door DJI aangewezen locatie. Een
telefoongesprek vanuit huis voeren kan daardoor niet meer. Ook het
bezoeken van gedetineerden in de EBI is verder ingeperkt. Deze gedetineerden kunnen één keer per week één uur bezoek ontvangen, waarbij maximaal
één persoon per bezoekmoment is toegestaan.
Communicatie tussen gedetineerden en geprivilegieerde personen zijn
uitgesloten van de toezichtsmaatregelen die op basis van de Penitentiaire
beginselenwet (Pbw) opgelegd kunnen worden. Slechts in zeer uitzonderlijke
omstandigheden hebben politie en justitie bevoegdheden om op dit contact
inbreuk te maken. In september 2022 heb ik uw Kamer geïnformeerd over de
spoedige aanpassing van de Pbw. In deze aanpassing neem ik de mogelijkheid van visueel toezicht op gesprekken tussen geprivilegieerde personen en
een specifieke groep gedetineerden mee.4 In november 2022 heb ik uw
Kamer laten weten dat ik de uitvoering van de motie-Ellian mee zal nemen bij
de aanpassing van de Pbw.5 Zoals aangekondigd verwacht ik dat het
wetsvoorstel begin april bij uw Kamer kan worden ingediend.
Vraag 3
Wat vindt u van communicatie tussen gedetineerden op een Afdeling
Intensief Toezicht of in een Extra Beveiligide Inrichting (AIT- en EBIgedetineerden) en andere personen, waaronder ook familieleden, die een
verdachte rol in een criminele organisatie kunnen hebben?
Antwoord 3
In principe is er communicatie mogelijk tussen deze gedetineerden en andere
personen. Wel is het zo dat personen met wie gedetineerden op de EBI
contact willen hebben vooraf worden gescreend. Als het GRIP hier aanleiding
toe ziet kunnen zij de directeur adviseren geen contact toe te staan.6 Een
gedetineerde kan bezwaar en beroep aantekenen tegen een specifieke door
de penitentiaire inrichting opgelegde maatregel. In de aanpassing van de Pbw
wordt meegenomen dat de bevelsbevoegdheid kan worden ingezet voor EBIen AIT- gedetineerden. Deze aanpassing ziet op de mogelijkheid te bevelen
dat een gedetineerde wordt onderworpen aan verdergaande beperkingen in
zijn communicatie.
Vraag 4
Vindt u dat gedetineerden, maar specifiek gedetineerden op een AIT en in
een EBI, mogen communiceren met personen waarvan minst genomen het
vermoeden bestaat dat zij criminele boodschappen doorgeven aan anderen of
minst genomen het vermoeden bestaat dat sprake is van deelneming aan een
criminele organisatie? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?

2

Pbw, artikel 36 lid 4.
Kamerstukken II, 2021–2022, 29 911, nr. 374.
Kamerstukken II, 2021–2022, 29 911, nr. 374.
5
Kamerstukken II, 2021–2022, 24 587, nr. 878.
6
Het Gedetineerden Recherche Informatie Punt (GRIP) is onderdeel van de Landelijke
Eenheid van de Politie en wisselt informatie uit over gedetineerden.
3
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord 4
Als de directeur van een inrichting, het Openbaar Ministerie en/of de politie
het vermoeden hebben dat communicatie met een gedetineerde wordt
misbruikt om voortgezet crimineel te kunnen handelen, dan wordt hiertegen
opgetreden. Het GRIP kan hierover gevraagd en ongevraagd advies uitbrengen aan een directeur van een penitentiaire inrichting. Zo kan de communicatie met specifieke personen worden verboden of kan extra toezicht op de
communicatie worden uitgeoefend. In de EBI worden gesprekken standaard
opgenomen en poststukken worden gescreend. Dit is met uitzondering van
geprivilegieerde contacten. Op een Afdeling Intensief Toezicht (AIT) gebeurt
dit via specifiek opgelegde maatregelen. Voor penitentiaire inrichtingen met
een ander regime zijn deze maatregelen eveneens mogelijk indien hiertoe
aanleiding is. De directeur beslist over het opleggen van een maatregel.
Vraag 5 en 6
Waarom mag Ridouan Taghi contact hebben met familieleden waarvan het
OM ten minste een verdenking heeft van het doorgeven van criminele
boodschappen aan de buitenwereld? Kunt u bij deze vraag de stelling van het
OM betrekken dat sprake is van een strak aangestuurd samenwerkingsverband, waar de familie van Ridouan Taghi onderdeel van is?
Bent u bereid om per direct te realiseren dat Ridouan Taghi niet mag
communiceren met personen waarvan het vermoeden bestaat dat zij
criminele boodschappen doorgeven en/of onderdeel zijn van zijn criminele
organisatie?
Antwoord 5 en 6
Ik ga niet in op de situatie rondom individuele gedetineerden. In de antwoorden op vragen 2 tot en met 4 heb ik in aangegeven wat de regels zijn omtrent
communicatie van gedetineerden met andere personen en dat er maatregelen
kunnen worden getroffen indien er aanwijzingen zijn dat er misbruik wordt
gemaakt van de communicatie.
Vraag 7
Kunt u deze vragen afzonderlijk en binnen de termijn van drie weken, dus
ruim vóór het commissiedebat gevangeniswezen en tbs van 8 februari 2023,
beantwoorden?
Antwoord 7
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3