Bijlage 1: Inperkingen weergerelateerde producten en diensten KNMI buiten de
Rijksoverheid
Welke producten en diensten het KNMI levert op het gebied van weer wordt grotendeels
bepaald door de vraag van opdrachtgevers c.q. afnemers, uitgezonderd de weerkundige
basisdata en het algemene weerbericht inclusief de weerwaarschuwingen. In het kader van het
respecteren van bestaande marktverhoudingen, is met steun van de Nederlandse
weerbedrijven, een aantal uitgangspunten of beperkingen geformuleerd voor het leveren van
weergerelateerde producten en diensten door het KNMI aan overheidsorganisaties buiten de
Rijksoverheid.
1.

Het KNMI streeft naar het vermijden van marktvoordeel ten opzichte van de
Nederlandse weerbedrijven. Als vertrekpunt wordt ervoor gekozen dat het Ministerie
van IenM bepaalt dat het KNMI marktverhoudingen respecteert als het gaat om de
levering van weergerelateerde producten en diensten buiten de Rijksoverheid.
Operationele dienstverlening zoals diensten in verband met peilbeheer bij
waterschappen of gladheidbestrijding voor gemeenten valt hier ook onder. Het
instrument hiertoe is de instructie die het Ministerie van IenM in zijn rol als eigenaar
van het agentschap KNMI zal geven om weergerelateerde producten en diensten al
dan niet te leveren aan overheidsorganisaties buiten de Rijksoverheid.

2.

In een aantal gevallen kiest de eigenaar van het agentschap KNMI voor het maken van
een uitzondering hierop door het KNMI expliciet een rol toe te kennen bij het
rechtstreeks leveren van weergerelateerde producten en diensten aan
overheidsorganisaties buiten de Rijksoverheid, namelijk:
wanneer sprake is van incidentele doelgroepspecifieke waarschuwingen voor
gevaarlijk en maatschappijontwrichtend weer. Voorbeelden zijn de
hoogwaterproblemen van januari 2012 in de noordelijke provincies en de extreme
droogte in het voorjaar van 2011;
wanneer sprake is van gerichte verzoeken van de in de veiligheidsregio’s
samenwerkende partners in verband met de openbare orde en veiligheid (inclusief
preparatie, oefening, nazorg en evaluatie);
wanneer het KNMI als enige beschikt over de kennis en middelen die nodig zijn voor
een specifiek product of dienst en marktpartijen hierin niet kunnen voorzien;
wanneer de opdrachtgever uit de aard van zijn werkzaamheden geen gebruik kan
maken van niet-ambtelijke opdrachtnemers, zoals in het geval van gerubriceerde
(weer)informatie (bijvoorbeeld bij vragen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid of
in geval van een strafrechtelijke procedure).

•

•

•
•

3.

Het KNMI kan als onafhankelijke autoriteit (referentie-instituut) door alle
overheidsorganisaties worden verzocht om weergerelateerde producten en diensten
van anderen te toetsen. Daartoe dient een overheidsorganisatie een concreet verzoek in
te dienen bij het KNMI. Het KNMI zal terughoudend omgaan met het inwilligen van
deze verzoeken

4.

Met betrekking tot de weergerelateerde producten en diensten handhaaft het KNMI de
wijze waarop ook nu reguliere publieke voorlichting via internet plaatsvindt. Dat
betekent dat het KNMI via internet een algemeen weerbericht voor geheel Nederland
afgeeft, aangevuld met berichtgeving over weerwaarschuwingen en duiding van
extreme weersituaties.

5.

Het KNMI volgt het kabinetsbeleid met betrekking tot open data. Op basis van best
effort stelt het al een groot deel van zijn ruwe data voor hergebruik beschikbaar. Het
open data beleid is volop in beweging. In 2013 zal naar verwachting de herziene
Europese richtlijn Hergebruik van Overheidsinformatie vastgesteld worden. Deze
wordt vervolgens geïmplementeerd in de Wet Openbaarheid van Bestuur.
In december 2012 is een motie aangenomen in de Tweede Kamer die overheden
oproept om burgers goede en snelle toegang tot overheidsinformatie te bieden (TK
2012-2013, 33400-VII, nummer 27). Een plan van aanpak voor snelle en goede
beschikbaarheid van overheidsinformatie wordt meegenomen in het Actieplan Open
Overheid dat BZK, in het kader van de Nederlandse deelname aan het open
government partnership , nog voor de zomer aan de Tweede Kamer stuurt. Dit plan zal
onder meer aandacht schenken aan de voor het KNMI zeer relevante vraag welke
inspanning in redelijkheid van overheidsorganen gevraagd kan worden bij het
beschikbaar stellen van grote, continue datastromen. Het KNMI volgt alle genoemde
ontwikkelingen op de voet en zal het OIM om advies vragen over de concrete
vertaling naar het door KNMI te voeren open data beleid. Ook kan het onderwerp aan
de orde komen in het reguliere stakeholdersoverleg.
In aanvulling op de beschikbare open data blijft het mogelijk KNMI-data op basis van
Service Level Agreements af te nemen. In deze niet-exclusieve, afzonderlijke
overeenkomsten kunnen aanvullende afspraken rond bijvoorbeeld leveringszekerheid
gemaakt worden. Het KNMI berekent de integrale kosten voor het nakomen van deze
afspraken conform de Mededingingswet aan afnemers door.

6.

Het reguliere overleg tussen het KNMI en alle afnemers van meteorologische data
(providersoverleg) wordt tijdig en periodiek geïnformeerd over nieuwe
(technologische) ontwikkelingen die in de toekomst van invloed zijn op de open data
en de opname daarvan in de al genoemde catalogus. Partijen kunnen op basis hiervan
afspraken maken over het tijdpad waarop een en ander zijn beslag krijgt in verband
met invloed van deze data op bestaande verdienmodellen.

Bijlage 2: Condities voor een gelijk speelveld
Voor het ondersteunen van overheidsorganisaties binnen en buiten de Rijksoverheid met
weergerelateerde producten en diensten, geldt het hanteren van een gelijk speelveld als
vertrekpunt. Dit wordt voor weergerelateerde producten en diensten als volgt ingevuld:
Integrale kostprijs
Het - met inschakeling van een onafhankelijke derde, zoals de Nederlandse
Mededingsingsautoriteit (NMa) - ontwikkelen van de uitgangspunten voor een model voor
integrale kostprijsberekening voor KNMI producten en diensten (gezond profijtbeginsel, geen
concurrentievervalsing door kosten slechts ten dele door te berekenen), vindt mede in overleg
met de weerbedrijven plaats.
Voor de betreffende producten en diensten wordt een transparante orderportefeuille van het
KNMI uitgebracht in de vorm van een openbaar jaarlijks werkprogramma, gebaseerd op het
Meerjaren Activiteiten Plan.
Inschakelen NMa
Wanneer een overheidspartij van mening is dat voor een bepaald product of dienst sprake is
van een dominante marktpositie c.q. economische machtspositie van een private partij, en dat
die private partij mogelijk misbruik van die positie maakt, kan dit voor IenM aanleiding zijn
de NMa te vragen dit te onderzoeken. Het is vervolgens aan de NMa, als onafhankelijk
toezichthouder, te bepalen wat zij op basis van dit verzoek gaat doen. Afhankelijk van de
mogelijke uitkomsten hiervan kan dit reden zijn de gemaakte afspraken te herzien voor de
betreffende overheidspartij.