Tuinbouwakkoord
Preambule
Ondergetekenden beogen een Nationale Tuinbouwagenda 2019 – 2030, onder het motto ‘ Circulaire
tuinbouw in de praktijk’, zoals voorbereid en opgesteld door bedrijfsleven, kennispartners &
overheden onder de vlag Greenports Nederland, in gezamenlijkheid uit te voeren, om daarmee de
internationale concurrentiepositie van de tuinbouwsector te versterken en de leidende positie als
tuinbouwland én kennisland te behouden en bij te dragen aan de doelen van Nederland én de
Verenigde Naties op het vlak van voedsel, voedselveiligheid, groene leefomgeving en duurzaamheid.
Relevantie totale tuinbouwclusters nationaal en mondiaal
Exportwaarde

EUR 28,4 miljard

Areaal

100.000 hectares (is 5,6 % van beschikbare
cultuurgrond)

Loonsom

EUR 2 ,0 miljard

Werkgelegenheid (medewerkers)

Structureel 200.000, (inclusief piekperiode
322.000)

Export

>150 landen

Import

>130 landen

Overwegingen
De Nederlandse tuinbouw is een economisch gezonde sector, met complete en sterke clusters,
waarin de volledige productie- en afzetketens van sierteelt (inclusief bollen en bomen), groenten en
fruit, inclusief uitgangsmaterialen en technologie, aanwezig zijn en elkaar onderling versterken. Ook
gespecialiseerde dienstverlening en onderwijs- en kennisinstellingen maken onderdeel uit van deze
tuinbouwclusters. Met deze rijkgeschakeerde tuinbouwclusters is de Nederlandse tuinbouwsector in
staat om wereldwijd oplossingen te bieden voor een gezonde en duurzame samenleving.
De Nederlandse tuinbouwclusters hebben zich via zeven regionale Greenports en tuinbouwregio’s als
publiek-private samenwerking verenigd in Stichting Greenports Nederland (Greenports Nederland)
Pagina 1/6

en zijn via 10 landelijke brancheorganisaties verenigd in Tuinbouw NL. Voor onderzoek en innovatie
door en voor de Nederlandse tuinbouwclusters is de Topsector Tuinbouw en Uitgangsmaterialen
(T&U) één van de negen door de Nederlandse overheid erkende nationale topsectoren.
Greenports Nederland, Tuinbouw NL en Topsector T&U willen met een triple helix opzet van
ondernemers, overheden, brancheorganisaties, onderwijs- en kennisinstellingen de Nederlandse
tuinbouwclusters onderling verbinden middels een gezamenlijke nationale tuinbouwagenda. Daarin
worden de gezamenlijke ambities voor het (verder) verduurzamen en het versterken van de
concurrentiepositie van de Nederlandse tuinbouwsector vormgegeven en uitgewerkt in een plan van
aanpak.
Deze Nationale Tuinbouwagenda 2019-2030 omvat de prioriteiten van en voor de sector, die de
draagkracht en slagkracht van de regionale Greenports, individuele bedrijven, ketens en clusters
overstijgen en die bijdraagt aan maatschappelijke opgaven.
De basis voor de Nationale Tuinbouwagenda 2019-2030 komt voort uit de Verklaring Impulsagenda
Greenports 3.0 onder leiding van de samenwerkende Greenports. Dit ambitiedocument heeft geleid
tot de oprichting van Stichting Greenports Nederland als koepelorganisatie van de regionale
Greenports en het opstellen van een nationale agenda voor de samenwerkende Greenports met
zeven prioriteiten. Deze prioriteiten vormen de zeven transitiethema’s van de Nationale
Tuinbouwagenda 2019-2030 in aansluiting op de visie van de Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (LNV) “Waardevol en Verbonden” en op de hoofdlijnen voor het nog op te stellen
Klimaatakkoord.
Samenvattend zijn voor de ondergetekenden de volgende uitgangspunten centraal:
1. De tuinbouw – groenten en fruit, sierteelt, uitgangsmaterialen en techniek - en gerelateerde
versketens vormen van oudsher een belangrijke economische pijler en vervullen een belangrijke
exportpositie voor Nederland. De sector heeft een stevige economische en maatschappelijke
positie en wil deze verder uitbouwen voor de toekomst.
2. De sector staat voor regio-overstijgende, grote maatschappelijke uitdagingen op het vlak van
verduurzaming en innovatie.
3. De internationale concurrentiepositie staat onder druk, dit vraagt een sterk, hecht en compact
georganiseerd netwerk.
4. Een gezonde productiebasis en ruimte om te investeren in slimme en robuuste ketens zijn een
onmisbare schakel om de keten toekomstbestendig te houden.

Pagina 2/6

5. Innovatie is een maatschappelijk en economisch belang: het ontwikkelen en valoriseren van
tuinbouwkennis en innovatieve tuinbouwconcepten wordt steeds belangrijker voor ons land en
helpt om de voedsel- en leefbaarheidsvraagstukken wereldwijd op te lossen.
6. Bedrijfsleven, kennis & onderwijs en overheden willen samen de schouders zetten onder de
grote transities die de komende tien jaar nodig zijn.
7. Dit Tuinbouwakkoord sluit naadloos aan bij de ambities die het kabinet Rutte III heeft en de visie
“Waardevol en verbonden” met de ontwikkeling richting kringlooplandbouw die in balans is met
de omgeving en doelen op het vlak van klimaat en gezonde voeding.
8. De tuinbouwclusters hebben veel bereikt op het gebied van duurzaamheid. Tegelijkertijd
benutten ze een deel van hun potentieel nog niet. Ze maken hun duurzaamheids- en
circulariteitsprestaties inzichtelijk door via actieplannen tot stapsgewijze en aantoonbare
verbetering te komen én wil daarover maatschappelijke verantwoording afleggen.

Doelstellingen
Met de Nationale Tuinbouwagenda 2019-2030 neemt de Nederlandse tuinbouwsector zelf initiatief
om zijn toekomst veilig te stellen, het heeft een gezonde uitgangspositie en wil die behouden en
uitbouwen. De sector wil de doorbraken en versnellingen realiseren die de komende 10 jaar nodig
zijn voor een circulaire tuinbouw via publiek-private samenwerking op de majeure transitiethema‘s, via agendering van knelpunten en door deze gezamenlijk op te lossen. Meer in het
bijzonder zijn de doelstellingen:
•

Zorgen voor extra slagkracht om doorbraken op zeven samenhangende transitiethema’s te
realiseren, door het delen van kennis, gezamenlijke visievorming, het agenderen van kansen en
obstakels en door te werken aan gerichte gebieds- en beleidsontwikkeling, passende regelgeving
en (financiële) arrangementen.

•

Bevorderen van samenwerking tussen verschillende partijen op vraagstukken met een
(inter)nationale dimensie, met als doel de uitvoering binnen het gehele tuinbouwcluster, de
regionale Greenports en overige productiegebieden te versnellen, mede in samenhang met de
mainports en de logistieke knooppunten.

•

Mogelijk maken van experimenten en investeringen in tuinbouwclusters en ervoor zorgen dat
innovatieve concepten worden opgeschaald in Nederland en in het buitenland.

•

Communicatie en lobby om de positie van de tuinbouwsector te versterken en positieve effecten
van een gezonde en duurzame tuinbouw onder de aandacht te brengen van een breed publiek.

Pagina 3/6

Prioriteiten
Dit Tuinbouwakkoord richt zich op zeven prioriteiten behorende bij de zeven transitiethema’s van de
Nationale Tuinbouwagenda 2019-2030, waarbij het in praktijk brengen van circulaire tuinbouw de
rode draad is:
1. Energie: versneld naar een klimaat-neutrale tuinbouw
2. Ruimtelijke inrichting: moderniseren en verduurzamen van de inrichting van productiegebieden
3. Vers-logistiek: uitbreiden van een snel en optimaal benut duurzaam vers-netwerk en het
behouden en uitbouwen van markttoegang.
4. Gezonde Planten/Gezonde Mensen: duurzame teelt, gezonde voeding en een groene
leefomgeving binnen en buiten
5. Innovatie: internationaal leidend blijven in kennisontwikkeling en kennistoepassing
6. Arbeidsmarkt en Onderwijs: voldoende en goed opgeleide mensen voor groene banen op alle
niveaus
7. Internationalisering: marktontwikkeling, Holland branding en Europese samenwerking

Pagina 4/6

Afspraken
1. De Greenports en Tuinbouw NL vormen samen met de kennisinstellingen het nationaal
strategisch tuinbouwplatform genaamd de GreenBoard. De GreenBoard is verantwoordelijk voor
de uitvoering van de Nationale tuinbouwagenda 2019-2030. Dit platform zet aan tot en bewaakt
de voortgang van de in de agenda opgenomen transities. De netwerkorganisatie Greenports
Nederland vervult daarbij een organisatorische en faciliterende rol.
2. Er wordt hierbij samengewerkt met de Topsector T&U, die verantwoordelijk is voor het
organiseren van publiek-private samenwerking op de werkgebieden Kennis & Innovatie, Human
Capital Agenda en Internationalisering.
3. Met dit akkoord spreken de ondertekenaars af om te komen tot een uitvoering van de
gezamenlijke doelstellingen en prioriteiten in een nationale uitvoeringsagenda, de Nationale
tuinbouwagenda 2019-2030, die jaarlijks wordt geactualiseerd.
4. Om ervoor te zorgen dat prioriteiten daadwerkelijk worden vertaald naar concrete acties worden
uit het bedrijfsleven, de brancheorganisaties, de kennisinstellingen en overheden transitietafels
en aanjaagteams ingesteld om samen invulling te geven aan de uitvoering van de agenda.
Greenports Nederland vormt de verbindende factor van de verschillende tafels en teams.
5. Jaarlijks wordt er door de aanjaagteams over de voortgang van de acties in het kader van de
verschillende prioriteiten gerapporteerd aan de GreenBoard en de partners van Greenports
Nederland.
6. Jaarlijks is er een algemeen voortgangsoverleg over de agenda tussen de partners van
Greenports Nederland met de Minister van LNV.
7. De verschillende transitietafels werken binnen een afzienbare tijd na ondertekening van dit
akkoord voor elk thema en bijbehorende prioriteit van de Nationale tuinbouwagenda 2019-2030
een actieplan uit inclusief budgettering en voorstellen voor de dekking van de kosten. De
actieplannen worden aan de GreenBoard en de Minister van LNV voorgelegd. Na een positief
advies van de GreenBoard worden de plannen uitgevoerd.
8. Alle ondertekenaars zetten zich ieder vanuit zijn eigen rol en verantwoordelijkheden in om de
uitvoering de Nationale tuinbouwagenda 2019-2030 tot succes te brengen.

Pagina 5/6

Op (datum) te (plaats) ondertekend door:
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Stichting Greenports Nederland, de leden van de GreenBoard van Greenports Nederland
Tuinbouw NL, de leden van het bestuur van Tuinbouw NL
Topsector T&U, voorzitter Topteam T&U en voorzitter TKI bestuur

Pagina 6/6

ONDERTEKENAARS TUINBOUWAKKOORD 14 MAART 2019
Tekst:
Tuinbouwakkoord ‘Circulaire tuinbouw in de praktijk
Binnen dit akkoord werken alle partijen samen aan een klimaatneutrale tuinbouw, modernisering van het
productieareaal, gezonde planten/gezonde mensen, verslogistiek, innovatie, arbeidsmarkt & scholing en
internationalisering. Ondergetekenden zetten zich in voor de Nationale Tuinbouwagenda 2019 – 2030.

o
o
o

Greenports Nederland; Jaap Bond
Greenport Holland; Niek Jan van Kesteren
Ministerie LNV; Carola Schouten

o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o
o

Royal Anthos; Henk Westerhof
AVAG; Harm Maters
Enza Zaden; Hein Bemelmans
Glastuinbouw Nederland; Sjaak van der Tak
Greenport Aalsmeer; Jeroen Nobel
Greenport regio Boskoop; Kees van Velzen
Greenport Duin- en Bollenstreek; Gerard Mostert
Greenport Gelderland; Rian Verwoert
Greenport NoordHollandNoord; Rien van Tilburg
Greenport Venlo; Bob Vostermans
Greenport West-Holland; Adri Bom-Lemstra
GroentenFruit Huis; Kees Wantenaar
Hogeschool Inholland; Marcel Nollen
KAVB; Rene le Clercq
Koppert Biological Systems; Peter Maes
LTO Nederland; Marc Calon
MBO raad groen onderwijs; Rien van Tilburg
Plantum NL; Niels Louwaars
Provincie Gelderland; Peter Drenth
Provincie Limburg; Hubert Mackus
Provincie Noord-Holland; Jaap Bond
Provincie Zuid-Holland; Adri Bom-Lemstra
Rabobank; Carin van Huët
Royal FloraHolland; Coen Meijeraan
Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen; Loek Hermans
TKI T&U; Kees van Ast
Total Produce; Michel Jansen
VBN; Eveline Herben
VGB; Mattijs Mesken
Royal Zon; Michiel van Ginkel