Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

177
Vragen van de leden Groot en Monasch (beiden PvdA) aan de
staatssecretaris van Financiën over het verschil in belastingdruk tussen
bouwrijpe en braakliggende grond (ingezonden 4 september 2012).
Antwoord van staatssecretaris Weekers (Financiën), mede namens de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen 3 oktober
2012).
Vraag 1
Wat is de reden dat een eigenaar bij de verkoop van een bouwterrein,
waarvan de bebouwing is gesloopt maar enkel de funderingen nog aanwezig
zijn, alleen de overdrachtsbelasting van 2% verschuldigd is, terwijl deze
eigenaar, indien hij ook de funderingen verwijdert, bij overdracht het
BTW-tarief van 19% verschuldigd is?
Antwoord 1
In algemene zin kan niet worden gezegd dat de verkoop van een bouwterrein,
waarvan de bebouwing is gesloopt maar enkel de funderingen nog aanwezig
zijn, altijd belast is met overdrachtsbelasting en de verkoop belast is met btw
als ook de funderingen verwijderd zijn.
Het antwoord op de vraag of btw moet worden voldaan of overdrachtbelasting hangt af van het antwoord op de vraag of voor de btw-heffing een
ondernemer een bouwterrein levert.
Op grond van de Wet op de omzetbelasting 1968 is sprake van een bouwterrein als met betrekking tot onbebouwde grond:
– een omgevingsvergunning is verleend voor toekomstige bebouwing van
de grond; of
– met het oog op toekomstige bebouwing al bewerkingen plaatsvinden of
hebben plaatsgevonden aan de grond; daarbij kan op grond van
rechtspraak van de Hoge Raad het volledig slopen van bestaande
gebouwen (waarbij de fundering niet meer aanwezig is) niet worden
aangemerkt als bewerking aan onbebouwde grond. Het reinigen van
vervuilde grond en het egaliseren van grond via het aanbrengen van een
zandlaag vormt wel zo’n bewerking aan de grond; of
– met het oog op toekomstige bebouwing voorzieningen worden of zijn
getroffen die uitsluitend dienstbaar zijn aan de grond of als in de
omgeving voorzieningen zijn getroffen met het oog op de bebouwing van
de grond.

ah-tk-20122013-177
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Alleen als geen van deze situaties zich voordoet, is de levering van onbebouwde grond vrijgesteld van btw en belast met overdrachtsbelasting (6%).1
Het antwoord op de vraag of sprake is van een bouwterrein of niet, vergt
uiteraard een feitelijke beoordeling van geval tot geval.
Vraag 2
Deelt u de mening dat het op deze wijze niet loont leegstaande terreinen om
te vormen tot een grasveld of tuin voor de mensen in de buurt, aangezien de
sloop van de fundering geld kost en men vervolgens bij de verkoop meer
belasting moet betalen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Nee, naar mijn mening kan niet worden gezegd dat het niet loont om
leegstaande terreinen om te vormen tot een grasveld of tuin door sloop van
de fundering, omdat men vervolgens bij verkoop meer belasting moet
betalen. In de eerste plaats is de verkoop van een terrein alleen belast met
btw als sprake is van een bouwterrein en de levering plaatsvindt door een
ondernemer. Als een particulier een bouwterrein levert is alleen overdrachtsbelasting verschuldigd door de verkrijger. In de tweede plaats leidt de
verwijdering van de fundering evenmin tot btw-heffing als die verwijdering
plaatsvindt met het oog op het ontstaan van een grasveld of tuin. In dat geval
wordt niet voldaan aan de voorwaarde dat de bewerking plaatsvindt met het
oog op bebouwing. Een tuin of grasveld is namelijk geen bebouwing in de
zin van de btw-regelgeving. In de derde plaats is btw-heffing niet altijd
duurder dan heffing van overdrachtsbelasting. Integendeel. Als de afnemer
van de grond een btw-plichtige ondernemer is met aftrekrecht, is btw-heffing
juist voordeliger, omdat de afnemer de in rekening gebrachte btw in aftrek
kan brengen en de overdrachtsbelasting niet in aftrek kan worden gebracht
zoals als de btw. Verder heeft de btw-plichtige leverancier van de grond ook
recht op aftrek van btw voor de kosten die hij heeft gemaakt voor de levering
van de grond.
Vraag 3
Deelt u de mening dat door het huidige belastingregime de leefbaarheid van
wijken daalt, aangezien sloopterreinen met openliggende funderingen het
aanzicht van de wijk verminderen en een gevaar voor de spelende jeugd
kunnen zijn, zeker omdat door de economische crisis steeds meer terreinen
ongebruikt leegstaan? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Er zijn de minister van BZK en mij geen signalen bekend dat de leefbaarheid
in bepaalde wijken of buurten onder druk staat als gevolg van een verschil in
belastingdruk tussen terreinen met openliggende funderingen en zonder
openliggende funderingen.
Vraag 4
Bent u voornemens deze ongelijke belastingdruk bij verkoop tussen bouwrijpe en braakliggende terreinen te verhelpen, om zodoende de eigenaren van
de bouwrijpe gronden te stimuleren de leefbaarheid in de wijken te verbeteren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
In zijn arrest van 9 september 2011, nr. 10/02888, heeft de Hoge Raad een
vraag gesteld aan het Hof van Justitie EU over het al dan niet ontstaan van
een bouwterrein als een onbebouwd terrein wordt geleverd na sloop van
daarop staande bebouwing, welke sloop is verricht met het oog op nieuwbouw. De Hoge Raad heeft deze vragen gesteld omdat er twijfel bestaat over
zijn eerder gegeven uitleg dat sloop van een gebouw niet leidt tot een
bouwterrein in btw-technische zin. Totdat het Hof van Justitie deze vraag
beantwoordt, zal in de praktijk moeten worden uitgegaan van de eerder door
1

Het verlaagde overdrachtsbelastingtarief van 2% is niet van toepassing op de verkrijging van
grond (ook al is deze grond bestemd voor woningbouw), omdat het verlaagde tarief alleen
geldt voor de verkrijging van een woning. Een uitzondering op de btw-vrijstelling is nog
mogelijk als partijen daarvoor conform artikel 11, eerste lid , onderdeel a, ten tweede van de
Wet OB 1968 geopteerd hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

de Hoge Raad bepaalde lijn dat sloop niet leidt tot een bouwterrein. Ik ben
niet voornemens om in afwachting daarvan thans wettelijke maatregelen te
nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3