Besluit van

tot wijziging van het Reglement rijbewijzen en het Besluit rijonderricht
motorrijtuigen 2009 in verband met het niet meer opleggen van het
alcoholslotprogramma in het bestuursrecht

Op de voordracht van Onze Minister van Infrastructuur en Waterstaat van PM, nr.
IenW/BSK-2018/PM, Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken;
Gelet op de artikelen 111, eerste lid, onderdeel b, 113, eerste lid, 119, eerste lid, 120,
eerste lid, 126, vijfde lid, 129c, tweede lid, 129d, tweede lid, 132a, eerste lid, 132b,
eerste en derde lid, 132c, eerste lid, 132d, eerste lid, en 134, vijfde, zesde en zevende
lid, van de Wegenverkeerswet 1994 en artikel 17, vierde lid, van de Wet rijonderricht
motorrijtuigen 1993;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van PM, nr. PM);
Gezien het nader rapport van Onze Minister van Infrastructuur en Waterstaat van PM,
nr. IenW/BSK-PM, Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken;
Hebben goedgevonden en verstaan:

ARTIKEL I
Het Reglement rijbewijzen wordt als volgt gewijzigd:
A
De artikelen 19c en 41a tot en met 41d vervallen.
B
In de artikelen 55, tweede lid, en 59, eerste lid, vervalt onderdeel d en wordt de
puntkomma aan het slot van onderdeel c vervangen door een punt.

C
In artikel 67i, aanhef, wordt "de artikelen 41b, eerste lid, 41d, eerste lid, of 42a,
eerste lid," vervangen door "artikel 42a, eerste lid,".
D
Artikel 97 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid vervalt ", alsmede op de in dit hoofdstuk vastgestelde wijze,".
2. Het vijfde lid vervalt.
E
Artikel 103 komt te luiden:
Artikel 103
1. Indien de aanvrager naar het oordeel van het CBR voldoet aan de bij ministeriële
regeling vastgestelde eisen ten aanzien van de lichamelijke en geestelijke geschiktheid
tot het besturen van motorrijtuigen van de rijbewijscategorie of rijbewijscategorieën
waarop de aanvraag betrekking heeft, registreert het in het rijbewijzenregister ten
behoeve van de aanvrager voor die categorie of categorieën een verklaring van
geschiktheid. Deze registratie vindt plaats zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk binnen vier
weken na ontvangst van:
a. de bevindingen van de arts of artsen of deskundige of deskundigen, of
b. de eigen verklaring, indien geen vordering als bedoeld in artikel 101, eerste lid, is
gedaan.
2. Indien het de registratie betreft van een verklaring of van verklaringen van
geschiktheid in verband met een aanvraag als bedoeld in artikel 42a, eerste lid, wordt,
indien de aanvrager zijn geschiktheid heeft aangetoond, ten behoeve van de aanvrager
ook voor alle lichtere categorieën waarop deze aanvraag mede betrekking heeft, een
verklaring van geschiktheid geregistreerd in het rijbewijzenregister. Beperkende
coderingen op het eerder afgegeven, ongeldig geworden, rijbewijs dan wel geregistreerd
in het rijbewijzenregister bij een of meer rijbewijscategorieën waarop de aanvraag
betrekking heeft, worden overgenomen op de verklaring of verklaringen van
geschiktheid in het kader van de aanvraag als bedoeld in de vorige volzin.
3. Indien naar het oordeel van het CBR redelijke grond bestaat voor de verwachting
dat de aanvrager slechts aan de bij ministeriële regeling vastgestelde eisen met
betrekking tot de lichamelijke en geestelijke geschiktheid voldoet voor een daarbij te
bepalen termijn die korter is dan de in de artikelen 25a, eerste of tweede lid, of 25b
voorziene geldigheidsduur, registreert het CBR die termijn in het rijbewijzenregister
binnen de in het eerste lid aangegeven termijn.
4. Indien de aanvrager naar het oordeel van het CBR aan de bij ministeriële regeling
vastgestelde eisen ten aanzien van de lichamelijke en geestelijke geschiktheid tot het
besturen van motorrijtuigen van de rijbewijscategorie of rijbewijscategorieën waarop de
aanvraag betrekking heeft, slechts kan voldoen indien het door hem te besturen
motorrijtuig aan bepaalde eisen voldoet dan wel indien de aanvrager bij het besturen
gebruik maakt van kunst- of hulpmiddelen, is het, ten einde de aard van de mogelijke
aanpassingen aan het motorrijtuig of van de door de aanvrager te gebruiken kunst- of
hulpmiddelen vast te stellen, bevoegd technisch onderzoek te verrichten of te doen

2

verrichten dan wel van de aanvrager te vorderen dat deze zich onderwerpt aan een
rijproef.
5. Indien de aanvrager naar het oordeel van het CBR aan de bij ministeriële regeling
vastgestelde eisen met betrekking tot de lichamelijke en geestelijke geschiktheid tot het
besturen van motorrijtuigen van de rijbewijscategorie of rijbewijscategorieën waarop de
aanvraag betrekking heeft, slechts voldoet indien het door hem te besturen motorrijtuig
aan bepaalde eisen voldoet dan wel indien de aanvrager bij het besturen gebruik maakt
van kunst- of hulpmiddelen, registreert het CBR binnen de in het eerste lid aangegeven
termijn de noodzakelijk geachte aanpassingen aan het motorrijtuig dan wel de door de
bestuurder te gebruiken kunst- of hulpmiddelen in het rijbewijzenregister door middel
van een bij ministeriële regeling vastgestelde codering.
6. Indien de aanvrager naar het oordeel van het CBR aan de bij ministeriële regeling
vastgestelde eisen met betrekking tot de lichamelijke en geestelijke geschiktheid tot het
besturen van motorrijtuigen van de rijbewijscategorie of rijbewijscategorieën waarop de
aanvraag betrekking heeft, slechts voldoet indien hij het motorrijtuig bestuurt binnen
een geografisch beperkt gebied, registreert het CBR binnen de in het eerste lid
aangegeven termijn dat gebied in het rijbewijzenregister door middel van een bij
ministeriële regeling vastgestelde codering.
7. Indien de aanvrager naar het oordeel van het CBR aan de bij ministeriële regeling
vastgestelde eisen met betrekking tot de lichamelijke en geestelijke geschiktheid tot het
besturen van motorrijtuigen slechts voldoet indien hij het door hem te besturen
motorrijtuig gebruikt voor privédoeleinden, registreert het CBR binnen de in het eerste
lid aangegeven termijn die beperking in het rijbewijzenregister door middel van een bij
ministeriële regeling vastgestelde codering.
8. Het CBR kan de in dit artikel genoemde termijnen verlengen als de ontvangen
gegevens onvolledig zijn.
F
In artikel 104, eerste lid, wordt "artikel 103, tweede lid," vervangen door "artikel 103,
derde lid," en wordt "artikel 103, vierde, vijfde of zesde lid," vervangen door "artikel
103, vijfde, zesde of zevende lid,".
G
In artikel 118a, eerste lid, vervalt ", dan wel een rijbewijs afgeeft op basis van een
aanvraag als bedoeld in artikel 41a".
H
In Hoofdstuk VI vervalt Afdeling 3.
I
In artikel 145, eerste lid, onderdeel a, wordt "en burgerservicenummer" vervangen
door "burgerservicenummer en persoonssleutel".
J
Artikel 148, eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:
1. In onderdeel d vervalt "132b, tweede lid,".

3

2. In onderdeel f wordt "132b, tweede lid," vervangen door "en".
3. In onderdeel h vervalt "132b, vierde lid,".
4. Onder vervanging van de puntkomma aan het slot van onderdeel h door een punt
vervalt onderdeel i.
K
Artikel 153d vervalt.

ARTIKEL II
Het Besluit rijonderricht motorrijtuigen 2009 wordt als volgt gewijzigd:
A
In het opschrift van hoofdstuk IV vervalt "en scholing alcoholslotprogramma".
B
In de artikelen 14 en 15 vervalt "en scholing alcoholslotprogramma".
C
Artikel 16a vervalt.

ARTIKEL III
Dit besluit treedt in werking met ingang met ingang van de dag na de datum van
uitgifte van het Staatsblad waarin het wordt geplaatst.

Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in het
Staatsblad zal worden geplaatst.

DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT,

4

NOTA VAN TOELICHTING
1. Inleiding
Onderhavig besluit strekt ertoe de bepalingen betreffende het opleggen en de uitvoering
van het alcoholslotprogramma (ASP) in het kader van het bestuursrecht te schrappen uit
het Reglement rijbewijzen (RR) en het Besluit rijonderricht motorrijtuigen 2009 (BRM
2009). Verder is van de gelegenheid gebruik maakt om een technische aanpassing door
te voeren: de registratie van de persoonssleutel in die gevallen waarin de houder van
het rijbewijs niet beschikt over een burgerservicenummer.
2. Aanleiding voor het besluit
Directe aanleiding voor dit besluit is het feit dat is besloten dat het ASP niet meer in het
bestuursrecht terugkomt en dat het ASP is afgebouwd.
Hiertoe is besloten vanwege de uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de
Raad van State van 4 maart 20151. Kort gezegd heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak
in deze uitspraak bepaald dat het CBR geen alcoholslotprogramma’s meer kan opleggen
zonder dat daaraan in individuele gevallen een afweging aan ten grondslag ligt.
Deze uitspraak heeft ertoe geleid dat het CBR niet langer het ASP oplegt, maar in plaats
daarvan een educatieve maatregel alcohol en verkeer of in geval van recidive een
geschiktheidsonderzoek alcohol. Het aantal deelnemers aan het ASP nam daardoor flink
af. Er begonnen nog nauwelijks personen met het ASP, terwijl wel personen het ASP
succesvol afrondden. Door het beperkte aantal deelnemers was het vanaf september
2016 niet meer mogelijk het programma goed uit te voeren en is besloten het ASP in
zijn geheel af te bouwen. Vanaf 1 januari 2017 waren er geen deelnemers meer en is
het programma definitief beëindigd.
De reeds opgelegde ASP-besluiten (en daarmee de ongeldigheid van het oorspronkelijke
rijbewijs) worden door het CBR niet ingetrokken. Deze besluiten behouden hun
rechtskracht zoals ook in bovengenoemde uitspraak van 4 maart 2015 is bepaald. In het
kader van de afbouw konden personen met een ASP-besluit wel eerder de reguliere
procedure overeenkomstig de artikelen 97 en volgende van het RR starten bij het CBR
om een nieuw rijbewijs aan te vragen. Daarbij was overigens niet vanzelfsprekend dat al
deze personen weer de beschikking zouden krijgen over een regulier rijbewijs. Bij brief
van 21 september 20162 is de Tweede Kamer hierover geïnformeerd.
Op verzoek van de Tweede Kamer heeft de minister van Justitie en Veiligheid onderzoek
laten doen naar de mogelijkheid om een straf die voorziet in een persoonlijke aanpak
van chronische drankrijders in het verkeer, zoals het ASP, op te kunnen leggen. In de
brief van 7 maart 2018, die hij gezamenlijk met de minister van Infrastructuur en
Waterstaat aan de Tweede Kamer heeft gestuurd, heeft hij laten weten dat gekozen
wordt voor andere maatregelen voor de aanpak van alcohol in het verkeer dan het ASP,
zoals het verhogen van de strafmaxima voor het rijden onder invloed en het verlagen
van de grens van het geschiktheidsonderzoek alcohol.

1

Uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 4 maart
2015 (ECLI:NL:RVS:2015:622).
2
Kamerstukken II vergaderjaar 2016/17, nr. 29 398, nr. 529.

5

Gelet op bovenstaande overwegingen worden de bepalingen in de regelgeving die op de
onderbrenging van het ASP in het bestuursrecht betrekking hebben, geschrapt. Het
onderhavige besluit voorziet daarin voor wat betreft de bepalingen op het niveau van
algemene maatregel van bestuur. Er zal nog een wetsvoorstel in procedure worden
gebracht om ook uit de Wegenverkeerswet 1994 en de Wet rijonderricht motorrijtuigen
de verwijzingen naar het bestuursrechtelijk ingebedde ASP te schrappen.
3. Administratieve lasten en nalevingskosten
Er is geen sprake van administratieve lasten en nalevingskosten.
4. Uitvoering en handhaving
Dienst Wegverkeer (RDW)
Het schrappen van de ASP-bepalingen zal leiden tot de noodzaak van aanpassing van de
geautomatiseerde systemen bij de RDW. Dit zal leiden tot extra kosten tot een
maximumbedrag van € 220.000,-. Hierover zijn afspraken gemaakt met het ministerie
van Infrastructuur en Waterstaat.
Voor het overige hebben de wijzigingen geen noemenswaardige juridische, personele,
organisatorische en financiële consequenties.
Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR)
Het CBR heeft aangegeven dat het schrappen van de ASP-bepalingen uit de regelgeving
niet zal leiden tot noemenswaardige gevolgen voor de organisatie of de systemen. Het
ASP is immers al afgebouwd.
Politie
Het schrappen van de bepalingen inzake het bestuursrechtelijk ASP uit het Reglement
rijbewijzen heeft geen gevolgen voor de handhaving. Het feit dat in de gevallen waarin
voorheen een ASP zou worden opgelegd, nu een andere maatregel wordt opgelegd door
het CBR leidt niet tot een tijdsbesparing voor de politie. Het blijven immers gevallen
waarin een proces-verbaal wordt opgemaakt en een mededeling op grond van artikel
130, eerste lid, Wegenverkeerswet 1994 moet worden uitgebracht.
Openbaar ministerie
Het schrappen van de bepalingen inzake het bestuursrechtelijk ASP uit het Reglement
rijbewijzen heeft geen gevolgen voor de handhaving.
5. Advisering en consultatie
Het ontwerpbesluit is voor advies voorgelegd aan de RDW, het CBR, de politie, het OM
en IBKI. Voor zover deze instanties tekstuele opmerkingen hebben gemaakt, zijn deze
verwerkt.
Internetconsultatie
Afgezien is van internetconsultatie, omdat het ASP al niet meer wordt opgelegd en de
uitvoering inmiddels is beëindigd. De regelgeving wordt in overeenstemming gebracht
met de feitelijke situatie. Het voorstel leidt niet tot gevolgen voor burgers, bedrijven en
instellingen.
6. Communicatie
Aparte communicatie is niet nodig. Het betreft hier aanpassing van de regelgeving aan
een reeds bestaande situatie.

6

7. Inwerkingtreding
Gebruik zal worden gemaakt van de uitzonderingsmogelijkheid voor toepassing van de
vaste verandermomenten, omdat het hier gaat om reparatiewetgeving.

DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT,

drs. C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

7