Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

26 407

Biodiversiteit

Nr. 96

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 november 2014
Bijgaand informeer ik u, mede namens de Minister voor Buitenlandse
Handel en Ontwikkelingssamenwerking en de Staatssecretaris van
Infrastructuur en Milieu, over de resultaten van de 12e Conferentie van
Partijen van de Convention on Biological Diversity (COP12 CBD) en de
vergaderingen over de twee bijbehorende protocollen. De 12e bijeenkomst van het Biodiversiteitverdrag vond van 6-17 oktober plaats in
Zuid-Korea, voorafgegaan door de 7e Meeting of Parties (MOP7) van het
Cartagena Protocol inzake Bioveiligheid. Parallel aan de tweede week van
COP12 CBD vond de eerste Meeting of Parties (MOP1) van het Nagoya
Protocol plaats, inzake toegang tot genetische bronnen en het eerlijk en
billijk delen van voordelen uit hun gebruik (Access & Benefit-Sharing,
ABS). Uw Kamer heeft voorafgaand aan deze bijeenkomsten een brief
ontvangen met de inzet van de Europese Unie (EU) en Nederland op
onderstaande speerpunten (Kamerstuk 26 407, nr. 95). Bijgaand treft u een
samenvatting van de voornaamste uitkomsten.
Midterm review van het Strategisch Plan 2011–2020
Uit de midterm review van het Strategic Plan for Biodiversity 2011–2020 is
gebleken dat als we doorgaan met «business as usual» in onze gedragspatronen, productie en consumptie en economische incentives, we niet in
staat zullen zijn een wereld te realiseren waarin ecosystemen aan
toekomstige menselijke behoeften voldoen. De hoofdconclusie van de
midterm review is dat er op onderdelen wel vooruitgang is, maar dat het
geheel niet voldoende is om de 2020-doelen te halen. Het zal niet lukken
om het koraal in 2015 te beschermen, zoals beoogd was.
COP12 moedigt partijen aan om de acties uit de midterm review te
implementeren. Er liggen drie technisch-wetenschappelijke rapporten ten
grondslag aan de midterm review. Een van deze studies is «How sectors
can contribute to sustainable use and conservation of biodiversity»,
geschreven door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). De kern
van de studie is dat vele primaire sectoren zoals landbouw, visserij,

kst-26407-96
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 26 407, nr. 96

1

mijnbouw, houtproductie en watermanagement de biodiversiteit van nu
en de toekomst scheppen en er afhankelijk van zijn. Het inbedden van
biodiversiteitbelangen in sectoren (mainstreaming) zal een grotere kans
van slagen hebben als wordt aangesloten bij de kernwaarden en
economische belangen van deze sectoren.
Resource Mobilisation
Na intensieve onderhandelingen is het voorlopige besluit uit COP11 over
de verdubbeling van (internationale) middelen, voor de uitvoering van het
Strategisch Plan van de CBD, tijdens COP12 bevestigd. Dit betekent dat
tijdens COP12 een financieel doel is overeengekomen waarin staat dat de
middelen die internationaal beschikbaar moeten zijn voor biodiversiteit in
ontwikkelingslanden, in 2015 zullen zijn verdubbeld ten opzichte van een
baseline. De baseline wordt gevormd door de gemiddelde uitgaven over
de jaren 2006–2010. Alle bronnen mogen daaraan bijdragen, zowel
publiek, privaat als innovatieve financieringsmechanismen (IFM’s). De EU
heeft deze doelstelling aanvaard als een collectieve opgave.
Ondanks de weerstand bij enkele van de G77-landen is het gelukt om
naast de COP12-afspraken over internationale financiering ook afspraken
te maken over nationale doelen, mainstreaming en integratie van
biodiversiteit in het nationale beleid. Deze afspraken gelden voor alle
landen, inclusief de ontwikkelingslanden. Dit resultaat sloot aan bij de
inzet van de EU en Nederland dat er niet alleen in de ontwikkelde landen,
maar ook in ontvangende landen voldoende draagvlak in het beleid moet
zijn om een effectieve besteding van middelen te kunnen garanderen.
Onderdeel van deze zogenoemde domestic targets is dat naast het maken
van nationale plannen, ook op nationaal (binnenlands) niveau middelen
dienen te worden gemobiliseerd uit alle mogelijke bronnen (publiek,
privaat, IFM). Deze doelstelling is echter kwalitatief van aard.
Vaststelling van de belangrijke mariene gebieden voor biodiversiteit
Nederland vindt deze CBD-database van Ecological and Biological Special
Areas (EBSAs) van belang omdat Nederland zwaar inzet op de onderhandelingen voor een nieuw verdrag ter bescherming van biodiversiteit in de
oceanen, waar dit EBSA-proces een krachtige impuls voor is. COP12
verwelkomt de informatie uit de regionale workshops die in zeven regio’s
gehouden zijn en moedigt partijen en regeringen aan om deze informatie
te benutten. De inventarisatie van EBSAs is nog niet af. In de slotverklaring van de EU tijdens COP12 herbevestigde de EU de steun en eigen
inzet om het EBSA-proces zo snel mogelijk af te ronden.
UN Development agenda
COP 12 benadrukt dat de post-2015 agenda en de Sustainable
Development Goals (SDGs) ondersteunend moeten zijn aan behoud en
duurzaam gebruik van biodiversiteit en het oplossen van de oorzaken van
biodiversiteitverlies. COP12 steunt de integratie van de doelen van de
Conventie en het Strategisch Plan in alle relevante SDGs targets en
indicatoren, en ook in means of implementation. De annex van dit
COP-besluit omvat de Chennai Guidance for the Integration of Biodiversity
and Poverty Eradication.
Zevende Meeting of Parties (MOP7) van het Cartagena Protocol
Het Cartagena Protocol inzake Bioveiligheid helpt wereldwijd de risico’s
van grensoverschrijdende verplaatsingen van genetisch gemodificeerde
organismen (ggo’s) te beperken. Voor Nederland waren bij deze verga-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 26 407, nr. 96

2

dering vooral de mogelijke afspraken over het beoordelen van sociaaleconomische aspecten van belang en het richtsnoer voor de beoordeling van
mogelijke risico’s van ggo’s voor mens en milieu. Voor beide onderwerpen zullen de komende twee jaar expertwerkgroepen aan de slag
gaan.
Besloten is dat het begrippenkader voor sociaaleconomische aspecten
voor de achtste bijeenkomst van Partijen (MOP8) van het Protocol in 2016
afgerond moet zijn. Bij deze werkzaamheden worden bestaande kaders
betrokken. Daarnaast moeten over twee jaar de hoofdlijnen zijn opgesteld
voor een vrijblijvend richtsnoer voor landen die sociaaleconomische
aspecten in hun besluitvorming willen betrekken.
De verbetering van het richtsnoer voor risicobeoordelingen van ggo’s
krijgt in de komende twee jaar de hoogste prioriteit met het oog op
vaststelling tijdens MOP8. De verbetering wordt uitgevoerd aan de hand
van het plan dat bij MOP7 voorlag. Ter verbetering van het richtsnoer
zullen de ervaringen van het gebruik in de afgelopen jaren en de
verbetervoorstellen van Partijen (waaronder Nederland) worden gebruikt.
Eerste Meeting of Parties (MOP1) van het Nagoya Protocol
Het Nagoya Protocol trad per 13 oktober 2014 in werking en meteen
daarop vond de eerste bijeenkomst der Partijen plaats. Op dit moment zijn
de meeste Partijen bij het Protocol ontwikkelingslanden. Zij gaven aan dat
ze in de komende jaren capaciteitsontwikkeling en financiële middelen
nodig hebben voor nationale implementatie.
De EU heeft ter implementatie van het Protocol een EU-verordening
aangenomen, die van toepassing werd met de inwerkingtreding van het
Protocol. Net als de EU hebben lidstaten Spanje, Denemarken en
Hongarije het Protocol geratificeerd. Nederland is, net als de andere
lidstaten, bezig met de uitrol van de nationale implementatie en nam als
waarnemer deel aan MoP1.
MOP1 nam tien besluiten aan die de implementatie van het Protocol op
internationaal niveau verder brengen. Nederland en de EU zijn tevreden
over de behaalde resultaten. Er zijn onder andere afspraken gemaakt over
naleving bij het Protocol en het delen van informatie via het ABS-Clearing
House (het informatie-deelmechanisme) dat in werking trad. Partijen zijn
verplicht hun informatie over toegang en het delen van voordelen hierop
te publiceren. Deze informatie helpt gebruikers en aanbieders van
genetische bronnen hun activiteiten ook juridisch onderbouwen.
Daarnaast nam MOP besluiten aan over het strategisch raamwerk voor
capaciteitsontwikkeling en over de strategie voor bewustwording rond het
Nagoya Protocol, genetische bronnen, geassocieerde traditionele kennis
en over het global multilateral benefit-sharing mechanism.
In de wandelgangen was een van de belangrijke onderwerpen de
wederzijds ondersteunende implementatie van het Nagoya Protocol en
het Internationaal Verdrag inzake Plant-genetische bronnen voor voedsel
en landbouw (ITPGRFA). Deze zijn complementair als access & benefitsharing-verdragen, en landen zullen deze in samenhang moeten implementeren. Landen moeten volgens het Protocol specifiek aandacht geven
aan toegang tot en het delen van voordelen uit het gebruik van genetische
bronnen voor voedsel en landbouw in hun nationale implementatie.
Daarnaast viel op dat veel ontwikkelingslanden aangaven het liefst, of
zelfs alleen maar, zaken te willen doen met landen die het protocol ook
geratificeerd hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 26 407, nr. 96

3

High Level Segment
Het thema voor COP12 CBD was Biodiversity for Sustainable
Development. In de slotverklaring, de «Gangwon declaration», riepen de
bewindslieden de General Assembly van de VN op om biodiversiteit te
integreren in de post-2015 Development agenda, die in 2015 zal worden
vastgesteld.
Tenslotte
Tenslotte deel ik u mede dat besloten is voortaan de bijeenkomsten van
de Conventie en beide protocollen parallel aan elkaar te laten plaatsvinden in een periode van twee weken, in plaats van opeenvolgend aan
elkaar in drie weken. In de periode tussen deze tweejaarlijkse bijeenkomsten zal een permanente Subsidiary Body for Implementation (SBI) de
Ad hoc Working Group on Review of Implementation vervangen.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 26 407, nr. 96

4