Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 711

Wijziging van de Wet publieke gezondheid tot
incorporatie van de Regeling Middle East
respiratory syndrome coronavirus (MERS-CoV)

Nr. 4

VERSLAG
Vastgesteld 4 oktober 2013
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, belast met
het voorbereidend onderzoek van voorliggend wetsvoorstel, heeft de eer
als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de in het verslag opgenomen vragen en
opmerkingen afdoende door de regering worden beantwoord acht de
commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel voldoende
voorbereid.
De leden van de fractie van de PvdA hebben met belangstelling kennisgenomen van het wetsvoorstel betreffende de wijziging van de Wet publieke
gezondheid tot incorporatie van de Regeling Middle East respiratory
syndrome coronavirus (MERS-CoV), waarin infectieziekte MERS-CoV
wordt aangemerkt als behorende tot groep A in de Wet publieke
gezondheid. Deze wijziging maakt, uit voorzorg, bestrijdingsmaatregelen
tegen MERS-CoV mogelijk. De regering volgt met dit voorstel het advies
van het bestuurlijk afstemmingsoverleg en het outbreak management
team van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)/
Centrum Infectieziektebestrijding (CIb). Genoemde leden waarderen het
wetsvoorstel dat bijdraagt aan het beschermen van de Nederlandse
bevolking tegen mogelijke gevolgen van MERS-CoV en zij stellen vast dat
het voorstel breed wordt gedragen door relevante actoren. Deze leden
vragen hoe groot de kans wordt geacht dat MERS-CoV zich zal voordoen
in Nederland, aangezien omringende landen al te kampen hadden met
importgevallen en het virus zowel vanaf dieren als mensen kan worden
overgebracht. In hoeverre zijn de reizigersadviezen van de Landelijke
Coördinatie Reizigersadvisering als preventieve maatregel voldoende om
importgevallen te voorkomen? Wat zal er naar burgers worden gecommuniceerd indien er in Nederland een importgeval van MERS-CoV wordt
vastgesteld? Hoe zal deze communicatie worden vormgegeven zodat zij
recht doet aan het tijdig verstrekken van relevante en kwalitatief goede
informatie, zonder daarbij onnodige paniek te creëren?
De leden van de fractie van de PvdA benadrukken het belang van het
blijven monitoren van ontwikkelingen in incidentie, transmissiekanalen en
viruseigenschappen van MERS-CoV op mondiaal niveau. Deze leden

kst-33711-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 711, nr. 4

1

vragen daarom in hoeverre gebruik wordt gemaakt van internationale
samenwerking en het delen van informatie teneinde importgevallen van
MERS-CoV te voorkomen.
De leden van de fractie van de PvdA hebben vernomen dat door
aanmerking van infectieziekte MERS-CoV als behorende tot groep A van
de Wet publieke gezondheid sprake is van een wettelijke meldingsplicht
indien MERS-CoV wordt vastgesteld of hiervan een vermoeden bestaat.
Deze leden zijn kritisch ten opzichte van het feit dat de meldingsplicht
(vooralsnog) wordt beperkt tot artsen die werkzaam zijn in ziekenhuizen.
In hoeverre betekent de constatering dat MERS-CoV voornamelijk in
buitenlandse ziekenhuizen is gediagnosticeerd, dat dit ook het geval zal
zijn indien de ziekte zich voordoet in Nederland? Kunnen de mobiliteit van
MERS-CoV en de nog onduidelijke transmissiekanalen er niet voor zorgen
dat het relevant wordt om ook buiten ziekenhuizen professionals aan te
merken voor de meldingsplicht? Onder welke condities komt beperking
tot artsen werkzaam in ziekenhuizen in de meldingsplicht te vervallen?
Genoemde leden lezen dat import van MERS-CoV naar Nederland nooit
geheel is uit te sluiten en dat het een gevaarlijk virus betreft waaraan circa
de helft van de geïnfecteerde personen overlijdt. Is het voor het tijdig
kunnen optreden niet noodzakelijk de meldingsplicht uit te breiden?
Huisartsen zijn geïnformeerd via het Nederlands Huisartsgenootschap,
maar lijken geen actieve rol toebedeeld te krijgen voor het melden van
MERS-CoV infecties of het vermoeden hiervan, anders dan het doorverwijzen naar tweedelijnsbehandelaars. Zou de huisarts, gezien zijn
poortwachtersfunctie en mogelijk initieel contact met zieke patiënten,
geen belangrijke rol moeten spelen in het melden om zodoende de
tijdsspanne tussen infectie en maatregelen zo klein mogelijk te houden?
Mag een huisarts niet zelf melding maken bij ernstig vermoeden? Hoe en
wanneer zal de meldingsplicht worden geëvalueerd?
De leden van de fractie van de PvdA constateren dat na een melding van
een arts getracht wordt patiënten en hun omgeving te behandelen en te
voorkomen dat het virus zich verder verspreidt. Voor dit doel zijn in de
Wet publieke gezondheid bestrijdingsmaatregelen opgenomen. Deze
leden vragen in hoeverre deze bestrijdingsmaatregelen, mede gezien de
opgedane ervaring met soortgelijke virussen, in voldoende mate leiden
tot gewenste effecten. In hoeverre zal het isoleren van geïnfecteerden of
vermoedelijk geïnfecteerden bijdragen aan mogelijke genezing van de
patiënt en het voorkomen dat het virus zich verder verspreidt? Is de
verwachting dat voor MERS-CoV nog aanvullende maatregelen nodig zijn
om de ziekte te beheersen? Zijn Nederlandse ziekenhuizen voldoende
toegerust met de noodzakelijke bestrijdingsmaatregelen en waar blijkt dit
uit? Zijn er verschillen in toegerustheid van ziekenhuizen te verwachten?
Is er contact met experts uit het buitenland over effectieve behandelingen
voor geïnfecteerde personen? Zo ja, wat hebben deze contacten
opgeleverd en in hoeverre is Nederland in staat de hieruit volgende
aanbevelingen op te volgen?
De leden van de fractie van de PvdA hebben geconstateerd dat met
voorliggend wetsvoorstel de minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (VWS) verantwoordelijk wordt voor het voeren van regie op de
bestrijding van MERS-CoV. Deze leden vragen welke criteria bepalen of er
op termijn een uniforme landelijke aanpak zal worden gerealiseerd.
Genoemde leden hebben vernomen dat de eindverantwoordelijkheid voor
de uitvoering van de daadwerkelijke bestrijding en voor individuele
gevallen bij de voorzitter van de veiligheidsregio en de gemeentelijke
gezondheidsdienst (GGD) ligt. Deze leden vragen hoe deze
eindverantwoordelijkheid zich verhoudt tot de verantwoordelijkheid van
de minister van VWS voor het voeren van de regie. Ook vragen deze leden
hoe de samenwerking met voorzitters van veiligheidsregio’s tot nu toe is
verlopen in soortgelijke situaties met andere virussen/infecties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 711, nr. 4

2

De leden van de PVV-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de wijziging van de Wet publieke gezondheid. Deze leden zijn het eens
met de regering om het MERS-coronavirus meldingsplichtig te maken en
toe te voegen aan de lijst van A ziekten. Ten aanzien van de bestrijding
van een mogelijke uitbraak in Nederland en de verantwoordelijkheid van
de minister van VWS hierbij hebben de leden nog een aantal vragen.
De leden van de PVV-fractie constateren dat het aantal besmettingen sinds
de brief van de minister van VWS in juli 20131 bijna is verdubbeld,
namelijk van 77 naar 133. Het aantal nieuwe besmettingen per maand in
Saoedi-Arabië is vertienvoudigd. Deze leden vragen daarom of de
regering niet achter de feiten aan loopt.
De leden van de PVV-fractie constateren dat zowel de World Health
Organization (WHO) als het European Centre for Disease Prevention and
Control (ECDC) zich zorgen maken over de verwachte toename van het
aantal besmettingen in Europa als gevolg van de jaarlijkse bedevaart naar
Mekka van 13-18 oktober. Deelt de regering deze zorgen, zo vragen
genoemde leden. Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke extra maatregelen
heeft de regering genomen om import van het MERS-virus in Nederland
via de bedevaartgangers te voorkomen? Zijn alle bedevaartgangers
gewaarschuwd voor de risico’s en de preventieve maatregelen die zij
kunnen nemen?
De leden van de PVV-fractie vragen of de regering heeft overwogen alle
terugkerende bedevaartgangers te screenen op het MERS-virus. Zeker nu
bekend is dat mensen zorg mijden en minder naar de huisarts gaan en
doorverwijzingen naar de polikliniek niet opvolgen. Genoemde leden
willen dat de regering extra monitort op een mogelijke uitbraak van het
MERS-virus na afloop van de jaarlijkse bedevaart. Krijgen deze leden
hierop een toezegging van de regering?
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel. Zij hebben naar aanleiding hiervan nog enkele vragen.
Allereerst vragen de leden van de SP-fractie waarom de regering ervoor
heeft gekozen de meldingsplicht vooralsnog te beperken tot ziekenhuisartsen. Waarom verdient het niet de voorkeur dat wanneer een huisarts
het Middle East respiratory syndrome coronavirus vermoedt deze ook een
melding doet bij de GGD? Voorts vragen deze leden hoe snel MERS-CoV
in Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Italië en Tunesië werd
herkend bij besmette patiënten na hun aankomst uit het Midden-Oosten.
Daarnaast vragen de leden van de SP-fractie hoe en door wie MERS-CoV
werd herkend.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de wijziging van de Wet publieke gezondheid tot incorporatie van de
Regeling Middle East respiratory syndrome coronavirus. Zij vinden het
erg verstandig dat de regering uit voorzorg dit virus meldingsplichtig
maakt en op de lijst van A ziekten in de zin van de Wet publieke
gezondheid toevoegt.
De leden van de CDA-fractie willen graag weten bij hoeveel mensen het
virus inmiddels aangetoond is en hoeveel mensen eraan overleden zijn.
Heeft zich in Nederland al een persoon met dit virus gemeld, zo vragen
deze leden. Indien besmet overlijdt een groot aantal van de patiënten aan
het virus. Genoemde leden willen graag weten op welke wijze het virus
behandeld wordt en hoe effectief de behandeling is.
Tot nu toe is nog niet bekend wat precies de besmettingsbron van de
patiënten is. De leden van de CDA-fractie willen graag weten of hierover al
meer bekend is en op welke wijze onderzoek wordt gedaan om hierachter
te komen.

1

Kamerstuk 32 793, nr. 97

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 711, nr. 4

3

Ook kan het virus in beperkte mate van mens op mens overgedragen
worden. Deze leden willen graag een nadere concretisering wat wordt
verstaan onder «in beperkte mate».
De leden van de CDA-fractie vinden het «te zijner tijd» evalueren van de
meldingsplicht en de afschaffing van de meldingsplicht zo nodig tijdig in
gang te zetten wel vaag omschreven. Kan de regering concreter aangeven
wanneer er aanleiding is om een meldingsplicht weer af te schaffen en
onder welke voorwaarden dit gebeurt?
De regering schrijft dat naast ziekenhuismedewerkers die onbeschermd in
contact zijn geweest met een patiënt met een bewezen MERS-CoV infectie
ook medewerkers die de patiënt hebben verzorgd geïnventariseerd en
gemonitord dienen te worden. Dit roept bij de leden van de CDA-fractie de
vraag op hoe groot de kring van mensen is uit de persoonlijke levenssfeer
van een patiënt met een bewezen MERS-CoV die ook geïnventariseerd en
gemonitord moet worden. Graag ontvangen deze leden meer duidelijkheid hierover.
De leden van de CDA-fractie willen graag weten of de Hadj-bezoekers nog
extra adviezen omtrent het voorkomen van het MERS-CoV hebben
gekregen. Waarom is dit wel of anders niet gedaan?
Als er zich onverhoopt een importgeval in Nederland voordoet, dan zal
geëigende communicatie in nauwe samenwerking met het ministerie van
VWS worden ingezet. De leden van de CDA-fractie zouden graag een
nadere concretisering willen hebben wat de geëigende communicatie
inhoudt, wie daarbij betrokken zijn en welke plannen er inmiddels
gemaakt zijn.
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het
wetsvoorstel tot wijziging van de Wet publieke gezondheid teneinde
controle en preventie van het MERS-coronavirus wettelijk vast te leggen.
Wel hebben deze leden nog enkele vragen omtrent het wetsvoorstel.
De leden van de D66-fractie lezen in de brief van de minister van VWS van
3 juli 2013 dat volgens de cijfers van 26 juni 77 personen geïnfecteerd zijn
geraakt door MERS-CoV en dat 40 daarvan zijn overleden.2 Kan de
regering aangeven wat de laatste stand van zaken is met betrekking tot
geïnfecteerde personen en hoeveel daarvan zijn overleden?
De leden van de D66-fractie lezen in het wetsvoorstel dat de meldingsplicht tot nu toe beperkt blijft tot ziekenhuisartsen. Deze leden vragen
waarom de huisartsen buiten de meldingsplicht zijn gehouden, gezien de
eerstelijnsfunctie van de huisarts.
De leden van de D66-fractie constateren dat er in andere Europese landen
al personen met MERS-CoV zijn gediagnosticeerd. Graag vernemen deze
leden van de regering in welke mate zij samenwerkt met Europese
regeringen en welke maatregelen deze hebben genomen om de infectierisico’s te minimaliseren.
De voorzitter van de vaste commissie,
Neppérus
Adjunct-griffier van de vaste commissie,
Clemens

2

Kamerstuk 32 793, nr. 97

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 711, nr. 4

4