BIJLAGE 1 TOELICHTING STAND VAN ZAKEN BRP
BIJ KAMERBRIEF STAND VAN ZAKEN BRP 2023
Deze bijlage bevat:
A. Een gedetailleerd overzicht van de stand van zaken van alle punten van de
Ontwikkelagenda BRP
B. Informatie over de realisatie van een doelarchitectuur voor de BRP
C. Informatie over enkele ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving.

A. - Overzicht van de stand van zaken van alle punten van de Ontwikkelagenda BRP
Dit overzicht bevat de onderwerpen van de Ontwikkelagenda BRP zoals geaccordeerd door de
interbestuurlijke programmaraad BRP.1 In deze programmaraad zitten betrokkenen bij het BRPstelsel, waaronder de VNG, Belastingdienst, het CBS, en de ministeries van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid en Justitie en Veiligheid. Ook de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken is lid.
Er wordt agile aan de Ontwikkelagenda gewerkt; dat betekent in dit geval onder andere dat aan
diverse onderwerpen gelijktijdig wordt gewerkt, en er steeds deelresultaten worden opgeleverd.
Zodra een deelresultaat merkbaar is in de buitenwereld en daar waarde heeft, is dat onderdeel
‘opgeleverd’. Daarmee is dan veelal nog niet het hele onderwerp afgerond. De Ontwikkelagenda
kent een volgorde qua prioritering, maar dat betekent niet dat onderwerp 1 klaar moet zijn voordat
aan een ander onderwerp begonnen kan worden. Zo was er voor onderwerp met prioriteit 13 een
harde deadline in verband met de komende EU-verkiezingen; deze wijziging moest dus als een van
de eerste opgepakt worden. Verder moeten soms nog beleidsmatige keuzes worden gemaakt voor
een onderwerp dat hoger op de lijst staat waardoor er in het programma nog niet aan gewerkt kan
worden, maar kunnen ontwerpers en bouwers wel aan de slag met een onderwerp dat lager op de
agenda staat.
Ten behoeve van het informeren van de Tweede Kamer over de voortgang van de Ontwikkelagenda
is aan elk onderwerp in het overzicht een stand van zaken toegevoegd.
Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen:
1) Onderdelen waaraan afgelopen jaren gewerkt is en waarvan in de periode oktober 2022 tot en
met 1 oktober 2023 een deelresultaat is opgeleverd (merkbaar voor de buitenwereld: bij burgers,
gebruikers van de BRP of bronhouders van de BRP).
2) Onderdelen waaraan gewerkt is (en wordt) en waar in 2023 en 2024 deelresultaten worden
opgeleverd.
ONTWIKKELAGENDA BRP: onderwerpen en stand van zaken
1

Uitbreiden mogelijkheden voor bijhouden gegevens niet-ingezetenen
In de BRP staan de gegevens van inwoners van Nederlandse gemeenten
(Ingezetenen) en van anderen met een band met de Nederlandse overheid (nietingezetenen). Van niet-ingezetenen worden er nu minder gegevens geregistreerd en
bijgehouden dan van ingezetenen. De mogelijkheid om gegevens van niet-ingezetenen bij
te houden wordt uitgebreid. Bijvoorbeeld gegevens over een tijdelijke verblijfplaats,
huwelijk, kinderen en overlijden. Dit geeft een beter zicht op bijvoorbeeld het tijdelijk
verblijf van niet-ingezetenen in Nederland (waaronder arbeidsmigranten) en het recht op
sociale voorzieningen.
Opgeleverde deelresultaten oktober 2022 - oktober 2023

Sinds 22 oktober 2022 is het mogelijk voor niet-ingezetenen om bij registratie aan het
RNI-loket2 het tijdelijk verblijfadres, e-mailadres en telefoonnummer te laten
registreren.

Niet-ingezetenen die tijdens de voorafgaande pilotfase hun contactgegevens hebben
laten registreren, zijn in oktober via e-mail uitgenodigd om hun contactgegevens over
te laten zetten naar de BRP. Ongeveer 3000 personen hebben daar positief op
gereageerd.

Afnemers van de BRP kunnen een autorisatie aanvragen om het tijdelijk verblijfadres
en de contactgegevens verstrekt te krijgen voor het gebruik in hun processen.

Sinds de eerste versie van de Ontwikkelagenda aan de Tweede Kamer werd toegezonden (via de brief over de
stand van zaken BRP, d.d. 21 september 2020, Kamerstuk 2020-2021, 25 859, nr. 146.) heeft de
interbestuurlijke programmaraad enkele wijzigingen geaccordeerd.
2
19 Nederlandse gemeenten hebben een loket Registratie Niet-ingezetenen (RNI).
1

2









In 2022 is een pilot uitgevoerd waarbij niet-ingezetenen met een EER-nationaliteit aan
het RNI-loket een DigiD konden aanvragen, gelijktijdig met hun registratie in de BRP.
De technische voorzieningen zijn hiervoor aangepast en er is een proces ontworpen
voor aan de RNI-balie. De pilot is succesvol uitgevoerd bij drie RNI-loketten.
Eind 2023 wordt samen met Logius, de beheerder van DigiD, gekeken naar de
vervolgstappen voor verdere uitrol. De bedoeling is dat uiteindelijk bij alle RNIloketten gelijktijdige registratie en uitgifte activeringscode mogelijk is, waardoor
bijvoorbeeld arbeidsmigranten meteen een DigiD ter beschikking hebben om digitaal
zaken met de overheid te kunnen regelen.
Sinds 28 juni 2023 hebben arbeidsmigranten, en andere niet-ingezetenen die tijdelijk
naar Nederland komen, de mogelijkheid om zich alvast vanuit hun woonland aan te
melden voor inschrijving in de BRP als niet-ingezetene. Dit versnelt het proces aan de
balie in Nederland met minder wachttijd voor de arbeidsmigrant en werkgevers, in het
piekseizoen was dit soms problematisch. Het zorgt ook voor een hogere kwaliteit van
de gegevens omdat er niet overgetypt hoeft te worden. De betrokkene voert zelf diens
gegevens in en de RNI-balie controleert.
De verplichting om in persoon te verschijnen aan het RNI-loket leverde voorheen
problemen op voor mensen die in het buitenland wonen en in Nederland in het
ziekenhuis belanden, ze hebben dan vaak geen BSN, dat zorgt voor administratieve
problemen. Het Besluit BRP is daarom per 15 juli 2023 aangepast, en bevat nu een
uitzondering op de verplichting om in persoon te verschijnen aan het RNI-loket voor
inschrijving als de betrokkene niet in staat is om te verschijnen vanwege zijn
gezondheid. Een vereiste voor inschrijving in de RNI blijft dat de identiteit van de
betrokkene deugdelijk wordt vastgesteld. Dit kan bijvoorbeeld gerealiseerd worden
door een bezoek van de RNI-baliemedewerker op locatie in het ziekenhuis, of met
videobellen zoals voor de aanvraag DigiD Buitenland toegepast wordt.
Een kwaliteitsmaatregel voor het registreren en actueel houden van het tijdelijk
verblijfsadres van niet-ingezetenen wordt gerealiseerd: naast de burger zelf en de
RNI-loketten, starten dit najaar vijf gemeenten (Peel en Maas, Horst aan de Maas,
Aalsmeer, Hollands Kroon, Schiedam) met het aanleveren van tijdelijke
verblijfadressen van niet-ingezetenen aan de BRP (RNI). Het doel is om te bezien of
gemeenten een bijdrage kunnen leveren aan een zo betrouwbaar mogelijke registratie
van tijdelijke verblijfsadressen. Op 1 oktober 2023 zijn vier van de vijf gemeenten met
het experiment gestart.

In uitvoering, vervolgstappen/(deel)resultaat verwacht in 2023 en 2024

Een eerste versie van een nieuwe applicatie voor Nederlanders die in het buitenland
wonen om hun adreswijzigingen door te geven wordt gemaakt. Deze zal naar
verwachting in de eerste helft van 2024 in productie zijn.
2

Andere financieringsregeling van de BRP
De kosten voor beheer en exploitatie van de centrale voorzieningen van de BRP worden
gezamenlijk door gebruikers van de gegevens opgebracht. Hoeveel een organisatie
betaalt, wordt bepaald op basis van een verdeelsleutel, gebaseerd op aantallen berichten
uit de centrale verstrekkingsvoorziening (BRP-V) die een organisatie ontvangt.
Dit vormt een ongewenste negatieve prikkel voor het bevragen van de BRP en belemmert
daarmee ook ontwikkelingen om het werken met kopieën van gegevens in de eigen
administratie zoveel mogelijk te vervangen door bevragen bij de bron op het moment dat
gegevens nodig zijn.
In uitvoering, (deel)resultaat verwacht in 2023 en 2024:
Een conceptvoorstel voor de nieuwe regeling is en wordt besproken met gebruikers van de
BRP. Voor implementatie van het conceptvoorstel zijn vooralsnog geen aanpassingen in
techniek en regelgeving nodig, wel zijn er aanpassingen nodig in interne systemen en
processen.
3

3

Bevragen bij de bron
Dit punt beoogt het kopiëren van gegevens naar lokale bestanden te verminderen en bij te
dragen aan dataminimalisatie. Hiervoor wordt een pilot uitgevoerd met API’s3, waarmee
gemeenten, andere overheidsorganen en derden de centrale BRP-voorzieningen direct
kunnen bevragen. Het gebruik van API’s in het proces beoogt het opvragen van gegevens
uit de BRP te vergemakkelijken en de privacybescherming te verbeteren. Met de API’s
kunnen ook zogenoemde “informatievragen” worden gesteld door gemeenten, andere
overheidsorganen en derden. Bijvoorbeeld: “wat is de leeftijd van persoon X” in plaats van
de geboortedatum of “Wat is de aanschrijfnaam van persoon x” in plaats van de
voornamen, achternaam, geslacht, achternaam van de partner, etc. Het verstrekken van
antwoorden op deze informatievragen zorgt ervoor dat er minder gegevens worden
verstrekt aan gebruikers van de BRP (dataminimalisatie). Voor het kunnen verstrekken
van dergelijke antwoorden is een bewerking van BRP-gegevens nodig. De Wet BRP biedt
daar nog geen grondslag voor. Om te kunnen beoordelen of het doelmatig is om een
dergelijke bewerkingsgrondslag op te nemen in de Wet BRP, wordt een wettelijk geborgd
experiment voorbereid.
Opgeleverde deelresultaten oktober 2022 - oktober 2023

Op 16 juni 2023 heeft de gemeente Den Haag de eerste berichten verstuurd via de
nieuwe BRP Personen API. Daarmee is de eerste fase van Haal Centraal live gegaan.
Deze nieuwe voorziening bevat API’s voor de directe bevraging van de BRP, waarmee
een einde komt aan de noodzaak voor lokale kopiebestanden bij de gebruikers van de
BRP.

Op 15 juli 2023 is de BRP Reisdocumenten API toegevoegd.

Op 1 oktober 2023 is de BRP Bewoning API toegevoegd.
In uitvoering, vervolgstappen in 2023/ (deel)resultaat verwacht in 2024

In 2024 start de tweede fase van Haal Centraal. In een experimentbesluit
Dataminimalisatie BRP wordt hiervoor een nieuwe vorm van verstrekken van gegevens
uit de centrale BRP-voorzieningen geïntroduceerd, antwoorden op zogenaamde
‘informatievragen’. Dit experimentbesluit4 is in internetconsultatie geweest5 en is aan
uw Kamer voorgelegd in het kader van de voorhangprocedure. Half oktober is het
besluit voor advies aangeboden aan de Raad van State. Fase 2 van Haal Centraal gaat
in productie op het moment dat het Experimentbesluit Dataminimalisatie in werking
treedt, waarbij o.a. de informatievraag Aanschrijfnaam gebruikt kan worden door de
deelnemers aan de pilot.

Er wordt gewerkt aan het aanvullen en corrigeren van de gegevens van gerelateerden
in de BRP binnen één gemeente en vervolgens wordt onderzocht hoe verschillen
tussen gemeenten opgelost kunnen worden (het gaat om gegevens over ouders,
partners en kinderen).

De koppeling tussen de Basisregistratie Personen BRP en de Basisregistratie Adressen
en Gebouwen BAG gaat versterkt worden, door het voorschrift dat ieder actueel
woonadres in de BRP gekoppeld moet zijn aan een adresseerbaar object in de BAG. De
kwaliteit van deze koppeling wordt bewaakt via een uitbreiding van de bestaande
Kwaliteitsmonitor. De aanleiding hiervoor is dat het nu nog kan voorkomen dat in de
BRP adressen geregistreerd staan die niet in de BAG voorkomen. Het gaat dan om
uitzonderingsgevallen zoals de situatie dat er geen ligplaats voor een woonboot
bekend is en er een locatieomschrijving wordt opgenomen zoals: 'Woonboot Johanna
II Haven Oost’.

3

Een API (Application Programming Interface) is een software-interface die het mogelijk maakt dat twee applicaties met elkaar
kunnen communiceren.
4
5

Besluit experiment dataminimalisatie basisregistratie personen
Overheid.nl | Consultatie Experimentbesluit BRP dataminimalisatie (internetconsultatie.nl)

4



4

Dit levert uitvoeringsproblemen op voor gebruikers, die de omschrijving niet kunnen
gebruiken bij het adresseren. Daarom zullen dergelijke omschrijvingen niet meer
mogelijk zijn.

Verbetering weergave burgerlijke staat (samengevoegd)
Dit agendapunt is een samenvoeging van de eerdere agendapunten ‘Onderzoek naar
ontbrekende, niet opgenomen gegevens’ (omdat deze niet uit een brondocument afgeleid
kunnen worden) en ‘Registratie van afwezigheid´ (omdat die rechtsfeiten niet hebben
plaatsgevonden). In beide situaties gaat het om de afwezigheid van gegevens over de
burgerlijke staat in de BRP. Daarom is voor een effectieve oplossing besloten om deze
punten in samenhang verder uit te werken. Het doel is duidelijk te krijgen hoe op basis
van de geregistreerde gegevens zekerheid gegeven kan worden dat een bepaalde situatie
niet van toepassing is. Bijvoorbeeld dat iemand niet gehuwd is. Ook wordt het
brondocumentenstelsel in de Wet BRP tegen het licht gehouden. Burgers raken soms in de
knel door een rigide uitvoering van de regels over het ontlenen van persoonsgegevens aan
brondocumenten, waarbij die uit het buitenland afkomstig het meest complex zijn om te
beoordelen en te interpreteren. Ook bestaan soms verschillen van inzicht over de
burgerlijke staatgegevens tussen de bijhoudingsgemeente en het afnemend
bestuursorgaan. Terugmelding door het bestuursorgaan levert niet altijd de door het
bestuursorgaan gewenste BRP-registratie op van de betreffende burgerlijke
staatgegevens.
Nog niet in (technische) uitvoering, beleidsfase loopt door in 2023 en 2024
Voor dit onderwerp geldt dat gewerkt wordt aan de beleidsmatige kaders. Een voorstel
wordt besproken in een ambtelijke werkgroep waarin ook gemeentelijke
belangenbehartigers voor het domein Burgerzaken zijn vertegenwoordigd. De
besprekingen leiden tot een beleidsnotitie, die vervolgens de besluitvormingsfase kan
ingaan. Er wordt nog niet gewerkt aan aanpassingen in technische voorzieningen.

5

Samenhang BRP-Burgerlijke Stand, incl. geboorteplaats, en dubbele achternaam
Akten van de Nederlandse burgerlijke stand zijn de bron voor de gegevens over de
burgerlijke staat van personen in de BRP. De gegevens uit de (papieren) akten worden
overgenomen in de BRP. De huidige werkwijze brengt in sommige gevallen extra
administratieve handelingen met zich mee. Dit punt is op de agenda geplaatst om te
verkennen welke mogelijkheden er zijn voor verbeteringen. Hierbij wordt samengewerkt
met het ministerie van Justitie en Veiligheid dat verantwoordelijk is voor de regels over de
burgerlijke stand. In mei 2022 vond een studiereis plaats met deelnemers vanuit BZK,
JenV, VNG, NVVB en het ministerie van Buitenlandse Zaken naar België om te leren van
de digitaliseringsslag die daar op het gebied van de burgerlijke stand en de
bevolkingsregistratie heeft plaatsgevonden. In oktober 2022 heeft een vervolgbijeenkomst
plaatsgevonden om ambtelijk te verkennen in welke mate de Belgische situatie
vergelijkbaar is met Nederland en welke verbeteringen voor Nederland interessant kunnen
zijn en wat daarvoor nodig is.
Daarnaast wordt momenteel in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en
Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justitie en Veiligheid een evaluatie
uitgevoerd van de Wet elektronische dienstverlening burgerlijke stand.
De resultaten daarvan zullen naar verwachting in de loop van dit najaar beschikbaar zijn.
Naast de WODC-evaluatie zal JenV inventariseren wat de belangrijkste knelpunten zijn en
wat de huidige maatschappelijke opgave is van de burgerlijke stand. Dat doet JenV samen
met de relevante partners. De raakvlakken met de BRP alsook de gevolgen voor de
beleids- en stelselverantwoordelijkheid maken deel uit van deze van deze inventarisatie.

5

Opgeleverde deelresultaten oktober 2022 - september 2023
Het wetsvoorstel waardoor het mogelijk wordt dat kinderen de achternamen van beide
ouders dragen, treedt in werking op 1 januari 2024.6 Er is onderzocht of daarvoor
wijzigingen nodig zijn in de BRP. Dat is niet het geval. De dubbele achternamen kunnen
zonder problemen geregistreerd worden in de BRP en verstrekt worden aan gebruikers
van de gegevens.
Nog niet in (technische) uitvoering, beleidsfase loopt door in 2023 en 2024
Voor dit onderwerp geldt dat gewerkt wordt aan de beleidsmatige kaders.
Er wordt nog niet gewerkt aan aanpassingen in technische voorzieningen.

6

Meerdere adressen registreren
In de BRP wordt (momenteel) maar één adres geregistreerd. Voor ingezetenen is dit een
adres in een Nederlandse gemeente, voor niet-ingezetenen een adres in het buitenland.
Dit is dan het formele woonadres van de persoon. Er zijn echter gevallen waarin een
persoon op meerdere adressen verblijft of wellicht beter bereikt zou kunnen worden op
een ander adres dan het geregistreerde woonadres. Bijvoorbeeld een werknemer die een
gedeelte van de week of het jaar op een ander adres verblijft dan zijn gezin of personen
die (tijdelijk) in een zorginstelling verblijven. Het centraal beschikbaar hebben van dit
adresgegeven zou in deze situaties bij kunnen dragen aan efficiënt overheidshandelen.
Dit punt is geagendeerd om te onderzoeken of en hoe een tweede adres opgenomen zou
kunnen worden in de BRP en hoe dit bij kan dragen aan het oplossen van knelpunten voor
de burger en verbetering van zicht op verblijf van personen door de overheid.
Opgeleverd deelresultaat in 2022 en 2023:

Sinds 22 oktober 2022 is het mogelijk voor niet-ingezetenen om bij registratie aan het
RNI-loket het tijdelijk verblijfadres, e-mailadres en telefoonnummer te laten
registreren. Sinds de start van deze registratie kunnen voor niet-ingezetenen dus twee
adressen geregistreerd worden: een woonadres in het buitenland en een tijdelijk
verblijfsadres in Nederland.

Er is in samenwerking met gebruikers van de BRP onderzocht of registratie van een
correspondentieadres, naast het formele woonadres problemen van personen die op
meer dan één plek wonen zou kunnen oplossen. In de Programmaraad van 20
september 2022 werd vastgesteld dat als uitwerking van het Ontwikkelagendapunt
‘Meerdere adressen registreren’ twee oplossingsrichtingen verder zouden worden
verkend: het correspondentieadres en de tijdelijke afwezigheidsmelding. Vervolgens is
na onderzoek besloten om geen correspondentieadres te introduceren in de BRP.
Redengevend daarvoor is dat de registratie van een correspondentieadres op centraal
niveau, in de BRP, verwarrend kan werken en de kwaliteit ervan moeilijk te borgen is.
Dat neemt niet weg dat het voor burgers handig kan zijn om aan te kunnen geven
waar zij graag correspondentie van de overheid wil ontvangen. Veel
overheidsorganisaties bieden daarom al de mogelijkheid om een van het BRP-adres
afwijkend correspondentieadres op te geven.

De mogelijkheden voor de tijdelijke afwezigheidsmelding worden nog verder
onderzocht.
In uitvoering, vervolgstappen in 2023/ (deel)resultaat verwacht in 2024
 Een inventarisatie van mogelijke problemen met betrekking tot het adresgegeven in de

6

Kamerstukken 35.990, nr. 2.

6



7

BRP heeft geleid tot een voorstel om bereikbaarheid te verbeteren en knelpunten
rondom het tijdelijk verblijf in het buitenland op te lossen.
De voorgestelde oplossingsrichtingen worden in afstemming met de gebruikers van de
BRP verder uitgewerkt.

Uitbreiden zoekfuncties op de BRP
Daartoe geautoriseerde organisaties kunnen met zoekvragen gegevens ophalen uit de
centrale gegevensverzameling van de BRP. De huidige zoekfuncties zijn beperkt.
Uitbreiding is nodig om sneller de gezochte persoon te vinden en tegelijkertijd de privacy
zoveel mogelijk te waarborgen door niet onnodig gegevens van (niet-gezochte) personen
mee te leveren. Gebruikers van de BRP hebben wensen met betrekking tot uitbreiding
ingediend en zijn om input gevraagd. Op basis daarvan wordt uitgewerkt hoe hieraan
tegemoetgekomen kan worden met aanpassingen in de centrale BRP-voorzieningen.
In uitvoering, (deel)resultaat verwacht in 2023/ vervolgstappen in 2024:

Verbetering van de zoekmogelijkheden in de BRP zoals zoeken op voorletters en
zoeken op een deel van de naam, met gelijktijdige verhoging van de privacy
maatregelen.

8

Inzien, wijzigen en delen van eigen gegevens
Dit agendapunt is toegevoegd in het kader van de uitwerking voor de BRP van het bredere
kabinetsbeleid rondom Regie op gegevens7 en is een aanvulling op de mogelijkheid om de
eigen gegevens in de BRP in te zien en indien nodig te (laten) wijzigen. Het beoogt
burgers de mogelijkheid te bieden om een gegevensdeling met bepaalde organisaties zelf
te starten of te stoppen. Om dit te realiseren is het van belang dat burgers inzicht hebben
in de verstrekkingen uit de BRP. Het oorspronkelijke agendapunt Alle bevragingen van
BRP-gegevens inzichtelijk maken is daarom samengevoegd met dit agendapunt
Opgeleverd deelresultaat in 2022 en 2023:

Op 1 oktober 2023 is het Experimentbesluit BRP in werking getreden dat voor zowel
de melding van gemeenten als de inzage via MijnOverheid de grondslag biedt.

Verplichte melding van gemeenten aan bewoners bij nieuwe inschrijving op hun adres.

Vanaf 1 oktober 2023 is er op MijnOverheid een vermelding van het geregistreerde
aantal bewoners op het eigen adres.
Door het bieden van inzage in de eigen bewoningssituatie via MijnOverheid hoeft de
bewoner niet meer naar het gemeentehuis om op te vragen hoeveel personen er op
diens adres staan ingeschreven.
In uitvoering, (deel)resultaat verwacht in 2023/ vervolgstappen in 2024:

Uitbreiding inzage: er wordt gewerkt aan een nieuwe optie om via MijnOverheid direct
het volledige overzicht van alle (centrale) BRP-verstrekkingen op te vragen. Dit als
aanvulling op de in 2022 gerealiseerde mogelijkheid om via MijnOverheid te kunnen
inzien welke organisaties wijzigingen in je gegevens automatisch ontvangen.

Vernieuwing van de applicatie voor Nederlanders in het buitenland om hun
adreswijzigingen door te geven, zodat die compliant is met de EU-verordening Single
Digital Gateway.

Een Experimentbesluit Regie op gegevens wordt voorbereid voor besluitvorming. Het
Experimentbesluit biedt de grondslag voor een nieuwe manier van verstrekken van
gegevens uit de BRP, namelijk na toestemming van de geregistreerde zelf. Het gaat in
dit experiment om het verstrekken van gegevens aan de Stichting Interkerkelijke
Ledenadministratie.

7

Kamerstuk 32 761, nr. 147 over regie op persoonlijke gegevens bij de overheid.

7

9

Verbeteren gezagsregistratie (toegevoegd)
In het huidige systeem is het uitgangspunt dat het gezag over het kind volgt uit het
wettelijk systeem op grond waarvan een of twee personen automatisch bij de geboorte
van het kind gezag over hem/haar hebben gekregen, kortweg van rechtswege verkregen
gezag.
Met dit agendapunt werken we aan de verhoging van de betrouwbaarheid van deze
gegevens in de BRP. Gezag dat van rechtswege wordt verkregen wordt niet expliciet in de
BRP geregistreerd. Rechterlijke beslissingen worden wel geregistreerd, maar niet in alle
gevallen volledig. Dit is bijvoorbeeld het geval bij voogdij en bij onder toezichtstelling. Ook
gezag ontstaan in het buitenland, bijvoorbeeld bij migratie of tijdelijk woonachtig geweest
in het buitenland) wordt niet geregistreerd. Dit alles maakt het juridisch en praktisch
ingewikkeld het gezag op juiste wijze vast te stellen. Het voorgaande is reden om de
verbetering van gezagsregistratie in de Ontwikkelagenda op te nemen.
Opgeleverd (samenwerking met andere programma’s/JenV):

In pre-productie: Gezagsmodule die op basis van afleidingsregels de vraag wie gezag
over een minderjarige heeft kan beantwoorden. De pilotfase van de gezagsmodule
startte in augustus 2022 en liep formeel af per 1 juli 2023. De huidige gebruikers
kunnen de gezagsmodule blijven gebruiken totdat de voorwaarden voor beheer zijn
ingericht. Daarna ligt het in de bedoeling dat meer gebruikers kunnen worden
toegevoegd en het gebruik kan worden uitgebreid. Tot die tijd blijft het beheer
berusten bij Logius. In de pilotfase is de gezagsmodule al ruim meer dan 1 miljoen
keer bevraagd.

Ter voorbereiding op een landelijke uitrol, is in Q4 2022 en Q1 2023 een onderzoek
uitgevoerd naar de verschillen tussen de gezagsinformatie in het Centraal
Gezagsregister (CGR) en de overeenkomstige gegevens in de BRP. In een pilot met
zeven gemeenten is aangetoond dat het structureel inrichten van een dergelijke
vergelijking voor alle gemeenten een belangrijke kwaliteitsmaatregel is.
In uitvoering, vervolgstappen in 2023/ (deel)resultaat verwacht in 2023-2024:

Samen met het ministerie van J&V is de visie op gezagsregistratie verder uitgewerkt.
Momenteel wordt door een ambtelijke werkgroep in opdracht van de Programmaraad
Toekomst BRP een verkenning uitgevoerd naar de verbetering van de ontsluiting van
gezagsinformatie. Gewerkt wordt aan het opstellen van verschillende
toekomstscenario’s. Het uiteindelijk gekozen voorkeursscenario zal richting geven aan
de wijzigingen die nodig zijn in de BRP in juridische, technische en organisatorische
zin.

Na een succesvolle pilot wordt in 2023 een landelijke uitrol voorbereid van een
structurele vergelijking van de verschillen tussen de gezagsinformatie in het CGR en
de overeenkomstige gegevens in de BRP. De verschillen zullen maandelijks
gerapporteerd worden in de bestaande Kwaliteitsmonitor, zodat de gemeenten via een
hen bekende werkwijze de verschillen kunnen oplossen.

Op dit moment worden de gerechtelijke uitspraken die vastgelegd zijn in het CGR per
post doorgezonden naar de gemeenten voor verwerking in de BRP. In 2023 is een
project gestart om deze uitwisseling te digitaliseren. Dit zorgt voor een snellere
verwerking, met minder kans op fouten bij het overnemen van de gegevens.

10

Opnemen digitale contactgegevens
Als het gaat om gegevens waarmee contact gelegd kan worden met de burger bevat de
BRP alleen het fysieke adres. Gegevens die voor digitaal contact (e-mailadres,
telefoonnummer) zijn niet opgenomen in de BRP, terwijl de overheid daar mogelijk wel
behoefte aan heeft, bijvoorbeeld om snel en op alternatieve wijze contact op te kunnen

8

nemen met de burger.
In het kader van de Ontwikkelagenda zal uitgewerkt worden hoe registratie, bijhouding en
gebruik van digitale contactgegevens vorm kan krijgen. Een eerste stap is - vooruitlopend
hierop - al gezet door digitale contactgegevens te registreren bij registratie van nietingezetenen in de BRP.
Opgeleverd deelresultaat:

Systemen zijn aangepast om de registratie van e-mailadressen en telefoonnummers
van niet-ingezetenen mogelijk te maken. Het registreren is gestart in oktober 2022.
In uitvoering, vervolgstappen in 2024-2025

Onderzoek of ook voor ingezetenen registratie van e-mailadressen en
telefoonnummers zal worden ingevoerd. Hierbij zullen eerst de ervaringen met de
registratie van contactgegevens van niet-ingezetenen worden betrokken.

Verkenning van de mogelijkheden van het gebruik van e-mailadressen van nietingezetenen (bijvoorbeeld door ze te wijzen op het feit dat ze zich bij de gemeente
moeten gaan inschrijven als ze langer in NL gaan verblijven).

11

Keuzemogelijkheden voor burgers in de aanschrijfnaam
De BRP bevat een aantal gegevens van burgers (waaronder naam, geslacht) die
overheidsorganisaties verstrekt krijgen om te kunnen bepalen welke aanschrijfnaam ze
gaan gebruiken in correspondentie met de burger. Momenteel zijn de keuzemogelijkheden
van de burger ten aanzien van de wijze van aanschrijving beperkt tot het gebruik van de
achternaam van de (ex-) echtgenoot of geregistreerde partner. Het streven is om deze
keuzemogelijkheden voor de burger te vergroten en tegelijkertijd de gebruikers van de
BRP beter te ondersteunen bij het gebruiken van de gewenste aanschrijfnaam. Er is, in het
kader van het kabinetsbeleid over onnodige sekseregistratie onderzocht of het mogelijk is
om burgers de keuze te geven om ook zonder de heer/mevrouw aangeschreven te
worden. Dit blijkt mogelijk. Als die keuze in de BRP opgenomen zou worden, vereist het
o.a. een aanpassing van de Wet BRP en aanpassing van het technisch ontwerp van de
BRP. Er is ook onderzoek8 gedaan naar impact en kosten, maar nadere uitwerking is nog
nodig.
In uitvoering, vervolgstappen in 2023/ (deel)resultaat verwacht in 2024

Voor dit onderwerp wordt dat samen met het Ministerie van OCW (vanwege zijn
coördinerende rol in de emancipatie van lhbtiq+ personen) gewerkt aan de
beleidsmatige kaders.

12

Niet meer definitief verwijderen gegevens van voor adoptie
Dit punt is aan de Ontwikkelagenda toegevoegd naar aanleiding van het amendement van
het lid-Ceder over het niet langer toestaan van het schrappen van de
afstammingsgegevens op verzoek van adoptiefouders.9 Het amendement zorgt ervoor dat
alleen het kind zelf vanaf 16-jarige leeftijd kan vragen om gegevens van voor de adoptie
uit de BRP te laten verwijderen. De nieuwe ouders kunnen dat niet meer doen, hiermee is
invulling gegeven aan de uitvoering van dit amendement.
Opgeleverd eindresultaat:

Aanpassing in de systemen van de gemeenten zodat het amendement “Niet meer
verwijderen adoptiegegevens” ondersteund wordt in de Burgerzakenapplicaties. Sinds
inwerkingtreding van de wetswijziging10 van 1 januari 2022 die dit regelt, worden al

8
9

https://open.overheid.nl/documenten/ronl-5801b397-0fab-4d68-afbc-a05706e1099b/pdf
Kamerstuk 35648, nr. 9.

10

stcrt-2022-26624.pdf (officielebekendmakingen.nl)

9

geen gegevens meer verwijderd als er een verzoek wordt gedaan. Met aanpassing van
de systemen via de LO-wijziging die op 22 oktober 2022 inging, kan het ook technisch
niet meer. Met deze aanpassing is dit punt van de Ontwikkelagenda afgerond.

10

13

Aanpassingen in het kader van de kieswet
Richtlijn 93/109/EG bepaalt dat kiesgerechtigde burgers van EU-lidstaten mogen kiezen of
ze voor de verkiezing van het Europees Parlement (EP) stemmen in de EU-lidstaat van
verblijf of in de EU-lidstaat van herkomst. In beide lidstaten stemmen (‘dubbel stemmen’)
mag niet. Om dit te voorkomen, dienen EU-lidstaten voorafgaand aan een EP-verkiezing
gegevens uit te wisselen over de kiesgerechtigde burgers. De EU-lidstaten van verblijf
zenden de gegevens van de EU-burgers die hebben verzocht om te stemmen in hun
lidstaat van verblijf, aan de EU-lidstaten van herkomst.
Zo kan de EU-lidstaat van herkomst nagaan of betrokkene niet (ook) aldaar als
kiesgerechtigde is geregistreerd. Hiertoe dient ook het gegeven laatste adres in EUlidstaat van herkomst uitgewisseld te worden. Registratie in de BRP is daarom gewenst.
Er worden faciliteiten ontwikkeld voor het verstrekken van gegevens van kiesgerechtigden
aan gemeenten om hen te ondersteunen wanneer hun lokale BRP door een calamiteit niet
beschikbaar is.
Opgeleverd deelresultaat

Het Besluit BRP is per 15 juli 2023 aangepast, waarmee de gegevens ‘land EU-lidstaat
van herkomst’ en ‘adres en woonplaats EU-lidstaat van herkomst’ toegevoegd zijn aan
de huidige gegevens die in de BRP worden vastgelegd ten behoeve van de EUverkiezingen. Dit alles conform Europese richtlijnen inzake EU-verkiezingen, teneinde
dubbel stemmen te voorkomen. De overeenkomstige wijziging van het Logisch
Ontwerp BRP is op dezelfde datum in werking getreden.
In uitvoering, vervolgstappen in 2023/ (deel)resultaat verwacht in 2024

Beschikbaar stellen van een voorziening waarmee in geval van een calamiteit bij een
gemeente, vanuit de centrale BRP-voorziening een actueel inwonersbestand geleverd
kan worden aan een gemeente die geen toegang meer heeft tot de lokale BRPdatabase. Zo’n calamiteit, bijvoorbeeld een ransomware-aanval, zou in een
verkiezingsperiode bij de gemeente kunnen leiden tot problemen met het uitvoeren
van de verkiezingen.

Voor het geval dat een gemeente vanwege een calamiteit niet in staat is om de
verkiezingsselectie te draaien, wordt een faciliteit gemaakt waarmee deze selectie
namens de getroffen gemeente gedraaid kan worden vanuit de centrale BRPvoorziening. Deze faciliteit kan ook gebruikt worden om tellingen te leveren, die door
alle gemeenten gebruikt kunnen worden om hun eigen verkiezingsselectie te
controleren.

11

B. Doelarchitectuur
Naast de in dit overzicht genoemde onderwerpen, is afgelopen periode in het programma Toekomst
BRP ook gewerkt aan de doelarchitectuur voor het BRP-stelsel.
Architecten van RvIG werken samen met de gebruikers van de BRP aan een doelarchitectuur voor
het stelsel van de BRP op de lange termijn. De doelarchitectuur is een beschrijving van de
gewenste situatie in termen van bedrijfsvoering, informatievoorziening en waar mogelijk ook
technische infrastructuur.
In het afgelopen jaar zijn allereerst de doelen van het toekomstige BRP-stelsel geformuleerd,
waarna een ‘houtskoolschets’ van de doelarchitectuur is gemaakt. De capabilities (wat het stelsel
moet kunnen) zijn in kaart gebracht en de thema’s van het stelsel zijn benoemd. Bij deze
ontwikkelingen zijn ook adviezen uit het eerder dit jaar opgeleverde CIO-oordeel11 over het
programma Toekomst BRP betrokken.
Zo loopt er een onderzoek naar de kwaliteit van en eventuele risico’s in de huidige systemen. Ook
zullen de mogelijke risico’s in de huidige (stelsel)architectuur worden onderzocht. Het onderzoek
bestaat uit onder andere adviezen, een doelarchitectuur en een voorgestelde roadmap voor de
centrale voorzieningen van de BRP.
Deze roadmap bevat elementen als een API-strategie, een architectuurcomponent en het
verbeteren van de test- en releasevoorzieningen. Momenteel wordt in kaart gebracht wat hiervan
al loopt binnen RvIG en Toekomst BRP, in hoeverre de geadviseerde werkzaamheden passen in
lopende trajecten en wat daadwerkelijke nieuwe zaken zijn.

C. Informatie over enkele ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving.
Derdenbesluit BRP: per 15 juli 2023 uitbreiding van toegang tot de BRP
Per 15 juli 2023 is toegang tot de BRP mogelijk voor klinisch genetische centra en voor levens- en
natura-uitvaartverzekeraars. Voor klinisch genetische centra is dit noodzakelijk voor het informeren
van familieleden van een patiënt bij geconstateerde erfelijke aandoeningen. Voor genoemde
verzekeraars gaat het om het honoreren van aanspraken van gerechtigden op opvorderbare gelden
of diensten. Voor de volledige inhoud van het ontwerpbesluit verwijs ik naar de ontwerpnota van
toelichting.12 In het kader van de voorhangprocedure zijn vanuit uw Kamer op 7 september 2022
vragen gesteld over het ontwerpbesluit. 13 Bij brief van 23 mei jl. heb ik uw Kamer geïnformeerd
het advies van de Raad van State. Het besluit is op 15 juli jl. in werking getreden.14 Voor
aansluiting van klinisch genetische centra en levens- en natura-uitvaartverzekeraars zijn nog per
organisatie die hieronder valt autorisatiebesluiten nodig.
Ontwikkelingen in relatie tot Caribisch Nederland en de Caribische landen
Uw Kamer steunde in oktober 2021 met een grote meerderheid de motie van het lid Bromet c.s.15
die de regering verzoekt zo spoedig mogelijk wetswijzigingen aanhangig te maken, die nodig zijn
om het BSN in Caribisch Nederland in te voeren. Zoals toegelicht in mijn brief van 13 juli jl. bereid
ik in overleg met de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba de benodigde
wetswijzigingen voor, die ik op 19 juni jongstleden in consultatie heb gebracht. De uitkomsten
daarvan worden momenteel verwerkt.16
Het Besluit BRP is per 15 juli jl. gewijzigd17 zodat OCW/ DUO Caribische studenten in het kader van
een aanvraag studiefinanciering laat registreren in de BRP/RNI. Daarmee krijgen zij een BSN.

Dit is het oordeel van de Chief Information Officer Rijk.
Kamerstukken II, 2022/23, 27 859, nr. 158.
13
Kamerstukken II, 2022/23, 27 859, nr. 167.
14
Staatsblad 2023, 257 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen (officielebekendmakingen.nl)
11

12

15
16
17

Kamerstuk 35 925 IV, nr. 19.
Zie: https://www.internetconsultatie.nl/wetbsnbes

Staatsblad 2023, 256 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen (officielebekendmakingen.nl)

12

Hierdoor is het niet langer nodig dat de studenten afreizen naar een RNI-loket in Europees
Nederland. Een BSN is nodig voor DigiD en om (daarmee) bijvoorbeeld studiefinanciering aan te
vragen. Deze wijziging kan, in afwachting van de technische implementatie, naar verwachting in de
eerste helft van 2024 in werking treden.
Impactanalyse geslachtsvermelding ‘X’
In de rechtspraak en in de maatschappij wordt op dit moment een debat gevoerd over de
registratie van het geslacht in relatie tot de genderbeleving van een persoon. Hierbij speelt dat de
overheidsregistraties momenteel naast de vermeldingen “man” en “vrouw” en “onbekend” geen
registratie kennen voor bijv. non-binaire personen die zich daar niet mee identificeren. Mede naar
aanleiding van het (inmiddels ingetrokken) amendement van het lid Van Ginneken en het door
haar aangekondigde initiatiefwetsvoorstel om een non-binaire geslachtsvermelding wettelijk te
regelen, is de impact van de invoering op de wet- en regelgeving en de uitvoeringspraktijk in
samenwerking met JenV en OCW onderzocht. In dat kader heb ik de gebruikers van de BRP
gevraagd wat de impact is voor hen als geslachtsvermelding “X” aan de BRP toegevoegd zou
worden. Uw Kamer is hier in de brief van 7 juli jl. over geïnformeerd.18

18

Kamerstukken 35 825, nr. 19.

13