Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

452
Vragen van het lid Van Bommel (SP) aan de Minister van Buitenlandse Zaken
over de door Nederland gedoneerde scanner op de grens tussen Gaza en Israël
(ingezonden 1 oktober 2015).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 30 oktober
2015)
Vraag 1
Klopt het dat de primaire doelstelling van de containerscanner die Nederland
in 2013 aan de Palestijnse Autoriteit heeft gedoneerd, het bevorderen van de
Gazaanse export is, vooral naar de Westelijke Jordaanoever?
Antwoord 1
Ja. Handelsverkeer tussen Gaza en de Westelijke Jordaanoever en export
naar de regio is noodzakelijk voor economische groei. De scanner is tevens
noodzakelijk voor de import van goederen. Israël heeft verschillende malen
pogingen tot smokkel van gevaarlijke goederen bij import verhinderd. Import
is noodzakelijk voor de wederopbouw, maar ook voor bedrijven die bepaalde
grondstoffen nodig hebben om te kunnen produceren en exporteren.
Vraag 2 en 3
Herinnert u zich de mededeling van uw ministerie dat sinds het plaatsen van
de eerste scanner in 2012 het aantal vrachtwagens dat per dag vanuit Gaza
de grens over gaat, is gestegen van circa 200 naar nu al 530?1
Is het genoemde cijfer 530 juist? Zo ja, hoe valt dit cijfer te rijmen met de
bevinding van het tv-programma Zembla dat per dag gemiddeld slechts vier
à vijf vrachtwagens uit Gaza de grens met Israël passeren?2 Zo nee, wat zijn
dan de juiste cijfers van het aantal vrachtwagens uit Gaza dat per maand via
de scanner de grens met Israël heeft gepasseerd sinds de inwerkingtreding
van de scanner tot heden?

1

Nieuwe scanner gaat export uit Gaza bevorderen, 15 juli 2015, https://www.rijksoverheid.nl/
ministeries/ministerie-van-buitenlandse-zaken/nieuws/2015/07/15/nieuwe-scanner-gaat-exportuit-gaza-bevorderen
2
Gevangen in Gaza, 9 september 2015, http://zembla.vara.nl/seizoenen/2015/afleveringen/0909-2015

ah-tk-20152016-452
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Antwoord 2 en 3
De scanner wordt gebruikt voor import en export. De genoemde 530
vrachtwagens betreffen de gehele export uit Gaza in de eerste 6 maanden
van dit jaar. Het foutieve bericht is inmiddels aangepast. In heel 2014 was de
export 228 vrachtwagens. Volgens de Israëlische NGO Gisha is de export
gestegen van 13,5 vrachtwagens per maand in de periode 2007-september
2013 naar 86,8 per maand in de periode november 2014 tot augustus 2015.
USAID, op basis van eigen waarneming, stelt dat de gemiddelde export in de
periode november 2014-juli 2015 108 vrachtwagens per maand was.
Vraag 4
Hoeveel procent is de actuele export vanuit Gaza van het exportvolume
vanuit Gaza vlak voordat Israël in 2007 een blokkade aan Gaza ging opleggen?
Antwoord 4
De export per maand bedroeg in juni ongeveer 7% van de export in de
periode voor 2007. Zoals gezegd in het plenair debat over de situatie in Gaza
(20 mei jl.) is het totale volume van de export nog veel te laag om de
economie van Gaza te doen groeien. Desalniettemin is er sprake van een
duidelijke koerswijziging: voor het eerst sinds 2007 is export naar Israel en
Westelijke Jordaanoever toegestaan waarvoor de Nederlandse scanner
essentieel was. Internationaal wordt dit ook erkend, zoals tijdens de afgelopen Ad Hoc Liaison Committee (AHLC), het donor-coördinatie platform voor
de Palestijnse Gebieden. Nederland pleit consequent voor verdere verruiming
van de handelsmogelijkheden, samen met internationale partners. In de
slotverklaring van de AHLC en de conclusies van het Kwartet opgeroepen tot
verdere versoepeling, ondanks de geboekte vooruitgang.
Vraag 5, 6 en 7
Wat is de maximale exportcapaciteit van de scanner, c.q. het maximale aantal
vrachtwagens uit Gaza dat per dag of per maand via de scanner gecontroleerd zou kunnen worden?
Indien de maximale exportcapaciteit van de scanner verre van bereikt zou
zijn, op welke gronden heeft het kabinet dan besloten om een tweede
scanner te doneren, zoals u tijdens uw recente bezoek aan Israël en Palestina
heeft aangekondigd te willen doen?3
Hoe verklaart u dat de exportcapaciteit van de scanner op dit moment niet
volledig benut wordt? Hoe gaat u bevorderen dat de exportcapaciteit beter
wordt gebruikt?
Antwoord 5, 6 en 7
De maximale capaciteit wordt mede bepaald door de openingstijden van de
grensovergangen. Met de huidige processen en werktijden kan de scanner
130–140 vrachtwagens in een periode van 8 uur scannen. De scanner wordt
gebruikt voor het scannen van een deel van de import en van alle export.
Niet alle vrachtwagens die door Kerem Shalom / Karm Abu Salem gaan,
worden gescand. Scannen vindt plaats op basis van een risicoanalyse.
Ter illustratie, het aantal vrachtwagens dat gemiddeld per dag in augustus
Gaza in ging, was 648. Maar er zijn ook dagen dat er meer vrachtwagens
Gaza in gaan. Israël en de Palestijnse Autoriteit gevraagd om een tweede
scanner, omdat de maximale capaciteit van de overgang met de huidige
openingstijden nagenoeg bereikt is.
Nederland blijft samen met internationale partners inzetten op verdere
verruiming van export mogelijkheden, het toestaan van de export van meer
producten uit Gaza, het toestaan van het gebruik van containers en in het
algemeen de handel voorspelbaarder te maken.

3

Nieuwe scanner gaat export uit Gaza bevorderen, 15 juli 2015, https://www.rijksoverheid.nl/
ministeries/ministerie-van-buitenlandse-zaken/nieuws/2015/07/15/nieuwe-scanner-gaat-exportuit-gaza-bevorderen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2