Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

28 807

Vogelpest (Aviaire influenza)

Nr. 290

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 juli 2023
De Vaste Commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft mij
verzocht een brief te sturen met daarin een reactie over het tekort aan
dierenartsen in relatie tot de eisen vanuit de Europese Unie inzake
verplichtingen van het aantal dierenartsen volgens de nieuwe Europese
verordening, over veterinary medicinal use (EU) 2023/361. Daarbij is mij
verzocht in te gaan op de zorgen die bestaan ten aanzien van het
bemensen en het monitoren van het vaccinatietraject tegen verspreiding
van het vogelgriepvirus. Deze verordening gaat over meer dierziekten,
maar in mijn reactie beperk ik mij tot vaccinatie tegen hoogpathogene
vogelgriep (HPAI), ten behoeve van de leesbaarheid.
Zoals eerder aangegeven is vaccinatie één van de extra maatregelen om
bij gehouden vogels de kans op besmettingen met vogelgriep te
verkleinen. In mijn brief van 17 maart jl. over het vaccinatietraject is de
stapsgewijze aanpak toegelicht om vaccinatie in Nederland zo snel
mogelijk en met zo gering mogelijk risico’s voor volks- en diergezondheid
te realiseren (Kamerstuk 28 807, nr. 286). Vaccinatie tegen onder andere
vogelgriep is mogelijk in de Europese Unie, mits een lidstaat zich houdt
aan de voorwaarden en regels, zoals gesteld in de Europese verordening
(EU) 2023/361. Een belangrijke voorwaarde is het uitvoeren van een
surveillanceprogramma om besmettingen met vogelgriep in gevaccineerde koppels pluimvee te detecteren. Het is voor de bescherming van
de volks- en diergezondheid van groot belang dat infecties worden
opgespoord, ook in gevallen van mogelijk subklinische spreiding.
In de media is onlangs het bericht verschenen dat dit Europese surveillanceprogramma mogelijk niet uitvoerbaar is vanwege een tekort aan
(officiële) dierenartsen. Het zijn vooral de eisen in artikel 2.2 (Annex XIII,
deel V) van de verordening, waarin staat dat een officiële dierenarts
maandelijks de koppels moet inspecteren en bloedmonsters moet nemen,
die veel menskracht vragen. Er zijn veel onderzoeken die zijn voorgeschreven in de Europese diergezondheidsregelgeving die door officiële

kst-28807-290
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 28 807, nr. 290

1

dierenartsen moeten worden uitgevoerd. De Europese diergezondheidsverordening (2016/429; artikel 14) en de officiële controleverordening
(2017/625; artikelen 31 en 30) geven evenwel ruimte aan lidstaten om een
aantal activiteiten onder voorwaarden door andere deskundige personen,
zoals praktiserende dierenartsen, te laten uitvoeren. In het kader van het
vaccinatiestappenplan verken ik op dit moment de mogelijkheden om
hiervan gebruik te maken. De uitvoerbaarheid en het in kaart brengen van
de kosten van de surveillance zullen deel uitmaken van de vaccinatiepilot
(Kamerstuk 28 807, nr. 286). Daarnaast zal ik, in het kader van het
vaccinatiestappenplan, ook onderzoeken wat een optimaal surveillanceprogramma – uitvoerbaar en effectief – kan zijn voor de Nederlandse
situatie.
Meerdere lidstaten hebben de zorg over de uitvoerbaarheid van het
surveillanceprogramma al bij de Europese Commissie (EC) geuit. De EC
heeft eerder al de European Food Safety Authority (EFSA) gevraagd om
een scientific opinion over vaccinatie, waaronder surveillance. Dat rapport
verwacht de EC in maart 2024. Vóór die tijd doet de EC geen aanpassingen in de bewuste verordening. Ik zal de komende periode wel
benutten om het gesprek te voeren met de EC en andere lidstaten ten
aanzien van de uitvoerbaarheid van het surveillanceprogramma.
Ik zal, zoals ik de Tweede Kamer heb toegezegd, regelmatig een update
geven over de vorderingen ten aanzien van het vaccinatiestappenplan,
dus ook over de mogelijkheden en gevolgen voor de uitvoerbaarheid van
het verplichte surveillanceprogramma.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
P. Adema

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 28 807, nr. 290

2