Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 230

Europese Politieke Gemeenschap

Nr. 5

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 juni 2023
Hierbij bied ik u, mede namens de Minister-President, het verslag aan van
de Europese Politieke Gemeenschap Top van 1 juni 2023.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

kst-36230-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 230, nr. 5

1

VERSLAG EUROPESE POLITIEKE GEMEENSCHAP TOP VAN 1
JUNI 2023
Op 1 juni jl. vond de tweede bijeenkomst van de Europese Politieke
Gemeenschap (EPG) plaats in Moldavië. Meer dan veertig landen waren
aanwezig. De Minister-President nam deel aan deze bijeenkomst. De Top
begon met een plenaire opening waarna de regeringsleiders werden
verdeeld over vier ronde tafels. Twee ronde tafels centreerde zich rond het
thema veiligheid en de andere twee ronde tafels rond het thema connectiviteit en energie. De Minister-President nam deel aan de ronde tafel over
veiligheid. Tijdens de bijeenkomst vond geen besluitvorming plaats en
zijn ook geen verklaring(en) of conclusies aangenomen.
Plenaire opening
De president van Moldavië, Maia Sandu, verzorgde de opening en
benadrukte de unieke waarde van de EPG door te stellen dat de EPG de
Europese eenheid, kracht en vastberadenheid bevestigt om als één familie
te handelen. De EPG pakt gemeenschappelijke uitdagingen aan en
consolideert vrede op het hele continent. President Sandu eindigde door
te stellen dat de EPG een cruciaal platform vormt voor pan-Europese
actie, ter ondersteuning van veiligheid, vrede en vooruitgang.
Ook de Minister-President was uitgenodigd te spreken tijdens de plenaire
opening. In zijn speech benadrukte hij dat Rusland het gevoel van vrijheid
en veiligheid van het Moldavische volk ondermijnt met cyberaanvallen en
hybride bedreigingen. Nederland is onder de indruk van de veerkracht van
Moldavië en het leiderschap van president Sandu. Daarnaast onderstreepte de Minister-President in de context van Oekraïne het belang van
de oprichting van het schaderegister tijdens de Top van de Raad van
Europa in Reykjavik. Kernpunt blijft dat Oekraïne de oorlog moet winnen.
De meer dan veertig staatshoofden en regeringsleiders waren in Moldavië
bijeen om hun verantwoordelijkheid te nemen, verenigd in de overtuiging
dat we moeten doen wat nodig is om vrede, veiligheid en rechtvaardigheid in Europa te herstellen. De Minister-President riep de aanwezige
landen daarom op verantwoordelijkheid te nemen, specifiek als het
aankomt op humanitaire hulp, financiële en militaire steun voor Oekraïne.
Naast president Sandu en de Minister-President waren ook nog enkele
andere landen uitgenodigd om te spreken tijdens de plenaire opening,
onder hen Minister-President Meloni. Zij onderstreepte het belang van
eenheid en gelijkheid binnen Europa en de niet-aflatende steun van Italië
aan Oekraïne. Ook solidariteit en samenwerking kwamen aan bod, die zijn
nodig om de uitdagingen waarmee de Europese landen gezamenlijk
worden geconfronteerd aan te pakken. Minister-President Meloni eindigde
met de boodschap dat de EPG als een cruciaal platform dient voor leiders
om strategieën te ontwikkelen en samen te werken aan een sterker en
meer verenigd Europa.
Gedurende de plenaire sessie later op de dag werd onder andere
gesproken over de situatie in Noord-Kosovo. Zowel de leiders van Kosovo
als van Servië waren aanwezig bij de Top. Beide kanten zullen stappen
moeten zetten om de situatie te de-escaleren en relaties te normaliseren.
Ronde tafel veiligheid
Nederland sloot aan bij een van de ronde tafels over veiligheid, onder
voorzitterschap van Oekraïne en de voorzitter van de Europese Raad. De
discussie richtte zich op het bevorderen van samenwerking op het terrein
van de gemeenschappelijke Europese veiligheidsuitdagingen, in het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 230, nr. 5

2

bijzonder tegen de achtergrond van de veranderde veiligheidscontext als
gevolg van de Russische agressie tegen Oekraïne. Daarbij werd stilgestaan bij de hybride- en cyberdreigingen waarmee vooral Oekraïne, maar
ook andere leden van de EPG geconfronteerd worden. Daarnaast
bespraken deelnemers manieren om de veerkracht van de open samenlevingen in Europa te versterken.
En marge van de EPG Top is ook gesproken over het voornemen
Oekraïense vliegers op te leiden in het gebruik van de F-16. Nederland en
Denemarken leiden de internationale F-16 trainingscoalitie, waar
meerdere landen onderdeel van uitmaken. Het streven is deze training zo
snel mogelijk te laten beginnen. De planning van de opleidingen wordt
zoveel mogelijk in de context van de Ukraine Defence Contact Group
(Ramstein) georganiseerd en vindt in afstemming met de VS plaats.
Momenteel wordt gekeken naar trainingslocaties en modaliteiten.
De tweede bijeenkomst van de EPG is wat Nederland betreft waardevol
gebleken. Het is een flexibel forum waar de politieke dialoog en de
samenwerking op het Europese continent centraal staan ten aanzien van
onderwerpen van gemeenschappelijk belang zoals veiligheid, energie en
connectiviteit. Dit biedt nieuwe kansen voor het versterken van de relatie
tussen leiders op het Europese continent. Dat de Top plaatsvond in
Moldavië, een land dat dagelijks Russische dreiging ervaart, heeft een
sterke symbolische waarde. De volgende bijeenkomsten zullen achtereenvolgens plaatsvinden in Spanje en het Verenigd Koninkrijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 230, nr. 5

3