De�heer�Van�Bommel�(SP):
Voorzitter.�Na�de�mislukte�onderhandelingen�van�november�over�de�meerjarenbegroting�lijken�er�geen�nieuwe
ontwikkelingen�te�zijn.�De�voorzitter�van�de�Europese
Raad,�Herman�van�Rompuy,�komt�pas�op�de�dag�van�de
Eurotop�zelf�met�een�nieuw�voorstel.�Tegelijkertijd�was
het�eerdere�voorstel�dat�voorlag,�bij�lange�na�niet�wat�dit
kabinet�beoogt,�laat�staan�wat�voor�de�SP-fractie�acceptabel�is.�Wat�heeft�het�kabinet�gedaan�sinds�november�om
zijn�inzet�dichterbij�te�brengen?�Heeft�het�wel�gebruikgemaakt�van�het�opschorten�van�de�onderhandelingen�in
november�of�had�wat�het�kabinet�betreft�destijds�gewoon
langer�door�moeten�worden�onderhandeld?
De�Duitse�bondskanselier�Merkel�en�de�Franse�president�Hollande�lijken�te�betwijfelen�of�er�een�akkoord�kan
worden�gesloten.�Hoe�schat�het�kabinet�dit�in�of�maakt
het�zich�afhankelijk�van�een�eventueel�Duits-Frans�akkoord?�Vooralsnog�lijkt�het�erop�dat�het�kabinet�voorsorteert�op�een�halfbakken�compromis:�nog�30�miljard�eraf,�het�liefst�nog�korten�op�de�administratieve�uitgaven
en�innovatie�en�onderzoek�bij�verdere�bezuinigingen�ontzien.�Daarna�volgen�echter�nog�de�onderhandelingen�met
het�Europees�Parlement�dat�al�snel�die�30�miljard�bezuiniging�ongedaan�zal�willen�maken.�De�vraag�komt�op�wat
instemmen�met�een�dergelijk�compromis�voor�voordeel
heeft.�Ik�daag�het�kabinet�dan�ook�uit�om�nog�eens�uiteen
te�zetten�welke�problemen�er�worden�opgelost�met�deze
begroting�ten�opzichte�van�de�vorige,�zelfs�indien�de�nu
beoogde�inzet�van�30�miljard�minder�in�zijn�geheel�wordt
gerealiseerd.�Wordt�de�verspilling�tegengegaan?�Wordt
het�rondpompen�van�geld�tegengegaan?�Wordt�de�effectiviteit�vergroot?�Wordt�de�Nederlandse�bijdrage�aan�de
Europese�Unie�rechtvaardiger?�Wat�gaan�we�er�als�Europa�als�geheel�op�vooruit?�Zoals�we�in�het�vorige�debat
aangaven�is�de�begroting�een�principekwestie�geworden.
Kan�het�rupsje-nooit-genoeg�worden�gestopt?�Kan�de�Europese�Unie�zelf�ook�met�minder�toe�zoals�het�de�lidstaten�voorschrijft?�Kan�de�tendens�worden�gestopt�dat�voor
elk�probleem�de�Europese�Unie�zichzelf�als�oplossing�ziet
en�vervolgens�geld�en�bevoegdheden�eist?�Over�dat�laatste�hebben�we�gisteren�al�uitvoerig�gesproken�en�de�SP
komt�tot�de�conclusie�dat�we�die�discussies�aan�elkaar
moeten�koppelen.�Waarom�nu�al�instemmen�met�een�begroting�voor�de�komende�zeven�jaar�met�zoveel�tekortkomingen,�terwijl�een�deel�van�het�geld�bestemd�is�voor�taken�die�de�Europese�Unie�niet�langer�zou�moeten�uitoefenen?�Als�het�huidige�proces�waarin�de�begroting�geïsoleerd�wordt�bekeken,�dit�onbevredigende�resultaat�heeft,
moeten�we�dan�niet�een�nieuw�proces�starten?�We�beginnen�toch�langzaam�maar�zeker�te�denken�van�wel.�Er
moet�een�eind�komen�aan�het�beeld�dat�de�Europese�begroting�één�grote�subsidiepot�is�waar�iedereen�naar�hartenlust�in�mag�graaien.�Of�ontkent�het�kabinet�dat�dit�de
dynamiek�is�die�de�onderhandelingen�nu�bepaalt?�Frankrijk�wil�zijn�landbouwsubsidies�en�Zuid-�en�Oost-Europese
landen�de�structuurfondsen.�En�om�zijn�deel�te�verzekeren

pleit�Nederland�voor�meer�geld�voor�onderzoek�en�innovatie.�Waarom�stelt�het�kabinet�niet�voor,�net�als�bij�de�takendiscussie,�dat�elk�lidstaat�inventariseert�welke�subsidies�ook�beter�nationaal�kunnen�worden�geregeld?�Het�argument�tegen�deze�renationalisatie�kan�zeker�niet�zijn�dat
het�effectiever�is�om�via�de�EU�subsidies�te�verlenen.�Verschillende�rapporten�van�de�Europese�Rekenkamer�over
bijvoorbeeld�visserijsubsidies�en�de�afvalverwerking�bevestigen�dit,�evenals�onderzoek�dat�wij�hebben�laten�verrichten�naar�de�agentschappen.�Ook�zijn�er�nog�steeds
problemen�met�de�verantwoording�van�EU-subsidies,�wat
ertoe�leidt�dat�er�nog�nooit�een�goedkeurende�verklaring
over�de�gehele�EU-begroting�is�afgegeven�door�de�Europese�Rekenkamer.�Zorgt�deze�gebrekkige�verantwoording
überhaupt�niet�voor�problemen�bij�het�vaststellen�van�de
effectiviteit?
We�kunnen�het�ons�daarnaast�niet�voorstellen�dat�bepaalde�landen�zich�er�gemakkelijk�bij�voelen�om�zo�afhankelijk�te�zijn�van�de�Europese�subsidies�voor�overheidsinvesteringen.�Eurocommissaris�Lewandowski�somde�onlangs�nog�enkele�feiten�op.�In�de�periode�2009–2011�was
Hongarije�voor�maar�liefst�97%�van�de�EU�afhankelijk�voor
publieke�investeringen,�Slowakije�76%�en�Polen�52%.�Dat
geldt�verder�ook�voor�sommige�regio's�in�rijke�lidstaten,
zoals�Sleeswijk-Holstein�in�Duitsland.�Deze�afhankelijkheid�is�ongezond.�Deelt�het�kabinet�deze�mening�en�is�het
bereid�die�uit�te�spreken�tijdens�de�top?�Moeten�landen
niet�ook�worden�aangesproken�op�hun�verantwoordelijkheid�om�zelf�de�economische�tweedeling�in�hun�land�te
verkleinen?�Waarom�via�de�Europese�Unie�subsidies�aan
Oost-Duitsland�en�Zuid-Italië�om�daar�economische�ontwikkeling�tot�stand�te�brengen?�Als�klap�op�de�vuurpijl
dreigt�Italië�als�steeds�grotere�nettobetaler�nu�ook�een
korting�te�willen.�Graag�hoor�ik�een�reactie�op�dit�punt.
In�deze�discussie�zou�het�kabinet�het�goede�voorbeeld
moeten�geven.�Het�kabinet�is�terecht�tegen�het�rondpompen�van�geld,�maar�tegelijkertijd�lobbyen�Nederlandse�gemeenten�en�provincies�in�Brussel�voor�het�behoud�van
subsidies.�Is�het�niet�tijd,�en�was�het�niet�allang�tijd,�om
voor�decentrale�overheden�met�een�alternatief�te�komen?
Of�is�het�kabinet�van�mening�dat�EU-ambtenaren�meer
geschikt�zijn�voor�het�verlenen�van�subsidies�voor�winkelstraten�en�scholing�van�werklozen�in�Nederland�dan�bijvoorbeeld�de�eigen�Nederlandse�ambtenaren?
Wat�ons�heeft�verbaasd,�is�de�achteloosheid�waarmee
het�kabinet�accepteert�dat�winstgevende�multinationals
EU-subsidies�opstrijken.�De�SP�vindt�het�een�regelrechte�schande�dat�Unilever,�Philips,�Pepsi�en�Mercedes�Benz
miljoenen�aan�EU-subsidies�binnenhalen.�De�minister�beweert�in�zijn�antwoord�op�mijn�vragen�dat�vooral�de�werknemers�hierbij�gebaat�zijn.�Dat�is�flauwekul.�Het�ging�hier
ook�om�managers�die�cursussen�kregen�zoals�"overwinnen�door�mensen",�bij�Unilever,�of�"mensen�en�waarde",
bij�Philips.�Hier�kan�fors�op�worden�bezuinigd.
Indien�taken�en�budgetten�kunnen�worden�gereduceerd,�kan�ook�meer�gesneden�worden�in�de�administratieve�uitgaven.�Daar�verzetten�de�Europese�ambtenaren�zich�tegen.�Deze�ambtenaren�staken�niet�voor�hogere�salarissen,�maar�voor�behoud�van�taken�en�voldoende�collega's.�10%�van�deze�EU-ambtenaren�verdient�meer
dan�de�Duitse�bondskanselier�Merkel.�Ik�vraag�het�kabinet�of�in�die�exorbitante�salarissen�ook�niet�een�groot�deel
van�het�probleem�zit.�De�salarissen�van�Van�Rompuy�en
Commissievoorzitter�Barroso�worden�nota�bene�vergeleken�met�die�van�president�Obama�van�de�Verenigde�Staten.�Is�het�kabinet�het�met�mij�eens�dat�die�vergelijking�to-

Tweede�Kamer

6 februari 2013
TK�49

4
Europese�top
Aan�de�orde�is�het�debat�over�de�agenda�van�de�Europese
top�van�7-8 februari.

Europese�top

49-4-10

Van�Bommel
taal�mank�gaat?�Het�maakt�niet�alleen�duidelijk�dat�er�veel
te�besparen�valt,�het�zorgt�er�ook�voor�dat�ambtenaren
niet�makkelijk�terug�kunnen�of�willen�keren�naar�het�nationale�ambtenarenapparaat.�Creëren�we�hiermee�geen�gouden�kooi�waar�het�de�dynamiek�is�om�deze�uit�te�breiden
met�nieuwe�taken�en�bevoegdheden�en�koste�wat�kost�te
beschermen?�Is�het�niet�verstandiger,�ook�voor�een�stukje
realiteitszin,�dat�deze�ambtenaren�regelmatig�of�regelmatiger�rouleren�tussen�de�lidstaten?�Graag�hoor�ik�een�reactie.

De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Voorzitter.�Je�zou�het�bijna�vergeten�door�alle�besognes�in
eigen�land,�met�banken�die�worden�overgenomen,�maar
dit�weekend�is�een�belangrijk�Europees�weekend.�Onze
regeringsleiders�–�dus�niet�de�bureaucraten�in�Brussel;
ik�kijk�toch�maar�even�naar�de�rechterkant�van�deze�Kamer�–�gaan�afspraken�maken�over�een�meerjarig�financieel�kader,�de�begroting�van�de�Europese�Unie.�Om�eerlijk
te�zijn,�vrees�ik�een�gedrocht�van�een�compromis�met�27
landen�die�vooral�aan�elkaar�meedelen�waar�ze�het�niet
over�eens�zijn�en�alles�doen�om�er�zelf�beter�uit�te�komen.
We�zien�een�duidelijke�scheiding�tussen�het�noorden�en
het�zuiden�van�Europa.�De�eerste�groep�zet�alles�op�alles
om�het�budget�van�de�Europese�Unie�te�verlagen�en�de
zuiderlingen�doen�er�alles�aan�om�zo�veel�mogelijk�geld
naar�zich�toe�te�trekken.�Ik�ben�een�slechte�gokker,�maar
over�de�volgende�voorspelling�durf�ik�wel�een�weddenschapje�aan.�De�uitkomst�van�deze�top�kan�weleens�zijn
dat�Nederland�en�zijn�noordelijke�vrienden�de�hoogte�van
de�EU-begroting�gaan�bepalen,�terwijl�het�zuiden�mag�bepalen�waaraan�het�geld�wordt�besteed.�Kortom,�er�gaat
wellicht�minder�geld�naar�Europa,�maar�het�blijft�slecht
besteed,�aan�landbouwsubsidies�et�cetera.�De�modernisering�van�de�begroting,�die�dit�kabinet�in�zijn�plannen�ook
nastreeft,�wordt�op�deze�manier�nooit�bereikt.
Het�kabinet�zegt�in�te�zetten�op�een�Europese�begroting�die�ten�goede�komt�aan�investeringen�en�duurzaamheid.�Ondertussen�is�het�de�verwachting�dat�het�ambitieuze�plan�van�Eurocommissaris�Neelie�Kroes�om�de�komende�zeven�jaar�jaarlijks�ruim�9�miljard�euro�te�investeren�in�breedbandinternet�de�komende�eurotop�in�Brussel�sneuvelt.�Ook�het�plan�van�de�Europese�Commissie
om�tientallen�miljarden�extra�in�innovatie�en�onderzoek
te�steken,�gaat�waarschijnlijk�grotendeels�de�prullenbak
in.�Door�op�die�posten�flink�te�bezuinigen,�wordt�het�EUbudget�per�saldo�toch�verlaagd�en�hoeft�er�niet�gesneden
te�worden�in�traditionele�EU-sectoren�zoals�landbouw�en
de�regiofondsen.�Het�is�dan�ook�jammer�dat�de�premier
geen�bondgenoten�zoekt�om�goede�investeringen�te�bewerkstelligen�met�Europees�geld.�Hij�speelt�de�flinke�jongen�die�nee�zegt�tegen�de�hoogte�van�het�budget�en�offert
daarvoor�de�modernisering�van�de�Europese�begroting
op,�zo�is�mijn�vrees.�Is�de�korting�een�doel�op�zichzelf�voor
het�kabinet?�Of�is�het�bereid�iets�te�offeren�voor�een�betere�besteding�van�het�Europese�budget?�Wat�zal�het�kabinet�doen�om�de�investeringen,�en�innovatie�en�onderzoek
te�redden?
Politiek�gaat�niet�over�harde,�maar�holle�woorden.�Politiek�gaat�niet�over�streng�zijn�en�voortdurend�zeggen�wat
je�niet�wilt.�Politiek�gaat�niet�om�opiniepeilen�en�regeren
door�angst.�Politiek�is�in�de�allereerste�plaats�een�ideeënstrijd,�botsende�visies�en�wereldbeelden�die�uitmonden
in�besluitvorming�over�zaken�die�ertoe�doen.�Dit�kabinet

Tweede�Kamer

Europese�top

blijft�echter�in�zijn�kleuterpuberteit�hangen.�Op�alles�wat
je�vraagt,�zegt�of�aangeeft,�is�het�antwoord:�nee,�nee,�nee.
GroenLinks�gaat�verder�en�deze�Kamer�gaat�verder.�Voor
ons�geen:�nee,�nee,�nee,�maar�perspectief�en�hoop.�Wij
blijven�inzetten�op�de�inhoud.�Wij�pleiten�voor�een�sterkere�Europese�diplomatieke�dienst,�voor�meer�Europese
defensiesamenwerking,�voor�een�sterk�Europees�begrotingstoezicht�en�voor�betere�controle�op�Europese�bestedingen.�Wij�pleiten�voor�Europese�investeringen�in�duurzaam�herstel�in�landen�die�het�hardst�worden�getroffen
door�de�Europese�crisis,�voor�een�Europese�infrastructuur
en�voor�duurzame�energie.�Wij�pleiten�voor�een�sterk�Europa,�omdat�wij�geloven�dat�samenwerking�in�de�samenleving,�klein�en�dichtbij,�en�samenwerking�in�internationaal�verband�de�enige�manier�is�om�de�uitdagingen�van
onze�tijd�aan�te�kunnen.�De�uitdaging�om�een�omslag�te
maken�in�ons�economisch�denken.�Van�groei�in�kwantiteit
naar�groei�in�kwaliteit.�De�uitdaging�om�onze�energievoorziening�duurzaam�te�maken.�Van�centraal�naar�decentraal.
De�uitdaging�om�vrede�en�veiligheid�niet�alleen�te�garanderen�op�ons�continent.�Van�eigen�belang�naar�internationale�solidariteit.
Daarom�ligt�structurele�bezuiniging�op�de�Europese�begroting�–�die�trouwens�veel�meer�een�investeringsbegroting�is�dan�de�nationale�begroting�–�niet�voor�de�hand.
Dergelijke�bezuinigingen�zouden�minder�Europese�investeringen�betekenen�in�de�zwaar�door�de�crisis�getroffen
landen�waar�bovenop�nog�nationale�bezuinigingen�komen.�Wil�de�premier�toezeggen�dat�hij�niet�akkoord�gaat
met�een�compromis�waarin�wij�de�hoogte�van�het�budget�bepalen�en�het�zuiden�over�de�besteding�gaat?�Dit�zou
betekenen�dat�de�verschillende�moties�die�zijn�ingediend
door�de�collega's�Lucassen�en�Pechtold�en�door�mijzelf,
niet�worden�uitgevoerd.�Daarin�wordt�de�regering�opgeroepen�te�komen�tot�modernisering�van�die�begroting,
een�verschuiving�van�landbouw-�en�cohesiebudgetten
naar�innovatie�en�onderzoek.
Dan�wijd�ik�nog�een�aantal�woorden�aan�de�situatie�in
Mali.�Frankrijk�heeft�laten�weten�dat�het�in�maart�zijn�troepen�zal�terugtrekken�uit�Mali;�dan�worden�alle�activiteiten
door�de�Afrikaanse�troepenmacht�overgenomen.�Wij�hebben�ervaring�opgedaan�in�bijvoorbeeld�Irak�en�Afghanistan,�waar�wij�ook�dachten�op�korte�termijn�gewonnen�te
hebben.�Mijn�vrees�is�dat�er�ook�na�maart�een�hevige�guerrillaoorlog�uitbreekt.�Bespreekt�de�minister-president
met�zijn�collega's�de�scenario's�voor�wat�er�na�maart�te
gebeuren�staat?�Het�is�goed�dat�nu�wordt�geprobeerd�om
het�leger�op�te�leiden,�maar�een�periode�van�twee�weken
lijkt�mij�daarvoor�wat�kort.�Is�hij�tevens�bereid�de�risico's
van�zo'n�guerrillaoorlog�in�kaart�te�brengen�voor�Mali,
voor�de�regio�en�voor�de�Europese�Unie?
Dan�nog�de�Arabische�regio.�De�situatie�van�de�vluchtelingen�daar�is�schrijnend.�De�omringende�landen�kunnen
de�toestroom�niet�aan.�Dit�betekent�voor�de�vluchtelingen�niet�alleen�dat�zij�van�de�regen�in�de�drup�belanden,
maar�het�destabiliseert�ook�de�opvangende�landen.�Daarom�pleit�GroenLinks�ervoor�om�Syrische�vluchtelingen�in
Europa�en�Nederland�op�te�nemen.�Het�Europese�hervestigingbeleid�blijft�echter,�ook�nu�nog,�zeer�minimaal.�Nederland�hervestigt�zeer�mondjesmaat�en�andere�lidstaten
helemaal�niet.�Mocht�er�sprake�zijn�van�hervestiging�uit
de�omringende�landen�van�Syrië,�dan�gaat�dat�weer�ten
koste�van�de�vluchtelingen�in�Tunesië�en�daarbuiten�en
dat�lost�niets�op.�Mijn�slotvraag�aan�de�minister-president
is�of�hij�bereid�is�zijn�Europese�collega's�erop�aan�te�spre-

6 februari 2013
TK�49

49-4-11

Klaver
ken�om�meer�Syrische�vluchtelingen�toe�te�laten�en�dat
niet�ten�koste�te�laten�gaan�van�andere�vluchtelingen.

De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Voorzitter.�Recent�had�Brussel�wat�verbindingsproblemen
over�het�spoor.�Volgens�mij�was�dat�illustratief�voor�de
verbindingsproblemen�tussen�Brussel�en�de�rest�van�het
continent.�Maar�zoals�de�verbindingsproblemen�op�het
spoor�lijken�te�zijn�opgelost,�zo�lijken�ook�de�verbindingsproblemen�met�sommige�politici�en�sommige�ambtenaren�in�Brussel�te�worden�opgelost.�Van�Rompuy�zegt�nu�te
streven�naar�een�"begroting�van�bescheidenheid".�Dat�is
toch�heel�andere�taal�dan�wat�wij�in�december�hoorden.
Wij�weten�alleen�nog�niet�hoe�bescheiden�de�Commissie
gaat�worden.�Tegelijkertijd�is�een�staking�van�ambtenaren
natuurlijk�niet�bevorderlijk�voor�het�draagvlak�voor�het
beleid�uit�Brussel,�om�nog�maar�te�zwijgen�over�de�3.000
ambtenaren�–�of�zijn�het�er�misschien�zelfs�11.000?�–�die
boven�de�balkenendenorm�zitten.�Ik�teken�daarbij�wel�aan
dat�in�ons�eigen�land�ook�ruim�2.600�ambtenaren�boven
die�norm�zitten,�dus�wij�moeten�onze�verontwaardiging
hierover�wel�met�enige�bescheidenheid�ventileren.�Het
is�in�ieder�geval�zorgelijk�dat�wij�niet�precies�weten�hoeveel�ambtenaren�precies�boven�die�balkenendenorm�zitten,�dus�ik�vraag�het�kabinet�op�basis�waarvan�wij�de�kosten�voor�ambtelijke�uitvoering�willen�verlagen,�als�wij�niet
eens�weten�hoe�het�precies�zit�met�de�salariëring�van�deze�ambtenaren.
Een�ander�verbindingsprobleem�tussen�het�Europees
Parlement�en�het�continent�zit�in�de�persoon�van�voorzitter�Schulz,�en�met�hem�een�groot�deel�van�het�Europees�Parlement.�Hier�worden�uitgaven�verlaagd,�gaan�salarissen�omlaag,�maken�ouderen�zich�zorgen�over�de�verlaging�van�hun�pensioen,�maar�meneer�Schulz�wil�een
verhoging�van�het�budget�van�Europa.�Dat�lijkt�mij�volstrekt�ongepast.�Dat�de�heer�Schulz�niet�namens�zichzelf
spreekt,�dus�slechts�op�persoonlijke�titel,�bleek�uit�een
opinieartikel�van�de�hand�van�verschillende�fractievoorzitters�van�christendemocraten,�sociaaldemocraten,�liberalen�en�groenen.�Daarmee�heb�je�een�heel�behoorlijk
deel�te�pakken,�ook�van�deze�Kamer.�Als�je�tegen�de�verhoging�van�de�Europese�begroting�bent,�maak�je�je�volgens�hen�schuldig�aan�begrotingsnationalisme.�Ik�moedig
mijn�collega's�hier�aan�om�eens�een�gesprek�te�voeren
met�hun�collega's�in�het�Europees�Parlement,�want�ik�kan
me�niet�voorstellen�dat�zij�de�inzet�van�Nederland�zouden
betitelen�als�begrotingsnationalisme.�Ik�vraag�het�kabinet�om�een�reactie�hierop.�We�onderhandelen�niet�met
het�Europees�Parlement,�maar�het�Europees�Parlement
zal�wel�met�die�begroting�moeten�instemmen.�Is�dat�geen
complicerende�factor?�Hoe�wordt�het�Europees�Parlement
meegenomen�in�de�zoektocht�naar�die�"begroting�van�bescheidenheid",�zoals�de�heer�Van�Rompuy�het�noemde?
Een�andere�vraag�die�ik�het�kabinet�wil�stellen,�gaat
over�de�relatie�tussen�de�begroting,�de�verlaging�daarvan
die�wij�willen�bewerkstelligen�en�de�takendiscussie.�Als
Brussel�en�Europa�minder�gaan�doen,�zal�daar�ook�minder
geld�mee�gemoeid�zijn.�Hoe�ziet�het�kabinet�die�relatie?
Dit�geldt�ook�voor�de�relatie�tussen�het�Verenigd�Koninkrijk�en�de�omvang�van�deze�begroting.�Als�het�Verenigd
Koninkrijk�opt-outs�krijgt�of�–�wat�ik�niet�hoop�–�na�het�referendum�uit�de�EU�stapt,�zal�dat�natuurlijk�grote�invloed
hebben�op�de�begroting.�Hoe�ziet�het�kabinet�die�relatie?

Tweede�Kamer

Europese�top

Op�de�top�zal�ook�de�blik�naar�buiten�worden�gericht,
onder�andere�naar�de�Arabische�regio.�Daar�zijn�uiteraard
grote�zorgen�over,�ook�bij�de�ChristenUniefractie.�Verschillende�landen�zijn�ontegenzeggelijk�democratischer�geworden,�maar�tegelijkertijd�staan�meer�dan�ooit�fundamentele�vrijheden�onder�druk.�Ik�denk�daarbij�aan�persvrijheid,�vrijheid�van�godsdienst�en�vrouwenrechten.�Wij
kunnen�mooie�woorden�spreken�over�democratie�en�democratische�hervormingen,�maar�als�die�niet�gepaard
gaan�met�de�opbouw�van�een�rechtsstaat�en�met�respect�voor�fundamentele�vrijheden,�dan�zijn�ze�van�weinig
waarde.�Deze�zullen�altijd�in�samenhang�moeten�worden
bezien.�Egypte�is�een�belangrijke�casus.�Er�is�een�nieuwe�grondwet.�Er�is�een�grondwetscommissie,�waaruit
een�groot�aantal�leden�is�weggelopen;�aan�het�eind�zat�er
geen�enkele�christen�meer�in�die�grondwetscommissie.
Er�is�een�referendum�gehouden,�waarbij�sprake�was�van
fraude.�De�persvrijheid�wordt�beknot.�De�rechten�van�minderheden�worden�ingeperkt.�Er�zijn�grote�zorgen�bij�de
kopten�Egypte�is�met�andere�woorden�misschien�wel�democratisch�geworden,�maar�niet�vrijer.�In�dat�licht�blijft�de
steun�van�5�miljard�aan�Egypte,�in�welke�vorm�dan�ook,
een�voor�mijn�fractie�moeilijk�te�verteren�stap.�Aan�de�ene
kant�zie�je�dat�zaken�in�dit�land�verslechteren�en�dat�vrijheden�er�onder�druk�staan�en�aan�de�andere�zie�je�dat�dit
land�voor�5�miljard�aan�steun�krijgt.�Is�het�kabinet�bereid
om�bij�een�eventuele�volgende�steunoperatie�niet�alleen
te�kijken�naar�de�democratische�hervormingen�maar�ook
naar�de�mate�waarin�fundamentele�vrijheden�worden�gerespecteerd?�Vrijheid�en�rechtsstaat�gaan�vooraf�aan�democratie!�Voor�mijn�fractie�is�dit�een�cruciaal�criterium�en
daarom�hoor�ik�graag�van�het�kabinet�of�het�daarmee�instemt.
Er�is�sprake�van�een�vermeende�aanval�van�Israël�op
een�wapentransport�in�Syrië.�De�reactie�van�de�Turkse�regering�was�opvallend.�In�verkapte�bewoordingen�riep�zij
namelijk�op�tot�geweld,�tot�wraakneming�door�Syrië.�Syrië�zou�wat�Turkije�betreft�moeten�terugslaan.�We�hebben
het�dan�wel�over�een�land�dat�mede�door�Nederlandse�Patriotraketten�wordt�beschermd.�Hoe�beoordeelt�het�kabinet�de�reactie�van�Turkije?
Wanneer�overschrijdt�het�conflict�in�Syrië�de�rode�lijn
en�moet�er�inderdaad�ingegrepen�worden?�De�situatie�in
Syrië�doet�denken�aan�de�burgeroorlogen�in�Libanon�tussen�1975�en�1990�en�in�Bosnië�in�de�jaren�negentig.�Toen
is�gebleken�dat�er�zonder�druk�van�buitenaf�geen�oplossing�mogelijk�was.�In�het�geval�van�Bosnië�zijn�de�partijen
kwaadschiks,�onder�meer�door�bombardementen�op�Servië,�naar�de�onderhandelingstafel�gedwongen.�Wanneer
breekt�volgens�de�minister�van�Buitenlandse�Zaken�dit
moment�in�Syrië�aan?�En�wat�moet�er�dan�gebeuren?�Misschien�kan�de�minister�in�zijn�antwoord�ook�het�feit�meenemen�dat�de�vooraanstaande�oppositieleider�Al-Khatib
heeft�aangegeven�met�Assad�te�willen�onderhandelen.
Hoe�kan�Europa�het�proces�stimuleren�dat�ertoe�leidt�dat
de�partijen�plaatsnemen�aan�de�onderhandelingstafel�en
niet�langer�op�het�slagveld�ronddolen?
Frankrijk�heeft�op�de�korte�termijn�zeer�effectief�ingegrepen�in�Mali.�De�eerste�fase�van�deze�oorlog�lijkt�geslaagd,�maar�nu�komt�de�cruciale�transitiefase.�Staan�de
Afrikaanse�troepen�klaar�en�wat�wordt�daarbij�de�rol�van
Europa?�Is�Nederland�bijvoorbeeld�bereid�om�bij�te�dragen�aan�een�eventuele�trainingsmissie?�Wat�is�de�positie
van�Nederland�in�dat�conflict?

6 februari 2013
TK�49

49-4-12

Servaes

De�heer�Servaes�(PvdA):
Voorzitter.�Dit�debat�is�een�beetje�een�déjà�vu,�een�déjà�vu
van�het�debat�dat�we�in�november�hadden�en�van�het�Europadebat�van�gisteren.�Maar�verschil�moet�er�zijn:�gisteren�spraken�de�fractievoorzitters�over�waterbesparende
douchekoppen�en�de�lengte�van�ladders,�vandaag�spreken�wij�over�de�verdeling�van�niet�minder�dan�1.000�miljard�euro�en�de�prioriteiten�voor�de�toekomst�van�Europa.
De�heer�Pechtold�(D66):
Ik�ben�er�vandaag�ook!
De�heer�Servaes�(PvdA):
Het�is�natuurlijk�goed�dat�de�heer�Pechtold�bij�beide�debatten�aanwezig�is.
De�prioriteiten�van�de�PvdA�zijn�onveranderd:�een�sobere�begroting,�een�moderne�begroting�en�een�eerlijke
verdeling�van�de�bijdragen�over�de�lidstaten.�Alle�drie�zijn
belangrijk!�Op�alle�drie�de�terreinen�geven�wij�de�regering�een�stevig�mandaat�om�te�onderhandelen.�Voor�ons
is�het�moeilijk�in�te�schatten�waar�die�onderhandelingen
nu�precies�staan.�Waarom�kwamen�de�regeringsleiders
er�in�november�niet�uit�en�waarom�zijn,�als�we�Merkel�en
Van�Rompuy�mogen�geloven,�de�kansen�nu�beter?
Waar�we�niet�optimistisch�over�zijn,�zijn�de�bedragen
en�de�documenten�die�de�stand�van�de�onderhandelingen�aangeven�op�het�moment�dat�de�regeringleiders�in
november�uiteengingen.�In�die�stukken�zien�wij�dat�de
budgetten�voor�onderzoek,�innovatie�en�infrastructuur
naar�beneden�zijn�bijgesteld,�terwijl�die�voor�landbouw�en
structuurfondsen�juist�omhoog�zijn�gegaan.�Het�lijkt�erop
dat�de�landbouwlobby�haar�schaapjes�op�het�droge�heeft,
terwijl�de�zaken�die�echt�groei�en�banen�opleveren�achter
de�horizon�van�2020�dreigen�te�verdwijnen.�Wij�begrijpen
dat�onderhandelen�een�kwestie�is�van�water�bij�de�wijn
doen,�maar�dit�staat�toch�haaks�op�de�Nederlandse�inzet?
Hoe�voorkomen�wij�dat�onze�ambities�tijdens�de�komende�top�nog�verder�verwateren?�Erkent�de�regering�–�want
daar�komt�het�op�neer�–�dat�de�economische�impact�van
een�modernere�begroting�zeker�zo�belangrijk�is�als�de�precieze�omvang�van�die�begroting,�of�van�de�Nederlandse
afdracht?
Dan�kom�ik�nu�te�spreken�over�een�aantal�begrotingscategorieën,�te�beginnen�met�landbouw;�hoe�kan�het�anders.
De�heer�Pechtold�(D66):
Ik�herhaal�met�de�heer�Servaes�die�vraag:�hoe�voorkomen�wij�dat?�Ik�heb�een�aantal�moties�ingediend,�overigens�met�steun�van�de�Kamer�en�van�de�PvdA-fractie.�De
PvdA�is�een�regeringspartij.�De�heer�Servaes�zegt�zelf�dat
het�een�herhaling�van�zetten�lijkt.�Wat�heeft�de�PvdA�in�de
tussentijd�gedaan�om�ervoor�te�zorgen�dat�het�kabinet�op
dit�gebied�straks�zaken�gaat�doen?
De�heer�Servaes�(PvdA):
Wij�zitten�inderdaad�redelijk�op�één�lijn�met�de�fractie�van
D66.�In�die�zin�doet�het�er�niet�zoveel�toe�of�je�regeringspartij�of�oppositiepartij�bent.�Ik�heb�gezegd�dat�wij�het�kabinet�een�stevig�mandaat�geven�op�alle�drie�de�punten�die
ik�heb�genoemd:�een�begroting�binnen�bepaalde�marges,
een�eerlijke�verdeling�van�bijdragen�en�een�moderne�begroting.�Het�kabinet�moet�daarop�stevig�kunnen�onderhandelen.�Ik�zal�straks�ingaan�op�een�aantal�begrotings-

Tweede�Kamer

Europese�top

categorieën�en�aangeven�wat�ik�denk�dat�mogelijk�is�om
binnen�die�begrotingscategorieën�te�verwezenlijken.
De�heer�Pechtold�(D66):
Wij�staan�aan�dezelfde�kant�wat�de�inhoud�betreft,�maar
wij�moeten�ons�zorgen�maken�over�de�toekomst�en�bezien�hoe�wij�het�in�de�toekomst�anders�gaan�doen.�Heel
concreet�deel�ik�met�de�heer�Servaes�de�zorg�dat�de�landbouwgelden�weer�ten�koste�gaan�van�de�innovatiegelden.
Ik�vind�dat�wij�vandaag�van�het�kabinet�de�zekerheid�moeten�zien�te�krijgen�dat�wij�dit�ook�echt�gaan�regelen,�naast
alle�andere�opdrachten.�Ik�hoop�dat�de�heer�Servaes�het
met�mij�eens�is�dat�deze�verslechtering�in�de�bijgestelde
plannen�van�Van�Rompuy�echt�niet�kan�doorgaan.
De�heer�Servaes�(PvdA):
Zekerheid�is�een�lastig�begrip�in�onderhandelingen,�vooral�als�je�dat�met�27�lidstaten�moet�doen.�Ik�stel�voor�dat
wij�vandaag�aan�de�regering�een�stevig�mandaat�geven,
niet�alleen�als�het�gaat�om�de�omvang�van�de�begroting,
maar�juist�ook�om�de�modernisering�ervan.�Ik�hoop�dat
hier�vandaag�samen�met�de�heer�Pechtold�te�doen.�Meer
zekerheid�kunnen�wij�niet�geven.
De�heer�Madlener�(PVV):
Ik�vraag�mijn�collega�van�de�Partij�van�de�Arbeid�om�wel
de�waarheid�te�vertellen.�Er�zijn�natuurlijk�heel�veel�mensen�die�nu�meeluisteren�naar�dit�debat.�Ik�hoor�u�zeggen
dat�de�inzet�van�de�PvdA�een�eerlijke�verdeling�van�bijdragen�aan�Europa�is.�Als�ik�echter�kijk�naar�de�netto�bijdragen�van�landen�en�die�deel�door�het�aantal�inwoners,
dan�betaalt�een�Nederlander�ongeveer�€ 210�netto�per
jaar�aan�Europa,�een�Duitser�€ 140,�een�Brit�€ 125�en�zo
loopt�het�verder�af;�de�Fransen�betalen�€ 100.�Waar�het
op�neerkomt,�is�dat�er�helemaal�geen�eerlijke�verdeling
van�bijdragen�aan�Europa�is.�Nederlanders�betalen�het
meest.�Nederlanders�betalen�netto�meer�dan�het�dubbele
van�wat�bijvoorbeeld�de�Fransen�en�de�Italianen�betalen.
Waarom�zegt�u�niet�tegen�het�kabinet�dat�dit�moet�stoppen?
De�heer�Servaes�(PvdA):
Ik�geloof�dat�ik�nu�echt�een�gevoel�van�déjà�vu�krijg.�Exact
dit�debat�hebben�wij�eerder�gevoerd,�met�dezelfde�lijstjes.
Toen�bleek�ook�dat�die�lijstjes�niet�helemaal�compleet�waren�en�dat�de�Italianen�in�sommige�jaren�grotere�nettobetalers�waren�dan�wij.�Wij�kijken�niet�alleen�naar�de�landen
en�het�aantal�inwoners,�maar�ook�naar�het�gemiddelde
welvaartsniveau�in�een�land.�U�kunt�toch�moeilijk�stellen
dat�dit�in�Italië�hoger�ligt�dan�in�Nederland?�Inderdaad,
wij�staan�hoog�in�die�lijstjes,�maar�niet�altijd�bovenaan.
De�Italianen�staan�hoog�en�de�Belgen�ook.�Overall�willen
wij�op�een�redelijke�verdeling�uitkomen.
De�heer�Madlener�(PVV):
Ik�wil�even�naar�dat�eerlijke�verhaal.�Nederlanders�betalen
netto�per�persoon�meer�dan�Duitsers�of�Britten.�Het�welvaartsniveau�ligt�ongeveer�gelijk�in�Nederland,�Duitsland
en�Groot-Brittannië.�Vindt�u�het�dan�normaal�dat�Nederlanders�de�grootste�nettobetalers�blijven?�Vindt�u�niet�dat
het�de�inzet�van�het�kabinet�moet�zijn�dat�dat�nu�eindelijk
eens�moet�stoppen?
De�heer�Servaes�(PvdA):
De�heer�Madlener�kent�onze�inzet.�Dat�is�overigens�ook�de
inzet�van�het�kabinet.�Ik�zei�dat�wij�moeten�kijken�naar�de

6 februari 2013
TK�49

49-4-13

Servaes
gemiddelde�welvaart�in�landen.�De�heer�Madlener�weet
net�zo�goed�als�ik�dat�het�gemiddelde�inkomen�of�de�gemiddelde�welvaart�in�Duitsland�niet�hetzelfde�is�als�de
welvaart�in�de�grote�steden�of�in�het�zuiden�van�Duitsland
en�dat�de�gemiddelde�welvaart�in�het�Verenigd�Koninkrijk
niet�de�welvaart�is�van�Londen�of�van�de�City�of�London,
maar�dat�er�ook�armere�delen�in�dat�land�zijn.�Als�je�naar
het�gemiddelde�welvaartsniveau�kijkt,�ligt�er�een�redelijke
verdeling,�maar�daar�moeten�wij�wel�scherp�aan�vasthouden.�De�inzet�is�daarom�om�1�miljard�korting�te�krijgen.
Daarvoor�moet�het�kabinet�zich�hard�maken.
Ik�was�begonnen�met�de�begrotingscategorieën�zelf,
want�wij�weten�allemaal�dat�die�grote�brokken�nu�langzaam�op�hun�plek�vallen�en�dat�wij�wellicht�meer�kunnen
bereiken�als�wij�binnen�de�begrotingscategorieën�kijken.
Bijvoorbeeld�binnen�de�categorie�landbouw,�nog�steeds
het�grootste�budget�binnen�de�begroting.�Binnen�die�begroting�of�binnen�dat�blok�zouden�wij�moeten�kijken�of�wij
een�verschuiving�kunnen�bewerkstelligen�van�directe�inkomenssteun�naar�innovatie,�onderzoek�en�vergroening
binnen�de�landbouwsector.�Hoe�ziet�het�kabinet�dit?�Is�het
bijvoorbeeld�mogelijk�om�een�percentage�te�stellen�waar
wij�desnoods�gedurende�de�begrotingsperiode�naartoe
kunnen�groeien?
Diezelfde�vraag�kan�worden�gesteld�bij�de�structuurfondsen.�Als�de�zogenaamde�"friends�of�cohesion"�erin�slagen�om�de�fondsen�op�peil�te�houden,�hoe�zorgen
wij�er�dan�ten�minste�voor�dat�dat�geld�zo�goed�mogelijk�wordt�besteed?�Hoe�zorgen�wij�ervoor�dat�er�vanuit
de�structuurfondsen�meer�wordt�geïnvesteerd�in�onderzoekscentra�en�werkgelegenheid�en�niet�in�geluidsschermen�bij�Poolse�akkerlanden�of�een�clubhuis�voor�de�sjoelvereniging�van�Ter�Apel,�hoezeer�ik�de�mensen�daar�dat
clubhuis�ook�gun.�Ziet�de�regering�bijvoorbeeld�mogelijkheden�om�de�zogenaamde�Berlijncriteria,�die�toezien�op
de�verdeling�van�die�structuurfondsen,�zo�aan�te�scherpen�dat�er�inderdaad�meer�focus�op�innovatie�komt�te�liggen?�Welke�mogelijkheden�zijn�er�bijvoorbeeld�om�binnen
het�ESF,�het�Europees�Sociaal�Fonds,�iets�te�doen�aan�de
schrijnende�jeugdwerkloosheid,�met�name�in�het�zuiden
van�Europa?
Dan�de�administratieve�kosten�voor�de�Unie.�Er�zijn�kritische�woorden�gesproken�over�onder�meer�de�salarissen�van�EU-ambtenaren.�Daarbij�sluit�ik�mij�volledig�aan.
Meer�nog�dan�een�sobere�begroting�moet�de�Europese
Unie�zich�bewust�zijn�van�het�volstrekt�verkeerde�signaal
dat�wordt�afgegeven�met�dit�soort�salarissen.�Waar�staan
de�onderhandelingen�precies�en�hoe�denkt�de�regering�invloed�uit�te�oefenen�op�het�verloop�ervan?
Tot�slot,�nog�voor�het�afronden�van�de�budgetonderhandelingen�kunnen�wij�vaststellen�dat�de�verdeling�van
fondsen�opnieuw�slechts�in�zeer�beperkte�mate�het�resultaat�is�van�een�echte�discussie�over�Europese�prioriteiten,�te�weten�groei�en�banen.�En�ook�niet�het�resultaat
van�een�goede�of�objectieve�doorlichting�van�de�doelmatigheid�van�de�diverse�beleidsinstrumenten.�De�geschiedenis�van�de�begrotingsonderhandelingen�leert�dat�wij
nooit�veel�verder�komen�zolang�wij�de�discussies�over�de
inkomsten�blijven�koppelen�aan�die�over�de�uitgaven.�Hoe
lang�er�ook�wordt�onderhandeld,�het�eindigt�steeds�weer
in�een�handjeklap�tussen�zuinige�noordelingen�en�de�beschermers�van�gevestigde�belangen,�een�uitruil�tussen
het�handtasje�van�Thatcher�en�de�exportsubsidies�van�de
grote�landbouwbedrijven.�Welke�mogelijkheden�ziet�de
regering�om�dit�nu�eindelijk�eens�te�doorbreken?�Acht�zij
het�bijvoorbeeld�mogelijk�om�halverwege�de�rit�in�2017

Tweede�Kamer

Europese�top

een�evaluatie�in�te�lassen,�waarin�wij�nog�eens�goed�kijken�naar�Europese�prioriteiten�en�naar�de�doelmatigheid
van�die�uitgaven?�De�wereld�om�ons�heen�verandert�in
hoog�tempo.�Dan�is�het�vreemd�als�wij�ons�nu�voor�zeven
jaar�helemaal�vastleggen.�Ik�overweeg�op�dit�laatste�punt
in�tweede�termijn�een�motie�in�te�dienen.

De�heer�Omtzigt�(CDA):
Voorzitter.�Hier�zijn�we�weer.�In�november�hebben�we�een
debat�gevoerd,�in�de�hoop�dat�er�in�de�Europese�Unie�een
deal�over�het�budget�zou�komen.�We�zijn�nu�drie�maanden�verder.�De�twee�ministers�die�nu�in�vak-K�zitten,�gaan
vanaf�vanavond�dapper�een�tweede�poging�wagen.�Wij
hopen�dat�ze�goed�uitgerust�op�stap�gaan�naar�Europa�en
dat�zij�voldoende�shirts�in�hun�koffer�stoppen,�want�een
uitputtingsslag�lijkt�het�wel�te�worden.
Wij�hopen�ook�dat�de�ministers�ons�een�vorm�van�een
antwoord�kunnen�geven�op�de�vraag�of�zij�verwachten
dat�zij�eruit�komen.�Er�staan�in�de�komende�maanden
veel�verkiezingen�op�het�programma�in�Europese�landen.
Daardoor�zou�het�wel�eens�zo�kunnen�zijn�dat�er�pas�in�december�een�volgende�mogelijkheid�is�om�over�het�MFK�te
spreken.�Dan�zou�daarover�pas�weer�worden�gesproken
een�paar�dagen�voordat�het�MFK�moet�ingaan.�Mocht�het
december�worden,�dan�mogen�onze�ministers�misschien
wel�met�de�heer�Berlusconi�gaan�onderhandelen.�Dat�is
misschien�voorwaar�niet�iets�waar�zij�naar�uitkijken.
Wat�heeft�het�kabinet�in�de�tussentijd�gedaan,�dus�tussen�november�jongstleden�en�nu�in�februari?�Welke�onderhandelingen�hebben�plaatsgevonden?�Die�vragen�vormen�de�kern.�Ik�sluit�mij�dus�aan�bij�vragen�van�de�SPfractie.�De�Kamer�onderhandelt�nu�namelijk�met�de�regering,�terwijl�de�Kamer�geen�inzicht�heeft�in�de�onderhandelingsbox�die�de�heer�Van�Rompuy�vandaag�zou�rondsturen.�Heeft�de�regering�die�onderhandelingsbox�ontvangen�en,�zo�ja,�is�zij�bereid�die�met�de�Kamer�te�delen?�Dat
kan�zij�al�dan�niet�vertrouwelijk�doen:�de�discussie�daarover�wil�ik�een�andere�keer�voeren.�Het�gaat�hierbij�om
een�begroting�van�meer�dan�1.000�miljard�–�ik�hoop�dat
het�om�iets�minder�dan�1.000�miljard�gaat�–�dus�het�zou
fijn�zijn�als�wij�zouden�weten�welk�onderhandelingsvoorstel�er�op�tafel�ligt.�Ik�hoor�graag�een�reactie�hierop�voordat�wij�de�tweede�termijn�houden.�Ik�ontvang�daarover
ook�graag�een�brief.
Er�is�in�de�afgelopen�dagen�veel�gediscussieerd�over
de�salarissen�van�de�ambtenaren�van�de�Europese�instellingen.�De�Nederlandse�regering�schreef�ons�eind�vorige
week�dat�er�3.000�ambtenaren�van�Europa�zijn�die�meer
verdienen�dan�onze�minister-president.�Die�Welt�schrijft
dat�het�er�11.000�zijn.�Het�gaat�daarbij�om�de�aantallen�op
brutobasis,�want�als�wij�zouden�kijken�naar�de�nettosalarissen,�dan�zijn�er�nog�veel�meer�ambtenaren�die�meer
dan�onze�minister-president�verdienen.�Deze�aantallen
hebben�ons�buitengewoon�geschokt.�Bij�de�Europese�instellingen�zijn�ongeveer�50.000�ambtenaren�in�dienst.�De
aantallen�die�nu�genoemd�worden,�zouden�betekenen
dat�een�op�de�vier�of�een�op�de�vijf�ambtenaren�in�Brussel�meer�dan�de�Nederlandse�minister-president�verdient.
Daarbij�worden�dus�ook�bijvoorbeeld�alle�bodes�meegeteld�die�daar�rondlopen.�Wij�willen�daarin�zo�snel�mogelijk
inzicht�krijgen.
Wij�werden�daarom�buitengewoon�teleurgesteld�door
de�brief�hierover,�die�wij�deze�ochtend�ontvingen.�Daarin�staat�namelijk�dat�de�regering�dit�nog�gaat�uitzoeken.

6 februari 2013
TK�49

49-4-14

Omtzigt
Regering,�u�gaat�morgen�en�overmorgen�onderhandelen
over�de�vaststelling�van�een�begroting.�Daarin�zult�u�ook
vastleggen�hoeveel�geld�u�gaat�uitgeven�aan�ambtenarensalarissen!�We�kunnen�toch�niet�pas�een�paar�maanden
later�horen�hoe�hoog�die�ambtenarensalarissen�zo�ongeveer�zijn?�Hoe�hoog�die�ongeveer�zijn,�wil�je�toch�weten
voordat�je�gaat�onderhandelen�over�zo'n�post�op�de�begroting?�Dat�dit�nu�nog�niet�bekend�is,�heeft�ons�echt�geschokt.�Niet�zozeer�het�feit�dat�deze�salarissen�misschien
iets�hoger�of�iets�lager�zijn�heeft�ons�geschokt,�als�wel�het
feit�dat�men�niet�weet�hoe�hoog�ze�zijn�terwijl�men�erover
onderhandelt.�Op�die�manier�kun�je�de�onderhandelingen
niet�ingaan.�Hoe�denkt�de�regering�hoofdstuk�5�van�de�begroting�te�gaan�vaststellen�zonder�de�onderliggende�gegevens�te�kennen?�Dit�gaat�dus�over�het�hoofdstuk�van�de
begroting�waarin�ik�mij�toevallig�in�de�afgelopen�weken
eens�wat�heb�verdiept.�Ik�had�mijn�aandacht�ook�kunnen
besteden�aan�hoofdstuk�1,�hoofdstuk�2,�hoofdstuk�3�of
hoofdstuk�4.�In�hoofdstuk�1�had�ik�me�op�bepaalde�landbouwsubsidies�kunnen�richten.�In�hoofdstuk�4�had�ik�me
op�de�ambassades�kunnen�richten.�Deze�keer�heb�ik�echter�mijn�aandacht�besteed�aan�hoofdstuk�5.
Ik�vraag�de�minister-president�om�een�kwartiertje�eerder�naar�Brussel�te�gaan.�Laat�hij�aan�de�ambtenaren�die
daar�aan�het�staken�zijn,�gewoon�vertellen�wat�de�opvatting�van�de�Nederlandse�regering�is�over�die�ambtenarensalarissen.�Laat�de�minister-president�gewoon�vijf�minuten�met�deze�ambtenaren�in�gesprek�gaan.�Laat�hij�ze
zeggen�dat�de�mening�dat�zij�eigenlijk�te�veel�verdienen,
breed�wordt�gesteund�in�de�Nederlandse�Tweede�Kamer.
Is�de�minister-president�bereid�om�tien�minuten�met�deze�mensen�in�gesprek�te�gaan?�Laat�hij�een�stift�meenemen�en�laat�hij�van�de�plus�6�op�de�borden�min�16�maken.
Waarom�zouden�mensen�hun�hele�leven�een�belastingvrije�toeslag�van�16%�moeten�krijgen�voor�het�feit�dat�zij
in�het�buitenland�wonen?�Deze�mensen�wonen�hun�hele
leven�in�Brussel.�Laat�de�minister-president�dat�deze�mensen�uitleggen.�En�passant�mag�de�minister�ze�ook�een
maatschappelijke�stage�aanbieden,�bijvoorbeeld�in�Athene�of�Spanje,�omdat�de�nood�van�de�mensen�daar�heel
erg�hoog�is.�Dan�kan�hij�ze�uitleggen�hoe�het�is�om�daar
ambtenaar�te�zijn�en�veel�minder�dan�€ 1.000�te�verdienen.�De�aanvangssalarissen�voor�afgestudeerden�in�Brussel�beginnen�echter�op�€ 4.000�netto�als�je�twee�kinderen
hebt.
Dan�de�verantwoording�van�de�gelden.�Achttien�jaar
op�rij�hebben�we�geen�goedkeurende�verklaring�gehad.
De�CDA-fractie�zou�graag�zien�dat�de�regering�een�ander
idee�inbrengt�in�de�onderhandelingen.�Als�een�lidstaat
niet�in�staat�is�een�goedkeurende�verklaring�te�overleggen,�moet�die�lidstaat�minder�toegang�krijgen�tot�de�subsidie�en�moet�die�toegang�binnen�twee�of�drie�jaar�worden�gestopt.�Pas�wanneer�die�goedkeurende�verklaring�er
is,�pas�wanneer�wij�weten�dat�het�geld�wordt�uitgegeven
op�basis�van�de�afspraken�daarover,�pas�dan�kan�een�land
weer�geld�krijgen.�Is�de�regering�bereid�ervoor�te�zorgen
dat�dit�idee�onderdeel�wordt�van�de�onderhandelingen�en
dat�dit�in�de�eindverklaring�komt�te�staan?�Anders�vind
ik�het�erg�lastig�om�de�belastingbetalers�die�het�geld�opbrengen�in�de�ogen�te�kijken�met�de�huidige�voorstellen.
Dan�het�bruto-nettotraject.�Mijn�collega�Klaver�sprak
er�ook�al�over.�Het�kan�zijn�dat�wij�die�miljard�euro�korting�krijgen,�maar�dat�er�anderzijds�een�zodanige�besteding�wordt�afgesproken�dat�alle�bestede�gelden�ergens
anders�terechtkomen.�Deelt�de�regering�de�mening�dat�er
geen�sprake�mag�zijn�van�een�miljard�euro�korting�bruto,

Tweede�Kamer

Europese�top

maar�dat�dit�bedrag�netto�moet�terugkomen?�Is�de�regering�bereid,�wanneer�hier�een�pakket�wordt�voorgelegd,
om�dat�voor�te�leggen,�inclusief�de�nettoberekening?�Pas
dan�kunnen�wij�zien�of�het�onderhandelingsresultaat�voor
Nederland�enige�zin�heeft�gehad.
Op�het�gevaar�af�dat�het�alleen�over�het�MKF�gaat,
ook�Egypte�en�Mali�staan�op�de�agenda.�Eerst�Egypte.
Gisteren�heeft�er�een�ontmoeting�plaatsgevonden�tussen�Ahmadinejad�en�Morsi.�Het�was�een�historische�dag,
want�voor�het�eerst�sinds�de�revolutie�van�1979�werd�een
Iraans�staatshoofd�officieel�ontvangen.�Het�is�een�niet�mis
te�verstaan�signaal�dat�Morsi�een�heel�andere�rol�voor
Egypte�ziet�dan�de�EU�zou�wensen.�We�moeten�er�alles
aan�doen�om�ervoor�te�zorgen�dat�Egypte�een�stabiel�land
wordt,�maar�het�gaat�precies�de�andere�kant�op.�Er�wordt
opnieuw�gemarteld�en�gemoord�in�de�gevangenissen.
Er�is�nu�een�autopsierapport�beschikbaar�over�Elgindy,
een�prominent�lid�van�de�oppositie.�Hij�had�brandwonden,�een�ingeslagen�schedel�en�een�ingeslagen�ribbenkast.�Zo�kwam�hij�uit�de�politiecel,�als�een�lijk.�Dat�is�wat
er�op�dit�moment�in�Egypte�gebeurt.�Het�is�niets�met�de
godsdienstvrijheid.�Wil�de�regering�ervoor�pleiten�dat�de
vijf�miljard,�dat�ingewikkelde�hulppakket,�nu�onmiddellijk�wordt�bevroren�en�dat�er�eisen�worden�gesteld�aan
de�wijze�waarop�er�met�de�democratie�wordt�omgegaan
en�de�manier�waarop�de�mensenrechten�worden�nagekomen,�voordat�er�verder�wordt�gegaan?�Of�moet�de�samenwerking�met�de�heer�Morsi�nog�veel�inniger�worden?
Wat�Mali�betreft�heeft�de�CDA-fractie�haar�waardering
uitgesproken�voor�de�inzet�van�Frankrijk.�We�hebben�een
gemeenschappelijk�doel,�namelijk�het�bestrijden�van�terrorisme�en�het�beschermen�van�onze�burgers.�Van�een
eventuele�trainingsmissie�kan�alleen�sprake�zijn�als�aan
cruciale�voorwaarden�is�voldaan.�Wij�zouden�graag�een
geloofwaardige�routekaart�zien.�Het�leger�moet�onder�politieke�controle�komen�te�staan,�onder�een�geloofwaardige�president.�Wij�willen�meer�duidelijkheid�over�de�rol
van�de�omringende�landen.�Op�welke�wijze�leveren�die
een�bijdrage?�Hoe�langer�de�Fransen�en�de�andere�troepen�blijven,�hoe�meer�ze�worden�gezien�als�een�bezetter.
Er�moeten�ook�duidelijke�afspraken�worden�gemaakt�met
de�Malinese�overheid�over�de�mensenrechtenschendingen.�Ten�slotte�moeten�er�duidelijke�afspraken�worden
gemaakt�over�wie�er�worden�getraind.�Tussen�de�zogenaamde�rebellen�zitten�nog�behoorlijk�wat�mensen�die�in
het�verleden�door�de�Amerikanen�zijn�getraind.�Als�we�nu
weer�de�verkeerde�mensen�gaan�trainen,�moeten�we�opnieuw�missies�inzetten.�Graag�daar�helderheid�over.�De
minister�zei�eerder�dat�hij�vooral�een�rol�voor�Nederland
zag�op�ontwikkelingsgebied,�niet�op�militair�gebied.�Is�dat
veranderd?�Zo�ja,�waarom?�Wanneer�krijgen�wij�de�brief
van�zijn�collega�Ploumen?�Dan�kunnen�wij�alles�in�samenhang�beoordelen.
De�heer�Servaes�(PvdA):
Ik�liet�de�heer�Omtzigt�zijn�verhaal�even�afmaken,�in�de
hoop�dat�wij�nog�iets�over�die�allergrootste�begrotingspost�te�horen�zouden�krijgen.�Wij�hebben�gisteren�grote
verhalen�van�het�CDA�gehoord�over�wat�er�minder�kan�in
Europa.�Volgens�de�laatste�stand�die�ik�heb,�gaat�er�nog
steeds�364�miljard�euro�naar�het�Europese�landbouwbeleid,�waarvan�zo'n�280�miljard�naar�directe�inkomenssteun
aan�boeren,�voor�productie�die�ergens�in�het�verleden
plaatsvond.�Mijn�vraag�is�heel�simpel:�kan�hier�minder
Brussel?

6 februari 2013
TK�49

49-4-15

Omtzigt
De�heer�Omtzigt�(CDA):
Deze�55�miljard�per�jaar�waar�de�heer�Servaes�het�over
heeft,�is�een�wat�lagere�begroting�dan�voorheen.�Ik�ben�er
zeker�voorstander�van�dat�er�goed�gekeken�wordt,�ook�intern,�hoe�dat�geld�efficiënt�en�gericht�op�innovatie�en�niet
alleen�op�natuurbeheer�wordt�uitgegeven.

De�heer�Pechtold�(D66):
Voorzitter.�Daar�staan�we�weer.�Ik�bedoel�dit�niet�in�de�majestatis�pluralis,�zo�zeg�ik�tegen�de�heer�Servaes.�De�fractie�van�D66�schuift�graag�haar�voorzitter�naar�voren�als
het�gaat�om�Europa.�Een�debat�over�Europa�na�het�demasqué�gisteren�van�de�niet-bestaande�visie�van�dit�kabinet�en�de�splijtzwam�die�Europa�blijkt�voor�VVD�en�de
PvdA. De�ambtenaren�gaan�nu�uitzoeken�wat�we�met�Europa�moeten�doen.�Maar�de�premier�gaat�gelukkig�toch
naar�Brussel,�zonder�geladen�pistool,�wat�mij�betreft.
In�november�moest�en�zou�er�een�deal�komen,�een�deal
over�1.000�miljard�euro.�De�premier�had�een�heldere�op-

dracht�van�de�Kamer.�In�meerdere�aangenomen�moties
staat:�meer�geld�voor�kennis�en�innovatie,�minder�voor
landbouw-�en�visserijsubsidies.�De�realiteit�was�anders.
Nederland�gaat�mogelijk�meer�betalen.�Die�korting�van�1
miljard�zal�Rutte�wel�weten�te�regelen,�al�hoor�ik�geruchten�dat�zelfs�die�op�de�tocht�staat.�Kan�de�premier�hierover�uitsluitsel�geven?�Ook�komt�er�mogelijk�een�lagere
vergoeding�van�Europese�douaneheffingen�–�niet�25%,
maar�15%�–�en�gaat�er�weer�meer�geld�naar�landbouwsubsidies�en�minder�naar�innovatie.
De�premier�wilde�niet�reageren�op�die�cijfers.�"Ken�ik
niet",�zei�hij.�Maar�deze�cijfers�vormen�de�basis�voor�de
onderhandelingen�deze�week.
De�top�van�november�werd�geen�pyjamatop.�Er�vonden�geen�onderhandelingen�plaats�in�het�weekend.�Er
was�geen�enkel�zicht�op�overeenstemming.�Deelt�het�kabinet�de�mening�dat�een�deal�voor�Nederland�nu�cruciaal
is,�omdat�wij�onze�korting�van�een�miljard�kwijtraken�als
er�geen�akkoord�komt?�Deelt�het�kabinet�ook�de�mening
dat�het�daarom�cruciaal�is�voor�draagvlak�in�deze�Kamer
dat�inzicht�wordt�gegeven�in�de�richting�van�de�onderhandelingen�en�dat�niet�alleen�moet�worden�gezegd�dat�er
nog�geen�conclusies�zijn�en�het�nog�alle�kanten�op�kan?
De�fractie�van�D66�wenst�vandaag�een�open�en�realistische�inzet.�We�hebben�niets�aan�stoere�praat�vooraf.�Als
het�lastig�wordt,�zeg�het�ons�dan�gewoon.
Deze�premier�kent�één�stand:�we�willen�minder�betalen.
Ongeacht�of�hij�een�coalitie�vormt�met�het�CDA�en�de�PVV
of�met�de�PvdA,�is�zijn�inzet�dat�we�ons�geld�terug�willen.
Dat�is�de�verkeerde�strijd.�Natuurlijk,�de�discussie�over�de
hoogte�van�de�Europese�begroting�is�terecht,�maar�een
groter�probleem�zijn�de�miljardenverspillingen,�de�achterhaalde�opzet,�de�geringe�effectiviteit,�gewoon,�de�logheid.
Het�geld�wordt�uitgegeven�als�25�jaar�geleden,�alsof�Europa�niet�in�een�crisis�zit,�financieel,�economisch,�en�zeker�ook�politiek.�In�heel�Europa�nemen�landen�crisismaatregelen.�Heel�Europa�hervormt.�Maar�de�Europese�begroting�is�blijven�hangen�in�de�jaren�tachtig,�in�het�tijdperk
van�Pacman,�de�Muur�en�de�Indiana�Jones-films.�Op�de
publieke�tribune�zie�ik�een�generatie�verbaasd�naar�ons
kijken,�maar�die�zaken�bestonden�indertijd.�Naast�Pacman
hadden�we�trouwens�ook�nog�walkmans.�283�miljard�aan
subsidies�voor�boeren,�379�miljard�aan�subsidies�voor�regionale�projecten.�En�dat�voor�een�premier�die�niet�van
subsidies�houdt.�Subsidies�blijven�topprioriteit,�maar�dat
is�niet�waar�we�met�Europa�in�de�21ste�eeuw�toekomstbestendig�naartoe�moeten.�Europa�moet�juist�uit�de�crisis
groeien�door�investeringen�in�kennis�en�innovatie.
Naast�de�verkeerde�opzet�is�er�veel�verspilling:�landbouwsubsidies�voor�jagers�en�visverenigingen�in�Polen
en�Hongarije,�Deense�golfclubs,�fietspaden�in�Nederland,
een�Spaanse�luchthaven�die�ongebruikt�ligt�te�versloffen
en�een�Griekse�haven�zonder�verbinding�met�het�achterland.�Dit�zijn�ondoordachte�projecten.�Geld�zoekt�plannen
in�plaats�van�andersom.
Ten�slotte�is�er�de�logheid.�Het�verschuiven�van�geld�is
bijna�onmogelijk.�We�geven�ons�geld�uit�zoals�de�Europese�Unie�in�2005�besloot.�We�zitten�vast�aan�de�onderhandelingsresultaten�van�Tony�Blair�en�Jacques�Chirac.
Wat�moeten�we�doen?�Allereerst�moet�er�10�miljard�af
bij�landbouw.�Ik�ben�blij�dat�daar�een�grote�Kamermeerderheid�voor�is.�Zo�verdubbelen�we�het�innovatiebudget.
Als�we�het�landbouwbudget�zouden�weten�te�halveren,
kunnen�we�het�Europese�kennisbudget�verdrievoudigen.
Als�we�het�landbouwbudget�halveren,�kunnen�we�7�Harvards�in�Europa�neerzetten,�19�Princetons,�26�Universitei-

Tweede�Kamer

6 februari 2013
TK�49

De�heer�Servaes�(PvdA):
Dat�klinkt�bemoedigend,�maar�graag�toch�iets�concreter.
Het�overgrote�deel�van�het�landbouwgeld�gaat�dus�nog
steeds�naar�directe�subsidie�aan�boeren.�Dat�is�vaak�gebaseerd�op�productie�uit�het�verleden.�Bent�u�het�met�mij
eens�dat�wij�in�de�eerste�pijler�van�het�landbouwbeleid
de�inkomenssteun�moeten�afbouwen�en�geld�vrij�moeten
maken�voor�de�dingen�waarover�u�het�hebt,�namelijk�innovatie�en�onderzoek?
De�heer�Omtzigt�(CDA):
Ja,�daar�ben�ik�het�mee�eens.�Ik�heb�de�vorige�keer�in�het
debat�al�aangegeven�dat�zaken�als�voedselzekerheid�minstens�zo�belangrijk�zijn�voor�de�toekomst�van�de�Europese
Unie.
De�heer�Servaes�(PvdA):
Even�concluderen.�Voedselzekerheid�is�natuurlijk�geen�onderzoek�en�innovatie.�Dit�is�geen�antwoord�op�de�vraag.�Ik
hoor�hier�dat�het�CDA�de�mond�vol�heeft�van�minder�Europa.�Maar�als�het�erop�aankomt,�als�het�op�de�eigen�achterban�aankomt,�dan�blijft�het�bij�dit�soort�holle�woorden,
eerlijk�gezegd.
De�voorzitter:
Mijnheer�Servaes,�de�afspraak�was�interrumperen�in
tweeën.�De�heer�Madlener�is�keurig�teruggegaan,�dus
maakt�hij�hier�terecht�bezwaar�tegen.
De�heer�Omtzigt�(CDA):
Ik�heb�hier�weinig�aan�toe�te�voegen.�De�heer�Servaes
doet�het�debat�van�gisterenavond�en�van�november�over.
Wij�hebben�toen�uitgebreid�gesproken�over�innovatie,
ook�in�landbouwgebied.�Ik�wil�het�hier�nog�wel�een�keer
over�hebben,�maar�de�reden�dat�ik�dat�niet�doe,�is�dat�ik
heel�goed�weet�hoe�deze�begrotingsonderhandelingen
werken.�Als�je�de�tweede�of�de�derde�keer�voor�een�deal
komt,�kun�je�van�alles�proberen�om�ervoor�te�zorgen�dat
je�weer�bij�het�nulvakje�begint,�maar�ik�wil�graag�weten
waar�wij�op�dit�moment�staan�en�wat�er�voor�Nederland
binnen�te�halen�is.�De�heer�Servaes�voert�nu�een�binnenlandse�discussie.�Dat�mag,�allemaal�prima.�Maar�ik�wil�gewoon�het�grote�verhaal�van�Europa�zien.�Dat�heb�ik�node
gemist�bij�een�aantal�collega's,�ook�gisterenavond�weer.

Europese�top

49-4-16

Pechtold
ten�van�Utrecht.�Met�zulke�maatregelen�gaan�we�van�het
Europa�van�de�boeren�naar�het�Europa�van�de�kennis.
We�moeten�de�Europese�Commissie�meer�invloed�geven.�We�willen�een�Europese�begrotingscommissaris�met
veel�bevoegdheden�over�begrotingen.�Die�hebben�we�met
Olli�Rehn.�De�Commissie�moet�eenzelfde�rol�pakken.�Zij
moet�bij�de�beoordeling�van�projecten�strenge�voorwaarden�stellen.�Zij�moet�projecten�een�voor�een�beoordelen.
Geen�stempel�is�geen�geld�en�doelmatigheid�moet�vooropstaan.�Over�de�bestedingen�moet�achteraf�verantwoording�worden�afgelegd�in�de�nationale�parlementen�en�in
het�Europees�Parlement.�Wat�mij�betreft�kunnen�landen
die�geld�zinloos�besteden,�in�de�toekomst�gekort�worden.
Wat�vindt�het�kabinet�van�zo'n�opstelling?
De�discussie�over�de�begroting�stopt�natuurlijk�niet
na�dit�weekend.�Het�is�noodzakelijk�dat�we�in�2020�niet
nog�een�keer�zo'n�onderhandelingscircus�krijgen.�Het
moet�dan�niet�gaan�over�afdrachten,�over�kortingen,
over�plafonds,�maar�over�het�principe�van�het�geld�en
wat�je�ermee�wilt�bereiken.�Ik�ben�verheugd�dat�minister�Timmermans�op�mijn�vraag�bij�een�algemeen�overleg�onlangs�heeft�geantwoord�dat�hij�een�speciale�top�–
zo�noem�ik�het�maar�even�–�zal�organiseren�in�aanloop
naar�ons�EU-voorzitterschap�in�2016.�Het�wordt�een�bijeenkomst�met�gelijkgestemden�over�de�modernisering
van�de�begroting.�Ik�kijk�er�zeer�naar�uit�en�dank�de�staatssecretaris,�ik�bedoel�de�minister,�nogmaals�voor�die�toezegging.�Het�is�de�beste�staatssecretaris�die�we�ooit�hebben�gehad!
De�heer�Verheijen�(VVD):
Ik�heb�een�vraag�over�de�begroting.�Wij�steunen�inhoudelijk�de�inzet�van�D66.�Die�wordt�redelijk�breed�in�de�Kamer�gesteund.�Daarover�bestaat�geen�discussie.�De�heer
Pechtold�doet�alleen�wat�badinerend�over�de�inzet�van�het
kabinet�voor�het�komende�weekend.�Ik�heb�een�heel�concrete�vraag�aan�de�heer�Pechtold:�steunt�hij�de�inzet�van
Nederland�voor�een�korting�van�1�miljard�per�jaar?�Dat�is
voor�de�komende�periode�in�totaal�7�miljard.�Steunt�D66
die�inzet?
De�heer�Pechtold�(D66):
Ja.
De�heer�Verheijen�(VVD):
Ik�kom�nog�even�op�dat�badinerende�toontje�over�de�inzet�van�het�kabinet�als�de�bewindslieden�naar�Brussel
gaan.�Leiderschap�betekent�ook�kiezen.�Stel�dat�de�heer
Pechtold�als�premier�naar�Brussel�zou�afreizen�en�die
vraag�om�een�korting�van�7�miljard�zomaar�op�tafel�zou
leggen.�Zou�hij�dat�punt�inleveren�voor�een�snippertje
meer�invloed�op�de�begroting?�Als�hij�moest�kiezen,�wat
zou�dan�zijn�eerste�zin�zijn�als�premier,�als�hij�naar�Brussel�ging?�Staat�hij�voor�die�1�miljard�per�jaar�en�voor�die�7
miljard�voor�de�komende�jaren?
De�heer�Pechtold�(D66):
Ik�zal�het�een�beetje�begrijpelijk�maken�en�het�uitleggen
op�een�niveau�waarop�de�heer�Verheijen,�ik�en�heel�veel
kijkers�en�luisteraars�het�snappen.�De�zinsnede�"dat�miljard�wil�ik�hebben"�–�de�premier�hamert�hier�elke�keer�op
–�doet�mij�denken�aan�een�man�die�naar�een�autodealer
gaat,�een�paar�keer�om�een�auto�heenloopt,�tegen�de�banden�schopt�en�zegt:�de�prijs�is�prima,�maar�ik�wil�er�vier
gratis�vloermatten�bij.�Daar�onderhandelt�hij�de�hele�tijd
over,�over�die�vier�gratis�vloermatten,�terwijl�hij�helemaal

Tweede�Kamer

Europese�top

niet�nadenkt�over�de�rest:�dat�de�auto�zuiniger�rijdt,�in
het�kader�van�schone�maatregelen,�of�–�dat�moet�de�heer
Verheijen�aanspreken�–�dat�de�auto�sneller�kan.�Hij�zit�alleen�te�staren�naar�die�oude�vloermatten,�zoals�zijn�vader
deed.�Ik�wil�graag�die�gratis�vloermatten�erbij,�oftewel:
ik�wil�graag�een�miljard�terug.�Maar�Nederland,�met�de
premier�van�VVD-huize�voorop,�heeft�de�afgelopen�jaren
door�de�gedoogsteun�van�de�PVV�zijn�onderhandelingspositie�in�de�showroom�van�Europa�zwaar�achterop�laten
raken.�Dat�is�mijn�probleem.
Behalve�over�de�begroting�zullen�de�Europese�leiders
spreken�over�het�handelsbeleid�en�Syrië.�Eurocommissaris�De�Gucht�is�nu�in�Washington�voor�het�vrijhandelsakkoord�tussen�de�Verenigde�Staten�en�Europa.�Dat�is�cruciaal.�De�Europese�Unie�en�de�Verenigde�Staten�handelen
nu�voor�2�miljard�per�dag.�Een�akkoord�zou�volgens�sommige�schattingen�nog�eens�tientallen�miljarden�kunnen
opleveren.�Laaghangend�fruit,�zo�noemde�de�premier�dat
gisteren�terecht.�Hoe�gaat�het�in�Washington?�Welke�rol
heeft�ons�kabinet�gespeeld?
Ik�kom�op�Syrië.�De�cijfers�van�de�Verenigde�Naties
zijn�bekend,�maar�eigenlijk�niet�te�bevatten:�meer�dan
60.000�doden,�meer�dan�700.000�Syrische�vluchtelingen,
4�miljoen�ontheemden.�Dat�is�een�topprioriteit�voor�Hoge�Vertegenwoordiger�Ashton,�zou�je�denken,�maar�toen
zij�dit�weekend�op�de�jaarlijkse�Munich�Security�Conference�sprak,�noemde�ze�het�onderwerp�niet�eens.�Hoe�kan
dat�nu?�De�vorige�minister�van�Buitenlandse�Zaken�vond
Ashton�niet�zo�zichtbaar.�Wat�vindt�minister�Timmermans
van�haar�optreden�sinds�2010?�De�Russische�minister�van
Buitenlandse�Zaken�Lavrov�en�de�aanvoerder�van�de�Syrische�oppositie�Al-Khatib�spraken�elkaar�voor�het�eerst�in
München.�Rusland�heeft�Al-Khatib�nu�uitgenodigd�in�Moskou.�Hoe�beoordeelt�het�kabinet�deze�ontwikkelingen?
Zijn�de�Russen�eindelijk�aan�het�schuiven?�Hoe�gaat�Europa�hierop�reageren?�Mijn�fractie�heeft�al�eerder�gepleit
voor�hulp�aan�alle�Syriërs,�ook�die�in�de�bevrijde�gebieden,�vanuit�alle�buurlanden,�ook�vanuit�Turkije.�Daarover
moet�de�Veiligheidsraad�het�in�een�resolutie�toch�eens
kunnen�worden?�Hoe�denkt�het�kabinet�daarover?
Deze�week�bepaalt�Europa�de�begroting�voor�de�komende�zeven�jaren.�Voor�Nederland�is�het�te�hopen�dat
premier�Rutte�niet�alleen�zijn�geladen�pistool�thuislaat,
maar�ook�het�spandoek�met�de�eeuwige�mantra�"we
willen�minder�betalen".�Ik�verwijs�naar�de�vloermatten
van�zojuist.�We�delen�met�hem�het�ongenoegen�over�de
slechte�besteding�van�veel�Europees�geld.�De�"meer/minder"-discussie�die�de�premier�blijft�voeren,�verandert�echter�niets�aan�de�wijze�waarop�het�geld�wordt�uitgegeven.
We�geven�nu�veel�geld�slecht�uit.�Rutte�vindt�het�al�mooi
als�we�minder�geld�slecht�uitgeven.�Voor�mij�legt�hij�de�lat
daarmee�echter�te�laag.�Om�te�voorkomen�dat�we�in�Europa�te�veel�geld�aan�verkeerde�prioriteiten�blijven�uitgeven,
moet�Nederland�het�voortouw�nemen�bij�de�hervorming
van�de�Europese�begroting.�Zo�is�ons�geld�namelijk�beter
besteed�en�de�Europese�economie�beter�gediend.
De�heer�Madlener�(PVV):
Ik�vond�de�vergelijking�met�die�autokoper�eigenlijk�wel
goed.�Het�is�een�mooie�vergelijking�om�Europa�te�verbeelden�als�een�auto�waarbij�over�de�vloermatten�onderhandeld�moet�worden.�Die�Europese�auto�is�natuurlijk�zo�rot
als�het�maar�kan:�hij�lekt�olie;�het�is�eigenlijk�een�wrak.
Wat�doen�wij�met�dat�wrak,�mijnheer�Pechtold?�U�zegt
eigenlijk:�onderhandelen�over�minder�geld�is�niet�goed,
maar�uiteindelijk�stemmen�we�er�toch�mee�in.�Vindt�u�niet

6 februari 2013
TK�49

49-4-17

Pechtold
dat�we�gewoon�"nee"�moeten�zeggen�tegen�dat�Europese
wrak,�tegen�Europa?
De�heer�Pechtold�(D66):
Het�is�gevaarlijk�om�de�vergelijking�verder�te�trekken.
Als�Rotterdammers�zouden�de�heer�Madlener�en�ik�dan
"omkatten�die�kar"�kunnen�zeggen,�maar�laten�wij�die
weg�niet�opgaan.�Het�lijkt�mij�belangrijk�om�de�komende�dagen�goed�op�de�vormgeving�van�de�begroting�te
blijven�letten,�maar�dit�helpt�ons�niet�veel�verder.�Dat�is
een�waardevolle�bijdrage�van�de�minister.�Als�de�minister�en�de�minister-president�de�komende�dagen�in�staat
zijn�om�het�miljard�veilig�te�stellen�en�ervoor�te�zorgen�dat
we�meer�geld�aan�innovatie�uitgeven�en�minder�aan�landbouw,�al�is�het�een�toevoeging�op�wat�Van�Rompuy�voorstelt,�dan�zult�u�het�met�mij�eens�zijn�dat�dit�de�grootste
kans�biedt�om�ervoor�te�zorgen�dat�deze�discussie�over
zeven�jaar�niet�meer�plaatsvindt.�Begrijp�me�goed,�ieder
miljard�dat�verkeerd�wordt�uitgegeven,�is�wat�mij�betreft
een�miljard�te�veel.�Dat�verander�je�echter�niet�door�er�alleen�maar�schande�van�te�spreken.�Dat�verander�je�door
ervoor�te�zorgen�dat�het�systeem�van�Europa�zodanig�verandert,�dat�wij�dit�weer�met�opgeheven�hoofd�aan�de�burgers�van�onze�lidstaten�kunnen�vertellen.
De�heer�Madlener�(PVV):
We�zijn�het�eens�over�de�slechte�besteding�van�Europees
geld.�Nederland�levert�de�grootste�bijdrage�aan�het�Europees�budget.�Het�verdrag�dat�voor�zeven�jaar�wordt�gesloten,�gaat�over�netto�25�miljard�Nederlands�geld�dat
naar�Brussel�vloeit.�We�zijn�het�erover�eens�dat�dit�geld
slecht�besteed�wordt.�Waarom�moeten�wij�daar�dan�mee
doorgaan?�Waarom�zegt�ook�uw�partij�niet:�wij�zeggen�gewoon�"nee"�als�wij�dat�niet�kunnen�veranderen?�Wij�hebben�hiervoor�immers�een�veto.�Mijn�inschatting�is�dat�premier�Rutte�het�niet�kan�veranderen.�Europa�werkt�nu�eenmaal�als�een�graaipot.�De�meeste�landen�profiteren�daar
alleen�maar�van�en�hebben�helemaal�geen�probleem�met
een�beetje�corruptie�of�een�paar�slechte�projecten,�want
het�komt�hun�economie�immers�ten�goede.�Leeft�u�niet�in
een�sprookjeswereld,�mijnheer�Pechtold?�Waarom�zegt�u
toch:�laten�we�de�nettobijdrage�van�25�miljard,�die�we�bij
de�ouderen�weghalen,�die�we�uit�de�Nederlandse�economie�halen,�toch�maar�overmaken?�Dat�begrijp�ik�niet.
De�heer�Pechtold�(D66):
Helaas,�ik�schat�de�heer�Madlener�echt�hoger�in.�Hij�heeft
zelf�in�Europa�rondgelopen�en�onderdeel�uitgemaakt�van
het�systeem.�Hij�is�er�wel�weggegaan.�Waarschijnlijk�was
hij�toen�teleurgesteld,�maar�dat�geeft�een�beetje�de�houding�van�de�PVV�weer.�Als�ik�teleurgesteld�ben�over�een
systeem�dat�niet�werkt,�blijf�ik�zitten�en�zorg�ik�ervoor
dat�het�anders�wordt.�Daarvoor�steun�ik�nota�bene�vanuit�de�oppositie�het�kabinet�voor�het�bewerkstelligen�van
dit�soort�veranderingen.�Ergens�schande�van�spreken�is
één�ding,�maar�we�moeten�ervoor�zorgen�dat�het�in�Europa�beter�gaat�en�dat�we�niet�alleen�geld�uitgeven�maar
ook�doen�wat�wij�dag�in,�dag�uit�doen:�geld�verdienen.�Ik
noemde�de�Verenigde�Staten�als�voorbeeld.�Als�wij�minister�Timmermans�–�ik�heb�hem�hoog�zitten�–�in�zijn�eentje
naar�Washington�sturen,�dacht�u�dan�echt�dat�wij�dit�soort
handelsakkoorden,�waar�wij�zo�veel�aan�verdienen,�kunnen�sluiten?�Nee,�als�ik�hem�dat�zou�vragen,�zou�de�minister�zeggen:�doe�me�een�lol�en�zorg�ervoor�dat�we�het
met�27�landen�samen�kunnen�doen.�Hij�zou�zeggen:�zorg
ervoor�dat�we�met�450�miljoen�consumenten�op�de�stoep

Tweede�Kamer

Europese�top

staan�in�plaats�van�met�16�miljoen,�want�dan�kan�ik�echt
zaken�doen.

De�heer�Verheijen�(VVD):
Voorzitter.�Ook�ik�kan�het�vandaag�redelijk�kort�houden,
omdat�dit�voor�een�groot�deel�een�herhaling�is�van�het�debat�van�november�vorig�jaar.�De�pionnen�staan�nog�op
hetzelfde�schaakbord�en�op�dezelfde�manier.�De�inzet�wat
ons�betreft�en�gelukkig�ook�wat�het�kabinet�betreft,�is�niet
veranderd.�Europa�gaat�voor�ons�in�de�eerste�plaats�over
het�verdienvermogen�van�dit�continent�in�de�toekomst,
over�de�economische�en�concurrentiekracht�van�Europa�in
de�komende�jaren�ten�opzichte�van�de�grote�andere�handelsblokken.�Een�begroting�is�nodig�om�het�apparaat�in
Brussel�daarvoor�te�equiperen�en�een�aantal�van�de�randvoorwaarden�vorm�te�geven.�Dat�is�ook�de�meetlat�waarlangs�wij�die�begroting�leggen.�De�inzet�van�de�VVD�was
en�is�daarbij�helder.�Dat�is�niet,�zoals�de�heer�Pechtold
voorstaat,�de�7�miljard�maar�op�dag�één�op�tafel�leggen
met�de�mededeling:�hier�hebt�u�ze�terug�en�vervolgens
gaan�we�in�de�inhoudelijk�begroting�meteen�kijken�of�we
wat�kunnen�realiseren.�Bij�ons�gaat�het�in�de�eerste�plaats
om�wat�Nederland�gaat�bijdragen�en�hoe�we�de�Nederlandse�positie�zo�gunstig�mogelijk�kunnen�maken.
De�heer�Pechtold�(D66):
Ik�moet�de�heer�Verheijen�mijn�excuses�aanbieden,�want
ik�ben�kennelijk�ongelofelijk�onduidelijk�geweest.�Ik�dacht
toch�dat�ik�zowel�in�mijn�eigen�termijn�als�in�het�interruptiedebatje�–�de�heer�Verheijen�had�daarin�ook�geen�vervolgvraag�–�heel�duidelijk�was.�Ik�zei�zelfs�"ja".�Het�was
een�heel�kort�antwoord.�Ik�zou�ze�van�het�kabinet�graag�zo
kort�willen�hebben.�Dus,�ja,�het�is�voor�mij�een�grote�prioriteit.
De�heer�Verheijen�(VVD):
Als�ik�vraag�waar�u�daadwerkelijk�de�prioriteit�legt,�zegt
u�meteen�dat�u�het�ook�belangrijk�vindt�om�op�de�inhoud
die�begroting�te�veranderen.�Op�zichzelf�zijn�wij�dat�ook
wel�met�u�van�mening�maar�wij�zijn�tegelijkertijd�bang�dat
u�daarmee�de�Nederlands�onderhandelingspositie�aangaande�die�1�miljard�wat�betreft�de�lagere�begroting,�vanaf�seconde�één�als�premier�Pechtold�daar�te�grabbel�zou
gooien.
De�heer�Pechtold�(D66):
Waar�die�vrees�vandaan�komt,�snap�ik�echt�niet.�Volgens
mij�zit�de�heer�Verheijen�nog�een�beetje�vast�in�die�vloermatten�van�hem.�Ik�denk�dat�hij�onlangs�een�auto�heeft
gekocht�en�zich�vervolgens�afvraagt�of�hij�niet�een�betere�deal�af�had�kunnen�sluiten.�Hij�moet�daar�nu�echt�even
van�af�en�moet�goed�luisteren�naar�wat�ik�gezegd�heb.�Er
staat�ook�een�mooi�stuk�van�mijn�hand�in�de�Volkskrant
van�vanochtend�dat�hij�zou�kunnen�lezen.�Ja,�terwijl�je
verandert�en�je�werkt�aan�een�nieuw�systeem,�zet�je�in�op
minder�geld�betalen�als�dat�kan�–�dat�steunen�we�en�dat
hebben�we�ook�gesteund�in�het�verleden�en�daar�hebben
we�in�het�vijfpartijenakkoord�ook�rekening�mee�gehouden
–�en�zorg�je�ondertussen�voor�innovaties,�bijvoorbeeld�via
overheveling�van�landbouw�naar�onderwijs.�De�heer�Verheijen�zoekt�problemen�waar�die�er�niet�zijn.

6 februari 2013
TK�49

49-4-18

Verheijen
De�heer�Verheijen�(VVD):
Het�badinerende�toontje�van�de�heer�Pechtold�vanochtend�in�de�Volkskrant�maar�ook�zojuist�in�zijn�termijn�richting�het�kabinet,�waarbij�hij�het�kabinet�afschildert�als�een
koopman�die�alleen�maar�voor�die�ene�miljard�gaat,�laat
zien�dat�hij�niet�begrijpt�hoe�de�discussie�in�Brussel�daadwerkelijk�plaatsvindt.�Ik�zou�hem�in�ieder�geval�niet�met
die�7�miljard�op�pad�willen�sturen.
Dat�brengt�mij�meteen�op�de�inzet�van�de�VVD�in�de�afgelopen�en�de�komende�jaren:�een�lagere�begroting,�een
korting�voor�Nederland�van�minimaal�1�miljard,�perceptiekostenvergoeding,�snijden�in�administratieve�lasten
en�een�moderne�begroting,�waar�volgens�mij�een�breed
draagvlak�voor�is�in�deze�Kamer.�Ook�is�er�het�besef�dat
dit�bevochten�moet�worden.�Elke�zeven�jaar�opnieuw
staat�de�teller�op�nul�en�is�de�tafel�bij�aanvang�leeg.�Die
korting�van�1�miljard�voor�Nederland�moet�dus�ook�bevochten�worden.�Wij�steunen�het�kabinet�daarin�en�wensen�het�daarbij�heel�veel�succes.�We�moeten�er�niet�aan
denken�dat�die�inzet�niet�wordt�gerealiseerd.
De�begroting�is�overigens�geen�doel�op�zichzelf,�net�als
de�Europese�Unie,�maar�het�is�een�middel�om�te�komen
tot�een�modern�Europa.�Er�is�brede�steun�in�deze�Kamer
voor�een�lagere�landbouwbegroting�en�lagere�bijdragen
aan�de�cohesiefondsen,�en�voor�het�conform�allerlei�moties,�zoals�die�van�Lucas,�Pechtold�en�Klaver,�meer�inzetten�op�zowel�de�fondsen�zelf�als�op�innovatie�en�kennis
in�het�algemeen.�Daar�is�steun�voor,�ook�vanuit�de�VVDfractie.�Als�daar�nieuwe�moties�over�komen,�zullen�we�die
ook�weer�van�harte�steunen,�maar�volgens�mij�weet�dit
kabinet�wat�Nederland�te�doen�staat.�Daar�profiteert�Nederland�meer�van�en�daarmee�ook�Europa�op�lange�termijn.�We�hebben�het�nu�over�de�begroting�voor�de�komende�zeven�jaar,�maar�het�is�terecht�van�belang�om�ook
vooruit�te�kijken.�Hoe�zorgen�we�ervoor�dat�we�deze�discussie�over�vijf,�zes�of�zeven�jaar�niet�weer�moeten�voeren?�Een�paar�dagen�geleden�deed�de�heer�Timmermans
in�een�algemeen�overleg�de�suggestie�om�de�komende
zeven�jaar�te�blijven�nadenken�over�het�antwoord�op�de
vraag�hoe�wij�de�begroting�over�zeven�jaar�nu�echt�daadwerkelijk�anders�kunnen�maken:�hoe�kunnen�wij�ons�daarvoor�voortdurend�inzetten,�hoe�kunnen�wij�daarop�blijven�hameren?�Indertijd�waren�er�heel�goede�argumenten
om�de�landbouwbegroting�te�starten;�ik�verwijs�naar�de
landbouwpolitiek�van�destijds,�opgebouwd�door�onze�eigen�Nederlander�Sicco�Mansholt.�Dat�was�toen�in�Nederlands�belang.�Hoe�kunnen�we�nu�een�nieuwe�Mansholt
naar�Brussel�sturen,�met�dezelfde�passie�en�met�dezelfde
inzet,�maar�dan,�wederom�in�Nederlands�belang,�met�de
omgekeerde�agenda,�een�agenda�voor�het�afbouwen�van
dat�landbouwbeleid?�Hetzelfde�geldt�voor�de�cohesie-�en
structuurfondsen.�Hoe�kunnen�we�dat�doen?�In�een�aantal
suggesties�is�al�naar�voren�gekomen�om�het�Nederlandse
voorzitterschap�in�2016�daarvoor�te�gebruiken.
Ik�kom�terug�op�de�begroting.�Op�een�gegeven�moment
zal�er�een�akkoord�moeten�komen.�Het�Europees�Parlement�speelt�daarbij�ook�een�rol.�Wij�horen�van�die�kant
ook�dreigende�taal.�In�feite�worden�drie�zaken�naar�voren
gebracht:�1.�wij�willen�een�hogere�begroting,�2.�wij�willen
nieuwe�eigen�middelen�voor�de�Unie�en�3.�wij�willen�meer
zeggenschap�over�de�onderverdeling�tussen�de�verschillende�fondsen�gedurende�die�periode.�In�navolging�van
de�gisteren�aangehaalde�Margaret�Thatcher,�zeg�ik�daar
"no,�no,�no"�tegen.�Het�is�wat�ons�betreft�drie�keer�nee:
geen�hogere�begroting,�geen�eigen�middelen�en�geen�ongebreidelde�zeggenschap�van�het�Europees�Parlement�ge-

Tweede�Kamer

Europese�top

durende�die�zeven�jaar�over�de�onderverdeling.�Dat�is�niet
in�ons�belang.�Ik�wil�dat�het�kabinet,�voor�zover�het�daarop�invloed�heeft,�dat�signaal�blijft�afgeven�aan�het�Europees�Parlement:�ga�niet�die�weg�op,�want�dan�komt�er�uiteindelijk�geen�begroting.
Mijn�op�een�na�laatste�punt�is�een�vraag�aan�het�kabinet.�Wat�als�er�dit�weekend�geen�akkoord�wordt�bereikt?
Kan�het�kabinet�schetsen�wat�naar�zijn�beleving�dan�het
vervolgpad�is?�De�heer�Omtzigt�zei�ook�al�dat�dit�jaar�in
verschillende�Europese�landen�verkiezingen�worden�gehouden.�Wat�wordt�dan�het�pad�van�de�Europese�begroting�en,�vooral,�wat�staat�ons�volgend�jaar�te�wachten�als
er�geen�begroting�is?
Mijn�laatste�thema�gaat�over�verantwoording.�Het�is
van�de�gekke�dat�de�Europese�Rekenkamer�al�achttien
jaar,�dus�sinds�zij�deze�opdracht�in�het�Verdrag�van�Maastricht�heeft�gekregen,�geen�betrouwbaarheidsverklaring
heeft�kunnen�afgeven�op�de�begroting.�Daarbij�denk�ik
aan�het�motto�"dit�moeten�we�thuis�niet�proberen".�Dat
kunnen�wij�thuis�aan�onze�belastingbetaler�niet�meer�uitleggen.�Wij�zouden�dan�ook�graag�zien�dat�dit�kabinet�ook
in�de�komende�onderhandelingen�over�het�Financieel�Reglement�van�de�Unie�vol�inzet�op�het�verplicht�afgeven
van�een�lidstaatverklaring�door�elke�lidstaat�om�zo�een
goedkeurende�verklaring�van�de�Europese�Rekenkamer�te
realiseren.
De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Ik�hoor�mijn�collega�van�de�VVD�spreken�over�het�belang
van�het�miljard�dat�wij�terughalen.�Wij�zouden�"nee,�nee"
moeten�roepen.�Hij�zegt�dat�het�eigenlijk�allemaal�minder
moet�worden�en�dat�het�een�belangrijke�bijdrage�zou�leveren�aan�modernisering.
In�mijn�bijdrage�schetste�ik�het�horrorbeeld�dat�wij
straks�dat�hogere�budget�gaan�betalen�en�dat�Frankrijk
en�andere�zuidelijke�landen�de�invulling�van�dat�budget
gaan�bepalen.�Dat�is�geen�modernisering�en�dat�is�dus
ook�geen�vooruitgang�voor�Nederland.�Hoe�kijkt�mijn�collega�daartegen�aan?
De�heer�Verheijen�(VVD):
Dan�treed�je�volgens�mij�in�de�techniek�van�de�onderhandelingen,�van�het�complexe�spel�dat�de�heren�in�vak-K�de
komende�dagen�moeten�gaan�spelen.�Ik�besef�één�ding
en�dat�is�dat�dit�miljard�voor�ons�belangrijk�is.�Als�Nederland�dat�niet�zou�krijgen,�zou�het�onevenredig�veel�bijdragen.�Ik�vind�dat�de�eerste�prioriteit.�Ik�zou�die�7�miljard
voor�de�komende�zeven�jaar�niet�willen�inleveren�voor
een�snippertje�meer�invloed�op�de�structuur�van�de�begroting.�Wij�zijn�het�er�volgens�mij�volledig�met�elkaar
over�eens�dat�dat�belangrijk�is.�De�huidige�begroting�is
ook�al�anders�dan�die�van�zeven�jaar�geleden.�Daar�is�ook
al�het�een�en�ander�in�verschoven,�zowel�binnen�de�fondsen�als�in�de�begroting�als�geheel,�maar�ik�zou�niet�willen
dat�we�daar�dat�miljard�voor�in�de�waagschaal�stellen.
De�heer�Klaver�(GroenLinks):
De�heer�Verheijen�heeft�zijn�mond�vol�van�modernisering
van�de�begroting,�van�de�toekomst�van�de�Europese�Unie.
Maar�als�ik�hem�op�de�man�af�vraag�wat�belangrijker�is,
dan�blijft�hij�er�maar�op�hameren�dat�die�begroting�lager
moet.�Wat�draagt�zo'n�lagere�begroting�bij�aan�een�andere�Europese�Unie,�aan�modernisering�en�aan�vooruitgang,
als�je�er�niet�voor�zorgt�dat�ook�de�structuur�van�die�begroting�verandert?�De�VVD�koerst�hier�alleen�maar�aan�op

6 februari 2013
TK�49

49-4-19

Verheijen
een�lagere�begroting�en�heeft�geen�enkele�interesse�in�de
inhoud.�Zo�kennen�we�ze!
De�heer�Verheijen�(VVD):
Als�elke�euro�van�die�1.000�miljard�die�wij�naar�Brussel
sturen,�echt�ten�goede�zou�komen�aan�de�zaken�waar�wij
samen�voor�staan�–�de�concurrentiekracht;�het�krachtige�Europa�van�de�toekomst�–�dan�hadden�wij�hier�volgens�mij�een�heel�ander�gesprek.�Als�daar�nu�echt�sprake
zou�zijn�van�een�winstverdubbelaar,�dan�zouden�we�echt
het�gesprek�moeten�aangaan�over�de�vraag�hoeveel�we
ernaartoe�gaan�brengen.�Dat�is�niet�zo.�Ze�kunnen�enerzijds�niet�eens�precies�verantwoorden�hoe�het�geld�besteed�wordt.�Wij�zien�anderzijds�gewoon�dat�de�euro�die
daar�wordt�verspreid,�niet�altijd�in�het�Nederlandse�belang�is.�Als�we�het�daar�toch�eens�over�eens�zouden�zijn,
dan�snappen�we�volgens�mij�ook�waarom�we�tegen�de
Nederlandse�belastingbetaler�zeggen:�wij�willen�over�die
komende�zeven�jaar�niet�7�miljard�extra�betalen.�De�heer
Klaver�is�daar�wel�toe�bereid.
De�heer�Madlener�(PVV):
Ik�vind�dit�weer�zo'n�typisch�verhaal�voor�de�bühne�van
de�VVD,�want�de�praktijk�is�natuurlijk�heel�anders.�Ik�hoor
dit�al�jaren,�maar�toch�stemmen�de�eigen�Europarlementariërs�in�het�Europees�Parlement�gewoon�elk�jaar�weer
voor�de�begroting.�Dat�geldt�overigens�ook�voor�andere
collega's�hier.�Iedereen�schreeuwt�hier�moord�en�brand
dat�het�verkeerd�gaat,�maar�de�collega's�in�Brussel�stemmen�allemaal�braaf�voor.�Het�is�dus�puur�voor�de�bühne.�De�heer�Verheijen�houdt�eigenlijk�de�kiezer�een�beetje�voor�de�gek.�Hij�zegt:�we�willen�dat�miljard�terug�en
we�willen�dat�de�hele�begroting�er�anders�uitziet.�Als�dat
nu�allemaal�niet�lukt,�stemt�hij�dan�dit�kabinet�naar�huis?
Zegt�hij:�dan�gaan�we�ons�veto�inzetten?
De�heer�Verheijen�(VVD):
Ik�zou�graag�met�de�heer�Madlener�naar�een�onbewoond
eiland�gaan�en�onze�ideale�wereld�opbouwen,�maar�die
kans�krijgen�wij�volgens�mij�niet.�Wij�zullen�met�dit�Europa�vooruit�moeten.�Ik�ben�altijd�rechts�onder�de�streep
van�mening�dat�Europa�ons�veel�meer�brengt.�We�moeten�even�los�van�die�begroting�ook�kijken�naar�de�interne
markt,�naar�al�het�andere�wat�Europa�ons�brengt.�Dat�levert�ons�per�saldo�veel�meer�op�dan�dat�het�ons�kost.�Vanuit�die�overtuiging�accepteer�ik�ook�dat�de�begroting�langzaam�de�goede�kant�opgaat,�maar�voor�ons�ook�geen�ideale�begroting�is.�Ik�daag�de�heer�Madlener�uit�om�met�ons
te�blijven�vechten�voor�een�betere�begroting,�voor�een�betere�verantwoording.�Uiteindelijk,�hoe�meer�er�gaat�naar
innovatie�en�minder�naar�Landbouw,�des�te�beter�is�het
voor�Europa�en�Nederland.�Daar�vecht�ik�voor,�in�het�besef�dat�Europa�ons�uiteindelijk�rechts�onder�de�streep�wel
veel�waard�is.�Ik�gooi�niet�de�handdoek�in�de�ring.�Ik�loop
niet�weg,�zoals�de�heer�Madlener�zou�willen.
De�heer�Madlener�(PVV):
Het�antwoord�is�dus�met�heel�veel�woorden�"nee".�De
heer�Verheijen�stemt�gewoon�weer�in�met�die�slechte�begroting.�Er�komt�natuurlijk�nog�steeds�geen�goedkeuring
van�de�Rekenkamer.�Het�blijft�zoals�het�is,�en�de�landen�uit
het�Oostblok�en�Zuid-Europa�lachen�ons�uit.

inbrengen.�Sommige�dingen�zullen�wel�haalbaar�zijn�en
een�aantal�andere�dingen�niet.�En�rechts�onder�de�streep
zie�ik�dat�Europa�ons�uiteindelijk�nog�altijd�heel�veel�oplevert,�met�alle�kritiek�die�we�samen�hebben,�die�ook�het�kabinet�heeft�op�Europa.
Ik�was�bezig�met�mijn�laatste�punt:�de�verantwoording
en�de�Rekenkamer.�Is�het�kabinet�bereid�om�zich�in�het�kader�van�het�financieel�reglement�wederom�hard�in�te�zetten�voor�de�verplichting�van�een�lidstaatverklaring?�Op
dit�moment�kunnen�slechts�vier�landen,�te�weten�Nederland,�het�Verenigd�Koninkrijk,�Zweden�en�Denemarken,
die�goedkeurende�lidstaatverklaring�overleggen.�Wij�willen�dat�het�een�verplicht�instrument�is.�Dan�kan�ik�het�gesprek�met�de�heer�Omtzigt�voeren�over�de�vraag:�wat�doe
je�nu�als�ze�dat�niet�kunnen�overleggen,�kunnen�er�dan
sancties�volgen?�Eerst�zal�die�lidstaatverklaring,�die�getrouwheidsverklaring,�verplicht�moeten�worden�gesteld.
Nederland�voldoet�daaraan.�Ik�kan�onze�belastingbetalers
niet�meer�uitleggen�dat�dit�niet�het�geval�is�bij�de�andere
landen.�We�overwegen�op�dit�punt�een�motie�in�te�dienen.
De�heer�Omtzigt�(CDA):
Ik�ben�heel�benieuwd�welke�sanctie�de�VVD�in�gedachten
heeft.�Als�wij�hier�een�wet�vaststellen�die�iets�verplicht
stelt,�moet�er�ook�een�sanctie�komen,�want�anders�wordt
het�een�gratis�discussie.�De�CDA-fractie�stelt�voor:�als�u
geen�lidstaatverklaring�heeft�of�die�niet�kunt�overleggen,
wordt�het�twee�jaar�bevroren;�u�kunt�het�dan�nog�krijgen
als�u�die�verklaring�overlegt,�maar�daarna�gaat�het�terug
naar�de�begroting.�Heeft�de�VVD-fractie�een�alternatief
voorstel?
De�heer�Verheijen�(VVD):
Nee,�en�ik�sta�ook�heel�sympathiek�tegenover�sancties.
Ik�wil�daarover�heel�graag�spreken�met�de�heer�Omtzigt,
maar�praten�over�sancties�is�niet�zinvol�zolang�er�nog
geen�sprake�is�van�een�verplichting.�Als�wij�dit�verplicht
stellen,�moeten�wij�tegelijkertijd�het�gesprek�aangaan
over�de�vraag�wat�er�gebeurt�als�de�verklaring�niet�kan
worden�overgelegd.�Ik�weet�niet�of�de�heer�Omtzigt�nog
moties�in�petto�heeft.�Dit�is�zes�jaar�geleden�ingevoerd
zonder�verplichting.�Nederland�is�een�heel�braaf�jongetje�in�de�klas�en�overlegt�die�lidstaatverklaring�gewoon.�Ik
ben�daar�heel�blij�mee.�Wij�kunnen�ons�verantwoorden�en
wij�doen�dat�ook�naar�onze�belastingbetalers.�Ik�zou�echter�graag�zien�dat�de�andere�landen�dat�ook�doen.�Laten
wij�daar�eerst�voor�strijden.�Volgens�mij�hebben�wij�echter
geen�verschil�van�mening�en�is�onze�inbreng�eerder�aanvullend�op�elkaar.�Verplicht�stellen�en�tegelijkertijd�kijken
welke�sancties�kunnen�worden�getroffen.
De�heer�Omtzigt�(CDA):
Ik�hoor�nog�steeds�geen�sancties.�Je�kunt�wel�zeggen�dat
wij�een�lidstaatverklaring�verplicht�gaan�stellen�–�op�dit
punt�deel�ik�de�mening�van�de�VVD-fractie�–�maar�als�er
geen�sanctie�achter�zit�en�Bulgarije�geen�lidstaatverklaring�overlegt,�dan�gebeurt�er�niets�richting�Bulgarije.�Wij
weten�dat�die�lidstaatverklaring�er�niet�komt.�Welke�sanctie�wil�de�VVD-fractie�nemen?

De�heer�Verheijen�(VVD):
Ik�heb�uiteindelijk�heel�veel�vertrouwen�in�de�onderhandelaars�links�van�mij.�Zij�zullen�dat�Nederlands�belang�daar

De�heer�Verheijen�(VVD):
Ik�ben�bereid�om�met�de�heer�Omtzigt�te�kijken�welke
sancties�mogelijk�zijn.�Wat�hij�zegt�over�het�korten�en�het
niet�meer�laten�meedelen�in�de�pot,�vind�ik�heel�redelijk
klinken.�Wij�moeten�dan�nog�bezien�hoe�dit�precies�kan
worden�geëffectueerd.�First�things,�first.�Laten�wij�eerst

Tweede�Kamer

6 februari 2013
TK�49

Europese�top

49-4-20

Verheijen
kijken�hoe�wij�die�lidstaatverklaring�verplicht�kunnen�stellen,�want�anders�heeft�het�verhaal�over�sancties�geen�zin.
Europa�is�stap�voor�stap�opgebouwd.�Laten�wij�eerst�zeggen:�verantwoord�u�over�uw�middelen.�Dan�zijn�wij�al�een
hele�stap�verder�in�Europa.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Het�betoog�van�de�heer�Verheijen�heeft�vrijwel�alleen�betrekking�op�de�begroting.�Dat�is�begrijpelijk.�Het�gaat�over
zeven�jaar�en�over�veel�geld.�Hoe�ziet�hij�in�dit�licht�de�verklaring�van�de�liberale�voorman�in�het�Europees�Parlement�dat�de�positie�van�de�VVD-fractie�begrotingsnationalisme�is?
Mijn�tweede�vraag�heeft�betrekking�op�een�punt�op�de
agenda�van�de�Raad�dat�niet�voorkomt�in�het�betoog�van
de�heer�Verheijen,�namelijk�de�Arabische�regio.�De�inzet
van�het�kabinet�is�doorgaans�dat�landen�die�vrijheden�respecteren�en�waar�verbetering�zichtbaar�is,�worden�beloond,�en�dat�landen�waar�sprake�is�van�een�verslechtering,�niet�worden�beloond.�Hoe�zit�de�VVD-fractie�in�die
discussie?
De�heer�Verheijen�(VVD):
"Begrotingsnationalisme"�is�geen�woord�dat�ik�gebruik.�Ik
ben�wel�van�mening�dat�wij�onze�vertegenwoordigers�met
het�Europees�maar�vooral�ook�met�het�nationaal�belang
in�de�achterzak�daar�naartoe�moeten�sturen.�Wij�moeten�de�illusie�loslaten�dat�daar�27�mensen�zitten�met�allemaal�een�Europees�belang�voor�ogen.�Iedereen�zit�daar
ook�voor�zijn�nationaal�belang�en�ik�stuur�het�kabinet�ook
op�pad�met�de�boodschap:�ga�daar�over�iets�onderhandelen�wat�in�Nederlands�belang�is.�Als�men�dat�"begrotingsnationalisme"�noemt,�vind�ik�dat�prima.�Ik�ben�van
mening�dat�wij�nationaal�moeten�doen�wat�nationaal�kan,
ook�financieel.�Als�het�geld�beter�nationaal�kan�worden
besteed,�moeten�wij�dat�nationaal�doen.�In�Europa�moet
een�sterke�begroting�vanuit�Nederlands�belang�worden
opgebouwd.�Iedereen�kiest�zijn�eigen�woorden.�Ik�maak
er�geen�gewoonte�van�om�commentaar�te�leveren�op�de
woorden�van�anderen.
Het�tweede�punt�had�betrekking�op�de�Arabische�regio.
Ik�weet�niet�precies�waarop�de�heer�Segers�doelt.�Voor
Egypte�hanteren�wij�het�"less�for�less�and�more�for�more"-beleid.�Dit�betekent�dat�landen�die�voldoen�aan�de�criteria�die�wij�stellen,�daarvoor�worden�beloond�en�dat�landen�die�daaraan�niet�voldoen,�niet�worden�beloond.�Volgens�mij�is�over�die�lijn�ook�gediscussieerd�tijdens�het�algemeen�overleg�over�de�Raad�Buitenlandse�Zaken.�Dat�is
een�zinvolle�lijn.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Dat�was�het�laatste�punt.�Het�eerste�punt�blijft�interessant:
de�verhoudingen�tussen�meneer�Verhofstadt,�uw�liberale
voorman�in�het�Europees�Parlement,�en�de�VVD-fractie.
De�heer�Verheijen�(VVD):
Ik�wist�even�niet�wie�u�bedoelde.
De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Dat�is�uw�voorman,�het�is�niet�anders.
De�heer�Verheijen�(VVD):
U�ziet�mij�lijden.

Tweede�Kamer

Europese�top

De�heer�Segers�(ChristenUnie):
Op�dat�tweede�punt�wil�ik�verder�ingaan.�Er�is�veel�discussie�over�de�vraag�of�er�sprake�is�van�"more",�dus�het�meer
respecteren�van�vrijheden�in�een�land�als�Egypte.�Toch�is
er�een�steunpakket�van�5�miljard,�inclusief�leningen,�klaargezet�voor�Egypte.�Vindt�u,�daarnaar�kijkend,�dat�Egypte
voldoet�aan�dat�criterium�dat�het�beter�gaat,�dat�er�sprake�is�van�een�verbetering�van�de�rechtsstaat,�van�een�betere�positie�van�minderheden?�En�zou�er�bij�een�volgend
steunpakket,�als�dat�er�komt,�niet�wat�kritischer�moeten
worden�gekeken�naar�de�mate�van�vooruitgang�in�een
land�als�Egypte?
De�heer�Verheijen�(VVD):
Volgens�mij�heeft�Buitenlandse�Zaken�dat�bedrag�van�5
miljard�goed�ontleed�en�duidelijk�gemaakt�waar�het�precies�uit�bestaat.�U�vroeg�of�hier�in�de�toekomst�nog�beter�en�nog�secuurder�naar�moet�worden�gekeken.�Mijn
antwoord�daarop�kan�alleen�maar�"ja"�zijn.�We�moeten
natuurlijk�altijd�goed�bekijken�of�er�daadwerkelijk�–�dus
niet�alleen�in�woord,�op�papier,�maar�ook�in�de�praktijk�–
vooruitgang�is�geboekt.�We�moeten�het�niet�altijd�langs
de�Nederlandse�lat�willen�leggen,�maar�wel�bekijken�of�er
binnen�de�context�van�die�regio�vooruitgang�is�geboekt
en�of�het�het�waard�is�om�daar�nieuwe�stappen�te�zetten.
Natuurlijk�geldt�dat�nu�voor�dit�pakket,�maar�ook�voor�de
toekomst.�Volgens�mij�delen�wij�de�opstelling�dat�je�daar
voortdurend�kritisch�naar�moet�kijken.�Wij�zullen�af�en�toe
verschillen�in�de�nuances,�over�welke�dingen�het�zwaarst
en�minder�zwaar�wegen�en�hoezeer�je�welke�vooruitgang
moet�belonen,�maar�het�principe�dat�je�geld�goed�verantwoordt�en�daarmee�een�relatie�legt�met�vooruitgang,�delen�wij.

De�heer�Madlener�(PVV):
Voorzitter.�Zoals�we�allemaal�weten,�is�Nederland�per
hoofd�al�tijdenlang�de�grootste�nettobetaler�aan�de�Europese�Unie.�De�ellende�is�begonnen�met�Lubbers,�die�onze�belangen�daar�totaal�verkwanseld�heeft�voor�een�baan;
een�baan�die�hij�overigens�nooit�heeft�gekregen.�Terwijl
Margaret�Thatcher�opkwam�voor�de�Britse�belangen,�werden�de�Nederlandse�belangen�door�Lubbers�weggegooid.
Zo�is�Nederland�per�hoofd�van�de�bevolking�de�grootste
nettobetaler�aan�de�Europese�Unie�geworden.�Dat�is�nog
steeds�zo.�En�dat�moet�nu�stoppen.
Premier�Rutte�gaat�namens�alle�Nederlanders�in�Brussel�onderhandelen�over�wat�wij�de�komende�zeven�jaar
aan�de�Europese�Unie�moeten�gaan�betalen.�De�onderhandelaar�Rutte�staat�niet�bekend�om�zijn�sterke�knieën
als�het�op�onderhandelen�aankomt.�Hij�zegt�een�geladen
pistool�mee�te�nemen,�maar�het�lijkt�meer�op�een�klappertjespistool.�Bij�de�inzet�is�het�al�fout�gegaan.�Vind�je�het
gek�dat�Nederland�al�jaren�niks�binnenhaalt�en�in�Europa
als�gekke�Henkie�wordt�gezien,�of�als�pinautomaat?�Laat
het�heel�duidelijk�zijn:�we�moeten�niet�voortborduren�op
een�slechte�deal�uit�het�verleden.�We�moeten�fouten�uit
het�verleden�repareren,�dus�Nederland�moet�vliegensvlug
een�heel�andere�houding�aannemen.�De�PVV�zegt�dat�al
jaren�en�dat�zullen�wij�ook�blijven�doen.�Nederland�betaalt
al�jaren�veel�te�veel�aan�die�Brusselse�bureaucraten.�Nederlandse�belastingbetalers�zijn�de�grootste�nettobetalers:
per�Nederlander�ongeveer�€ 210�per�jaar.�Ik�heb�het�al�gezegd:�een�Duitser�veel�minder,�een�Brit�veel�minder,�de
Fransen�nog�niet�eens�de�helft�daarvan.�Maar�de�meeste

6 februari 2013
TK�49

49-4-21

Madlener
landen�zijn�netto-ontvangers.�Die�betalen�dus�helemaal
niets,�die�krijgen�alleen�geld.�Daarmee�worden�dan�geluidsschermen�voor�koeien�betaald,�of�het�geld�verdwijnt
in�de�corrupte�zakken�van�Europese�lidstaten;�daarvan�zijn
genoeg�voorbeelden�bekend.
De�inzet�van�het�kabinet�is:�zeven�jaar�lang�3,2�miljard
netto�betalen.�Inclusief�dat�miljard�korting�–�als�we�dat�al
krijgen�–�blijft�Nederland�dan�nóg�de�grootste�nettobetaler.�Het�gaat�dus�om�25�miljard�euro�netto,�waar�dit�kabinet�hopelijk�geen�ja�tegen�gaat�zeggen.�Die�25�miljard
in�de�komende�zeven�jaar�die�wij�straks�kwijt�zijn�aan�die
vreselijke�bureaucraten,�komt�neer�op�€ 3.500�per�Nederlands�huishouden.�Zo�wordt�Nederland�steen�voor�steen
afgebroken.�We�betalen�onze�eigen�ondergang�zelf.�De
Europese�Unie�wil�alles�overnemen:�ons�geld,�onze�vrijheid,�onze�soevereiniteit�en�uiteindelijk�ons�hele�land.

De�heer�Verheijen�(VVD):
Leiderschap�betekent�dat�je�een�eindbeeld�hebt�voor�de
lange�termijn.�Wat�dat�beeld�inhoudt,�is�in�het�geval�van
de�PVV�duidelijk.�Leiderschap�betekent�echter�ook�dat�je
verstandige�dingen�doet�voor�de�korte�termijn.�Is�de�PVV
bereid�om�een�veto�in�te�zetten�tegen�wat�er�nu�op�tafel
ligt?�Zo�ja,�weet�de�heer�Madlener�dan�ook�wat�dat�betekent�voor�de�periode�na�1 januari?

De�heer�Pechtold�(D66):
Een�kleine�vingeroefening!�Zegt�de�woordvoerder�van�de
PVV�nu�echt�dat�er�geen�enkele�Nederlandse�euro�naar�de
EU-begroting�mag�gaan?

De�heer�Verheijen�(VVD):
De�PVV�is�dus�bereid�om�vanaf�1 januari�een�miljard�meer
te�gaan�betalen,�want�dat�is�wat�er�gebeurt�als�die�partij
in�vak-K�zou�zitten�en�het�kabinet�zijn�veto�zou�inzetten�tegen�de�begroting.�De�PVV�is�dus�bereid�om�dat�allemaal
te�doen�omwille�van�die�signaalfunctie.�De�heer�Madlener
is�met�andere�woorden�bereid�om�de�Nederlandse�belangen�te�verkwanselen�om�maar�een�duidelijk�signaal�af�te
kunnen�geven!

De�heer�Madlener�(PVV):
De�PVV�zegt:�uit�Europa.�Zolang�we�erin�zitten,�moet�er�zo
min�mogelijk�geld�naartoe,�omdat�–�en�daar�zijn�we�het
over�eens�–�het�geld�verkeerd�wordt�besteed.
De�heer�Pechtold�(D66):
Een�beetje�soft.�Mensen�thuis�zouden�kunnen�denken�dat
u�zei�dat�er�geen�enkele�euro�naar�Europa�mag.�Ik�ben
een�beetje�met�factfinding�bezig�en�ik�hoor�dan�ook�graag
hoeveel�er�wel�naar�Europa�mag.

De�heer�Madlener�(PVV):
Ik�weet�heel�goed�wat�dat�betekent.�Mijn�partij�denkt�echter�dat�ze�uiteindelijk�eieren�voor�hun�geld�zullen�kiezen
als�je�maar�voet�bij�stuk�houdt�en�nee�blijft�zeggen�tegen
verspilling.�De�slappe�houding�van�de�heer�Verheijen�zal
ons�in�ieder�geval�niet�redden.�We�blijven�dan�gewoon�de
grootste�nettobetaler.�En�dat�vinden�wij�principieel�fout.

De�heer�Madlener�(PVV):
Dat�klopt�niet.�Ik�denk�dat�de�heer�Pechtold�die�geschiedenis�nog�een�keer�goed�moet�bestuderen.�Wij�hebben�namelijk�geknokt�voor�een�substantieel�lagere�netto�bijdrage�aan�de�Europese�Unie.�Dat�is�ook�waar�ik�nu�voor�pleit:
hoe�minder�geld�er�naar�die�bureaucratie�gaat,�hoe�beter
dat�is.�Wat�ons�betreft�gaat�er�geen�cent�naar�Brussel.�We
hebben�dat�geld�zelf�hard�nodig�voor�onze�ouderen,�onze�koopkracht�en�onze�economie.�Helaas�steunt�een�Kamermeerderheid,�waaronder�met�name�de�partij�van�de
heer�Pechtold,�dat�niet.�Zolang�die�partijen�in�Brussel�voor
de�begroting�blijven�stemmen,�verandert�er�dus�helemaal
niets.

De�heer�Madlener�(PVV):
Je�moet�het�hard�spelen,�want�andere�landen�spelen�het
ook�hard.�Als�je�voet�bij�stuk�houdt,�zullen�andere�landen
ons�uiteindelijk�onze�zin�geven.�Als�je�nu�al�zegt�dat�je�1
miljard�euro�goed�vindt,�dan�denken�andere�landen:�oké,
dat�geld�is�binnen.�Dan�ben�je�toch�zeker�je�onderhandelingspositie�totaal�kwijt?�Cameron�doet�het�heel�anders.
Die�zit�in�hetzelfde�scenario�als�Nederland,�maar�hij�durft
wel�met�een�veto�te�dreigen.�De�heer�Verheijen�vindt�dat
we�dat�maar�niet�moeten�doen�en�dat�betekent�dat�hij�de
strijd�al�opgegeven�heeft.�De�VVD�zit�te�slapen�in�de�bankjes�en�daardoor�blijft�Nederland�de�grootste�betaler!�En
onze�economie�gaat�naar�de�knoppen�door�de�houding
van�dit�kabinet�en�door�de�houding�van�de�heer�Verheijen.
Voorzitter.�Iedere�dag�zijn�bijna�50.000�vet-�en�overbetaalde�EU-ambtenaren�bezig�een�Europese�staat�op�te
bouwen,�een�Europese�superstaat�die�moet�gaan�heersen�over�Nederland.�Het�is�een�ongewapende�strijd�om
onze�vrijheid,�onze�grenzen,�onze�soevereiniteit�en�onze
portemonnee�over�te�nemen.�En�dat�leger�van�zeer�hooggeschoolde�en�zeer�duurbetaalde�ambtenaren�wordt�aangevoerd�door�ongekozen�politici,�als�ware�het�een�bezettingsmacht.�Een�leger�van�de�best�betaalde,�hoogstgeschoolde�ambtenaren�is�dagelijks�bezig�om�regeltjes�voor
Nederland�te�maken�en�bevoegdheden�naar�zich�toe�te
trekken.�Dit�juridische�leger�pijnigt�Nederland�met�vergaande�wetsvoorstellen�en�richtlijnen.�Dit�leger�ambtenaren,�onder�leiding�van�de�voorzitter�van�de�Commissie,�Barroso�en�de�voorzitter�van�het�Europees�Parlement,
Schulz,�strijdt�voor�een�politieke�unie�en�voor�het�overdragen�van�steeds�meer�bevoegdheden�aan�de�Europese�Unie.�Ze�sturen�zelfs�een�spion�naar�Nederland,�om�te
zien�of�wij�wel�doen�wat�zij�willen.�Het�is�ongehoord.�Pim
Fortuyn�heeft�al�gewaarschuwd�voor�een�ondemocratisch
Europa.�Dat�is�precies�wat�wij�krijgen.�Een�Europese�democratie�kan�niet�bestaan,�omdat�er�geen�Europese�"demos"�of�bevolking�bestaat.�Dus�zal�de�politieke�unie�uitmonden�in�een�bureaucratische�dictatuur,�waarin�Nederland�zal�afglijden�naar�een�provincie�van�Brussel.

Tweede�Kamer

6 februari 2013
TK�49

De�heer�Madlener�(PVV):
Ik�heb�al�gezegd�dat�de�inzet�van�de�PVV�is:�uit�Europa,
geen�cent�naar�Europa.�Dat�is�mijn�oproep�en�daar�moet
de�premier�voor�gaan.�Ik�zal�hierover�een�motie�indienen
en�ik�hoop�dat�de�heer�Pechtold�die�zal�steunen.�Helaas
steunt�een�Kamermeerderheid�ons�niet�en�dat�betekent
dat�we�de�gekke�Henkie�van�Europa�blijven�of,�zoals�ze�het
daar�noemen,�de�pinautomaat�van�Brussel.
De�heer�Pechtold�(D66):
Ik�ga�een�klein�stukje�terug�in�de�historie.
De�PVV�heeft�onderhandeld�over�een�gedoogakkoord
voor�een�kabinet�dat�tot�2015�zou�blijven�zitten.�Maar�ik
heb�nergens�gelezen�dat�de�PVV�dit�tot�inzet�van�dat�akkoord�heeft�gemaakt!�Sterker�nog:�als�de�PVV�niet�was
weggelopen,�dan�was�dat�gewoon�gebeurd.�De�PVV�had
dat�dan�toegestaan,�omdat�de�leider�van�die�partij�er�geen
prioriteit�aan�gaf�bij�de�onderhandelingen�in�2010.�Dat
klopt�toch?

Europese�top

49-4-22

Madlener
Nadat�de�Europese�Commissie�al�eerder�met�een�rapport�was�gekomen�om�nationaal�mediabeleid�te�controleren,�wil�zij�nu�zelfs�ook�online�discussies�gaan�monitoren�en�beïnvloeden.�Een�Europese�gedachtepolitie�wil�op
die�manier�het�populisme�beteugelen�in�landen�waar�euroscepsis�aan�populariteit�wint.�Er�moet�zelfs�extra�belastinggeld�naartoe�om�de�burger�te�manipuleren,�en�dat�allemaal�om�de�Europeanen�voor�te�schrijven�hoe�zij�moeten�denken.
Onze�economie�wordt�langzaam�om�zeep�geholpen,�net
zolang�tot�Nederland�platgenivelleerd�is�tot�bedenkelijk
Europees�niveau.�Onze�landbouw�wordt�weggeconcurreerd�omdat�de�EU�onze�Poolse�concurrenten�met�miljarden�steunt.�Ons�begrotingsbeleid�moet�aan�de�Brusselse�norm�van�3%�voldoen,�maar�Zuid-Europa�voldoet�daar
zelf�helemaal�niet�aan.�Brussel�zorgt�ervoor�dat�onze�pensioenfondsen�in�zwaar�weer�verkeren�en�dat�onze�arbeidsmarkt�wordt�overspoeld�met�goedkope�Poolse�arbeiders.
Onze�werkloosheid�loopt�op�en�het�geld�wordt�uit�Nederland�naar�Polen�gebracht.�Oost-Europese�criminelen�komen�Nederland�leegroven�en�rijden�daarna�weer�vrolijk
terug�naar�Roemenië.�Brussel�schrijft�ons�de�wet�voor�en
maakt�ons�land�kapot.�Brussels�beleid�is�"killing"�voor�onze�samenleving�en�onze�economie.
De�ouderen�in�Nederland�worden�gepakt�in�de�portemonnee�en�ons�geld�verdwijnt�in�de�bodemloze�put�die
Brussel�heet.�Ik�roep�het�kabinet�nu�nogmaals�op�om�minimaal�1�miljard�extra�korting�te�bedingen�om�de�koopkracht�voor�ouderen�te�repareren.�1�miljard�minder�naar
Brusselse�verspilling�en�1�miljard�extra�voor�de�ouderen;
daar�moeten�wij�toch�met�zijn�allen�voor�zijn?
Diederik�Samsom�zei�gisteren�nog:�ik�kies�voor�iedereen�in�Nederland�en�overigens�ook�voor�mensen�in�Europa.�Wat�een�larie!�Wat�zullen�de�mensen�in�Roemenië,
Bulgarije,�Polen�en�Griekenland�blij�zijn.�Naast�hun�eigen
volksvertegenwoordigers,�komt�ook�de�Partij�van�de�Arbeid�op�voor�hun�belangen,�maar�Nederland�moet�de�prijs
betalen.
De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Het�rijtje�onzin�dat�over�ons�wordt�uitgestort�is�te�groot
om�alles�puntsgewijs�na�te�lopen.�Laar�ik�er�één�punt�uit
pakken.�De�heer�Madlener�beweert�dat�de�pensioenfondsen�in�zwaar�weer�verkeren�dankzij�Europa.�Kan�hij�misschien�aangeven�wat�hij�daar�precies�mee�bedoelt�en�wat
Europa�daarin�heeft�betekend?
De�heer�Madlener�(PVV):
Onze�pensioenfondsen�hebben�last�van�de�lage�rente,
die�veroorzaakt�wordt�door�het�monetaire�beleid�van�de
ECB. Daardoor�wordt�nu�zelfs�gekort.
De�heer�Klaver�(GroenLinks):
Dat�heeft�weinig�met�elkaar�te�maken.�Onze�pensioenfondsen�zitten�in�de�problemen,�omdat�wij�hier�in�Nederland�te�lang�de�verhoging�van�de�pensioenleeftijd�vooruit�hebben�geschoven.�Wij�hebben�met�elkaar�te�weinig
premie�betaald�en�pensioenfondsen�hebben�het�verkeerde�beleid�gevoerd.�Dat�is�hier�in�Nederland�gebeurd,�maar
niet�in�Brussel.�Stop�alsjeblieft�met�die�rare�praatjes�over
wat�er�allemaal�aan�gekke�wetgeving�zou�komen,�waardoor�onze�pensioenfondsen�in�zwaar�weer�zitten.�Ouderen�hebben�het�moeilijk,�dat�wil�ik�best�toegeven,�maar�ga
niet�wijzen�naar�Brussel,�alsjeblieft�zeg!�Blijf�wel�een�beetje�geloofwaardig.

Tweede�Kamer

Europese�top

De�heer�Madlener�(PVV):
Ik�weet�niet�in�welke�wereld�mijnheer�Klaver�leeft,�maar
ik�zie�dat�Europa�in�zwaar�weer�verkeert.�De�hele�economie�van�de�eurozone�staat�in�de�min.�De�wereld�groeit
door,�maar�Europa�krimpt.�Dat�is�gewoon�een�feit�en�daar
hebben�onze�pensioenfondsen�natuurlijk�last�van.�Sterker
nog,�daar�hebben�wij�allemaal�last�van.�Wij�blijven�maar
geld�schuiven�naar�Brussel.�Als�u�dat�niet�wilt�zien,�dan�is
hierbij�uw�enorme�naïviteit�aangetoond.�Maar�goed,�helaas�heeft�GroenLinks�nog�wat�zetels�in�deze�Kamer.�Laten
wij�hopen�dat�dit�snel�voorbij�is.
De�economische�prestaties�van�dit�kabinet�zijn�vergelijkbaar�met�een�kleine�natuurramp.�De�stabiliteit�op�de
huizenmarkt�is�afgegleden�tot�de�slechtste�in�Europa.�Het
spaargeld�van�de�hardwerkende�Nederlander,�dat�in�zijn
woning�zit,�verdampt.�Volgens�ratingbureau�Fitch�kan�de
huizenprijsdaling�wel�25%�gaan�bedragen.�Daarmee�zal
er�meer�dan�200�miljard�aan�vermogen�zijn�verdwenen.
De�pensioenen�zijn�niet�veilig�meer�en�onze�koopkracht
holt�achteruit.�De�werkloosheid�loopt�gigantisch�op�en�het
aantal�faillissementen�is�ongelooflijk�hoog.�Het�kan�toch
niet�zo�zijn�dat�het�kabinet�met�Brussel�afspreekt�om�de
Nederlanders�de�komende�zeven�jaar�weer�te�veroordelen
tot�grootste�nettobetaler�van�de�EU?

De�heer�Krol�(50PLUS):
Mevrouw�de�voorzitter.�U�hebt�50PLUS�in�deze�Kamer�nog
nauwelijks�gehoord�over�Europa,�dus�laat�ik�eerst�even�dit
zeggen:�wij�zijn�niet�tegen�Europa,�maar�we�zijn�wel�eurokritisch.�Dat�komt�doordat�veel�ouderen�zich�afvragen
of�onze�bijdrage�niet�beter�in�eigen�land�besteed�had�kunnen�worden.�Ik�weet�dat�het�een�heel�stuk�genuanceerder
ligt�en�probeer�dat�in�eigen�kring�ook�uit�te�dragen,�maar
ik�heb�daarbij�toch�echt�de�hulp�van�de�bewindslieden�nodig,�vooral�van�de�heer�Timmermans.�Over�wat�er�allemaal�gebeurt�in�de�Europese�top�is�heel�veel�aan�de�burgers�uit�te�leggen,�niet�alleen�aan�onze�eigen�achterban.
Ik�wil�er�nadrukkelijk�om�vragen�om�dat�nog�veel�meer
te�doen�dan�tot�op�heden�al�is�gebeurd.�De�bewindslieden�moeten�dat�doen�om�de�bevolking�niet�verder�te�vervreemden�van�Brussel�en�Straatsburg.�Alleen�al�het�feit
dat�we�nog�steeds�in�twee�steden�vergaderen,�is�een�lachertje.�Ik�weet�dat�het�echt�geen�miljarden�oplevert�als
we�daarmee�stoppen,�maar�het�zou�wel�bijdragen�aan�het
vertrouwen�in�Europa.�Het�draagvlak�bij�de�burger�is�veel
en�veel�te�gering,�en�ik�betreur�dat.�Als�we�Europa�meer
op�het�netvlies�van�de�burger�willen�krijgen,�dan�moet
het�een�Europa�van�de�toekomst�zijn.�Het�beschikbare
geld�zou�dan�ook�veel�meer�besteed�moeten�worden�aan
onderzoek,�innovatie�en�vergroening,�maar�vooral�ook�–
het�is�hier�al�gezegd�–�aan�de�bestrijding�van�de�jeugdwerkloosheid.�Natuurlijk�zou�heel�veel�minder�geld�naar
de�ambtenaren�moeten�gaan.�Het�feit�dat�één�op�de�vier
ambtenaren�meer�verdient�dan�de�minister-president�...
probeert�u�dat�alstublieft�eens�uit�te�leggen�aan�de�bevolking.�Ik�denk�dat�dit�niet�mogelijk�is.
Dan�de�lidstaatverklaring.�Ik�hoop�oprecht�dat�het�CDA
en�de�VVD�samen�gaan�zitten�en�tot�een�fantastisch�plan
gaan�komen,�want�ik�vind�beide�voorstellen�goed.�Laten
wij�ervoor�zorgen�dat�dit�in�alle�landen�verplicht�wordt
en�dat�er�een�sanctie�komt�voor�het�geval�dat�landen�zich
daar�niet�aan�houden.�Ook�wij�willen�een�eerlijke�verdeling�per�inwoner.�Ik�heb�weleens�het�voorstel�gehoord�om
dit�te�doen�door�middel�van�een�percentage�van�de�btw,

6 februari 2013
TK�49

49-4-23

Krol
al�weet�ik�absoluut�niet�of�dat�zou�kunnen.�Ik�hoor�het
graag�van�de�bewindslieden.�Hoe�dan�ook�moet�er�een
systeem�bedacht�worden�dat�aan�zowel�Duitse,�Italiaanse,�Spaanse�als�Nederlandse�burgers�uitgelegd�kan�worden,�een�systeem�waarin�je�duidelijk�maakt�dat�het�goed
is�voor�Europa�en�niet�alleen�goed�voor�Duitsland,�Italië,
Spanje�of�Nederland.�We�hinken�nu�immers�nog�steeds
op�twee�gedachten.�Het�ene�moment�willen�wij�dat�er�gedacht�wordt�in�het�belang�van�Nederland,�en�het�andere
moment�willen�we�dat�er�gedacht�wordt�in�het�belang�van
Europa.�Europa�moet�op�vele�fronten�worden�gemoderniseerd.�Daar�kunnen�de�onderhandelingen�over�de�begroting�zeer�bij�helpen.�Ik�wens�de�bewindslieden�daar�onnoemelijk�veel�sterkte�bij.
De�heer�Pechtold�(D66):
Ik�moet�zeggen�dat�ik�deze�bijdrage�voor�iemand�die�zich
voor�het�eerst�op�dit�ijs�begeeft,�prettig�en�verfrissend
vond,�maar�ik�heb�ook�een�spannende�vervolgvraag.�De
heer�Krol�zei�dat�we�wellicht�moeten�kijken�naar�bijdrages
die�lopen�via�een�deel�van�de�btw.�Mijn�partij�krijgt�dan
snel�het�verwijt�voor�Europese�belastingen�te�zijn,�maar
wij�denken�dat�je�geen�democratie�kunt�organiseren�als
ze�niet�zelf�een�belasting�heeft;�niet�aanvullend,�maar�in
plaats�van.�Is�dat�ook�waar�50PLUS�naar�zoekt?
De�heer�Krol�(50PLUS):
Zoeken�is�het�juiste�woord,�mijnheer�Pechtold.�Ik�heb�daar
geen�eindoplossing�voor,�maar�ik�zou�heel�graag�willen
dat�dit�soort�ideetjes�nog�veel�beter�gecommuniceerd
werd�aan�de�bevolking,�zodat�wat�Nederlands�is,�ook�echt
Nederlands�kan�blijven,�en�datgene�wat�voor�ons�allen
in�Europa�van�belang�is,�ook�voor�alle�Europeanen�van
gelijkwaardig�belang�gevonden�kan�worden.�Nu�zijn�we
soms�te�veel�bezig�met�Nederlandse�belangen�als�eigenlijk�Europese�belangen�voorrang�zouden�moeten�krijgen,
of�met�Europese�belangen�als�Nederlandse�belangen�op
de�voorgrond�zouden�moeten�staan.
De�beraadslaging�wordt�geschorst.
De�voorzitter:
Daarmee�is�er�een�einde�gekomen�aan�de�eerste�termijn
van�de�zijde�van�de�Kamer.�Wij�schorsen�voor�de�lunch.
De�vergadering�wordt�van�12.45�uur�tot�13.30�uur�geschorst.

Tweede�Kamer

Europese�top

6 februari 2013
TK�49

49-4-24