Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

24 095

Frequentiebeleid

Nr. 376

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 december 2014
Tijdens het Algemeen Overleg Telecommunicatie op woensdag
12 november 2014 is gesproken over mijn brief van 6 november 2014 die
onder andere ingaat op de toekomst van omroep via de ether.1 Met
betrekking tot dat onderwerp wil ik graag een nadere toelichting geven.
Daarnaast heb ik tijdens het Algemeen Overleg toegezegd u nader te
informeren over het toesturen van een rapport over de reële breedbanddekking in Nederland en de rol van 4G hierin. Op dit punt kom ik aan het
eind van deze brief terug.
Toekomst omroep via de ether
In het kader van het verlengings- en digitaliseringsbeleid voor de
Nederlandse etherradio zoals dat vanaf 2011 is ingezet, is het overgrote
deel van de (in 2003 verleende) vergunningen voor analoge (FM/AM)
commerciële radioomroep verlengd voor een periode van zes jaar. Deze
verlenging heeft plaatsgevonden onder de voorwaarde dat de commerciële radiopartijen zullen investeren in digitale etherradio (DAB+). Hiertoe
zijn ook vergunningen voor digitale radioomroep aan deze partijen
verleend. De vergunningen voor analoge en digitale radio zijn aan elkaar
gekoppeld met de verplichting om de bestaande radioprogramma’s
tegelijkertijd (simultaan) analoog en digitaal uit te zenden. Het doel van
deze koppeling was om de transitie van analoge naar digitale etherradio
te bevorderen.
De (gekoppelde) vergunningen voor analoge en digitale radio lopen af op
31 augustus 2017. Voor de bedrijfsvoering van de vergunninghouders is
het van belang dat zij tijdig weten hoe de toekomst van de commerciële
radiovergunningen er uit zal zien. Mede daarom heb ik in mijn brief van
6 november 2014 aangegeven dat ik ruim voor het aflopen van die
vergunningen – medio 2015 derhalve – duidelijkheid wil bieden aan de

1

kst-24095-376
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Kamerstuk 24 095, nr. 374.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 24 095, nr. 376

1

markt over de voor commerciële radio beschikbare frequentieruimte en de
vergunningen hiervoor.
Zoals ik heb aangegeven tijdens het Algemeen Overleg van 12 november
2014, is mijn uitgangspunt om vergunningen voor (schaarse) radiofrequenties te veilen. Er kunnen zich echter omstandigheden voordoen die
aanleiding geven om van dit uitgangspunt af te wijken.2 In 2009 was dit
het geval, maar voor de vergunningsperiode vanaf 1 september 2017 zal
ik dit opnieuw bezien. Op dit moment worden gesprekken gevoerd met
diverse partijen om hun standpunt hierover te vernemen.
Tijdens het Algemeen Overleg van 12 november 2014 is ook gesproken
over de kamerbrief van 23 juni 2009 waarin het verlengings- en digitaliseringsbeleid is beschreven.3 In deze brief wordt ingegaan op het mogelijke
beleid voor na 2017:
«Als in 2016 (een jaar voordat de verlenging van zes jaar afloopt) bij de
dan geplande evaluatie blijkt dat TDAB zoveel succes heeft dat het op
relatief korte termijn de distributie via de analoge FM kan vervangen,
wordt een afschakelmoment van de analoge FM vastgesteld. Belangrijke
indicator voor dit succes is het percentage huishoudens dat over een
TDAB-ontvanger beschikt en daarmee toegang heeft tot TDAB. Als dit in
meer dan 50% van de huishoudens het geval is, ligt het in de rede om de
analoge FM op termijn af te schakelen. Daarbij wordt uiteraard aangesloten bij de ontwikkelingen in de rest van Europa. Het definitieve
afschakelmoment ligt dan maximaal zes jaar na afloop van de eerste
verlengingsperiode. De vergunninghouders krijgen in dat geval de
gelegenheid hun vergunning nogmaals te laten verlengen tot het moment
van afschakelen. Indien geen afschakelmoment wordt bepaald, vindt een
nieuwe verdeling plaats voor de periode vanaf 2017.»
Het eventueel verlengen van de vergunningen na 2017 wordt in deze brief
nadrukkelijk verbonden aan het afschakelen van de FM. Van een
toezegging in algemene zin om de vergunningen te verlengen is dan ook
geen sprake.
Het afschakelen van de FM is in het bijzonder afhankelijk van het
percentage huishoudens dat beschikt over een DAB+ radio. Gelet op het
streven om medio 2015 duidelijkheid te verschaffen over de heruitgifte
van de commerciële radiovergunningen en gezien de hierboven aangehaalde passage uit de brief van 2009, is het van belang om eerder dan in
2016 te weten hoe de ontwikkeling van digitale radio in Nederland
verloopt. Daarom zal ik, samen met de Staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap, in de komende maanden bezien in hoeverre het
realistisch is dat in 2016 aan de voorwaarden voor het afschakelen van de
FM voldaan kan worden en wat dit betekent voor de verdere digitalisering
van de ether.
Zoals ook toegezegd tijdens het Algemeen Overleg van 12 november, zal
ik uw Kamer medio 2015 nader informeren.
Breedband buitengebied
Uw Kamer heeft mij tijdens het Algemeen Overleg van 12 november 2014
gevraagd of ik voor het kerstreces de resultaten van een lopend onderzoek
naar de reële breedbanddekking in Nederland naar de Kamer kan sturen.
Het betreft een extern uitgezet onderzoek naar wat mobiele dekking door
middel van 4G kan betekenen in gebieden zonder snel internet. Hierbij
2
3

Zie artikel 18, tweede lid van het Frequentiebesluit 2013.
Kamerstuk 24 095, nr. 241.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 24 095, nr. 376

2

wordt de bruikbaarheid voor diverse toepassingen meegenomen. Naast
een theoretisch onderzoek worden ook enkele praktijkmetingen verricht
door het Agentschap Telecom.
Het onderzoeksrapport is niet voor het kerstreces gereed. In februari 2015
zal ik het rapport, vergezeld van een brief over het beleid ten aanzien van
breedband in de buitengebieden, aan uw Kamer toesturen.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 24 095, nr. 376

3