Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

22 452

Internationalisering van het onderwijs

Nr. 51

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 februari 2017
Hierbij bied ik u, mede namens de Staatssecretaris van OCW en de
Staatssecretaris van VWS, de tussentijdse evaluatie van Erasmus+ aan1.
Erasmus+ is het Europese subsidieprogramma voor onderwijs, jeugd en
sport. Het programma Erasmus+ heeft een looptijd van 2014 tot en met
2020. De looptijd van Erasmus+ is gelijk aan de looptijd van het Meerjarig
Financieel Kader (MFK) van de Europese Unie. Het totale budget voor
Erasmus+ is € 14,7 miljard.
De Europese Commissie heeft Nederland gevraagd een nationaal rapport
aan te leveren over de implementatie en impact van Erasmus+ in
Nederland tot nu toe, ten behoeve van de Mid Term Review van Erasmus+
in de gehele Europese Unie.
Het Ministerie van OCW heeft deze opdracht, mede namens het Ministerie
van VWS uitgezet bij het bureau Ecorys. Ecorys heeft het rapport op
10 februari jl. opgeleverd. Hieronder ga ik in op de belangrijkste bevindingen van Ecorys en op het vervolgproces.
Bevindingen2
Ecorys heeft de tussentijdse evaluatie uitgevoerd langs de lijnen zoals die
zijn aangegeven door de Europese Commissie. Daarnaast heeft Ecorys op
verzoek van Nederland een aantal specifieke onderzoeksvragen
beantwoord.
De belangrijkste conclusie is dat Erasmus+ zeer relevant is en dat
Nederland dit programma volop benut. Erasmus+ biedt de Nederlandse
onderwijs- en jeugdsector veel mogelijkheden voor onder andere
1
2

kst-22452-51
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
De tussentijdse evaluatie beperkt zich tot de decentrale acties (de acties die worden gesubsidieerd via de Nationale Agentschappen Erasmus+). De sector sport kent geen decentrale acties
en valt daarom buiten het bereik van deze evaluatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 452, nr. 51

1

studentenmobiliteit, professionalisering van docenten, virtuele communicatie tussen leerlingen en versterking van de kwaliteit van jeugd- en
jongerenwerk. De kwaliteit van de projectaanvragen is over het algemeen
hoog. Het aantal kwalitatieve goede projecten is in de afgelopen jaren
flink gestegen en overstijgt inmiddels zelfs het beschikbare budget. De
resultaten van de projecten zijn ook positief. Veel deelnemers vinden de
projecten nuttig vanwege de kennis die zij hebben opgedaan over hun
studie, hun verbeterde talenkennis en hun persoonlijke ontwikkeling. Ook
scholen, universiteiten en jeugd- en jongerenorganisaties hebben profijt
van Erasmus+. Het programma draagt bij aan kwaliteit en innovatie en
aan de internationale oriëntatie binnen onderwijsinstellingen en jeugd- en
jongerenorganisaties.
Tegelijkertijd constateert Ecorys dat Erasmus+ nog niet alle potentiële
deelnemers goed bereikt. Het programma is vooral bekend onder hoger
opgeleide jongeren. Scholen voor primair onderwijs, voortgezet onderwijs
en middelbaar beroepsonderwijs zijn nog minder bekend met de mogelijkheden die Erasmus+ biedt. Dit geldt ook voor (organisaties die werken
met) jongeren met minder kansen. Hier zijn echter gaandeweg het
programma wel verbeteringen zichtbaar. Hier komt bij dat kleinere
organisaties of organisaties die voor het eerst een aanvraag indienen veel
moeite hebben met de zware administratieve procedures.
Naar aanleiding van de toezegging aan het lid Straus tijdens het
Algemeen Overleg inzake de OJCS-raad op 17 februari 2016 (Kamerstuk
21 501-34, nr. 261) heb ik Ecorys verzocht specifiek in te gaan op eventuele
belemmeringen voor studenten in de grensregio’s, die in Nederland
wonen en over de grens studeren of stage lopen. Ecorys constateert dat
de eisen die Erasmus+ stelt niet als een grote belemmering worden
ervaren voor het studeren of stage lopen over de grens. Ecorys wijst op
andere factoren die een grotere rol spelen, zoals onvoldoende bekendheid
met de kwaliteit van onderwijsinstellingen over de grens en gebrek aan
grensoverschrijdend openbaar vervoer. Ecorys verwacht daarom dat een
eventuele aanpassing van de eisen slechts in beperkte mate zal bijdragen
aan het verhogen van de mobiliteit in de grensregio’s.
Vervolgproces
Zoals hierboven vermeld is de Nederlandse tussentijdse evaluatie
onderdeel van de overkoepelende Europese Midterm Review van
Erasmus+. Ik zal bijgevoegd rapport daarom binnenkort aan de Europese
Commissie aanbieden.
Daarbij zal ik benadrukken dat Erasmus+ een essentieel instrument is voor
internationalisering van het Nederlandse onderwijs en jeugd- en jongerenwerk. Ik beschouw internationalisering niet als een doel op zich, maar
als een middel tot vorming van sociaal vaardige, ondernemende en
mobiele burgers. Ik verwijs in dit kader ook naar «De wereld in: Visiebrief
internationale dimensie van ho en mbo» (Kamerstuk 22 452, nr. 41) en de
brief die u zult ontvangen van de Minister en de Staatssecretaris van OCW
naar aanleiding van het advies van de Onderwijsraad «Internationaliseren
met ambitie». Ik vind het zeer belangrijk dat zo veel mogelijk Nederlandse
instellingen, jongeren en volwassenen hier optimaal in kunnen
deelnemen en van kunnen profiteren. Ik zal daarom bij de Europese
Commissie ook pleiten voor voortzetting van dit programma, ook in het
Meerjarig Financieel Kader vanaf 2021.
Ik zal ook de aandachtspunten die blijken uit de tussentijdse evaluatie
duidelijk onder de aandacht van de Europese Commissie brengen zodat
deze kunnen worden meegenomen in de overkoepelende Mid Term

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 452, nr. 51

2

Review van Erasmus+ en in de vervolgstappen die de Europese
Commissie in dit kader zal ondernemen.
Ik zal ten slotte, samen met de Staatssecretaris van OCW en de Staatssecretaris van VWS, op basis van de aanbevelingen uit de tussentijdse
evaluatie nagaan hoe we Erasmus+ in Nederland nog beter kunnen
benutten. Ik heb hier een aftrap voor gegeven tijdens een informele
bijeenkomst met deelnemers uit alle sectoren uit het onderwijs en het
jeugd- en jongerenwerk in het kader van «30 jaar Erasmus+» op 1 februari
jl.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
M. Bussemaker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 452, nr. 51

3