Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 847

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 januari 2021
Hierbij bied ik u het verslag aan van de Energieraad die op 14 december
2020 plaatsvond onder Duits voorzitterschap in de vorm van een
videoconferentie.
Op de agenda van de energieraad stond één tafelronde over de implementatie van de strategie voor energiesysteemintegratie in het kader van
een klimaatneutrale EU in 2050. Overige punten op de agenda waren:
informatie vanuit de Commissie over de ontwikkelingen op het gebied van
externe energiebetrekkingen, informatie vanuit de Litouwse delegatie over
de Wit-Russische Kerncentrale Ostrovets en Presentatie werkprogramma
aantredende Portugese voorzitterschap.
Middels deze brief beantwoord ik tevens de resterende vragen die uw
Kamer heeft gesteld tijdens het Schriftelijk Overleg Energieraad op
8 december (Kamerstuk 21 501-33, nr. 848).
Tot slot meld ik uw Kamer middels deze brief dat zowel de Raadsconclusies hernieuwbare energie op zee1 als de raadsconclusies waterstof2
zijn aangenomen.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat a.i.,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

1

2

kst-21501-33-847
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2020/12/11/offshore-and-otherrenewable-energies-council-adopts-conclusions/
https://www.consilium.europa.eu/nl/press/press-releases/2020/12/11/towards-a-hydrogenmarket-for-europe-council-adopts-conclusions/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 847

1

Verslag van de Energieraad (videoconference) d.d. 14 december
2020
Beleidsdebat Energiesysteemintegratie
Gedachtenwisseling
De Europese Commissie gaf aan dat 2021 een belangrijk jaar wordt om de
strategie voor energiesysteemintegratie te implementeren. Eind 2020 en
in 2021 zal de Commissie met de volgende wetgevende voorstellen op het
gebied van energie komen: herziening Trans-Europese Energienetwerk
(TEN-E)3, herziening energie-efficiëntierichtlijn (EED), herziening
hernieuwbare energierichtlijn (REDII)4, herziening energiebelastingrichtlijn
en de herziening van de interne gasmarktregelgeving5. De Commissie gaf
aan de in december aangenomen Raadsconclusies over Waterstof en
Hernieuwbare Energie op zee hierin als ondersteunend te beschouwen.
De Raad heeft gesproken over de implementatie van de strategie voor
energiesysteemintegratie. Tijdens de raad gaven lidstaten algemene
uitgangspunten mee die moeten worden meegenomen in de herziening
van bovenstaande regelgeving.
Veel lidstaten, waaronder Nederland, benoemden dat lidstaten ruimte
moeten hebben voor kosteneffectieve invulling van het CO2-reductiepad.
Hierbij horen volgens deze lidstaten niet-bindende doelen voor
hernieuwbare energie en voor energie-efficiëntie op EU-niveau. Met name
enkele Oost-Europese lidstaten waren kritisch of een ophoging van deze
doelen wenselijk is. Een aantal andere lidstaten pleitte juist voor hogere
doelen voor zowel energie-efficiëntie als hernieuwbare energie. Hierbij
was met name één lidstaat uitgesproken over het standpunt dat doelen
ook op nationaal niveau bindend moeten zijn. Enkele van deze lidstaten
waren uitgesproken over de noodzaak van de uitfasering van fossiel gas
met name in het kader van de herziening van de TEN-E verordening.
Tevens gaven deze lidstaten aan exclusief te willen focussen op
hernieuwbare waterstof.
Meerdere lidstaten gaven aan dat er bij de aangekondigde herziening van
wetgeving rekening moet worden gehouden met de verschillende
startpunten van lidstaten op het gebied van energie. Met name in de
herziening van de REDII en de EED moet ruimte blijven voor een eerlijke
transitie. Enkele Oost-Europese lidstaten gaven aan dat deze nieuwe
voorstellen een gedetailleerde beoordeling moeten bevatten van de
effecten op nationaal niveau.
Een aantal lidstaten gaf aan dat technologieneutraliteit het uitgangspunt
moet zijn. Zij benadrukten daarnaast de rol van aardgas als transitiebrandstof voor de uitfasering van het gebruik van kolen. Opvallend is dat
deze lidstaten tevens nadruk legden op de mogelijkheden van energieefficiëntie, met name in de gebouwde omgeving om kosten voor
consumenten te beperken.
Een aantal lidstaten, waaronder Nederland, vroeg aandacht voor
herziening van het milieu- en energiesteunkader die in 2021 gepland staat,
om opschaling van technologieën te stimuleren die een rol spelen bij het
decarboniseren van de energie-intensieve industrie. Tot slot was er vanuit
een aantal lidstaten aandacht voor bescherming van het concurrentiever3

Uitgekomen op 15 december 2020
Beide staan gepland voor juni 2021
5
Staat gepland voor het vierde kwartaal in 2021
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 847

2

mogen van de energiesector ten aanzien van goedkopere alternatieven uit
derde landen. Zij noemden hierbij een mogelijke Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM).
Externe energiebetrekkingen
Na het beleidsdebat heeft de Europese Commissie de ministers geïnformeerd over de recente ontwikkelingen op het gebied van externe
energiebetrekkingen. De Commissie onderstreepte het belang van een
sterke en operationele externe dimensie van de Green Deal en de
Energie-unie, die een relevante voorwaarde zijn om de ambitieuze
doelstellingen van de EU op het gebied van klimaat en energie te halen.
De Commissie informeerde de lidstaten over de high-level bijeenkomsten
over energiebeleidskwesties van de Commissie met vertegenwoordigers
van derde landen en internationale organisaties. De Commissie
benadrukte ook het belang van een geslaagde modernisering van het
Energiehandvestverdrag.
Presentatie Litouwen Wit-Russische Kerncentrale Ostrovets
De Litouwse delegatie lichtte de lidstaten in over de Litouwse zorgen over
de ingebruikname van de kerncentrale van Ostrovets in Wit-Rusland en
benadrukte de noodzaak om te voldoen aan de aanbevelingen voor
nucleaire veiligheid en om te zorgen voor continu EU-toezicht op het
proces.
Presentatie werkprogramma aantredende Portugese voorzitterschap
Tot slot presenteerde het aantredende Portugese voorzitterschap zijn
werkprogramma op het gebied van energie voor de eerste helft van 2021.
Portugal gaf aan onder het voorzitterschap te willen werken aan een
efficiënte, klimaat-neutrale en concurrerende energiemarkt, met goede
bescherming voor consumenten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-33, nr. 847

3