Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 719

Wijziging van de Kieswet en de Waterschapswet
ten behoeve van gecombineerde verkiezingen
van vertegenwoordigers voor de ingezetenen in
het algemeen bestuur van het waterschap en de
verkiezingen voor de provinciale staten (Wet
aanpassing waterschapsverkiezingen)

Nr. 2

VOORSTEL VAN WET
Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden,
Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is dat
gecombineerde stembusverkiezingen worden gehouden voor provinciale
staten en de categorie ingezetenen in het algemeen bestuur van het
waterschap;
Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State
gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:

ARTIKEL I
De Kieswet wordt als volgt gewijzigd:
A
Het opschrift van hoofdstuk A komt te luiden:
Hoofdstuk A. Inleidende bepalingen
B
Na het opschrift van hoofdstuk A wordt het opschrift van een paragraaf
ingevoegd, luidende:
§ 1. Begripsbepalingen
C
Onder vernummering van de artikelen A 1 tot en met A 5 tot A 2 tot en
met A 6 wordt na het opschrift van paragraaf 1 (nieuw) een artikel
ingevoegd, luidende:

kst-33719-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

1

Artikel A 1
In deze wet en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder:
algemeen bestuur: vertegenwoordigend orgaan van een waterschap
voor zover het leden betreft van de categorie, bedoeld in artikel 12,
tweede lid, onderdeel a, van de Waterschapswet;
dagelijks bestuur: dagelijks bestuur van een waterschap.
D
Na artikel A 1 (nieuw) wordt het opschrift van een paragraaf ingevoegd,
luidende:
§ 2. De Kiesraad
E
In het opschrift van afdeling II wordt na «van provinciale staten»
ingevoegd: , van de algemene besturen.
F
Na artikel B 2 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel B 2a
1. De leden van het algemeen bestuur worden gekozen door degenen
die op de dag van de kandidaatstelling ingezetenen zijn van het waterschap en op de dag van de stemming de leeftijd van achttien jaar hebben
bereikt.
2. Artikel B 3, tweede lid, aanhef en onderdeel a, en derde lid, is van
toepassing.
G
Artikel B 4 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt na «van de provincie» ingevoegd «, van het
waterschap» en wordt na «, in de provincie» ingevoegd: , in het waterschap.
2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
3. Zij die als ingezetene met een adres zijn ingeschreven in de basisadministratie persoonsgegevens van een gemeente, worden voor de
toepassing van deze wet, behoudens bewijs van het tegendeel, geacht
werkelijke woonplaats te hebben in het waterschap waaronder dat adres
valt.
H
In het opschrift van hoofdstuk C wordt na «van provinciale staten»
ingevoegd: , van de algemene besturen.
I
In artikel C 4, eerste lid, wordt na «provinciale staten» ingevoegd: , de
algemene besturen,.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

2

J
In artikel E 1 wordt onder vernummering van het derde lid tot het vierde
lid een nieuw derde lid ingevoegd, luidende:
3. Voor de verkiezing van de leden van het algemeen bestuur vormt elk
waterschap één kieskring.
K
In artikel E 3 wordt onder vernummering van het tweede lid tot derde lid
een nieuw tweede lid ingevoegd, luidende:
2. De stembureaus voor de verkiezing van de leden van provinciale
staten zijn tevens de stembureaus voor de verkiezing van de leden van het
algemeen bestuur.
L
Na artikel E 6 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel E 6a
1. Voor de verkiezing van de leden van het algemeen bestuur wordt een
hoofdstembureau ingesteld. Het is gevestigd in de gemeente, daartoe
aangewezen door het vertegenwoordigend orgaan van het waterschap.
2. Het hoofdstembureau bestaat uit vijf leden, van wie er één voorzitter
en één plaatsvervangend voorzitter is.
3. Voorzitter is de voorzitter van het waterschap. De plaatsvervangend
voorzitter en de andere leden, alsmede drie plaatsvervangende leden,
worden benoemd en ontslagen door het dagelijks bestuur.
M
In artikel E 8 wordt «de artikelen E 5, E 6 en E 7» vervangen door: de
artikelen E 5, E 6, E 6a en E 7.
N
Artikel E 9 wordt als volgt gewijzigd:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. In afwijking van het eerste lid wijst het dagelijks bestuur een
geschikte ruimte aan voor het houden van de zittingen van het hoofdstembureau voor de verkiezing van de leden van het algemeen bestuur.
O
In artikel E 11 wordt onder vernummering van het vierde lid tot vijfde lid
een nieuw vierde lid ingevoegd, luidende:
4. Voor de verkiezing van de leden van het algemeen bestuur treedt het
hoofdstembureau tevens als centraal stembureau op.
P
In artikel F 1, eerste lid, wordt na «provinciale staten» ingevoegd: , het
algemeen bestuur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

3

Q
Aan het opschrift van hoofdstuk G wordt na «politieke groepering»
toegevoegd: of een belangengroepering.
R
Na artikel G 2 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel G 2a
1. Een belangengroepering die een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid of een stichting is, kan aan het centraal stembureau voor de
verkiezing van de leden van het algemeen bestuur, schriftelijk verzoeken
de aanduiding waarmee zij voor die verkiezing op de kandidatenlijst wenst
te worden vermeld, in te schrijven in een register dat door het centraal
stembureau wordt bijgehouden. Verzoeken ontvangen na de tweeënveertigste dag voor de kandidaatstelling, blijven voor de daaropvolgende
verkiezing buiten behandeling.
2. Voor de in het eerste lid bedoelde registratie moet een waarborgsom
van € 225,– worden betaald aan het waterschap. Degene die de betaling
heeft verricht, ontvangt een bewijs daarvan. Na inlevering van een geldige
kandidatenlijst voor de eerstkomende verkiezing na de beslissing op het
verzoek wordt hem de waarborgsom teruggegeven.
3. Bij het verzoek worden overgelegd:
a. een afschrift van de notariële akte waarin de statuten van de
belangengroepering zijn opgenomen;
b. een bewijs van inschrijving in het handelsregister, bedoeld in artikel 2
van de Handelsregisterwet 2007;
c. het in het tweede lid bedoelde bewijs van betaling;
d. een verklaring van de belangengroepering, houdende aanwijzing van
haar gemachtigde en plaatsvervangend gemachtigde bij het centraal
stembureau, welke geldt zolang zij niet door een andere is vervangen.
4. Het centraal stembureau beslist slechts afwijzend op het verzoek,
indien:
a. de belangengroepering geen aanwijsbaar belang heeft bij de
taakuitoefening van het waterschap;
b. de aanduiding strijdig is met de openbare orde;
c. de aanduiding geheel of in hoofdzaak overeenstemt met een reeds op
de voet van dit artikel geregistreerde aanduiding van een andere
belangengroepering, of met een aanduiding waarvoor reeds eerder op
grond van dit artikel een registratieverzoek is ontvangen, en daardoor
verwarring te duchten is;
d. de aanduiding anderszins misleidend is voor de kiezers;
e. de aanduiding meer dan 35 letters of andere tekens bevat;
f. de aanduiding geheel of in hoofdzaak overeenstemt met die van een
rechtspersoon die bij onherroepelijke rechterlijke uitspraak verboden is
verklaard en ontbonden; of
g. het verzoek op dezelfde dag bij het centraal stembureau is ingekomen
als een ander verzoek, strekkende tot inschrijving van een geheel of in
hoofdzaak gelijkluidende aanduiding, tenzij dat andere verzoek reeds
wordt afgewezen op een van de gronden, genoemd in de onderdelen a tot
en met f.
5. De beslissing van het centraal stembureau op het verzoek wordt aan
de gemachtigde bekendgemaakt, alsmede ter openbare kennis gebracht
op de in het waterschap gebruikelijke wijze.
6. Een belangengroepering waarvan de aanduiding is ingeschreven in
het register, kan schriftelijk een verzoek tot wijziging van deze aanduiding
indienen bij het centraal stembureau. De laatste volzin van het eerste lid,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

4

alsmede het vierde en vijfde lid zijn op verzoeken tot wijziging van
overeenkomstige toepassing.
7. Het centraal stembureau schrapt de aanduiding in het register en
brengt dit ter openbare kennis op de in het waterschap gebruikelijke wijze,
wanneer:
a. de belangengroepering heeft opgehouden te bestaan;
b. de belangengroepering een verzoek daartoe heeft gedaan;
c. de belangengroepering als vereniging of stichting bij onherroepelijke
rechterlijke uitspraak verboden is verklaard en ontbonden;
d. voor de laatstgehouden verkiezing van de leden van het algemeen
bestuur geen geldige kandidatenlijst is ingeleverd.
S
In artikel G 5, eerste lid, onderdeel b, wordt «artikel G 3» vervangen
door: de artikelen G 2a en G 3.
T
In artikel G 6, tweede lid, wordt na «politieke groeperingen» ingevoegd:
of belangengroeperingen.
U
Na artikel H 3 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel H 3a
In afwijking van artikel H 3, eerste lid, eerste volzin, geschiedt de
inlevering van een lijst voor de verkiezing van de leden van het algemeen
bestuur persoonlijk door de gemachtigde van de belangengroepering.
Artikel H 3, tweede lid, is niet van toepassing.
V
Artikel H 4 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt, onder verlettering van onderdeel d tot
onderdeel e, een onderdeel ingevoegd, luidende:
d. voor de kieskring bij de verkiezing van de leden van een algemeen
bestuur: twintig.
2. In het achtste lid, aanhef, vervalt «politieke».
W
In artikel H 6, tweede lid, vervalt «politieke».
X
Artikel H 7, derde lid, komt te luiden:
3. Indien voor de verkiezing van de leden van provinciale staten, de
leden van het algemeen bestuur of de gemeenteraad op een lijst de naam
voorkomt van een kandidaat die geen ingezetene is van de provincie, het
waterschap, onderscheidenlijk de gemeente, dient bij de lijst te worden
overgelegd een door die kandidaat ondertekende verklaring, waaruit blijkt,
dat hij voornemens is zich bij benoeming te vestigen in de provincie, het
waterschap, onderscheidenlijk de gemeente.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

5

Y
Na artikel H 13 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel H 13a
1. Indien het betreft de verkiezing van het algemeen bestuur, moet voor
elke lijst een waarborgsom van € 225,– worden betaald aan het waterschap.
2. Artikel H 4, achtste lid, is van overeenkomstige toepassing.
3. Degene die de in het eerste lid bedoelde betaling heeft verricht,
ontvangt een bewijs daarvan. Dit bewijs moet bij de indiening van de lijst
worden overgelegd.
4. Indien geen geldige lijst wordt ingeleverd, wordt na de vaststelling
van de uitslag van de verkiezing door het waterschap de waarborgsom
teruggegeven aan degene die de betaling heeft verricht.
5. Na de vaststelling van de uitslag van de verkiezing door het centraal
stembureau wordt de waarborgsom zo spoedig mogelijk teruggegeven
aan degene die de betaling heeft verricht, tenzij het stemcijfer van de lijst
lager is dan 75 procent van de kiesdeler, bedoeld in artikel P 5, en aan de
lijst geen zetel is toegewezen. In dat geval vervalt de waarborgsom aan
het waterschap.
Z
Artikel I 2 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
a. In onderdeel b wordt «de provincie, onderscheidenlijk gemeente»
vervangen door: de provincie, het waterschap, onderscheidenlijk de
gemeente.
b. Onderdeel g komt te luiden:
g. dat de lijst niet persoonlijk is ingeleverd, door een persoon als
bedoeld in artikel H 3, eerste lid, eerste volzin, dan wel artikel H 3a, eerste
volzin;
c. In onderdeel i wordt «dat een verklaring» vervangen door: dat, indien
van toepassing, een verklaring.
2. In het vijfde lid wordt «een kiezer» vervangen door: een persoon.
AA
In artikel I 4 vervalt «politieke».
AB
Artikel I 5, onderdeel e, komt te luiden:
e. die niet persoonlijk is ingeleverd door een persoon als bedoeld in
artikel H 3, eerste lid, dan wel artikel H 3a, eerste volzin;.
AC
Artikel I 6 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid, de onderdelen e en f, komen te luiden:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

6

e. die bij een verkiezing van de leden van provinciale staten, van het
algemeen bestuur of van de gemeenteraad geen ingezetene is van de
provincie, het waterschap onderscheidenlijk de gemeente, en ten aanzien
van wie de verklaring dat hij voornemens is zich bij benoeming te
vestigen in de provincie, het waterschap onderscheidenlijk de gemeente,
ontbreekt;
f. die heeft verklaard dat hij voornemens is zich bij benoeming te
vestigen in de provincie, het waterschap, onderscheidenlijk de gemeente,
en ten aanzien van wie blijkt dat hij tevens een zodanige verklaring heeft
afgelegd voor de verkiezing van de leden van de staten van een andere
provincie, van de leden van het algemeen bestuur van een ander
waterschap, onderscheidenlijk van de raad van een andere gemeente;
2. Het tweede lid komt te luiden:
2. Het centraal stembureau schrapt, in de volgorde in dit lid aangewezen, de aanduiding van een groepering van de lijst voor een kieskring,
indien:
a. een daarvoor vereiste verklaring als bedoeld in artikel H 3, tweede lid
of derde lid, in samenhang met artikel H 3a, tweede volzin, ontbreekt;
b. de aanduiding geplaatst is boven meer dan één van de voor dezelfde
kieskring ingeleverde lijsten.
3. In het derde lid vervalt «politieke».
AD
In de artikelen I 8, eerste lid, I 10, eerste en tweede lid, en I 14, eerste lid,
vervalt «politieke».
AE
In artikel I 15, derde lid, wordt na «provinciale staten» ingevoegd «, het
algemeen bestuur» en wordt na «de provincie,» ingevoegd: het waterschap,.
AF
In artikel I 17, tweede lid, wordt na «provinciale staten» ingevoegd «, het
algemeen bestuur» en wordt «de aanduidingen van de politieke groeperingen voorziene lijsten bij de gemeente waar het centraal stembureau is
gevestigd, onderscheidenlijk bij de gemeente» vervangen door: de
aanduidingen van de groeperingen voorziene lijsten bij het centraal
stembureau.
AG
Artikel J 5 wordt als volgt gewijzigd:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. In afwijking van het eerste lid kunnen burgemeester en wethouders
voor de verkiezing van het algemeen bestuur besluiten dat de kiezers in
de gemeente slechts kunnen stemmen in één of meer daartoe aangewezen stemlokalen, indien het aantal kiesgerechtigden in die gemeente
voor die verkiezing naar verhouding gering is ten opzichte van het aantal
kiesgerechtigden in die gemeente voor de verkiezing van provinciale
staten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

7

AH
In artikel J 6 vervalt de tweede volzin.
AI
Na artikel J 6 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel J 6a
De stemmingen voor de verkiezing van de leden van provinciale staten
en de verkiezing van de leden van het algemeen bestuur vinden in
dezelfde stemlokalen plaats.
Artikel J 6b
Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden voorschriften
gegeven met het oog op de combinatie van stemmingen als bedoeld in de
artikelen J 6 en J 6a.
AJ
In artikel J 16, eerste lid, wordt «, een stembus en een of meer
stemhokjes» vervangen door: en een of meer stembussen en stemhokjes.
AK
Artikel J 25 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het vijfde lid komt te luiden:
5. Indien de stempas echt is, gaat het tweede lid van het stembureau na
of het volgnummer van de stempas voorkomt in het uittreksel van
ongeldige stempassen, bedoeld in artikel J 7a, tweede volzin. Indien dat
het geval is, neemt het tweede lid van het stembureau de stempas in en
wordt de kiezer niet toegelaten tot de stemming.
2. Het zesde lid vervalt, onder vernummering van het zevende tot en
met elfde lid tot zesde tot en met tiende lid.
AL
Artikel K 1 komt te luiden:
Artikel K 1
1. Aan de kiezer wordt overeenkomstig de bepalingen van dit hoofdstuk
op zijn verzoek toegestaan in elke gemeente die is gelegen in het gebied
van het orgaan waarvoor de verkiezing wordt gehouden, aan de
stemming deel te nemen in een stembureau van zijn keuze.
2. In afwijking van het eerste lid kan in een gemeente niet voor het
algemeen bestuur worden gestemd met een kiezerspas als bedoeld in
artikel K 4, eerste lid, indien
a. in die gemeente geen kiesgerechtigden voor die verkiezing zijn
geregistreerd; of
b. toepassing is gegeven aan artikel J 5, tweede lid.
AM
In artikel K 11, tweede lid, wordt «elfde lid» vervangen door «tiende lid».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

8

AN
In artikel L 4 wordt na «Een kiezer mag» ingevoegd: per verkiezing.
AO
In de artikelen L 8, tweede lid, en L 10, onderdeel d, wordt «binnen het
gebied waarvoor de verkiezing geldt» vervangen door «in een gemeente
die is gelegen in het gebied waarvoor de verkiezing geldt».
AP
In artikel L 17, derde lid, wordt «elfde lid» vervangen door «tiende lid».
AQ
In de artikelen O 3, vierde lid, en O 4, tweede lid, wordt na «de gemeenteraad» ingevoegd: , van het algemeen bestuur.
AR
In de artikelen O 5, eerste lid, en P 1 wordt na «van de gemeenteraad»
ingevoegd: , van het algemeen bestuur.
AS
In artikel P 15, tweede lid, wordt «bij de verkiezing» vervangen door: bij
de verkiezing van de leden van de gemeenteraad.
AT
In artikel P 19, vijfde lid, wordt «de verkiezing van de leden van de
gemeenteraad met minder dan dertien leden» vervangen door: de
verkiezing waarbij het aantal te verdelen zetels minder dan dertien
bedraagt.
AU
In het opschrift van afdeling IV wordt na «provinciale staten»
ingevoegd: , het algemeen bestuur.
AV
Artikel V 6, eerste en tweede lid, komen te luiden:
1. Indien het orgaan waarvoor de benoeming is geschied, besluit tot
niet-toelating van één of meer leden wegens de ongeldigheid van de
stemming in één of meer stembureaus of provincies geeft de voorzitter
daarvan onverwijld kennis aan:
a. Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, indien
het betreft een verkiezing van de leden van de Tweede of Eerste Kamer;
b. gedeputeerde staten, indien het betreft een verkiezing van de leden
van de staten van een provincie;
c. het dagelijks bestuur, indien het betreft een verkiezing van de leden
van het algemeen bestuur;
d. burgemeester en wethouders, indien het betreft een verkiezing van
de leden van de gemeenteraad.
2. Uiterlijk op de dertigste dag nadat deze kennisgeving is ontvangen,
vindt in de in het eerste lid bedoelde stembureaus, onderscheidenlijk
provincies, een nieuwe stemming plaats en wordt de uitslag van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

9

verkiezing opnieuw vastgesteld. De dag van de stemming wordt vastgesteld door:
a. Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, indien
het betreft een verkiezing van de leden van de Tweede of Eerste Kamer;
b. gedeputeerde staten, indien het betreft een verkiezing van de leden
van de staten van een provincie;
c. het dagelijks bestuur, indien het betreft een verkiezing van de leden
van het algemeen bestuur;
d. burgemeester en wethouders, indien het betreft een verkiezing van
de leden van de gemeenteraad.
AW
In het opschrift van hoofdstuk V, paragraaf 2, wordt na «provinciale
staten» ingevoegd: , het algemeen bestuur.
AX
In artikel V 12 wordt na «van provinciale staten» ingevoegd: , het
algemeen bestuur.
AY
Artikel V 13 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid komt te luiden:
1. Elke beslissing betreffende de toelating van de benoemden tot lid van
provinciale staten, het algemeen bestuur, onderscheidenlijk de gemeenteraad, wordt door de voorzitter van provinciale staten, de voorzitter van
het vertegenwoordigend orgaan van het waterschap, onderscheidenlijk de
voorzitter van de gemeenteraad, terstond aan de benoemde bekendgemaakt.
2. In het derde lid wordt «provinciale staten, onderscheidenlijk de
gemeenteraad» vervangen door «het vertegenwoordigend orgaan».
AZ
In artikel V 15, eerste lid, wordt na «van provinciale staten,» ingevoegd
«het vertegenwoordigend orgaan van het waterschap,» en wordt
«provinciale staten, onderscheidenlijk van de gemeenteraad» vervangen
door «dat vertegenwoordigend orgaan.
BA
In artikel W 2, eerste lid, onderdeel h, wordt na «van provinciale staten»
ingevoegd «, het algemeen bestuur» en wordt na «artikel 12 van de
Provinciewet» ingevoegd: , artikel 31b van de Waterschapswet.
BB
In artikel W 4, eerste lid, wordt «leden van een gemeenteraad»
vervangen door: leden van een vertegenwoordigend orgaan.
BC
In artikel W 7, eerste lid, wordt na «provinciale staten» ingevoegd «, het
algemeen bestuur» en wordt na «de provincie,» ingevoegd: het waterschap,.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

10

BD
Na artikel X 4 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel X 4A
1. Wanneer een lid van het algemeen bestuur komt te verkeren in een
van de gevallen, genoemd in het eerste lid van artikel X 1, geeft hij
hiervan kennis aan het vertegenwoordigend orgaan van het waterschap,
met vermelding van de reden.
2. Indien de kennisgeving niet is gedaan en de voorzitter van het
vertegenwoordigend orgaan van het waterschap van oordeel is, dat een
lid van het algemeen bestuur verkeert in een van de gevallen, genoemd in
het eerste lid van artikel X 1, waarschuwt hij de belanghebbende
schriftelijk.
3. Het staat deze vrij de zaak uiterlijk op de achtste dag na de dagtekening van de in het tweede lid bedoelde waarschuwing aan het oordeel
van het vertegenwoordigend orgaan van het waterschap te onderwerpen.
BE
In artikel X 6 wordt na «van provinciale staten» ingevoegd «, het
algemeen bestuur».
BF
Na artikel X 7 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel X 7A
1. Het lid van het algemeen bestuur dat in strijd met artikel 33, eerste
lid, van de Waterschapswet handelt, kan in zijn betrekking worden
geschorst door de voorzitter van het vertegenwoordigend orgaan van het
waterschap. De voorzitter onderwerpt de zaak aan het oordeel van het
vertegenwoordigend orgaan in zijn eerstvolgende vergadering.
2. Het vertegenwoordigend orgaan van het waterschap kan, na de
geschorste in de gelegenheid te hebben gesteld zich mondeling te
verdedigen, hem van zijn lidmaatschap vervallen verklaren. Indien hij
daartoe geen aanleiding vindt, heft hij de schorsing op.
3. Het vertegenwoordigend orgaan van het waterschap kan ook
ambtshalve het lid dat in strijd met artikel 33, eerste lid, van de Waterschapswet handelt, na hem in de gelegenheid te hebben gesteld zich
mondeling te verdedigen, van zijn lidmaatschap vervallen verklaren.
4. Van de beslissing van het vertegenwoordigend orgaan van het
waterschap, bedoeld in het tweede en derde lid, wordt terstond aan de
belanghebbende mededeling gedaan.
5. De werking van een besluit, inhoudende de vervallenverklaring,
wordt opgeschort totdat de beroepstermijn is verstreken of, indien beroep
is ingesteld, op het beroep is beslist. Ingeval de vervallenverklaring
ambtshalve heeft plaatsgevonden, is het lid van het algemeen bestuur
gedurende deze periode in zijn betrekking geschorst.
6. Indien een lid van het algemeen bestuur als bedoeld in het eerste lid
op grond van dit artikel onherroepelijk van zijn lidmaatschap vervallen is
verklaard, doet de voorzitter van het waterschap daarvan mededeling aan
de voorzitter van het centraal stembureau.
BG
In artikel X 9 wordt na «X 7, vierde lid» ingevoegd: , X 7a, vierde lid,.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

11

ARTIKEL II
De Waterschapswet wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 10 wordt als volgt gewijzigd:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
2. Aan het artikel wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. De voorzitter is voorzitter van het algemeen bestuur en het dagelijks
bestuur.
B
De artikelen 11, 27, 30, 175 en § 3 van hoofdstuk IV vervallen.
C
Hoofdstuk IV, § 2, komt te luiden:
§ 2. De zittingsduur, het lidmaatschap en de plaatsvervanging
Artikel 15
1. Deze paragraaf is van toepassing op vertegenwoordigers van de
categorieën van belanghebbenden, bedoeld in artikel 12, tweede lid,
onderdelen b, c en d.
2. In deze paragraaf wordt verstaan onder: «organisatie»: organisatie als
bedoeld in artikel 14, tweede, derde of vierde lid, belast met de
benoeming van een vertegenwoordiger van een van de categorieën van
belanghebbenden, bedoeld in artikel 12, tweede lid, onderdelen b, c of d.
Artikel 16
1. De vertegenwoordigers van de categorieën van belanghebbenden,
bedoeld in artikel 12, tweede lid, onderdelen b, c en d, worden benoemd
voor vier jaren.
2. Zij treden tegelijk af met ingang van de donderdag in de periode van
23 tot en met 29 maart.
3. Degene die ter vervulling van een opengevallen plaats is benoemd tot
lid, treedt af op het tijdstip waarop degenen in wiens plaats hij is
benoemd, zou hebben moeten aftreden.
Artikel 17
De organisatie geeft de benoemde schriftelijk kennis van zijn
benoeming. De organisatie geeft tegelijkertijd schriftelijk kennis van de
benoeming aan het algemeen bestuur.
Artikel 18
1. De benoemde deelt uiterlijk op de tiende dag na de dagtekening van
de kennisgeving, bedoeld in artikel 17, het algemeen bestuur schriftelijk
mede dat hij de benoeming aanvaardt. Bij een benoeming die plaatsvindt
na de eerste samenkomst van het nieuwe algemeen bestuur, deelt de
benoemde uiterlijk op de achtentwintigste dag na de dagtekening van de
kennisgeving, schriftelijk aan het algemeen bestuur mede dat hij de
benoeming aanvaardt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

12

2. Tegelijk met de mededeling dat hij de benoeming aanvaart, overlegt
de benoemde, een door hem ondertekend overzicht met de door hem
beklede openbare betrekkingen.
3. Tenzij de benoemde op het tijdstip van benoeming reeds lid was van
het algemeen bestuur, legt hij tevens een gewaarmerkt afschrift over uit
de basisadministratie persoonsgegevens van de gemeente waar hij als
ingezetene is ingeschreven, waaruit zijn woonplaats en datum en plaats
van de geboorte blijken.
4. Indien de benoemde geen onderdaan is van een lidstaat van de
Europese Unie, legt hij een gewaarmerkt afschrift van gegevens uit de
basisadministratie persoonsgegevens van de gemeente waar hij als
ingezetene is ingeschreven over, waaruit blijkt of hij voldoet aan de
vereisten, bedoeld in artikel B 3, tweede lid, aanhef en onderdeel a, van de
Kieswet.
5. Indien de benoemde de benoeming niet aanvaardt, doet hij daarvan
binnen de in het eerste lid genoemde termijn bij brief mededeling aan de
voorzitter van het algemeen bestuur. Deze geeft hiervan kennis aan de
organisatie.
6. Is binnen de desbetreffende vereiste termijn, bedoeld in het eerste lid,
de mededeling niet gedaan, dan wordt hij geacht de benoeming niet te
aanvaarden.
7. Zolang nog niet tot toelating van de benoemde is besloten, kan hij bij
brief aan het algemeen bestuur mededelen dat hij op de aanneming van
de benoeming terugkomt. Deze mededeling geldt als niet-aanvaarding.
8. De voorzitter van het algemeen bestuur deelt aan de organisatie mee
dat de benoemde de benoeming heeft aanvaard dan wel dat hij dat niet
heeft gedaan.
Artikel 19
1. Het algemeen bestuur onderzoekt de kennisgeving, bedoeld in artikel
17, onmiddellijk en beslist of de benoemde als lid van dat algemeen
bestuur wordt toegelaten. Daarbij gaat het na of de benoemde voldoet
aan de vereisten voor het lidmaatschap, genoemd in de artikelen 31,
eerste en tweede lid, en 33, eerste en tweede lid, en of de benoeming,
bedoeld in artikel 14, overeenkomstig de wet en het reglement is
uitgevoerd.
2. Indien het algemeen bestuur besluit tot niet-toelating van een
benoemde, geeft de voorzitter van het algemeen bestuur daarvan kennis
aan de organisatie en de benoemde.
3. Uiterlijk op de dertigste dag nadat deze kennisgeving is ontvangen,
wordt door de organisatie opnieuw een vertegenwoordiger benoemd.
Artikel 20
1. Indien door de toepassing van de artikelen 31, derde lid, of 33, vierde
lid, onherroepelijk is vastgesteld dat een lid van het algemeen bestuur
opgehouden is lid te zijn, geeft de voorzitter van het algemeen bestuur
hiervan onmiddellijk kennis aan de organisatie.
2. Een overeenkomstige kennisgeving vindt plaats, indien door het
overlijden van een lid een plaats in het algemeen bestuur is opengevallen.
3. Een tot het algemeen bestuur toegelaten lid kan te allen tijde zijn
ontslag nemen. Op een ingediend ontslag kan niet worden teruggekomen.
Ontslagneming met terugwerkende kracht is niet mogelijk.
4. Het lid bericht zijn ontslagname schriftelijk aan de voorzitter van het
algemeen bestuur. Deze geeft hiervan onverwijld kennis aan de organisatie.
5. Na de kennisgeving van de voorzitter van het algemeen bestuur,
bedoeld in het eerste, tweede en vierde lid, wordt door de organisatie een
daarvoor in aanmerking komende nieuwe vertegenwoordiger benoemd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

13

De artikelen 17 tot en met 19 zijn op deze benoeming en toelating van
toepassing.
6. Leden van het algemeen bestuur die hun ontslag hebben ingezonden,
behouden, ook indien zij ontslag hebben genomen met ingang van een
bepaald tijdstip, hun lidmaatschap, totdat de toelating van hun opvolgers
onherroepelijk is geworden.
Artikel 21
1. De voorzitter van het algemeen bestuur verleent aan een lid van dat
bestuur dat is toegelaten op diens verzoek tijdelijk ontslag wegens
zwangerschap en bevalling op de in het verzoek vermelde dag die ligt
tussen ten hoogste zes en ten minste vier weken voor de vermoedelijke
datum van de bevalling, zoals die blijkt uit een door het lid overgelegde
verklaring van een arts of verloskundige. Aan het verzoek, bedoeld in de
eerste volzin, wordt niet voldaan, indien het tijdstip waarop het verzoek
wordt gedaan ligt binnen een periode van zestien weken voor het einde
van de zittingsduur, bedoeld in artikel 16.
2. De voorzitter van het algemeen bestuur verleent aan een lid van dat
orgaan op diens verzoek tijdelijk ontslag, indien het lid wegens ziekte niet
in staat is het lidmaatschap uit te oefenen en blijkens de verklaring van
een arts aannemelijk is dat hij de uitoefening van het lidmaatschap niet
binnen acht weken zal kunnen hervatten. Het tijdelijk ontslag gaat in op de
dag na de bekendmaking van de beslissing op het verzoek. Aan het
verzoek, bedoeld in de eerste volzin, wordt niet voldaan, indien het tijdstip
waarop het verzoek wordt gedaan ligt binnen een periode van zestien
weken voor het einde van de zittingsduur, bedoeld in artikel 16.
3. Het lidmaatschap van het lid aan wie tijdelijk ontslag als bedoeld in
het eerste lid of tweede lid is verleend, herleeft van rechtswege met
ingang van de dag waarop zestien weken zijn verstreken sinds de dag van
ingang van het tijdelijk ontslag.
4. Aan een lid van het algemeen bestuur wordt ten hoogste drie maal
per zittingsperiode tijdelijk ontslag als bedoeld in het eerste of het tweede
lid verleend.
Artikel 22
1. De voorzitter van het algemeen bestuur beslist op een verzoek tot
tijdelijk ontslag als bedoeld in artikel 21, eerste of tweede lid, uiterlijk op
de veertiende dag na indiening van het verzoek.
2. De beslissing op het verzoek tot tijdelijk ontslag geschiedt in
overeenstemming met de verklaring van de arts of verloskundige,
bedoeld in artikel 21, eerste of tweede lid.
3. Een beslissing tot tijdelijk ontslag bevat de dag van ingang van het
ontslag.
4. De voorzitter van het algemeen bestuur geeft van een beslissing tot
tijdelijk ontslag onmiddellijk kennis aan de organisatie.
Artikel 23
1. De organisatie benoemt een vervanger voor de plaats die is opengevallen als gevolg van een tijdelijk ontslag als bedoeld in de artikelen 21 en
22. De artikelen 17 tot en met 19 zijn van toepassing op de benoeming en
toelating.
2. Degene die als vervanger is benoemd, houdt op lid te zijn met ingang
van de dag waarop zestien weken zijn verstreken sinds de dag van ingang
van het tijdelijk ontslag, onverminderd de mogelijkheid dat het vervangende lidmaatschap ingevolge deze wet op een eerder tijdstip eindigt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

14

3. Indien de vervanger van het lid van het algemeen bestuur aan wie
tijdelijk ontslag is verleend wegens zwangerschap en bevalling of ziekte,
voortijdig ontslag neemt, dan wel wordt benoemd tot lid van het
algemeen bestuur voor een plaats die is opengevallen anders dan als
gevolg van een tijdelijk ontslag, benoemt de voorzitter van de organisatie
een nieuwe tijdelijke vervanger voor de resterende periode van het
tijdelijk ontslag.
4. Artikel 20, zesde lid, is niet van toepassing op een vervanger.
Artikel 24
1. De voorzitter van het algemeen bestuur doet een afschrift van een
benoemingsbesluit toekomen aan het algemeen bestuur en maakt de
benoeming bekend met toepassing van artikel 73, tweede lid.
2. Het lidmaatschap van de benoemde vangt aan zodra het besluit
omtrent zijn toelating aan hem bekend is gemaakt.
D
In de titel van hoofdstuk IV, § 4, vervalt «tijdens de zittingsperiode».
E
Artikel 26 wordt als volgt gewijzigd:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
2. Aan het artikel wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. Voor de toepassing van deze paragraaf wordt aan de opheffing van
een waterschap gelijkgesteld de overgang van een aanmerkelijk gedeelte
van het gebied van dat waterschap naar een ander waterschap.
F
Artikel 28 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt «de verkiezing» vervangen door: die instelling.
2. In het tweede lid wordt «artikel 18, eerste lid,» vervangen door
«artikel E 6a, eerste en derde lid, van de Kieswet» en wordt «artikel 24,
eerste lid,» vervangen door: artikel V 4, eerste lid, van de Kieswet en
artikel 19, eerste lid,.
G
Artikel 29 komt te luiden:
Artikel 29
1. Bij een besluit tot instelling van een waterschap als bedoeld in artikel
2, eerste lid, wordt bepaald dat een algemeen bestuur wordt aangesteld
voor het in te stellen waterschap. Op de samenstelling van dit algemeen
bestuur zijn de artikelen 12, 13 en 14 van toepassing, met dien verstande
dat in artikel 13, eerste lid, voor «bij reglement» wordt gelezen: bij het
besluit tot instelling van het waterschap.
2. De verdeling van het aantal zetels van het algemeen bestuur, bedoeld
in het eerste lid, bestemd voor vertegenwoordigers van de categorie van
belanghebbenden, bedoeld in artikel 12, tweede lid, onderdeel a, vindt
plaats naar rato van het aantal kiesgerechtigde ingezetenen bij de
laatstgehouden verkiezingen in elk op te heffen waterschap. De zetels

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

15

worden toegewezen op grond van de uitslag en lijstcombinaties van deze
verkiezingen. De artikelen P 2 tot en met P 19a van de Kieswet zijn hierop
van toepassing.
3. Het in het eerste lid bedoelde algemeen bestuur treedt af bij het
eindigen van de zittingsperiode, bedoeld in artikel C 4 van de Kieswet dan
wel bij het opheffen van het desbetreffende waterschap, indien dit eerder
plaatsvindt.
4. De commissaris van de Koning benoemt uiterlijk één maand voor de
beoogde datum van instelling van het waterschap een waarnemend
voorzitter. Deze voorzitter treedt af op het tijdstip dat een voorzitter wordt
benoemd bij koninklijk besluit, bedoeld in artikel 46, eerste lid.
H
Artikel 31, derde lid, komt te luiden:
3. Zodra een lid dat vertegenwoordiger is van een van de categorieën
van belanghebbenden, bedoeld in artikel 12, tweede lid, onderdelen b, c
en d, niet blijkt te voldoen aan een van de in het eerste lid bedoelde
vereisten of een in het tweede lid bedoelde betrekking blijkt te vervullen,
houdt deze op lid te zijn. In dat geval is artikel X 4a van de Kieswet van
overeenkomstige toepassing.
I
Na artikel 31 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 31a
Leden van het dagelijks bestuur die na de stemming, bedoeld in artikel
J 6a van de Kieswet niet zijn toegelaten tot lid van het algemeen bestuur
zijn geen lid van dat algemeen bestuur.
Artikel 31b
Ter vervulling van een tussentijds opengevallen plaats is niet
benoembaar tot lid van het algemeen bestuur hij die na de laatstgehouden periodieke verkiezing van de leden in het algemeen bestuur,
behorende bij de categorie van belanghebbenden, bedoeld in artikel 12,
tweede lid, onderdeel a, wegens handelen in strijd met artikel 33 van het
lidmaatschap van het algemeen bestuur is vervallen verklaard.
J
Artikel 33, vierde lid, komt te luiden:
4. Ten aanzien van een lid dat vertegenwoordiger is van de categorieën
van belanghebbenden, bedoeld in artikel 12, tweede lid, onderdelen b, c
en d, dat handelt in strijd met het bepaalde in het eerste lid, zijn de
artikelen X 7a, eerste tot en met vijfde lid, en X 9 van de Kieswet, van
overeenkomstige toepassing.
K
Artikel 41 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het vierde en vijfde lid komen te luiden:
4. De leden van het dagelijks bestuur treden in ieder geval na de
stemming, bedoeld in artikel J 6a van de Kieswet, af:
a. op het moment dat ten minste de helft van het door het algemeen
bestuur te benoemen aantal leden van het dagelijks bestuur is benoemd
en deze benoemingen zijn aanvaard; en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

16

b. binnen drie maanden na het begin van de zittingsduur van het
algemeen bestuur.
5. Het algemeen bestuur kan een of meer leden van het dagelijks
bestuur, met uitzondering van de voorzitter, ontslag verlenen, indien deze
het vertrouwen van het algemeen bestuur niet meer bezitten. Op het
ontslagbesluit is artikel 4:8 van de Algemene wet bestuursrecht niet van
toepassing.
2. Aan artikel 41 wordt een lid toegevoegd, luidende:
6. Indien het aantal leden van het dagelijks bestuur dat in functie is,
minder bedraagt dan de helft van het door het algemeen bestuur
vastgestelde aantal leden, treedt de voorzitter in de plaats van het
dagelijks bestuur totdat dit aantal de hierbedoelde helft heeft bereikt.
L
In artikel 94, tweede lid, vervalt de eerste volzin en wordt «heeft hij
raadgevende stem» vervangen door: heeft de voorzitter een raadgevende
stem.
M
Artikel 174 komt te luiden:
Artikel 174
Het op 1 januari 2013 zittende algemeen bestuur blijft aan tot 27 maart
2015.

ARTIKEL III
De Algemene wet bestuursrecht wordt als volgt gewijzigd:
A
Bijlage 1 wordt als volgt gewijzigd:
1. Onder «Kieswet», onderdeel a, wordt na «X 4, derde lid,» ingevoegd
«X 4a, derde lid,» en na «X 7, vierde lid,» ingevoegd: X 7a, vierde lid,.
2. Onder «Waterschapswet» wordt «artikel 21, eerste lid, en artikel 41,
vijfde lid» vervangen door: de artikelen 31, derde lid, 33, vierde lid, en 41,
vijfde lid.
B
Bijlage 2, artikel 2, wordt als volgt gewijzigd:
1. Onder «Kieswet», onderdeel a, wordt na «X 4, derde lid,» ingevoegd
«X 4a, derde lid» en na «X 7, vierde lid,» ingevoegd: X 7a, vierde lid,.
2. Onder «Waterschapswet» wordt, onder verlettering van onderdeel b
en c tot d en e, een onderdeel ingevoegd, luidende:
b. een besluit van het algemeen bestuur van een waterschap als
bedoeld in artikel 31, derde lid
c. een besluit van het algemeen bestuur van een waterschap als
bedoeld in artikel 33, vierde lid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

17

ARTIKEL IV
In artikel 34, eerste lid, van de Wet financiering politieke partijen wordt
«Een vereniging, die op grond van artikel G 1, G 2, G 3 of Q 6 van de
Kieswet, of een vereniging of stichting, die bij of krachtens artikel 19 van
de Waterschapswet,» vervangen door: Een vereniging, die op grond van
artikel G 1, G 2, G 3 of Q 6 van de Kieswet, of een vereniging of stichting,
die op grond van artikel G2a van de Kieswet,.

ARTIKEL V
1. Het register van aanduidingen van het stembureau, bedoeld in artikel
18 van de Waterschapswet, zoals dit luidde voor de inwerkingtreding van
artikel II, onderdeel B, van deze wet wordt binnen twee maanden na de
inwerkingtreding van artikel I, onderdeel L, door de voorzitter van het
stembureau overgedragen aan het centraal stembureau voor de
verkiezing van de leden van het algemeen bestuur van een waterschap,
behorende bij de categorie, bedoeld in artikel 12, tweede lid, onderdeel a,
van de Waterschapswet.
2. De instelling van het stembureau, bedoeld in artikel 18 van de
Waterschapswet, zoals dit luidde voor de inwerkingtreding van artikel II,
onderdeel C, van deze wet, en de benoeming van de leden van dat
stembureau worden gelijkgesteld aan de instelling van het stembureau en
de benoeming van de leden van het hoofdstembureau, bedoeld in artikel
E 6a van de Kieswet.
3. Bij de toepassing van de artikelen H 13a en I 14 van de Kieswet bij de
verkiezing van de leden in het algemeen bestuur van het waterschap,
behorende bij de categorie, bedoeld in het eerste lid, gehouden na de
inwerkingtreding van dit lid, wordt in die artikelen onder «de laatstgehouden verkiezing» verstaan: de laatste verkiezing van de leden van de
categorie ingezetenen in het algemeen bestuur van het waterschap die
krachtens de Waterschapswet is gehouden.
4. Op de zittingsduur van een zittend algemeen bestuur van een
waterschap dat is ingesteld in de periode tussen 1 januari 2013 en voor
het tijdstip waarop artikel II, onderdeel G, in werking treedt, blijft artikel
29, derde en vierde lid, van de Waterschapswet van toepassing zoals dit
luidde voor de inwerkingtreding van artikel II, onderdeel G, van deze wet.

ARTIKEL VI
1. Indien het bij koninklijke boodschap van 23 februari 2013 ingediende
voorstel van wet houdende aanpassing van wetten aan de Wet basisregistratie personen (Aanpassingswet basisregistratie personen) (33 555), tot
wet is of wordt verheven en die wet eerder in werking is getreden of
treedt dan deze wet, wordt deze wet als volgt gewijzigd:
A
In artikel I, onderdeel G, tweede lid, wordt «de basisadministratie
persoonsgegevens van een gemeente» vervangen door: de basisregistratie personen.
B
In het in artikel II, onderdeel C, opgenomen artikel 18, derde en vierde
lid, wordt «de basisadministratie persoonsgegevens van de gemeente
waar hij als ingezetene is ingeschreven» vervangen door: de basisregistratie personen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

18

2. Indien het bij koninklijke boodschap van 23 februari 2013 ingediende
voorstel van wet houdende aanpassing van wetten aan de Wet basisregistratie personen (Aanpassingswet basisregistratie personen) (33 555), tot
wet is of wordt verheven en die wet later in werking treedt dan deze wet,
wordt die wet als volgt gewijzigd:
A
Artikel 2.3, onderdeel A, komt te luiden:
A
Artikel B 4, tweede en derde lid, komen te luiden:
2. Zij die als ingezetene met een adres in een gemeente zijn
ingeschreven in de basisregistratie personen, worden voor de toepassing
van deze wet, behoudens bewijs van het tegendeel, geacht werkelijke
woonplaats te hebben in die gemeente.
3. Zij die als ingezetene met een adres zijn ingeschreven in de basisregistratie personen, worden voor de toepassing van deze wet, behoudens
bewijs van het tegendeel, geacht werkelijke woonplaats te hebben in het
waterschap waaronder dat adres valt.
B
In artikel 2.12 wordt na onderdeel B een onderdeel toegevoegd,
luidende:
Ba
In artikel 18, derde en vierde lid, wordt «de basisadministratie persoonsgegevens van de gemeente waar hij als ingezetene is ingeschreven»
vervangen door: de basisregistratie personen.

ARTIKEL VII
1. De artikelen van deze wet treden in werking op een bij koninklijk
besluit te bepalen tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld.
2. Artikel 174 van de Waterschapswet vervalt met ingang van 28 maart
2015.

ARTIKEL VIII
Deze wet wordt aangehaald als: Wet aanpassing waterschapsverkiezingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

19

Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en
dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren die zulks
aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
Gegeven,

De Minister van Infrastructuur en Milieu,

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 719, nr. 2

20