Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

33 286

Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in
verband met richtlijn 2004/38/EG betreffende
het recht van vrij verkeer en verblijf op het
grondgebied van de lidstaten voor de burgers
van de Unie en hun familieleden

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING1
1. ALGEMEEN

1
Het advies van de Afdeling advisering van
de Raad van State wordt niet openbaargemaakt, omdat het zonder meer instemmend
luidt/ uitsluitend opmerkingen van redactionele aard bevat (artikel 26, vijfde lid, van de
Wet op de Raad van State).
2
Artikel 8.12, vierde lid, Vreemdelingenbesluit
2000.
3
Artikel 8.13, tweede lid, Vreemdelingenbesluit 2000.
4
Artikelen 8, tweede lid, en 9, derde lid, van
Richtlijn nr. 2004/38/EG van het Europees
Parlement en de Raad van 29 april 2004
betreffende het recht van vrij verkeer en
verblijf op het grondgebied van de lidstaten
voor de burgers van de Unie en hun familieleden (...) (PbEU 2004, L 158, rectificatie PbEU
2004, L 229).
5
HvJ 3 juli 1980, C-157/79 (Pieck), r.o. 19, HvJ
12 december 1989, C-265/88 (Messner), r.o. 14
en HvJ 16 maart 2000, C-329/97 (Ergat), r.o.
56–57.
6
Kamerstukken II 2005/06, 30 493, nr. 3, blz.
11.

kst-33286-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Dit wetsvoorstel dient tot nadere implementatie van de richtlijn vrij
verkeer van personen. EU- en EER-burgers en Zwitserse burgers die
langer dan drie maanden in Nederland verblijven dienen zich in te
schrijven in de vreemdelingenadministratie.2 Hun familieleden (uit derde
landen) dienen een verblijfskaart aan te vragen bij een verblijf van meer
dan drie maanden.3 Volgens de EU-richtlijn vrij verkeer van personen kan
het nalaten van deze verplichtingen worden gestraft met «evenredige en
niet-discriminerende sancties».4 Volgens artikel 108, vijfde lid, van de
Vreemdelingenwet 2000 bestaat de sanctie uit hechtenis van ten hoogste
een maand of geldboete van de tweede categorie. Uit jurisprudentie5 van
het Hof van Justitie van de EU over het vrije verkeer van EU-burgers blijkt
evenwel dat hechtenis niet is toegestaan. Om artikel 108, vijfde lid, van de
Vreemdelingenwet 2000 in overeenstemming te brengen met deze
jurisprudentie wordt voorgesteld de mogelijke sanctie te beperken tot
geldboete.
2. ARTIKELSGEWIJS
Artikel I
Bij de implementatie van de richtlijn vrij verkeer van personen is de
mogelijkheid van hechtenis verlaagd van ten hoogste zes maanden naar
ten hoogste één maand. Voor de mogelijkheid van hechtenis van ten
hoogste één maand is destijds gekozen omdat de inschrijvingsplicht en de
verplichting een verblijfskaart aan te vragen werden beschouwd als
vergelijkbaar met de verplichting tot aangifte van adres en verblijf in een
gemeente op grond van de Wet gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens. Daarom stond vanaf dat moment op niet-nakoming
van deze verplichtingen dezelfde sanctie.6 Volgens de hiervoor genoemde
jurisprudentie is hechtenis echter in het geheel niet toegestaan, ongeacht
de vraag of deze mogelijk is voor soortgelijke overtredingen door eigen
onderdanen. Een gevangenisstraf vormt volgens het Hof van Justitie een
onevenredige belemmering van het vrije verkeer van EU-burgers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 286, nr. 3

1

De voorgestelde wijziging betekent dat de inschrijfplicht en de
verplichting een verblijfskaart aan te vragen niet langer kunnen worden
bestraft met hechtenis, maar wel nog steeds met geldboete. Blijkens
voornoemde jurisprudentie is een geldboete op zichzelf toegestaan, mits
de hoogte evenredig is en vergelijkbaar met die bij lichte overtredingen
door eigen onderdanen. Overigens is de mogelijkheid van hechtenis nu
reeds theoretisch. In de praktijk wordt geen hechtenis opgelegd voor
niet-nakoming van voornoemde verplichtingen. Het wetsvoorstel dient
om de praktijk te weerspiegelen in de wetgeving. Zoals ook in een
mededeling van de Europese Commissie is genoemd, is het tevens van
belang om de volledige naleving van de richtlijn vrij verkeer van personen
te garanderen.1
Artikel II
Deze wetstechnische correctie van de Wet modern migratiebeleid
voorkomt dat er twee onderdelen «i» ontstaan in artikel 16, eerste lid, van
de Vreemdelingenwet 2000.
Artikel III
Aangezien dit ontwerpbesluit reparatiewetgeving betreft zal het de dag na
plaatsing in het Staatsblad in werking treden. Dit is gelet op aanwijzing
174 van de Aanwijzingen voor de regelgeving een gerechtvaardigde
uitzondering op de toepassing van de systematiek van vaste verandermomenten of minimuminvoeringstermijnen.
De minister voor Immigratie, Integratie en Asiel,
G. B. M. Leers

1
Mededeling IP/11/981, http://europa.eu/
rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/11/
981

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 286, nr. 3

2