Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

35 095 XVI

Wijziging van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI) voor het jaar 2018 (wijziging
samenhangende met de Najaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
INHOUDSOPGAVE
A.

Artikelsgewijze toelichting bij het wetsvoorstel

1

B.
1.
2.

Begrotingstoelichting
Leeswijzer
Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
Het beleid
De niet-beleidsartikelen
Financieel Beeld Zorg

3
3

3.
4.
5.

3
6
23
28

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten, die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk
afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het
onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2018 wijzigingen
aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn.
begrotingstoelichting).

kst-35095-XVI-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

1

Tevens wordt in onderdeel B een actueel beeld gegeven van de uitgaven
behorend tot het Budgettair Kader Zorg (BKZ) in het jaar 2018.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge
De Minister voor Medische Zorg,
B.J. Bruins

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

2

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1. LEESWIJZER
De mutaties in deze suppletoire begroting bestaan uit herschikkingen
binnen de begrotingsuitgaven, overboekingen van en naar andere
begrotingshoofdstukken, financieringsverschuivingen en middelen die ten
laste of ten gunste van het generale beeld aan de begroting van VWS
worden toegevoegd of vrijvallen.
De gepresenteerde cijfers sluiten aan bij de Najaarsnota 2018, die de
Minister van Financiën aan de Tweede Kamer aanbiedt.
Om de leesbaarheid van de toelichting op de beleidsartikelen te bevorderen zijn de volgende uitgangspunten toegepast:
– Naast de beleidsmatig relevante mutaties worden de mutaties
toegelicht als het totale mutatiebedrag voor de uitgaven en ontvangsten op de instrumenten binnen een subartikelonderdeel hoger is dan
€ 2,5 miljoen. Het totale mutatiebedrag is de som van de mutaties bij
de Miljoenennota en de overige mutaties 2e suppletoire begroting.
Eveneens kunnen bedragen onder deze norm worden toegelicht indien
politiek relevant.
– Voor wat betreft de verplichtingenmutaties wordt per artikel enkel het
saldo weergegeven. In een enkel geval wordt bij zeer grote verplichtingenmutaties een toelichting gegeven.
Voor wat betreft de uitgaven en ontvangsten behorend tot het Uitgaven
plafond Zorg worden mutaties die groter zijn dan € 10 miljoen toegelicht.
2. OVERZICHT BELANGRIJKSTE (BELEIDSMATIGE) SUPPLETOIRE
MUTATIES 2018 (NAJAARSNOTA)
Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2018 (Najaarsnota) Bedragen x € 1.000
Artikel
Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting

15.261.447

Stand eerste suppletoire begroting

15.249.761

De inrichting van de uitvoering van de tegemoetkoming
Q-koorts patiënten vraagt meer tijd, omdat de verwerking
van medische gegevens met grote zorgvuldigheid moet
worden gedaan. De voor 2018 gereserveerde middelen
(€ 4,8 mln.) zijn daarom doorgeschoven naar 2019. Voorts
vraagt de afwikkeling van de claim narcolepsie – Mexicaanse
griepvaccin meer tijd dan voorzien omdat, in goed overleg
met de belanghebbenden, een zorgvuldig proces wordt
doorlopen waarbij onder meer onafhankelijke deskundigen
dienen te worden geraadpleegd. De hiervoor in 2018
gereserveerde middelen (€ 5,0 mln.) zijn eveneens doorgeschoven naar 2019.
Vanwege vertraging bij de voorbereidingen om GGZinstellingen in staat te stellen hun patiëntgegevens te
ontsluiten wordt het hiervoor bestemde budget in 2018 met
€ 14,3 miljoen verlaagd. De middelen worden voor een
groot deel doorgeschoven naar 2019.
De uitgaven aan voorlichting over het actief donorregister
zijn lager dan geraamd omdat er enige tijd sprake is geweest
van een mogelijk referendum over de wet. Na het niet
doorgaan van het referendum zijn de verdere voorbereidingen ter hand genomen. Het budget is met € 4,4 miljoen naar
beneden bijgesteld.
In 2018 is zeer beperkt gebruik gemaakt van de subsidieregeling waarmee medisch specialisten in de periode 2017–2019
worden gefaciliteerd bij de overstap naar loondienst. De
resterende middelen worden doorgeschoven naar 2019
(€ 5,2 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

1

– 9.800

2

– 14.300

2

– 4.400

2

– 5.170

3

Artikel
Voor de inzet van de expertise van de specialist ouderengeneeskunde in de eerstelijn (kernteams ouderen in de wijk) en
in de verbinding naar de spoedzorg wordt een bedrag van
€ 6 miljoen structureel via een ijklijn overgeboekt naar het
Wlz-budget van de zorgkantoren.
Voor 2018 is € 10 miljoen gereserveerd voor levensbegeleiding uit de envelop «waardig ouder worden» (€ 50 miljoen).
Het programma gaat later van start en de middelen worden
via een kasschuif overgeheveld naar latere jaren.
De uitgaven aan de versteviging van respijtzorg en
dagopvang starten later dan verwacht omdat het opstellen
van plannen langer heeft geduurd dan voorzien. De
middelen worden doorgeschoven naar latere jaren ten
behoeve van de pilot logeerzorg en de implementatie van de
adviezen van de ambassadeur respijtzorg.
Het programma Waardigheid en trots op locatie heeft als
doel de kwaliteit van de verpleeghuiszorg te verbeteren. Het
betreft een meevaller die voor 6,5 mln bestaat uit voorziene
uitgaven in het kader van het stimuleringsprogramma. De
uitgaven waren voor 2018 voorzien maar vallen in 2019. Het
restantbedrag valt vrij middels herzieningen van subsidies in
het kader van Waardigheid en Trots. Bij tussentijdse
monitoring is gebleken dat een deel van de toegekende
middelen niet benodigd is vanwege minder en goedkopere
trajecten.
De uitgaven aan cliëntondersteuning starten grotendeels
later dan verwacht. Voordat bepaald kan worden welke extra
middelen gemeenten en zorgkantoren krijgen en waarvoor,
wordt eerst onderzoek gedaan naar de behoefte en het
aanbod van cliëntondersteuning. Wanneer een stevig
fundament is neergezet en meer inzicht is kunnen middelen
doelmatig en doeltreffend worden ingezet binnen zowel het
sociaal domein als de Wlz. Voorts is € 2,7 miljoen overgeheveld naar het Gemeentefonds ten behoeve van cliëntondersteuning.
De uitgaven voor crisiszorg ouderen starten later dan
verwacht. Door het doorschuiven van de middelen naar 2021
wordt het beschikbare budget in dit jaar gelijk getrokken met
het beschikbare budget in de jaren daarvoor en kunnen
voorgenomen uitgaven doorlopen.
De uitgavenraming voor de BIKK is op basis van de Macro
Economische Verkenning (MEV) van het Centraal Planbureau
(CPB) naar boven bijgesteld (€ 11,7 miljoen).
Het programma Huiselijk Geweld is later gestart dan
gepland. Hierdoor wordt € 4,5 miljoen dit jaar niet besteed.
De uitgaven voor de subsidieregeling bijzondere transitiekosten Jeugdwet vallen naar verwachting € 6 miljoen lager
uit dan verwacht. Alle subsidieaanvragen voor deze regeling
voor 2018 zijn inmiddels ingediend en worden momenteel
beoordeeld
Als gevolg van een sterkere daling van het aantal personen
dat gebruik maakt van de diverse regelingen voor voormalig
verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen wordt het budget
met € 7,9 miljoen naar beneden bijgesteld. Dit bedrag is een
resultante van de geraamde uitgaven voor in totaal 6 wetten
voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen.
De uitgavenraming zorgtoeslag is op basis van de actuele
raming van het Centraal Planbureau naar beneden bijgesteld
(€ 402,6 miljoen).
Op grond van een actualisatie van de raming van het tempo
waarin de Belastingdienst de aanvragen afhandelt, is het
budget voor de tegemoetkoming specifieke zorgkosten (TSZ)
met € 8,5 miljoen naar boven bijgesteld.
Aan RIVM worden aanvullende middelen ter beschikking
gesteld ten behoeve van de verbetering en vernieuwing van
de informatievoorziening (€ 7,8 miljoen).
In verband met de komst van de EMA naar Nederland wordt
momenteel gewerkt aan het realiseren van huisvesting voor
deze organisatie. Hiervoor wordt aanvullend budget
gereserveerd.
Overig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

3

– 6.000

3

– 10.000

3

– 6.500

3

– 12.750

3

– 13.748

3

– 3.900

3

11.700

5

– 4.500

5

– 6.000

7

– 7.900

8

– 402.600

8

8.500

9

7.800

10

6.800
– 49.002

4

Artikel

Stand tweede suppletoire begroting 2018

14.727.991

Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2018 (Najaarsnota) Bedragen x € 1.000
Artikel
Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting

99.585

Stand eerste suppletoire begroting

116.084

De hogere ontvangsten worden veroorzaakt door niet
geraamde ontvangsten in verband met de afrekening van in
2017 betaalde voorschotten aan het RIVM voor het Nationaal
Programma Grieppreventie, het Rijksvaccinatieprogramma
de invoering van de HPV-vaccinatie en de Nationale Hielprik
Screening (€ 6,7 mln.) én op basis van de Subsidieregeling
Publieke Gezondheid (€ 8,7 mln.). Verder is geld ontvangen
in verband met de liquidatie van de Stichting Garantiefonds
voor Hemofiliepatiënten. De middelen die destijds in het
fonds zijn gestort worden, vermeerderd met de ontvangen
rente, hiermee geretourneerd (€ 2,9 mln.). In totaal worden
de ontvangsten met € 18,4 miljoen verhoogd.
De ontvangstenraming wordt met € 8,0 miljoen bijgesteld,
dit houdt voornamelijk verband met de terugontvangen van
het CIZ. Voornaamste oorzaak zijn de lagere gerealiseerde
operationele kosten 2016 en 2017.
De ontvangstenraming wordt ten opzichte van de eerste
suppletoire begroting verhoogd met € 15,0 miljoen. Dit
betreft onder meer ontvangsten van agentschappen en
raden voor betalingen aan SSO’s (€ 9,2 miljoen) en het
kernministerie (€ 3,0 miljoen). Daarnaast vallen de ontvangsten van IGJ hoger uit (€ 1,7 miljoen) en is bij het SCP
sprake van ontvangsten voor externe projecten en hogere
ontvangsten van departementen (€ 0,9 miljoen).
Overig
Stand tweede suppletoire begroting 2018

1

18.356

3

8.000

10

15.000
2.792
160.232

2.1 Wettelijke basis
Digitale ontsluiting Nazi-archieven
Vanwege de viering van 75 jaar vrijheid zal aan de ITS, de International
Tracing Service, waarin vele Nazi-archieven zijn ondergebracht, een
éénmalige bijdrage van € 100.000 worden verleend voor de digitale
ontsluiting van dit omvangrijke archief voor een breed publiek van
nabestaanden, professionele onderzoekers, leraren, scholieren en
geïnteresseerden.
Opstartkosten nationale Dopingautoriteit
Per 1 januari 2019 wordt het ZBO Dopingautoriteit ingesteld die de taken
van de nationale antidopingorganisatie op zich gaat nemen. Vooruitlopend op de goedkeuringsbrief 2019 voor het nieuwe ZBO, dient een
aantal kosten/uitgaven ten behoeve van het nieuwe ZBO reeds in
december van dit jaar gemaakt te worden om een goede start van het
ZBO per 2019 mogelijk te maken. Hiertoe wordt een bijdrage van
maximaal € 60.000,- aan Stichting ADAN verleend waarbij een eventueel
overschot als saldo meegenomen wordt naar het nieuwe ZBO. Dit wordt
vastgelegd in een overdrachtsdocument.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

5

3. HET BELEID
3.1. De beleidsartikelen
Artikel 1 Volksgezondheid
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 1.
Vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen

655.043

705.013

– 11.440

3.950

697.523

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht

669.585

686.105
95,5%

– 11.440

– 12.822

661.843
96,3%

1. Gezondheidsbescherming

110.257

112.511

3.796

– 2.152

114.155

Subsidies
Uitvoering landelijke nota gezondheidsbeleid / Nationaal
Programma Preventie
Overig

8.038

8.208

2.555

– 3.006

7.757

8.038
0

7.858
350

2.555
0

– 3.006
0

7.407
350

Opdrachten
Aanschaf Jodiumtabletten
Overig

2.146
0
2.146

2.730
0
2.730

– 129
0
– 129

– 130
0
– 130

2.471
0
2.471

Bijdragen aan agentschappen
Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit
RIVM: wettelijke taken en beleidsondersteuning
zorgbreed
Overig

99.481
81.380

100.972
81.873

1.948
1.300

1.007
0

103.927
83.173

16.101
2.000

17.858
1.241

300
348

1.381
– 374

19.539
1.215

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

592

601

– 578

– 23

0

114
208
270

123
208
270

– 111
– 197
– 270

– 12
– 11
0

0
0
0

484.829

487.736

– 18.445

– 5.675

463.616

251.363
15.118
210.245
26.000

246.929
18.684
210.245
18.000

– 5.645
– 9.820
3.560
615

– 3.480
520
– 2.400
– 1.600

237.804
9.384
211.405
17.015

7.738
7.427
311

7.738
7.427
311

– 7.321
– 7.427
106

0
0
0

417
0
417

224.732
224.732

232.073
232.073

– 5.501
– 5.501

– 2.195
– 2.195

224.377
224.377

996
996

996
996

22
22

0
0

1.018
1.018

56.028

67.146

2.077

– 5.949

63.274

35.769

47.009

1.673

– 3.820

44.862

8.077
13.958
4.294
5.038
2.772
1.630

9.167
13.958
4.196
5.088
7.722
6.878

1.400
4.270
100
111
61
– 4.269

0
0
0
0
– 3.378
– 442

10.567
18.228
4.296
5.199
4.405
2.167

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Overig
Bijdragen aan medeoverheden
College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden
Lokaal verbinden
Overig
2. Ziektepreventie
Subsidies
Ziektepreventie
RIVM: Regelingen publieke en seksuele gezondheid
Niet Invasieve Prenatale Test (NIPT)
Opdrachten
(Vaccin)onderzoek
Overig
Bijdragen aan agentschappen
RIVM: Opdrachtverlening Centra
Bijdragen aan medeoverheden
Overig
3. Gezondheidsbevordering
Subsidies
Preventie van schadelijk middelengebruik (alcohol, drugs
en tabak)
Gezonde leefstijl en gezond gewicht
Letselpreventie
Bevordering kwaliteit en toegankelijkheid zorg
Bevordering van seksuele gezondheid
Overig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

6

Vastgestelde
begroting

Opdrachten
Heroïnebehandeling op medisch voorschrift
Communicatie verhoging leeftijdsgrenzen alcohol en
tabak
Overig

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

4.687
3.100

6.325
3.100

64
0

– 1.602
0

4.787
3.100

1.060
527

0
3.225

0
64

0
– 1.602

0
1.687

Bijdragen aan agentschappen
Overig

693
693

368
368

13
13

– 381
– 381

0
0

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Overig

246
246

141
141

5
5

– 146
– 146

0
0

14.633
13.559
1.074

13.303
13.303
0

322
314
8

0
0
0

13.625
13.617
8

18.471

18.712

1.132

954

20.798

17.421
15.755
1.666

17.421
15.755
1.666

363
326
37

954
1.000
– 46

18.738
17.081
1.657

Opdrachten
Overig

336
336

336
336

5
5

0
0

341
341

Bijdragen aan agentschappen
CIBG: Uitvoeringstaken medische ethiek

714
714

955
955

764
764

0
0

1.719
1.719

8.403
5.400
3.003

8.403
5.400
3.003

0
0
0

18.356
0
18.356

26.759
5.400
21.359

Bijdragen aan medeoverheden
Heroïnebehandeling op medisch voorschrift
Overig
4. Ethiek
Subsidies
Abortusklinieken
Beleid Medische Ethiek

Ontvangsten
Bestuurlijke boetes
Overig

Toelichting mutaties 2e suppletoire begroting
2. Ziektepreventie
Subsidies
Ziektepreventie
De inrichting van de uitvoering van de tegemoetkoming Q-koorts
patiënten vraagt meer tijd, omdat de verwerking van medische gegevens
met grote zorgvuldigheid moet worden gedaan. De voor 2018 gereserveerde middelen (€ 4,8 miljoen) zijn daarom doorgeschoven naar 2019.
Voorts vraagt de afwikkeling van de claim narcolepsie – Mexicaanse
griepvaccin meer tijd dan voorzien omdat, in goed overleg met de
belanghebbenden, een zorgvuldig proces wordt doorlopen waarbij onder
meer onafhankelijke deskundigen dienen te worden geraadpleegd. De
voor 2018 gereserveerde middelen (€ 5,0 miljoen) zijn eveneens doorgeschoven naar 2019. Voor het Digitaal dossier Jeugdgezondheidszorg is
extra geld nodig voor de ICT-ondersteuning voor toestemming uitwisseling persoonsgegevens Rijksvaccinatieprogramma (RVP) als gevolg van
de AVG (€ 0,5 miljoen). Per saldo wordt het budget voor ziektepreventie
verlaagd met € 9,3 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

7

Opdrachten
(Vaccin)onderzoek
Zoals in de VWS-begroting 2018 is gemeld wordt het vaccinonderzoek
(€ 5,8 miljoen) en het onderzoek naar alternatieven voor dierproeven
(€ 1,7 miljoen) uitgevoerd door de projectdirectie Antonie van Leeuwenhoekterrein (Pd ALt). Het budget (in totaal € 7,4 miljoen) is daartoe
overgeboekt naar artikel 10 apparaatsuitgaven.
Bijdragen aan agentschappen
RIVM: Opdrachtverlening Centra
De uitgaven voor de aanpassing van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP)
zijn – rekening houdende met de daling van het geboortecohort, nieuwe
vaccinprijzen en de uitbreiding van het RVP met de Meningokokken
W-vaccinatie – per saldo € 6,4 miljoen lager dan waar eerder rekening
mee was gehouden. Voorts is door de demissionaire staat in 2017 van het
kabinet vertraging opgetreden in de uitbreiding van de neonatale
hielprikscreening. Hierdoor komt € 2,2 miljoen van de gereserveerde
middelen niet tot besteding in 2018. Beide hiervoor genoemde budgetten,
die niet in 2018 tot besteding zijn gekomen, van per saldo € 8,6 miljoen
zijn door middel van een kasschuif ingezet voor de financiering van de
maternale kinkhoestvaccinatie en de rotavirusvaccinatie in de periode
2019 tot en met 2023. Tot slot valt de loonbijstelling deels incidenteel vrij
doordat voor het RIVM vaste tarieven zijn vastgesteld voor 2018 (€ 0,7
miljoen).
3. Gezondheidsbevordering
Subsidies
Gezonde leefstijl en gezond gewicht
In het regeerakkoord zijn middelen gereserveerd voor de verschillende
acties binnen het Nationaal Preventieakkoord. Deze worden onder andere
ingezet voor gezonde leefstijl en gezond gewicht. Bij eerste suppletoire
begroting 2018 zijn de middelen abusievelijk geboekt op de post overige
subsidies. Met deze mutatie komen de middelen (€ 4,3 miljoen) op de
goede plek te staan.
Bevordering van seksuele gezondheid
Het overleg met een brede coalitie van veldpartijen voor het opstellen van
een plan voor «Preventie en ondersteuning bij onbedoelde (tiener)zwangerschappen» (TK 32 279, nr. 123) heeft veel tijd gekost. De hiervoor
gereserveerde middelen komen daarom in 2018 deels niet tot besteding
(€ 2,6 miljoen). De middelen worden daarom doorgeschoven. Verder zijn
budgetten overgeheveld naar artikel 4 (€ 0,6 miljoen) voor de uitvoering
van het plan op Caribisch Nederland en voor het opstellen van een
programmavoorstel door ZonMw én naar het onderdeel Ziektepreventie
voor een projectsubsidie aan Rutgers (€ 0,2 miljoen.). In totaal wordt het
budget verlaagd met € 3,3 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

8

Overig
Bij eerste suppletoire begroting 2018 zijn de regeerakkoordmiddelen om
in te zetten op de verschillende acties binnen het Nationaal Preventieakkoord abusievelijk geboekt op de post Overig. Dit wordt nu gecorrigeerd.
Het gaat om € 4,3 miljoen.
Ontvangsten
Overig
De hogere ontvangsten worden veroorzaakt door niet geraamde
ontvangsten in verband met de afrekening van in 2017 betaalde
voorschotten aan het RIVM voor het Nationaal Programma Grieppreventie, het Rijksvaccinatieprogramma de invoering van de HPV-vaccinatie
en de Nationale Hielprik Screening (€ 6,7 miljoen) én op basis van de
Subsidieregeling Publieke Gezondheid (€ 8,7 miljoen).
Verder is geld ontvangen in verband met de liquidatie van de Stichting
Garantiefonds voor Hemofiliepatiënten. De middelen die destijds in het
fonds zijn gestort worden, vermeerderd met de ontvangen rente, hiermee
geretourneerd (€ 2,9 miljoen). In totaal worden de ontvangsten met
€ 18,4 miljoen verhoogd.
Artikel 2 Curatieve zorg
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 2.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen

3.054.882

3.002.287

536.306

– 9.795

3.528.798

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (%)

3.523.559

3.508.478
99,5%

– 14.901

– 30.917

3.462.660
99,7%

213.790

203.045

– 3.898

– 17.736

181.411

195.300
52.466
5.323
3.648
47.875
25.000
3.705
6.781
21.967
10.000
4.114
4.200
10.221

181.903
52.466
5.323
3.648
47.875
10.700
3.744
5.746
21.967
10.000
4.114
0
16.320

– 3.556
0
0
0
– 9.200
0
0
0
0
0
0
0
5.644

– 13.894
0
– 1.546
0
– 5.204
0
137
697
0
– 2.700
0
0
– 5.278

164.453
52.466
3.777
3.648
33.471
10.700
3.881
6.443
21.967
7.300
4.114
0
16.686

Opdrachten
Kwaliteitsbeleid Paramedische zorg
Voorwaardelijke Toelating
Publiekscampagne orgaandonatie
Overig

7.510
1.000
720
1.800
3.990

12.203
780
720
8.300
2.403

– 912
0
0
0
– 912

– 3.354
0
0
– 4.400
1.046

7.937
780
720
3.900
2.537

Bijdragen aan agentschappen
aCBG
CIBG: Donorregister

7.284
2.700
2.440

7.569
2.700
2.440

489
0
0

– 407
– 725
1.156

7.651
1.975
3.596

1. Kwaliteit en veiligheid
Subsidies
IKNL en NKI
Zwangerschap en geboorte
Registratie en uitwisseling zorggegevens (PALGA)
Ontsluiten patiëntgegevens ziekenhuizen
Stimuleren E health en versterken inzet ICT GGZ
Nederlandse transplantatie stichting
Orgaandonatie en transplantatie
Expertisefunctie zintuigelijk gehandicapten
Antibioticaresistentie
Basisondersteuning Research Prinses Maxima Centrum
Subsidieregeling Borstvergroting transgenders
Overig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

9

Vastgestelde
begroting

Overig

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

2.144

2.429

489

– 838

2.080

3.696
2.000
1.696

1.370
0
1.370

81
44
37

– 81
– 44
– 37

1.370
0
1.370

3.254.455

3.247.624

– 2.321

– 18.652

3.226.651

41.448
13.524
2.000
1.400
905
6.541
4.040
0
13.038

42.219
13.384
2.000
1.400
905
6.541
4.040
2.100
11.849

1.827
420
0
0
0
0
0
0
1.407

– 13.245
– 3.847
0
0
– 600
0
0
– 2.000
– 6.798

30.801
9.957
2.000
1.400
305
6.541
4.040
100
6.458

3.184.683

3.184.683

831

– 1.134

3.184.380

2.695.900
451.000
37.783

2.695.900
451.000
37.783

0
0
831

0
0
– 1.134

2.695.900
451.000
37.480

Opdrachten
Kwaliteit, veiligheid, doelmatigheid hulpmiddelen
Tolkenvoorziening huisartsen – statushouders
Publiekscampagne Depressie
Pilot Inbedding Psychosociale zorg bij somatische
aandoeningen
Overig

20.725
3.200
2.805
1.000

16.630
2.661
2.805
0

– 6.141
0
0
0

– 4.573
– 1.836
– 2.500
0

5.916
825
305
0

4.000
9.720

4.000
7.164

0
– 6.141

0
– 237

4.000
786

Bijdragen aan agentschappen
CIBG: WPG/GVS/APG

1.569
1.569

2.459
2.459

1.030
1.030

1.400
1.400

4.889
4.889

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
ZonMW: gepast gebruik genees- en hulpmiddelen
Overig

6.030
6.030
0

1.633
1.633
0

132
0
132

– 1.100
– 968
– 132

665
665
0

55.314

57.809

– 8.682

5.471

54.598

4.607
1.243
2.720
644

7.272
1.268
5.360
644

– 5.002
27
– 5.170
141

477
– 170
0
647

2.747
1.125
190
1.432

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

Inkomensoverdrachten
Overgangsregeling FLO/VUT ouderenregeling ambulancepersoneel
Schadevergoeding Erasmus MC
Overig

22.056

22.076

0

5.350

27.426

21.950
0
106

21.950
0
126

0
0
0

0
4.750
600

21.950
4.750
726

Opdrachten
Risicoverevening
Uitvoering zorgverzekeringstelsel
Overig

4.544
1.927
508
2.109

5.244
1.927
1.208
2.109

62
27
7
28

– 285
– 180
0
– 105

5.021
1.774
1.215
2.032

Bijdragen aan agentschappen
CJIB: Onverzekerden en wanbetalers

15.815
15.815

13.980
13.980

304
304

– 387
– 387

13.897
13.897

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
SVB: Onverzekerden
Overig

4.075
3.600
475

5.020
3.020
2.000

90
79
11

397
717
– 320

5.507
3.816
1.691

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Beschikbaarheid Medische produkten
Overig
2. Toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg
Subsidies
Sluitende aanpak verwarde personen
Eerstelijns gezondheidscentra in VINEX-gebieden
Kwaliteitsgelden Wijkverpleging
Uitvoering wet verplichte GGZ
Vertrouwenspersoon in de ggz
Suïcidepreventie
Subsidieregeling Borstvergroting transgenders
Overig
Bekostiging
Rijksbijdrage Zorgverzekeringsfonds voor financiering
van verzekerden 18Rijksbijdrage dempen premie ten gevolgen van HLZ
Zorg illegalen en andere onverzekerbare vreemdelingen

3. Ondersteuning van het stelsel
Subsidies
Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen
Overgang integrale tarieven medisch-specialistische zorg
Overig
Bekostiging
Afwikkeling algemene kas ZFW

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

10

Vastgestelde
begroting

Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
VenJ: Bijdrage C2000
Ontvangsten
Wanbetalers en onverzekerden
Overig

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

4.217
4.217

4.217
4.217

– 4.136
– 4.136

– 81
– 81

0
0

1.053
0
1.053

1.053
0
1.053

0
0
0

1.412
736
676

2.465
736
1.729

Toelichting mutaties 2e suppletoire begroting
1. Kwaliteit en Veiligheid
Subsidies
Ontsluiten patiëntgegevens ziekenhuizen
Vanwege vertraging bij de voorbereidingen om GGZ-instellingen in staat
te stellen hun patiëntgegevens te ontsluiten is de raming van de uitgaven
hiervoor in 2018 met € 14,4 miljoen naar beneden bijgesteld.
Antibioticaresistentie
De regionale zorgnetwerken ABR bevinden zich nog in een opstartfase.
Hierdoor komen de middelen die we hiervoor hebben geraamd nog niet
volledig tot uitputting. Naar verwachting zijn de regionale zorgnetwerken
ABR vanaf 1 mei 2019 volledig operationeel. Het budget voor 2018 wordt
met € 2,7 miljoen verlaagd.
Opdrachten
Publiekscampagne orgaandonatie
Er is enige tijd sprake geweest van een mogelijk referendum over de
nieuwe donorwet. Na het niet doorgaan van het referendum is in het
communicatieplan over het actief donorregister de fasering van het
project en de precieze invulling meer in detail uitgewerkt. Het budget voor
2018 is dientengevolge met € 4,4 miljoen naar beneden bijgesteld.
2. Toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg
Subsidies
Sluitende aanpak verwarde personen
In 2018 is beperkt gebruik gemaakt van de subsidieregeling waarmee
financiële belemmeringen om medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerde personen te verlenen, worden weggenomen. De regeling is ingezet
ter ondersteuning van de aanpak van personen met verward gedrag. Het
aantal aanvragen blijft achter bij de ramingen. Hierdoor vallen de uitgaven
naar verwachting ruim € 3 miljoen lager uit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

11

Overig
Er is sprake van lagere uitgaven dan geraamd. Deze vrijval wordt voor een
bedrag van € 3,8 miljoen veroorzaakt door een gewijzigd kasritme van
diverse activiteiten (naast de subsidieregeling) die worden uitgevoerd om
te komen tot een sluitende aanpak voor personen met verward gedrag. De
uitgaven zullen in latere jaren plaatsvinden. De rest van de vrijval wordt
veroorzaakt door diverse kleine mutaties.
Opdrachten
Tolkenvoorziening huisartsen – statushouders
Er wordt minder van de voorziening gebruik gemaakt dan voorzien. Het
budget is daarom met € 2,5 miljoen naar beneden bijgesteld.
Overig
Er is sprake van lagere uitgaven dan geraamd. Dit hangt onder meer
samen met de uitgestelde inwerkingtreding van de wet verplichte ggz. De
werkzaamheden rondom de invoering van deze wet zijn hierdoor
vertraagd. Voor de uitvoering van deze werkzaamheden was er in 2018
nog een bedrag beschikbaar van 2,5 miljoen dat nu wordt doorgeschoven
naar 2019. Daarnaast is in 2018 een bedrag van € 2,1 miljoen overgeheveld naar artikel 4 voor de uitvoering door ZonMw van een pilot naar
aanpassingsstoornissen. Ten slotte worden er nog lagere uitgaven
verwacht op diverse kleine posten.
3. Ondersteuning van het stelsel
Subsidies
Overgang integrale tarieven medisch-specialistische zorg
In 2018 is zeer beperkt gebruik gemaakt van de subsidieregeling waarmee
medisch specialisten in de periode 2017–2019 worden gefaciliteerd bij de
overstap naar loondienst. De resterende middelen worden doorgeschoven
naar 2019 (€ 5,2 miljoen).
Inkomensoverdrachten
Schadevergoeding Erasmus MC
Bij de bepaling van de omvang van de schadevergoeding die eerder aan
Erasmus MC is uitbetaald, is bepaald dat Erasmus MC de schade dient te
beperken door aanspraak te maken op de garantieregeling bij de NZa.
Hiervoor is een bedrag van € 5,9 miljoen in mindering gebracht op de
schadevergoeding. Uiteindelijk is het beroep dat Erasmus MC heeft
kunnen doen op de garantieregeling lager uitgevallen en is het verschil
van € 4,75 miljoen conform afspraak alsnog vergoed door het Ministerie
van VWS.
Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken
VenJ: Bijdrage C2000
Deze middelen zijn structureel overgeboekt naar het Ministerie van
Justitie en Veiligheid voor de jaarlijkse VWS-bijdrage aan de exploitatiekosten C2000 (€ 4,2 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

12

Artikel 3 Langdurige zorg en ondersteuning
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 3.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen

4.003.091

3.950.387

7.829

948.071

4.906.287

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (%)

3.935.770

3.988.106
98,3%

– 12.271

– 51.929

3.923.906
98,5%

1. Participatie en zelfredzaamheid van mensen met beperkingen

129.325

177.331

– 25.797

– 34.443

117.091

Subsidies
Movisie
Volwaardig meedoen
Sociale werkplaatsen
Ondersteuning vrijwilligers
Mezzo
Zorg en ondersteuning bij onbedoelde zwangerschap
Waardig ouder worden
Opvang slachtoffers loverboys
Onafhankelijke cliëntondersteuning
Brede aanpak LVB, daklozen en zwerfjongeren
Gratis VOG
Overig

44.871
7.247
0
2.575
1.023
2.200
1.531
0
0
0
0
0
30.295

80.396
7.247
0
2.575
1.023
2.200
1.531
31.000
4.000
15.000
1.000
500
14.320

– 25.619
0
0
0
0
0
0
– 15.824
0
– 9.248
0
0
– 547

– 30.810
0
0
0
0
0
0
– 12.214
– 1.225
– 4.500
– 250
0
– 12.621

23.967
7.247
0
2.575
1.023
2.200
1.531
2.962
2.775
1.252
750
500
1.152

Opdrachten
Bovenregionaal gehandicaptenvervoer
Evaluatie Wmo 2015
Categorale opvang slachtoffers mensenhandel
Doventolk en luisterend oor
Waardig ouder worden
Aanpak Laaggeletterdheid
Brede aanpak LVB, daklozen en zwerfjongeren
Gratis VOG
Overig

84.454
61.854
2.000
800
14.267
0
2.000
0
0
3.533

96.935
61.854
0
800
15.317
10.300
575
1.000
2.950
4.139

– 178
850
0
0
0
0
0
0
0
– 1.028

– 178

– 2.033

– 3.633
62.704
0
200
15.317
10.300
575
0
2.950
1.078

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

2. Zorgdragen voor langdurige zorg tegen maatschappelijk
aanvaardbare kosten

3.806.445

3.810.775

13.526

– 17.486

3.806.815

Subsidies
Vilans
Centrum Consultatie en Expertise (CCE)
InVoorZorg! (IVZ)
Joodse en Indische instellingen
Palliatieve zorg
Dementie
Waardigheid en trots
Programma gehandicaptenzorg
Kennisinfrastructuur
Overig

123.669
4.754
11.210
2.151
2.265
24.691
3.412
35.291
4.000
9.000
26.895

113.385
4.907
11.322
2.151
2.264
32.664
3.412
31.944
5.326
3.743
15.652

– 2.354
0
889
0
0
0
0
0
0
350
– 3.593

– 22.368
268
0
– 1.200
0
– 2.240
0
– 12.750
790
– 2.541
– 4.695

88.663
5.175
12.211
951
2.264
30.424
3.412
19.194
6.116
1.552
7.364

Bekostiging
Bijdrage in de kosten van kortingen (BIKK)

3.582.900
3.582.900

3.590.300
3.590.300

11.700
11.700

0
0

3.602.000
3.602.000

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

3.413
3.413

7.227
7.227

47
47

2.188
2.188

9.462
9.462

0

0

0

0

0

Bijdragen aan medeoverheden
Overig

Inkomensoverdrachten
Overig
Opdrachten
Overig
Bijdragen aan agentschappen

– 600

– 1.000

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

13

Vastgestelde
begroting

CIBG: Opdrachtgeverschap
Overig
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Uitvoeringskosten SVB pgb trekkingsrechten
Centrum Indicatiestelling Zorg
Overig
Ontvangsten
Overig

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

96.463
36.800
59.663
0

99.863
39.800
59.963
100

4.133
0
3.424
709

2.694
0
2.344
350

106.690
39.800
65.731
1.159

3.441
3.441

3.441
3.441

0
0

8.000
8.000

11.441
11.441

Toelichting mutaties 2e suppletoire begroting
Het verplichtingenbudget wordt met € 955,9 miljoen verhoogd in verband
met het vastleggen van de verplichting voor de rijksbijdrage Wlz die in
2019 van start gaat.
1. Participatie en zelfredzaamheid van mensen met beperkingen
Subsidies
Waardig ouder worden
Waardig ouder worden bestaat uit diverse programma’s. De middelen zijn
geboekt onder Subsidies (posten Waardig ouder worden, Overig en
Palliatieve zorg) en Opdrachten (post Waardig ouder worden). De
uitvoering van enkele (onderdelen van) programma’s start later dan
verwacht. Om die reden is het budget met in totaal € 28 miljoen verlaagd.
Onafhankelijke cliëntondersteuning
Voor onafhankelijke cliëntondersteuning starten de uitgaven voor een deel
later dan verwacht. In 2018 wordt een fundament onder de aanpak gelegd.
Dit fundament bestaat onder andere uit een tweetal onderzoeken naar de
behoefte en het aanbod van cliëntondersteuning. Op basis van dit
fundament kunnen middelen meer doelmatig en doeltreffend worden
ingezet. Daarnaast heeft een overboeking naar het Gemeentefonds
plaatsgevonden om het koploperprogramma van gemeenten te ondersteunen. In totaal wordt het budget met € 13,8 miljoen verlaagd.
Overig
Zie ook toelichting onder Waardig ouder worden. Daarnaast zijn de
uitgaven voor een aantal andere activiteiten lager dan eerder voorzien. In
totaal wordt het budget verlaagd met € 13,2 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

14

2. Zorgdragen voor langdurige zorg tegen maatschappelijk
aanvaardbare kosten
Subsidies
Waardigheid en trots
Uitgaven voor het stimuleringsprogramma Waardigheid en Trots op
locatie vinden later plaats dan eerder voorzien. Hierdoor valt in 2018 naar
verwachting € 12,8 miljoen vrij. Daarnaast is bij tussentijdse afwikkeling
gebleken dat een deel van de middelen die beschikbaar waren -door
minder en goedkopere trajecten- niet nodig bleken.
Overig
Dit betreft voornamelijk technische mutaties van subsidies naar Bijdragen
aan ZBO’s en RWT’s en naar Opdrachten. In totaal wordt het budget met
€ 8,3 miljoen verlaagd.
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Centrum indicatiestelling zorg
Er zijn aanvullende middelen nodig voor het creëren van extra capaciteit
gericht op structurele daling van de werkvoorraad, het borgen van
doorlooptijden en het verbeteren van de kwaliteitsprestaties. Het budget
wordt daarom verhoogd met € 5,7 miljoen.
Ontvangsten
De ontvangstenraming wordt met € 8,0 miljoen bijgesteld, dit houdt
voornamelijk verband met de terugontvangen gelden van het CIZ.
Voornaamste oorzaak hiervoor zijn de lagere gerealiseerde operationele
kosten 2016 en 2017.
Artikel 4 Zorgbreed beleid
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 4.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Verplichtingen

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

946.178

855.078

190.249

158.746

1.204.073

1.094.983

1.129.171
95,7%

35.832

– 10.254

1.154.749
97%

26.110

28.418

5.408

1.224

35.050

Subsidies
Patiënten- en gehandicaptenorganisaties
Overig

19.893
19.893
0

19.429
19.318
111

438
0
438

– 756
– 325
– 431

19.111
18.993
118

Opdrachten
Ondersteuning cliëntorganisaties
Overig

6.217
3.847
2.370

8.989
3.847
5.142

4.970
0
4.970

1.980
0
1.980

15.939
3.847
12.092

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (%)
1. Positie cliënt

Bijdragen aan agentschappen
Overig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

15

Vastgestelde
begroting

2. Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

512.678

512.165

8.820

– 1.028

519.957

491.226
112.000
21.000
4.700

490.726
112.000
21.000
4.700

10.912
0
0
0

– 5.708
0
0
0

495.930
112.000
21.000
4.700

32.800
1.500
200.000
11.500
25.000
67.500

32.800
1.500
200.000
11.500
25.000
67.500

0
0
0
0
0
0

– 7.252
0
0
0
0
0

25.548
1.500
200.000
11.500
25.000
67.500

8.000
7.226

8.000
6.726

0
10.912

0
1.544

8.000
19.182

Opdrachten
Opleidingen & beroepenstructuur
Overig

9.509
5.000
4.509

9.496
5.000
4.496

– 2.327
0
– 2.327

– 420
0
– 420

6.749
5.000
1.749

Bijdragen aan agentschappen
CIBG: Bijdrage voor onder andere UZI-register, BIGregister en SVB-Z
RIVM: opleiding publiekegezondheidssector en kosten
van ziekten

10.204

11.943

196

5.139

17.278

9.704

11.443

196

5.139

16.778

500

500

0

0

500

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
ZiNL: sectie Zorgberoepen en opleidingen

1.739
1.739

0
0

39
39

– 39
– 39

0
0

203.812

236.200

3.796

– 12.435

227.561

Subsidies
Nivel
Programma Innovatie en zorgvernieuwing
Nictiz
Transparantie kwaliteit van zorg
Rechtmatige zorg
Overig

40.679
5.122
11.857
5.500
5.000
1.395
11.805

49.565
5.122
19.162
5.500
14.750
1.395
3.636

– 6.170
0
– 1.089
200
– 4.450
0
– 831

– 12.492
0
– 10.773
0
– 1.800
0
81

30.903
5.122
7.300
5.700
8.500
1.395
2.886

Opdrachten
Programma Innovatie en zorgvernieuwing
Verminderen ervaren regeldruk
Rechtmatige zorg
Overig

5.442
1.314
345
374
3.409

5.587
1.714
2.745
374
754

575
– 232
0
0
807

124
– 500
0
0
624

6.286
982
2.745
374
2.185

Bijdragen aan agentschappen
CIBG: WTZi en JMV
Overig

9.644
3.790
5.854

18.412
3.340
15.072

186
0
186

1.200
1.200
0

19.798
4.540
15.258

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
ZonMw: programmering
Overig

148.047
148.047
0

162.636
162.636
0

9.205
9.205
0

– 1.267
– 1.267
0

170.574
170.574
0

4. Inrichten uitvoeringsactiviteiten

233.654

237.497

15.483

– 5.375

247.605

0
0

0
0

4.900
4.900

1.700
1.700

6.600
6.600

456
0
456

545
0
545

6
0
6

– 25
0
– 25

526
0
526

233.168
120.844

235.452
122.632

10.577
2.999

– 7.050
– 2.591

238.979
123.040

Subsidies
Stageplaatsen zorg / Stagefonds
Publieke Gezondheidszorgopleidingen
Vaccinatie stageplaatsen zorg
Opleiding tot verpleegkundig specialist/physician
assistant
Opleidingsplaatsen jeugd ggz
Kwaliteitsimpuls personeel ziekenhuiszorg
Versterking regionaal onderwijs- en arbeidsmarktbeleid
Arbeidsmarktagenda (sectorbreed)
Arbeidsmarktagenda (verpleeghuizen)
Verpleegkundige vervolgopleidingen in een veranderend
zorglandschap
Overig

3. Kwaliteit, transparantie en kennisontwikkeling

Subsidies
Duurzaamheid zorg
Opdrachten
Uitvoering Wtcg
Overig
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
CAK

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

16

Vastgestelde
begroting

NZa
Zorginstituut Nederland
CSZ
Overig

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

58.755
50.749
2.820
0

58.431
51.789
2.600
0

1.293
6.222
63
0

– 350
– 3.859
– 250
0

59.374
54.152
2.413
0

Bijdragen aan medeoverheden
Overig

0
0

1.500
1.500

0
0

0
0

1.500
1.500

Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
EZ: ACM
Overig

30
0
30

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

5. Zorg, welzijn en jeugdzorg op Caribisch Nederland

118.729

114.891

2.325

7.360

124.576

118.729
118.729
0

114.891
114.891
0

2.325
2.325
0

7.360
7.360
0

124.576
124.576
0

0

0

0

0

0

Subsidies
Overig

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

Opdrachten
Overig

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

68.860
64.002
4.858

73.460
68.602
4.858

– 2.500
– 2.500
0

3.230
1.230
2.000

74.190
67.332
6.858

Bekostiging
Zorg en welzijn
Overig
6. Voorkomen oneigenlijk gebruik en aanpak fraude

Ontvangsten
Wanbetalers en onverzekerden
Overig

Toelichting mutaties 2e suppletoire begroting
1. Positie cliënt
Opdrachten
Overig
Voor de campagnes: Werken in de Zorg, Nix18, Zorg van Nu, Rookvrij
Opgroeien en Een tegen Eenzaamheid is budget overgeheveld vanuit
andere artikelen. In totaal gaat dit om € 7 miljoen.
2. Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt
Subsidies
Opleiding tot verpleegkundig specialist/physician assistant.
Het budget is met € 7,2 miljoen verlaagd. Dit hangt voor € 5,1 miljoen
samen met een overboeking naar het instrument Bijdragen aan agentschappen omdat het CIBG in 2018 de begroting heeft herijkt. Deze viel
hoger uit dan de oorspronkelijke begroting omdat kosten eerder niet goed
werden toegerekend naar de verschillende CIBG-producten.
Overig
Het budget is met € 12,4 miljoen verhoogd als gevolg van diverse
bijstellingen van ramingen en hogere uitgaven dan eerder voorzien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

17

Opdrachten
Overig
Het budget is met € 2,7 miljoen verlaagd ten gevolge van lagere uitgaven
dan eerder voorzien.
Bijdragen aan agentschappen
CIBG: Bijdrage voor onder andere UZI-register, BIG-register en SVB-Z
Het CIBG heeft in 2018 de begroting herijkt. Deze viel hoger uit dan de
oorspronkelijke begroting omdat kosten eerder niet goed werden
toegerekend naar de verschillende CIBG-producten. Het budget is daarom
met € 5,1 miljoen verhoogd. Hiertoe zijn middelen overgeboekt vanaf het
instrument Subsidies.
3. Kwaliteit, transparantie en kennisontwikkeling
Subsidies
Programma Innovatie en zorgvernieuwing
Dit betreft een mutatie van € 9,8 miljoen ten behoeve van een tender in
het kader van het eHealth luik in de Seed Capital regeling. Deze regeling
wordt uitgevoerd door RVO. Daarnaast zijn er diverse kleinere technische
mutaties gedaan (€ 2,1 miljoen). In totaal is het budget met € 11,9 miljoen
verlaagd.
Transparantie kwaliteit van zorg
Een aantal acties rond Uitkomstgerichte zorg vergen een langere
aanloopperiode dan voorzien. Zo is het creëren van draagvlak in het veld
een intensief proces en is de juridische vormgeving en uitwerking van
(subsidie)regelingen complex. Ook kunnen uitvoerende organisaties voor
de activiteiten niet per direct capaciteit beschikbaar stellen dan wel
inkopen. De € 3 miljoen die hierdoor niet tot besteding komt, wordt
overgeheveld naar de jaren vanaf 2019. Daarnaast zijn voor de uitvoering
van activiteiten binnen dit artikelonderdeel middelen overgeheveld naar
Opdrachten (€ 0,5 miljoen) en Bijdragen ZBO’s/RWT’s (ZonMw € 0,8
miljoen) en naar artikelonderdeel 4 Inrichten uitvoeringsactiviteiten
(Zorginstituut Nederland € 2,0 miljoen).
Bijdragen aan ZBOs/RWTs
ZonMw: programmering
Zoals in de eerste suppletoire begroting 2018 is aangekondigd zijn de
middelen voor het programma Maatschappelijke diensttijd aangepast op
basis van het aantal gehonoreerde projecten (€ 6,4 miljoen). Verder is
vanuit artikel 2 Curatieve zorg € 3,8 miljoen overgeheveld voor de
uitbreiding van het actieprogramma «lokale initiatieven mensen met
verward gedrag». Tot slot is ruimte opgetreden doordat de liquiditeitsprognose van ZonMw lager was dan de beschikbare budgetten op de
VWS-begroting. Dit komt veelal doordat programma’s later starten (€ 2,3
miljoen). Per saldo is het budget verhoogd met € 7,9 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

18

4. Inrichten uitvoeringsactiviteiten
Subsidies
Duurzaamheid zorg
Vanuit het VWS-programma duurzame zorg is voor 2018 een subsidieregeling opgezet. Deze subsidie stimuleert zorginstellingen energiebesparende maatregelen te nemen en duurzame energie te gebruiken. Ter
bekostiging van de maatregelen en de uitvoering van de subsidieregeling
is vanuit de klimaatenveloppe van het Ministerie van EZK € 5 miljoen
beschikbaar gesteld. Tussen 16 juli en 1 september 2018 kon subsidie
worden aangevraagd. De subsidieregeling is in deze tijd voor € 1,7
miljoen overtekend. In de klimaatenveloppe van EZK is geen financiële
ruimte voor een aanvullende claim. VWS wil de aanvragen die niet zijn
gehonoreerd vanwege de overtekening, alsnog honoreren.
5. Zorg, welzijn en jeugdzorg op Caribisch Nederland
Bekostiging
Zorg en Welzijn
Tijdens de afronding van de onderhandelingen tussen het ziekenhuis op
Bonaire en het Zorgverzekeringskantoor Caribisch Nederland over het
zorgcontract is afgesproken om het budget voor het ziekenhuis op te
hogen met € 2,5 miljoen per jaar met terugwerkende kracht vanaf het jaar
2017 (in totaal € 5 miljoen in 2018). Daarnaast zijn er extra incidentele
kosten gemaakt als gevolg van orkaan Irma en de beschadiging van het
ziekenhuis op Sint-Maarten, waardoor patiënten zijn behandeld in o.a.
Curaçao en Aruba (€ 1,2 miljoen in totaal). Ten slotte is het budget
verhoogd als gevolg van o.a. loonbijstelling (€ 2,4 miljoen), terug
ontvangsten van jeugdsubsidies en een bijdrage vanuit de regeerakkoordmiddelen voor de preventie van en ondersteuning bij onbedoelde
zwangerschappen. In totaal wordt het budget verhoogd met € 9,7 miljoen.
Artikel 5 Jeugd
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 5.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen

90.135

133.516

819

– 11.966

122.369

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (%)

90.135

133.516
64,9%

819

– 11.966

122.369
80,9%

3. Effectief en efficiënt werkend jeugdstelsel

90.135

133.516

819

– 11.966

122.369

Subsidies
Schippersinternaten
Participatie
Kennis, beleidsinformatie en kindermishandeling
Jeugdhulp
Transitie jeugd

79.689
18.907
1.447
18.924
21.108
19.303

107.889
18.907
1.447
17.124
16.108
54.303

1.445
415
27
– 84
663
424

– 4.092
0
49
122
1.737
– 6.000

105.242
19.322
1.523
17.162
18.508
48.727

Opdrachten

8.961

24.327

– 655

– 7.909

15.763

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

19

Vastgestelde
begroting

Kennis, beleidsinformatie en kindermishandeling
Jeugdhulp
Transitie jeugd
Overig

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

2.223
6.205
0
533

12.371
11.111
217
628

– 247
– 415
0
7

– 7.909
0
0
0

4.215
10.696
217
635

Bijdragen aan agentschappen
Overig

1.277
1.277

1.277
1.277

25
25

0
0

1.302
1.302

Bijdragen aan medeoverheden
Overig

0
0

0
0

0
0

35
35

35
35

208
208

23
23

4
4

0
0

27
27

4.508
4.423
0
85

4.508
4.423
0
85

0
0
0
0

0
0
0
0

4.508
4.423
0
85

Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
Overig
Ontvangsten
Laagdrempelige ondersteuning opvoeden en opgroeien
Effectief en efficiënt werkend jeugdstelsel
Noodzakelijke en passende zorg

Toelichting mutaties 2e suppletoire begroting
3. Effectief en efficiënt werkend jeugdstelsel
Subsidies
Transitie jeugd
De uitgaven voor de subsidieregeling bijzondere transitiekosten Jeugdwet
vallen naar verwachting € 6 miljoen lager uit dan verwacht. Alle subsidieaanvragen voor deze regeling voor 2018 zijn inmiddels ingediend en
worden momenteel beoordeeld.
Opdrachten
Kennis, beleidsinformatie en kindermishandeling
Het programma Huiselijk Geweld is later gestart dan gepland. Hierdoor
wordt € 4,5 miljoen dit jaar niet besteed. Verder heeft VWS bijgedragen
aan diverse projecten, met name op het terrein van de aanpak van
kindermishandeling. Dit is gepaard gegaan met de nodige budgettaire
overhevelingen. In totaal is het budget met € 8,1 miljoen naar beneden
bijgesteld.
Artikel 6 Sport en bewegen
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 6.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Verplichtingen

125.320

Stand 1e
suppletoire
begroting

64.235

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

5.435

9.050

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

Stand 2e
suppletoire
begroting

78.720

20

Vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (%)

136.135

87.380
97,5%

5.435

– 4.010

88.805
98,1%

1. Passend sport- en beweegaanbod

75.553

18.777

4.040

– 5.470

17.347

Subsidies
Gehandicaptensport
Verantwoord sporten en bewegen
Sport en bewegen in de buurt
Stimuleren van een veiliger sportklimaat

17.191
1.781
297
7.514
7.599

15.066
1.781
792
4.714
7.779

2.833
39
7
2.620
167

– 3.945
– 220
0
– 3.950
225

13.954
1.600
799
3.384
8.171

Bekostiging
Compensatie van betaalde energiebelasting
Energiebesparing en duurzame energie

2.500
0
2.500

2.500
0
2.500

0
0
0

0
0
0

2.500
0
2.500

Opdrachten
Sport en bewegen in de buurt

175
175

940
940

2
2

– 55
– 55

887
887

Bijdragen aan medeoverheden
Sport en bewegen in de buurt

48.600
48.600

270
270

1.069
1.069

– 1.335
– 1.335

4
4

Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
Energiebesparing en verduurzaming

7.087
7.087

1
1

136
136

– 135
– 135

2
2

51.877

61.877

1.207

– 2.874

60.210

Subsidies
Topsportevenementen
Topsportprogramma’s
Dopingbestrijding

38.602
7.478
29.577
1.547

48.602
7.478
39.372
1.752

848
164
650
34

– 1.129
– 1.094
0
– 35

48.321
6.548
40.022
1.751

Inkomensoverdrachten
Stipendiumregeling

13.045
13.045

13.045
13.045

359
359

– 1.780
– 1.780

11.624
11.624

230
230

230
230

0
0

35
35

265
265

8.705

6.726

188

75

6.989

Subsidies
Kennis als fundament

8.334
8.334

6.429
6.429

183
183

–5
–5

6.607
6.607

Opdrachten
Kennis als fundament

309
309

235
235

4
4

80
80

319
319

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Overig

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
Overig

62
62

62
62

1
1

0
0

63
63

0

0

0

4.259

4.259

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

4.259
2.400
1.094
765

4.259
2.400
1.094
765

740
740

740
740

0
0

0
0

740
740

2. Uitblinken in sport

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Dopingbestrijding
3. Borgen van innovatie, kennisontwikkeling en kennisdeling

4. Sport verenigt Nederland
Subsidies
Vitale sportaanbieders
Topsportevenementen
Overig
Ontvangsten
Overig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

21

Artikel 7 Oorlogsgetroffenen en Herinnering Tweede Wereldoorlog
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 7.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen

272.798

23.077

7.285

– 10.984

19.378

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (%)

272.798

272.673
99,2%

7.285

– 12.400

267.558
99,5%

23.788

23.663

510

– 2.500

21.673

22.957
4.947
1.811
1.600
800
6.500
7.299

22.832
4.947
1.811
1.600
800
6.500
7.174

504
0
0
0
0
0
504

– 2.500
0
0
0
0
– 1.000
– 1.500

20.836
4.947
1.811
1.600
800
5.500
6.178

Bekostiging
Overig

400
400

400
400

0
0

0
0

400
400

Opdrachten
Overig

407
407

407
407

6
6

0
0

413
413

Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
Overig

24
24

24
24

0
0

0
0

24
24

249.010

249.010

6.775

– 9.900

245.885

Inkomensoverdrachten
Wetten en regelingen verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen
Overig

235.786

235.786

6.484

– 7.900

234.370

235.786
0

235.786
0

6.484
0

– 7.900
0

234.370
0

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
SVB
PUR
Overig

13.224
10.221
1.934
1.069

13.224
10.221
1.934
1.069

291

– 2.000

291

– 2.000

11.515
10.221
1.934
– 640

901
901

901
901

0
0

0
0

901
901

1. De zorg- en dienstverlening aan verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WOII en de herinnering aan WO II
Subsidies
Nationaal Comité 4 en 5 mei
Nationale herinneringscentra
Collectieve Erkenning Indisch Nederland
Namenmonument
Zorg- en dienstverlening
Overig

2. Pensioenen en uitkeringen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WO II

Ontvangsten
Overig

Artikel 8 Tegemoetkoming specifieke kosten
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 8.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen

5.247.149

5.010.006

– 400.757

8.429

4.617.678

Uitgaven

5.249.091

5.011.948

– 402.600

8.429

4.617.777

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

22

Vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Waarvan juridisch verplicht

Stand 2e
suppletoire
begroting

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

100%

Inkomensoverdrachten
1. Zorgtoeslag
2. Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg)
3. Tegemoetkoming specifieke zorgkosten

100%

5.249.091
5.209.700

5.011.948
4.974.400

– 402.600
– 402.600

8.429
0

4.617.777
4.571.800

1.942
37.449

99
37.449

0
0

– 71
8.500

28
45.949

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

Ontvangsten
Overig

Toelichting mutaties 2e suppletoire begroting
Inkomensoverdrachten
Zorgtoeslag
De uitgavenraming zorgtoeslag is op basis van de actuele raming van het
Centraal Planbureau naar beneden bijgesteld (€ 402,6 miljoen).
Tegemoetkoming specifieke zorgkosten
Op grond van een actualisatie van de raming van het tempo waarin de
Belastingdienst de aanvragen afhandelt, is het budget met € 8,5 miljoen
naar boven bijgesteld.
4. DE NIET-BELEIDSARTIKELEN
Artikel 9 Algemeen
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 9.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen

33.140

41.825

– 2.315

14.486

53.996

Uitgaven

33.140

41.825

– 2.315

14.486

53.996

1. Internationale samenwerking

4.671

4.706

– 250

– 35

4.421

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

4.671
3.868
803

3.827
2.989
838

– 250
0
– 250

– 35
0
– 35

3.542
2.989
553

0
0

879
879

0
0

0
0

879
879

18.469

32.119

– 2.065

14.521

44.575

Opdrachten
Overig
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties
World Health Organization
Overig
Bijdrage aan agentschappen
Overig
3. Eigenaarsbijdrage RIVM

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

23

Vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Bekostiging
Eigenaarsbijdrage RIVM

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

Bijdragen aan agentschappen
Eigenaarsbijdrage RIVM
Eigenaarsbijdrage aCBG
Eigenaarsbijdrage CIBG

18.469
18.469
0
0

32.119
23.469
350
8.300

– 2.065
– 2.697
632
0

14.521
7.280
3.466
3.775

44.575
28.052
4.448
12.075

10.000

5.000

0

0

5.000

Garanties
Overig

10.000
10.000

5.000
5.000

0
0

0
0

5.000
5.000

Ontvangsten
Overig

0
0

0
0

632
632

0
0

632
632

4. Begrotingsreserve achterborg WFZ-garanties

Toelichting mutaties 2e suppletoire begroting
3. Eigenaarsbijdrage RIVM
Bijdragen aan agentschappen
Eigenaarsbijdrage RIVM
De eigenaarsbijdrage aan de RIVM neemt ten opzichte van de eerste
suppletoire begroting per saldo toe met € 4,6 miljoen. Enerzijds is er
sprake van een verlaging van de bijdrage met € 3,1 miljoen, die samenhangt met een herschikking van het budget van de projectdirectie Antonie
van Leeuwenhoekterrein (zie ook artikel 10). Anderzijds worden door de
eigenaar middelen ter beschikking gesteld ten behoeve van de verbetering en vernieuwing van de informatievoorziening (€ 7,8 miljoen).
Eigenaarsbijdrage aCBG
Om de ICT systemen op orde te brengen en te houden voert het aCBG een
aantal projecten uit in 2018. Hierbij worden onder meer ook investeringen
gedaan om te voldoen aan aangescherpte wet- en regelgeving. Daarnaast
heeft het aCBG in haar tariefstelling 2018 geen rekening kunnen houden
met de in juni 2018 afgesloten CAO voor Rijksambtenaren. Het budget
wordt opgehoogd met € 4,1 miljoen.
Eigenaarsbijdrage CIBG
Deze mutatie houdt verband met een bijdrage vanuit de eigenaar voor de
afschrijvingskosten die niet vanuit het Eigen Vermogen van het CIBG
bekostigd kunnen worden (€ 2,4 miljoen). Een vermogensmutatie is niet
conform de Regeling Agentschappen. Dit wordt nu bij uitzondering
eenmalig toegestaan om zo de problematiek uit het verleden op te lossen.
Om er zeker van te zijn dat de problematiek verleden tijd is, is er
afgesproken dat komend voorjaar een doorlichting van het CIBG wordt
uitgevoerd. Daarnaast is sprake van een reservering in verband met
hogere kosten als gevolg van de herijkte begroting die niet kunnen
worden doorberekend (€ 1,4 miljoen). Dit leidt tot een verhoging van het
budget met € 3,8 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

24

Artikel 10 Apparaatsuitgaven
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 10.
Apparaatsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen

272.248

320.833

33.175

26.525

380.533

Uitgaven
– Personele uitgaven
waarvan eigen personeel
waarvan externe inhuur
waarvan overige personele uitgaven
– Materiële uitgaven
waarvan ICT
waarvan bijdrage SSO’s
waarvan overige materiële uitgaven

272.473
215.617
206.486
5.700
3.431
56.856
6.965
28.578
21.313

326.408
247.198
233.889
9.878
3.431
79.210
7.021
43.469
28.720

33.175
8.429
1.888
5.234
1.307
24.746
1.806
11.705
11.235

13.909
– 9.276
– 10.494
2.348
– 1.130
23.185
944
9.255
12.986

373.492
246.351
225.283
17.460
3.608
127.141
9.771
64.429
52.941

Ontvangsten
Overig

11.679
11.679

23.578
23.578

12.239
12.239

2.779
2.779

38.596
38.596

Vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Nadere uitsplitsing apparaatsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Mutaties 2e suppletoire
begroting
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Totaal apparaatsuitgaven Ministerie van VWS

272.473

326.408

33.175

13.909

373.492

Personele uitgaven kerndepartement
waarvan eigen personeel
waarvan inhuur externen
waarvan overige personele uitgaven

128.897
121.385
4.826
2.686

158.526
147.804
8.036
2.686

5.664
– 834
5.211
1.287

– 2.183
– 2.049
651
– 785

162.007
144.921
13.898
3.188

Materiële uitgaven kerndepartement
waarvan ICT
waarvan bijdrage SSO’s
waarvan overige materiële uitgaven

37.203
3.319
24.332
9.552

56.469
4.532
39.098
12.839

25.618
1.992
12.391
11.235

12.134
– 132
6.556
5.710

94.221
6.392
58.045
29.784

Personele uitgaven inspecties
waarvan eigen personeel
waarvan inhuur externen
waarvan overige personele uitgaven

68.204
66.935
524
745

69.624
67.905
974
745

2.152
2.118
14
20

– 7.557
– 8.700
1.488
– 345

64.219
61.323
2.476
420

Materiële uitgaven inspecties
waarvan ICT
waarvan bijdrage SSO’s
waarvan overige materiële uitgaven

15.481
2.961
3.950
8.570

15.565
1.550
3.950
10.065

– 335
0
– 335
0

10.689
1.341
2.685
6.663

25.919
2.891
6.300
16.728

Personele uitgaven SCP en raden
waarvan eigen personeel
waarvan externe inhuur
waarvan overige personele uitgaven

18.516
18.166
350
0

19.048
18.180
868
0

613
604
9
0

464
255
209
0

20.125
19.039
1.086
0

Materiële uitgaven SCP en raden
waarvan ICT
waarvan bijdrage SSO’s
waarvan overige materiële uitgaven

4.172
685
296
3.191

7.176
939
421
5.816

– 537
– 186
– 351
0

362
– 265
14
613

7.001
488
84
6.429

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

25

Toelichting mutaties 2e suppletoire begroting
Personele uitgaven kerndepartement
De geraamde personele uitgaven van het kerndepartement zijn sinds de
eerste suppletoire begroting met € 3,5 miljoen naar boven bijgesteld. Dit
is het saldo van een afname van de geraamde uitgaven ten behoeve van
eigen personeel (€ 2,9 miljoen) en een toename van de geraamde
uitgaven voor externe inhuur (€ 5,9 miljoen) en voor overige personele
uitgaven (€ 0,5 miljoen). Per saldo komt de bijstelling nagenoeg overeen
met de loonbijstelling voor de personele uitgaven kerndepartement (€ 3,5
miljoen).
Op grond van een herschikking van het apparaatsbudget van de projectdirectie Antonie van Leeuwenhoekterrein staan tegenover lagere dan eerder
geraamde uitgaven voor eigen personeel (–/– € 4,9 miljoen) hogere
uitgaven voor externe inhuur (€ 1,6 miljoen) en hogere materiële uitgaven
(zie onder Materiële uitgaven kerndepartement). Daarnaast is sprake van
een groot aantal andere mutaties die per saldo leiden tot lagere uitgaven
voor eigen personeel.
De hogere uitgaven voor externe inhuur hangen zoals gezegd samen met
de herschikking van het budget voor het Antonie van Leeuwenhoekterrein
(€ 1,6 miljoen). Daarnaast is onder meer sprake van hogere uitgaven voor
inschakeling van de Landsadvocaat (€ 1,2 miljoen) en zijn in verband met
externe inhuur gereserveerde middelen voor een ICT-project bij de Dienst
Uitvoering Subsidies Instellingen (€ 1,250 miljoen) en het programma
tegen eenzaamheid (€ 1,124 miljoen) herschikt.
Materiële uitgaven kerndepartement
De materiële uitgaven van het kerndepartement laten vanaf de eerste
suppletoire begroting een toename zien van € 37,8 miljoen. Dit is de som
van hogere geraamde uitgaven voor ICT (€ 1,9 miljoen), bijdrage SSO’s
(€ 18,9 miljoen) en overige materiële uitgaven (€ 16,9 miljoen).
Tegenover hogere uitgaven voor SSO’s (€ 9,9 miljoen) staan ontvangsten
van buitendiensten voor SSC-ICT, HIS, FMH en ECO&P (€ 9,2 miljoen).
Daarnaast is sprake van hogere uitgaven voor de inrichting van tijdelijke
huisvesting voor de EMA (€ 6,8 miljoen).
De hogere overige materiële uitgaven hangen grotendeels samen met de
herschikking van het budget van de projectdirectie Antonie van Leeuwenhoekterrein vanuit het opdrachtgeversbudget op artikel 1 (€ 7,4 miljoen),
het eigenaarsbudget op artikel 9 (€ 3,1 miljoen) en de personele uitgaven
(€ 1,6 miljoen). Daarnaast leidt de verbetering van laboratoria tot hogere
uitgaven (€ 4 miljoen).
Personele en materiële uitgaven inspecties
De geraamde personele uitgaven van de IGJ zijn sinds de eerste suppletoire begroting met € 5,4 miljoen neerwaarts bijgesteld. De materiële
uitgaven van de IGJ laten vanaf de eerste suppletoire begroting een
toename zien van € 10,4 miljoen.
De per saldo toename (€ 4,9 miljoen) hangt samen met de loonbijstelling
(€ 1,9 miljoen), een afrekening van het CIBG over 2017 en 2018 (€ 1,7
miljoen) en hogere uitgaven voor ICT (€ 1,3 miljoen). Tegenover de
hogere uitgaven staan hogere ontvangsten (€ 1,7 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

26

De overige mutaties hangen voor een groot deel samen met een
herschikking van apparaatsbudgetten op grond van de verwachting dat
met name de uitgaven voor eigen personeel (–/– € 8,7 miljoen) lager
uitvallen, terwijl de uitgaven voor externe inhuur (€ 1,6 miljoen), bijdrage
SSO’s (€ 2,7 miljoen) en overige materiële uitgaven (€ 5,0 miljoen) hoger
zijn dan eerder geraamd.
Personele en materiële uitgaven SCP en raden
De geraamde personele uitgaven van SCP en raden zijn sinds de eerste
suppletoire begroting met € 1,1 miljoen naar boven bijgesteld. De
geraamde materiële uitgaven zijn sinds de eerste suppletoire begroting
nauwelijks gewijzigd.
Ontvangsten
De ontvangstenraming wordt ten opzichte van de eerste suppletoire
begroting verhoogd met € 15,0 miljoen. Dit betreft onder meer
ontvangsten van agentschappen en raden voor betalingen aan SSO’s
(€ 9,2 miljoen) en het kernministerie (€ 3,0 miljoen). Daarnaast vallen de
ontvangsten van IGJ hoger uit (€ 1,7 miljoen) en is bij het SCP sprake van
ontvangsten voor externe projecten en hogere ontvangsten van departementen (€ 0,9 miljoen).
Artikel 11 Nominaal en onvoorzien
Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 11.
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties 2e
suppletoire
begroting

Verplichtingen

– 16.181

64.176

– 90.584

27.269

861

Uitgaven

– 16.222

64.151

– 90.584

27.269

836

0
0
0
9.887
7.872
2.015
0
– 26.109
– 26.109
0

69.286
69.286
0
11.812
9.797
2.015
0
– 16.947
– 16.947
0

– 65.258
– 65.258
0
– 2.326
– 2.326
0
0
– 23.000
– 23.000
0

– 4.028
– 4.028
0
– 9.486
– 7.471
– 2.015
0
40.783
40.783
0

0
0
0
0
0
0
0
836
836
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

Loonbijstelling
– waarvan programma
– waarvan apparaat
Prijsbijstelling
– waarvan programma
– waarvan apparaat
Onvoorzien
Taakstelling
– waarvan programma
– waarvan apparaat
Ontvangsten
Overig

Toelichting mutaties 2e suppletoire begroting
Loonbijstelling
De loonbijstelling is toebedeeld aan de diverse instrumenten in de
begroting (€ 69,3 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

27

Prijsbijstelling
De prijsbijstelling is toebedeeld aan de diverse instrumenten in de
begroting (€ 11,8 miljoen).
Taakstelling
De taakstellende onderuitputting is gerealiseerd. Deze bedroeg 41 miljoen.
Hiervoor zijn meevallers ingezet die zich gedurende het lopende begrotingsjaar voordeden.
5. FINANCIEEL BEELD ZORG
1. Inleiding
Deze paragraaf geeft een actueel beeld van de zorguitgaven in het
lopende jaar. De gepresenteerde cijfers sluiten aan bij de Najaarsnota
2018, die de Minister van Financiën aan de Tweede Kamer aanbiedt.
In deze paragraaf worden alleen de nieuwe mutaties toegelicht. Deze
nieuwe mutaties betreffen de bijstellingen ten opzichte van de standen die
zijn opgenomen in de ontwerpbegroting 2019.
Dit deel van de 2e suppletoire begroting 2018 bestaat uit de volgende
paragrafen:
1. Inleiding
2. Ontwikkeling van het Uitgavenplafond zorg en de plafondtoets 2018
3. Verticale ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten 2018
2. Ontwikkeling van het Uitgavenplafond zorg en de plafondtoets 2018
Tabel 1 laat de ontwikkeling van het Uitgavenplafond zorg en de plafondtoets zien vanaf de stand ontwerpbegroting 2019.
Tabel 1 Ontwikkeling van het Uitgavenplafond zorg en de plafondtoets 2018
(bedragen x € 1 miljoen)1
2018
1
2
3

Uitgavenplafond zorg stand ontwerpbegroting 2019
Overboekingen tussen Uitgavenplafonds
Uitgavenplafond zorg stand 2e suppletoire begroting 2018

72.555
– 13
72.542

4
5
6

Netto-zorguitgaven stand ontwerpbegroting 2019
Bijstelling netto-zorguitgaven
Netto-zorguitgaven stand 2e suppletoire begroting 2018

71.731
– 721
71.010

7

Onderschrijding Uitgavenplafond zorg (=6–3)

– 1.532

1

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.

Bron: VWS, gegevens Zorginstituut over (voorlopige) financieringslasten Zvw en Wlz en NZagegevens over de productieafspraken en (voorlopige) realisatiegegevens

Het Uitgavenplafond zorg is ten opzichte van de stand ontwerpbegroting
2019 met € 13 miljoen neerwaarts bijgesteld als gevolg van overboekingen van het Uitgavenplafond zorg naar het Uitgavenplafond Rijksbegroting. Het betreft hier voornamelijk de bijdrage aan het pensioenfonds
Caribisch Nederland van € 7,2 miljoen en de extra opdrachtgeversbijdrage aan het CIBG van € 5,1 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

28

Daarnaast zijn de netto-zorguitgaven met € 721 miljoen neerwaarts
bijgesteld. In paragraaf 3 is de ontwikkeling van de zorguitgaven
opgenomen en toegelicht.
De verwachte onderschrijding van het Uitgavenplafond zorg is nu circa
€ 1,5 miljard. Dit bedrag kan nog wijzigen op grond van nieuwe cijfers
over 2018 van het Zorginstituut en de NZa over de zorguitgaven. Hierover
wordt in het jaarverslag 2018 nader gerapporteerd.
Tabel 2 geeft een overzicht van de onderschrijdingen van het Uitgavenplafond zorg in 2018 vanaf de stand Startnota. Sinds de ontwerpbegroting
2019 is de onderschrijding van het Uitgavenplafond zorg met € 708
miljoen toegenomen, voornamelijk als gevolg van de neerwaartse
bijstelling van de netto-zorguitgaven.
Tabel 2 Ontwikkeling over-/onderschrijding Uitgavenplafond zorg 2018
(bedragen x € 1 miljoen)
2018
Stand over-/onderschrijding bij Startnota

0

Mutatie 1e suppletoire begroting 2018
Stand onderschrijding bij 1e suppletoire begroting 2018

– 460
– 460

Mutatie ontwerpbegroting 2019
Stand onderschrijding bij ontwerpbegroting 2019

– 364
– 824

Mutatie 2esuppletoire begroting 2018
Stand onderschrijding bij 2e suppletoire begroting 2018

– 708
– 1.532

Bron: VWS, gegevens Zorginstituut Nederland over (voorlopige) financieringslasten Zvw en Wlz
en NZa-gegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens.

3. Verticale ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten 2018
Tabel 3 laat vanaf de stand ontwerpbegroting 2019 de verticale ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten zien. Omdat een groot deel
van de mutaties ten opzichte van de ontwerpbegroting 2018 al in de 1e
suppletoire begroting 2018 en in de ontwerpbegroting 2019 is toegelicht,
worden hier slechts de mutaties ten opzichte van de ontwerpbegroting
2019 weergegeven.
Tabel 3 Verticale ontwikkeling van de totale zorguitgaven en -ontvangsten 2018
(bedragen x € 1 miljoen)
2018
Bruto zorguitgaven ontwerpbegroting 2019
Mutaties 2e suppletoire begroting 2018
Autonoom
Actualisering Zvw-uitgaven
Actualisering Wlz-uitgaven
Beleidsmatig
Overig

76.777
– 720
– 600
– 120
12
12

Technisch
Overboekingen tussen Uitgavenplafonds

– 13
– 13

Totaal mutaties

– 721

Bruto zorguitgaven 2e suppletoire begroting 2018

76.056

Ontvangsten ontwerpbegroting 2019
Mutaties 2e suppletoire begroting 2018
Ontvangsten 2e suppletoire begroting 2018

5.046
0
5.046

Netto zorguitgaven 2e suppletoire begroting 2018

71.010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

29

Bron: VWS, gegevens Zorginstituut Nederland over (voorlopige) financieringslasten Zvw en Wlz
en NZa-gegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens.

Toelichting nieuwe mutaties
Uitgaven
Autonoom
Actualisering Zvw-uitgaven
Op basis van voorlopige gegevens over het eerste half jaar van 2018 van
het Zorginstituut zijn de ramingen van de Zvw-uitgaven 2018 geactualiseerd. Binnen de Zvw tekent zich een onderschrijding af van circa € 600
miljoen. De belangrijkste sectoren daarbinnen betreffen de eerstelijnszorg,
wijkverpleging, ggz en genees- en hulpmiddelen. Deze geraamde
onderschrijding kan nog wijzigen op grond van de realisatiecijfers over
geheel 2018. Daarover wordt in het jaarverslag 2018 nader gerapporteerd.
Actualisering Wlz-uitgaven
Op basis van het «augustus-advies benutting budgettair kader Wlz 2018»
van de Nederlandse Zorgautoriteit zijn de ramingen van de Wlz-uitgaven
2018 geactualiseerd. Zoals reeds verwerkt in de definitieve kaderbrief Wlz
2019 gaat het om een neerwaartse bijstelling van € 120 miljoen als gevolg
van de vrijval van de resterende herverdelingsmiddelen Wlz-kader (- € 130
miljoen) en de verhoging van het hulpmiddelenbudget (+ € 10 miljoen).
Deze geraamde onderschrijding kan nog wijzigen op grond van de
realisatiecijfers over geheel 2018. Daarover wordt in het jaarverslag 2018
nader gerapporteerd.
Beleidsmatig
Overige
Dit betreft diverse kleine mutaties op de begrotingsgefinacierde zorguitgaven welke op de begrotingsartikelen zijn toegelicht. Het gaat onder
andere om de uitgaven Caribisch Nederland (artikel 4) en de schadevergoeding Erasmus MC (artikel 2).
Technisch
Overboekingen tussen uitgavenplafonds
Dit betreft mutaties als gevolg van overboekingen van het Uitgavenplafond zorg naar het Uitgavenplafond Rijksbegroting, zoals beschreven
in paragraaf 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 095 XVI, nr. 2

30