Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 205

Wijziging van de Wet milieubeheer in verband
met de overgangsperiode bij de invoering van
een mechanisme voor koolstofcorrectie aan de
grens

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 14 oktober 2022
Inhoudsopgave
I.
1.
2.
3.
4.

ALGEMEEN
Inleiding
Algemeen
Aanleiding
Hoofdlijnen van het voorstel

1
1
2
3
7

I. ALGEMEEN
1. Inleiding
Het kabinet heeft met interesse kennisgenomen van de vragen en
opmerkingen van de leden van de fracties van de VVD, D66, de PvdA,
GroenLinks en de ChristenUnie.
Met het wetsvoorstel wordt de verordening tot vaststelling van een
mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens (hierna: de verordening)
geoperationaliseerd. Deze verordening is nog niet definitief vastgesteld.
Er vinden momenteel nog triloogonderhandelingen plaats tussen de
Raad, de Europese Commissie en het Europees Parlement. Naast deze
triloogonderhandelingen zullen er nog gedelegeerde en uitvoeringshandelingen moeten worden vastgesteld die mede bepalen hoe de Carbon
Border Adjustment Mechanism (hierna: CBAM) zal gaan functioneren. Het
wetsvoorstel voorziet enkel in de bepalingen die nodig zijn om uitvoering
te kunnen geven aan de bepalingen die worden voorzien voor de
overgangsfase van de CBAM (van 1 januari 2023 t/m 31 december 2025).
Gedurende de overgangsfase hebben bedrijven enkel een rapportageverplichting waarop moet worden toegezien. Het is op dit moment nog niet
goed mogelijk om gedetailleerde antwoorden te geven op de nadere
uitwerking en uitvoering van de volledige verordening. De reden dat uw
Kamer reeds een wetsvoorstel heeft ontvangen voor het operationaliseren
van een verordening die nog niet definitief is vastgesteld, houdt verband

kst-36205-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 205, nr. 6

1

met de inzet om de onderdelen van het Fit for 55-pakket voortvarend op te
pakken. Een inzet die uw Kamer in meerderheid heeft onderschreven.1
2. Algemeen
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of dit mechanisme
ook voor andere goederen met een klimaatgerelateerde impact, zoals
voedsel, kan gaan gelden, en of en hoe de regering zich daarvoor inzet of
zich zal inzetten. De CBAM richt zich in eerste instantie op een vijftal
ETS-sectoren: ijzer en staal, elektriciteit, cement, aluminium en kunstmest.
De CBAM zal betrekking hebben op de directe schoorsteenemissies van
geïmporteerde goederen die onder de bovengenoemde sectoren vallen.
Hier is voor gekozen omwille van uitvoerbaarheid. De Ecofinraad heeft in
de algemene oriëntatie van maart opgenomen dat de Europese
Commissie voor het einde van de overgangsperiode (dus voor 1 januari
2026) moet komen met een evaluatie van de CBAM. Als onderdeel van die
evaluatie moet de Europese Commissie de informatie verzamelen die
noodzakelijk is om de CBAM mogelijk uit te breiden naar indirecte
emissies en andere sectoren waarvoor een risico op koolstoflekkage
bestaat. Ook zal de Europese Commissie kijken naar risico’s op omzeiling
en de gevolgen voor het concurrentievermogen in de interne markt. Het
kabinet steunt deze aanpak en wacht de evaluatie van de Europese
Commissie ten aanzien van eventuele uitbreiding van de reikwijdte van de
CBAM af.
De leden van de fractie van de ChristenUnie wijzen op de conflicten die er
zijn geweest over de omvang van de af te dragen invoerrechten.
Gevraagd wordt naar het risico dat eenzelfde situatie zich kan voordoen
rond de CBAM-opbrengst en wat wordt gedaan om deze situaties te
voorkomen. Zoals onlangs aangegeven in de beantwoording van
Kamervragen over het BNC-fiche inzake de Verordening terbeschikkingstelling eigen middelen (Making Available Regulation (MAR) en Implementing Decision on Own Resources (IMSOR)),2 was het voor het kabinet
op basis van het voorstel voor de herziening van het Eigenmiddelenbesluit nog onduidelijk bij welke partij de uitvoeringsrisico’s van het door de
Europese Commissie voorgestelde eigen middel op basis van het
CBAM-beleidsvoorstel komen te liggen. Het voorstel voor de IMSOR stelt
dat lidstaten de controles en onderzoeken met betrekking tot de
berekening en de terbeschikkingstelling van dit CBAM eigen middel zelf
uitvoeren. Bij deze door de Europese Commissie voorgestelde procedure
met betrekking tot het CBAM eigen middel constateert het kabinet dat er
een risico voor de lidstaten bestaat op naheffingen indien een lidstaat de
controles niet adequaat heeft uitgevoerd. Het kabinet kan nog geen
definitief oordeel vellen over de omvang van dit risico op naheffingen en
bijbehorende vertragingsrente, omdat er op dit moment nog onderhandeld wordt over het CBAM-beleidsvoorstel zelf. De vormgeving van
het eigen middel op basis van CBAM is daarvan afhankelijk. Uit het
uiteindelijke akkoord over het beleidsvoorstel moet volgen welke
uitvoeringstaken van de CBAM daadwerkelijk door de nationale autoriteiten worden uitgevoerd. Vanuit deze taakverdeling kan een inschatting
van het risico op fouten in deze uitvoering door nationale autoriteiten
worden gemaakt, en dus voor het risico op fouten in de afdracht van het
CBAM eigen middel. Daarbij zet het kabinet erop in dat de MAR en IMSOR
in lijn moeten zijn met de definitieve vormgeving van de CBAM en dat
hierbij voldoende duidelijkheid komt over de scenario’s waarin er sprake
is van financiële aansprakelijkheid.

1
2

Kamerstukken II 2021/22, 21 501-33, nr. 911.
Kamerstukken II 2021/22, 22 112, nr. 3478.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 205, nr. 6

2

Deze leden vragen voorts naar de WTO-conformiteit van het aan het
wetsvoorstel verbonden mechanisme. Het kabinet vindt het net als deze
leden van belang dat de aan het wetsvoorstel verbonden CBAM
WTO-conform is. De Commissie heeft ook bij het Commissievoorstel voor
een CBAM aangegeven dat zij van mening is dat de voorgestelde CBAM
aan deze eis voldoet. Het is duidelijk dat er bepaalde keuzes door de
Commissie en de Raad zijn gemaakt op basis van dit uitgangspunt. Een
voorbeeld hiervan is de parallelle infasering van de CBAM met uitfasering
van gratis ETS-rechten. Daardoor worden importeurs van goederen van
buiten de EU niet benadeeld ten opzichte van EU-producenten die nog
voor een deel van hun productie gratis ETS-rechten ontvangen. Uiteindelijk geldt dat de WTO-compatibiliteit mede zal afhangen van de
implementatie van de regeling en de precieze vormgeving zoals tijdens de
triloog overeengekomen zal worden, ook omdat dit voorstel de eerste is in
zijn soort.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen ook naar gevolgen
van de CBAM voor Nederlandse bedrijven en meer in het bijzonder naar
de kosten die CBAM veroorzaakt voor bedrijven die binnen het bereik van
CBAM opereren. De precieze gevolgen van de CBAM voor het Nederlandse bedrijfsleven zijn nog niet bekend, mede omdat de Europese
onderhandelingen over de CBAM nog lopen. Wel zijn er een aantal
algemene opmerkingen te maken ten aanzien van de gevolgen van CBAM
voor Nederlandse bedrijven. Zo leidt de keuze om gratis rechten uit te
faseren voor CBAM-sectoren, in combinatie met het voorstel voor
herziening van het EU ETS, na 2026 tot een risico op koolstoflekkage aan
de exportkant buiten de EU. Onder meer om een beeld te krijgen van dit
exportlekkagerisico, heeft het Ministerie van Financiën onderzoeksbureau
Trinomics gevraagd te onderzoeken wat de nationale effecten zouden zijn
van de invoering van een CBAM.3 Trinomics concludeerde dat bij het
voorstel van de Europese Commissie in Nederland vooral de ijzer- en
staalsector en de kunstmestindustrie een concurrentienadeel ondervinden
op de markt buiten de EU en een verhoogd risico lopen op exportlekkage.
De combinatie van hoge koolstofkosten door hoge CO2-intensiteit, die
vooralsnog kenmerkend is voor productie in deze sectoren, en de relatief
grote exportvolumes veroorzaken dit verhoogde risico. Daarnaast kunnen
de prijsstijgingen die de CBAM tot gevolg zal hebben, de concurrentiepositie van EU-bedrijven die producten in CBAM-sectoren als grondstof
gebruiken verslechteren. Hun niet-EU-concurrenten zullen immers, in
tegenstelling tot zijzelf, grondstoffen kunnen inkopen die niet onderhevig
zijn aan CBAM of EU ETS en die daardoor niet duurder zijn geworden.
Trinomics schatte evenwel in dat de toename van kosten als gevolg van
de invoering van de CBAM lager in de Nederlandse leveringsketens
gering zal zijn. Dit vanwege de beperkte koolstofkostencomponent in
relatie tot de totale waarde van goederen lager in de keten. Op detailniveau van specifieke handelsintensieve subsectoren van o.a. de
metaalproductenindustrie kan dit beeld anders zijn, maar dit is in verband
met databeperkingen niet onderzocht.
3. Aanleiding
De leden van de fractie van D66 vragen de regering toe te lichten hoe de
verdeling van het binnenkomend CBAM-handelsvolume er tussen de
deelnemende staten uitziet. Zij vragen of Nederland hier een sleutelrol
speelt. De impact assessment van de Europese Commissie ten aanzien
van de CBAM geeft een beeld van de verdeling tussen lidstaten van het
binnenkomend CBAM-handelsvolume.4 Zo’n 2% van het totale import3
4

Kamerstukken II 2020/21, 21 501-20, nr. 1724.
COM(2021), 564.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 205, nr. 6

3

volume vanuit derde landen (gemeten in bruto toegevoegde waarde)
komt voor Nederland van goederen die vallen onder de CBAM. Voor de
EU is dat percentage gemiddeld 2,3%.
De leden van de fractie van D66 vragen hoe de CBAM-heffing verdeeld
wordt tussen innende lidstaat en de EU en hoe dat zich verhoudt tot de
ETS-gelden. De leden van de fractie van de VVD vragen in hoeverre
Nederland als relatief groot in- en doorvoerland, financieel zal worden
gecompenseerd vanuit de EU voor de in relatie tot de CBAM-afwikkeling
te maken kosten. Zoals ook aangegeven in het BNC-fiche over de
herziening van het EMB,5 stelt de Europese Commissie voor dat 75% van
de opbrengsten van de verkoop van CBAM-certificaten naar de
EU-begroting gaat. Daarbij wijst de Europese Commissie erop dat volgens
het CBAM-beleidsvoorstel de lidstaten verantwoordelijk zijn voor het
innen van de opbrengsten door CBAM-certificaten. Dit betekent dat in het
voorstel tot een eigen middel gebaseerd op CBAM, 25% van de
opbrengsten van de verkoop van de CBAM-certificaten naar de nationale
begrotingen van de lidstaten gaat. Het is nog onduidelijk hoe dit zich
verhoudt tot de kosten die gepaard gaan met de uitvoeringstaken voor het
CBAM-beleidsvoorstel. Het kabinet acht het van belang dat, indien
lidstaten verantwoordelijk zijn voor uitvoeringstaken van de CBAM
waarmee kosten en risico’s gepaard gaan, zij daarvoor gecompenseerd
worden.
Voor ETS geldt dat de inkomsten uit het huidige ETS grotendeels ten
goede komen aan de lidstaten en op basis van de aan de lidstaten
toegekende veilbare emissierechten naar de nationale begrotingen
vloeien. In het EMB-voorstel heeft de Europese Commissie voorgesteld
om een eigen middel te introduceren op basis van het ETS-systeem
waarbij lidstaten in de toekomst een bijdrage leveren aan de Uniebegroting met een omvang van 25% van de potentiële ETS-inkomsten (uit
aan lidstaten toegekende veilbare emissierechten).
Voor zowel het CBAM als ETS eigen middel geldt dat er nog onderhandeld
wordt over de onderliggende beleidsvoorstellen over CBAM en ETS, in
het kader van de bredere onderhandelingen over het Fit for 55-pakket. Er
kunnen dus nog wijzigingen optreden die gevolgen kunnen hebben voor
de vormgeving van de voorgestelde nieuwe eigen middelen op basis van
CBAM en ETS. Zoals aangegeven in de beantwoording van Kamervragen
over het BNC-fiche inzake de Verordening terbeschikkingstelling eigen
middelen6, zal er specifiek ten aanzien van CBAM tijdens de triloogonderhandelingen nog aandacht zijn voor de governance van de CBAM en de
manier van incasseren, aangezien het EP pleit voor een centraal governancemodel voor de CBAM-autoriteit waarbij meer op EU-niveau wordt
geregeld. Daarbij zet Nederland in op een vorm van nationaal incasseren
met enige vorm van centralisatie. Het kabinet is in algemene zin van
mening dat afronding van de beleidsonderhandelingen voorwaardelijk is
voor voortgang van de onderhandelingen over nieuwe eigen middelen en
de daaraan gerelateerde uitvoeringsregels.
De leden van de fracties van GroenLinks en de PvdA vragen naar de
evaluatie van de CBAM en hoe de Kamer hierbij betroken zal worden.
Voor het antwoord op deze vraag wordt verwezen naar een eerder
antwoord op een vraag die is gesteld door de leden van de fractie van de
ChristenUnie onder het kopje algemeen. Het kabinet zal de Kamer via de
periodieke Kamerbrief over het Fit for 55-pakket informeren over de
uitkomsten van de evaluatie die de Europese Commissie zal uitvoeren.
Deze leden vragen voorts of de regering in kan gaan op hoe koolstoflekkage tot nu toe is tegengegaan en hoe de voorgestelde verordening
5
6

Kamerstukken 2021/22, 22 112, nr. 3279.
Kamerstukken 2021/22, 22 112, nr. 3478.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 205, nr. 6

4

van de EU zich daartoe verhoudt. Daarbij wordt geïnformeerd naar hoe
het instrument zich verhoudt tot maatregelen tegen koolstoflekkage in
landen buiten de EU. Deze leden vragen meer specifiek naar hoe er in
andere landen buiten de EU, zoals bijvoorbeeld de VS en China, wordt
omgegaan met koolstoflekkage en hoe dit zich verhoudt tot de voorgestelde verordening van de EU. De CBAM-verordening is onderdeel van het
Fit-for-55-pakket met klimaatdoelen die vooralsnog ambitieuzer dan
klimaatdoelen in het grootste deel van de rest van de wereld. Omzetting
van die relatief hoge EU ambities in beleid brengt het risico van koolstoflekkage vanuit de EU met zich mee. Dat houdt in dat, als gevolg van
verschillen in CO2-kosten, productie van energie-intensieve producten en
de daarbij horende emissies worden verplaatst van de EU naar landen
buiten de EU waar minder ambitieus klimaatbeleid geldt. Dit beperkt de
daling van wereldwijde emissies door Europese inspanningen en kan in
sommige gevallen zelfs leiden tot een stijging van mondiale emissies.
Koolstoflekkage ondermijnt daarmee de doeltreffendheid van het
EU-klimaatbeleid. De CBAM heeft als doel dit te voorkomen. Op dit
moment wordt het risico op koolstoflekkage (vooral) gemitigeerd via het
EU ETS door bedrijven die gevoelig zijn voor koolstoflekkage een deel van
hun benodigde emissierechten op basis van CO2-benchmarks gratis te
verstrekken. Het is de bedoeling van de Europese Commissie dat de
CBAM deze gratis allocatie gaat vervangen als instrument om koolstoflekkage te voorkomen.
Ten aanzien van de verhouding van CBAM tot maatregelen tegen
koolstoflekkage in landen buiten de EU merkt het kabinet op dat er ook in
derde landen steeds vaker sprake is van CO2-beprijzing. De Commissie
voert dialoog met derde landen over de gevolgen van de CBAM voor deze
landen. Het kabinet steunt het principe dat is opgenomen in het Commissievoorstel dat importeurs van producten uit landen waar sprake is van
CO2-beprijzing de reeds betaalde prijs in mindering kunnen brengen op de
af te dragen CBAM-certificaten. Hiermee toont de Europese Commissie
aan dat de CBAM daadwerkelijk geldt als klimaatmaatregel en worden
landen buiten de EU zelf ook gestimuleerd om CO2 meer te gaan
beprijzen.
Deze leden vragen voorts of de regering kan aangeven wat de gevolgen
zijn als de vaststelling van de verordening tot vertraging leidt en pas later
in werking treedt en of er tot die tijd andere maatregelen zijn die koolstoflekkage kunnen voorkomen. Als enkel de overgangsperiode wordt verkort
als gevolg van de latere inwerkingtreding van de verordening dan zijn de
effecten beperkt. Gedurende de overgangsperiode geldt alleen een
rapportageverplichting voor bedrijven en hoeft er nog geen CBAM te
worden betaald over ingevoerde goederen die binnen de scope van de
CBAM vallen. De inzet van het kabinet is erop gericht om de verordening
met ingang van 1 januari 2023 in werking te laten treden. Er zijn geen
alternatieve maatregelen in beeld waarmee eventuele vertraging van de
inwerkingtreding van de verordening wordt ondervangen.
De leden van de fracties van GroenLinks en de PvdA vragen naar een
nadere toelichting op de bepalingen die nog nodig zullen zijn om de
volledige verordening met ingang van 1 januari 2026 te kunnen laten
functioneren. Een Europese Verordening is verbindend in al haar
onderdelen en rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Een belangrijk
gevolg van deze rechtstreekse toepasselijkheid is dat het overschrijven of
omzetten van een verordening niet nodig is. Dit neemt echter niet weg dat
een verordening vaak nog wel nadere uitvoering (ook wel operationalisering) behoeft. Die operationalisering ziet naast de aanwijzing van de
uitvoeringsorganen doorgaans in de opname van procedures, handhaving
en rechtsbescherming in de nationale regelgeving. De regelgeving die
nodig is om de volledige verordening met ingang van 1 januari 2026 te
kunnen laten functioneren zal dan ook betrekking hebben op deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 205, nr. 6

5

elementen. Zo zal bijvoorbeeld, zodra het CBAM volledig in werking
treedt, ook de mogelijkheid moeten worden ingeregeld om handhavend te
kunnen optreden tegen geautoriseerde aangevers die niet, niet tijdig of
onvoldoende CBAM-certificaten inleveren. De leden van de fracties van
GroenLinks en van de PvdA vragen welke gevolgen deze mogelijk nieuwe
bepalingen hebben voor de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa), zoals op
het gebied van uitvoeringscapaciteit en handhaafbaarheid. De taken voor
de nationale CBAM-autoriteit per 1 januari 2026 staan nog niet vast en
daarmee zijn de gevolgen voor de NEa nog niet volledig duidelijk. Voor de
overgangsperiode tot 2026 heeft de NEa in de uitvoeringstoets aangeven
dat voor de uitvoering in deze periode 2,5 fte nodig is.
De leden van de fracties van GroenLinks en de PvdA vragen of de regering
nader kan toelichten hoe de voorzieningen om te kunnen rapporteren aan
de Europese Commissie naar verwachting worden geregeld en in
hoeverre zich dat verhoudt tot de voorwaarde van de NEa dat bedrijven
zelf rapporteren aan de Europese Commissie. Het is nog niet duidelijk
welke implementatie de Europese Commissie voor ogen heeft als er in het
definitieve voorstel een verplichting komt om te rapporteren aan de
Europese Commissie. De NEa heeft aangegeven dat in de overgangsperiode uitvoering gegeven kan worden aan de taken voor het uitvoeren van
toezicht en handhaving, maar dat het niet mogelijk is om al per 1 januari
2023 een rapportagesysteem in te richten, indien dit in het definitieve
CBAM-voorstel alsnog een taak voor de nationale autoriteit wordt.
De leden van de fracties van GroenLinks en de Partij van de Arbeid
merken op dat CBAM in het huidige voorstel een uitzondering mogelijk
maakt via de gratis emissierechten van het ETS. Deze gratis rechten
worden in het huidige voorstel per 2035 uitgefaseerd. Deze leden vragen
of de regering het ermee eens is dat dit rijkelijk laat is en of daarmee het
doel van de CBAM wordt ondermijnd. Zoals aangegeven in het BNC-fiche
over het CBAM-voorstel, heeft de Europese Commissie in de impact
assessment bij het CBAM-voorstel aannemelijk gemaakt dat de CBAM
effectief is als klimaatmaatregel: gecombineerd met het voorstel tot
aanpassing van het ETS, leidt het CBAM-voorstel volgens de berekeningen van de Europese Commissie tot een daling van Europese én
niet-Europese emissies in de betreffende sectoren. Daarin scoort het
bijvoorbeeld beter dan het basispad (zonder ETS-aanscherpingen) en
beter dan een variant waarbij alleen het EU ETS wordt aangescherpt,
maar waarbij geen CBAM wordt ingevoerd. Het kabinet kan zich vinden in
het idee om gratis ETS-rechten geleidelijk af te schaffen, gelijktijdig met
het geleidelijk infaseren van de CBAM. Dit voorkomt grote schokken, en
biedt ruimte om te leren van het nieuwe CBAM-instrument en waar nodig
bij te sturen. De uitfasering van de gratis ETS-rechten is, zoals hierboven
aangegeven, gekoppeld aan de infasering van de CBAM. Het kabinet
steunt de uitfasering in 10 jaar zoals voorgesteld door de Europese
Commissie, mede omdat dit leidt tot mitigatie van het risico op exportlekkage. Deze leden vragen voorts of de regering nader kan toelichten
welke wijzigingen op het voorstel van de Europese Commissie zijn
voorgesteld door de Europese Raad en het Europees Parlement. De Raad
heeft op 15 maart 2022 een algemene oriëntatie aangenomen.7 Daarover
is uw Kamer geïnformeerd via het verslag van de Ecofinraad van maart.8
Het EP heeft op 22 juni jl. een standpunt ingenomen ten aanzien van de
CBAM. Het EP pleit o.a. voor de infasering van de CBAM in 2027 en een
uitfasering van gratis rechten in 2032. Daarnaast is het EP voorstander van
uitbreiding van de reikwijdte van de CBAM naar organische chemicaliën,

7
8

2021/0214(COD).
Zie ook het verslag van de Eurogroep en Ecofinraad van 14 en 15 maart 2022 te Brussel,
Kamerstukken II 2021/22, 21 501-07, nr. 1825.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 205, nr. 6

6

kunststoffen, waterstof en ammoniak, evenals indirecte emissies. Ook zet
het EP in op een gecentraliseerde Europese CBAM-autoriteit.
De leden van de fracties van GroenLinks en de PvdA vragen voorts naar
het standpunt van de regering inzake deze voorgestelde wijzigingen van
de Europese Raad en het Europees Parlement en de gevolgen voor de
uitvoering. Het kabinet heeft er begrip voor dat de Kamer hiernaar
informeert. Het kabinet is in gesprek met de beoogde uitvoerders, de NEa
en de Douane, om in te schatten waar de uitvoeringsrisico’s van alle
voorgestelde wijzigingen liggen. De triloogonderhandelingen over het
voorstel zijn op dit moment gaande en de artikelen over uitvoeringsaspecten zijn in beweging. Voor het kabinet is het van belang dat de CBAM
uitvoerbaar is en dat verdeling van taken tussen centraal en decentraal
uitvoerbaar is voor de nationale CBAM-autoriteit, in Nederland de NEa, en
de Douane.
De leden van de fracties van GroenLinks en de PvdA vragen voorts naar
het gevolg van de lopende Europese besluitvorming en wat nieuwe
keuzes betekenen voor dit wetsvoorstel. Het wetsvoorstel heeft uitsluitend
betrekking op de overgangsfase die wordt voorzien. Voor de operationalisering voor de CBAM met ingang van 1 januari 2026 zal een additioneel
wetsvoorstel worden voorbereid. Als nieuwe keuzes aanleiding geven
voor additionele wetgeving dan zal die wetgeving onderdeel worden van
het wetsvoorstel dat op een later moment zal worden ingediend.
Tevens vragen deze leden hoe de regering een voortrekkersrol vervult
binnen de EU ten aanzien van klimaatbeleid. Mede dankzij de inzet van
Nederland samen met gelijkgezinde lidstaten heeft de EU in de afgelopen
jaren haar 2030 CO2-reductiedoel opgehoogd naar 55%, is er op het
grootste gedeelte van het Fit for 55-pakket een algemene oriëntatie bereikt
waarbij de ambitie behouden is gebleven en wordt er nu ingezet op snelle
afronding van de triloogfase en van de overige onderdelen van het pakket
met behoud van de ambitie. Het kabinet zal in de EU samen met de
bestaande klimaatkopgroep blijven inzetten op ambitieuze implementatie
van het pakket. Daarbij hoort ook een tijdige afronding van de onderhandelingen, zodat alle lidstaten zo spoedig mogelijk beschikken over de
beleidsinstrumenten die nodig zijn om de reductiedoelstelling voor 2030
te halen.
4. Hoofdlijnen van het voorstel
De leden van de fractie van de VVD hebben enkele vragen over de
uitvoering van de verordening. Meer specifiek vragen deze leden naar de
taakverdeling tussen de NEa en de Douane, de personele gevolgen voor
de NEa en Douane en de IT-gevolgen voor de NEa en de Douane. Hoewel
de specifieke uitwerking nog in hoge mate afhankelijk van Europese
besluitvorming, kan het kabinet hier het volgende over zeggen. Zoals in
de huidige tekst van de verordening staat, houdt de Douane toezicht op
het registreren van de CBAM goederen die in het vrije verkeer worden
gebracht. In de overgangsfase (2023–2026) betreft de taak van de Douane
het informeren van het bedrijfsleven over de rapportageplicht die zij
hebben bij de CBAM-autoriteit. Hiervoor zal een communicatietraject
richting het bedrijfsleven worden opgezet. Naar verwachting moet de
Douane per 1-1-2026 de aangifte van de CBAM goederen controleren op
conformiteit met de CBAM verordening; dat wil zeggen of de aangever of
importeur is aangemerkt als CBAM-declarant. Hiervoor zullen mogelijke
IT-aanpassingen nodig zijn die ingepast moeten worden in de bestaande
aangiftesystemen. Dit is en blijft een belangrijk aandachtspunt voor de
Douane, waar de IT-agenda momenteel al onder druk staat. Daarnaast
zullen de NEa en de Douane gaan samenwerken op het gebied van
informatiedeling, zodat indien nodig de Douane specifieke risicoanalyses
voor CBAM-goederen zou kunnen maken die de NEa zou kunnen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 205, nr. 6

7

gebruiken voor haar controlefunctie. Na de transitieperiode zal de CBAM
vanaf 2026 in werking treden. De werkzaamheden die de Douane in het
kader van de CBAM vanaf 2026 zal uitvoeren, passen in de bestaande
controlesystematiek van de Douane, maar zijn wel een extra taak voor de
aangiftebehandeling en risicoanalyse. Omdat de onderliggende regelgeving nog verder moet worden uitgewerkt, is de omvang van de taken
voor Douane nu nog niet precies vast te stellen. Het kabinet zet zich
tijdens de lopende triloogonderhandelingen in voor uitvoerbaarheid en
handhaafbaarheid van de CBAM.
Tevens vragen deze leden waarom de NEa en niet de Douane is aangewezen als uitvoerder voor de CBAM. De NEa wordt in voorliggend
wetsvoorstel aangewezen als de nationale CBAM-autoriteit. De Europese
Commissie heeft onder andere voorgesteld dat de CBAM-autoriteit de
vergunningen verleent aan importeurs en toezicht houdt op het juist
rapporteren van de ingebedde emissies door CBAM-declarant. Er is voor
gekozen om dit bij de NEa neer te leggen omdat dit aansluit bij de
taakuitvoering voor het EU ETS. Ook hiervoor is de NEa de uitvoerder. De
NEa beschikt onder meer over de kennis om de emissierapportages te
beoordelen.
De Staatssecretaris van Financiën,
M.L.A. van Rij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 205, nr. 6

8