Gespreksnotitie rondetafelgesprek Wet seksuele misdrijven
10 mei 2023 | Vaste commissie voor Justitie en Veiligheid | Tweede Kamer
De potentie om een mensenleven te verwoesten
Seksueel geweld heeft de potentie om een mensenleven te verwoesten. Dit klinkt
hard als inleiding van een teer onderwerp, maar ik durf het als behandelaar en
onderzoeker wel te zeggen. Dit zijn namelijk de feiten: slachtoffers van seksueel
geweld (online of offline) ontwikkelen significant vaker ernstige psychische
stoornissen (zoals PTSS, depressie, verslaving of psychose) dan mensen die niet
zijn misbruikt. Ook hebben zij een grotere kans op gezondheidsproblemen zoals
eetstoornissen, bekkenbodemproblemen en somatoforme pijnstoornissen. Zij
lopen bovendien risico op herhaling van het misbruik of geweld later in hun leven.
Daarnaast treft seksueel misbruik naasten (ouders, partners en gezin), en soms
zelfs de volgende generatie.
Medische, forensische en psychologische zorg in het CSG
Het is daarom van levensbelang om dit leed te voorkomen. Dat is dan ook de
missie van het Centrum Seksueel Geweld (CSG), waar ik bestuurder van ben. In
het CSG werken politie, ziekenhuis, ggz en GGD nauw met elkaar samen. En dat
op 16 plaatsen in het land, zodat iedereen in Nederland – jong en oud – kan
rekenen op medische, forensische en psychologische zorg. Dat geldt zowel voor
mensen die kort als langer geleden zijn misbruikt. In 2022 hebben we ruim 15.000
mensen geholpen: het hoogste aantal sinds de oprichting van het CSG.
De komst van de nieuwe Wet seksuele misdrijven
De komst van de nieuwe Wet seksuele misdrijven gaat een belangrijk verschil
maken. Het CSG verwacht dat meer mensen naar buiten zullen komen met hun
ervaringen. Om hen goed te kunnen helpen is stevige samenwerking tussen de
politie en hulpverlening zoals in het Centrum Seksueel Geweld essentieel. Het is
de verantwoordelijkheid van de professionals van de verschillende disciplines om
kansen voor herstel in te schatten en de beste zorg zo snel mogelijk aan te bieden.
We kunnen het ons als samenleving simpelweg niet veroorloven om kansen te
laten liggen. Dat kan een aangifte zijn bij de politie en sporenonderzoek, om een
strafzaak meer kansrijk te maken. Dat kan een watchful waiting-traject zijn met
waar nodig een doorverwijzing naar de ggz, om de traumatische ervaringen te
verwerken.1 Dat kan medisch onderzoek zijn, om de risico’s op SOA of ongewenste
zwangerschap te verkleinen. Het is wetenschappelijk bewezen dat mensen die
worden opgevangen in een zogeheten rape center setting, waar politie en
(medische) hulpverleners nauw samenwerken, eerder herstellen en eerder
besluiten om aangifte te doen.2
1 Covers, M. L., de Jongh, A., Huntjens, R. J., de Roos, C., van den Hout, M., & Bicanic, I. A. E. (2021). Early

intervention with eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) therapy to reduce the severity of
post-traumatic stress symptoms in recent rape victims: a randomized controlled trial. European journal of
psychotraumatology, 12(1), 1943188.

Toekomstperspectief: hoe verder vanaf 2024?
De multidisciplinaire samenwerking in het CSG werkt. En wat goed loopt, moet
goed blijven. Het CSG is daarom verheugd met de onlangs aangenomen motie die
oproept tot versterking van de landelijke stichting Centrum Seksueel Geweld.3
Daarmee kunnen we investeren in de telefonische hulplijn die 24/7 open staat, de
anonieme chat en de ondersteuning aan de 16 regionale Centra Seksueel Geweld.
Als landelijk expertisecentrum pleiten wij, zeker rondom de implementatie van de
nieuwe Wet seksuele misdrijven, daarnaast voor doorlopend wetenschappelijk
onderzoek en opbouw van multidisciplinaire expertise. Politie, hulpverleners en
medisch personeel: het kan en moet samen, met ieders eigen taken.
Tenslotte citeer ik Ane Di Franco, een Amerikaanse singer-songwriter, om die
samenwerking woorden te geven:
I know there is strength
in the differences between us
and I know there is comfort
where we overlap
I.A.E. (Iva) Bicanic
Directeur-bestuurder Stichting Landelijk Centrum Seksueel Geweld

Campbell, R., Patterson, D., & Lichty, L. F. (2005). The Effectiveness of Sexual Assault Nurse
Examiner (SANE) Programs A Review of Psychological, Medical, Legal, and Community
Outcomes. Trauma, Violence, & Abuse, 6(4), 313-329. Campbell, R., Patterson, D., & Bybee, D. (2012).
Prosecution of adult sexual assault cases a longitudinal analysis of the impact of a sexual assault nurse
examiner program. Violence against Women, 18(2), 223-244.
2

Motie van het lid Van der Laan c.s. over een voorstel voor het versterken van de landelijke stichting Centrum
Seksueel Geweld.
https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/moties/detail?id=2023Z05822&did=2023D13766
3