Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

31 409

Zeevaartbeleid

Nr. 43

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 januari 2013
In de procedurevergadering van de vaste commissie voor Infrastructuur
en Milieu van 19 december 2012 heeft de commissie mij een reactie
gevraagd op het bericht in de Volkskrant van 6 december 2012, dat er op
de Noordzee gemiddeld één aanvaring per maand plaatsvindt, alsmede
de stand van zaken m.b.t. de ratificatie van het IMO-STCW-F Verdrag door
Nederland. Met deze brief informeer ik u over beide.
Aanvaringen op de Noordzee
In het artikel in Volkskrant van 6 december geeft het Belgische Maritiem
Reddings- en Coördinatiecentrum, het centrale meldpunt voor opgelukken
op het Belgische deel van de Noordzee aan dat er gemiddeld 1 aanvaring
per maand is. Bij navraag blijkt dat dit cijfer betrekking heeft op de
Belgische Exclusieve Economische Zone (EEZ) en de Schelde tot aan
Antwerpen. Bovendien betreft het niet alleen aanvaringen, maar ook
aandrijvingen (schepen raken elkaar, maar er is geen schade) en het aan
de grond lopen van schepen.
Het Nederlandse deel van de Noordzee is een drukbevaren zee. Het aantal
scheepsbewegingen bedraagt ongeveer 260.000 per jaar en is stabiel. Op
de Noordzee is continu aandacht voor de veiligheid. Veilig geconstrueerde
en uitgeruste schepen en goed opgeleide bemanningen zijn een eerste
vereiste voor veilige zeevaart.
Ondanks alle aandacht voor veiligheid vinden incidenteel aanvaringen
tussen 2 schepen plaats op het Nederlandse deel van de Noordzee waarbij
in enkele gevallen het aangevaren schip tot zinken komt. Onderstaande
tabel geeft het aantal door de Kustwacht gemelde aanvaringen tussen 2
schepen op het Nederlandse deel van de Noordzee weer. Het betreft hier
aanvaringen waarbij beroepsvaart betrokken is, inclusief kleine beroepsvaart zoals vissersschepen.

kst-31409-43
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 409, nr. 43

1

Een vergelijkbaar ernstig scheepvaartongeval zoals op 5 december 2012
met het motor vessel «Baltic Ace» waarbij zoveel slachtoffers vielen, heeft
in Nederland de afgelopen decennia niet plaatsgevonden.
Jaar

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Aanvaringen
Zinken

3
1

7
1

4
1

4
0

4
0

4
1

5
0

8
0

7
0

2
1

Aantal aanvaringen periode 2003–2012, zoals bekend bij de Kustwacht. De getallen voor 2012 zijn voorlopige getallen.

Preventieve maatregelen
De scheepvaartveiligheid is op de Noordzee geregeld via het internationale IMO-verdrag ter voorkoming van aanvaringen. Op basis hiervan
zijn nationaal en internationaal preventieve maatregelen genomen.
Voorbeelden hiervan zijn:
– Het invoeren van een verkeersscheidingsstelsel, waardoor verkeersstromen gescheiden worden, zoals tankerroutes en diepgaande
scheepvaart;
– Het gebruik van het Automatic Identification System (AIS);
– Actieve verkeersbegeleiding in de aanloopgebieden van de havens;
– Het vaststellen van minimale vaarafstanden tot olie- en gasinstallaties
en windmolenparken.
Stand van zaken ratificatie van het IMO STCW-F Verdrag
Ik onderschrijf de doelstellingen van het IMO verdrag inzake opleiding,
certificering en wachtlopen in de visserij, het zogenaamde STCW-F. Tot
voor kort zag ik echter geen meerwaarde in ratificatie van dit verdrag,
omdat de nationale Nederlandse bepalingen voor de visserij op die
terreinen waarop het verdrag ziet, minstens op hetzelfde niveau liggen.
Bovendien had ratificatie weinig meerwaarde, omdat inwerkingtreding
van het verdrag uitbleef.
Het verdrag is per 29 september 2012 eerder dan aanvankelijk werd
verwacht in werking getreden, omdat het daarvoor benodigde minimum
aantal ratificerende landen werd bereikt. Het betreft hier o.a. Denemarken,
IJsland, Noorwegen, Spanje, Mauretanië en Marokko – allemaal landen in
wiens EEZ de Nederlandse vissersvloot actief is, of wiens havens worden
aangedaan. Omdat STCW-F een een zogenoemde «no more favourable
treatment» clausule kent, moeten zeevisvarenden actief in de wateren van
landen die partij zijn bij het verdrag, beschikken over certificaten of
dispensaties die in overeenstemming met het verdrag zijn afgegeven.
Zulke certificaten kunnen slechts worden afgegeven indien Nederland het
verdrag heeft geratificeerd. Het simpele feit van niet-ratificatie kan daarom
voor bepaalde landen reden zijn om Nederlandse schepen aan te houden.
Na een zorgvuldige afweging, mede in overleg met de sector, en om het
gelijke speelveld voor de Nederlandse visserijsector te waarborgen, ben ik
voornemens te bevorderen dat het Verdrag spoedig in het kader van de
procedure voor stilzwijgende goedkeuring wordt voorgelegd aan de
Staten-Generaal. Indien die goedkeuring wordt verkregen en de nationale
wet- en regelgeving waar nodig zal zijn aangepast aan het verdrag, kan
Nederland het verdrag ratificeren.
De minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 409, nr. 43

2