Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2421
Vragen van de leden Bruins Slot (CDA) en Pia Dijkstra (D66) aan de Minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over handel in illegale en
levensbedreigende afslankproducten en doping (ingezonden 20 mei 2014).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 4 juli 2014) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2013–2014, nr. 2198
Vraag 1
Heeft u de uitzending van «Undercover in Nederland», waaruit blijkt dat het
makkelijk is verboden anabolen, afslankpillen en epo via internet te bestellen?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u een reactie geven op deze uitzending, waarin een specialist aangeeft
dat het tegengaan van deze illegale handel een lage prioriteit heeft bij
justitie? Kent u voorts het artikel in Medisch Contact van 1 mei jl., waarin
wordt vermeld dat de pakkans gering is, waardoor het overgrote deel van
vervalste geneesmiddelen gewoon bij de besteller belanden?2 Kunt u ook
daarop een reactie geven?
Antwoord 2
Hoewel de aanpak van illegale handel van geneesmiddelen door het
openbaar ministerie (OM) niet als speerpunt is benoemd, treedt het OM waar
mogelijk op in zaken betreffende de illegale handel in geneesmiddelen die
zich aandienen. In dit kader verwijs ik naar de eerdere antwoorden die de
Minister van Veiligheid en Justitie mede namens mij in 2013 heeft gegeven
op schriftelijke vragen van de leden Van Dekken en Recourt3.
Het betreffende artikel in Medisch Contact is mij bekend. Over de pakkans
heb ik uw Kamer zowel in 2011 als in 2013 geïnformeerd in het kader van de

1

Uitzending «Undercover in Nederland», SBS6, 11 mei 2014
Medisch Contact, 1 mei 2014
3
Kamerstukken II, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel Handelingen, nr. 2519.
2

ah-tk-20132014-2421
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

beleidsagenda Vervalste medische producten.4 De aanpak van de (inter)nationale illegale handel in geneesmiddelen via internet is zeer lastig omdat de
websites een groot verloop laten zien. Het is lucratief om websites te stoppen
en elders opnieuw op te richten.
Na het zomerreces ontvangt u van mij een brief over de uitvoering van de
motie Bruins Slot/Pia Dijkstra (Kamerstuk 33 599, nr. 8) waarin ik nader inga
op mijn inzet betreffende de aanpak van handel in illegale en vervalste
geneesmiddelen en medische hulpmiddelen.
Vraag 3
Kunt u schetsen op welke wijze de NVWA, de IGZ, het RIVM en de Dopingautoriteit omgaan met de (online) handel in illegale afslankpillen, anabolen en
doping? Wat is de beschikbare personele capaciteit bij deze instanties om
illegale handel van afslankpillen, anabolen en doping tegen te gaan?5
Antwoord 3
De genoemde producten zijn te classificeren als geneesmiddelen als bedoeld
in de Geneesmiddelenwet. Zowel (online) handel in geneesmiddelen door
onbevoegden als (online) handel in ongeregistreerde geneesmiddelen zijn
overtredingen van de Geneesmiddelenwet. De Inspectie voor de gezondheidszorg (IGZ), de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) en de Douane
zijn belast met de handhaving van de Geneesmiddelenwet en de daaraan
gerelateerde wetgeving.
Zij kunnen handel in geneesmiddelen beëindigen en voorts kunnen de IGZ en
de NVWA een bestuurlijke maatregel opleggen. Ook kunnen Bureau
Opsporing van de IGZ, de Douane en politie in overleg met het OM strafrechtelijk optreden tegen overtredingen van de Geneesmiddelenwet. Verder
werken de IGZ, de NVWA en de politie samen met de laboratoria van de
Douane, het RIVM en het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) om vervalste
geneesmiddelen te onderscheiden en bijvoorbeeld bijbehorende gezondheidsrisico’s in kaart te brengen.
De aanpak van handel in vervalste of illegale geneesmiddelen is binnen de
IGZ en de NVWA onderdeel van de reguliere toezicht- en opsporingstaken. De
opsporingscapaciteit van de IGZ is onlangs uitgebreid met vier formatieplaatsen.
Ten slotte heeft in de georganiseerde sport de Nederlandse Dopingautoriteit
naast haar voorlichtende rol, als belangrijkste taak het dopingreglement te
handhaven door middel van onder andere dopingcontroles. Deze controlepraktijk is gericht op de hoogste wedstrijdniveaus in de sport. Op het gebied
van de bestrijding van dopinggeduide middelen vindt regulier overleg plaats
tussen de Nederlandse Dopingautoriteit en de hiervoor genoemde handhavende diensten.
Vraag 4
In het artikel in Medisch Contact wordt gemeld dat problemen als gevolg van
onbetrouwbare medicatie, zelfdiagnose en zelfmedicatie in de praktijk
nauwelijks worden herkend; reden hiervoor is onder andere dat het niet altijd
meevalt om een geneesmiddel of een voedingssupplement als vervalst te
herkennen; er zou een dringende behoefte zijn aan meer casuïstiek; indien u
dit herkent, ziet u mogelijkheden om hier iets aan te doen?
Antwoord 4
De omvang van de problematiek met vervalste en illegale geneesmiddelen en
medische hulpmiddelen is lastig vast te stellen. Naar schatting is de helft van
de geneesmiddelen die men op internet bestelt vervalst en dus illegaal.
Vervalste geneesmiddelen zijn door de gebruikers, maar ook door artsen,
vaak niet of nauwelijks te onderscheiden van legale producten. Om de
omvang van deze problematiek beter in beeld te krijgen, is het van groot
belang dat gedupeerde gebruikers zich met hun casuïstiek melden bij de IGZ.
Hierdoor is het mogelijk om 1) sneller tot handhaving over te gaan, 2)
4

Beleidsagenda vervalste geneesmiddelen en medische hulpmiddelen, Kamerbrief van 21 juli
2011; Stand van zaken beleidsagenda vervalste geneesmiddelen en medische hulpmiddelen,
Kamerbrief van 5 juli 2013.
5
NVWA: Nieuwe Voedsel- en Waren Autoriteit; IGZ: Inspectie voor de Gezondheidszorg; RIVM:
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieubeheer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

eventuele gezondheidrisico’s eerder in te schatten, en 3) de omvang van de
problematiek beter te duiden. Meldingen van bijwerkingen die mogelijk
veroorzaakt zijn door vervalsingen kunnen gemeld worden bij het Lareb. Om
de bewustwording bij het publiek en professionals te vergroten zijn er – met
verwijzing naar mijn eerder genoemde brief over vervalste geneesmiddelen
en medische hulpmiddelen – publiekscampagnes geweest. Onder andere is er
een internetsite gekomen om mensen te informeren over de gevaren van
illegale geneesmiddelen (zie: www.internetpillen.nl). In 2015 komt er een
vervolgcampagne.
Vraag 5
Welke mogelijke meerwaarde ziet u in een specifiek meldpunt, waar
meldingen beter kunnen worden geregisterd en gebundeld, zodat herkenning
van risicovolle producten sneller mogelijk wordt? Wanneer worden de
resultaten verwacht van het onderzoek dat hiernaar wordt uitgevoerd?
Antwoord 5
Met verschillende partijen (VWS, IGZ, RIVM, Dopingautoriteit, NVIC, NVWA en
Lareb) is gesproken om te onderzoeken hoe we het beste de beschikbare
informatie over meldingen en bijwerkingen over vervalsingen en illegaliteit
kunnen bundelen. Ik vind het belangrijk om een zo’n compleet mogelijk beeld
te krijgen van de problematiek. Ik verwacht eind van dit jaar meer duidelijkheid over de beoogde werkwijze om hiermee om te gaan. Opdat de partners
zo effectief mogelijk samenwerken op het gebied van duiding, handhaving en
de analyse van bijwerkingen en bijbehorende gezondheidsrisico’s, alsmede
het informeren en waarschuwen van het publiek. Dit laat onverlet dat
overtredingen van de geneesmiddelenwet onverkort bij de IGZ gemeld
dienen te worden. Dat geldt dus ook voor illegale geneesmiddelen waaronder
vervalsingen.
Vraag 6
Hoe staat het met de uitvoering van de motie Bruins Slot/Pia Dijkstra
(Kamerstuk 33 599, nr. 8) waarin de regering wordt verzocht concrete
doelstellingen te formuleren op het gebied van opsporing van vervalste
geneesmiddelen en medische hulpmiddelen om illegale handel via het
internet te laten dalen?
Antwoord 6
Zie mijn antwoord op vraag 2.
Vraag 7
Hoe staat het met de voorbereiding van de Dopingwet? Is al duidelijk
wanneer deze naar de Kamer gestuurd gaat worden?
Antwoord 7
Op 18 november 2013 heb ik de Kamer tijdens het wetgevingsoverleg sport
met de vaste Kamercommissie van VWS toegezegd medio 2014 een
wetsvoorstel omtrent doping te sturen. Met dit wetsvoorstel wordt beoogd
een wettelijke grondslag in het leven te roepen voor de verwerking van
persoonsgegevens in het kader van de uitvoering van dopingcontroles.
Inmiddels kan ik u melden dat dit wetsvoorstel vertraging heeft opgelopen
wegens de complexiteit van de wet en de tijd die nodig was om volledig
inzicht te krijgen in de informatiestromen omtrent dopingcontroles. Dit inzicht
is noodzakelijk om tot een zorgvuldig wetsvoorstel te komen waarmee wordt
gewaarborgd dat de uitvoering van dopingcontroles plaatsvindt in overeenstemming met de privacywetgeving. Tot slot zal op 1 januari 2015 de nieuwe
World Anti Doping code in werking treden. Daarbij gaat het om een basis
voor de verwerking van persoonsgegevens met betrekking tot de nieuwe
onderdelen (ondersteunend personeel en «information and intelligence»). Ik
verwacht de wetgeving eind van dit jaar in procedure te kunnen brengen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3