Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

21 501-30

Raad voor Concurrentievermogen

Nr. 515

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 3 december 2020
De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat heeft een aantal
vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat over de brief van 24 november 2020 over de
geannoteerde agenda voor de informele Raad voor Consumentenbescherming van 7 december 2020 (Kamerstuk 21 501-30, nr. 513) en over de
brief van 30 oktober 2020 over het BNC-fiche: Verordening oprichting
Gemeenschappelijke Onderneming Europese High Performance
Computing (Kamerstuk 22 112, nr. 2948).
De vragen en opmerkingen zijn op 27 november 2020 aan de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat voorgelegd. Bij brief van
2 december 2020 zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Renkema
De adjunct-griffier van de commissie,
Van Tilburg

kst-21501-30-515
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-30, nr. 515

1

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties en reactie van de
Staatssecretaris
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben naar aanleiding van de geannoteerde
agenda voor de informele Raad voor Consumentenbescherming op
7 december 2020 een aantal vragen en opmerkingen.
De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat op het gebied van
consumentenrechten voornamelijk het probleem speelt dat Chinese
platforms in Nederland producten kunnen aanbieden die niet voldoen aan
de veiligheidseisen. Deze leden merken op dat het voor Nederlandse
consumenten lastig is om hun recht te halen als zij het gevoel hebben in
hun consumentenrechten te zijn aangetast.
De leden van de VVD-fractie lezen in punt vijf van de nieuwe consumentenagenda dat het van belang is een actieplan op te stellen, in samenwerking met China, om de samenwerking op het gebied van de veiligheid
van online verkochte producten te versterken. Hoe zou dit actieplan er
volgens de Staatssecretaris uit moeten zien? Waar gaat zij op inzetten
binnen de Raad? Gaat de Staatssecretaris ook namens Nederland, los van
de Europese Unie, het gesprek aan met China om de veiligheid van online
verkochte producten te versterken? Zo nee, waarom niet? Deelt de
Staatssecretaris de mening dat het mogelijk moet zijn om Chinese partijen
die onveilige producten aan Nederlandse consumenten leveren harder
aan te pakken? Zo nee, waarom niet? Hoe is de Staatssecretaris van plan
dit, in nationaal en Europees verband, vorm te geven?
Chinese partijen moeten zich net als alle andere partijen die producten
aan Nederlandse consumenten leveren aan dezelfde regels en
voorschriften houden. Ik ben blij dat de Europese Commissie de samenwerking met China wil intensiveren. Het is effectiever om dergelijke
afspraken over samenwerking met China in Europees verband te maken.
Een actieplan moet in het bijzonder ingaan op het probleem van onveilige
producten die online verkocht worden en op die manier direct bij
Europese consumenten terecht komen. Het moet eenvoudig zijn voor
lidstaten en toezichthouders om afspraken te maken met producenten en
aanbieders uit derde landen, daarbij moet snel contact en handelen op
verzoek van lidstaten en toezichthouders mogelijk zijn.
Nederland voert op verschillende niveaus gesprekken met China over
verschillende onderwerpen. Wanneer een bijeenkomst geschikt is om het
versterken van de veiligheid van online verkochte producten te bespreken,
zal Nederland ook dit onderwerp inbrengen.
Het kan ook effectief zijn om met specifieke bedrijven, waar Nederlandse
consumenten producten kopen, in gesprek te gaan. Zo heeft naar
aanleiding van de motie van de leden Aartsen en Van Haga1 een gesprek
plaatsgevonden met AliBaba om hen te verzoeken om voor hun
producten de veiligheidseisen te hanteren zoals die in Nederland gelden.
Alibaba heeft in dat gesprek te kennen gegeven te werken aan monitoring
van hun platform en op verzoek van toezichthouders zoals de NVWA
aanbod te verwijderen. Afgesproken is om in gesprek te blijven over dit
onderwerp.
Het actieplan waarvoor samenwerking met China voorzien is zal niet
tijdens de informele Raad besproken worden. Het kabinet zet zich in breed
Europees verband actief in op meer verantwoordelijkheid voor online
1

Kamerstuk 35 300 XIII, nr. 28.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-30, nr. 515

2

platforms ten opzichte van consumenten op het gebied van consumentenrechten en productveiligheid, of een platform nu binnen of buiten de EU is
gevestigd. Uw Kamer is hierover bij brief van 2 juli 2020 geïnformeerd.2 Ik
verwacht uw Kamer binnenkort de kabinetsappreciatie van het SER-advies
over directe import van buiten de EU3 toesturen.
Welke sancties zijn hierbij mogelijk ten opzichte van bedrijven en
platforms uit derde landen die zich niet aan de regels houden? Welke
doorzettingsmacht heeft de Europese Commissie hierbij? Indien de
Europese Commissie geen doorzettingsmacht heeft, op welke manier gaat
de Staatssecretaris zich inzetten om deze doorzettingsmacht te realiseren?
Bevoegde autoriteiten kunnen bedrijven of platforms van buiten de
Europese Unie, die zich richten op Europese consumenten, op dezelfde
wijze sanctioneren als Europese bedrijven. Alle bevoegde autoriteiten in
de Europese Unie hebben op grond van de CPC-Verordening4 hiertoe
dezelfde mogelijkheden. Het gaat hier bijvoorbeeld om hoge boetes en
dwangsommen. De complexiteit ligt bij het innen van de boetes indien de
verantwoordelijke in een derde land is gevestigd. Het is in dergelijke
gevallen belangrijk dat de Europese Commissie samen met de lidstaten in
gesprek gaat met deze bedrijven. Dat gebeurt nu ook al.
De leden van de VVD-fractie lezen dat de Staatssecretaris tijdens de Raad
zal pleiten voor het verstrekken van zinvolle informatie aan consumenten.
Wat voor soort informatie wordt hier bedoeld? Waar legt de Staatssecretaris de grens tussen zinvolle en een overdaad aan informatie?
Informatieverplichtingen worden al jarenlang gezien als belangrijk
instrument om consumenten te beschermen. Met de juiste informatie
kunnen consumenten goed geïnformeerde keuzes maken. Ik constateer
echter dat vandaag de dag de hoeveelheid informatie die aan consumenten wordt verstrekt, meer dan eens tot een overdaad aan informatie
leidt. Bedrijven moeten in veel gevallen zodanig veel informatie
verschaffen, dat consumenten hierdoor juist teveel informatie krijgen om
nog optimale keuzes te kunnen maken. Ik pleit er voor dat beter wordt
gekeken naar welke informatie op welk moment in het keuzeproces
relevant is en die informatie op de juiste manier wordt getoond. Het gaat
niet altijd om de hoeveelheid informatie, maar om de kwaliteit daarvan.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de geagendeerde stukken. Deze leden hebben daarover de volgende
vragen en opmerkingen.
De leden van de CDA-fractie lezen in de geannoteerde agenda over de vijf
prioriteiten van de nieuwe Europese Consumentenagenda: de groene
transitie; de digitale transformatie; verhaalmogelijkheden en handhaving
van consumentenrechten; specifieke behoeftes van bepaalde groepen
consumenten; internationale samenwerking.
Hierop volgend stelt de Europese Commissie 22 acties voor. Hoe
beoordeelt de Staatssecretaris deze acties? Liggen deze acties in het
verlengde van het Nederlandse consumentenbeleid? Zou de Staatssecretaris nog extra accenten willen zetten?
2
3
4

Kamerstukken 27 879 en 26 643, nr. 76.
https://www.ser.nl/nl/Publicaties/directe-import-buiten-eu.
Verordening (EU) 2017/2394 van 12 december 2017 betreffende samenwerking tussen de
nationale autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor handhaving van de wetgeving inzake
consumentenbescherming.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-30, nr. 515

3

In zijn algemeenheid ben ik tevreden over de acties die de Commissie
voorstelt. De acties zijn actueel en gaan in op concrete consumentenproblemen. Er is aandacht voor consumenten in de nasleep van de coronacrisis en aandacht voor kwetsbare groepen. Daarnaast wordt de agenda in
belangrijke mate bepaald door twee strategische thema’s die enorme
invloed hebben op consumptiepatronen, namelijk de groene en digitale
transities. In het Nederlandse consumentenbeleid zoals dit kabinet
afgelopen jaren heeft gevoerd, heb ik veel aandacht voor de digitale
transitie.5 De impact van digitalisering op de manier waarop consumenten
producten afnemen, verandert in het bijzonder door de opkomst van
platforms en het gebruik van data en AI. Ook voor wat betreft de groene
transitie, steunt het kabinet duurzame economische groei. De Commissie
legt wat mij betreft dan ook de juiste accenten.
De leden van de CDA-fractie merken op dat de Europese Commissie op
9 december 2020 de Digital Services Act presenteert. Kan de Staatssecretaris aangeven waar, naar verwachting, de nieuwe Consumentenagenda
tot nieuwe wetgeving voor de lidstaten gaat leiden?
Naar verwachting zal de nieuwe Europese Consumentenagenda met
name tot nieuwe regelgeving op het terrein van duurzaamheid leiden. Zo
kondigt de Commissie aan in 2021 een wetgevend voorstel te presenteren
om consumenten weerbaarder te maken in de groene transitie door
betere informatie over de duurzaamheid van producten en betere
bescherming tegen bepaalde handelspraktijken zoals greenwashing en
geplande productveroudering. Ook komt de Commissie met een
wetgevend voorstel voor de bewijsvoering (onderbouwing) van groene
claims.
Daarnaast volgt in 2021 een wetgevend voorstel voor herziening van de
richtlijn productveiligheid om de nieuwe uitdagingen op dit gebied
vanwege nieuwe technologieën en online verkoop te adresseren. In 2021
volgt ook een voorstel voor herziening van de richtlijn Consumentenkrediet en de richtlijn betreffende de verkoop op afstand van financiële
diensten om de invloed van de digitalisering van financiële diensten op
consumenten te adresseren.
Deze leden steunen de Staatssecretaris in haar pleidooi voor het
verstrekken van zinvolle informatie, en niet per definitie meer informatie,
bij het oplossen van consumentenproblemen. Zij steunen ook de
aanpassing van het bestaande consumentenacquis in plaats van een
nieuw juridisch kader voor duurzaamheid.
De leden van de CDA-fractie zien het belang om als Europese Unie te
investeren in High Performance Computing (HPC) ofwel «supercomputers», om wereldwijd concurrerend te blijven. Welke zes niet-EU-landen
zijn thans geassocieerd in de gemeenschappelijke onderneming voor High
Performance Computing (EuroHPC)?
De volgende zes niet-EU-landen zijn op dit moment lid van de gemeenschappelijke onderneming voor High Performance Computing (EuroHPC):
Noord-Macedonië, IJsland, Zwitserland, Noorwegen, Verenigd Koninkrijk
en Turkije.
De leden van de CDA-fractie kunnen zich vinden in de aandachtspunten
die in het BNC-Fiche worden benoemd bij de voorgestelde verordening:
• Behoud van zeggenschap en verantwoordelijkheid ten aanzien van de
eigen financiële bijdrage bij onderzoek- en innovatieprogramma’s;

5

Kamerstukken 27 879 en 26 643, nr. 76.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-30, nr. 515

4

•

Een nadere uitvraag naar de overwegingen van de Commissie om
kwantum onderdeel te maken van EuroHPC;
• De benodigde Europese middelen dienen gevonden te worden binnen
de in de Raad afgesproken financiële kaders van het meerjarig
financieel kader (MFK) 2014–2020 en het MFK 2021–2027.
Verwacht de Staatssecretaris hiervoor voldoende steun van andere
lidstaten?
In het BNC-fiche wordt aangegeven dat het van belang is dat Nederlandse
onderzoekers aansluiting met EuroHPC kunnen behouden en toegang
hebben tot de HPC-systemen. Wanneer wordt, naar verwachting, de
verkenning naar de rol en potentiële bijdrage van Nederland in de nieuwe
verordening afgerond?
Wat betreft de steun van andere lidstaten voor de benoemde aandachtspunten bij de voorgestelde verordening, hebben enkele lidstaten
eveneens de Commissie vragen gesteld over de overwegingen om
kwantumcomputing onderdeel te maken van EuroHPC. De Commissie
heeft aangeven de verbinding te willen maken tussen EuroHPC en
kwantumcomputing. Een paar lidstaten deelt het standpunt ten aanzien
van behoud van zeggenschap en verantwoordelijkheid ten aanzien van de
eigen financiële bijdrage. Er is brede steun voor het aandachtspunt dat de
benodigde Europese middelen gevonden dienen te worden binnen de in
de Raad afgesproken financiële kaders van het meerjarig financieel kader
(MFK) 2014–2020 en het MFK 2021–2027.
Voor 2021 is vanuit de middelen voor cofinanciering Europese partnerschappen op de begroting van EZK een bijdrage beschikbaar gesteld om
aansluiting te behouden met EuroHPC voor Nederlandse onderzoekers en
bedrijven. Komende maanden zal met verschillende partijen, inclusief
gebruikers en onderzoekers, in gesprek worden gegaan over welke rol
gepast zou zijn voor Nederlandse deelname in EuroHPC. Een potentiële
bijdrage voor na 2021 zal daarnaast ook afhankelijk zijn van de prioriteiten
van het volgende kabinet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-30, nr. 515

5