Antilliaanse Nederlanders 2013

De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering
en criminaliteit (meting 4)

J. de Boom
P. van Wensveen
P. Hermus
A. Weltevrede
M. van San

Antilliaanse Nederlanders 2013
De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en
criminaliteit (meting 4)
Auteurs: J. de Boom, P. van Wensveen, P. Hermus, A. Weltevrede
en M. van San
Rotterdam: Risbo, Erasmus Universiteit.
April 2014
Secretariaat Risbo
Erasmus Universiteit Rotterdam
Postbus 1738
3000 DR Rotterdam
tel.: 010-4082124
fax: 010-4081141
© Copyright Risbo. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze
uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt
door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze dan
ook zonder voorafgaande toestemming van de Directie van het
Instituut.

Inhoudsopgave

Hoofdstuk 1

Inleiding

5

1.1

Inleiding

5

1.2

Methode

6

1.3

Leeswijzer

7

1.4

Opbouw van het rapport

8

Hoofdstuk 2

Demografie en Migratie

9

2.1

Inleiding

9

2.2

Bevolkingssamenstelling

9

2.3

Geslacht

13

2.4

Generatie

14

2.5

Leeftijd

15

2.6

Burgerlijke staat

17

2.7

Buitenlandse migratie

18

Hoofdstuk 3

Onderwijs

19

3.1

Inleiding

19

3.2

Gebruikte begrippen en databron

19

3.3

Leerlingen en deelnemers

22

3.4

Nieuwe voortijdig schoolverlaters

25

3.5

Onderwijs 2003/2004 - 2011/2012

31

Hoofdstuk 4

Arbeid en Uitkering

33

4.1

Inleiding

33

4.2

Gebruikte begrippen en databronnen

33

4.3

Werkzoekenden

34

4.4

Uitkeringen

44

Hoofdstuk 5

Criminaliteit

55

5.1

Inleiding

55

5.2

Gebruikte begrippen en databron

55

5.3

Verdachten 2012

58

5.4

Verdachten 2008-2012

69

5.5

Pleegcarrière

70

5.6

Aard van de criminaliteit

71

iii

Inhoudsopgave

Bijlage bij hoofdstuk 2

73

Bijlage bij hoofdstuk 3

79

Bijlage bij hoofdstuk 4

87

Bijlage bij hoofdstuk 5

101

Begrippenlijst

111

Technische toelichting

117

iv

Hoofdstuk 1

1.1

Inleiding
Inleiding
Met een groot deel van de Antilliaans-Nederlandse jongeren gaat het goed, zij
boeken goede resultaten in het hoger en wetenschappelijk onderwijs en doen
het goed op de arbeidsmarkt. Een ander deel van deze jongeren heeft echter
nog steeds met achterstanden te maken. Zij zijn oververtegenwoordigd in de
registratie van voortijdig schoolverlaters, werkzoekenden, uitkeringsontvangers
en verdachten. In een samenwerkingsverband werken Rijk en gemeenten1
samen om de problemen aan te pakken en oververtegenwoordiging van
Antilliaans-Nederlandse jongeren op deze aspecten te reduceren.
Voor de betrokken gemeenten en het Rijk is het belangrijk dat de
ontwikkelingen in hun gemeenten kunnen worden gevolgd, onderling
vergeleken en gerelateerd aan de gekozen aanpak. Daarom is besloten om de
positie van Antilliaans-Nederlandse jongeren op de terreinen van onderwijs,
arbeid en uitkering en criminaliteit, jaarlijks in kaart te brengen zodat alle
gemeenten over actuele en gelijksoortige cijfers beschikken.
In 2010 heeft Risbo een nulmeting (over het jaar 2009) uitgevoerd voor de
gemeenten die zijn aangesloten bij de Aanpak Antilliaans-Nederlandse
risicojongeren. De meting is in de jaren daarna herhaald. In de voorliggende
rapportage worden de resultaten van de vierde meting beschreven. Geprobeerd
is om over zo actueel mogelijke gegevens te rapporteren. Concreet betekent dit
dat de gepresenteerde cijfers over bevolking (hoofdstuk 2) en werk en uitkering
(hoofdstuk 4) betrekking hebben op de peildatum 1 januari 2013. Gegevens
over onderwijs (hoofdstuk 3) hebben betrekking op schooljaar 2011/2012 en
cijfers over verdachten (hoofdstuk 5) op het jaar 2012. Voor de kernaspecten
voortijdig schoolverlaten, werkloosheid, uitkeringsafhankelijkheid en criminaliteit
wordt er tevens ingegaan op de ontwikkeling van deze aspecten ten opzichte
van de situatie in 2009.
De monitor geeft een cijfermatig beeld van de positie van Antilliaanse
Nederlanders op bovengenoemde aspecten. Om de resultaten in perspectief te
kunnen plaatsen wordt er daarnaast ook gerapporteerd over andere grote
bevolkingsgroepen.
In dit rapport worden geen verklaringen gegeven voor de vaak achtergestelde
positie van Antilliaans-Nederlandse jongeren. Interpretatie van de cijfers vergt
1

5

Het betreft de gemeenten: Almere, Amersfoort, Amsterdam, Breda, Capelle a/d IJssel, Den
Haag, Den Helder, Dordrecht, Eindhoven, Groningen, Hellevoetsluis, Leeuwarden, Lelystad,
Nijmegen, Rotterdam, Schiedam, Spijkenisse, Tilburg, Vlaardingen, Vlissingen, Zoetermeer
en Zwolle. Hellevoetsluis heeft dit jaar niet aan het onderzoek kunnen meewerken.

Hoofdstuk 1

echter enige nuance. Zo moet gerealiseerd worden dat de sociaal economische
uitgangspositie van Antilliaanse (en andere niet-westerse) migranten en hun
kinderen vaak minder gunstig is dan die van westerse migranten en
autochtonen. In combinatie met verschillen in de gezinssituatie, opvoeding en
taalbeheersing van de ouders kan dit er voor zorgen dat AntilliaansNederlandse kinderen ten opzichte van autochtone kinderen met een
achterstand in het basisonderwijs instromen en hier ook in het vervolg van de
schoolloopbaan hinder van ondervinden. Ook voor de oververtegenwoordiging
van Antilliaanse Nederlanders in de verdachtenregistraties worden in dit rapport
geen verklaringen geboden. In diverse onderzoeken is echter aangetoond dat
voor criminaliteit onder etnische minderheden (groten)deels algemene
verklaringen van toepassing zijn.2 Zo zijn zowel voor Antilliaanse Nederlanders
als voor autochtone Nederlanders sociaaleconomische factoren, opvoeding en
gebrek aan sociale controle belangrijke verklarende factoren voor crimineel
gedrag. Doordat deze factoren vaker voorkomen bij Antilliaanse Nederlanders
dan bij autochtone Nederlanders, komt ook crimineel gedrag bij deze groep
vaker voor. Kortom dit rapport laat alleen de cijfers zien maar gaat niet in op
mogelijke interpretaties en verklaringen van de resultaten.

1.2

Methode
Het achterliggende doel van het monitorsysteem is betrouwbare en actuele
informatie op te leveren over de maatschappelijke positie van Antilliaanse
Nederlanders in de 21 gemeenten om zo de voortgang van de verschillende
aanpakken te kunnen monitoren.
De monitor is gebaseerd op informatie uit bestaande registratiesystemen zoals
de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) en het Herkenningsdienstsysteem
(HKS) van de politie. De gegevens zijn opgevraagd bij de bronnen die uit het
oogpunt van uniformiteit van de gegevens en haalbaarheid het meest geschikt
waren. Essentieel in de monitor is dat de gegevens op persoonsniveau zijn
opgevraagd en gekoppeld. Dit maakt het onderzoek flexibel en geeft de
mogelijkheid dwarsverbanden te leggen tussen de informatie uit de diverse
bronnen.
De monitor sluit qua methodiek aan bij de werkwijze die sinds 2007 in
Rotterdam wordt gevolgd en bij de werkwijze van de voorgaande metingen.
Met het oog op de privacy van de betrokkenen zijn de persoonsgebonden
nummers met behulp van een encryptieprogramma en een unieke code aan de
bron versleuteld zodat ze niet meer terug te herleiden zijn naar personen (zie
2

6

Zie bijvoorbeeld SCP (2009). Jaarrapport integratie 2009.

Inleiding

figuur 1.1). Pas na versleuteling van de identificerende persoonsnummers
werden de bestanden met persoonsgegevens geleverd aan Risbo. Risbo heeft
vervolgens de uit de diverse bronnen afkomstige gegevens op basis van het
versleutelde persoonsnummer aan elkaar gekoppeld. Deze gegevens zijn ten
slotte omgewerkt tot een voor onderzoeksdoeleinden geschikt
onderzoeksbestand waarop de benodigde analyses zijn uitgevoerd.

Figuur 1.1:

1.3

Versleutelingproces persoonsgebonden nummers

Leeswijzer
In het rapport gebruiken we in navolging van het Sociaal Cultureel Planbureau
(SCP) zoveel mogelijk de term Antilliaanse Nederlanders in plaats van
Antillianen. De definitie van Antilliaanse Nederlander sluit echter naadloos aan
bij de door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gehanteerde definitie
voor Antilliaan. Een Antilliaanse Nederlander is een op de (voormalige)
Nederlandse Antillen of Aruba geboren persoon van wie ten minste één ouder in
het buitenland geboren is (eerste generatie) of een in Nederland geboren
persoon van wie de moeder op de (voormalige) Nederlandse Antillen of Aruba is
geboren of, in het geval de moeder in Nederland is geboren, de vader op de
(voormalige) Nederlandse Antillen of Aruba is geboren (de tweede generatie).3
In de tabellen en figuren worden Antilliaanse Nederlanders om praktische reden
met de kortere term ‘Antilliaans’ aangeduid. Dit geldt eveneens voor de overige
onderscheiden groepen.
In het rapport wordt nog een groot aantal andere begrippen gebruikt. Voor een
volledig overzicht van de in dit rapport gehanteerde begrippen en definities
verwijzen we naar de begrippenlijst.
In de figuren in deze rapportage worden niet alleen de resultaten voor de
Antilliaanse Nederlanders gepresenteerd maar, om de resultaten in perspectief
te kunnen plaatsen, ook van andere herkomstgroepen en de totale bevolking
3

7

Voor uitzonderingen en specificaties zie: http://www.cbs.nl/nlNL/menu/methoden/begrippen/default.htm?ConceptID=315

Hoofdstuk 1

van de gemeente. Naast Antilliaanse Nederlanders onderscheiden we
Surinaamse, Marokkaanse en Turkse Nederlanders. De overige migranten en
hun nakomelingen worden samengenomen in twee categorieën te weten:
‘overig niet-westers’ voor migranten (en hun nakomelingen) uit de niet-westerse
landen en ‘westers’ voor migranten (en hun nakomelingen) uit de westerse
landen. Ten slotte onderscheiden we autochtone Nederlanders.
In de meeste figuren worden percentages weergegeven en beschreven. Deze
moeten echter met de nodige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd,
aangezien ze soms gebaseerd zijn op een klein aantal personen. Dit geldt met
name wanneer er voor een kleine gemeente uitgesplitst wordt naar
herkomstgroep en verdere achtergrondkenmerken. In de tekst worden op
diverse plaatsen ook aantallen genoemd. Voor een volledig overzicht van
absolute aantallen, de populatieomvang, verdere uitsplitsingen et cetera wordt
verwezen naar de tabellen in de bijlagen bij de hoofdstukken. Aantallen en
percentages worden alleen gepresenteerd als de populatie groter is dan 5
personen.

1.4

Opbouw van het rapport
In deze monitor wordt informatie gepresenteerd over migratie en demografische
kenmerken (hoofdstuk 2), onderwijspositie en voortijdig schoolverlaten
(hoofdstuk 3), arbeid en uitkeringen (hoofdstuk 4) en criminaliteit (hoofdstuk 5).
In hoofdstuk 5 wordt tevens ingegaan op de vraag of en in welke mate factoren
zoals voortijdig schoolverlaten en uitkeringsafhankelijkheid, samenhangen met
criminaliteit.
Deze monitor gaat in op de situatie van de Antilliaans-Nederlandse bevolking.
Samen met voorliggende rapportage verschijnt er een deelrapport voor elk van
de gemeenten afzonderlijk

8

Hoofdstuk 2

2.1

Demografie en Migratie
Inleiding
Om inzicht te krijgen in de omvang en samenstelling van de AntilliaansNederlandse bevolking in de 21 gemeenten zetten we in dit hoofdstuk hun
demografische kenmerken en hun migratiegeschiedenis uiteen.
Achtereenvolgens gaan we in op de volgende kenmerken:
bevolkingssamenstelling (paragraaf 2.2), geslacht (paragraaf 2.3), generatie
(paragraaf 2.4), leeftijd (paragraaf 2.5), burgerlijke staat (paragraaf 2.6) en
buitenlandse migratie (paragraaf 2.7).

2.2

Bevolkingssamenstelling
Per 1 januari 2013 tellen de 21 gemeenten in totaal 4.156.584 inwoners (zie
tabel b2.1 in de bijlage). Hiervan zijn 88.093 inwoners (2,1 procent) van
Antilliaanse herkomst. Van de bevolking in de 21 gemeenten is 5,7 procent van
Surinaamse afkomst, 4,6 procent van Marokkaanse herkomst en 4,7 procent is
van Turkse herkomst. Het aandeel westerse en overig niet-westerse
allochtonen is respectievelijk 12,2 en 7,9 procent. Het aandeel autochtone
bewoners in de 21 gemeenten is 62,9 procent.
Nederland heeft per 1 januari 2013 bijna 16,8 miljoen inwoners. Hiervan zijn er
ruim 145.000 (0,9 procent) van Antilliaanse herkomst.

9

Hoofdstuk 2

Antilliaans 2,1
Marokkaans 4,6
Surinaams 5,7
Turks 4,7
ov. niet-westers 7,9

autochtoon 62,9
westers 12,2

21AG

Figuur 2.1:

Bevolking naar herkomstgroep, 1 januari 2013 (in procenten van de totale bevolking)
Bron: GBA, bewerking Risbo

De omvang van de groep Antilliaanse Nederlanders in de 21 gemeenten loopt
sterk uiteen (zie tabel b2.2 in de bijlage). Rotterdam heeft het grootste aantal
Antilliaanse Nederlanders (22.973). Ruim een kwart van de Antilliaanse
Nederlanders in de 21 gemeenten woont in Rotterdam. Op geruime afstand
volgen Den Haag met 12.209 Antilliaanse Nederlanders en Amsterdam met
11.957 personen van Antilliaans-Nederlandse herkomst. In Leeuwarden (1.080)
en Vlissingen (686) is het aantal Antilliaanse Nederlanders in absolute termen
het kleinst. In figuur 2.2 zien we hoe groot de groep Antilliaanse Nederlanders is
in verhouding tot de totale bevolking in de verschillende gemeenten. In figuur
2.2 zijn de 21 gemeenten gerangschikt op basis van de absolute omvang van
de Antilliaans-Nederlandse bevolking in de gemeente. Rotterdam heeft ook in
relatieve zin het grootste aandeel Antilliaanse Nederlanders (3,7 procent). Van
de 21 gemeenten heeft Leeuwarden het kleinste aandeel Antilliaanse
Nederlanders (1,1 procent).

10

Demografie en Migratie

21 gemeenten

2,1

Nederland

0,9

Rotterdam

3,7

Amsterdam

1,5

Den Haag

2,4

Almere

2,5

Tilburg

2,1

Groningen

1,8

Dordrecht

2,6

Zoetermeer

2,2

Eindhoven

1,2

Breda

1,2

Nijmegen

1,3

Capelle a/d IJssel

3,3

Spijkenisse

2,7

Lelystad

2,3

Schiedam

2,4

Amersfoort

1,2

Zwolle

1,3

Vlaardingen

2,0

Den Helder

2,3

Leeuwarden

1,1

Vlissingen

1,6

0,0

Figuur 2.2:

1,0

2,0

3,0

4,0

5,0

Aandeel Antilliaanse Nederlanders in de 21 gemeenten, 1 januari 2013 (in procenten van de totale bevolking)
Bron: CBS StatLine en GBA bewerking Risbo

11

Hoofdstuk 2

Antilliaanse Nederlanders 1996-2013
Het aantal Antilliaanse Nederlanders in de 21 gemeenten is met name in de
periode 1996-2003 sterk gegroeid. In 1996 wonen in de 21 gemeenten bijna
50.000 personen van Antilliaanse herkomst. In 2003 zijn dat er ongeveer
80.000. Dit is een toename van bijna 60 procent in een periode van 8 jaar. In de
jaren daarna (2004-2007) verandert de Antilliaans-Nederlandse bevolking qua
omvang niet of nauwelijks. In 2008 is er voor de eerste keer sinds 2004 sprake
van een lichte groei. Deze groei zet zich in de jaren daarna voort (zie figuur
2.2b). De getallen in de staven van figuur 2.2b geven de relatieve verdeling van
de eerste en tweede generatie weer. Antilliaanse Nederlanders die in het
herkomstland geboren zijn worden tot de eerste generatie gerekend. In
Nederland geboren personen met één of twee op de Antillen geboren ouders
worden tot de tweede generatie gerekend. We zien dat het aandeel van de
tweede generatie in de periode 1996-2013 is toegenomen van 29,4 procent in
1996 naar 38,8 procent in 2013.

100.000
2e generatie

90.000
1e generatie

80.000
70.000
28,8

29,6

30,6

70,4

69,4

31,9

33,1

68,1

66,9

34,3

35,2

35,9

65,7

64,8

64,1

36,3

37,2

37,7

38,8

62,8

62,3

61,2

28,7

60.000
29,4

50.000
40.000

30,1
29,4

30,3

30,7

30.000
71,3

20.000
70,6

69,7

69,3

69,9

71,2

63,7

70,6

10.000
0
1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013
Figuur 2.3:

Aandeel Antilliaanse Nederlanders, 1996-2013, per 1 januari (in absolute aantallen en procentuele verdeling
naar generatie)
Bron: CBS StatLine en GBA bewerking Risbo

12

Demografie en Migratie

2.3

Geslacht
Van de Antilliaans-Nederlandse bevolking in de 21 gemeenten is 50,5 procent
vrouw en 49,5 procent man (zie figuur 2.4). In de totale bevolking van de 21
gemeenten is 50,7 procent vrouw en 49,3 procent man.

Antilliaans

49,5

50,5

Marokkaans

51,1

48,9

Surinaams

47,3

52,7

Turks

51,7

48,3

ov. niet-westers

50,5

49,5

westers

48,0

52,0

autochtoon

49,3

50,7

totaal

49,3

50,7

0%

10%

20%

30%

40%

Man

50%

60%

70%

80%

Vrouw

21AG

Figuur 2.4:

Bevolking naar geslacht, 1 januari 2013 (in procenten van de betreffende bevolkingsgroep)
Bron: GBA, bewerking Risbo

13

90%

100%

Hoofdstuk 2

2.4

Generatie
In figuur 2.5 worden de verschillende herkomstgroepen uitgesplitst naar eerste
en tweede generatie. Personen die niet in Nederland, maar in het herkomstland
geboren zijn, worden tot de eerste generatie gerekend. In Nederland geboren
personen met één of twee in het herkomstland geboren ouders worden tot de
tweede generatie gerekend. Voor een toelichting op de definities verwijzen we
naar de begrippenlijst en technische toelichting in de bijlagen.
Van de Antilliaans-Nederlandse inwoners van de 21 gemeenten is 38,8 procent
in Nederland geboren. De tweede generatie Antilliaanse Nederlanders is in
relatieve zin de kleinste van de vier grootste herkomstgroepen.

Antilliaans

61,2

Marokkaans

38,8

45,9

Surinaams

54,1

54,6

Turks

45,4

50,5

49,5

ov. niet-westers

64,9

35,1

westers

52,2

47,8

totaal allochtoon

54,8

45,2

0%

10%

20%

30%

40%

1e generatie

50%

60%

70%

80%

90%

100%

2e generatie

21AG

Figuur 2.5:

Allochtone bevolking naar generatie, 1 januari 2013 (in procenten van de betreffende bevolkingsgroep)
Bron: GBA, bewerking Risbo

14

Demografie en Migratie

2.5

Leeftijd
In figuur 2.6 wordt de leeftijdsopbouw van Antilliaans-Nederlandse inwoners van
de 21 gemeenten vergeleken met andere herkomstgroepen en de totale
bevolking in de 21 gemeenten. De Antilliaans-Nederlandse bevolking is in
vergelijking met de totale bevolking relatief jong.
Van de Antilliaans-Nederlandse bevolking is 42,8 procent jonger dan 25 jaar,
tegenover 30,3 procent in de hele bevolking van de 21 gemeenten. Slechts een
klein deel van de Antilliaans-Nederlandse bevolking is 65 jaar of ouder (4,1
procent). Dit verschilt sterk van de totale bevolking van de 21 gemeenten
waarvan 13,9 procent 65 jaar of ouder is.

Antilliaans

17,9

Marokkaans

8,9
10,7

24,3

Surinaams

12,7

33,6

16,0
11,8

4,1

15,6

32,7
32,8

11,4

8,3

19,5

4,8

27,8

7,0

Turks

17,8

10,5

12,7

36,7

17,7

4,5

ov. niet-westers

19,4

8,0

12,3

37,2

20,0

3,1

westers

11,0

autochtoon

12,0

totaal

13,4
0%

4,2

10,5

6,2

10%

21AG

Figuur 2.6:

27,3

9,9

5,4

25,4

36,3

10,6

12,7

27,5
25,5

30,3

20%

30%

40%

0-11 jaar

12-17 jaar

18-24 jaar

17,8

50%

60%

25-44 jaar

70%

45-64 jaar

13,9

80%

65 jaar e.o.

Bevolking naar leeftijd, 1 januari 2013 (in procenten van de betreffende bevolkingsgroep)
Bron: GBA, bewerking Risbo

15

90%

100%

Hoofdstuk 2

Figuur 2.7 laat zien dat er een samenhang is tussen leeftijd en generatie; hoe
hoger de leeftijd, hoe groter het aandeel eerste generatie migranten.
Het grootste deel van de Antilliaanse Nederlanders onder de 20 jaar is in
Nederland geboren. Vanaf de leeftijdsgroep 20-24 jaar is de eerste generatie
Antilliaanse Nederlanders in de 21 gemeenten groter dan de tweede generatie.
Er zijn nauwelijks Antilliaanse Nederlanders van 50 jaar of ouder die tot de
tweede generatie migranten behoren.

12 000
2e generatie
1e generatie

10 000

8 000

6 000

4 000

21AG

Figuur 2.7:

Antilliaanse Nederlanders naar leeftijd en generatie, 1 januari 2013 (in absolute aantallen)
Bron: GBA, bewerking Risbo

16

75+

70-74

65-69

60-64

55-59

50-54

45-49

40-44

35-39

30-34

25-29

20-24

15-19

10-14

5-9

0-4

2 000

Demografie en Migratie

2.6

Burgerlijke staat
Van alle inwoners van de 21 gemeenten van 16 jaar en ouder is 44,6 procent
ongehuwd, 39,6 procent is gehuwd en de rest gescheiden (10,5 procent) of
weduwe/weduwnaar (5,3 procent).
Bij de Antilliaans-Nederlandse bevolking zien we een heel ander beeld. Het
aandeel ongehuwden onder Antilliaanse Nederlanders is veel groter dan
gemiddeld, namelijk 70,8 procent. Het aandeel gehuwden is veel kleiner dan
gemiddeld in de 21 gemeenten (17,7 procent) en van 1,0 procent is de partner
overleden (zie figuur 2.8). Het aandeel personen dat is gescheiden (10,5
procent) is gelijk aan onder alle inwoners van de 21 gemeenten. Het aandeel
weduwen en weduwnaren is lager dan gemiddeld, dit komt voornamelijk door
de leeftijdsopbouw bij de migrantengroepen (zie figuur 2.6). Aangezien de
migrantengroepen relatief minder ouderen kennen dan gemiddeld, is het
aandeel weduwen/weduwnaren logischerwijze ook kleiner dan gemiddeld.

Antilliaans

17,7

70,8

Marokkaans
Surinaams

25,0

53,8

ov. niet-westers

34,4

53,2

westers

35,4

50,0

autochtoon

42,4

41,1

totaal

44,6

39,6

10%

20%

Ongehuwd

21AG

Figuur 2.8:

9,3

1,7

18,9

55,7

31,2

0%

1,0

53,3

35,7

Turks

10,5

30%

40%

Gehuwd

50%

Gescheiden

60%

70%

2,3

11,1

2,0

10,8

1,6

10,2

80%

9,8

6,7

10,5

5,3

90%

100%

Weduwstaat

Bevolking (16 jaar en ouder) naar burgerlijke staat, 1 januari 2013 (in procenten van de betreffende
bevolkingsgroep)
Bron: GBA, bewerking Risbo

17

4,3

Hoofdstuk 2

2.7

Buitenlandse migratie
In figuur 2.9 wordt de immigratie en emigratie van Antillianen in de afgelopen 25
jaar weergegeven. Met immigratie bedoelen we hier de vestiging van Antillianen
(en Arubanen) vanuit het buitenland in de 21 gemeenten, met emigratie het
vertrek van Antillianen (en Arubanen) vanuit de 21 gemeenten naar het
buitenland. In de periode 1988-1991 komen jaarlijks ongeveer 4.500 Antillianen
vanuit het buitenland naar een van de 21 gemeenten. Na 1991 neemt de
immigratie sterk toe met als hoogtepunt het jaar 2000. In dat jaar komen bijna
7.200 Antillianen naar de 21 gemeenten. De sterke toename van het aantal
immigranten wordt gevolgd door een al even sterke afname in de jaren daarna.
Hierdoor ontstaat in de periode 2003-2007 een vertrekoverschot. In 2005
immigreren er nog slechts circa 1.600 Antillianen naar de 21 gemeenten,
datzelfde jaar vertrekken er circa 3.300 Antilliaanse Nederlanders naar het
buitenland. Sinds 2006 neemt de immigratie weer toe en neemt de emigratie
verder af waardoor de afgelopen vijf jaar een vestigingsoverschot ontstaat. In
2012 vestigen ruim 2.500 Antillianen zich in één van de 21 gemeenten en
vertrekken ruim 2.000 Antilliaanse Nederlanders naar het buitenland.

Immigratie
8000

Emigratie

7000

6000

5000

4000

3000

2000

1000

0

'88

'89

'90

'91

'92

'93

'94

'95

'96

'97

'98

'99

'00

'01

'02

'03

'04

21AG

Figuur 2.9:

Buitenlandse migratie van Antillianen, 1988-2012 (in absolute aantallen)
Bron: CBS, Statline

18

'05

'06

'07

'08

'09

'10

'11

'12

Hoofdstuk 3

3.1

Onderwijs
Inleiding
Een goede opleiding is belangrijk voor de latere positie op de arbeidsmarkt. Een
laag opleidingsniveau leidt in het algemeen tot geringere arbeidsmarktkansen,
zowel in termen van participatie als het niveau waarop men gaat werken.
In paragraaf 3.2 wordt eerst kort ingegaan op de gebruikte begrippen en de
databron. Vervolgens staan we in paragraaf 3.3 stil bij de positie van jongeren in
de leeftijd 12 t/m 22 jaar in het voortgezet onderwijs en het middelbaar
beroepsonderwijs. Een van de hoofddoelstellingen van het beleid is het
terugdringen van voortijdig schoolverlaten onder Antilliaanse Nederlanders. In
paragraaf 3.4 presenteren we cijfers over nieuwe voortijdig schoolverlaters in
het schooljaar 2011/2012. We bekijken of (en zo ja in welke mate) er een
oververtegenwoordiging is van Antilliaans-Nederlandse nieuwe voortijdig
schoolverlaters ten opzichte van de totale bevolking van de gemeente en of
zich hierin ten opzichte van het schooljaar 2008/2009 veranderingen hebben
voorgedaan.

3.2

Gebruikte begrippen en databron
Leerlingen, deelnemers en voortijdig schoolverlaters
In deze paragraaf gaan we kort in op de gebruikte begrippen. In paragraaf 3.3
rapporteren we over jongeren in de leeftijd van 12 t/m 22 jaar in het voortgezet
onderwijs (vo), middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en hoger onderwijs (ho). De
cijfers hebben uitsluitend betrekking op het bekostigde onderwijs. Jongeren die
particulier onderwijs volgen blijven buiten beschouwing. In dit hoofdstuk
gebruiken we voor jongeren die onderwijs volgen in het algemeen de term
leerlingen. Leerlingen die een mbo-opleiding volgen worden ook wel aangeduid
als deelnemers. In schema 3.1 is, ter verduidelijking van de gebruikte termen en
de niveaus, het Nederlandse onderwijsstelsel schematisch weergegeven.

19

Hoofdstuk 3

Schema 3.1: Het Nederlandse onderwijsstelsel
Bron: CBS

In paragraaf 3.4 gaan we in op nieuwe voortijdig schoolverlaters (vsv-ers).
Onder de nieuwe vsv-ers worden alle leerlingen van 12 t/m 22 jaar verstaan, die
in een schooljaar zonder startkwalificatie (diploma van havo, vwo of mbo met
minimaal niveau 2) het onderwijs verlaten. Voor de berekening van het
percentage nieuwe vsv-ers is het aantal nieuwe vsv-ers in het schooljaar
2011/2012 gedeeld door het totaal aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs
en het middelbaar beroepsonderwijs in de leeftijd van 12 t/m 22 jaar in de
gemeente per 1 januari 2012 en vermenigvuldigd met 100%.
Data
De in dit hoofdstuk gepresenteerde onderwijsgegevens zijn gebaseerd op
registraties in de Basisregistratie Onderwijs (BRON) en aangeleverd door de
Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Alle leerlingen in het bekostigd voorgezet
en middelbaar beroepsonderwijs staan in BRON geregistreerd.

20

Onderwijs

Voorlopige cijfers
In maart is het aantal voortijdig schoolverlaters van voorgaand schooljaar
bekend. Deze gegevens hebben de status ‘voorlopig’ omdat het gaat om
gegevens die zijn aangeleverd door de onderwijsinstellingen, maar nog niet zijn
gecontroleerd door een accountant. Door de accountantscontrole en door
inschrijfmutaties die met terugwerkende kracht worden verwerkt, kunnen er
verschillen ontstaan tussen de voorlopige en definitieve cijfers. De definitieve
cijfers zijn steeds in oktober bekend. Een voorbeeld: de voorlopige vsv-cijfers
van schooljaar 2011/2012 zijn in maart 2013 bekend en worden in oktober 2013
definitief vastgesteld.4 In deze rapportage presenteren we de voorlopige cijfers
omdat dit de meest actuele gegevens zijn. We gebruiken de voorlopige cijfers
van het schooljaar 2011/2012 en de voorgaande schooljaren.
Koppeling
De nieuwe voortijdig schoolverlaters zijn per schooljaar op basis van het
versleutelde burgerservicenummer (BSN) gekoppeld aan het
bevolkingsbestand per 1 januari. Indien het nummer in een van de bestanden
niet bekend is, kan er geen koppeling worden gemaakt. Jongeren waarvan
geen nummer bekend is, zijn in onderstaande tabellen dus niet opgenomen.
Ook jongeren die in de loop van 2012 vanuit een niet in het onderzoek
betrokken gemeente in een van de betrokken gemeenten zijn komen wonen,
vallen buiten onderstaande analyses. De in dit hoofdstuk gepresenteerde cijfers
kunnen daardoor licht afwijken van eerder door DUO gepresenteerde cijfers.

4

21

OCW (2010). Handleiding vsv-cijferproducten, p. 17

Hoofdstuk 3

3.3

Leerlingen en deelnemers
Figuur 3.1 gaat in op de positie van 12 t/m 22-jarige jongeren in het bekostigde
onderwijs. We zien dat 47,7 procent van de jongeren van 12 t/m 22 jaar uit de
21 gemeenten voortgezet onderwijs volgt, 21,6 procent volgt middelbaar
beroepsonderwijs en de resterende 30,7 procent hoger beroepsonderwijs of
wetenschappelijk onderwijs.5

Het aandeel Antilliaans-Nederlandse jongeren van 12 t/m 22 jaar dat voortgezet
onderwijs volgt (43,3 procent) is iets kleiner dan in de totale groep leerlingen.
Van de Antilliaans-Nederlandse leerlingen volgt een bovengemiddeld groot deel
een mbo-opleiding (35,6 procent).
De deelname van Antilliaans-Nederlandse leerlingen aan het hoger onderwijs is
veel lager dan gemiddeld in de 21 gemeenten (21,0 procent).

Antilliaans

43,3

35,6

Marokkaans

55,2

Surinaams

31,6

51,1

Turks

55,3

ov. niet-westers

52,9

westers

44,7

autochtoon

45,5

totaal

47,7
0%

10%

20%

13,3

31,6

17,3

31,1

13,6

23,2

23,9

15,6

39,7

18,2

36,3

21,6
30%

40%
vo

21AG

Figuur 3.1:

21,0

50%
mbo

60%

30,7
70%

80%

90%

100%

ho

Leerlingen in het voortgezet onderwijs, mbo en hoger onderwijs naar etnische herkomst, 1 januari 2012 (in
procenten van de betreffende bevolkingsgroep)
Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo

5

22

Een deel van de 12-jarigen (en ook 13-jarigen) volgt nog basisonderwijs. Hierover is in de
monitor geen informatie beschikbaar.

Onderwijs

3.3.1

Antilliaans-Nederlandse leerlingen in het voortgezet onderwijs
In figuur 3.2 wordt per herkomstgroep aangegeven welk deel van de 12 t/m 22jarige leerlingen praktijkonderwijs, vmbo, havo en vwo volgt.6
Van de Antilliaans-Nederlandse jongeren in de 21 gemeenten volgt een
bovengemiddeld groot deel (11,2 procent) praktijkonderwijs. Het
praktijkonderwijs is bestemd voor leerlingen die niet in staat zijn om een
diploma te behalen in het vmbo. Het beoogt de leerlingen op te leiden voor zeer
eenvoudig werk op de arbeidsmarkt. Stages zijn daarbij een essentieel
onderdeel. Binnen het vmbo volgen Antilliaans-Nederlandse jongeren vaker dan
gemiddeld de laagste leerweg (de basisberoepsgerichte leerweg). Van alle
leerlingen volgt 5,8 procent deze leerweg. Bij de Antilliaans-Nederlandse
jongeren is dat 12,3 procent. We zien verder dat van de totale groep leerlingen
van 12 t/m 22 jaar uit de 21 gemeenten 14,5 procent in de bovenbouw van de
havo zit en 16,8 procent in de bovenbouw van het vwo. Bij de AntilliaansNederlandse jongeren liggen deze percentages lager. Van de AntilliaansNederlandse jongeren zit 8,7 procent van de leerlingen in de bovenbouw van de
havo en 7,3 procent in de bovenbouw van het vwo.

Antilliaans

11,2

Marokkaans

5,8

Surinaams

5,4

Turks

7,3

ov. niet-westers

42,4

45,4

autochtoon 2,3

41,2

3,7

Figuur 3.2:

10%

20%

40%

12,1

8,9

11,8

6,1

6,1

10,4

13,2

4,1 4,5

9,0

14,4

10,5

16,3

50%

5,8

10,7

60%

8,7

7,3

11,4

7,0

12,4

11,5

5,8

30%

7,9

9,8

7,7

3,9 4,9

42,4

8,3

11,4

44,4

43,1

21AG

8,8

44,7

4,4

0%

10,4

43,1

westers 2,7

totaal

12,3

9,6

10,3

14,4

20,3

20,7

14,5

70%

7,0

16,8

80%

90%

praktijkonderwijs

vo leerjaar 1-2, alg, lj 3

vmbo bb, leerjaar 3-4

vmbo kb, leerjaar 3-4

vmbo tl-gl, leerjaar 3-4

havo, leerjaar 3-5

vwo, leerjaar 3-6

overig vo

100%

Leerlingen in het voortgezet onderwijs naar onderwijsniveau en etnische herkomst, 1 januari 2012 (in procenten
van de betreffende bevolkingsgroep)
Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo

6

23

Leerlingen in het speciaal onderwijs zijn in deze figuur buiten beschouwing gelaten. Het
speciaal onderwijs is voor leerlingen met een functiebeperking (zie schema 3.1). Hierover is in
de monitor geen informatie beschikbaar.

Hoofdstuk 3

3.3.2

Antilliaans-Nederlandse deelnemers in het mbo
Figuur 3.3 heeft betrekking op de 12 t/m 22-jarige schoolgaande jongeren in het
mbo. Het mbo kent met name in de beroepsbegeleidende leerweg een
aanzienlijk aantal leerlingen dat ouder is dan 22 jaar. Deze blijven hier buiten
beschouwing omdat er geen gegevens over beschikbaar zijn.
Het mbo kent vier niveaus. In de 21 gemeenten volgt 4,7 procent van alle
deelnemers een assistent-opleiding (niveau 1). Verder zien we dat 25,0 procent
van de deelnemers de basisberoepsopleiding (niveau 2) en eveneens 25,0
procent de vakopleiding (niveau 3) volgt. Het aandeel deelnemers dat een
middenkader- of specialistenopleiding (niveau 4) volgt is het grootst, 45,3
procent.
Bij de Antilliaans-Nederlandse deelnemers zien we een ander beeld. Het
aandeel deelnemers op niveau 1 is duidelijk groter dan gemiddeld (12,1
procent). Het deel dat een opleiding op niveau 2 volgt, is veel groter dan het
gemiddelde (33,0 procent). Een vakopleiding wordt gevolgd door een
percentage dat vergelijkbaar is met dat in de hele groep in de 21 gemeenten
(24,4 procent). Vooral op niveau 4 is het percentage Antilliaanse Nederlanders
lager dan het gemiddelde (30,6 procent).

Antilliaans

12,1

30,6

24,4

33,0

Marokkaans

5,6

Surinaams

4,9

Turks

5,5

29,6

25,0

39,9

ov. niet-westers

8,2

27,0

23,0

41,8

westers

5,4

autochtoon 2,8
totaal

28,4

23,0

Figuur 3.3:

48,0
49,5

25,2

25,0
20%

25,0
30%

mbo niveau 1

21AG

42,4

23,6

22,4

10%

41,4

26,9

25,8

4,7
0%

24,6

40%

mbo niveau 2

45,3
50%

60%

mbo niveau 3

70%

80%

90%

100%

mbo niveau 4

Leerlingen (12-22 jaar) aan het mbo naar niveau en etnische herkomstgroep, 1 januari 2012 (in procenten van
de betreffende bevolkingsgroep)
Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo

24

Onderwijs

3.4

Nieuwe voortijdig schoolverlaters
In deze paragraaf gaan we in op nieuwe voortijdig schoolverlaters (vsv-ers). We
bekijken het aandeel nieuwe voortijdig schoolverlaters onder AntilliaansNederlandse jongeren en relateren dit aan het aandeel nieuwe voortijdig
schoolverlaters onder alle jongeren in de 21 gemeenten. We kijken daarbij
tevens naar de ontwikkeling van het aandeel nieuwe voortijdig schoolverlaters
sinds het schooljaar 2008/2009. In figuur 3.4 is het aandeel nieuwe voortijdig
schoolverlaters in de leeftijd van 12 t/m 22 jaar per schooljaar opgenomen.

Per 1 januari 2012 wonen er in de 21 gemeenten 282.031 jongeren van 12 t/m
22 jaar die voortgezet onderwijs of middelbaar beroepsonderwijs volgen (zie
tabel 3.1). In het schooljaar 2011/2012 hebben er hiervan 12.146 (4,3 procent)
de school voortijdig verlaten. Het aandeel nieuwe voortijdig schoolverlaters is
iets lager dan in het schooljaar 2008/2009 toen 4,6 procent van de jongeren
zonder startkwalificatie uitstroomde. Het afgelopen jaar is het percentage vsvers gedaald.

Van de 9.192 Antilliaans-Nederlandse jongeren die voortgezet onderwijs of
middelbaar beroepsonderwijs volgen hebben er 753 (8,2 procent) de school
voortijdig verlaten. Het aandeel Antilliaans-Nederlandse jongeren dat de school
voortijdig verlaat, is iets hoger dan in het schooljaar 2008/2009 toen 7,7 procent
de school voortijdig verliet. Het afgelopen jaar is het percentage AntilliaansNederlandse vsv-ers gedaald.

25

Hoofdstuk 3

10,0
9,0
8,0
7,0
6,0
5,0
4,0
3,0
2,0
1,0
0,0
2008/2009

2009/2010

Antilliaans

Marokkaans

2010/2011

Surinaams

Turks

2011/2012

autochtoon

totaal

21AG

Figuur 3.4:

Nieuwe voortijdig schoolverlaters (12-22 jaar) naar etnische herkomst, schooljaar 08/09 tot en met 11/12 (in
procenten van de betreffende deelpopulatie)
Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

26

Onderwijs

Oververtegenwoordiging
Een belangrijke doelstelling van het beleid is het terugdringen van de
oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse voortijdig schoolverlaters.
De oververtegenwoordiging wordt berekend door het verschil tussen het
aandeel nieuwe voortijdig schoolverlaters in de totale groep en de groep van
Antilliaanse Nederlanders te delen door het aandeel in de totale groep.7 In tabel
3.1 is per herkomstgroep het aantal en aandeel nieuwe voortijdig
schoolverlaters en de oververtegenwoordiging weergegeven.

Van alle jongeren die voortgezet of middelbaar beroepsonderwijs volgen is 4,3
procent een nieuwe voortijdig schoolverlater. Van de Antilliaans-Nederlandse
jongeren heeft 8,2 procent de school voortijdig verlaten. De
oververtegenwoordiging van de Antilliaans-Nederlandse nieuwe voortijdig
schoolverlaters komt daarmee uit op 90 procent. Dat is 22 procentpunten hoger
dan de oververtegenwoordiging van 68 procent in het schooljaar 2008/2009.
Onder Antilliaans-Nederlandse schoolverlaters gaat het om een toename van
40 personen. Onder de totale groep schoolverlaters gaat het om een afname
van 992 personen.

Tabel 3.1:

Nieuwe voortijdig schoolverlaters (12-22 jaar) naar etnische herkomst, schooljaar 08/09 tot en met 11/12
Antilliaans

totaal

21Agem

08/09

09/10

10/11

verschil
11/12
09-12

ll'en vo/mbo 12 t/m 22 jaar
nw. v. schoolverlaten (N)
nw. v. schoolverlaten (%)
oververtegenwoordiging (%)

9.206
713
7,7
68

9.496
742
7,8
73

9.169
789
8,6
89

9.192
753
8,2
90

40
0,5
22

08/09

09/10

10/11

11/12

verschil
09-12

285.144
13.138
4,6
nvt

287.430
12.996
4,5
nvt

281.061
12.813
4,6
nvt

282.031
12.146
4,3
nvt

-992
-0,3
nvt

Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

7

27

Een rekenvoorbeeld: als van alle jongeren in de gemeente 5% de school voortijdig verlaat en
van de jongeren in de herkomstgroep 7,5% dan is de oververtegenwoordiging: ((7,55)/5)*100=50%. Het percentage oververtegenwoordiging is berekend op basis van de nietafgeronde percentages.

Hoofdstuk 3

Oververtegenwoordiging in de 21 gemeenten
Figuur 3.5 geeft een overzicht van de situatie van de Antilliaans-Nederlandse
voortijdige schoolverlaters in de 21 gemeenten in het schooljaar 2011/2012.
Hierbij kijken we naar vier kernaspecten, het percentage vsv-ers, de
oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse vsv-ers ten opzichte van
de totale bevolking van de gemeente en de toe- of afname van deze
oververtegenwoordiging in vergelijking met het schooljaar 2008/2009. Ook de
omvang van het aantal vsv-ers is in de figuur terug te zien. De exacte waarden
voor deze aspecten zijn vermeld onder de figuur (zie ook tabellen b3.3 en b3.3a
in de bijlage).
De horizontale positie van elke cirkel geeft het percentage AntilliaansNederlandse nieuwe vsv-ers in schooljaar 2011/2012 weer. Gemiddeld is 8,2
procent van de Antilliaans-Nederlandse jongeren in de 21 gemeenten voortijdig
schoolverlater. In Vlissingen is dit met 3,9 procent het laagst. In Eindhoven is
het aandeel Antilliaans-Nederlandse vsv-ers het hoogst (11,8 procent).
De verticale positie van elke cirkel geeft voor schooljaar 2011/2012 het
percentage oververtegenwoordiging weer. De oververtegenwoordiging in de 21
gemeenten is gemiddeld 90 procent. Tussen de gemeenten bestaan er grote
verschillen in oververtegenwoordiging. In Breda en Vlissingen is de
oververtegenwoordiging het laagst (24 en respectievelijk 23 procent). Ook in
Lelystad en Almere is de oververtegenwoordiging relatief beperkt
(respectievelijk 36 en 41 procent). In Eindhoven is de oververtegenwoordiging
het hoogst (182 procent).
Een belangrijke doelstelling van het beleid is om de oververtegenwoordiging
terug te dringen. De kleur van de cirkel geeft de verandering in de
oververtegenwoordiging aan in vergelijking met de oververtegenwoordiging in
schooljaar 2008/2009. In 8 van de 21 gemeenten is de oververtegenwoordiging
afgenomen. De afname is het grootst in Vlissingen (-123 procentpunten). In 13
gemeenten is de oververtegenwoordiging toegenomen. Gemiddeld over alle 21
gemeenten is de oververtegenwoordiging in vergelijking met het schooljaar
2008/2009 met 22 procentpunten toegenomen.
De gemeenten verschillen sterk in omvang en ook het aantal AntilliaansNederlandse voortijdig schoolverlaters loopt sterk uiteen. De grootte van de
cirkel geeft het absolute aantal Antilliaans-Nederlandse nieuwe vsv-ers in
schooljaar 2011/2012 weer. De grootste cirkel is die van Rotterdam, daar zijn in
schooljaar 2011/2012 227 Antilliaans-Nederlandse vsv-ers. De kleinste cirkel is
die van Vlissingen gevolgd door Leeuwarden. In Vlissingen zijn er 4 AntilliaansNederlandse vsv-ers, in Leeuwarden 10 Antilliaans-Nederlandse vsv-ers.

28

Onderwijs

200
% Oververtegenwoordiging

oververtegenwoordiging gedaald
geen verandering
oververtegenwoordiging gestegen

Eindhoven

180

Leeuwarden

160
Amersfoort

Den Helder
140

Vlaardingen

Dordrecht
120
Nijmegen

Capelle a/d IJssel

Groningen
Zoetermeer

3

4

5

6

7

100
Zwolle

Schiedam

8
80

9

Den Haag
10

% VSV
11

12

13

Rotterdam
Tilburg

60
Amsterdam
Spijkenisse

Almere

300

40
Lelystad

75

Vlissingen
10

Breda
20

Antilliaans-Nederlandse voortijdig schoolverlaters
populatie
2011/2012

Rotterdam

voortijdig schoolverlaters
2011/2012
2011/2012

2008/2009

oververtegenwoordiging
2011/2012
verschil 08/09 – 11/12

N

N

%

%

%

%

2.552

227

8,9

58

70

12

Amsterdam

985

77

7,8

47

69

22

Den Haag

1.128

104

9,2

61

89

28

Almere

486

23

4,7

23

41

18

Tilburg

478

33

6,9

90

73

-17

Groningen

345

27

7,8

-7

103

110

Dordrecht

384

37

9,6

65

125

60

Zoetermeer

320

25

7,8

54

102

48

Eindhoven

245

29

11,8

44

182

138

Breda

241

11

4,6

92

24

-68

Nijmegen

204

15

7,4

102

88

-14

Capelle a/d IJssel

277

26

9,4

126

122

-4

Spijkenisse

252

19

7,5

80

77

-3

Lelystad

216

12

5,6

53

36

-17

Schiedam

226

19

8,4

23

76

53

Amersfoort

176

15

8,5

40

153

113

Zwolle

173

13

7,5

91

95

4

Vlaardingen

147

13

8,8

149

145

-4

Den Helder

149

14

9,4

53

146

93

Leeuwarden

106

10

9,4

137

162

25

Vlissingen

102

4

3,9

146

23

-123

Hellevoetsluis

-

-

-

47

-

-

Totaal 21 AG

9.192

753

8,2

68

90

22

Figuur 3.5:

Antilliaans-Nederlandse voortijdig schoolverlaters in de 21 gemeenten
Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

29

Hoofdstuk 3

3.4.1

Antilliaans-Nederlandse nieuwe voortijdig schoolverlaters naar
achtergrondkenmerken
In figuur 3.6 splitsen we de vsv-cijfers uit naar geslacht, generatie en leeftijd.

Doorgaans is het aandeel voortijdig schoolverlaters onder jongens groter dan
onder meisjes. Ook bij de jongeren van Antilliaanse herkomst in de 21
gemeenten is dat het geval. Onder Antilliaans-Nederlandse meisjes is het
aandeel voortijdig schoolverlaters 6,4 procent, onder de Antilliaans-Nederlandse
jongens 10,1 procent. Van de eerste generatie Antilliaanse Nederlanders is 9,6
procent voortijdig schoolverlater, van de tweede generatie 7,1 procent. 8 We zien
dat voortijdig schoolverlaten minder voorkomt bij jongeren van 12 t/m 16 jaar
(2,4 procent). Van de 17 t/m 19-jarigen is 14,1 procent vsv-er. Van de jongeren
van 20 t/m 22 jaar is 14,8 procent schoolverlater. Voortijdig schoolverlaten komt
in het mbo vaker voor dan in het vo, dat geldt ook voor Antilliaans-Nederlandse
jongeren (respectievelijk 14,9 en 2,7 procent).

8

30

Het verschil tussen de eerste en tweede generatie is deels het gevolg van het verschil in de
leeftijdsopbouw. Onder de eerste generatie Antilliaanse Nederlanders is het aandeel 17-22
jarigen groter dan onder de tweede generatie en het aandeel vsv-ers onder 17-22 jarige
jongeren is veel groter dan onder de 12-16 jarige jongeren.

Onderwijs

8,2

Nieuw vsv (%)

Antilliaanse Nederlanders

4,3

totale bevolking

10,1

Man

5,2
6,4

Vrouw

3,4

9,6

1e generatie

7,9
7,1

2e generatie

4,8

2,4

12-16 jaar

1,3
14,1

17-19 jaar

9,0
14,8

20-22 jaar

9,9

2,7

vo

1,6
14,9

mbo

10,4

0,0

2,0

4,0

6,0

8,0

10,0

12,0

14,0

16,0

21AG

Figuur 3.6

Aandeel nieuwe vsv-ers (12-22 jaar) onder Antilliaanse Nederlanders naar achtergrondkenmerken, in schooljaar
2011/2012 (in procenten van de betreffende deelpopulatie)
Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo, voorlopige cijfers
* Bij uitsplitsing naar generatie heeft het totaalcijfer betrekking op de totale allochtone bevolking

3.5

Onderwijs 2003/2004 - 2011/2012
In het voorgaande is ingegaan op een aantal aspecten van de onderwijspositie
van Antilliaanse Nederlanders in het schooljaar 2011/2012. We constateren dat
Antilliaanse Nederlanders in een achterstandspositie verkeren. Zij zijn
oververtegenwoordigd op de lagere niveaus van het voortgezet onderwijs en
het middelbaar beroepsonderwijs. Ook verlaat een relatief groot deel van de
Antilliaans-Nederlandse jongeren het onderwijs zonder startkwalificatie. Al met
al ontstaat er wellicht een te eenzijdig en negatief beeld van de onderwijspositie
van de groep, terwijl er in de afgelopen jaren wel degelijk vooruitgang is
geboekt. Analyse van landelijke cijfers van het Sociaal Cultureel Planbureau

31

Hoofdstuk 3

(SCP) over de periode 2003/2004 t/m 2011/2012 laat bijvoorbeeld zien dat het
aandeel Antilliaanse Nederlanders in de (lagere) basisberoepsgerichte leerweg
van het vmbo sterk is gedaald en het aandeel Antilliaanse Nederlanders in de
havo en het vwo juist is gestegen.9 Naast de bekende achterstanden hebben
zich in de laatste jaren dus wel degelijk ook positieve ontwikkelingen
voorgedaan.

9

32

SCP (2012). Jaarrapport Integratie 2011, p. 104.

Hoofdstuk 4

4.1

Arbeid en Uitkering
Inleiding
In dit hoofdstuk gaan we in op de arbeids- en uitkeringssituatie van de
Antilliaans-Nederlandse bevolking. In paragraaf 4.2 wordt allereerst kort
ingegaan op de gebruikte begrippen en databronnen. Vervolgens wordt in
paragraaf 4.3 gerapporteerd over het aandeel niet-werkende werkzoekenden.
Het aandeel werkzoekenden onder Antilliaanse Nederlanders is landelijk bezien
hoger dan in de totale bevolking. Het reduceren van de oververtegenwoordiging
van Antilliaanse Nederlanders op dit terrein is een belangrijke doelstelling van
het beleid gericht op Antilliaanse Nederlanders. We bekijken of er ten opzichte
van de totale bevolking van de gemeente een oververtegenwoordiging is van
Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden en of zich hierin ten opzichte van 2009
veranderingen hebben voorgedaan. In paragraaf 4.4 doen we een soortgelijke
analyse voor het aandeel uitkeringsontvangers onder Antilliaanse Nederlanders.

4.2

Gebruikte begrippen en databronnen
Niet-werkende werkzoekenden en uitkeringsontvangers
In deze paragraaf gaan we kort in op de gebruikte begrippen. In paragraaf 4.3
rapporteren we over niet-werkende werkzoekenden (NWW) in de leeftijd van
15 t/m 64 jaar. Een niet-werkende werkzoekende is gedefinieerd als een
persoon die bij een vestiging van het UWV WERKbedrijf is ingeschreven als
een werkzoekende zonder werk of als werkzoekende die minder dan twaalf uur
per week werkt met een inschrijfdatum en geen uitschrijfdatum. In paragraaf 4.4
gaan we in op personen die een uitkering ontvangen in het kader van de Wet
werk en bijstand (WWB), de Wet investeren in jongeren (WIJ) en/of de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers, respectievelijk arbeidsongeschikte zelfstandigen (IOAW en
IOAZ).10
Veelal wordt gerapporteerd over het percentage niet-werkende werkzoekenden
en uitkeringsontvangers. Deze percentages zijn berekend door het aantal
NWW-ers (respectievelijk het aantal uitkeringsontvangers) te delen door het

10

33

Per 1 januari 2012 is de WIJ afgeschaft. Jongeren kunnen vanaf die datum een WWB
uitkering aanvragen. In een paar gemeenten zijn ook enkele personen die een uitkering
ontvangen in het kader van de Wet inkomensvoorziening kunstenaars (WIK) in het bestand
opgenomen. Deze blijven in de navolgende analyses buiten beschouwing.

Hoofdstuk 4

aantal personen in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar (de potentiële
beroepsbevolking) en te vermenigvuldigen met 100%.
Data
De in dit hoofdstuk gepresenteerde gegevens over niet-werkende
werkzoekenden zijn gebaseerd op registraties afkomstig van het
UWV WERKbedrijf. Het UWV WERKbedrijf levert aan veel gemeenten jaarlijks
een databestand met niet-werkende werkzoekenden per 31 december. Dit
databestand is, met toestemming van UWV WERKbedrijf, door de gemeenten
aan Risbo doorgeleverd. Voor dit onderzoek is gebruik gemaakt van het
bestand met werkzoekenden die per 31-12-2012 bij het UWV WERKbedrijf
stonden ingeschreven. De cijfers over uitkeringen zijn afkomstig van de
gemeentelijke of regionale uitkeringsinstanties. De uitkeringscijfers hebben
zowel betrekking op de aanvragers als de partners. De cijfers hebben 1-1-2013
als peildatum.

4.3

Werkzoekenden
In figuur 4.1 is het aandeel werkzoekenden in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar van
2009 tot en met 2013 opgenomen.

16,0
14,0
12,0
10,0
8,0
6,0
4,0
2,0
0,0
'09

21AG

Figuur 4.1:

'10

Antilliaans

Marokkaans

'11

Surinaams

'12

Turks

'13

autochtoon

totaal

Werkzoekenden (15-64 jaar) naar etnische herkomst, per 1 januari 2009 tot en met 2013 (in procenten van de
betreffende bevolkingsgroep)
Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

34

Arbeid en Uitkering

Per 1 januari 2013 wonen in de 20 gemeenten 2.307.437 personen van 15 t/m
64 jaar.11 Daarvan staan er 156.537 (6,8 procent) als niet-werkende
werkzoekende bij het UWV WERKbedrijf ingeschreven (zie ook tabel 4.1). Het
aandeel niet-werkende werkzoekenden is toegenomen ten opzichte van 2009.
Toen stond 4,8 procent van de 15-64-jarigen als niet-werkende werkzoekende
ingeschreven. Van de 55.542 Antilliaanse Nederlanders van 15 t/m 64 jaar zijn
er 7.439 (13,4 procent) als niet-werkende werkzoekende geregistreerd. Het
aandeel Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden is duidelijk hoger dan in 2009,
toen 9,8 procent als niet-werkende werkzoekende stond ingeschreven. Na een
stijging in het eerste jaar, was het percentage werkzoekenden twee jaar redelijk
stabiel. Het afgelopen jaar is het percentage werkzoekenden weer gestegen.
Tabel 4.1: Werkzoekenden (15-64 jaar) naar etnische herkomst, per 1 januari 2009 tot en met 1 januari 2013
Antilliaans
'09

'10

'11

'12

totaal
verschil
'13 09-13

bevolking van 15 t/m 64 jaar 50.395 52.168 53.753 55.007 55.542
werkzoekenden
4.948 6.134 6.441 6.532 7.439
% werkzoekenden
9,8
11,8
12,0
11,9
13,4
oververtegenwoordiging (%)
104
105
111
111
97

'09

'10

'11

'12

'13

verschil
09-13

2.254.390 2.274.569 2.303.151 2.307.628 2.307.437
2.491

108.516

130.229

130.755

129.921

156.537

48.021

3,6

4,8

5,7

5,7

5,6

6,8

2,0

-7

nvt

nvt

nvt

nvt

nvt

nvt

Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

Oververtegenwoordiging
Het aandeel niet-werkende werkzoekenden onder Antilliaanse Nederlanders is
hoger dan in de totale bevolking van de 20 gemeenten. Een doelstelling van het
beleid is het terugdringen van de oververtegenwoordiging van AntilliaansNederlandse niet-werkende werkzoekenden. De oververtegenwoordiging geeft
aan in hoeverre het percentage werkzoekenden onder Antilliaanse
Nederlanders afwijkt van dat onder de hele bevolking in de gemeente. De
oververtegenwoordiging wordt berekend door het verschil tussen het aandeel
werkzoekenden in de totale groep en de groep Antilliaanse Nederlanders te
delen door het aandeel in de totale groep. In tabel 4.1 is per herkomstgroep het
aantal en aandeel werkzoekenden onder 15 t/m 64-jarigen en het percentage
oververtegenwoordiging weergegeven sinds 2009.
Van alle 15 t/m 64-jarigen is 6,8 procent werkzoekend. Van de Antilliaanse
Nederlanders in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar is 13,4 procent werkzoekend. De
oververtegenwoordiging van de Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden ten
opzichte van de totale bevolking is 97 procent. Dat is 7 procentpunten lager dan
de oververtegenwoordiging van 104 procent in 2009. Deze daling zien we

11

35

De gemeente Amsterdam acht de NWW-gegevens onvoldoende betrouwbaar voor dit jaar.
Om vertekening te voorkomen zijn ook voor de eerdere jaren de gegevens van Amsterdam
niet opgenomen We spreken in deze paragraaf dan ook over 20 in plaats van 21 gemeenten.

Hoofdstuk 4

vooral in het laatste jaar. Onder Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden gaat
het om een toename van 2.491 personen. Onder de totale groep
werkzoekenden gaat het om een toename van 48.021 personen.
Oververtegenwoordiging in de 20 gemeenten
Figuur 4.2 geeft een overzicht van de situatie van de Antilliaans-Nederlandse
15-64-jarige werkzoekenden in de 20 gemeenten per 1 januari 2013. Hierbij
kijken we naar vier kernaspecten, het percentage werkzoekenden, de
oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden ten
opzichte van de totale bevolking van de gemeente en de toe- of afname van
deze oververtegenwoordiging in vergelijking met de oververtegenwoordiging
per 1 januari 2009. Ook de omvang van het aantal werkzoekenden is in de
figuur terug te zien. De exacte waarden voor deze aspecten zijn vermeld onder
de figuur (zie ook de tabellen b4.5 en b4.5a in de bijlage).
De horizontale positie van elke cirkel geeft het percentage AntilliaansNederlandse werkzoekenden per 1 januari 2013 weer. Gemiddeld is 13,4
procent van de Antilliaanse Nederlanders in de 20 gemeenten werkzoekend. In
Amersfoort en Vlissingen is het aandeel Antilliaans-Nederlandse
werkzoekenden het laagst (beide 7,4 procent). In Leeuwarden is het aandeel
Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden het hoogst (25,3 procent).
De verticale positie van elke cirkel geeft het percentage oververtegenwoordiging weer. De oververtegenwoordiging in de 20 gemeenten is gemiddeld
97 procent. Tussen de gemeenten bestaan er grote verschillen. In Vlissingen en
Almere is de oververtegenwoordiging het laagst (49 en respectievelijk 62
procent). De oververtegenwoordiging is het hoogst in Leeuwarden (169
procent). Een belangrijke doelstelling van het beleid is om de
oververtegenwoordiging terug te dringen. De kleur van de cirkel geeft de
verandering in de oververtegenwoordiging aan in vergelijking met de
oververtegenwoordiging per 1 januari 2009. In 15 van de 20 gemeenten is de
oververtegenwoordiging afgenomen. De afname is het grootst in Dordrecht (99
procentpunten). Ook in Groningen, Den Helder, Breda en Schiedam is de
oververtegenwoordiging met meer dan 60 procentpunten afgenomen. In 5
gemeenten is de oververtegenwoordiging toegenomen. De grootste toename
zien we in Eindhoven en Nijmegen. De gemeenten verschillen sterk in omvang
en ook het aantal Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden loopt sterk uiteen.
De grootte van de cirkel geeft het absolute aantal Antilliaans-Nederlandse
werkzoekenden per 1-1-2013 weer. De grootste cirkel is die van Rotterdam,
daar zijn er 2.925 Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden. De kleinste cirkel is
die van Vlissingen (37 Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden).

36

Arbeid en Uitkering

185
% Oververtegenwoordiging

oververtegenwoordiging gedaald
geen verandering
oververtegenwoordiging gestegen

Leeuwarden
165
Nijmegen

Zwolle
145
Den Helder
Capelle a/d IJssel
125
Vlaardingen
Zoetermeer

Dordrecht
105
Eindhoven

Spijkenisse
5

10

Lelystad

% werkzoekenden

15

Schiedam

20

25

85
Tilburg
Amersfoort
Breda

Den Haag

Rotterdam

65
Groningen
Almere
Vlissingen
45

3000

750
100

25

Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden van 15 t/m 64 jaar
populatie
2013

Rotterdam

werkzoekenden
2013

2013

2009

oververtegenwoordiging
2013

verschil 2009 – 2013

N

N

%

%

%

%

16.837

2.925

17,4

58

72

14

Amsterdam

-

-

-

-

-

-

Den Haag

9.246

1.144

12,4

85

74

-11

Almere

3.492

345

9,9

89

63

-26

Tilburg

3.270

315

9,6

111

86

-25

Groningen

2.541

282

11,1

164

87

-77

Dordrecht

2.191

190

8,7

191

92

-99

Zoetermeer

1.900

251

13,2

108

112

4

Eindhoven

1.995

226

11,3

42

93

51

Breda

1.664

143

8,6

146

73

-73

Nijmegen

1.565

295

18,8

104

154

50

Capelle a/d IJssel

1.541

175

11,4

137

108

-29

Spijkenisse

1.334

127

9,5

97

93

-4

Lelystad

1.239

198

16,0

115

104

-11

Schiedam

1.278

152

11,9

161

92

-69

Amersfoort

1.282

95

7,4

132

78

-54

Zwolle

1.045

124

11,9

208

148

-60

Vlaardingen

946

117

12,4

157

114

-43

Den Helder

886

99

11,2

217

143

-74

Leeuwarden

787

199

25,3

153

169

16

Vlissingen

503

37

7,4

95

49

-46

Hellevoetsluis

-

-

-

-

-

-

Totaal 20 AG

55.542

7.439

13,4

104

97

-7

Figuur 4.2:

Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden (15 t/m 64 jaar) in de 20 gemeenten

Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

37

Hoofdstuk 4

Jongeren
In deze paragraaf kijken we naar het aandeel werkzoekenden onder AntilliaansNederlandse jongeren in vergelijking met het aandeel werkzoekenden onder
alle jongeren in de 20 gemeenten. Als we figuur 4.1 vergelijken met figuur 4.3
zien we dat het aandeel werkzoekenden onder jongeren van 15 t/m 24 jaar
lager is dan onder ouderen.

Er wonen 464.454 jongeren van 15 t/m 24 jaar in de 20 gemeenten (zie ook
tabel 4.2). Daarvan staan er 13.332 (2,9 procent) als werkzoekende
geregistreerd. Het aandeel werkzoekende jongeren is toegenomen ten opzichte
van 2009. Toen was 1,6 procent als werkzoekende ingeschreven. Na een
stijging in het eerste jaar, was het percentage werkzoekenden twee jaar redelijk
stabiel. Het afgelopen jaar is het percentage jonge werkzoekenden weer
gestegen.

Van de 16.022 Antilliaans-Nederlandse jongeren zijn er 760 (4,7 procent)
werkzoekend. In 2009 was het percentage werkzoekenden iets lager, namelijk
3,8 procent.

6,0

5,0

4,0

3,0

2,0

1,0

0,0
'09

21AG

Figuur 4.3:

'10

Antilliaans

Marokkaans

'11

Surinaams

'12

Turks

'13

autochtoon

totaal

Werkzoekenden (15-24 jaar) naar etnische herkomst, per 1 januari 2009 tot en met 2013 (in procenten van de
betreffende bevolkingsgroep)
Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

38

Arbeid en Uitkering

Oververtegenwoordiging
In tabel 4.2 is per herkomstgroep het aantal en aandeel werkzoekenden onder
15 t/m 24-jarigen en het oververtegenwoordigingpercentage weergegeven voor
de afgelopen vijf jaar. Van alle 15 t/m 24-jarigen is 2,9 procent werkzoekend.

Van de Antilliaanse Nederlanders in de leeftijd van 15 t/m 24 jaar is 4,7 procent
werkzoekend. De oververtegenwoordiging van de Antilliaans-Nederlandse
werkzoekende jongeren is 65 procent. Dit is 69 procentpunten lager dan de
oververtegenwoordiging van 134 procent in 2009. Onder AntilliaansNederlandse werkzoekenden gaat het om een toename van 202 personen.
Onder de totale groep werkzoekenden gaat het om een toename van 6.059
personen.
Tabel 4.2: Werkzoekenden (15-24 jaar) naar etnische herkomst, per 1 januari 2009 tot en met 2013
Antilliaans
'09
bevolking van 15 t/m 24 jaar
werkzoekenden
% werkzoekenden
oververtegenwoordiging

'10

'11

'12

14.802 15.286 15.664 15.961
558
828
753
799
3,8
5,4
4,8
5,0
134
111
100
108

Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

39

totaal
verschil
'13 09-13
16.022
760
4,7
65

202
0,9
-69

'13

verschil
09-13

450.609 456.692 461.378 463.868 464.454
7.273 11.703 11.108 11.142 13.332
1,6
2,6
2,4
2,4
2,9
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt

6.059
1,3
nvt

'09

'10

'11

'12

Hoofdstuk 4

Oververtegenwoordiging in de 20 gemeenten
Figuur 4.4 geeft een overzicht van de situatie van de Antilliaans-Nederlandse
werkzoekende jongeren in de 20 gemeenten per 1 januari 2013. Hierbij kijken
we naar vier kernaspecten, het percentage werkzoekenden, de
oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse werkzoekende jongeren
ten opzichte van alle werkzoekende jongeren in de gemeente en de toe- of
afname van deze oververtegenwoordiging in vergelijking met de
oververtegenwoordiging per 1 januari 2009. Ook de omvang van het aantal
werkzoekenden is in de figuur terug te zien. De exacte waarden voor deze
aspecten zijn vermeld onder de figuur (zie ook de tabellen b4.5 en b4.5a in de
bijlage).
De horizontale positie van elke cirkel geeft het percentage AntilliaansNederlandse werkzoekende jongeren per 1 januari 2013 weer. Gemiddeld is 4,7
procent van de Antilliaans-Nederlandse jongeren in de 20 gemeenten
werkzoekend. Zwolle heeft het laagste percentage Antilliaans-Nederlandse
werkzoekende jongeren (2,0 procent). In Nijmegen is het aandeel AntilliaansNederlandse werkzoekende jongeren het hoogst (8,7 procent).
De verticale positie van elke cirkel geeft het percentage
oververtegenwoordiging weer. De oververtegenwoordiging in de 20 gemeenten
is gemiddeld 65 procent. Tussen de gemeenten bestaan er grote verschillen in
oververtegenwoordiging. In Capelle aan den IJssel is de
oververtegenwoordiging het laagst (-8 procent). Ook in Lelystad, Vlaardingen
en Vlissingen is de oververtegenwoordiging (zeer) beperkt. In Nijmegen is de
oververtegenwoordiging relatief hoog (202 procent).
Een belangrijke doelstelling van het beleid is om de oververtegenwoordiging
terug te dringen. De kleur van de cirkel geeft de verandering in de
oververtegenwoordiging aan in vergelijking met de oververtegenwoordiging per
1-1-2009. In alle 20 gemeenten is de oververtegenwoordiging afgenomen. In
Zwolle, Capelle aan den IJssel en Vlaardingen is de oververtegenwoordiging
met meer dan 250 procentpunten afgenomen. Ook in Groningen, Dordrecht,
Leeuwarden en Vlissingen zien we een (sterke) afname van 100 procentpunten,
en meer.
De gemeenten verschillen sterk in omvang en ook het aantal AntilliaansNederlandse werkzoekende jongeren loopt sterk uiteen. De grootte van de
cirkel geeft het absolute aantal jonge Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden
per 1-1-2013 weer. Rotterdam telt 269 Antilliaans-Nederlandse werkzoekende
jongeren. In Vlissingen zijn er slechts 5 werkzoekende Antilliaans-Nederlandse
jongeren.

40

Arbeid en Uitkering

250
% Oververtegenwoordiging

oververtegenwoordiging gedaald
geen verandering
oververtegenwoordiging gestegen

Nijmegen

200

Den Helder

150
Groningen

Zoetermeer
Breda
Spijkenisse
100
Eindhoven

1

2

Amersfoort

Tilburg

4

5

3

Leeuwarden
% werkzoekenden jongeren
6

7

8

9

10

11

50
Dordrecht

Rotterdam

Schiedam
Zwolle
Vlissingen
Vlaardingen

Almere
0

Den Haag

Lelystad

Capelle a/d IJssel

300

75
10

-50

Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden van 15 t/m 24 jaar
populatie
2013

Rotterdam

werkzoekenden
2013

2013

2009

oververtegenwoordiging
2013

verschil 2009 – 2013

N

N

%

%

%

%

5.058

269

5,3

96

41

-55

Amsterdam

-

-

-

-

-

-

Den Haag

2.733

117

4,3

98

38

-60

Almere

852

41

4,8

87

44

-43

Tilburg

993

44

4,4

122

65

-57

Groningen

815

38

4,7

320

140

-180

Dordrecht

614

16

2,6

194

25

-169

Zoetermeer

489

41

8,4

182

132

-50

Eindhoven

514

23

4,5

100

86

-14

Breda

489

20

4,1

115

105

-10

Nijmegen

469

41

8,7

206

202

-4

Capelle a/d IJssel

429

9

2,1

272

-8

-280

Spijkenisse

345

14

4,1

108

82

-26

Lelystad

340

12

3,5

51

-7

-58

Schiedam

357

10

2,8

116

32

-84

Amersfoort

323

11

3,4

112

65

-47

Zwolle

307

6

2,0

296

11

-285
-265

Vlaardingen

240

6

2,5

273

8

Den Helder

220

14

6,4

182

151

-31

Leeuwarden

278

23

8,3

174

74

-100

Vlissingen

-114

157

5

3,2

130

16

Hellevoetsluis

-

-

-

-

-

-

Totaal 20 AG

16.022

760

4,7

134

65

-69

Figuur 4.4:

Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden (15 t/m 24 jaar) in de 20 gemeenten
Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

41

Hoofdstuk 4

4.3.1

Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden naar achtergrondkenmerken
In figuur 4.5 wordt het aandeel werkzoekenden uitgesplitst naar geslacht,
leeftijd en generatie. We zien dat van de Antilliaans-Nederlandse mannen een
even groot deel (13,4 procent) werkzoekend is als van de AntilliaansNederlandse vrouwen (13,4 procent).Het percentage werkzoekenden onder de
eerste generatie Antilliaanse Nederlanders is met 15,5 procent veel hoger dan
onder de tweede generatie (6,8 procent). Dit kan deels het gevolg zijn van het
verschil in de leeftijdsopbouw tussen de eerste en tweede generatie. De tweede
generatie Antilliaanse Nederlanders is gemiddeld genomen jonger (zie figuur
2.6) en het aandeel werkzoekenden onder jongeren is veel kleiner dan onder
ouderen. Als we hiervoor corrigeren door generaties te vergelijken binnen de
onderscheiden leeftijdsgroepen zien we bij jongeren van 15-24 jaar geen
e

e

verschil tussen de 1 en 2 generatie. Bij Antilliaanse Nederlanders van 25-34
e

e

jaar is de 1 generatie veel vaker werkzoekend dan de 2 generatie. Van alle
jongeren in de leeftijd van 15 t/m 24 jaar is 2,9 procent als werkzoekende
ingeschreven bij UWV WERKbedrijf (zie ook b4.1 in de bijlage). Het aandeel
werkzoekenden onder Antilliaans-Nederlandse jongeren in deze leeftijdsgroep
is met 4,7 procent veel hoger. Verder geldt dat onder ouderen het percentage
werkzoekenden hoger is. Van de 45-54-jarige Antilliaanse Nederlanders is 19,2
procent werkzoekend, in de totale groep 45-54-jarigen in de 20 gemeenten is
8,3 procent werkzoekend.

42

Arbeid en Uitkering

13,4

Bevolking (15-64)

Antilliaanse Nederlanders

6,8

totale bevolking

13,4

Man

6,9
13,4

Vrouw

6,6

15,5

1e generatie

12,1
6,8
6,6

2e generatie

4,7

15-24 jaar

2,9
15,1

25-34 jaar

7,3
17,2

35-44 jaar

7,9
19,2

45-54 jaar

8,3
17,9

55-64 jaar

7,5

4,9

15-24 jaar,1e generatie

4,0
4,6

15-24 jaar,2e generatie

3,6

16,9

25-34 jaar,1e generatie

10,8
10,1
9,8

25-34 jaar,2e generatie
0,0

5,0

10,0

15,0

20,0

25,0

21AG

Figuur 4.5 :

Aandeel Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden (15-64 jaar) naar achtergrondkenmerken, per 1 januari 2013 (in
procenten van de betreffende deelpopulatie)
Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo
* Bij uitsplitsing naar generatie heeft het totaalcijfer betrekking op de totale allochtone bevolking

Kenmerken van werkzoekenden
In tabel b4.3 in de bijlage wordt stilgestaan bij enkele andere kenmerken van de
werkzoekenden, namelijk: duur, opleidingsniveau en beroepsniveau. Van de
Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden is 41,5 procent 6 maanden of korter
werkzoekend. Dit is lager dan het gemiddelde van de totale groep
werkzoekenden in de 20 gemeenten (41,6 procent). Van de AntilliaansNederlandse werkzoekenden heeft 23,5 procent een vmbo opleiding. Het deel
dat een baan zoekt op elementair niveau is 29,1 procent in de hele groep
werkzoekenden in de 21 gemeenten is dat 25,0 procent.

43

Hoofdstuk 4

4.4

Uitkeringen
In deze paragraaf staan personen die afhankelijk zijn van een uitkering centraal.
Van de 2.888.529 inwoners in de 21 gemeenten in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
zijn er 174.606 (6,0 procent) afhankelijk van een uitkering in het kader van de
WWB of de IOA (zie figuur 4.6 en tabel 4.3). In 2009 was 5,0 procent van de 15
t/m 64-jarigen afhankelijk van een uitkering.12 Het aandeel personen dat
afhankelijk is van een uitkering is iets hoger dan in 2009.

Van de 64.875 Antilliaanse Nederlanders van 15 t/m 64 jaar ontvangen er 9.641
(14,9 procent) een uitkering. Het aandeel uitkeringsafhankelijke Antilliaanse
Nederlanders is hoger dan in 2009. Toen was 11,8 procent van de 15-64 jarige
Antilliaanse Nederlanders afhankelijk van een uitkering.
18,0
16,0
14,0
12,0
10,0
8,0
6,0
4,0
2,0
0,0
'09

21AG

Figuur 4.6:

'10

Antilliaans

Marokkaans

'11

Surinaams

'12

Turks

'13

autochtoon

totaal

Personen (15-64 jaar) met een WWB, IOA (of WIJ) uitkering naar etnische herkomst, per 1 januari 2009 tot en
met 2013 (in procenten van de betreffende bevolkingsgroep)
Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie, bewerking Risbo

Oververtegenwoordiging
Het aandeel Antilliaanse Nederlanders dat afhankelijk is van een uitkering is
groter dan het aandeel uitkeringsafhankelijken in de totale bevolking van de 21
gemeenten. Een doelstelling van het beleid is om deze oververtegenwoordiging
te verminderen.
De oververtegenwoordiging geeft aan in hoeverre het percentage Antilliaanse
Nederlanders met een uitkering afwijkt van dat onder de hele bevolking in de
12

44

De uitkeringscijfers zijn voor de periode 2009-2013 voor diverse gemeenten gecorrigeerd.
Eerder gepresenteerde cijfers bleken niet altijd en niet voor alle gemeenten op een uniforme
wijze te zijn geselecteerd

Arbeid en Uitkering

gemeente. De oververtegenwoordiging wordt berekend door het verschil tussen
het aandeel uitkeringsontvangers in de totale groep en de groep Antilliaanse
Nederlanders te delen door het aandeel in de totale groep.13 In tabel 4.3 is per
herkomstgroep het aantal en aandeel uitkeringsontvangers onder 15 t/m 64jarigen en de oververtegenwoordiging weergegeven.

Van alle 15 t/m 64-jarigen ontvangt 6,0 procent een uitkering. Onder Antilliaanse
Nederlanders in deze leeftijdscategorie is de uitkeringsafhankelijkheid 14,9
procent. De oververtegenwoordiging van de Antilliaans-Nederlandse
uitkeringsontvangers bedraagt 146 procent. Dat is 13 procentpunten hoger dan
de oververtegenwoordiging van 133 procent in 2009. Onder AntilliaansNederlandse uitkeringsontvangers gaat het om een toename van 2.647
personen. Onder de totale groep uitkeringsontvangers gaat het om een
toename van 32.887 personen.
Tabel 4.3: Personen (15-64 jaar) met een WWB, IOA (of WIJ) uitkering naar etnische herkomst, per 1 januari 2009 t/m 2013
Antilliaans
21Agem

'09

'10

'11

'12

totaal
verschil
'13 09-13

bevolking van 15 t/m 64 jaar 59.352 61.227 62.890 64.232 64.875
uitkeringen (N)
6.994
7.888
8.791
9.267
9.641
uitkeringen (%)
11,8
12,9
14,0
14,4
14,9
oververtegenwoordiging (%)
133
140
145
147
146

'09

'10

'11

'12

'13

verschil
09-13

2.808.065 2.836.423 2.874.674 2.883.853 2.888.529
2.647

141.719

152.438

163.860

168.750

174.606

32.887

3,1

5,0

5,4

5,7

5,9

6,0

1,0

13

nvt

nvt

nvt

nvt

nvt

nvt

Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie, bewerking Risbo

13

45

Een rekenvoorbeeld: als van alle 15-64 jarigen in de gemeente 6% afhankelijk is van een
uitkering en van de 15-64 jarigen in de herkomstgroep 12% dan is de
oververtegenwoordiging: ((12-6)/6)*100=100%. Het percentage oververtegenwoordiging is
berekend op basis van de niet-afgeronde percentages.

Hoofdstuk 4

Oververtegenwoordiging in de 21 gemeenten
Figuur 4.7 geeft een overzicht van de 15-64-jarige Antilliaans-Nederlandse
uitkeringsontvangers in de 21 gemeenten per 1-1-2013. Hierbij kijken we naar
vier kernaspecten, het percentage uitkeringsontvangers, de
oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers ten
opzichte van de totale bevolking van de gemeente en de toe- of afname van
deze oververtegenwoordiging in vergelijking met de oververtegenwoordiging
per 1-1-2009. Ook een indicatie van het aantal uitkeringsontvangers is in de
figuur terug te zien. De exacte waarden voor deze aspecten zijn vermeld onder
de figuur (zie ook de tabellen b4.6 en b4.6a in de bijlage).
De horizontale positie van elke cirkel geeft het percentage AntilliaansNederlandse uitkeringsontvangers per 1-1-2013 weer. Gemiddeld is 14,9
procent van de Antilliaanse Nederlanders in de 21 gemeenten afhankelijk van
een uitkering. In Amersfoort is het percentage Antilliaans-Nederlandse
uitkeringsontvangers met 9,2 procent het laagst, gevolgd door Breda en
Zoetermeer (9,7 respectievelijk 9,8 procent). In Groningen en Leeuwarden is
het aandeel Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers het hoogst (22,4
respectievelijk 22,2 procent).
De verticale positie van elke cirkel geeft het percentage oververtegenwoordiging weer. De oververtegenwoordiging in de 21 gemeenten is gemiddeld
146 procent. Tussen de gemeenten bestaan er grote verschillen in oververtegenwoordiging. In Rotterdam en Amsterdam is de oververtegenwoordiging het
laagst (99 respectievelijk 101 procent). De oververtegenwoordiging is het
hoogst in Zwolle (309 procent) en Den Helder (304 procent).
Een belangrijke doelstelling van het beleid is om de oververtegenwoordiging
terug te dringen. De kleur van de cirkel geeft de verandering in de
oververtegenwoordiging aan in vergelijking met 2009. In 6 van de 21
gemeenten is de oververtegenwoordiging afgenomen. De afname is het grootst
in Den Helder (-48 procentpunten). In 15 gemeenten is de
oververtegenwoordiging toegenomen. De grootste toename zien we in
Vlissingen (75 procentpunten).
De gemeenten verschillen sterk in omvang en ook het aantal AntilliaansNederlandse uitkeringsontvangers loopt sterk uiteen. De grootte van de cirkel
geeft het absolute aantal Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers per
1-1-2013 weer. De grootste cirkel is die van Rotterdam (3.039
uitkeringsontvangers) De kleinste cirkel is die van Vlissingen. In Vlissingen zijn
er 90 Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers van 15 t/m 64 jaar.

46

Arbeid en Uitkering
350
% Oververtegenwoordiging

oververtegenwoordiging gedaald
geen verandering
oververtegenwoordiging gestegen

Zwolle

Den Helder

300

Vlaardingen

250
Dordrecht

Groningen

Capelle a/d IJssel
Amersfoort

Vlissingen

Schiedam

200
Spijkenisse

Zoetermeer

Leeuwarden

Tilburg
Breda

Almere

Nijmegen

Lelystad
7

9

11

13

Eindhoven

% uitkeringen

150
15

17

19

21

23

25

Den Haag
100

Rotterdam

4000

Amsterdam
1000

100

50

Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers van 15 t/m 64 jaar
populatie

uitkeringsontvangers

oververtegenwoordiging

2013

2013

2013

2009

2013

verschil 2009 – 2013

N

N

%

%

%

%

Rotterdam

16.837

3.039

18,0

102

99

-3

Amsterdam

9.333

1.297

13,9

73

101

28

Den Haag

9.246

1.268

13,7

82

105

23

Almere

3.492

357

10,2

157

153

-4

Tilburg

3.270

412

12,6

178

179

1

Groningen

2.541

570

22,4

221

225

4

Dordrecht

2.191

316

14,4

207

219

12

Zoetermeer

1.900

186

9,8

161

181

20

Eindhoven

1.995

202

10,1

126

133

7

Breda

1.664

161

9,7

185

166

-19

Nijmegen

1.565

250

16,0

114

163

49

Capelle a/d IJssel

1.541

223

14,5

198

214

16

Spijkenisse

1.334

152

11,4

163

180

17

Lelystad

1.239

141

11,4

116

155

39

Schiedam

1.278

190

14,9

211

204

-7

Amersfoort

1.282

118

9,2

212

201

-11

Zwolle

42

1.045

166

15,9

267

309

Vlaardingen

946

160

16,9

223

254

31

Den Helder

886

168

19,0

352

304

-48

Leeuwarden

787

175

22,2

162

184

22

Vlissingen

503

90

17,9

140

215

75

Hellevoetsluis

-

-

-

-

-

-

Totaal 21 AG

64.875

9.641

14,9

133

146

13

Figuur 4.7:

Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers (15 t/m 64 jaar) in de 21 gemeenten
Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie bewerking Risbo

47

Hoofdstuk 4

Jongeren
In deze paragraaf kijken we naar de mate van uitkeringsafhankelijkheid van
Antilliaans-Nederlandse jongeren in vergelijking met de
uitkeringsafhankelijkheid van alle jongeren in de 21 gemeenten.
Als we figuur 4.8 vergelijken met figuur 4.6, blijkt dat de
uitkeringsafhankelijkheid van 15 t/m 24 jarige jongeren veel kleiner is die dan
van 15 t/m 64 jarigen.

Er wonen in de 21 gemeenten 567.932 jongeren. Daarvan ontvangen er 9.125
(1,6 procent) een uitkering. Dat is een toename in vergelijking met 2009, toen
1,1 procent van de jongeren een uitkering ontving. Van de 18.109 AntilliaansNederlandse jongeren zijn 662 (3,7 procent) afhankelijk van een uitkering. Dat
was in 2009 iets lager, namelijk 3,1 procent. In het afgelopen jaar is het
percentage jonge uitkeringsontvangers gedaald.

5,0
4,5
4,0
3,5
3,0
2,5
2,0
1,5
1,0
0,5
0,0
'09

21AG

Figuur 4.8:

'10

Antilliaans

Marokkaans

'11

Surinaams

'12

Turks

'13

autochtoon

totaal

Personen (15-24 jaar) met een WWB, IOA (of WIJ) uitkering naar etnische herkomst, per 1 januari 2009 tot en
met 2013 (in procenten van de betreffende bevolkingsgroep)
Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie, bewerking Risbo

Oververtegenwoordiging
In tabel 4.4 is het aantal en aandeel uitkeringsontvangers en het
oververtegenwoordigingpercentage onder 15 t/m 24-jarigen weergegeven.

De oververtegenwoordiging van de 15 t/m 24-jarige Antilliaans-Nederlandse
uitkeringsontvangers komt voor 2013 uit op 128 procent. Dit is 47
procentpunten lager dan de oververtegenwoordiging van 175 procent in 2009.

48

Arbeid en Uitkering

Onder Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers gaat het om een toename
van 135 personen. Onder de totale groep uitkeringsontvangers gaat het om een
toename van 2.893 personen.
Tabel 4.4: Personen (15-24 jaar) met een WWB, IOA (of WIJ) uitkering naar etnische herkomst, per 1 januari 2009 tot en met
2013
Antilliaans
21Agem

'09

'10

'11

totaal
'12

verschil
'13 09-13

bevolking van 15 t/m 24 jaar 16.861 17.344 17.754 18.028 18.109
uitkeringen (N)
527
719
820
773
662
uitkeringen (%)
3,1
4,1
4,6
4,3
3,7
oververtegenwoordiging (%)
175
179
168
143
128
Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie, bewerking Risbo

49

135
0,6
-47

'13

verschil
09-13

547.891 555.655 562.735 566.000 567.932
6.232
8.250
9.712 10.005
9.125
1,1
1,5
1,7
1,8
1,6
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt

2.893
0,5
nvt

'09

'10

'11

'12

Hoofdstuk 4

Oververtegenwoordiging in de 21 gemeenten
Figuur 4.9 geeft een overzicht van de 15-24-jarige Antilliaans-Nederlandse
uitkeringsontvangers in de 21 gemeenten per 1-1-2013. Hierbij kijken we naar
vier kernaspecten, het percentage uitkeringsontvangers, de
oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers ten
opzichte van de totale bevolking van de gemeente en de toe- of afname van
deze oververtegenwoordiging in vergelijking met de oververtegenwoordiging
per 1-1-2009. Ook een indicatie van het aantal uitkeringsontvangers is in de
figuur terug te zien. De exacte waarden voor deze aspecten zijn vermeld onder
de figuur (zie ook de tabellen b4.5 en b4.5a in de bijlage).
De horizontale positie van elke cirkel geeft het percentage uitkeringsontvangers
onder Antilliaans-Nederlandse jongeren weer. Gemiddeld is 3,7 procent van de
15-24-jarige Antilliaanse Nederlanders in de 21 gemeenten afhankelijk van een
uitkering. In Amersfoort is het percentage 15-24-jarige Antilliaans-Nederlandse
uitkeringsontvangers met 1,2 procent het laagst. Ook in Capelle aan den IJssel,
Breda en Schiedam is het aandeel Antilliaans-Nederlandse jongeren met een
uitkering kleiner dan 2 procent. In Den Helder is het aandeel AntilliaansNederlandse jongeren met een uitkering het hoogst, gevolgd door Vlissingen
(7,3 respectievelijk 7,0 procent).
De verticale positie van elke cirkel geeft het percentage oververtegenwoordiging weer. De oververtegenwoordiging in de 21 gemeenten is gemiddeld
128 procent. Tussen de gemeenten bestaan er grote verschillen in
oververtegenwoordiging. In Capelle aan den IJssel is de
oververtegenwoordiging het laagst (1 procent), gevolgd door Amersfoort (19
procent). De oververtegenwoordiging is het hoogst in Den Helder (348 procent).
Een belangrijke doelstelling van het beleid is om de oververtegenwoordiging
terug te dringen. De kleur van de cirkel geeft de verandering in de
oververtegenwoordiging aan in vergelijking met 2009. In 11 van de 21
gemeenten is de oververtegenwoordiging afgenomen. De afname is het grootst
in Capelle aan den IJssel en Groningen (-286, respectievelijk -274
procentpunten). In 10 gemeenten is de oververtegenwoordiging toegenomen, in
Den Helder is de toename met 205 procentpunten het grootst.
De gemeenten verschillen sterk in omvang en ook het aantal jonge AntilliaansNederlandse uitkeringsontvangers loopt sterk uiteen. De grootte van de cirkel
geeft het absolute aantal 15-24-jarige Antilliaans-Nederlandse
uitkeringsontvangers weer. De grootste cirkel is die van Rotterdam. Per 1-12013 zijn er in Rotterdam 187 Antilliaans-Nederlandse jongeren met een
uitkering. De kleinste cirkel is die van Amersfoort (4 Antilliaans-Nederlandse
jongeren met een uitkering).

50

Arbeid en Uitkering

oververtegenwoordiging gedaald

345

Den Helder

% Oververtegenwoordiging

geen verandering
oververtegenwoordiging gestegen

295
Zwolle
Vlaardingen
Zoetermeer
245

Nijmegen

Groningen
Dordrecht

195
Spijkenisse

Schiedam
Almere

0

1

2

Leeuwarden

3

Eindhoven

Breda

Vlissingen

Tilburg

145
Amsterdam
4

5

6

7

% uitkeringen jongeren
8

9

10

Lelystad
95
Den Haag
Rotterdam
45

200

Amersfoort

50
10

Capelle a/d IJssel

-5

Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers van 15 t/m 24 jaar
populatie

uitkeringsontvangers

oververtegenwoordiging

2013

2013

2013

2009

2013

N

N

%

%

%

verschil 2009 – 2013
%

Rotterdam

5.058

187

3,7

152

73

-79

Amsterdam

2.087

55

2,6

91

112

21

Den Haag

2.733

116

4,2

78

87

9

Almere

852

35

4,1

197

160

-37

Tilburg

993

39

3,9

190

146

-44

Groningen

815

40

4,9

482

208

-274

Dordrecht

614

18

2,9

130

179

49

Zoetermeer

489

19

3,9

267

263

-4

Eindhoven

514

12

2,3

178

100

-78

Breda

489

8

1,6

131

88

-43

Nijmegen

469

28

6,0

194

210

16

Capelle a/d IJssel

429

6

1,4

287

1

-286

Spijkenisse

345

12

3,5

77

162

85

Lelystad

340

11

3,2

139

107

-32

Schiedam

357

6

1,7

129

170

41

Amersfoort

323

4

1,2

138

19

-119

Zwolle

307

13

4,2

445

285

-160

Vlaardingen

240

7

2,9

169

261

92

Den Helder

220

16

7,3

143

348

205

Leeuwarden

278

19

6,8

107

127

20

Vlissingen

157

11

7,0

48

153

105

Hellevoetsluis

-

-

-

-

-

-

Totaal 21 AG

18.109

662

3,7

175

128

-47

Figuur 4.9:

Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers (15 t/m 24 jaar) in de 21 gemeenten
Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie bewerking Risbo

51

Hoofdstuk 4

4.4.1

Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers naar
achtergrondkenmerken
In figuur 4.10 wordt het aandeel uitkeringsontvangers uitgesplitst naar geslacht,
leeftijd en generatie. In figuur 4.6 zien we dat Antilliaans-Nederlandse vrouwen
vaker afhankelijk zijn van een uitkering dan Antilliaans-Nederlandse mannen en
dat de uitkeringsafhankelijkheid onder ouderen veel groter is dan onder
jongeren. Verder zien we dat de tweede generatie veel minder vaak afhankelijk
is van een uitkering dan de eerste generatie. Als we voor leeftijd corrigeren zien
we dat bij jongeren er minder verschil is tussen de eerste en tweede generatie.
Bij de leeftijdgroep van 25 tot en met 34 jaar is het aandeel
uitkeringsontvangers onder de eerste generatie Antilliaanse Nederlanders nog
steeds hoger dan onder de tweede generatie Antilliaanse Nederlanders.

52

Arbeid en Uitkering

14,9

Bevolking (15-64)

Antilliaanse Nederlanders

6,0

totale bevolking

12,8

Man

5,5
16,8

Vrouw

6,6

18,2

1e generatie

12,9
5,4
5,0

2e generatie

3,7

15-24 jaar

1,6
15,1

25-34 jaar

5,4
19,8

35-44 jaar

7,0
22,4

45-54 jaar

8,1
23,8

55-64 jaar

8,4

4,3

15-24 jaar,1e generatie

3,2
2,9

15-24 jaar,2e generatie

2,0

17,9

25-34 jaar,1e generatie

9,9
8,5

25-34 jaar,2e generatie

7,5

0,0

5,0

10,0

15,0

20,0

25,0

30,0

21AG

Figuur 4.6:

Aandeel Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers (15-64 jaar) met een WWB, IOA uitkering naar
achtergrondkenmerken, per 1 januari 2013 (in procenten van de betreffende deelpopulatie)
Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstanties
* Bij uitsplitsing naar generatie heeft het totaalcijfer betrekking op de totale allochtone bevolking

Kenmerken van uitkeringsontvangers
In tabel b4.4 in de bijlage worden cijfers gepresenteerd over de uitkeringsduur.
Van de Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers is een groot deel al
langdurig afhankelijk van een uitkering. Dit geldt overigens ook voor de totale
groep uitkeringsontvangers in de 21 gemeenten. Van de AntilliaansNederlandse uitkeringsontvangers heeft 27,5 procent al meer dan 5 jaar een
uitkering. Van alle uitkeringsontvangers van de 21 gemeenten is een veel groter
deel (37,7 procent) al 5 jaar of langer afhankelijk van een uitkering.

53

Hoofdstuk 5

5.1

Criminaliteit
Inleiding
Het beleid richt zich tevens op het verminderen van criminaliteit. In dit hoofdstuk
wordt stilgestaan bij de omvang en aard van criminaliteit onder de AntilliaansNederlandse bevolking in de 21 gemeenten. Daarbij wordt een vergelijking
gemaakt met het aandeel verdachten onder andere grote herkomstgroepen en
onder de totale bevolking van de 21 gemeenten.
In paragraaf 5.2 wordt kort ingegaan op de gebruikte begrippen en de databron.
In paragraaf 5.3 wordt aandacht geschonken aan de omvang van de
criminaliteit onder de Antilliaans-Nederlandse bevolking in het jaar 2012. We
bekijken of er ten opzichte van de totale bevolking van de gemeente een
oververtegenwoordiging is van Antilliaans-Nederlandse verdachten en of zich
hierin ten opzichte van 2009 veranderingen hebben voorgedaan. Vervolgens
gaan we in op de achtergrondkenmerken en de oververtegenwoordiging van
Antilliaans-Nederlandse verdachten in de bevolking van de 21 gemeenten. In
paragraaf 5.4 worden verdachtencijfers gepresenteerd voor de periode 20082012. Het gaat hier om welk deel van de per 1 januari 2012 in de 21 gemeenten
ingeschreven bevolking op enig moment in de periode 2008-2012 minimaal één
keer in aanraking met de politie is gekomen op verdenking van betrokkenheid
bij een misdrijf. Vervolgens komt in paragraaf 5.5 de pleegcarrière aan de orde
en wordt in paragraaf 5.6 ingegaan op het type misdrijven waar Antilliaanse
Nederlanders van verdacht worden.

5.2

Gebruikte begrippen en databron
Verdachten, antecedenten en misdrijven
In deze paragraaf gaan we kort in op de gebruikte begrippen. We maken
onderscheid tussen verdachten, antecedenten en misdrijven. Er wordt eerst
gerapporteerd over (het percentage) verdachten. Een persoon staat als
verdachte geregistreerd indien tegen hem proces-verbaal is opgemaakt ter
zake van één of meer misdrijven/delicten. Zo’n proces-verbaal wordt een
antecedent genoemd. In een proces-verbaal of antecedent kunnen meerdere
misdrijven worden geregistreerd. Men kan hierbij denken aan een winkeldiefstal
waarbij ook mishandeling heeft plaatsgevonden. Indien van deze gebeurtenis
proces-verbaal wordt opgemaakt, zullen hierin meerdere wetsartikelen worden

55

Hoofdstuk 5

vermeld. Uiteraard komt het ook voor dat in een bepaald jaar een persoon meer
dan één keer met de politie in aanraking komt op verdenking van een misdrijf.
Van een persoon die in een bepaald jaar drie keer is opgepakt door de politie
voor een misdrijf en waartegen evenzoveel keer proces-verbaal is opgemaakt
staan dan drie antecedenten geregistreerd. Het totaal aantal geregistreerde
antecedenten en misdrijven in een bepaalde periode is dus bijna per definitie
groter dan het totaal aantal geregistreerde verdachten. In paragraaf 5.5 wordt
nagegaan of een verdachte eenmalig of vaker verdacht is geweest van een
misdrijf. Hiervoor wordt de term pleegcarrière gebruikt. Verdachten worden
onderscheiden naar beginners, meerplegers en veelplegers. Voor verdere uitleg
zie paragraaf 5.5 en de begrippenlijst en technische toelichting in de bijlagen.
Databron
Voor dit hoofdstuk maken we gebruik van verdachtenregistraties uit het
zogenaamde Herkenningsdienstsysteem (HKS). De gegevens zijn afkomstig
van de Dienst IPOL van het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD). De Dienst
IPOL verzamelt jaarlijks data vanuit het HKS. In het HKS worden verdachten
geregistreerd tegen wie een proces-verbaal is opgemaakt wegens een misdrijf.
Het is de overtuiging van de politie dat het daders zijn. Voor deze personen is
proces-verbaal van opsporing gemaakt en verstuurd naar het Openbaar
Ministerie. De rechter moet zich er nog over uitspreken. We rapporteren dus
over verdachten en niet over veroordeelden.
Cijfers 2012
De cijfers over het meest recente jaar (hier dus 2012) zijn altijd voorlopige
cijfers. Deze cijfers worden in het eerste kwartaal van het komende jaar (2014)
pas definitief. De daderaantallen lopen in vrijwel alle korpsen sinds 2008 terug.
Dit wordt mogelijk mede veroorzaakt door de invoering van het nieuwe
bedrijfsprocessensysteem BVH (Basisvoorziening Handhaving). De invoering
van dit systeem heeft de administratieve druk bij de korpsen opgevoerd
waardoor in sommige regio’s ook de registratie in HKS onder tijdsdruk kwam te
staan met als gevolg registratieachterstanden in HKS. In de technische
toelichting is hier nader op ingegaan. Dit geldt echter voor alle
bevolkingsgroepen zodat het vergelijken van percentages wel mogelijk is.

56

Criminaliteit

Koppeling
Geregistreerde verdachten in 2012 zijn op basis van het versleutelde
persoonsnummer gekoppeld aan het bevolkingsbestand per 1 januari 2012.
Indien het persoonsnummer in de verdachtenregistratie niet bekend is, kan er
per definitie geen koppeling worden gemaakt met het bevolkingsbestand.
Verdachten zonder valide persoonsnummer zijn in onderstaande tabellen dus
niet opgenomen. Ook verdachten die in de loop van 2012 in de gemeenten zijn
komen wonen, vallen buiten onderstaande analyses. De gepresenteerde
verdachtenpercentages en aantallen kunnen daardoor verschillen van de door
de Dienst IPOL gepresenteerde cijfers. Voor meer informatie over het HKS
verwijzen we naar de begrippenlijst en technische toelichting in de bijlagen.

57

Hoofdstuk 5

5.3

Verdachten 2012
In deze paragraaf gaan we in op verdachten van 12 jaar en ouder. Per 1 januari
2012 tellen de 21 gemeenten 3.573.184 inwoners van 12 jaar of ouder. In het
jaar 2012 komen er hiervan 56.233 (1,6 procent) in aanraking met de politie op
verdenking van een misdrijf en worden als verdachte in het HKS geregistreerd
(zie figuur 5.1 en tabel 5.1). Het percentage verdachten is vergelijkbaar met
2009 (1,7 procent).

Van de 71.430 Antilliaanse Nederlanders van 12 jaar of ouder worden er 4.408
(6,2 procent) verdacht van een misdrijf. Dit is vergelijkbaar met de situatie in
2009. Toen werd 6,4 procent verdacht van een misdrijf.

7,0
6,0
5,0
4,0
3,0
2,0
1,0
0,0
2009

21AG

Figuur 5.1:

2010

Antilliaans

Marokkaans

2011

Surinaams

Turks

2012

autochtoon

totaal

Verdachten (12 jaar en ouder), 2009 tot en met 2012 (in procenten van de betreffende bevolkingsgroep per 1
januari)
Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

58

Criminaliteit

Oververtegenwoordiging
De oververtegenwoordiging geeft aan in welke mate het verdachtenpercentage
van Antilliaanse Nederlanders afwijkt van dat van de hele bevolking in de
gemeente. De oververtegenwoordiging wordt berekend door het verschil tussen
het aandeel verdachten in de totale groep en de groep van Antilliaanse
Nederlanders te delen door het aandeel in de totale groep.14 In tabel 5.1 is per
herkomstgroep het aantal en aandeel verdachten van 12 jaar en ouder en het
percentage oververtegenwoordiging weergegeven. Van alle personen van 12
jaar en ouder is in 2012 1,6 procent geregistreerd als verdachte.

Van de Antilliaanse Nederlanders van 12 jaar en ouder is 6,2 procent verdacht.
De oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse verdachten van 12 jaar
en ouder komt uit op 292 procent. Dat is 21 procentpunten hoger dan de
oververtegenwoordiging van 271 procent in 2009. Onder AntilliaansNederlandse verdachten gaat het om een toename van 188 personen. Onder
de totale groep verdachten gaat het om een afname van 3.494 personen.
Tabel 5.1: Personen (12 jaar en ouder) verdacht van een misdrijf, naar etnische herkomst, 2009 tot en met 2012

'12

verschil
09-12

'09

'10

'11

'12

verschil
09-12

bevolking 12 jaar en ouder
65.755 67.839 69.856 71.430
verdacht (N)
4.220 3.981 4.260 4.408
verdacht (%)
6,4
5,9
6,1
6,2
oververtegenwoordiging (%)
271
268
268
292

188
-0,2
21

3.453.972
59.727
1,7
nvt

3.490.645
55.682
1,6
nvt

3.539.490
58.694
1,7
nvt

3.573.184
56.233
1,6
nvt

-3.494
-0,1
nvt

21Agem

'09

'10

'11

Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

14

59

Een rekenvoorbeeld: als van alle personen van 12 jaar en ouder in de gemeente 3% wordt
verdacht en van de personen van 12 jaar en ouder in de herkomstgroep 6% dan is de
oververtegenwoordiging: ((6-3)/3)*100=100%. Het percentage oververtegenwoordiging is
berekend op basis van de niet-afgeronde percentages.

Hoofdstuk 5

Oververtegenwoordiging in de 21 gemeenten
Figuur 5.2 geeft een overzicht van de Antilliaans-Nederlandse verdachten van
12 jaar en ouder in de 21 gemeenten in 2012. Hierbij kijken we naar vier
kernaspecten, het percentage verdachten, de oververtegenwoordiging van
Antilliaans-Nederlandse verdachten ten opzichte van de totale bevolking van de
gemeente en de toe- of afname van deze oververtegenwoordiging in
vergelijking met de oververtegenwoordiging in 2009. Ook een indicatie van het
aantal verdachten is in de figuur terug te zien. De exacte waarden voor deze
aspecten zijn vermeld onder de figuur (zie ook de tabellen b5.4 en b5.4a in de
bijlage).
De horizontale positie van elke cirkel geeft het percentage AntilliaansNederlandse verdachten in 2012 weer. Gemiddeld wordt 6,2 procent van de
Antilliaanse Nederlanders in de 21 gemeenten verdacht. In Breda is het
percentage Antilliaans-Nederlandse verdachten met 3,1 procent het laagst. In
Leeuwarden is het aandeel Antilliaans-Nederlandse verdachten het hoogst
(10,4 procent).
De verticale positie van elke cirkel geeft het percentage
oververtegenwoordiging weer. De oververtegenwoordiging in de 21 gemeenten
is gemiddeld 292 procent. Tussen de gemeenten bestaan er grote verschillen in
oververtegenwoordiging. In Den Haag is de oververtegenwoordiging het laagst
(189 procent). Ook in Amsterdam, Rotterdam en Lelystad is de
oververtegenwoordiging relatief laag. De oververtegenwoordiging is het hoogst
in Zwolle (667 procent). In Groningen, Den Helder en Leeuwarden is de
oververtegenwoordiging eveneens relatief hoog.
Een belangrijke doelstelling van het beleid is om de oververtegenwoordiging
terug te dringen. De kleur van de cirkel geeft de verandering in de
oververtegenwoordiging aan in vergelijking met 2009. In 6 van de 21
gemeenten is de oververtegenwoordiging afgenomen. De afname is het grootst
in Eindhoven (104 procentpunten). Ook in Capelle aan den IJssel en Lelystad is
de oververtegenwoordiging met meer dan 40 procentpunten gedaald. In 15
gemeenten is de oververtegenwoordiging toegenomen.
De gemeenten verschillen sterk in omvang en ook het aantal AntilliaansNederlandse verdachten loopt sterk uiteen. De grootte van de cirkel geeft het
absolute aantal Antilliaans-Nederlandse verdachten in 2012 weer. De grootste
cirkel is die van Rotterdam (1.346 verdachten). De kleinste cirkel is die van
Breda. In Breda zijn er 55 Antilliaans-Nederlandse verdachten van 12 jaar of
ouder.

60

Criminaliteit

% Oververtegenwoordiging

oververtegenwoordiging gedaald
geen verandering

Zwolle
650

oververtegenwoordiging gestegen

Den Helder

550

Leeuwarden

Groningen

Vlissingen
450
Dordrecht
Nijmegen

Vlaardingen

Amersfoort
350

Zoetermeer

Tilburg

Schiedam

Spijkenisse
2

3

Breda

4

5

Eindhoven

6

% verdachten

7
8
Capelle a/d IJssel

250
Almere

9

10

11

12

2000

Rotterdam

Lelystad

500

Amsterdam

100

Den Haag
150

Antilliaans-Nederlandse verdachten van 12 jaar en ouder
populatie

verdachten

oververtegenwoordiging

2012

2012

2012

2009

2012

N

N

%

%

%

verschil 2009 – 2012
%

Rotterdam

18.534

1.346

7,3

250

217

-33

Amsterdam

10.345

426

4,1

214

202

-12

Den Haag

10.175

642

6,3

169

189

20

Almere

3.809

203

5,3

225

245

20

Tilburg

3.548

181

5,1

255

319

64

Groningen

2.754

177

6,4

462

504

42

Dordrecht

2.466

215

8,7

309

420

111

Zoetermeer

2.109

121

5,7

254

315

61

Eindhoven

2.174

94

4,3

340

236

-104

Breda

1.797

55

3,1

207

274

67

Nijmegen

1.739

96

5,5

267

366

99

Capelle a/d IJssel

1.671

111

6,6

318

277

-41

Spijkenisse

1.540

100

6,5

239

296

57

Lelystad

1.366

71

5,2

256

212

-44

Schiedam

1.440

109

7,6

206

336

130

Amersfoort

1.425

59

4,1

352

373

21

Zwolle

1.171

83

7,1

442

667

225

Vlaardingen

1.055

87

8,2

417

424

7

Den Helder

959

93

9,7

480

603

123

Leeuwarden

798

83

10,4

444

504

60

Vlissingen

555

56

10,1

505

468

-37

Hellevoetsluis

-

-

-

-

-

-

Totaal 21 AG

71.430

4.408

6,2

271

292

21

Figuur 5.2:

Antilliaans-Nederlandse verdachten (12 jaar en ouder) in de 21 gemeenten
Bron: HKS bewerking Risbo, voorlopige cijfers

61

Hoofdstuk 5

Jongeren
In figuur 5.3 is het percentage verdachten onder jongeren opgenomen. Als we
deze figuur vergelijken met figuur 5.1 zien we dat het percentage verdachten
onder jongeren in het algemeen groter is dan onder ouderen.
Er wonen in de 21 gemeenten 695.355 jongeren in de leeftijd van 12 t/m 24 jaar
(zie ook tabel 5.2). In 2012 worden er daarvan 21.420 verdacht, dat is 3,1
procent. Het aandeel verdachte jongeren is iets lager dan in 2009. Toen werd
3,6 procent van alle 12 t/m 24-jarige jongeren verdacht van een misdrijf.

Van de 21.946 Antilliaans-Nederlandse 12 t/m 24-jarige jongeren worden er
1.740 (7,9 procent) verdacht. Dat is iets minder dan de 8,5 procent in 2009.

10,0
9,0
8,0
7,0
6,0
5,0
4,0
3,0
2,0
1,0
0,0
2009

21AG

Figuur 5.3:

2010

Antilliaans

Marokkaans

2011

Surinaams

Turks

2012

autochtoon

totaal

Verdachten (12-24 jaar), 2009 tot en met 2012 (in procenten van de betreffende bevolkingsgroep per 1 januari)
Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

62

Criminaliteit

Oververtegenwoordiging
In tabel 5.2 is per herkomstgroep het aantal en aandeel verdachten onder 12
t/m 24-jarigen en het oververtegenwoordigingpercentage weergegeven voor
2009 tot en met 2012.

De oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse verdachten van 12 t/m
24 jaar komt in 2012 uit op 157 procent. Dit is 22 procentpunten hoger dan de
oververtegenwoordiging van 135 procent in 2009. Onder AntilliaansNederlandse verdachten gaat het om een afname van 27 personen. Onder de
totale groep verdachten gaat het om een afname van 2.808 personen.
Tabel 5.2: Personen (12-24 jaar) verdacht van een misdrijf, naar etnische herkomst, 2009 tot en met 2012
Antilliaans
21Agem
bevolking 12 t/m 24 jaar
verdacht (N)
verdacht (%)
oververtegenwoordiging (%)

totaal

'09

'10

'11

'12

verschil
09-12

20.885
1.767
8,5
135

21.267
1.657
7,8
140

21.704
1.793
8,3
149

21.946
1.740
7,9
157

-27
-0,6
22

Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

63

'11

'12

verschil
09-12

673.306 680.388 689.759
24.228 22.111 22.888
3,6
3,2
3,3
nvt
nvt
nvt

695.355
21.420
3,1
nvt

-2.808
-0,5
nvt

'09

'10

Hoofdstuk 5

Oververtegenwoordiging in de 21 gemeenten
Figuur 5.4 geeft een overzicht van de Antilliaans-Nederlandse verdachte
jongeren in de 21 gemeenten in 2012. Hierbij kijken we naar vier kernaspecten,
het percentage verdachten, de oververtegenwoordiging van AntilliaansNederlandse verdachte jongeren in 2012 ten opzichte van alle 12-24-jarige
jongeren van de gemeente en de toe- of afname van deze
oververtegenwoordiging in vergelijking met de oververtegenwoordiging in 2009.
Ook een indicatie van het aantal verdachten is in de figuur terug te zien. De
exacte waarden voor deze aspecten zijn vermeld onder de figuur (zie ook de
tabellen b5.4 en b5.4a in de bijlage).
De horizontale positie van elke cirkel geeft het percentage AntilliaansNederlandse verdachte jongeren in 2012 weer. Gemiddeld wordt 7,9 procent
van de Antilliaans-Nederlandse jongeren in de 21 gemeenten verdacht. In
Breda en Eindhoven is het percentage Antilliaans-Nederlandse verdachte
jongeren het laagst (4,1 respectievelijk 4,7 procent). In Vlissingen is het
percentage Antilliaans-Nederlandse verdachte jongeren het hoogst (14,4
procent), gevolgd door Den Helder (14,2 procent).
De verticale positie van elke cirkel geeft het percentage oververtegenwoordiging weer. De oververtegenwoordiging in de 21 gemeenten in 2012 is
gemiddeld 157 procent. Tussen de gemeenten bestaan er grote verschillen in
oververtegenwoordiging. In Eindhoven is de oververtegenwoordiging het laagst
(82 procent). Ook in Rotterdam en Den Haag is de oververtegenwoordiging
relatief beperkt. De oververtegenwoordiging is het hoogst in Groningen (390
procent).
Een belangrijke doelstelling van het beleid is om de oververtegenwoordiging
terug te dringen. De kleur van de cirkel geeft de verandering in de
oververtegenwoordiging aan in vergelijking met 2009. In 4 van de 21
gemeenten is de oververtegenwoordiging afgenomen. De afname is het grootst
in Eindhoven (-131 procentpunten). In 17 gemeenten is de
oververtegenwoordiging toegenomen.
De gemeenten verschillen sterk in omvang en ook het aantal AntilliaansNederlandse verdachte jongeren loopt sterk uiteen. De grootte van de cirkel
geeft het absolute aantal Antilliaans-Nederlandse verdachte jongeren in 2012
weer. De grootste cirkel is die van Rotterdam (513 Antilliaans-Nederlandse
verdachte jongeren). De kleinste cirkel is die van Breda. In Breda zijn er 23
Antilliaans-Nederlandse verdachten van 12 t/m 24 jaar.

64

Criminaliteit

% Oververtegenwoordiging

oververtegenwoordiging gedaald
geen verandering

400

oververtegenwoordiging gestegen

Groningen

350
Den Helder

Zwolle

300

Vlaardingen
Leeuwarden

250
Dordrecht

Amersfoort

Vlissingen

Zoetermeer

200
Nijmegen
Tilburg

Schiedam

Breda
3

5

7

150
Lelystad

9

% verdachte jongeren
11

13

15

Capelle a/d IJssel
Spijkenisse

Almere
Amsterdam

600

100
Rotterdam

Eindhoven

150

50

10

Den Haag

Antilliaans-Nederlandse verdachten van 12 t/m 24 jaar
populatie
2012

verdachten
2012

2012

2009

oververtegenwoordiging
2012

verschil 2009 – 2012

N

N

%

%

%

%

Rotterdam

6.139

513

8,4

110

86

-24

Amsterdam

2.481

144

5,8

97

102

5

Den Haag

3.172

248

7,8

70

84

14

Almere

1.101

78

7,1

139

128

-11

Tilburg

1.145

81

7,1

153

192

39

Groningen

953

68

7,1

381

390

9

Dordrecht

802

92

11,5

69

224

155

Zoetermeer

622

64

10,3

131

215

84

Eindhoven

622

29

4,7

214

82

-132

Breda

560

23

4,1

29

161

132

Nijmegen

557

28

5,0

194

184

-10

Capelle a/d IJssel

511

46

9,0

118

141

23

Spijkenisse

487

43

8,8

124

131

7

Lelystad

433

33

7,6

125

139

14

Schiedam

469

45

9,6

87

158

71

Amersfoort

402

25

6,2

146

222

76

Zwolle

393

38

9,7

240

334

94

Vlaardingen

323

45

13,9

221

295

74

Den Helder

289

41

14,2

308

339

31

Leeuwarden

297

29

9,8

211

281

70

Vlissingen

188

27

14,4

118

221

103

Hellevoetsluis

-

-

-

-

-

-

Totaal 21 AG

21.946

1.740

7,9

135

157

22

Figuur 5.4:

Antilliaans-Nederlandse verdachten (12 t/m 24 jaar) in de 21 gemeenten
Bron: HKS bewerking Risbo, voorlopige cijfers

65

Hoofdstuk 5

5.3.1

Antilliaans-Nederlandse verdachten naar achtergrondkenmerken
In figuur 5.5 wordt het aandeel verdachten uitgesplitst naar geslacht, leeftijd en
generatie. Vervolgens kijken we naar het aandeel jonge verdachten in de
verschillende onderwijsniveaus en bekijken we of er een verschil is in het
verdachtenpercentage tussen voortijdig schoolverlaters en niet voortijdig
schoolverlaters. Tot slot bekijken we of -en in welke mate werkzoekenden en
uitkeringsontvangers vaker verdacht worden.
Verdachten naar geslacht
Van de mannen wordt een veel groter deel verdacht dan van de vrouwen. Van
alle vrouwen van 12 jaar en ouder in de 21 gemeenten wordt in 2012 0,6
procent verdacht. Van de mannen wordt 2,6 procent verdacht van een misdrijf.
In 2012 wordt 2,7 procent van de Antilliaans-Nederlandse vrouwen verdacht
van een misdrijf, van de Antilliaans-Nederlandse mannen is 9,8 procent
verdacht. Zowel voor vrouwen als voor mannen is het aandeel verdachten veel
hoger dan in de totale bevolking van de 21 gemeenten.
Verdachten naar leeftijd en generatie
Leeftijd is een belangrijke indicator voor crimineel gedrag. Het is een bekend
e

gegeven dat de kans op crimineel gedrag vanaf het 12 tot (ongeveer) het 18

e

levensjaar sterk toeneemt, dan stabiliseert om vervolgens vanaf ongeveer het
e

20 levensjaar af te nemen.15 We zien dit beeld ook onder de Antilliaanse
Nederlanders in de 21 gemeenten. Van de minderjarige Antilliaanse
Nederlanders wordt 7,0 procent verdacht, van de jongvolwassenen 8,4 procent
en van de 25-44-jarigen 6,8 procent (zie figuur 5.5). Onder Antilliaanse
Nederlanders van de eerste generatie is het aandeel verdachten met 6,4
procent iets hoger dan onder de tweede generatie (5,5 procent).
Verdachten naar onderwijsniveau en voortijdig schoolverlaten
Schoolgaande jongeren die onderwijs volgen op een laag niveau hebben een
grotere kans om in aanraking te komen met de politie op verdenking van een
misdrijf dan jongeren die onderwijs volgen op een hoog niveau.16 Deze
samenhang zien we zowel bij de totale groep als bij Antilliaans-Nederlandse
jongeren in de leeftijd van 12 t/m 22 jaar.

15

16

66

Zie bijvoorbeeld Hirschi, T. en M. Gottfredson (1983). ‘Age and the explanation of crime’. In:
The American Journal of Sociology, jg. 89, nr. 3, p. 552-584.
De opleidingen zijn gecodeerd in drie onderwijsniveaus. Praktijkonderwijs, vmbo bb, vmbo kb,
mbo 1 en mbo 2 zijn gecategoriseerd als laag niveau; onderbouw vo, vmbo-tl, vmbo gl, mbo 3
en mbo 4 als middelbaar niveau; havo, vwo, hbo en wo als hoog niveau.

Criminaliteit

Van de nieuwe voortijdig schoolverlaters wordt een groter deel verdacht dan
van de niet voortijdig schoolverlaters. Van de voortijdig schoolverlaters wordt
12,0 procent verdacht en van de niet voortijdig schoolverlaters 3,0 procent. Ook
bij de Antilliaans-Nederlandse jongeren zien we dit beeld. Van de AntilliaansNederlandse niet voortijdig schoolverlaters wordt 7,6 procent verdacht, van de
Antilliaans-Nederlandse voortijdig schoolverlaters 17,8 procent.
Verdachten naar werk en uitkeringsafhankelijkheid
Onder de totale bevolking in de 21 gemeenten zien we dat werkzoekenden
vaker worden verdacht dan niet werkzoekenden. Ook bij de AntilliaansNederlandse bevolking is dit verschil zichtbaar, van de werkzoekenden is 11,1
procent verdacht, van de Antilliaans-Nederlandse niet werkzoekenden 5,9
procent. Personen met een uitkering worden vaker verdacht dan personen
zonder uitkering. Ook bij de Antilliaans-Nederlandse bevolking zien we dit
beeld. Van de Antilliaanse Nederlanders met een uitkering wordt 12,7 procent
verdacht. Van de Antilliaanse Nederlanders zonder uitkering wordt 5,5 procent
verdacht.

67

Hoofdstuk 5

6,2

Verdachten (12 jaar e.o.)

Antilliaanse Nederlanders

1,6

totale bevolking
9,8

Man

2,6
2,7

Vrouw

0,6

6,4

1e generatie

2,2
5,5

2e generatie

3,3

7,0

12-17 jaar

2,7
8,4

18-24 jaar

3,3
6,8

25-44 jaar

1,9
3,8

45-64 jaar

0,9

8,8

12-24 jaar,1e generatie

4,0
7,1

12-24 jaar,2e generatie

4,8

12,3

12-24 jaar, man

5,1
3,7

12-24 jaar, vrouw

1,1

12,7

schoolgaand, laag niveau

7,6
5,3

schoolgaand, mid. niveau

2,7
1,6

schoolgaand, hoog niveau

0,8

7,6

geen nieuw vsv

3,0
17,8

nieuw vsv

12,0

5,9

niet werkzoekend

1,7
11,1

werkzoekend

4,3

5,5

geen uitkering

1,6
12,7

uitkering

5,7

0,0

2,0

4,0

6,0

8,0

10,0

12,0

14,0

16,0

18,0

20,0

21AG

Figuur 5.5:

Aandeel Antilliaans-Nederlandse verdachten (12 jaar e.o.) naar achtergrondkenmerken, in 2012 (in procenten
van de betreffende deelpopulatie)
Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers
* Bij uitsplitsing naar generatie heeft het totaalcijfer betrekking op de totale allochtone bevolking

68

Criminaliteit

5.4

Verdachten 2008-2012
Tot op heden is ingegaan op de betrokkenheid bij criminaliteit in een specifiek
onderzoeksjaar. Er is dus gekeken naar welk deel van de bevolking van de 21
gemeenten in 2012 werd verdacht van een delict. In deze paragraaf gaan we na
welk deel van de per 1 januari 2012 ingeschreven bevolking op enig moment in
de gehele periode 2008-2012 minimaal één keer in aanraking met de politie is
gekomen op verdenking van een misdrijf.

Van de gehele bevolking van twaalf jaar en ouder die per 1 januari 2012 in de
21 gemeenten woont, is in de periode 2008-2012 6,1 procent minimaal één
keer in aanraking gekomen met de politie op verdenking van een misdrijf. In
figuur 5.6 zien we dat het percentage onder de Antilliaanse Nederlanders veel
hoger ligt dan dit gemiddelde. Van de Antilliaanse Nederlanders van twaalf jaar
en ouder die per 1 januari 2012 in de 21 gemeenten wonen, is in de periode
2008-2012 18,4 procent minimaal één keer in aanraking gekomen met de politie
op verdenking van een misdrijf. Uitsplitsing van dit gegeven naar leeftijd en
geslacht laat zien dat voor bepaalde subgroepen dit cijfer nog aanzienlijk hoger
ligt. Van de 12-24-jarige Antilliaans-Nederlandse mannen is in de periode 20082012 29,8 procent één keer of meer in aanraking gekomen met de politie. Van
alle 12-24-jarige mannen in de 21 gemeenten is in de periode 2008-2012 15,7
procent in aanraking gekomen met de politie (zie tabel b5.2 in de bijlage).

69

Hoofdstuk 5

Antilliaans

18,4

Marokkaans

13,7

Surinaams

13,0

Turks

10,0

ov.niet-westers

8,6

westers

4,7

autochtoon

4,4

totaal

6,1

0,0

2,0

4,0

6,0

8,0

10,0

12,0

14,0

16,0

18,0

20,0

21AG

Figuur 5.6:

Verdachten 12 jaar en ouder in de periode 2008-2012 (in procenten van de betreffende bevolkingsgroep per 1
januari 2012)
Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

5.5

Pleegcarrière
In deze paragraaf wordt stilgestaan bij de pleegcarrière van verdachten. Hierbij
gaat het erom of een verdachte eenmalig of vaker verdacht is geweest van een
misdrijf. Verdachten worden onderscheiden naar beginners, meerplegers en
veelplegers. Het indelen van verdachten in deze categorieën gebeurt aan de
hand van het aantal processen-verbaal van aanhouding dat tegen hen is
opgemaakt. Een beginner is een verdachte tegen wie niet eerder een procesverbaal van aanhouding is opgemaakt.17 Een meerpleger is een verdachte
tegen wie 2-5 processen-verbaal (voor strafrechtelijk minderjarigen) of 2-10
processen-verbaal (voor strafrechtelijk meerderjarigen) zijn opgemaakt en een
veelpleger is een verdachte tegen wie meer dan 5 processen-verbaal (voor
strafrechtelijk minderjarigen) of meer dan 10 processen-verbaal (voor
strafrechtelijk meerderjarigen) zijn opgemaakt.

Wanneer we in figuur 5.7 de pleegcarrière van alle verdachten uit de 21
gemeenten bekijken blijkt dat 40,0 procent beginner is en een groter deel
meerpleger (43,8 procent). Een kleiner deel is veelpleger, namelijk 16,1
17

70

Wanneer iemand in een bepaald kalenderjaar voor het eerst als verdachte wordt
aangehouden en in hetzelfde jaar nogmaals, dan wordt hij in de jaarcijfers als meerpleger
gecategoriseerd.

Criminaliteit

procent. Voor de Antilliaans-Nederlandse verdachten zien we een ander beeld.
Van deze groep is 27,9 procent beginner, 48,7 procent is meerpleger en 23,4
procent van de Antilliaans-Nederlandse verdachten is veelpleger.

Antilliaans

27,9

48,7

23,4

Marokkaans

29,1

47,5

23,4

Surinaams

33,8

46,8

Turks

40,3

ov. niet-westers

42,0

westers

47,9

20%

14,9

43,8

40%

beginner

21A

11,7

40,7

40,0

0%

11,0

38,6

44,4

totaal

11,9

47,0

49,6

autochtoon

Figuur 5.7:

19,4

60%

meerpleger

16,1

80%

100%

veelpleger

Verdachten (12 jaar e.o.) naar pleegcarrière, in 2012 (in procenten van de betreffende deelpopulatie)
Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

5.6

Aard van de criminaliteit
Hiervoor is ingegaan op de vraag of en in welke mate personen worden
verdacht van criminaliteit. In paragraaf 5.1 is het verschil uitgelegd tussen
verdachten, antecedenten en misdrijven. Het gegeven dat van één verdachte
meerdere misdrijven kunnen worden geregistreerd, maakt de analyse en de
interpretatie van de aard van de criminaliteit aanzienlijk complexer dan de
analyse van de omvang van de criminaliteit. Er zijn verschillende mogelijkheden
om de aard van de criminaliteit in kaart te brengen. Vaak wordt dit gedaan op
het niveau van het delict. Daarbij wordt de omvang van een bepaald type delict
gerelateerd aan het totale aantal gepleegde delicten. Omdat een dergelijke
analyse op het niveau van het delict uitsluitend ingaat op de door de verdachten
gepleegde delicten raakt de relatie met de relatieve omvang van de criminaliteit
uit beeld. We presenteren daarom een analyse van de aard van de criminaliteit
waarin ook deze relatieve omvang van de criminaliteit is verdisconteerd. In deze
analyse wordt het aantal verdachten van een bepaald type delict gerelateerd
aan de bevolking. Daarbij wordt een uitsplitsing gemaakt naar herkomstgroep.

71

Hoofdstuk 5

In figuur 5.8 is deze analyse grafisch weergegeven. Ten opzichte van de totale
bevolking zijn Antilliaanse Nederlanders oververtegenwoordigd op nagenoeg
elke onderscheiden delictcategorie. Bij de Antilliaans-Nederlandse bevolking
komen vooral vermogensdelicten veel voor.

Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-westers

westers
verdacht geweldsdelict (%)
verdacht vermogensdelict (%)

autochtoon

verdacht openbare orde (%)
verdacht verkeersdelict (%)

totaal

verdacht drugsdelict (%)

0,0

0,5

1,0

1,5

2,0

2,5

21A

Figuur 5.8:

Verdachten (12 jaar e.o.) en delicttype, in 2012 (in procenten van de betreffende deelpopulatie)
Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

72

3,0

Bijlage bij hoofdstuk 2

73

Tabel b2.1:

Demografische kerncijfers bevolking, 1 januari 2013 (in procenten van de betreffende bevolkingsgroep en absolute aantallen)

Antilliaans
21Agem

aantal

Bevolkingsomvang (N)

88.093

Aandeel in de bevolking (%)

%

Marokkaans
aantal

%

191.118
2,1

Surinaams
aantal

%

236.437
4,6

Turks
aantal

%

193.449
5,7

ov. niet-westers
aantal

%

326.430
4,7

westers
aantal

%

506.024
7,9

autochtoon
aantal

%

2.615.033

totaal
aantal

%

4.156.584

12,2

62,9

100

Geslacht
Man

43.626

49,5

97.662

51,1

111.815

47,3

99.936

51,7

164.998

50,5

242.992

48,0 1.287.922

49,3 2.048.951

49,3

Vrouw

44.467

50,5

93.456

48,9

124.622

52,7

93.513

48,3

161.432

49,5

263.032

52,0 1.327.111

50,7 2.107.633

50,7

1e generatie

53.935

61,2

87.728

45,9

129.207

54,6

97.673

50,5

211.748

64,9

264.096

52,2

-

-

844.387

54,8

2e generatie

34.158

38,8

103.390

54,1

107.230

45,4

95.776

49,5

114.682

35,1

241.928

47,8

-

-

697.164

45,2

0-11 jaar

15.725

17,9

46.483

24,3

30.120

12,7

34.529

17,8

63.248

19,4

55.554

11,0

312.613

12,0

558.272

13,4

12-17 jaar

7.867

8,9

20.545

10,7

19.542

8,3

20.314

10,5

26.115

8,0

21.398

4,2

142.486

5,4

258.267

6,2

18-24 jaar

14.133

16,0

22.595

11,8

26.963

11,4

24.559

12,7

40.087

12,3

53.129

10,5

259.752

9,9

441.218

10,6

25-44 jaar

29.597

33,6

62.523

32,7

77.500

32,8

70.951

36,7

121.511

37,2

183.439

36,3

714.698

27,3 1.260.219

30,3

45-64 jaar

17.169

19,5

29.891

15,6

65.662

27,8

34.311

17,7

65.267

20,0

128.421

25,4

719.657

27,5 1.060.378

25,5

65 jaar e.o.

3.602

4,1

9.081

4,8

16.650

7,0

8.785

4,5

10.198

3,1

64.083

12,7

465.827

17,8

13,9

Generatie

Leeftijd

578.226

Leeftijd, generatie
0-11 jaar, 1e generatie

1.421

9,0

733

1,6

772

2,6

862

2,5

6.010

9,5

12.242

22,0

-

-

22.040

9,0

0-11 jaar, 2e generatie

14.304

91,0

45.750

98,4

29.348

97,4

33.667

97,5

57.238

90,5

43.312

78,0

-

-

223.619

91,0

12-17 jaar, 1e generatie

2.778

35,3

1.355

6,6

1.762

9,0

1.561

7,7

6.377

24,4

6.351

29,7

-

-

20.184

17,4

12-17 jaar, 2e generatie

5.089

64,7

19.190

93,4

17.780

91,0

18.753

92,3

19.738

75,6

15.047

70,3

-

-

95.597

82,6

18-24 jaar, 1e generatie

7.869

55,7

3.552

15,7

4.820

17,9

4.233

17,2

22.376

55,8

30.843

58,1

-

-

73.693

40,6

18-24 jaar, 2e generatie

6.264

44,3

19.043

84,3

22.143

82,1

20.326

82,8

17.711

44,2

22.286

41,9

-

-

107.773

59,4

25-44 jaar, 1e generatie

22.036

74,5

43.175

69,1

42.734

55,1

48.108

67,8

103.287

85,0

113.943

62,1

-

-

373.283

68,4

25-44 jaar, 2e generatie

7.561

25,5

19.348

30,9

34.766

44,9

22.843

32,2

18.224

15,0

69.496

37,9

-

-

172.238

31,6

45-64 jaar, 1e generatie

16.295

94,9

29.832

99,8

62.900

95,8

34.142

99,5

63.918

97,9

65.514

51,0

-

-

272.601

80,0

45-64 jaar, 2e generatie

874

5,1

59

0,2

2.762

4,2

169

0,5

1.349

2,1

62.907

49,0

-

-

68.120

20,0

65 jaar e.o., 1e generatie

3.536

98,2

9.081

100,0

16.219

97,4

8.767

99,8

9.776

95,9

35.203

54,9

-

-

82.582

73,5

65 jaar e.o., 2e generatie

66

1,8

0

0,0

431

2,6

18

0,2

422

4,1

28.880

45,1

-

-

29.817

26,5

Ongehuwd

47.554

70,8

46.620

35,7

104.081

53,8

45.328

31,2

130.574

53,2

218.084

50,0

935.850

42,4 1.528.091

44,6

Gehuwd

11.873

17,7

69.496

53,3

48.273

25,0

80.795

55,7

84.382

34,4

154.521

35,4

906.827

41,1 1.356.167

39,6

Gescheiden

7.079

10,5

12.156

9,3

36.447

18,9

16.079

11,1

26.630

10,8

44.594

10,2

216.806

9,8

359.791

10,5

Weduwstaat

692

1,0

2.161

1,7

4.482

2,3

2.961

2,0

3.903

1,6

18.842

4,3

147.237

6,7

180.278

5,3

Burgerlijke staat (16 jaar eo)

Bron: GBA, bewerking Risbo

75

Tabel b2.1a:

Demografische kerncijfers bevolking, per 1 januari 2009 tot en met 2013 (in procenten van de betreffende bevolkingsgroep)

Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-westers

westers
'09

'10

'11

'12

'13

autochtoon
'09

'10

'11

'12

'13

totaal

21Agem

'09

'10

'11

'12

'13

'09

'10

'11

'12

'13

'09

'10

'11

'12

'13

'09

'10

'11

'12

'13

'09

'10

'11

'12

'13

'09

'10

'11

'12

'13

Aandeel in de bevolking (%)

2,0

2,1

2,1

2,1

2,1

4,4

4,5

4,5

4,6

4,6

5,8

5,8

5,8

5,7

5,7

4,6

4,6

4,6

4,6

4,7

7,1

7,3

7,5

7,7

7,9 11,3 11,5 11,8 12,0 12,2 64,7 64,2 63,7 63,2 62,9 100 100 100 100 100

Geslacht
Man

49,3 49,4 49,5 49,6 49,5 51,5 51,4 51,3 51,3 51,1 47,4 47,4 47,4 47,4 47,3 51,8 51,8 51,8 51,8 51,7 51,2 51,1 51,0 50,8 50,5 48,2 48,1 48,0 48,1 48,0 49,0 49,1 49,1 49,2 49,3 49,2 49,3 49,3 49,3 49,3

Vrouw

50,7 50,6 50,5 50,4 50,5 48,5 48,6 48,7 48,7 48,9 52,6 52,6 52,6 52,6 52,7 48,2 48,2 48,2 48,2 48,3 48,8 48,9 49,0 49,2 49,5 51,8 51,9 52,0 51,9 52,0 51,0 50,9 50,9 50,8 50,7 50,8 50,7 50,7 50,7 50,7

Generatie
1e generatie

64,1 63,6 62,6 62,1 61,2 49,2 48,3 47,4 46,7 45,9 56,8 56,3 55,6 55,2 54,6 52,5 52,0 51,5 51,0 50,5 66,4 66,2 65,8 65,4 64,9 49,2 50,0 50,9 51,8 52,2

-

-

-

-

- 55,2 55,2 55,1 55,0 54,8

2e generatie

35,9 36,4 37,4 37,9 38,8 50,8 51,7 52,6 53,3 54,1 43,2 43,7 44,4 44,8 45,4 47,5 48,0 48,5 49,0 49,5 33,6 33,8 34,2 34,6 35,1 50,8 50,0 49,1 48,2 47,8

-

-

-

-

- 44,8 44,8 44,9 45,0 45,2

Leeftijd
0-11 jaar

19,0 18,5 18,5 18,1 17,9 26,3 25,9 25,5 25,0 24,3 15,0 14,4 14,0 13,4 12,7 20,9 20,1 19,3 18,5 17,8 20,6 20,1 19,9 19,6 19,4 10,1 10,3 10,5 10,7 11,0 11,7 11,8 11,9 11,9 12,0 13,6 13,6 13,5 13,5 13,4

12-17 jaar

10,0

18-24 jaar

15,7 15,8 15,9 16,0 16,0 12,2 12,1 12,0 12,0 11,8 12,6 12,3 12,1 11,7 11,4 12,5 12,6 12,6 12,7 12,7 12,8 12,6 12,5 12,3 12,3

25-44 jaar

33,6 33,6 33,5 33,7 33,6 33,1 33,1 33,0 32,7 32,7 33,5 33,3 33,2 33,0 32,8 37,5 37,3 36,9 36,6 36,7 37,7 37,8 37,8 37,6 37,2 36,8 36,6 36,5 36,5 36,3 28,8 28,3 27,9 27,6 27,3 31,3 31,0 30,7 30,5 30,3

45-64 jaar

18,7 19,1 19,2 19,3 19,5 13,6 14,1 14,6 15,2 15,6 24,6 25,6 26,3 27,1 27,8 14,5 15,3 16,3 17,2 17,7 18,1 18,7 19,1 19,5 20,0 26,4 26,3 26,2 25,7 25,4 27,7 27,8 28,1 27,7 27,5 25,2 25,5 25,7 25,6 25,5

65 jaar e.o.

2,9

9,7

3,2

9,5

9,2

8,9 10,9 10,7 10,6 10,6 10,7

8,9

8,7

8,4

8,3

8,3 11,0 10,8 10,7 10,6 10,5

8,3

8,2

8,1

8,0

8,0

4,4

4,2

5,6

5,5

5,5

5,5

5,4

9,8 10,1 10,4 10,5 10,5

4,3

4,2

4,2

9,6

9,8

9,9

9,9

9,9 10,4 10,5 10,6 10,6 10,6

6,4

6,3

6,3

6,2

6,2

3,5

3,8

4,1

3,9

4,1

4,3

4,6

4,8

5,4

5,7

6,1

6,6

7,0

3,7

3,9

4,2

4,3

4,5

2,4

2,6

2,7

2,9

3,1 12,5 12,4 12,2 12,3 12,7 16,6 16,7 16,8 17,4 17,8 13,0 13,1 13,1 13,6 13,9

0-11 jaar, 1e generatie

13,9 12,0 10,7

9,9

9,0

2,5

2,2

1,9

1,8

1,6

3,6

3,2

3,0

2,8

2,6

3,4

3,1

2,9

2,6

2,5

9,9

9,3

9,3

9,6

9,5 18,7 19,5 20,3 21,4 22,0

-

-

-

-

-

0-11 jaar, 2e generatie

86,1 88,0 89,3 90,1 91,0 97,5 97,8 98,1 98,2 98,4 96,4 96,8 97,0 97,2 97,4 96,6 96,9 97,1 97,4 97,5 90,1 90,7 90,7 90,4 90,5 81,3 80,5 79,7 78,6 78,0

-

-

-

-

- 91,6 91,7 91,5 91,2 91,0

12-17 jaar, 1e generatie

41,7 41,1 40,3 38,3 35,3

7,7 33,3 31,5 29,4 26,9 24,4 27,0 27,7 28,5 29,3 29,7

-

-

-

-

- 20,6 20,0 19,3 18,5 17,4

12-17 jaar, 2e generatie

58,3 58,9 59,7 61,7 64,7 90,2 91,1 91,8 92,5 93,4 87,7 88,5 89,6 90,2 91,0 90,6 90,8 91,4 91,7 92,3 66,7 68,5 70,6 73,1 75,6 73,0 72,3 71,5 70,7 70,3

-

-

-

-

- 79,4 80,0 80,7 81,5 82,6

18-24 jaar, 1e generatie

62,2 60,5 58,2 57,2 55,7 28,7 24,9 21,4 18,7 15,7 24,4 22,9 21,4 19,8 17,9 29,7 25,6 22,6 19,7 17,2 62,9 60,8 59,4 57,8 55,8 50,2 52,4 55,5 57,4 58,1

-

-

-

-

- 43,8 42,7 42,3 41,7 40,6

18-24 jaar, 2e generatie

37,8 39,5 41,8 42,8 44,3 71,3 75,1 78,6 81,3 84,3 75,6 77,1 78,6 80,2 82,1 70,3 74,4 77,4 80,3 82,8 37,1 39,2 40,6 42,2 44,2 49,8 47,6 44,5 42,6 41,9

-

-

-

-

- 56,2 57,3 57,7 58,3 59,4

25-44 jaar, 1e generatie

78,8 77,7 76,7 75,8 74,5 79,9 77,3 74,6 71,9 69,1 68,4 65,1 61,6 58,4 55,1 77,2 74,9 72,5 70,1 67,8 88,7 87,9 87,0 86,1 85,0 55,7 57,4 59,1 60,9 62,1

-

-

-

-

- 71,6 70,9 70,1 69,4 68,4

25-44 jaar, 2e generatie

21,2 22,3 23,3 24,2 25,5 20,1 22,7 25,4 28,1 30,9 31,6 34,9 38,4 41,6 44,9 22,8 25,1 27,5 29,9 32,2 11,3 12,1 13,0 13,9 15,0 44,3 42,6 40,9 39,1 37,9

-

-

-

-

- 28,4 29,1 29,9 30,6 31,6

45-64 jaar, 1e generatie

97,2 96,9 96,4 95,6 94,9 100 100 99,9 99,9 99,8 97,2 96,9 96,5 96,2 95,8 99,9 99,9 99,8 99,7 99,5 98,0 98,0 98,0 98,0 97,9 51,6 51,4 51,1 51,2 51,0

-

-

-

-

- 79,3 79,5 79,6 79,9 80,0

45-64 jaar, 2e generatie

2,8

2,1 48,4 48,6 48,9 48,8 49,0

-

-

-

-

- 20,7 20,5 20,4 20,1 20,0

65 jaar e.o., 1e generatie

97,5 97,6 98,0 98,1 98,2 100 100 100 100 100 97,2 97,2 97,3 97,4 97,4 99,8 99,8 99,8 99,8 99,8 95,4 95,6 95,8 95,9 95,9 57,0 56,4 56,1 55,2 54,9

-

-

-

-

- 72,8 73,1 73,5 73,4 73,5

65 jaar e.o., 2e generatie

2,5

-

-

-

-

- 27,2 26,9 26,5 26,6 26,5

Leeftijd, generatie

3,1

2,4

3,6

2,0

4,4

1,9

5,1

1,8

9,8

0,0

0,0

8,9

0,0

0,0

8,2

0,1

0,0

7,5

0,1

0,0

6,6 12,3 11,5 10,4

0,2

0,0

2,8

2,8

3,1

2,8

3,5

2,7

9,8

3,8

2,6

9,0

4,2

2,6

9,4

0,1

0,2

9,2

0,1

0,2

8,6

0,2

0,2

8,3

0,3

0,2

0,5

0,2

2,0

4,6

2,0

4,4

2,0

4,2

2,0

4,1

4,1 43,0 43,6 43,9 44,8 45,1

8,4

8,3

8,5

8,8

9,0

Burgerlijke staat (16 jaar eo)
Ongehuwd

69,8 70,2 70,4 70,7 70,8 34,9 35,1 35,3 35,5 35,7 53,1 53,3 53,6 53,7 53,8 29,2 29,9 30,4 30,8 31,2 51,9 52,5 53,0 53,0 53,2 47,4 48,2 49,1 49,7 50,0 40,8 41,3 41,6 42,0 42,4 42,9 43,4 43,8 44,3 44,6

Gehuwd

17,9 17,8 17,8 17,7 17,7 55,2 54,7 54,3 53,8 53,3 25,0 25,0 25,0 25,0 25,0 58,6 57,6 57,0 56,3 55,7 35,1 34,7 34,5 34,5 34,4 36,9 36,4 35,9 35,6 35,4 42,3 41,9 41,8 41,4 41,1 40,9 40,5 40,2 39,9 39,6

Gescheiden

11,3 11,0 10,8 10,7 10,5

8,5

8,7

8,9

9,1

9,3 19,7 19,4 19,1 19,0 18,9 10,4 10,6 10,7 10,9 11,1 11,4 11,2 11,0 10,9 10,8 10,8 10,7 10,5 10,3 10,2

9,7

9,7

9,7

9,8

9,8 10,5 10,5 10,5 10,5 10,5

Weduwstaat

1,0

1,4

1,5

1,5

1,6

1,7

7,2

7,0

6,9

6,8

6,7

1,0

1,0

Bron: GBA, bewerking Risbo

76

1,0

1,0

2,3

2,3

2,3

2,3

2,3

1,8

1,9

1,9

2,0

2,0

1,6

1,6

1,6

1,6

1,6

4,8

4,7

4,5

4,4

4,3

5,7

5,6

5,5

5,4

5,3

Tabel b2.2:

De bevolking in de 21 gemeenten naar herkomst, 1 januari 2013 (in absolute aantallen en als percentage van de totale bevolking)
Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. nietwesters

westers

autochtoon

totaal

21Agem

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

21 gemeenten

88.093

2,1

191.118

4,6

236.437

5,7

193.449

4,7

326.430

7,9

506.024

12,2

2.615.033

62,9

4.156.584

100,0

Nederland

145.499

0,9

368.838

2,2

347.631

2,1

395.302

2,4

854.324

5,1

1.576.986

9,4 13.236.494

78,9

16.779.575

100,0

Rotterdam

22.973

3,7

41.124

6,7

52.726

8,6

47.900

7,8

63.836

10,4

71.128

11,5

316.632

51,4

616.319

100,0

Amsterdam

11.957

1,5

72.252

9,0

67.776

8,5

41.931

5,2

84.619

10,6

125.484

15,7

395.421

49,5

799.440

100,0

Den Haag

12.209

2,4

28.748

5,7

46.835

9,2

38.243

7,6

48.627

9,6

78.728

15,5

252.976

50,0

506.366

100,0

Almere

4.842

2,5

7.309

3,7

22.026

11,3

3.390

1,7

18.506

9,5

19.512

10,0

119.606

61,3

195.191

100,0

Tilburg

4.432

2,1

5.701

2,7

3.326

1,6

7.914

3,8

9.101

4,4

19.686

9,4

158.377

75,9

208.537

100,0

Groningen

3.522

1,8

1.167

0,6

3.278

1,7

1.447

0,7

11.340

5,8

21.812

11,2

152.816

78,2

195.382

100,0

Dordrecht

3.041

2,6

2.760

2,3

2.640

2,2

6.590

5,6

5.883

5,0

12.887

10,9

84.719

71,5

118.520

100,0

Zoetermeer

2.720

2,2

2.021

1,6

8.379

6,8

1.112

0,9

8.379

6,8

13.307

10,8

87.148

70,8

123.066

100,0

Eindhoven

2.619

1,2

5.741

2,6

3.712

1,7

10.305

4,7

15.907

7,3

28.574

13,1

151.576

69,4

218.434

100,0

Breda

2.217

1,2

5.440

3,1

2.056

1,2

2.998

1,7

7.139

4,0

19.317

10,8

139.113

78,0

178.280

100,0

Nijmegen

2.091

1,3

3.513

2,1

1.524

0,9

5.328

3,2

8.735

5,2

20.298

12,2

124.953

75,1

166.442

100,0

Capelle a/d IJssel

2.193

3,3

903

1,4

4.575

6,9

1.038

1,6

5.159

7,8

7.167

10,9

44.987

68,1

66.022

100,0

Spijkenisse

1.927

2,7

449

0,6

3.171

4,4

1.046

1,4

3.706

5,1

6.816

9,4

55.310

76,4

72.425

100,0

Lelystad

1.767

2,3

2.310

3,0

4.443

5,9

1.888

2,5

4.067

5,4

7.065

9,3

54.247

71,6

75.787

100,0

Schiedam

1.808

2,4

2.302

3,0

2.698

3,5

7.753

10,2

5.693

7,5

7.850

10,3

48.106

63,1

76.210

100,0

Amersfoort

1.751

1,2

4.713

3,1

1.663

1,1

6.144

4,1

7.393

4,9

12.912

8,6

115.085

76,9

149.661

100,0

Zwolle

1.549

1,3

717

0,6

1.243

1,0

2.539

2,1

5.115

4,2

8.122

6,6

103.340

84,3

122.625

100,0

Vlaardingen

1.415

2,0

1.775

2,5

1.438

2,0

4.743

6,7

3.705

5,2

5.949

8,4

51.826

73,1

70.851

100,0

Den Helder

1.294

2,3

162

0,3

733

1,3

247

0,4

2.723

4,8

5.591

9,8

46.192

81,1

56.942

100,0

Leeuwarden

1.080

1,1

977

1,0

1.396

1,5

467

0,5

5.065

5,3

8.032

8,4

78.927

82,3

95.944

100,0

Vlissingen

686

1,6

1.034

2,3

799

1,8

426

1,0

1.732

3,9

5.787

13,1

33.676

76,3

44.140

100,0

Hellevoetsluis
Bron: GBA, bewerking Risbo

77

Bijlage bij hoofdstuk 3

79

Tabel b3.1:

Leerlingen (12-22 jaar) in het voortgezet onderwijs, mbo en hoger onderwijs naar etnische herkomst, 1 januari 2012 (in procenten)

Antilliaans
21Agem

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-westers

westers

autochtoon

totaal

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

vo

5.739

43,3

15.018

55,2

15.224

51,1

15.536

55,3

20.385

52,9

16.634

44,7

115.862

45,5

204.398

47,7

mbo

4.719

35,6

8.585

31,6

9.412

31,6

8.740

31,1

8.950

23,2

5.801

15,6

46.398

18,2

92.605

21,6

ho

2.783

21,0

3.606

13,3

5.142

17,3

3.826

13,6

9.198

23,9

14.784

39,7

92.525

36,3

131.864

30,7

Schoolsoort

Voortgezet onderwijs
praktijkonderwijs

642

11,2

867

5,8

818

5,4

1.132

7,3

894

4,4

443

2,7

2.676

2,3

7.472

3,7

vo leerjaar 1-2, alg, lj 3

2.431

42,4

6.817

45,4

6.564

43,1

6.951

44,7

9.045

44,4

7.171

43,1

47.773

41,2

86.752

42,4

vmbo bb, leerjaar 3-4

707

12,3

1.561

10,4

1.334

8,8

1.774

11,4

1.242

6,1

690

4,1

4.514

3,9

11.822

5,8

vmbo kb, leerjaar 3-4

475

8,3

1.193

7,9

1.349

8,9

1.195

7,7

1.248

6,1

750

4,5

5.666

4,9

11.876

5,8

vmbo tl-gl, leerjaar 3-4

562

9,8

1.813

12,1

1.803

11,8

1.794

11,5

2.114

10,4

1.505

9,0

12.194

10,5

21.785

10,7

havo, leerjaar 3-5

500

8,7

1.706

11,4

1.889

12,4

1.599

10,3

2.697

13,2

2.396

14,4

18.935

16,3

29.722

14,5

vwo, leerjaar 3-6

421

7,3

1.054

7,0

1.463

9,6

1.080

7,0

2.926

14,4

3.370

20,3

23.979

20,7

34.293

16,8

1

0,0

7

0,0

4

0,0

11

0,1

219

1,1

309

1,9

125

0,1

676

0,3

mbo niveau 1

570

12,1

481

5,6

463

4,9

481

5,5

733

8,2

314

5,4

1.297

2,8

4.339

4,7

mbo niveau 2

1.557

33,0

2.442

28,4

2.430

25,8

2.586

29,6

2.417

27,0

1.336

23,0

10.415

22,4

23.183

25,0

mbo niveau 3

1.150

24,4

2.109

24,6

2.533

26,9

2.187

25,0

2.057

23,0

1.368

23,6

11.710

25,2

23.114

25,0

mbo niveau 4

1.442

30,6

3.553

41,4

3.986

42,4

3.486

39,9

3.743

41,8

2.783

48,0

22.976

49,5

41.969

45,3

hbo

2.029

72,9

2.782

77,1

3.644

70,9

2.819

73,7

5.530

60,1

8.281

56,0

51.273

55,4

76.358

57,9

wo

754

27,1

824

22,9

1.498

29,1

1.007

26,3

3.668

39,9

6.503

44,0

41.252

44,6

55.506

42,1

overig vo
mbo

Hoger onderwijs

Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo

81

Tabel b3.1a:

Leerlingen (12-22 jaar) in het voortgezet onderwijs, mbo en hoger onderwijs naar etnische herkomst, per 1 januari 2009 tot en met 2012 (in procenten van de betreffende
bevolkingsgroep)

Antilliaans
21Agem

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-westers

westers

autochtoon

totaal

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

vo

46,2

45,2

44,4

43,3

54,0

53,7

54,2

55,2

50,2

49,9

50,5

51,1

55,8

54,5

54,4

55,3

53,6

52,9

52,0

52,9

47,1

46,0

44,5

44,7

47,0

46,1

45,6

45,5

48,8

48,0

47,5

47,7

mbo

33,9

34,4

35,1

35,6

34,4

34,2

33,1

31,6

33,2

32,7

31,9

31,6

32,7

32,9

32,6

31,1

24,7

24,2

24,0

23,2

17,5

16,8

16,5

15,6

18,9

18,6

18,6

18,2

22,7

22,4

22,2

21,6

ho

19,9

20,4

20,6

21,0

11,5

12,2

12,7

13,3

16,7

17,5

17,6

17,3

11,5

12,5

13,0

13,6

21,6

23,0

24,0

23,9

35,5

37,2

39,0

39,7

34,1

35,2

35,8

36,3

28,5

29,6

30,3

30,7

praktijkonderwijs

11,7

11,8

11,4

11,2

6,6

6,0

6,1

5,8

5,4

5,5

5,5

5,4

7,3

7,3

7,4

7,3

4,6

4,4

4,4

4,4

2,0

2,2

2,5

2,7

2,4

2,3

2,3

2,3

3,7

3,7

3,7

3,7

vo leerjaar 1-2, alg, lj 3

42,6

40,7

40,4

42,4

42,7

44,4

45,7

45,4

41,1

42,0

42,9

43,1

42,0

43,5

45,4

44,7

41,8

42,5

44,5

44,4

41,0

41,4

42,0

43,1

40,4

40,2

40,7

41,2

41,0

41,2

42,0

42,4

vmbo bb, leerjaar 3-4

11,8

12,1

12,7

12,3

11,4

10,6

10,6

10,4

8,9

8,5

9,1

8,8

11,6

10,9

11,1

11,4

6,8

6,4

6,3

6,1

4,3

3,8

4,1

4,1

4,8

4,4

4,1

3,9

6,5

6,0

5,9

5,8

vmbo kb, leerjaar 3-4

7,9

8,5

8,5

8,3

9,3

8,9

8,1

7,9

8,8

8,6

8,8

8,9

8,6

8,2

7,8

7,7

6,3

5,8

5,8

6,1

4,9

4,5

4,4

4,5

5,2

5,2

5,1

4,9

6,2

6,1

5,9

5,8

vmbo tl-gl, leerjaar 3-4

9,0

9,4

9,9

9,8

11,0

10,9

11,3

12,1

11,0

11,1

11,4

11,8

11,5

11,1

10,8

11,5

9,3

9,6

9,9

10,4

9,1

9,3

9,3

9,0

10,1

10,1

10,3

10,5

10,2

10,2

10,4

10,7

havo, leerjaar 3-5

8,0

8,2

9,3

8,7

10,0

10,4

11,0

11,4

12,3

11,8

12,8

12,4

9,5

9,8

10,7

10,3

12,5

12,8

13,7

13,2

13,7

13,7

14,9

14,4

15,1

15,6

16,5

16,3

13,5

13,9

14,7

14,5

vwo, leerjaar 3-6

7,0

7,2

7,7

7,3

6,7

6,6

7,1

7,0

9,7

9,3

9,5

9,6

6,9

6,4

6,7

7,0

14,1

13,8

14,4

14,4

20,5

20,5

20,9

20,3

20,0

20,2

20,9

20,7

16,5

16,4

17,0

16,8

overig vo

2,0

2,1

0,1

0,0

2,2

2,2

0,0

0,0

2,8

3,1

0,0

0,0

2,5

2,8

0,1

0,1

4,5

4,7

1,0

1,1

4,4

4,7

1,9

1,9

1,8

2,0

0,1

0,1

2,4

2,6

0,3

0,3

mbo niveau 1

11,4

11,5

10,2

12,1

7,0

6,8

4,7

5,6

5,4

5,5

4,2

4,9

6,4

6,1

5,3

5,5

7,8

8,0

7,4

8,2

4,5

4,0

4,6

5,4

3,1

3,2

2,8

2,8

4,9

5,0

4,3

4,7

mbo niveau 2

33,8

34,2

34,3

33,0

30,9

30,6

30,6

28,4

28,5

26,6

27,6

25,8

34,2

32,1

30,6

29,6

29,3

28,5

27,7

27,0

24,7

25,2

24,0

23,0

25,0

23,7

23,1

22,4

27,6

26,5

26,0

25,0

mbo niveau 3

22,3

22,1

24,1

24,4

21,1

21,8

23,8

24,6

24,3

26,0

26,0

26,9

23,3

23,8

24,7

25,0

22,5

22,9

23,3

23,0

23,6

22,7

22,9

23,6

24,6

25,4

25,1

25,2

23,8

24,4

24,7

25,0

mbo niveau 4

32,5

32,2

31,4

30,6

40,9

40,8

40,8

41,4

41,9

41,9

42,2

42,4

36,1

38,1

39,4

39,9

40,5

40,6

41,5

41,8

47,2

48,1

48,6

48,0

47,2

47,7

49,0

49,5

43,7

44,1

45,0

45,3

hbo

70,8

70,4

72,0

72,9

79,3

77,5

77,1

77,1

71,5

71,4

71,0

70,9

74,3

74,0

73,0

73,7

60,9

61,6

60,5

60,1

56,9

57,3

55,8

56,0

55,8

55,8

55,4

55,4

58,3

58,4

57,8

57,9

wo

29,2

29,6

28,0

27,1

20,7

22,5

22,9

22,9

28,5

28,6

29,0

29,1

25,7

26,0

27,0

26,3

39,1

38,4

39,5

39,9

43,1

42,7

44,2

44,0

44,2

44,2

44,6

44,6

41,7

41,6

42,2

42,1

Schoolsoort

Voortgezet onderwijs

mbo

Hoger onderwijs

Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo

82

Tabel b3.2:

Nieuwe vsv-ers (12-22 jaar) naar achtergrondkenmerken, in schooljaar 2011/2012 (absolute aantallen en in procenten van de betreffende deelpopulatie)

Antilliaans
pop.
21Agem

nieuw vsv

Marokkaans
pop.

nieuw vsv

Surinaams
pop.

nieuw vsv

Turks
pop.

nieuw vsv

ov. niet-westers
pop.

nieuw vsv

westers
pop.

nieuw vsv

autochtoon
pop.

nieuw vsv

totaal
pop.

nieuw vsv

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

9.192

753

8,2

22.131

1.213

5,5

23.035

1.218

5,3

22.478

1.210

5,4

27.306

1.429

5,2

21.056

975

4,6

156.833

5.348

3,4

282.031

12.146

4,3

Man

4.406

445

10,1

10.793

819

7,6

11.338

738

6,5

11.184

798

7,1

13.653

868

6,4

10.746

567

5,3

79.180

3.111

3,9

141.300

7.346

5,2

Vrouw

4.786

308

6,4

11.338

394

3,5

11.697

480

4,1

11.294

412

3,6

13.653

561

4,1

10.310

408

4,0

77.653

2.237

2,9

140.731

4.800

3,4

1e generatie

3.860

372

9,6

1.912

144

7,5

2.594

200

7,7

1.943

143

7,4

8.441

677

8,0

5.284

358

6,8

-

-

-

24.034

1.894

7,9

2e generatie

5.332

381

7,1

20.219

1.069

5,3

20.441

1.018

5,0

20.535

1.067

5,2

18.865

752

4,0

15.772

617

3,9

-

-

-

101.164

4.904

4,8

12-16 jaar

4.729

115

2,4

13.288

198

1,5

13.462

232

1,7

13.330

201

1,5

16.511

291

1,8

13.567

232

1,7

100.953

1.073

1,1

175.840

2.342

1,3

17-19 jaar

2.967

417

14,1

6.702

741

11,1

7.090

697

9,8

6.945

777

11,2

8.151

814

10,0

5.882

577

9,8

44.084

3.375

7,7

81.821

7.398

9,0

20-22 jaar

1.496

221

14,8

2.141

274

12,8

2.483

289

11,6

2.203

232

10,5

2.644

324

12,3

1.607

166

10,3

11.796

900

7,6

24.370

2.406

9,9

vo

5.033

135

2,7

14.112

238

1,7

14.355

270

1,9

14.300

261

1,8

19.032

455

2,4

15.637

340

2,2

112.914

1.458

1,3

195.383

3.157

1,6

mbo

4.158

618

14,9

8.013

973

12,1

8.674

947

10,9

8.176

948

11,6

8.257

973

11,8

5.412

634

11,7

43.899

3.889

8,9

86.589

8.982

10,4

Leerlingen vo/mbo
Geslacht

Generatie

Leeftijd

Schoolsoort

Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

83

Tabel b3.2a:

Nieuwe vsv-ers (12-22 jaar) naar achtergrondkenmerken, schooljaren 08/09 tot en met 11/12 (in procenten van de betreffende deelpopulatie)

Antilliaans
percentage vsv
21Agem
Leerlingen vo/mbo

Marokkaans
percentage vsv

Surinaams
percentage vsv

Turks
percentage vsv

ov. niet-westers
percentage vsv

westers
percentage vsv

autochtoon
percentage vsv

totaal
percentage vsv

08/09 09/10 10/11 11/12 08/09 09/10 10/11 11/12 08/09 09/10 10/11 11/12 08/09 09/10 10/11 11/12 08/09 09/10 10/11 11/12 08/09 09/10 10/11 11/12 08/09 09/10 10/11 11/12 08/09 09/10 10/11 11/12
7,7

7,8

8,6

8,2

5,7

6,0

6,1

5,5

6,0

5,9

6,1

5,3

5,3

5,4

5,6

5,4

4,9

5,0

5,5

5,2

4,4

4,9

4,9

4,6

3,9

3,7

3,5

3,4

4,6

4,5

4,6

4,3

Man

9,7

9,8

10,5

10,1

7,8

8,2

8,1

7,6

7,1

7,3

7,3

6,5

6,8

7,0

7,3

7,1

6,0

6,1

6,7

6,4

4,8

5,3

5,5

5,3

4,5

4,1

3,9

3,9

5,4

5,4

5,4

5,2

Vrouw

6,0

6,0

6,9

6,4

3,7

3,8

4,2

3,5

4,9

4,5

5,0

4,1

3,7

3,9

3,9

3,6

3,9

3,8

4,2

4,1

4,0

4,5

4,4

4,0

3,4

3,2

3,1

2,9

3,8

3,6

3,7

3,4

1e generatie

9,4

8,7

11,2

9,6

7,6

8,1

8,4

7,5

8,0

8,1

9,5

7,7

6,9

7,2

7,0

7,4

6,0

6,2

7,8

8,0

5,6

6,0

7,5

6,8

-

-

-

-

6,9

7,0

8,5

7,9

2e generatie

6,4

7,1

6,6

7,1

5,4

5,7

5,9

5,3

5,6

5,5

5,7

5,0

5,0

5,2

5,5

5,2

4,2

4,2

4,3

4,0

4,0

4,5

4,1

3,9

-

-

-

-

5,0

5,2

5,2

4,8

Geslacht

Generatie

Leeftijd
12-16 jaar

2,8

2,5

2,4

2,4

1,9

1,7

2,0

1,5

1,7

1,6

1,7

1,7

1,5

1,4

1,5

1,5

1,7

1,8

1,6

1,8

1,5

1,7

1,7

1,7

1,3

1,2

1,1

1,1

1,5

1,4

1,4

1,3

17-19 jaar

13,3

14,1

14,5

14,1

10,7

11,4

11,4

11,1

10,8

11,4

11,1

9,8

10,7

10,6

11,3

11,2

9,6

9,3

10,5

10,0

9,2

10,4

10,5

9,8

9,0

8,3

7,9

7,7

9,7

9,5

9,4

9,0

20-22 jaar

13,2

12,0

17,1

14,8

11,0

12,0

14,4

12,8

12,4

10,8

15,3

11,6

9,0

10,6

11,9

10,5

8,8

9,4

13,6

12,3

8,8

9,6

11,4

10,3

7,5

6,8

8,1

7,6

9,1

8,9

11,1

9,9

Schoolsoort
vo

2,7

2,4

2,6

2,7

1,7

1,7

2,1

1,7

1,7

1,6

2,1

1,9

1,6

1,5

1,7

1,8

1,8

1,8

2,2

2,4

1,7

2,0

2,1

2,2

1,4

1,3

1,3

1,3

1,5

1,5

1,6

1,6

mbo

12,7

13,3

16,1

14,9

11,0

11,5

12,8

12,1

11,4

11,4

12,7

10,9

10,4

10,6

12,0

11,6

10,6

10,7

12,6

11,8

10,4

11,4

12,6

11,7

9,3

8,6

9,2

8,9

10,1

9,9

11,0

10,4

Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

84

Tabel b3.3:

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse voortijdig schoolverlaters (12-22 jaar) in de 21 gemeenten, schooljaar 2011/2012
(absolute aantallen, in procenten van betreffende bevolkingsgroep en oververtegenwoordiging (ovvt))

12 t/m 22 jaar
totaal
populatie

Antilliaans

voortijdig schoolverlaters

populatie

voortijdig schoolverlaters

ovvt

N

N

%

N

N

%

%

Rotterdam

42.935

2.249

5,2

2.552

227

8,9

70

Amsterdam

44.364

2.049

4,6

985

77

7,8

69

Den Haag

32.566

1.588

4,9

1.128

104

9,2

89

Almere

17.681

593

3,4

486

23

4,7

41

Tilburg

14.722

589

4,0

478

33

6,9

73

Groningen

10.274

397

3,9

345

27

7,8

103

Dordrecht

9.495

407

4,3

384

37

9,6

125

Zoetermeer

10.153

393

3,9

320

25

7,8

102

Eindhoven

13.690

574

4,2

245

29

11,8

182

Breda

12.586

464

3,7

241

11

4,6

24

Nijmegen

10.205

400

3,9

204

15

7,4

88

Capelle a/d IJssel

5.217

221

4,2

277

26

9,4

122

Spijkenisse

5.793

247

4,3

252

19

7,5

77

Lelystad

5.908

242

4,1

216

12

5,6

36

Schiedam

5.767

276

4,8

226

19

8,4

76

Amersfoort

11.975

403

3,4

176

15

8,5

153

Zwolle

8.984

347

3,9

173

13

7,5

95

Vlaardingen

5.201

188

3,6

147

13

8,8

145

Den Helder

4.396

168

3,8

149

14

9,4

146

Leeuwarden

6.882

248

3,6

106

10

9,4

162

Vlissingen

3.237

103

3,2

102

4

3,9

23

Hellevoetsluis

-

-

-

-

-

-

-

Totaal 21 AG

282.031

12.146

4,3

9.192

753

8,2

90

Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

85

Tabel b3.3a:

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse voortijdig schoolverlaters (12-22 jaar) in de 21 gemeenten, schooljaar 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011 en
2011/2012
(in procenten van betreffende bevolkingsgroep en oververtegenwoordiging)

12 t/m 22 jaar
totaal

Antilliaans

oververtegenwoordiging

08/09

09/10

10/11

11/12

08/09

09/10

10/11

11/12

08/09

09/10

Rotterdam

5,8

5,4

6,0

5,2

9,1

9,2

10,5

8,9

58

68

Amsterdam

4,7

5,3

4,8

4,6

7,0

7,8

6,9

7,8

47

48

Den Haag

4,8

4,3

5,0

4,9

7,8

6,5

8,9

9,2

61

52

Almere

4,6

4,4

4,1

3,4

5,6

6,9

7,2

4,7

23

Tilburg

5,1

4,1

4,2

4,0

9,6

8,7

7,3

6,9

verschil

10/11

11/12

08/09-11/12

75

70

12

41

69

22

80

89

28

59

75

41

18

90

111

74

73

-17

Groningen

3,8

3,9

4,2

3,9

3,6

5,8

9,0

7,8

-7

48

113

103

110

Dordrecht

5,2

5,0

4,4

4,3

8,6

9,8

9,0

9,6

65

97

105

125

60

Zoetermeer

3,6

4,5

3,6

3,9

5,6

6,8

5,5

7,8

54

51

52

102

48

Eindhoven

4,0

4,5

4,5

4,2

5,8

8,5

9,2

11,8

44

89

106

182

138

Breda

4,1

3,5

3,8

3,7

8,0

8,0

7,1

4,6

92

132

88

24

-68

Nijmegen

4,1

4,0

4,0

3,9

8,3

4,6

8,9

7,4

102

14

122

88

-14

Capelle a/d IJssel

4,1

3,7

3,9

4,2

9,3

7,5

6,4

9,4

126

103

64

122

-4

Spijkenisse

4,6

4,5

3,8

4,3

8,3

7,4

6,4

7,5

80

66

66

77

-3

Lelystad

5,1

5,2

4,6

4,1

7,8

6,5

6,3

5,6

53

24

38

36

-17

Schiedam

4,5

4,2

3,8

4,8

5,5

5,8

8,6

8,4

23

36

124

76

53

Amersfoort

3,4

3,5

3,4

3,4

4,7

6,8

7,8

8,5

40

97

126

153

113

Zwolle

3,3

3,5

3,7

3,9

6,3

11,9

11,1

7,5

91

240

203

95

4

Vlaardingen

3,8

3,6

3,6

3,6

9,4

5,7

8,2

8,8

149

58

130

145

-4

Den Helder

4,8

4,1

4,4

3,8

7,3

6,8

8,8

9,4

53

66

101

146

93

Leeuwarden

3,7

4,3

4,3

3,6

8,7

9,4

11,9

9,4

137

122

178

162

25

Vlissingen

4,3

3,4

4,3

3,2

10,6

4,8

8,8

3,9

146

41

104

23

-123

Hellevoetsluis

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Totaal 21 AG

4,6

4,5

4,6

4,3

7,7

7,8

8,6

8,2

68

73

89

90

22

Bron: BRON, DUO, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

86

Bijlage bij hoofdstuk 4

87

Tabel b4.1:

Personen (15-64 jaar), die per 1 januari 2013 in de gemeente wonen en als werkzoekende staan geregistreerd (absolute aantallen en in procenten van de betreffende
deelpopulatie)

Antilliaans
pop.
20Agem

NWW

Marokkaans
pop.

NWW

Surinaams
pop.

NWW

Turks
pop.

NWW

ov.niet-westers
pop.

NWW

westers
pop.

pop.

%

totaal

NWW

pop.

%

NWW

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

N

N

N

%

55.542

7.439

13,4

76.877 10.973

14,3

128.352 13.392

10,4

109.230 12.349

11,3

175.886 21.703

12,3

278.436 17.823

6,4 1.483.114

72.858

4,9 2.307.437

156.537

6,8

Man

27.509

3.689

13,4

38.628

5.884

15,2

60.689

6.358

10,5

56.258

6.336

11,3

87.811 11.212

12,8

134.237

8.583

6,4

750.019

38.100

5,1 1.155.151

80.162

6,9

Vrouw

28.033

3.750

13,4

38.249

5.089

13,3

67.663

7.034

10,4

52.972

6.013

11,4

88.075 10.491

11,9

144.199

9.240

6,4

733.095

34.758

4,7 1.152.286

76.375

6,6

1e generatie

41.838

6.503

15,5

47.670

8.509

17,8

79.637

9.323

11,7

67.653

9.415

13,9

142.278 20.070

14,1

153.333 10.454

6,8

-

-

-

532.409

64.274

12,1

2e generatie

13.704

936

6,8

29.207

2.464

8,4

48.715

4.069

8,4

41.577

2.934

7,1

33.608

1.633

4,9

125.103

7.369

5,9

-

-

-

291.914

19.405

6,6

Totale bevolking (15-64)

N

autochtoon

NWW

Geslacht

Generatie

Leeftijd
15-24 jaar

16.022

760

4,7

20.057

1.038

5,2

26.430

1.186

4,5

27.427

1.091

4,0

40.890

1.537

3,8

49.829

1.175

2,4

283.799

6.545

2,3

464.454

13.332

2,9

25-34 jaar

15.085

2.274

15,1

20.414

3.035

14,9

28.604

3.475

12,1

28.310

3.236

11,4

52.039

6.077

11,7

69.195

4.202

6,1

289.305

14.568

5,0

502.952

36.867

7,3

35-44 jaar

10.223

1.756

17,2

18.928

3.410

18,0

27.801

3.265

11,7

27.368

3.922

14,3

37.244

5.654

15,2

60.710

4.298

7,1

294.168

15.408

5,2

476.442

37.713

7,9

45-54 jaar

8.540

1.636

19,2

11.810

2.551

21,6

27.501

3.371

12,3

18.599

3.070

16,5

29.769

5.457

18,3

53.202

4.316

8,1

322.964

18.760

5,8

472.385

39.161

8,3

55-64 jaar

5.672

1.013

17,9

5.668

939

16,6

18.016

2.095

11,6

7.526

1.030

13,7

15.944

2.978

18,7

45.500

3.832

8,4

292.878

17.577

6,0

391.204

29.464

7,5

15-24 jaar,1e generatie

8.714

423

4,9

2.517

192

7,6

4.114

235

5,7

4.092

194

4,7

21.318

1.029

4,8

26.979

611

2,3

-

-

-

67.734

2.684

4,0

15-24 jaar,2e generatie

7.308

337

4,6

17.540

846

4,8

22.316

951

4,3

23.335

897

3,8

19.572

508

2,6

22.850

564

2,5

-

-

-

112.921

4.103

3,6

25-34 jaar,1e generatie

11.094

1.872

16,9

10.643

1.662

15,6

9.701

1.154

11,9

14.228

1.658

11,7

41.537

5.211

12,5

44.053

2.629

6,0

-

-

-

131.256

14.186

10,8

25-34 jaar,2e generatie

3.991

402

10,1

9.771

1.373

14,1

18.903

2.321

12,3

14.082

1.578

11,2

10.502

866

8,2

25.142

1.573

6,3

-

-

-

82.391

8.113

9,8

35-44 jaar,1e generatie

8.480

1.614

19,0

17.065

3.167

18,6

21.922

2.606

11,9

23.342

3.474

14,9

34.632

5.465

15,8

34.073

2.544

7,5

-

-

-

139.514

18.870

13,5

35-44 jaar,2e generatie

1.743

142

8,1

1.863

243

13,0

5.879

659

11,2

4.026

448

11,1

2.612

189

7,2

26.637

1.754

6,6

-

-

-

42.760

3.435

8,0

Leeftijd, generatie

Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

89

Tabel b4.1a:

Personen (15-64 jaar) die als werkzoekende staan geregistreerd, per 1 januari 2009 tot en met 2013 (in procenten van de betreffende deelpopulatie)

Antilliaans
'10

'11

'12

'13

Marokkaans
'09

'10

'11

'12

Surinaams

20Agem

'09

'13

'09

'10

'11

'12

Totale bevolking (15-64)

9,8 11,8 12,0 11,9 13,4 12,5 13,1 12,6 12,8 14,3

6,9

8,5

8,7

Man

8,4 11,6 12,1 12,2 13,4 12,6 14,2 13,7 13,9 15,2

6,0

8,4

Vrouw

11,2 11,9 11,8 11,6 13,4 12,3 12,0 11,6 11,6 13,3

7,7

8,6

1e generatie

11,5 13,5 13,9 13,9 15,5 16,2 16,4 15,9 15,9 17,8

8,3

2e generatie

3,4

5,5

5,6

5,5

6,8

4,2

6,4

6,6

7,3

8,4

3,9

15-24 jaar

3,8

5,4

4,8

5,0

4,7

3,2

4,7

4,7

5,0

5,2

25-34 jaar

8,8 12,2 12,5 12,7 15,1 11,2 13,0 12,7 12,9 14,9

35-44 jaar

12,8 15,0 15,6 15,1 17,2 18,2 17,5 16,7 16,5 18,0

'13

Turks
'09

'10

'11

'12

'13

ov.niet-westers
'09

'10

'11

'12

westers

autochtoon

totaal

'13

'09

'10

'11

'12

'13

'09

'10

'11

'12

'13

'09

'10

'11

'12

'13

8,8 10,4

9,8 10,5 10,3 10,0 11,3 11,7 12,3 11,8 11,6 12,3

4,4

5,5

5,3

5,2

6,4

3,2

4,0

3,9

3,9

4,9

4,8

5,7

5,7

5,6

6,8

8,8

9,0 10,5

8,5 10,2 10,5 10,1 11,3 11,1 12,5 12,2 12,0 12,8

4,1

5,5

5,3

5,2

6,4

3,0

4,1

4,1

4,0

5,1

4,5

5,9

5,9

5,8

6,9

8,5

8,6 10,4 11,1 10,8 10,1

9,9 11,4 12,3 12,2 11,5 11,2 11,9

4,7

5,4

5,2

5,2

6,4

3,3

3,8

3,7

3,7

4,7

5,1

5,6

5,5

5,4

6,6

9,5

9,8

9,9 11,7 12,7 13,0 12,6 12,2 13,9 13,5 14,1 13,5 13,2 14,1

5,1

5,9

5,7

5,6

6,8

-

-

-

-

- 10,4 11,2 10,9 10,7 12,1

6,5

6,6

6,9

8,4

3,8

5,7

6,1

6,2

7,1

2,3

3,7

3,9

4,4

4,9

3,7

5,0

4,8

4,7

5,9

-

-

-

-

-

3,6

5,3

5,4

5,5

6,6

2,4

4,3

4,1

4,1

4,5

2,0

3,6

3,8

3,8

4,0

3,7

4,1

4,0

3,8

3,8

1,2

2,1

1,9

1,9

2,4

1,1

1,9

1,7

1,7

2,3

1,6

2,6

2,4

2,4

2,9

6,0

9,3

9,6 10,0 12,1

8,6

9,8

9,7

9,6 11,4 10,0 11,5 11,1 10,8 11,7

3,0

4,5

4,2

4,3

6,1

2,1

3,6

3,5

3,4

5,0

4,1

5,8

5,7

5,7

7,3

7,5

9,3

9,7

9,7 11,7 14,0 13,9 13,5 12,6 14,3 15,5 16,0 15,1 14,4 15,2

4,7

6,2

6,0

5,7

7,1

3,3

4,3

4,3

4,1

5,2

5,8

6,9

6,9

6,5

7,9

45-54 jaar

15,2 16,7 18,0 17,4 19,2 21,8 21,1 19,7 19,2 21,6 10,4 10,7 10,9 10,7 12,3 17,9 17,2 16,5 15,5 16,5 17,8 17,9 17,2 17,2 18,3

6,2

7,2

7,2

6,9

8,1

4,2

4,8

5,0

4,8

5,8

6,5

7,1

7,2

7,1

8,3

55-64 jaar

16,7 15,5 15,2 14,9 17,9 17,3 15,6 14,4 14,9 16,6

9,8

9,6

9,3

9,8 11,6 12,1 11,9 11,1 11,9 13,7 19,8 18,9 17,9 17,5 18,7

7,2

7,4

7,0

7,4

8,4

5,1

5,1

5,0

5,2

6,0

6,4

6,3

6,2

6,5

7,5

15-24 jaar,1e generatie

4,6

6,3

5,8

5,9

4,9

5,4

7,2

7,5

7,5

7,6

2,7

4,7

4,7

5,1

5,7

3,1

4,8

4,4

4,1

4,7

5,4

5,8

5,3

4,8

4,8

1,3

2,0

1,9

1,9

2,3

-

-

-

-

-

3,6

4,5

4,1

3,9

4,0

15-24 jaar,2e generatie

2,5

4,1

3,5

3,9

4,6

2,6

4,0

4,1

4,6

4,8

2,3

4,2

3,9

3,8

4,3

1,7

3,3

3,6

3,8

3,8

1,2

2,0

2,3

2,6

2,6

1,2

2,2

2,0

1,9

2,5

-

-

-

-

-

1,8

3,2

3,2

3,3

3,6

25-34 jaar,1e generatie

10,1 13,6 13,8 14,5 16,9 13,0 14,1 13,9 13,8 15,6

6,1

9,0

9,7

9,7 11,9

9,7 10,3

9,9

9,7 11,7 11,2 12,6 12,1 11,7 12,5

3,1

4,3

4,0

4,1

6,0

-

-

-

-

-

8,4

9,8

9,5

9,3 10,8

25-34 jaar,2e generatie

4,3

7,5 11,1 10,9 11,8 14,1

5,9

9,4

9,5 10,1 12,3

6,8

9,6

9,4 11,2

8,2

2,7

4,8

4,5

4,5

6,3

-

-

-

-

-

4,7

7,4

7,5

7,9

35-44 jaar,1e generatie

14,1 16,5 17,1 16,7 19,0 18,4 17,7 17,0 16,9 18,6

7,8

9,4

9,8

9,9 11,9 14,4 14,2 13,8 13,0 14,9 15,9 16,5 15,6 14,9 15,8

5,4

6,7

6,6

6,3

7,5

-

-

-

-

- 12,1 12,9 12,5 12,0 13,5

35-44 jaar,2e generatie

4,9

5,7

8,4

9,2

8,5 11,2

4,0

5,6

5,4

5,1

6,6

-

-

-

-

-

Geslacht

Generatie

Leeftijd

Leeftijd, generatie

7,4

6,7

8,4

8,2

Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

90

7,4 10,1

7,3

8,1 10,1 11,5 11,3 11,7 13,0

9,1

8,8 10,1 10,3

9,5 11,1

4,0

4,3

6,2

6,4

6,4

6,2

7,2

6,2

7,2

4,5

6,3

6,5

6,2

9,8

8,0

Tabel b4.2:

Personen (15-64 jaar), die per 1 januari 2013 in de gemeente wonen met een WWB, IOA uitkering (absolute aantallen en in procenten van de betreffende deelpopulatie)

Antilliaans
pop.
21Agem

uitkering

Marokkaans
pop.

uitkering

Surinaams
pop.

uitkering

Turks
pop.

uitkering

ov.niet-westers
pop.

uitkering

westers
pop.

uitkering
%

uitkering
%

totaal
pop.

uitkering

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

N

N

N

%

64.875

9.641

14,9

124.715 19.482

15,6

179.947 18.618

10,3

139.830 14.637

10,5

239.528 35.329

14,7

375.398 16.293

4,3 1.764.236

60.606

3,4 2.888.529

174.606

6,0

Man

32.192

4.136

12,8

62.693

9.374

15,0

84.450

7.863

9,3

72.184

6.042

8,4

120.695 16.623

13,8

180.712

6.959

3,9

890.484

28.011

3,1 1.443.410

79.008

5,5

Vrouw

32.683

5.505

16,8

62.022 10.108

16,3

95.497 10.755

11,3

67.646

8.595

12,7

118.833 18.706

15,7

194.686

9.334

4,8

873.752

32.595

3,7 1.445.119

95.598

6,6

1e generatie

47.854

8.718

18,2

77.400 16.125

20,8

111.550 13.902

12,5

87.420 12.246

14,0

193.470 33.869

17,5

213.500

9.475

4,4

-

-

-

731.194

94.335

12,9

2e generatie

17.021

923

5,4

47.315

3.357

7,1

68.397

4.716

6,9

52.410

2.391

4,6

46.058

1.460

3,2

161.898

6.818

4,2

-

-

-

393.099

19.665

5,0

Totale bevolking (15-64)

N

autochtoon
pop.

Geslacht

Generatie

Leeftijd
15-24 jaar

18.109

662

3,7

32.301

1.046

3,2

36.785

1.094

3,0

34.568

527

1,5

52.750

1.917

3,6

63.538

573

0,9

329.881

3.306

1,0

567.932

9.125

1,6

25-34 jaar

17.569

2.653

15,1

32.744

4.873

14,9

39.567

4.141

10,5

36.441

3.022

8,3

69.500

9.148

13,2

99.045

2.558

2,6

362.591

9.334

2,6

657.457

35.729

5,4

35-44 jaar

12.028

2.381

19,8

29.779

5.803

19,5

37.933

4.189

11,0

34.510

4.660

13,5

52.011

9.228

17,7

84.394

3.704

4,4

352.107

12.217

3,5

602.762

42.182

7,0

45-54 jaar

10.193

2.283

22,4

19.691

5.166

26,2

39.286

5.021

12,8

24.155

4.311

17,8

42.245

9.063

21,5

70.014

4.523

6,5

378.637

17.068

4,5

584.221

47.435

8,1

55-64 jaar

6.976

1.662

23,8

10.200

2.594

25,4

26.376

4.173

15,8

10.156

2.117

20,8

23.022

5.973

25,9

58.407

4.935

8,4

341.020

18.681

5,5

476.157

40.135

8,4

15-24 jaar,1e generatie

9.523

413

4,3

4.393

251

5,7

5.916

237

4,0

5.170

101

2,0

26.265

1.520

5,8

34.043

250

0,7

-

-

-

85.310

2.772

3,2

15-24 jaar,2e generatie

8.586

249

2,9

27.908

795

2,8

30.869

857

2,8

29.398

426

1,4

26.485

397

1,5

29.495

323

1,1

-

-

-

152.741

3.047

2,0

25-34 jaar,1e generatie

12.355

2.211

17,9

16.392

2.731

16,7

13.431

1.452

10,8

18.545

1.594

8,6

54.835

8.365

15,3

64.196

1.358

2,1

-

-

-

179.754

17.711

9,9

25-34 jaar,2e generatie

5.214

442

8,5

16.352

2.142

13,1

26.136

2.689

10,3

17.896

1.428

8,0

14.665

783

5,3

34.849

1.200

3,4

-

-

-

115.112

8.684

7,5

35-44 jaar,1e generatie

9.681

2.223

23,0

26.783

5.389

20,1

29.303

3.284

11,2

29.563

4.141

14,0

48.452

9.035

18,6

49.747

2.150

4,3

-

-

-

193.529

26.222

13,5

35-44 jaar,2e generatie

2.347

158

6,7

2.996

414

13,8

8.630

905

10,5

4.947

519

10,5

3.559

193

5,4

34.647

1.554

4,5

-

-

-

57.126

3.743

6,6

Leeftijd, generatie

Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie, bewerking Risbo

91

Tabel b4.2a:

Personen (15-64 jaar) met een WWB, IOA (of WIJ) uitkering, per 1 januari 2009 tot en met 2013 (in procenten van de betreffende deelpopulatie)*

Antilliaans
'10

'11

'12

'13

Marokkaans
'09

'10

'11

'12

Surinaams

21Agem

'09

'13

'09

'10

'11

Totale bevolking (15-64)

11,8 12,9 14,0 14,4 14,9 13,6 14,2 15,0 15,3 15,6

8,2

8,9

Man

8,7 10,5 11,7 12,1 12,8 12,0 12,9 14,1 14,4 15,0

6,5

7,5

Vrouw

14,7 15,2 16,2 16,7 16,8 15,3 15,6 16,0 16,2 16,3

1e generatie
2e generatie

'12

'13

Turks
'09

'10

'11

'12

'13

ov.niet-westers
'09

'10

'11

'12

westers

autochtoon

totaal

'13

'09

'10

'11

'12

'13

'09

'10

'11

'12

'13

'09

'10

'11

'12

'13

9,6 10,1 10,3

9,4 10,0 10,5 10,4 10,5 12,6 13,3 14,2 14,6 14,7

4,0

4,1

4,3

4,2

4,3

3,0

3,1

3,3

3,3

3,4

5,0

5,4

5,7

5,9

6,0

8,5

7,1

8,4 11,1 12,0 13,1 13,5 13,8

3,3

3,6

3,7

3,7

3,9

2,4

2,7

2,9

3,0

3,1

4,2

4,6

5,0

5,2

5,5

9,6 10,1 10,7 11,1 11,3 11,9 12,3 12,7 12,7 12,7 14,2 14,7 15,3 15,7 15,7

4,5

4,6

4,7

4,7

4,8

3,5

3,6

3,7

3,6

3,7

5,9

6,1

6,4

6,5

6,6

14,3 15,6 16,9 17,5 18,2 18,1 18,9 19,9 20,1 20,8 10,2 10,9 11,6 12,1 12,5 12,5 13,1 13,7 13,7 14,0 14,7 15,6 16,6 17,2 17,5

4,4

4,5

4,5

4,4

4,4

-

-

-

-

- 11,3 11,8 12,4 12,6 12,9

3,1

4,0

4,9

5,2

5,4

3,7

5,0

6,0

6,8

7,1

4,0

5,0

6,1

6,7

6,9

2,9

3,7

4,5

4,5

4,6

1,8

2,3

2,9

3,1

3,2

3,4

3,7

3,9

4,0

4,2

-

-

-

-

-

3,3

3,9

4,5

4,8

5,0

15-24 jaar

3,1

4,1

4,6

4,3

3,7

1,9

2,6

3,0

3,5

3,2

1,7

2,5

3,2

3,5

3,0

1,0

1,6

1,9

1,8

1,5

3,3

3,7

4,2

4,3

3,6

0,7

1,0

1,1

1,0

0,9

0,6

0,9

1,0

1,0

1,0

1,1

1,5

1,7

1,8

1,6

25-34 jaar

10,6 12,2 14,1 14,4 15,1 11,5 12,7 14,0 14,3 14,9

6,7

7,9

9,2 10,0 10,5

7,5

7,9

8,5

8,2

8,3 10,1 11,1 12,3 12,8 13,2

2,1

2,4

2,5

2,5

2,6

1,7

2,0

2,2

2,3

2,6

3,9

4,4

5,0

5,1

5,4

35-44 jaar

15,3 16,4 18,1 19,1 19,8 18,6 18,9 19,5 19,4 19,5

8,5

9,2 10,1 10,7 11,0 12,7 13,3 13,7 13,5 13,5 15,9 16,6 17,4 17,5 17,7

4,0

4,1

4,3

4,3

4,4

3,1

3,2

3,3

3,4

3,5

6,0

6,3

6,6

6,8

7,0

45-54 jaar

18,2 19,5 20,3 21,4 22,4 26,0 25,7 26,2 26,1 26,2 12,0 12,3 12,5 12,7 12,8 17,7 17,8 18,1 17,8 17,8 19,0 19,5 20,3 20,9 21,5

5,8

5,9

6,1

6,1

6,5

4,0

4,1

4,2

4,3

4,5

7,0

7,3

7,6

7,8

8,1

55-64 jaar

22,8 22,0 22,3 23,1 23,8 26,2 25,6 25,1 24,9 25,4 15,8 15,3 15,4 15,5 15,8 19,9 20,0 20,0 20,8 20,8 25,9 25,6 25,7 25,8 25,9

7,8

7,9

8,0

8,1

8,4

5,3

5,4

5,4

5,3

5,5

7,7

7,8

7,9

8,1

8,4

15-24 jaar,1e generatie

4,3

5,6

5,9

5,4

4,3

4,0

4,6

5,6

5,7

5,7

2,2

3,3

4,2

5,2

4,0

1,8

2,4

2,5

2,2

2,0

5,3

5,8

6,5

6,8

5,8

0,8

0,9

1,0

0,9

0,7

-

-

-

-

-

3,1

3,6

4,0

3,9

3,2

15-24 jaar,2e generatie

1,5

2,3

3,1

3,0

2,9

1,3

2,1

2,5

3,0

2,8

1,6

2,3

2,9

3,2

2,8

0,8

1,3

1,8

1,7

1,4

0,7

1,1

1,5

1,7

1,5

0,7

1,0

1,2

1,2

1,1

-

-

-

-

-

1,1

1,6

2,1

2,2

2,0

25-34 jaar,1e generatie

12,7 14,5 16,6 16,9 17,9 13,0 14,2 15,5 15,7 16,7

6,8

7,8

9,3 10,1 10,8

8,4

8,6

9,0

8,5

8,6 11,5 12,7 14,1 14,8 15,3

1,9

2,1

2,2

2,1

2,1

-

-

-

-

-

8,1

8,7

9,5

9,6

9,9

25-34 jaar,2e generatie

4,2

8,5 10,2 11,8 12,6 13,1

6,7

7,9

9,2

6,1

7,0

7,9

7,7

8,0

5,3

2,3

2,8

3,1

3,2

3,4

-

-

-

-

-

4,7

5,7

6,7

7,1

7,5

35-44 jaar,1e generatie

17,1 18,7 20,7 22,0 23,0 18,8 19,2 19,9 19,9 20,1

8,8

9,5 10,4 10,8 11,2 13,0 13,5 14,1 13,9 14,0 16,4 17,2 18,1 18,3 18,6

4,3

4,3

4,4

4,3

4,3

-

-

-

-

- 12,2 12,7 13,3 13,4 13,5

35-44 jaar,2e generatie

5,7

6,5

7,7

3,7

3,9

4,2

4,3

4,5

-

-

-

-

-

Geslacht
9,1

9,3

7,7

8,4

8,3

Generatie

Leeftijd

Leeftijd, generatie

5,7

5,6

7,2

6,4

7,8

6,0

8,5

6,7 10,4 11,9 13,2 13,7 13,8

8,6

9,9 10,3

9,9 10,5

8,2

9,7 10,4 10,5 10,5

3,1

4,2

3,8

4,5

4,8

4,9

4,9

5,3

5,4

*De uitkeringscijfers zijn voor de periode 2009-2013 voor diverse gemeenten gecorrigeerd. Eerder gepresenteerde cijfers bleken niet altijd en niet voor alle gemeenten op een uniforme wijze te zijn geselecteerd
Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie, bewerking Risbo

92

4,4

4,9

5,5

6,0

6,6

Tabel b4.3:

Werkzoekenden (15-64 jaar) naar duur, opleidings- en beroepsniveau en etnische herkomst, per 1 januari 2013 (absolute aantallen en procenten)

Antilliaans
20Agem

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-westers

westers

autochtoon

totaal

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

0-6 maanden

3.085

41,5

3.673

33,5

5.323

39,7

4.753

38,5

7.735

35,6

8.350

46,9

32.229

44,2

65.148

41,6

7-12 maanden

1.589

21,4

2.007

18,3

2.816

21,0

2.184

17,7

3.972

18,3

3.178

17,8

13.535

18,6

29.281

18,7

1-2 jaar

1.333

17,9

1.630

14,9

2.292

17,1

1.869

15,1

3.650

16,8

2.580

14,5

11.355

15,6

24.709

15,8

2-5 jaar

975

13,1

1.933

17,6

1.900

14,2

1.919

15,5

3.783

17,4

2.297

12,9

10.076

13,8

22.883

14,6

meer dan 5 jaar

456

6,1

1.730

15,8

1.061

7,9

1.623

13,1

2.561

11,8

1.417

8,0

5.661

7,8

14.509

9,3

<vmbo

1.962

26,4

5.658

51,6

3.220

24,0

6.514

52,7

10.973

50,6

5.105

28,6

13.099

18,0

46.531

29,7

vmbo

1.747

23,5

1.951

17,8

2.886

21,6

2.101

17,0

3.181

14,7

2.643

14,8

12.596

17,3

27.105

17,3

havo/vwo/mbo

3.184

42,8

2.742

25,0

5.844

43,6

3.057

24,8

5.420

25,0

6.673

37,4

31.513

43,3

58.433

37,3

546

7,3

622

5,7

1.442

10,8

677

5,5

2.129

9,8

3.402

19,1

15.650

21,5

24.468

15,6

Elementair

2.146

29,1

4.544

41,8

2.871

21,6

4.790

39,2

10.013

46,6

4.295

24,5

10.087

14,0

38.746

25,0

Lager

2.692

36,5

3.469

31,9

4.881

36,8

4.399

36,0

5.689

26,5

5.590

31,9

25.319

35,1

52.039

33,6

Middelbaar

2.028

27,5

2.099

19,3

4.166

31,4

2.305

18,9

4.207

19,6

4.815

27,5

22.673

31,4

42.293

27,3

518

7,0

768

7,1

1.361

10,2

713

5,8

1.575

7,3

2.818

16,1

14.063

19,5

21.816

14,1

Werkloosheidsduur

Opleidingsniveau (NWW)

hbo/wo
Beroepsniveau (NWW)

Hoger/wetenschappelijk

Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

93

Tabel b4.3a:

Werkzoekenden (15-64 jaar) naar duur, opleidings- en beroepsniveau en etnische herkomst, per 1 januari 2009 tot en met 2013 (in procenten)

Antilliaans
20Agem

'09

'10

'11

'12

'13

Marokkaans
'09

'10

'11

'12

'13

Surinaams
'09

'10

'11

'12

'13

Turks
'09

'10

'11

'12

'13

ov. niet-westers
'09

'10

'11

'12

'13

westers
'09

'10

'11

'12

'13

autochtoon
'09

'10

'11

'12

'13

totaal
'09

'10

'11

'12

'13

Werkloosheidsduur
0-6 maanden

34,1 45,4 46,4 43,2 41,5 24,1 31,7 36,1 33,1 33,5 32,0 43,0 43,4 39,8 39,7 28,4 36,4 40,3 37,5 38,5 29,1 34,7 37,0 34,1 35,6 30,6 43,2 41,2 40,4 46,9 30,6 42,3 40,8 36,4 44,2 29,9 40,2 40,4 37,0 41,6

7-12 maanden

12,0 16,6 18,1 18,2 21,4 10,3 13,6 15,7 14,6 18,3 12,7 17,7 18,0 17,5 21,0 10,9 13,0 15,0 15,6 17,7 13,6 13,9 15,3 16,6 18,3 12,9 18,2 17,0 16,1 17,8 10,9 16,0 17,1 18,0 18,6 11,7 15,4 16,7 17,1 18,7

1-2 jaar

11,7 11,8 15,0 16,9 17,9 11,0 11,0 12,8 15,4 14,9 11,7 11,2 16,1 17,8 17,1 10,4 11,7 13,1 14,5 15,1 12,0 14,9 15,6 16,9 16,8 11,5 16,9 16,8 16,5 14,5 11,4 11,3 16,9 18,1 15,6 11,4 11,9 15,9 17,1 15,8

2-5 jaar

20,9 11,7

meer dan 5 jaar

21,4 14,5 11,0

9,6 12,7 13,1 24,7 18,0 13,1 16,1 17,6 20,4 12,7
9,0

9,8 13,6 14,2 23,1 16,6 13,1 15,0 15,5 22,0 17,1 15,5 17,2 17,4 21,3 12,7 11,8 15,1 12,9 22,3 13,7 11,3 15,1 13,8 22,2 14,6 12,1 15,2 14,6

6,1 29,9 25,7 22,2 20,8 15,8 23,1 15,4 12,7 11,3

7,9 27,2 22,4 18,4 17,5 13,1 23,3 19,4 16,6 15,2 11,8 23,7

9,0 13,3 11,9

8,0 24,8 16,7 13,8 12,4

7,8 24,8 17,9 14,9 13,6

9,3

Opleidingsniveau (NWW)
<vmbo

23,7 22,8 28,3 28,4 26,4 53,3 48,6 53,8 51,4 51,6 24,1 22,4 25,2 25,3 24,0 53,5 49,2 53,6 52,2 52,7 48,8 46,6 51,2 49,8 50,6 23,7 28,4 25,6 27,4 28,6 17,6 15,9 19,5 20,5 18,0 30,2 27,1 31,1 31,5 29,7

vmbo

40,6 39,3 30,2 26,1 23,5 25,6 26,4 20,8 20,3 17,8 35,7 34,9 26,3 25,0 21,6 25,5 25,6 20,6 19,5 17,0 22,2 22,3 17,3 16,7 14,7 26,4 26,1 18,4 17,3 14,8 32,5 29,4 21,2 19,8 17,3 29,6 28,2 21,1 19,8 17,3

havo/vwo/mbo

31,1 32,6 35,8 39,6 42,8 17,3 20,3 20,9 23,6 25,0 33,6 35,1 39,6 41,5 43,6 17,1 20,6 21,3 23,9 24,8 19,1 20,8 22,6 25,2 25,0 32,3 39,6 37,1 38,6 37,4 32,8 35,8 40,0 41,7 43,3 27,8 30,7 33,9 35,9 37,3

hbo/wo

4,5

5,4

5,7

5,8

7,3

3,8

4,7

4,5

4,7

5,7

6,6

7,6

8,9

8,1 10,8

3,8

4,6

4,5

4,5

5,5

9,9 10,3

8,9

8,3

9,8 17,6

5,8 18,9 16,7 19,1 17,1 18,9 19,3 18,0 21,5 12,3 13,9 13,9 12,8 15,6

Beroepsniveau (NWW)
Elementair

37,5 32,9 33,0 32,3 29,1 52,5 48,0 46,7 43,6 41,8 30,5 25,3 24,5 24,1 21,6 50,6 45,5 44,0 40,9 39,2 52,0 48,9 49,9 48,1 46,6 26,3 32,3 24,1 26,0 24,5 19,5 16,0 15,9 17,3 14,0 32,7 28,1 28,0 28,2 25,0

Lager

37,5 37,7 36,2 36,3 36,5 31,6 32,5 32,3 33,1 31,9 39,0 39,1 37,2 37,4 36,8 33,9 35,8 36,0 35,9 36,0 25,3 26,5 25,5 26,8 26,5 33,4 36,3 31,7 31,7 31,9 37,7 36,5 35,9 35,4 35,1 34,5 34,5 33,7 33,8 33,6

Middelbaar

21,1 24,0 24,9 25,1 27,5 12,7 15,3 16,3 17,4 19,3 24,0 27,3 29,2 29,2 31,4 11,8 14,3 15,5 17,7 18,9 16,6 17,7 17,8 18,4 19,6 25,4 25,1 27,2 27,0 27,5 26,3 29,0 29,3 29,4 31,4 21,8 24,6 25,1 25,4 27,3

Hoger/wetenschappelijk

3,9

5,3

5,9

Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

94

6,2

7,0

3,2

4,2

4,8

5,9

7,1

6,5

8,2

9,1

9,2 10,2

3,7

4,3

4,5

5,5

5,8

6,0

6,9

6,7

6,7

7,3 14,9

6,2 17,1 15,3 16,1 16,4 18,4 18,9 17,8 19,5 10,9 12,9 13,2 12,6 14,1

Tabel b4.4:

Personen (15-64 jaar) met een WWB, IOA uitkering naar uitkeringsduur, per 1 januari 2013 (absolute aantallen en procenten)

Antilliaans
21Agem

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-westers

westers

autochtoon

totaal

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

0-6 maanden

1.544

16,0

2.054

10,5

2.454

13,2

1.553

10,6

4.159

11,8

2.203

13,5

8.471

14,0

22.438

12,9

7-12 maanden

1.656

17,2

2.498

12,8

2.869

15,4

1.662

11,4

5.563

15,7

1.932

11,9

7.610

12,6

23.790

13,6

1-2 jaar

1.592

16,5

2.330

12,0

2.680

14,4

1.781

12,2

5.423

15,4

2.138

13,1

7.636

12,6

23.580

13,5

2-5 jaar

2.196

22,8

4.098

21,0

4.047

21,7

3.296

22,5

9.028

25,6

3.796

23,3

12.439

20,5

38.900

22,3

langer dan 5 jaar

2.653

27,5

8.500

43,6

6.567

35,3

6.344

43,3

11.153

31,6

6.222

38,2

24.446

40,3

65.885

37,7

Uitkeringsduur

Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie, bewerking Risbo

Tabel b4.4a:

Personen (15-64 jaar) met een WWB, IOA (of WIJ) uitkering naar uitkeringsduur, per 1 januari 2009 tot en met 2013 (in procenten)

Antilliaans
21Agem

'09

'10

'11

'12

'13

Marokkaans
'09

'10

'11

'12

'13

Surinaams
'09

'10

'11

'12

'13

Turks
'09

'10

'11

'12

'13

ov. niet-westers
'09

'10

'11

'12

'13

westers
'09

'10

'11

'12

'13

autochtoon
'09

'10

'11

'12

'13

totaal
'09

'10

'11

'12

'13

Uitkeringsduur
0-6 maanden

15,7 21,3 24,3 20,5 16,0

9,6 11,9 14,8 12,4 10,5 11,7 15,3 18,5 15,9 13,2 10,4 12,9 14,9 12,0 10,6 13,3 15,7 18,8 15,9 11,8 10,6 20,5 15,0 13,6 13,5 10,2 13,7 15,8 14,6 14,0 11,2 14,4 16,9 14,8 12,9

7-12 maanden

9,9 12,9 15,4 14,0 17,2

7,4

1-2 jaar

12,3 13,6 14,1 18,2 16,5 11,2 11,2 11,4 14,0 12,0 10,9 12,9 13,1 16,3 14,4 10,9 11,4 12,2 14,1 12,2 14,3 15,8 14,5 17,6 15,4 11,7 18,2 13,1 14,6 13,1

2-5 jaar

20,2 17,9 16,3 18,9 22,8 22,6 21,4 19,3 19,8 21,0 20,9 18,8 17,5 19,0 21,7 24,6 22,4 20,3 21,2 22,5 23,2 23,3 22,0 23,3 25,6 19,1 18,9 20,2 22,0 23,3 18,5 17,5 16,6 18,6 20,5 20,7 19,8 18,7 20,3 22,3

langer dan 5 jaar

41,9 34,3 29,9 28,3 27,5 49,1 47,1 44,3 43,6 43,6 47,9 42,4 38,4 36,2 35,3 46,9 44,4 42,4 43,8 43,3 37,4 34,2 31,8 31,1 31,6 49,7 28,3 40,7 39,6 38,2 55,8 49,8 46,0 43,6 40,3 48,9 44,0 40,5 39,1 37,7

Bron: gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie, bewerking Risbo

95

8,3 10,2 10,1 12,8

8,6 10,6 12,6 12,5 15,4

7,3

8,9 10,2

9,0 11,4 11,8 11,0 12,8 12,1 15,7

8,9 14,0 11,0 10,1 11,9

6,4

8,6

9,7

9,5 12,6

8,2

9,5 11,2 10,7 13,6

9,0 10,4 11,9 13,7 12,6 11,0 12,2 12,7 15,2 13,5

Tabel b4.5:

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden (15-64 jaar en 15-24 jaar) in de 20 gemeenten, per 1 januari 2013
(absolute aantallen, in procenten van betreffende bevolkingsgroep en oververtegenwoordiging (ovvt))
15 t/m 64 jaar
totaal
populatie

Rotterdam

15 t/m 24 jaar
Antilliaans

werkzoekend

populatie

totaal

werkzoekend

ovvt

populatie

Antilliaans
werkzoekend

populatie

werkzoekend

ovvt

N

N

%

N

N

%

%

N

N

%

N

N

%

%

423.419

42.735

10,1

16.837

2.925

17,4

72

83.740

3.151

3,8

5.058

269

5,3

41

Amsterdam

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Den Haag

348.477

24.786

7,1

9.246

1.144

12,4

74

61.524

1.906

3,1

2.733

117

4,3

38

Almere

137.910

8.354

6,1

3.492

345

9,9

63

26.155

873

3,3

852

41

4,8

44

Tilburg

143.926

7.472

5,2

3.270

315

9,6

86

31.702

849

2,7

993

44

4,4

65

Groningen

148.157

8.812

5,9

2.541

282

11,1

87

46.538

903

1,9

815

38

4,7

140

Dordrecht

78.713

3.551

4,5

2.191

190

8,7

92

14.252

296

2,1

614

16

2,6

25

Zoetermeer

83.441

5.204

6,2

1.900

251

13,2

112

15.499

559

3,6

489

41

8,4

132

Eindhoven

149.288

8.745

5,9

1.995

226

11,3

93

28.927

696

2,4

514

23

4,5

86

Breda

119.396

5.933

5,0

1.664

143

8,6

73

24.274

484

2,0

489

20

4,1

105

Nijmegen

119.021

8.841

7,4

1.565

295

18,8

154

29.345

849

2,9

469

41

8,7

202

Capelle a/d IJssel

43.960

2.398

5,5

1.541

175

11,4

108

7.943

182

2,3

429

9

2,1

-8

Spijkenisse

49.729

2.453

4,9

1.334

127

9,5

93

8.892

198

2,2

345

14

4,1

82

Lelystad

50.932

3.998

7,8

1.239

198

16,0

104

8.694

331

3,8

340

12

3,5

-7

Schiedam

51.188

3.165

6,2

1.278

152

11,9

92

9.147

194

2,1

357

10

2,8

32

Amersfoort

99.655

4.147

4,2

1.282

95

7,4

78

16.778

347

2,1

323

11

3,4

65

Zwolle

82.401

3.950

4,8

1.045

124

11,9

148

15.471

273

1,8

307

6

2,0

11

Vlaardingen

45.723

2.644

5,8

946

117

12,4

114

8.158

189

2,3

240

6

2,5

8

Den Helder

37.509

1.722

4,6

886

99

11,2

143

6.585

167

2,5

220

14

6,4

151

Leeuwarden

65.975

6.211

9,4

787

199

25,3

169

15.640

742

4,7

278

23

8,3

74

Vlissingen

28.617

1.416

4,9

503

37

7,4

49

5.190

143

2,8

157

5

3,2

16

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

156.537

6,8

55.542

7.439

13,4

97

464.454

13.332

2,9

16.022

760

4,7

65

Hellevoetsluis

Totaal 20 AG
2.307.437
Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

De gemeente Amsterdam acht de NWW-gegevens onvoldoende betrouwbaar voor dit jaar. Om vertekening te voorkomen zijn ook voor de eerdere jaren de gegevens van Amsterdam niet opgenomen

96

Tabel b4.5a:

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse werkzoekenden (15-64 jaar en 15-24 jaar) in de 20 gemeenten, per 1 januari 2009 tot en met 2013
(in procenten van betreffende bevolkingsgroep en oververtegenwoordiging)
15 t/m 64 jaar
totaal

15 t/m 24 jaar

Antilliaans

oververtegenwoordiging

verschil

totaal

2010

2011

2012

2013

2009

2010

2011

2012

2013

2009

2010

2011

2012

2013

09-13

Rotterdam

7,2

7,9

8,0

8,2

10,1

11,3

12,9

13,5

14,1

17,4

58

63

70

72

72

14

1,7

2,9

3,3

3,8

3,8

3,4

5,1

4,7

6,5

5,3

96

Amsterdam

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Den Haag

4,6

5,3

5,5

5,8

7,1

8,4

9,5

10,4

10,5

12,4

85

80

90

83

74

-11

1,8

2,7

2,3

2,3

3,1

3,6

4,2

3,7

3,4

4,3

Almere

4,8

5,3

5,3

4,9

6,1

9,1

10,8

10,2

9,9

9,9

89

105

95

104

63

-26

2,7

3,3

2,7

2,9

3,3

5,1

6,9

4,4

7,1

Tilburg

3,6

4,7

4,2

4,2

5,2

7,7

10,5

9,0

9,7

9,6

111

124

116

132

86

-25

1,9

3,0

2,3

2,0

2,7

4,1

6,8

6,1

5,6

Groningen

5,4

5,8

5,7

4,8

5,9

14,4

14,6

14,6

11,3

11,1

164

151

158

134

87

-77

1,2

1,6

1,4

1,5

1,9

4,8

5,2

4,0

Dordrecht

3,1

3,9

4,2

3,5

4,5

8,9

10,9

10,5

7,8

8,7

191

180

153

119

92

-99

1,4

2,4

2,5

1,5

2,1

4,1

6,3

Zoetermeer

3,5

4,6

4,3

4,6

6,2

7,3

9,5

9,1

9,2

13,2

108

105

112

98

112

4

1,4

2,6

1,6

1,3

3,6

3,9

5,5

Eindhoven

4,1

6,1

5,8

5,0

5,9

5,8

10,9

10,8

10,3

11,3

42

78

87

109

93

51

1,2

2,4

2,5

1,7

2,4

2,4

Breda

4,0

5,1

4,9

4,2

5,0

9,7

10,7

10,7

8,5

8,6

146

110

120

104

73

-73

1,3

1,9

1,8

1,4

2,0

Nijmegen

6,1

7,2

6,9

6,8

7,4

12,6

14,2

15,8

16,2

18,8

104

98

128

139

154

50

1,8

3,2

2,8

3,2

Capelle a/d IJssel

3,3

4,0

4,1

5,2

5,5

7,7

8,0

9,4

14,1

11,4

137

100

130

170

108

-29

0,9

1,6

1,4

Spijkenisse

2,8

4,4

4,2

4,2

4,9

5,5

10,7

8,6

9,3

9,5

97

144

104

120

93

-4

1,0

2,8

Lelystad

4,3

5,6

5,5

6,9

7,8

9,3

13,7

11,1

15,8

16,0

115

147

102

129

104

-11

1,9

3,0

Schiedam

4,3

6,2

6,6

5,6

6,2

11,3

16,1

16,5

11,1

11,9

161

158

151

98

92

-69

1,5

Amersfoort

3,4

3,7

3,4

3,2

4,2

7,8

8,7

8,6

7,3

7,4

132

135

149

130

78

-54

Zwolle

3,5

4,5

4,1

4,2

4,8

10,7

13,6

10,7

11,6

11,9

208

203

160

178

148

Vlaardingen

4,7

5,6

5,7

5,4

5,8

12,1

16,5

19,7

12,9

12,4

157

194

243

136

Den Helder

3,9

4,2

4,5

4,3

4,6

12,5

12,8

13,6

13,0

11,2

217

207

201

202

Leeuwarden

5,5

6,5

7,0

7,6

9,4

13,9

18,9

21,1

21,3

25,3

153

192

202

Vlissingen

3,8

4,3

3,8

4,6

4,9

7,5

9,1

9,9

10,0

7,4

95

114

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Totaal 20 AG
4,8
5,7
5,7
Bron: UWV WERKbedrijf, bewerking Risbo

5,6

6,8

9,8

11,8

12,0

11,9

13,4

104

105

97

2011

2012 2013

2009 2010

oververtegenwoordiging

2009

Hellevoetsluis

2009 2010

Antilliaans
2011 2012

2013

2009 2010

verschil

2011

2012

2013

09-13

73

45

73

41

-55

-

-

-

-

-

-

98

56

62

52

38

-60

4,8

87

108

66

144

44

-43

4,4

122

128

171

178

65

-57

4,1

4,7

320

233

191

182

140

-180

4,4

1,9

2,6

194

160

75

21

25

-169

4,2

2,2

8,4

182

115

165

69

132

-50

7,5

6,6

4,4

4,5

100

214

161

164

86

-14

2,7

4,3

4,6

3,7

4,1

115

120

156

163

105

-10

2,9

5,4

7,0

6,9

6,8

8,7

206

118

148

115

202

-4

2,6

2,3

3,2

3,2

2,8

4,8

2,1

272

101

93

85

-8

-280

1,6

1,6

2,2

2,0

3,8

1,2

2,2

4,1

108

37

-23

40

82

-26

2,5

2,6

3,8

2,8

7,2

4,3

3,5

3,5

51

144

73

35

-7

-58

2,8

3,8

2,4

2,1

3,3

7,1

8,8

3,7

2,8

116

153

135

52

32

-84

1,3

1,8

1,9

1,4

2,1

2,8

5,7

4,5

3,4

3,4

112

224

142

144

65

-47

-60

1,3

2,1

1,3

1,2

1,8

5,2

5,7

1,3

2,6

2,0

296

175

-5

111

11

-285

114

-43

1,6

2,2

2,8

2,6

2,3

5,8

7,9

10,2

6,7

2,5

273

256

263

162

8

-265

143

-74

2,2

2,5

2,7

3,2

2,5

6,1

4,6

8,1

9,8

6,4

182

87

197

208

151

-31

179

169

16

1,8

2,6

3,4

3,4

4,7

5,0

5,6

10,6

7,0

8,3

174

114

213

107

74

-100

157

117

49

-46

1,8

2,3

2,1

3,2

2,8

4,0

5,8

6,8

3,9

3,2

130

152

233

24

16

-114

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

111

111

97

-7

1,6

2,6

2,4

2,4

2,9

3,8

5,4

4,8

5,0

4,7

134

111

100

108

65

-69

Tabel b4.6:

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers(15-64 jaar en 15-24 jaar) in de 21 gemeenten, per 1 januari 2013
(absolute aantallen, in procenten van betreffende bevolkingsgroep en oververtegenwoordiging (ovvt))
15 t/m 64 jaar
totaal

15 t/m 24 jaar
Antilliaans

populatie

uitkering

populatie

totaal
uitkering

ovvt

populatie

Antilliaans
uitkering

populatie

uitkering

ovvt

N

N

%

N

N

%

%

N

N

%

N

N

%

%

Rotterdam

423.419

38.366

9,1

16.837

3.039

18,0

99

83.740

1.793

2,1

5.058

187

3,7

73

Amsterdam

581.092

40.215

6,9

9.333

1.297

13,9

101

103.478

1.289

1,2

2.087

55

2,6

112

Den Haag

348.477

23.368

6,7

9.246

1.268

13,7

105

61.524

1.398

2,3

2.733

116

4,2

87

Almere

137.910

5.573

4,0

3.492

357

10,2

153

26.155

413

1,6

852

35

4,1

160

Tilburg

143.926

6.508

4,5

3.270

412

12,6

179

31.702

507

1,6

993

39

3,9

146

Groningen

148.157

10.233

6,9

2.541

570

22,4

225

46.538

742

1,6

815

40

4,9

208

Dordrecht

78.713

3.559

4,5

2.191

316

14,4

219

14.252

150

1,1

614

18

2,9

179

Zoetermeer

83.441

2.905

3,5

1.900

186

9,8

181

15.499

166

1,1

489

19

3,9

263

Eindhoven

149.288

6.482

4,3

1.995

202

10,1

133

28.927

338

1,2

514

12

2,3

100

Breda

119.396

4.347

3,6

1.664

161

9,7

166

24.274

211

0,9

489

8

1,6

88

Nijmegen

119.021

7.229

6,1

1.565

250

16,0

163

29.345

566

1,9

469

28

6,0

210

Capelle a/d IJssel

43.960

2.027

4,6

1.541

223

14,5

214

7.943

110

1,4

429

6

1,4

1

Spijkenisse

49.729

2.022

4,1

1.334

152

11,4

180

8.892

118

1,3

345

12

3,5

162

Lelystad

50.932

2.277

4,5

1.239

141

11,4

155

8.694

136

1,6

340

11

3,2

107

Schiedam

51.188

2.503

4,9

1.278

190

14,9

204

9.147

57

0,6

357

6

1,7

170

Amersfoort

99.655

3.049

3,1

1.282

118

9,2

201

16.778

174

1,0

323

4

1,2

19

Zwolle

82.401

3.200

3,9

1.045

166

15,9

309

15.471

170

1,1

307

13

4,2

285

Vlaardingen

45.723

2.184

4,8

946

160

16,9

254

8.158

66

0,8

240

7

2,9

261

Den Helder

37.509

1.761

4,7

886

168

19,0

304

6.585

107

1,6

220

16

7,3

348

Leeuwarden

65.975

5.171

7,8

787

175

22,2

184

15.640

470

3,0

278

19

6,8

127

Vlissingen

28.617

1.627

5,7

503

90

17,9

215

5.190

144

2,8

157

11

7,0

153

Hellevoetsluis

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Totaal 21 AG

2.888.529

174.606

6,0

64.875

9.641

14,9

146

567.932

9.125

1,6

18.109

662

3,7

128

Bron: Gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie, bewerking Risbo

98

Tabel b4.6a:

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse uitkeringsontvangers (15-64 jaar en 15-24 jaar) in de 21 gemeenten, per 1 januari 2009 tot en met 2013
(in procenten van betreffende bevolkingsgroep en oververtegenwoordiging)*
15 t/m 64 jaar
totaal

15 t/m 24 jaar

Antilliaans

2009

2010

2011

Rotterdam

8,0

8,4

8,8

8,8

Amsterdam

6,3

6,5

6,8

Den Haag

5,5

5,9

Almere

2,6

Tilburg
Groningen

verschil

2009

2010

2011

2012

2013

2009

2010

2011

2012

2013

09-13

9,1

16,1

16,9

17,6

17,5

18,0

102

101

101

99

99

6,9

6,9

10,9

11,4

12,5

13,8

13,9

73

77

85

98

6,3

6,5

6,7

9,9

11,2

12,7

13,4

13,7

82

91

102

3,1

3,7

3,9

4,0

6,6

7,7

9,3

10,1

10,2

157

149

3,6

4,1

4,2

4,3

4,5

9,9

11,8

13,2

12,7

12,6

178

5,9

6,0

6,3

6,5

6,9

18,9

19,5

21,0

20,8

22,4

221

Dordrecht

3,9

4,2

4,8

4,4

4,5

11,8

13,5

15,2

13,5

14,4

Zoetermeer

2,5

2,9

3,2

3,4

3,5

6,5

7,0

8,7

9,7

9,8

Eindhoven

3,9

4,2

4,2

4,1

4,3

8,8

10,5

9,2

9,5

Breda

3,2

3,4

3,5

3,2

3,6

9,2

8,9

9,5

Nijmegen

4,8

5,1

5,2

5,6

6,1

10,2

10,2

12,6

Capelle a/d IJssel

3,7

4,1

4,1

4,6

4,6

10,9

13,9

11,9

Spijkenisse

3,0

3,4

3,5

3,7

4,1

8,0

9,1

Lelystad

2,8

3,4

4,0

4,3

4,5

6,0

8,8

Schiedam

4,2

4,5

5,0

5,2

4,9

13,0

14,6

Amersfoort

2,4

2,6

2,9

2,9

3,1

7,5

8,5

Zwolle

3,1

3,4

3,7

3,7

3,9

11,3

Vlaardingen

3,9

4,0

4,6

4,8

4,8

12,6

Den Helder

3,5

3,5

4,3

4,5

4,7

Leeuwarden

5,4

5,7

6,0

7,1

Vlissingen

3,9

4,5

5,0

5,0

-

-

-

-

totaal

Antilliaans

oververtegenwoordiging
2013

09-13

113

92

73

-79

65

58

126

112

21

78

75

107

94

87

9

4,1

197

162

112

148

160

-37

4,0

3,9

190

205

263

189

146

-44

5,1

4,9

482

373

336

222

208

-274

4,0

2,7

2,9

130

217

102

125

179

49

4,2

3,2

3,9

267

169

198

176

263

-4

5,0

3,7

2,3

2,3

178

234

171

102

100

-78

2,1

2,9

2,0

1,1

1,6

131

157

72

52

88

-43

2,9

2,2

3,4

4,2

6,0

194

74

133

147

210

16

1,4

4,5

5,7

4,2

5,3

1,4

287

224

145

206

1

-286

1,3

1,3

1,5

3,5

3,7

2,8

3,5

77

198

199

109

162

85

1,9

1,6

2,2

4,9

3,0

2,6

3,2

139

181

50

40

107

-32

2,0

1,5

0,6

3,0

4,3

7,7

5,6

1,7

129

166

280

281

170

41

1,0

1,1

1,0

1,8

3,6

2,4

4,0

1,2

138

300

130

257

19

-119

1,1

1,3

1,1

1,1

4,9

4,2

4,4

4,2

4,2

445

271

237

279

285

-160

1,1

1,5

1,3

0,8

2,5

3,7

4,1

4,4

2,9

169

228

165

238

261

92

0,9

0,9

2,2

2,1

1,6

2,2

2,5

7,2

7,1

7,3

143

180

234

232

348

205

22

2,0

2,4

2,4

3,0

3,0

4,2

7,7

5,7

5,8

6,8

107

215

141

96

127

20

75

1,8

2,4

2,3

2,0

2,8

2,7

3,9

5,0

5,3

7,0

48

62

112

166

153

105

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Totaal 21 AG
5,0
5,4
5,7
5,9
6,0 11,8 12,9 14,0 14,4 14,9
133
140
145
147
146
13
1,1
1,5
1,7
1,8
1,6
3,1
4,1
4,6
4,3
3,7
*De uitkeringscijfers zijn voor de periode 2009-2013 voor diverse gemeenten gecorrigeerd. Eerder gepresenteerde cijfers bleken niet altijd en niet voor alle gemeenten op een uniforme wijze te zijn geselecteerd
Bron: Gemeentelijke of regionale uitkeringsinstantie, bewerking Risbo

175

179

168

143

128

-47

99

2009 2010

2011 2012 2013

2009 2010

2011

2012 2013

2009

2010 2011

-3

1,5

2,2

2,9

2,6

2,1

3,7

5,4

6,2

4,9

3,7

152

145

101

28

0,7

0,8

0,9

1,6

1,2

1,4

1,3

1,4

3,7

2,6

91

106

105

23

1,6

2,1

2,3

2,3

2,3

2,9

3,6

4,7

4,4

4,2

150

159

153

-4

1,0

1,3

2,0

1,9

1,6

2,9

3,4

4,3

4,8

190

213

197

179

1

1,3

1,7

1,5

1,4

1,6

3,8

5,1

5,5

227

235

219

225

4

1,1

1,4

1,5

1,6

1,6

6,5

6,7

6,4

207

226

219

209

219

12

1,0

1,1

2,0

1,2

1,1

2,4

3,6

161

143

174

184

181

20

0,8

1,2

1,4

1,2

1,1

2,9

3,2

10,1

126

147

121

130

133

7

1,1

1,5

1,4

1,1

1,2

3,1

8,1

9,7

185

165

174

150

166

-19

0,9

1,1

1,2

0,7

0,9

13,8

16,0

114

102

143

149

163

49

1,0

1,3

1,5

1,7

1,9

14,6

14,5

198

236

189

219

214

16

1,2

1,8

1,7

1,7

9,9

10,1

11,4

163

167

179

175

180

17

0,8

1,2

1,2

10,0

10,7

11,4

116

161

151

149

155

39

0,9

1,8

2,0

16,7

17,7

14,9

211

227

232

241

204

-7

1,3

1,6

8,3

9,9

9,2

212

222

190

238

201

-11

0,8

0,9

12,8

14,3

14,7

15,9

267

276

288

293

309

42

0,9

12,1

17,2

17,8

16,9

223

204

278

274

254

31

0,9

15,7

16,3

19,2

18,8

19,0

352

368

348

316

304

-48

7,8

14,0

19,8

17,5

20,2

22,2

162

246

192

185

184

5,7

9,3

12,5

14,0

15,0

17,9

140

176

180

197

215

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

verschil

2012

Hellevoetsluis

2012 2013

oververtegenwoordiging

Bijlage bij hoofdstuk 5

101

Tabel b5.1:

Verdachten (12 jaar e.o.) naar achtergrondkenmerken, in 2012 (absolute aantallen en in procenten van de betreffende deelpopulatie per 1 januari)

Antilliaans
pop.
21Agem

verdacht

Marokkaans
pop.

verdacht

Surinaams
pop.

verdacht

Turks
pop.

verdacht

ov.niet-westers
pop.

verdacht

westers
pop.

verdacht

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

71.430

4.408

6,2

141.410

5.968

4,2

205.021

7.378

3,6

156.422

4.131

2,6

256.096

6.039

2,4

442.715

Man

35.179

3.438

9,8

72.641

5.224

7,2

95.872

5.840

6,1

81.078

3.705

4,6

129.806

4.922

3,8

Vrouw

36.251

970

2,7

68.769

744

1,1

109.149

1.538

1,4

75.344

426

0,6

126.290

1.117

0,9

1e generatie

52.617

3.379

6,4

87.214

2.215

2,5

129.676

3.688

2,8

97.003

1.758

1,8

202.560

4.206

2e generatie

18.813

1.029

5,5

54.196

3.753

6,9

75.345

3.690

4,9

59.419

2.373

4,0

53.536

1.833

Bevolking (12 jr eo)

%

autochtoon
pop.

verdacht

N

N

%

5.188

1,2 2.300.090

211.263

3.926

231.452

1.262

2,1

245.399

2.679

1,1

-

-

-

3,4

197.316

2.509

1,3

-

-

-

totaal
pop.

verdacht

N

N

%

23.121

1,0 3.573.184

56.233

1,6

1,9 1.125.445

18.259

1,6 1.751.284

45.314

2,6

0,5 1.174.645

4.862

0,4 1.821.900

10.919

0,6

814.469

17.925

2,2

458.625

15.187

3,3

Geslacht

Generatie

Leeftijd
12-17 jaar

8.022

564

7,0

19.936

1.258

6,3

19.689

780

4,0

20.393

695

3,4

25.471

847

3,3

20.938

453

2,2

142.360

2.328

1,6

256.809

6.925

2,7

18-24 jaar

13.924

1.176

8,4

22.546

2.057

9,1

27.746

1.798

6,5

24.446

1.135

4,6

39.327

1.631

4,1

52.063

1.096

2,1

258.494

5.602

2,2

438.546

14.495

3,3

25-44 jaar

29.363

2.004

6,8

61.710

2.265

3,7

78.002

3.285

4,2

70.224

1.855

2,6

119.704

2.695

2,3

180.805

2.464

1,4

721.225

9.032

1,3 1.261.033

23.600

1,9

45-64 jaar

16.841

648

3,8

28.563

362

1,3

64.046

1.457

2,3

33.015

433

1,3

62.267

825

1,3

127.659

1.012

0,8

724.429

5.287

0,7 1.056.820

10.024

0,9

65 jaar e.o.

3.280

-

-

8.655

-

-

15.538

-

-

8.344

-

-

9.327

-

-

61.250

-

-

453.582

872

0,2

559.976

1.189

0,2

12-24 jaar,1e generatie

11.033

968

8,8

5.693

465

8,2

7.419

446

6,0

6.512

232

3,6

29.577

1.119

3,8

35.992

665

1,8

-

-

-

96.226

3.895

4,0

12-24 jaar,2e generatie

10.913

772

7,1

36.789

2.850

7,7

40.016

2.132

5,3

38.327

1.598

4,2

35.221

1.359

3,9

37.009

884

2,4

-

-

-

198.275

9.595

4,8

12-24 jaar, man

10.893

1.336

12,3

21.390

2.916

13,6

23.727

2.038

8,6

23.130

1.632

7,1

32.417

2.033

6,3

34.484

1.183

3,4

196.602

6.313

3,2

342.643

17.451

5,1

12-24 jaar, vrouw

11.053

404

3,7

21.092

399

1,9

23.708

540

2,3

21.709

198

0,9

32.381

445

1,4

38.517

366

1,0

204.252

1.617

0,8

352.712

3.969

1,1

laag niveau

3.951

502

12,7

6.544

819

12,5

6.394

576

9,0

7.168

452

6,3

6.534

524

8,0

3.533

223

6,3

24.568

1.354

5,5

58.692

4.450

7,6

midden niveau

5.367

285

5,3

13.483

753

5,6

13.996

530

3,8

13.743

370

2,7

15.656

538

3,4

11.418

294

2,6

83.190

1.415

1,7

156.853

4.185

2,7

hoog niveau

3.923

62

1,6

7.182

153

2,1

9.388

152

1,6

7.191

91

1,3

16.343

172

1,1

22.268

183

0,8

147.027

939

0,6

213.322

1.752

0,8

17.107

1.293

7,6

34.964

2.590

7,4

37.887

1.884

5,0

36.691

1.407

3,8

50.890

1.868

3,7

53.011

1.138

2,1

317.194

6.114

1,9

547.744

16.294

3,0

753

134

17,8

1.213

281

23,2

1.218

195

16,0

1.210

138

11,4

1.429

182

12,7

975

95

9,7

5.348

437

8,2

12.146

1.462

12,0

niet werkzoekend

57.071

3.395

5,9

109.323

4.832

4,4

164.844

6.021

3,7

124.625

3.392

2,7

209.247

4.820

2,3

353.109

4.366

1,2 1.708.142

19.414

1,1 2.726.361

46.240

1,7

werkzoekend

7.161

794

11,1

13.035

752

5,8

14.849

1.043

7,0

12.992

501

3,9

24.571

922

3,8

17.823

518

2,9

67.061

2.184

3,3

157.492

6.714

4,3

geen uitkering

54.965

3.013

5,5

103.630

4.498

4,3

161.466

5.567

3,4

123.316

3.376

2,7

199.741

4.464

2,2

355.239

4.184

1,2 1.716.746

18.532

1,1 2.715.103

43.634

1,6

uitkering

9.267

1.176

12,7

18.728

1.086

5,8

18.227

1.497

8,2

14.301

517

3,6

34.077

1.278

3,8

15.693

700

4,5

3.066

5,2

9.320

5,5

Leeftijd, generatie

Leeftijd, geslacht

Schoolsoort

Nieuw vsv
geen nieuw vsv
nieuw vsv
Werk

Uitkering

Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

103

58.457

168.750

Tabel b5.1a:

Verdachten (12 jaar e.o.) naar achtergrondkenmerken, 2009 tot en met 2012 (in procenten van de betreffende deelpopulatie per 1 januari)

Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-westers

westers

autochtoon

totaal

21Agem

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

Bevolking (12 jr eo)

6,4

5,9

6,1

6,2

4,9

4,5

4,6

4,2

4,0

3,7

3,9

3,6

3,0

2,7

2,8

2,6

2,5

2,3

2,6

2,4

1,3

1,2

1,2

1,2

1,1

1,0

1,1

1,0

1,7

1,6

1,7

1,6

Man

10,0

9,4

9,8

9,8

8,1

7,5

7,6

7,2

6,8

6,3

6,5

6,1

5,1

4,7

4,9

4,6

4,1

3,7

4,1

3,8

2,1

1,9

2,0

1,9

1,9

1,7

1,7

1,6

2,9

2,6

2,8

2,6

Vrouw

3,0

2,5

2,6

2,7

1,4

1,3

1,3

1,1

1,5

1,4

1,5

1,4

0,7

0,6

0,6

0,6

0,9

0,9

0,9

0,9

0,6

0,5

0,5

0,5

0,4

0,4

0,4

0,4

0,6

0,6

0,6

0,6

1e generatie

6,6

6,1

6,3

6,4

3,1

2,7

2,7

2,5

3,3

3,0

3,1

2,8

2,1

1,9

1,9

1,8

2,3

2,1

2,3

2,1

1,1

1,0

1,1

1,1

-

-

-

-

2,5

2,3

2,4

2,2

2e generatie

5,9

5,2

5,4

5,5

8,3

7,7

7,7

6,9

5,4

5,0

5,3

4,9

4,5

4,1

4,4

4,0

3,3

3,3

3,5

3,4

1,5

1,3

1,4

1,3

-

-

-

-

3,6

3,4

3,5

3,3

Leeftijd

8,5

7,8

8,3

7,9

8,9

8,5

8,6

7,8

6,2

5,7

6,0

5,4

4,7

4,2

4,5

4,1

4,0

3,8

4,1

3,8

2,7

2,3

2,3

2,1

2,4

2,1

2,1

2,0

3,6

3,2

3,3

3,1

12-17 jaar

8,4

7,7

7,5

7,0

8,0

7,6

7,4

6,3

5,1

4,4

4,7

4,0

4,2

3,8

3,7

3,4

4,0

3,7

3,6

3,3

3,0

2,5

2,4

2,2

2,3

1,9

1,8

1,6

3,5

3,1

3,0

2,7

18-24 jaar

8,5

7,8

8,7

8,4

9,8

9,3

9,8

9,1

6,9

6,6

6,9

6,5

5,1

4,6

5,1

4,6

4,1

3,8

4,4

4,1

2,5

2,2

2,3

2,1

2,5

2,2

2,3

2,2

3,6

3,3

3,5

3,3

25-44 jaar

6,6

6,1

6,5

6,8

4,0

3,6

3,9

3,7

4,3

4,0

4,4

4,2

2,8

2,7

2,8

2,6

2,3

2,2

2,4

2,3

1,4

1,3

1,5

1,4

1,4

1,3

1,3

1,3

2,0

1,8

1,9

1,9

45-64 jaar

4,1

3,8

3,6

3,8

1,4

1,1

1,1

1,3

2,4

2,3

2,4

2,3

1,4

1,2

1,3

1,3

1,5

1,3

1,5

1,3

0,9

0,8

0,8

0,8

0,8

0,7

0,8

0,7

1,0

0,9

1,0

0,9

65 jaar e.o.

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

0,2

0,2

0,2

0,2

0,2

0,2

0,2

0,2

12-24 jaar, man

12,8

12,0

12,9

12,3

15,5

14,7

14,9

13,6

10,0

9,0

9,6

8,6

8,2

7,3

7,9

7,1

6,6

6,0

6,7

6,3

4,3

3,8

3,9

3,4

4,0

3,5

3,5

3,2

6,0

5,4

5,6

5,1

12-24 jaar, vrouw

4,2

3,7

3,7

3,7

2,3

2,3

2,3

1,9

2,4

2,4

2,4

2,3

1,1

0,9

0,9

0,9

1,4

1,4

1,4

1,4

1,2

0,9

0,9

1,0

0,9

0,8

0,8

0,8

1,3

1,2

1,2

1,1

12-24 jaar,1e generatie

9,2

8,6

9,4

8,8

8,6

8,2

8,8

8,2

6,7

6,3

6,7

6,0

3,9

3,6

3,7

3,6

4,2

3,7

4,2

3,8

2,3

1,9

2,0

1,8

-

-

-

-

4,8

4,3

4,5

4,0

12-24 jaar,2e generatie

7,6

6,9

7,1

7,1

9,0

8,6

8,6

7,7

6,1

5,6

5,8

5,3

4,9

4,3

4,6

4,2

3,8

3,8

3,9

3,9

3,0

2,6

2,6

2,4

-

-

-

-

5,5

5,1

5,2

4,8

laag niveau

13,0

12,4

12,5

12,7

14,2

13,7

13,9

12,5

9,4

9,0

10,3

9,0

6,9

6,5

6,6

6,3

8,8

8,3

9,2

8,0

7,8

6,7

6,9

6,3

6,3

5,9

5,7

5,5

8,4

7,9

8,1

7,6

midden niveau

6,0

5,7

5,8

5,3

6,7

6,5

6,4

5,6

4,3

4,2

4,4

3,8

3,4

2,9

3,2

2,7

3,6

3,6

3,3

3,4

3,0

2,7

2,7

2,6

2,2

1,7

1,8

1,7

3,2

2,9

2,9

2,7

hoog niveau

1,9

1,3

1,7

1,6

2,9

2,6

2,7

2,1

1,9

1,6

1,9

1,6

1,7

1,5

1,5

1,3

1,5

1,2

1,2

1,1

1,2

0,9

0,9

0,8

0,9

0,8

0,7

0,6

1,1

0,9

1,0

0,8

Geslacht

Generatie

Leeftijd, geslacht

Leeftijd, generatie

Schoolsoort

Nieuw vsv
geen nieuw vsv

8,4

7,5

7,7

7,6

8,7

8,3

8,1

7,4

5,8

5,3

5,6

5,0

4,6

4,0

4,2

3,8

4,0

3,7

3,9

3,7

2,8

2,3

2,3

2,1

2,4

2,1

2,1

1,9

3,6

3,2

3,2

3,0

nieuw vsv

17,1

18,2

20,4

17,8

24,5

23,2

25,8

23,2

15,5

13,9

16,0

16,0

12,3

10,6

12,1

11,4

13,6

12,7

13,9

12,7

10,1

9,7

9,5

9,7

8,9

9,2

8,7

8,2

12,4

12,2

13,0

12,0

Werk
niet werkzoekend

6,2

5,5

5,8

5,9

5,2

4,7

4,8

4,4

4,1

3,8

3,9

3,7

3,1

2,8

2,9

2,7

2,6

2,3

2,5

2,3

1,4

1,2

1,3

1,2

1,3

1,2

1,2

1,1

1,9

1,7

1,8

1,7

werkzoekend

11,0

10,8

11,0

11,1

4,7

5,0

5,5

5,8

7,3

6,4

7,2

7,0

3,0

3,2

3,8

3,9

2,9

3,1

3,7

3,8

2,9

2,9

2,9

2,9

3,5

3,3

3,3

3,3

4,0

3,9

4,3

4,3

Uitkering
geen uitkering

5,9

5,3

5,5

5,5

5,1

4,6

4,7

4,3

4,0

3,6

3,7

3,4

3,1

2,8

2,9

2,7

2,5

2,2

2,4

2,2

1,3

1,2

1,2

1,2

1,2

1,1

1,1

1,1

1,8

1,6

1,7

1,6

uitkering

12,3

11,7

12,3

12,7

5,4

5,5

6,1

5,8

7,8

7,8

8,5

8,2

3,2

3,5

4,0

3,6

3,2

3,7

4,0

3,8

4,4

4,4

4,9

4,5

5,1

5,2

5,5

5,2

5,2

5,3

5,7

5,5

Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

104

Tabel b5.2:

Personen (12 jaar e.o.) die per 1 januari 2012 in de gemeente wonen en in de periode 2008-2012 werden verdacht van een delict naar achtergrondkenmerken (absolute
aantallen en in procenten van de betreffende bevolkingsgroep)

Antilliaans
pop.
21Agem

verdacht

verdacht

Surinaams
pop.

verdacht

Turks
pop.

verdacht

ov.niet-westers
pop.

verdacht

westers
pop.

verdacht
N

%

autochtoon
pop.

verdacht
%

totaal
pop.

verdacht

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

%

N

N

N

N

N

%

71.430 13.158

18,4

141.410 19.432

13,7

205.021 26.628

13,0

156.422 15.607

10,0

256.096 22.091

8,6

442.715 20.589

4,7 2.300.090

100.525

4,4 3.573.184

218.030

6,1

Man

35.179

9.644

27,4

72.641 15.920

21,9

95.872 19.946

20,8

81.078 13.436

16,6

129.806 17.137

13,2

211.263 15.257

7,2 1.125.445

77.634

6,9 1.751.284

168.974

9,6

Vrouw

36.251

3.514

9,7

68.769

3.512

5,1

109.149

6.682

6,1

75.344

2.171

2,9

126.290

3,9

231.452

5.332

2,3 1.174.645

22.891

1,9 1.821.900

49.056

2,7

1e generatie

52.617 10.126

19,2

87.214

8.320

9,5

129.676 14.424

11,1

97.003

7.583

7,8

202.560 16.445

8,1

245.399

9.861

4,0

-

-

-

814.469

66.759

8,2

2e generatie

18.813

3.032

16,1

54.196 11.112

20,5

75.345 12.204

16,2

59.419

8.024

13,5

53.536

5.646

10,5

197.316 10.728

5,4

-

-

-

458.625

50.746

11,1

12-17 jaar

8.022

1.188

14,8

19.936

2.607

13,1

19.689

1.812

9,2

20.393

1.697

8,3

25.471

1.886

7,4

20.938

1.100

5,3

142.360

5.825

4,1

256.809

16.115

6,3

18-24 jaar

13.924

3.378

24,3

22.546

6.408

28,4

27.746

6.051

21,8

24.446

4.064

16,6

39.327

5.410

13,8

52.063

4.097

7,9

258.494

24.120

9,3

438.546

53.528

12,2

25-44 jaar

29.363

6.208

21,1

61.710

8.649

14,0

78.002 12.200

15,6

70.224

7.550

10,8

119.704 10.571

8,8

180.805

9.612

5,3

721.225

39.602

5,5 1.261.033

94.392

7,5

45-64 jaar

16.841

2.263

13,4

28.563

1.636

5,7

64.046

6.199

9,7

33.015

2.185

6,6

62.267

4.030

6,5

127.659

4.903

3,8

724.429

25.805

3,6 1.056.820

47.021

4,4

65 jaar e.o.

3.280

-

-

8.655

-

-

15.538

-

-

8.344

-

-

9.327

-

-

61.250

-

-

453.582

5.173

1,1

559.976

6.974

1,2

12-24 jaar,1e generatie

11.033

2.479

22,5

5.693

1.281

22,5

7.419

1.410

19,0

6.512

778

11,9

29.577

3.381

11,4

35.992

1.931

5,4

-

-

-

96.226

11.260

11,7

12-24 jaar,2e generatie

10.913

2.087

19,1

36.789

7.734

21,0

40.016

6.453

16,1

38.327

4.983

13,0

35.221

3.915

11,1

37.009

3.266

8,8

-

-

-

198.275

28.438

14,3

12-24 jaar, man

10.893

3.242

29,8

21.390

7.381

34,5

23.727

5.821

24,5

23.130

4.933

21,3

32.417

5.578

17,2

34.484

3.880

11,3

196.602

22.953

11,7

342.643

53.788

15,7

12-24 jaar, vrouw

11.053

1.324

12,0

21.092

1.634

7,7

23.708

2.042

8,6

21.709

828

3,8

32.381

1.718

5,3

38.517

1.317

3,4

204.252

6.992

3,4

352.712

15.855

4,5

laag niveau

3.951

1.245

31,5

6.544

1.962

30,0

6.394

1.590

24,9

7.168

1.332

18,6

6.534

1.458

22,3

3.533

693

19,6

24.568

4.148

16,9

58.692

12.428

21,2

midden niveau

5.367

726

13,5

13.483

1.951

14,5

13.996

1.556

11,1

13.743

1.043

7,6

15.656

1.463

9,3

11.418

843

7,4

83.190

4.586

5,5

156.853

12.168

7,8

hoog niveau

3.923

211

5,4

7.182

589

8,2

9.388

539

5,7

7.191

374

5,2

16.343

733

4,5

22.268

701

3,1

147.027

4.297

2,9

213.322

7.444

3,5

17.107

3.322

19,4

34.964

6.774

19,4

37.887

5.656

14,9

36.691

4.312

11,8

50.890

5.435

10,7

53.011

3.712

7,0

317.194

21.929

6,9

547.744

51.140

9,3

753

313

41,6

1.213

578

47,7

1.218

443

36,4

1.210

370

30,6

1.429

450

31,5

975

254

26,1

5.348

1.267

23,7

12.146

3.675

30,3

niet werkzoekend

57.071 10.463

18,3

109.323 16.249

14,9

164.844 22.374

13,6

124.625 13.261

10,6

209.247 18.174

8,7

353.109 17.504

5,0 1.708.142

85.907

5,0 2.726.361

183.932

6,7

werkzoekend

7.161

2.258

31,5

13.035

2.461

18,9

14.849

3.463

23,3

12.992

1.839

14,2

24.571

13,4

17.823

11,0

67.061

8.338

12,4

157.492

23.616

15,0

geen uitkering

54.965

9.507

17,3

103.630 15.025

14,5

161.466 20.991

13,0

123.316 13.110

10,6

199.741 17.008

8,5

355.239 16.877

4,8 1.716.746

83.227

4,8 2.715.103

175.745

6,5

uitkering

9.267

3.214

34,7

18.728

19,7

18.227

26,6

14.301

13,9

34.077

13,1

15.693

16,5

11.018

18,8

31.803

18,8

Bevolking (12 jr eo)

N

Marokkaans
pop.

Geslacht

4.954

Generatie

Leeftijd

Leeftijd, generatie

Leeftijd, geslacht

Schoolsoort

Nieuw vsv
geen nieuw vsv
nieuw vsv
Werk

3.298

1.959

Uitkering

Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

105

3.685

4.846

1.990

4.464

2.586

58.457

168.750

Tabel b5.2a:

Personen (12 jaar e.o.) die per 1 januari 2012 in de gemeente wonen en werden verdacht van een delict in de periode 2005-2009, 2006-2010, 2007-2011 en 2008-2012 naar
achtergrondkenmerken (absolute aantallen en in procenten van de betreffende bevolkingsgroep)

21Agem

0509

0610

Antilliaans
070811
12

0509

0610

Marokkaans
070811
12

0509

0610

Surinaams
070811
12

0509

0610

0711

Turks
0812

0509

ov. niet-westers
06070810
11
12

0509

0610

westers
070811
12

0509

0610

autochtoon
070811
12

0509

0610

0711

totaal
0812

Bevolking (12 jr eo)

20,3

19,7

19,2

18,4

15,4

15,0

14,5

13,7

14,8

14,3

13,8

13,0

11,5

11,1

10,6

10,0

10,0

9,6

9,1

8,6

5,4

5,2

5,0

4,7

5,1

5,0

4,7

4,4

7,0

6,8

6,5

6,1

Man

29,9

29,0

28,5

27,4

24,5

23,8

23,0

21,9

23,9

23,0

22,1

20,8

19,1

18,4

17,6

16,6

15,2

14,5

13,9

13,2

8,5

8,1

7,7

7,2

8,2

7,9

7,4

6,9

11,1

10,7

10,3

9,6

Vrouw

11,1

10,6

10,3

9,7

5,7

5,6

5,5

5,1

6,9

6,7

6,6

6,1

3,2

3,2

3,0

2,9

4,5

4,3

4,2

3,9

2,6

2,5

2,4

2,3

2,2

2,2

2,1

1,9

3,0

2,9

2,8

2,7

1e generatie

21,1

20,4

20,0

19,2

11,4

10,8

10,1

9,5

13,1

12,5

11,9

11,1

9,5

9,0

8,4

7,8

9,6

9,1

8,7

8,1

4,5

4,3

4,2

4,0

-

-

-

-

9,7

9,2

8,7

8,2

2e generatie

18,0

17,3

17,0

16,1

23,1

22,6

21,9

20,5

18,2

17,6

17,3

16,2

15,3

14,7

14,4

13,5

11,7

11,4

11,1

10,5

6,4

6,1

5,8

5,4

-

-

-

-

12,2

11,9

11,7

11,1

Leeftijd

23,4

22,6

22,1

20,8

23,7

23,3

22,6

21,2

19,2

18,4

18,0

16,6

14,5

14,1

13,7

12,8

13,2

12,4

11,9

11,3

8,9

8,4

7,8

7,1

9,0

8,6

8,1

7,5

11,8

11,3

10,8

10,0

12-17 jaar

19,4

18,0

16,6

14,8

17,6

16,4

15,2

13,1

13,2

11,5

10,7

9,2

10,9

10,0

9,4

8,3

10,5

9,4

8,3

7,4

7,6

6,7

6,1

5,3

6,4

5,6

4,8

4,1

9,0

8,1

7,2

6,3

18-24 jaar

25,9

25,4

25,3

24,3

29,2

29,5

29,2

28,4

23,5

23,3

23,0

21,8

17,6

17,6

17,5

16,6

14,9

14,4

14,3

13,8

9,5

9,1

8,5

7,9

10,5

10,4

10,0

9,3

13,5

13,3

12,9

12,2

25-44 jaar

22,5

21,8

21,6

21,1

14,9

14,6

14,5

14,0

16,9

16,5

16,3

15,6

12,1

11,8

11,2

10,8

9,8

9,6

9,3

8,8

6,0

5,8

5,6

5,3

6,3

6,1

5,8

5,5

8,3

8,1

7,8

7,5

45-64 jaar

14,8

14,7

14,1

13,4

6,3

6,2

5,8

5,7

10,9

10,6

10,1

9,7

7,3

7,2

6,9

6,6

7,5

7,3

7,0

6,5

4,5

4,3

4,1

3,8

4,1

4,0

3,8

3,6

5,0

4,9

4,7

4,4

65 jaar e.o.

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

1,2

1,2

1,2

1,1

1,3

1,3

1,3

1,2

12-24 jaar, man

33,3

32,0

31,4

29,8

38,5

37,7

36,5

34,5

28,6

27,3

26,5

24,5

24,4

23,5

23,0

21,3

20,1

18,9

18,2

17,2

14,1

13,3

12,4

11,3

14,1

13,6

12,7

11,7

18,5

17,8

16,9

15,7

12-24 jaar, vrouw

13,7

13,3

12,9

12,0

8,9

8,7

8,5

7,7

9,9

9,6

9,5

8,6

4,2

4,2

4,0

3,8

6,1

5,9

5,6

5,3

4,3

4,0

3,7

3,4

4,1

3,9

3,7

3,4

5,3

5,1

4,8

4,5

12-24 jaar,1e generatie

25,0

24,3

23,9

22,5

23,8

23,4

23,0

22,5

20,1

19,7

20,0

19,0

12,7

12,5

12,3

11,9

13,9

12,7

12,1

11,4

6,9

6,3

5,7

5,4

-

-

-

-

14,5

13,5

12,7

11,7

12-24 jaar,2e generatie

21,4

20,6

20,1

19,1

23,7

23,3

22,5

21,0

19,0

18,2

17,5

16,1

15,0

14,4

14,0

13,0

12,4

12,1

11,7

11,1

10,5

10,1

9,7

8,8

-

-

-

-

16,5

15,9

15,4

14,3

laag niveau

35,8

35,3

33,9

31,5

34,1

34,0

33,1

30,0

28,6

27,3

27,1

24,9

20,8

20,7

19,9

18,6

26,0

25,6

24,8

22,3

24,1

23,4

22,5

19,6

20,5

20,0

18,5

16,9

24,6

24,2

23,2

21,2

midden niveau

16,4

15,7

15,2

13,5

17,7

17,1

16,5

14,5

13,0

13,0

12,6

11,1

9,9

9,1

8,9

7,6

10,8

10,6

9,7

9,3

9,2

8,8

8,0

7,4

6,8

6,5

6,1

5,5

9,4

9,1

8,6

7,8

hoog niveau

6,5

5,6

6,2

5,4

10,5

10,0

9,6

8,2

6,6

6,3

6,3

5,7

6,5

6,2

5,8

5,2

5,6

5,3

4,8

4,5

4,3

3,9

3,6

3,1

3,5

3,4

3,2

2,9

4,2

4,1

3,9

3,5

geen nieuw vsv

22,5

21,3

20,7

19,4

22,5

21,9

20,9

19,4

17,6

16,7

16,2

14,9

14,0

13,2

12,7

11,8

12,6

11,8

11,2

10,7

9,0

8,3

7,7

7,0

8,5

8,1

7,6

6,9

11,3

10,7

10,1

9,3

nieuw vsv

43,9

47,7

45,6

41,6

53,4

52,7

53,2

47,7

40,3

37,7

39,8

36,4

33,1

33,0

32,3

30,6

35,7

35,5

34,1

31,5

29,4

26,9

26,7

26,1

25,8

27,5

25,9

23,7

33,0

33,7

33,2

30,3

niet werkzoekend

20,5

19,6

19,1

18,3

16,9

16,2

15,7

14,9

15,6

14,9

14,5

13,6

12,4

11,9

11,3

10,6

10,3

9,7

9,3

8,7

5,8

5,5

5,3

5,0

5,9

5,7

5,4

5,0

7,8

7,4

7,1

6,7

werkzoekend

31,8

32,1

32,1

31,5

15,5

17,6

17,7

18,9

24,6

24,1

23,4

23,3

12,2

13,2

14,5

14,2

11,7

12,7

12,8

13,4

12,0

11,8

11,4

11,0

13,8

13,5

12,8

12,4

14,8

15,2

15,0

15,0

geen uitkering

20,0

18,9

18,2

17,3

16,6

16,0

15,3

14,5

15,3

14,5

13,9

13,0

12,3

11,8

11,2

10,6

10,1

9,6

9,0

8,5

5,6

5,3

5,1

4,8

5,8

5,5

5,2

4,8

7,6

7,2

6,9

6,5

uitkering

33,9

35,0

35,4

34,7

17,8

19,1

19,6

19,7

26,5

27,6

27,3

26,6

13,0

14,2

14,8

13,9

13,0

13,8

13,7

13,1

17,6

17,7

17,6

16,5

19,6

20,0

19,7

18,8

18,8

19,6

19,5

18,8

Geslacht

Generatie

Leeftijd, geslacht

Leeftijd, generatie

Schoolsoort

Nieuw vsv

Werk

Uitkering

Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

106

Tabel b5.3:

Verdachten (12 jaar e.o.) naar pleegcarrière, antecendeten en delicten van verdachten, in 2012 (absolute aantallen en in procenten van de betreffende bevolkingsgroep)

Antilliaans

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-westers

westers

autochtoon

totaal

21Agem

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

aantal

%

Verdachten (N)

4.408

100

5.968

100

7.378

100

4.131

100

6.039

100

5.188

100

23.121

100

56.233

100

beginner

1.230

27,9

1.735

29,1

2.492

33,8

1.663

40,3

2.537

42,0

2.575

49,6

10.275

44,4

22.507

40,0

meerpleger

2.147

48,7

2.836

47,5

3.452

46,8

1.977

47,9

2.838

47,0

2.004

38,6

9.399

40,7

24.653

43,8

veelpleger

1.031

23,4

1.397

23,4

1.434

19,4

491

11,9

664

11,0

609

11,7

3.446

14,9

9.072

16,1

Antecedenten

6.229

Delicten

7.329

100

10.496

100

11.482

100

6.326

100

9.391

100

7.515

100

geweldsdelicten

2.029

27,7

2.701

25,7

3.312

28,8

1.782

28,2

2.779

29,6

1.667

vermogensdelicten

2.628

35,9

4.135

39,4

3.530

30,7

1.509

23,9

2.881

30,7

2.445

openbare orde

756

10,3

1.211

11,5

1.239

10,8

855

13,5

1.238

13,2

verkeer

861

11,7

935

8,9

1.842

16,0

1.136

18,0

1.372

drugs

499

6,8

707

6,7

726

6,3

496

7,8

overig

556

7,6

807

7,7

833

7,3

548

8,7

Pleegcarrière

8.642

9.754

5.271

8.059

6.380

28.832

73.167

34.811

100

87.350

100

22,2

7.993

23,0

22.263

25,5

32,5

10.304

29,6

27.432

31,4

954

12,7

5.148

14,8

11.401

13,1

14,6

1.475

19,6

6.675

19,2

14.296

16,4

461

4,9

450

6,0

2.058

5,9

5.397

6,2

660

7,0

524

7,0

2.633

7,6

6.561

7,5

waaronder

verdacht als % bevolking
verdacht totaal (%)

6,2

4,2

3,6

2,6

2,4

1,2

1,0

1,6

verdacht geweldsdelict (%)

2,1

1,5

1,3

0,9

0,8

0,3

0,3

0,5

verdacht vermogensdelict (%)

2,5

1,8

1,2

0,7

0,8

0,4

0,3

0,5

verdacht openbare orde (%)

0,9

0,7

0,5

0,4

0,4

0,2

0,2

0,3

verdacht verkeersdelict (%)

1,0

0,5

0,7

0,6

0,5

0,3

0,3

0,3

verdacht drugsdelict (%)

0,6

0,4

0,3

0,3

0,2

0,1

0,1

0,1

Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

107

Tabel b5.3a:

Verdachten (12 jaar e.o.) naar pleegcarrière, antecedenten en delicten van verdachten, 2009 tot en met 2012 (in procenten van de betreffende bevolkingsgroep)

Antilliaans
21Agem

Marokkaans

Surinaams

Turks

ov. niet-westers
'09

'10

'11

'12

westers
'09

'10

'11

autochtoon

totaal

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

'12

'09

'10

'11

'12

'09

'10

'11

'12

beginner

26,2

29,1

28,8

27,9

30,1

29,3

29,9

29,1

32,4

33,9

34,0

33,8

39,2

40,0

38,3

40,3 43,4 45,4 42,4 42,0 47,9 48,9 49,6 49,6

44,0

45,0

44,9

44,4

39,7

40,7

40,3

40,0

meerpleger

51,8

48,6

47,7

48,7

49,3

49,1

47,6

47,5

49,5

47,1

46,9

46,8

49,9

48,7

49,5

47,9 47,0 45,0 46,8 47,0 40,5 38,5 38,4 38,6

42,6

40,6

40,1

40,7

45,6

43,8

43,6

43,8

veelpleger

22,1

22,3

23,5

23,4

20,6

21,6

22,5

23,4

18,1

19,0

19,1

19,4

10,9

11,3

12,2

11,9

9,6

9,6 10,8 11,0 11,6 12,5 12,0 11,7

13,5

14,4

15,0

14,9

14,7

15,5

16,0

16,1

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

100

geweldsdelicten

27,8

28,6

27,8

27,7

27,5

27,0

26,4

25,7

29,6

28,1

29,0

28,8

31,1

27,8

28,7

28,2 27,7 29,4 29,0 29,6 21,5 20,8 21,7 22,2

22,4

22,3

22,8

23,0

25,5

25,1

25,4

25,5

vermogensdelicten

33,9

35,3

35,6

35,9

37,3

36,7

38,2

39,4

28,8

31,6

31,2

30,7

22,6

27,3

25,3

23,9 29,9 30,9 30,5 30,7 30,5 32,6 32,0 32,5

26,4

29,3

28,4

29,6

29,0

31,3

30,8

31,4

openbare orde

12,0

12,3

11,9

10,3

12,7

14,6

13,3

11,5

12,3

12,3

11,5

10,8

13,1

12,9

12,7

13,5 15,4 14,6 13,7 13,2 13,6 13,2 12,8 12,7

16,7

15,9

15,3

14,8

14,6

14,4

13,7

13,1

verkeer

14,9

12,5

11,8

11,7

11,2

9,5

8,7

8,9

18,3

15,9

15,5

16,0

21,8

18,7

18,2

18,0 18,1 15,2 15,0 14,6 23,2 21,6 20,0 19,6

24,0

21,0

20,3

19,2

20,2

17,5

16,8

16,4

drugs

4,9

5,7

6,2

6,8

5,1

5,3

6,3

6,7

5,9

5,9

5,7

6,3

4,7

6,2

6,4

7,8

3,7

4,4

4,8

4,9

5,5

5,7

7,0

6,0

4,5

5,0

5,8

5,9

4,8

5,3

5,9

6,2

overig

6,6

5,6

6,7

7,6

6,3

7,0

7,1

7,7

5,1

6,2

7,0

7,3

6,7

7,1

8,7

8,7

5,2

5,5

7,0

7,0

5,6

6,1

6,6

7,0

6,0

6,6

7,5

7,6

5,9

6,4

7,3

7,5

verdacht totaal (%)

6,4

5,9

6,1

6,2

4,9

4,5

4,6

4,2

4,0

3,7

3,9

3,6

3,0

2,7

2,8

2,6

2,5

2,3

2,6

2,4

1,3

1,2

1,2

1,2

1,1

1,0

1,1

1,0

1,7

1,6

1,7

1,6

verdacht geweldsdelict (%)

2,2

2,0

2,1

2,1

1,8

1,6

1,6

1,5

1,4

1,2

1,3

1,3

1,1

0,9

1,0

0,9

0,9

0,8

0,9

0,8

0,3

0,3

0,3

0,3

0,3

0,3

0,3

0,3

0,5

0,5

0,5

0,5

verdacht vermogensdelict (%)

2,4

2,3

2,4

2,5

2,0

1,8

1,9

1,8

1,3

1,3

1,3

1,2

0,7

0,7

0,8

0,7

0,8

0,8

0,9

0,8

0,4

0,4

0,4

0,4

0,3

0,3

0,3

0,3

0,5

0,5

0,5

0,5

verdacht openbare orde (%)

1,1

1,0

1,0

0,9

0,9

0,9

0,8

0,7

0,6

0,6

0,6

0,5

0,5

0,4

0,5

0,4

0,4

0,4

0,4

0,4

0,2

0,2

0,2

0,2

0,2

0,2

0,2

0,2

0,3

0,3

0,3

0,3

verdacht verkeersdelict (%)

1,1

1,0

1,0

1,0

0,7

0,6

0,6

0,5

0,9

0,8

0,8

0,7

0,7

0,7

0,6

0,6

0,5

0,5

0,5

0,5

0,4

0,3

0,3

0,3

0,3

0,3

0,3

0,3

0,4

0,4

0,4

0,3

verdacht drugsdelict (%)

0,5

0,5

0,6

0,6

0,4

0,3

0,4

0,4

0,3

0,3

0,3

0,3

0,2

0,2

0,2

0,3

0,1

0,1

0,2

0,2

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

Pleegcarrière

Antecedenten
Delicten

100

100

100 100 100

waaronder

verdacht als % bevolking

Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

108

Tabel b5.4:

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse verdachten (12 jaar en ouder en 12 t/m 24 jaar) in de 21 gemeenten, in 2012
(absolute aantallen, in procenten van betreffende bevolkingsgroep en oververtegenwoordiging (ovvt))
12 jaar en ouder
totaal

12 t/m 24 jaar
Antilliaans

populatie

verdacht

populatie

totaal

verdacht

ovvt

populatie

Antilliaans
verdacht

populatie

verdacht

ovvt

N

N

%

N

N

%

%

N

N

%

N

N

%

%

Rotterdam

534.095

12.248

2,3

18.534

1.346

7,3

217

103.898

4.675

4,5

6.139

513

8,4

86

Amsterdam

686.782

9.371

1,4

10.345

426

4,1

202

123.108

3.546

2,9

2.481

144

5,8

102

Den Haag

430.208

9.404

2,2

10.175

642

6,3

189

77.548

3.294

4,2

3.172

248

7,8

84

Almere

160.799

2.487

1,5

3.809

203

5,3

245

34.309

1.066

3,1

1.101

78

7,1

128

Tilburg

180.612

2.198

1,2

3.548

181

5,1

319

38.203

925

2,4

1.145

81

7,1

192

Groningen

173.153

1.843

1,1

2.754

177

6,4

504

50.140

730

1,5

953

68

7,1

390

Dordrecht

102.815

1.724

1,7

2.466

215

8,7

420

18.638

659

3,5

802

92

11,5

224

Zoetermeer

104.910

1.452

1,4

2.109

121

5,7

315

20.111

656

3,3

622

64

10,3

215

Eindhoven

190.095

2.445

1,3

2.174

94

4,3

236

34.940

894

2,6

622

29

4,7

82

Breda

152.784

1.250

0,8

1.797

55

3,1

274

29.576

466

1,6

560

23

4,1

161

Nijmegen

146.084

1.732

1,2

1.739

96

5,5

366

33.373

591

1,8

557

28

5,0

184

Capelle a/d IJssel

57.225

1.009

1,8

1.671

111

6,6

277

10.247

383

3,7

511

46

9,0

141

Spijkenisse

63.132

1.035

1,6

1.540

100

6,5

296

11.483

438

3,8

487

43

8,8

131

Lelystad

63.240

1.054

1,7

1.366

71

5,2

212

11.524

368

3,2

433

33

7,6

139

Schiedam

66.103

1.148

1,7

1.440

109

7,6

336

11.719

436

3,7

469

45

9,6

158

Amersfoort

123.510

1.080

0,9

1.425

59

4,1

373

22.454

434

1,9

402

25

6,2

222

Zwolle

102.867

951

0,9

1.171

83

7,1

667

19.815

441

2,2

393

38

9,7

334

Vlaardingen

61.988

976

1,6

1.055

87

8,2

424

10.558

372

3,5

323

45

13,9

295

Den Helder

50.151

692

1,4

959

93

9,7

603

8.658

280

3,2

289

41

14,2

339

Leeuwarden

83.476

1.438

1,7

798

83

10,4

504

18.539

475

2,6

297

29

9,8

281

Vlissingen

39.155

696

1,8

555

56

10,1

468

6.514

291

4,5

188

27

14,4

221

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Totaal 21 AG
3.573.184
56.233
Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

1,6

71.430

4.408

6,2

292

695.355

21.420

3,1

21.946

1.740

7,9

157

Hellevoetsluis

109

Tabel b5.4a:

Oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse verdachten (12 jaar en ouder en 12 t/m 24 jaar) in de 21 gemeenten, in 2009, 2010, 2011 en 2012
(in procenten van betreffende bevolkingsgroep en oververtegenwoordiging)
12 jaar en ouder
totaal

12 t/m 24 jaar

Antilliaans

oververtegenwoordiging

verschil

totaal

Antilliaans

oververtegenwoordiging

verschil

2009

2010

2011

2012

2009

2010

2011

2012

2009

2010

2011

2012

09-12

2009

2010

2011

2012

2009

2010

2011

2012

2009

2010

2011

2012

09-12

Rotterdam

2,0

1,8

2,3

2,3

7,2

5,9

7,4

7,3

250

224

223

217

-33

4,2

3,7

4,7

4,5

8,8

7,3

9,5

8,4

110

98

100

86

-24

Amsterdam

1,8

1,6

1,6

1,4

5,7

5,0

4,5

4,1

214

208

182

202

-12

4,0

3,6

3,4

2,9

7,9

7,3

7,2

5,8

97

105

111

102

5

Den Haag

2,5

2,3

2,3

2,2

6,6

6,5

6,2

6,3

169

180

172

189

20

5,0

4,6

4,6

4,2

8,6

8,8

8,6

7,8

70

94

89

84

14

Almere

1,8

1,7

1,6

1,5

6,0

5,1

5,2

5,3

225

210

216

245

20

3,8

3,3

3,2

3,1

9,1

6,8

7,1

7,1

139

104

122

128

-11

Tilburg

1,4

1,1

1,2

1,2

4,8

4,2

3,9

5,1

255

279

241

319

64

2,9

2,4

2,4

2,4

7,3

5,2

5,5

7,1

153

121

129

192

39

Groningen

1,6

1,5

1,1

1,1

9,3

8,9

6,4

6,4

462

507

506

504

42

2,6

2,2

1,5

1,5

12,3

10,6

6,3

7,1

381

385

310

390

9

Dordrecht

2,0

1,8

1,9

1,7

8,0

8,2

8,5

8,7

309

357

344

420

111

4,2

3,6

4,0

3,5

7,1

9,8

9,9

11,5

69

170

148

224

155

Zoetermeer

1,6

1,4

1,4

1,4

5,6

4,7

4,8

5,7

254

238

245

315

61

3,8

3,1

3,2

3,3

8,8

7,5

7,7

10,3

131

138

140

215

84

Eindhoven

1,1

1,2

1,2

1,3

4,6

4,6

4,6

4,3

340

288

273

236

-104

2,3

2,4

2,4

2,6

7,1

6,4

6,7

4,7

214

166

172

82

-132

Breda

0,8

1,3

1,0

0,8

2,5

5,8

3,0

3,1

207

356

211

274

67

1,7

2,6

1,9

1,6

2,2

7,7

3,9

4,1

29

194

106

161

132

Nijmegen

1,3

1,4

1,2

1,2

4,9

5,8

4,8

5,5

267

300

294

366

99

2,4

2,4

2,0

1,8

6,9

7,5

6,5

5,0

194

217

217

184

-10

Capelle a/d IJssel

1,4

1,3

1,8

1,8

6,0

5,7

7,2

6,6

318

348

308

277

-41

3,3

2,9

3,8

3,7

7,2

8,1

10,3

9,0

118

179

168

141

23

Spijkenisse

1,3

1,2

1,6

1,6

4,6

5,1

5,0

6,5

239

339

214

296

57

3,2

2,7

3,5

3,8

7,1

7,9

7,8

8,8

124

189

125

131

7

Lelystad

1,8

1,7

1,8

1,7

6,5

5,6

5,3

5,2

256

225

189

212

-44

4,1

4,1

3,6

3,2

9,2

7,3

6,8

7,6

125

81

87

139

14

Schiedam

1,7

1,5

1,8

1,7

5,3

5,1

7,1

7,6

206

233

295

336

130

3,7

3,5

3,7

3,7

6,9

5,8

8,7

9,6

87

64

139

158

71

Amersfoort

1,5

1,2

1,1

0,9

7,0

4,0

5,0

4,1

352

246

362

373

21

3,4

2,8

2,5

1,9

8,4

7,3

8,4

6,2

146

157

230

222

76

Zwolle

1,2

1,0

1,0

0,9

6,5

7,6

6,2

7,1

442

646

529

667

225

3,0

2,5

2,2

2,2

10,1

10,6

8,2

9,7

240

320

270

334

94

Vlaardingen

1,5

1,3

1,6

1,6

7,6

5,9

7,9

8,2

417

361

390

424

7

3,3

2,9

3,5

3,5

10,6

7,6

9,5

13,9

221

161

170

295

74

Den Helder

1,5

1,1

1,4

1,4

8,9

6,5

9,4

9,7

480

483

567

603

123

3,7

2,6

3,1

3,2

15,0

8,5

14,0

14,2

308

227

351

339

31

Leeuwarden

1,6

1,7

2,0

1,7

8,5

10,0

12,2

10,4

444

499

522

504

60

2,8

2,8

3,1

2,6

8,7

10,2

10,3

9,8

211

269

230

281

70

Vlissingen

1,7

1,8

1,8

1,8

10,5

10,4

8,6

10,1

505

479

392

468

-37

4,7

4,9

4,3

4,5

10,2

13,1

14,5

14,4

118

169

237

221

103

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Totaal 21 AG
1,7
1,6
Bron: HKS, bewerking Risbo, voorlopige cijfers

1,7

1,6

6,4

5,9

6,1

6,2

271

268

268

292

21

3,6

3,2

3,3

3,1

8,5

7,8

8,3

7,9

135

140

149

157

22

Hellevoetsluis

110

Begrippenlijst

Allochtoon18
Een allochtoon is gedefinieerd als een persoon van wie ten minste één
van de ouders in het buitenland geboren is. Definitie conform CBS
Antilliaanse Nederlander
Een op de (voormalige) Nederlandse Antillen of Aruba geboren persoon
van wie ten minste één ouder in het buitenland geboren is (eerste
generatie) of een in Nederland geboren persoon van wie de moeder op
de (voormalige) Nederlandse Antillen of Aruba is geboren of, in het geval
de moeder in Nederland is geboren, de vader op de (voormalige)
Nederlandse Antillen of Aruba is geboren (de tweede generatie). De
(voormalige) Nederlandse Antillen betreft een samentelling van de
eilanden die tot het grondgebied van de Nederlandse Antillen en Aruba
van vóór 10 oktober 2010 behoorden. Het gaat om de eilanden Bonaire,
Curaçao, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten en Aruba. Definitie conform
CBS

Autochtoon
Persoon van wie de beide ouders in Nederland zijn geboren. Definitie
conform CBS

Eerste generatie allochtoon
Persoon die in het buitenland is geboren en van wie ten minste één
ouder in het buitenland is geboren. Definitie conform CBS
Beginner
Verdachte van een misdrijf tegen wie voor het eerst een proces-verbaal
van aanhouding is opgemaakt.
IOAW
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
werkloze werknemers (IOAW).

18

111

Voor uitzonderingen en specificaties zie: http://www.cbs.nl/nlNL/menu/methoden/begrippen/default.htm?ConceptID=315

Begrippenlijst

De wet biedt een inkomensgarantie op het niveau van het sociaal
minimum aan oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers, van wie het recht op uitkering op grond van de
Werkloosheidswet is geëindigd. Bron: CBS
IOAZ
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen (IOAZ).
De wet biedt een inkomensgarantie op het niveau van het sociaal
minimum aan oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen, van wie het inkomen duurzaam minder bedraagt dan het
sociaal minimum en die als gevolg daarvan het bedrijf of beroep hebben
beëindigd. Bron: CBS
Marokkaanse Nederlander
Een in Marokko geboren persoon van wie ten minste één ouder in het
buitenland geboren is (eerste generatie) of een in Nederland geboren
persoon van wie de moeder in Marokko is geboren of, in het geval de
moeder in Nederland is geboren, de vader in Marokko is geboren (de
tweede generatie). Definitie conform CBS
Meerpleger
Meerderjarige verdachte van misdrijven tegen wie 2 t/m 10 processenverbaal van aanhouding zijn opgemaakt, waarvan ten minste één in het
peiljaar. Of een minderjarige verdachte van misdrijven tegen wie 2 t/m 5
processen-verbaal van aanhouding zijn opgemaakt, waarvan ten minste
één in het peiljaar. Bron: KLPD-Dienst IPOL
Middelbaar beroepsonderwijs (mbo)
Het mbo leidt op tot kwalificaties op vier niveaus. Mbo niveau 1
(assistent) ligt op een lager niveau dan de basisberoepsgerichte leerweg
van het vmbo en lijkt qua inhoud op de meest eenvoudige opleidingen
van het vroegere leerlingwezen. De assistentenopleiding kan sinds
2004/05 ook gevolgd worden door leerlingen van het vmbo die niet in
staat zijn de normale basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo te
volgen. Mbo niveaus 2-4 (basisberoepsbeoefenaar, zelfstandig
beroepsbeoefenaar, middenkaderfunctionaris/specialist) komen overeen
met de andere opleidingen van het leerlingwezen en het vroegere
(k)mbo. Bron: CBS

112

Begrippenlijst

Misdrijf
Strafbaar feit van de ernstige soort dat als zodanig is omschreven en
strafbaar is gesteld in de strafwetten. Voor de indeling van misdrijven zie
technische toelichting. Bron: KLPD-Dienst IPOL
(Voormalige) Nederlandse Antillen
Vanaf 10 oktober 2010 zijn de Nederlandse Antillen ontbonden. Het
Koninkrijk der Nederlanden bestaat dan uit vier landen: Nederland,
Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Alle eilanden hebben een nieuwe
status. Curaçao en Sint Maarten zijn nieuwe landen binnen het
Koninkrijk. Met een 'Status aparte' binnen het Koninkrijk zijn Curaçao en
Sint Maarten autonome landen. De landen hebben een zelfstandig
bestuur en zijn niet meer afhankelijk van Nederland. De openbare
lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba, ook wel Caribisch Nederland,
hebben een diepere band met Nederland en functioneren als bijzondere
gemeente van Nederland. Bron: CBS
NWW
Niet-werkende werkzoekende (NWW)
Een niet-werkende werkzoekende is een persoon die bij een vestiging
van het UWV WERKbedrijf is ingeschreven als een werkzoekende
zonder werk of als werkzoekende die minder dan twaalf uur per week
werkt met een inschrijfdatum en geen uitschrijfdatum.
Niet-westerse allochtoon
Tot de niet-westerse allochtonen worden personen gerekend van wie ten
minste één ouder is geboren in Turkije, Marokko, Suriname, de
Nederlandse Antillen of Aruba, of in een ander land in Azië (m.u.v. Japan
en Indonesië), Afrika of Latijns Amerika. Definitie conform CBS.
In deze monitor wordt onder andere gerapporteerd over de vier grote niet
westerse allochtone groepen in Nederland (Antilliaanse, Marokkaanse,
Surinaamse en Turkse Nederlanders). Niet westerse allochtonen uit
andere herkomstlanden worden samengenomen tot een groep ‘overige
niet-westerse allochtonen’ veelal afgekort als ‘ov-niet westers’.
Nieuwe voortijdig schoolverlaters (vsv-ers)
Onder de nieuwe vsv-ers worden alle leerlingen van 12 t/m 22 jaar
verstaan, die in een schooljaar zonder startkwalificatie (diploma van
havo, vwo of mbo met minimaal niveau 2) het onderwijs verlaten.

113

Begrippenlijst

Oververtegenwoordiging
Oververtegenwoordiging is een percentage dat wordt berekend door het
verschil tussen het aandeel in de doelgroep en de totale groep te delen
door het aandeel in de totale groep. Een oververtegenwoordiging van
0% betekent dat er geen verschil is tussen de totale groep en de
doelgroep (Antilliaanse of Marokkaanse Nederlanders). Een
oververtegenwoordiging van 100 % betekent dat het feit onder de
doelgroep 2 keer zo vaak voorkomt als in de totale groep. Het uitdrukken
van de cijfers in een oververtegenwoordigingspercentage heeft als
bijkomend voordeel dat de fluctuaties in de cijfers als gevolg van
bijvoorbeeld de economische conjunctuur, veranderende definities en
gebrekkige registraties grotendeels worden ondervangen omdat
dergelijke veranderingen zowel van invloed zijn de totale bevolking als
op de bevolking in de doelgroep. Indien het gevonden percentage in de
doelgroep kleiner is dan in de totale groep is er sprake van een
negatieve uitkomst, dit wordt aangeduid met ondervertegenwoordiging.
Het percentage oververtegenwoordiging wordt berekend op basis van de
niet afgeronde percentages.
Potentiële beroepsbevolking
Het deel van de bevolking dat gelet op zijn leeftijd in aanmerking komt
voor deelname aan het arbeidsproces. Iedereen van 15 t/m 64 jaar wordt
tot de potentiële beroepsbevolking gerekend.
Startkwalificatie
Diploma van havo, vwo of mbo met minimaal niveau 2.
Tweede generatie allochtoon19
Persoon die in Nederland is geboren en van wie ten minste één ouder in
het buitenland is geboren. Definitie conform CBS
Veelpleger
Meerderjarige verdachte van misdrijven tegen wie meer dan 10
processen-verbaal van aanhouding zijn opgemaakt, waarvan ten minste
één in het peiljaar. Of een minderjarige verdachte van misdrijven tegen
wie meer dan 5 processen-verbaal van aanhouding zijn opgemaakt,
waarvan ten minste één in het peiljaar. Bron: KLPD- Dienst IPOL

19

114

Een tweede generatie allochtoon heeft als herkomstgroepering het geboorteland van
de moeder, tenzij dat ook Nederland is. In dat geval is de herkomstgroepering
bepaald door het geboorteland van de vader.

Begrippenlijst

Verdachte
Persoon van 12 jaar of ouder tegen wie een proces-verbaal is
opgemaakt, omdat een redelijk vermoeden bestaat dat hij een strafbaar
feit heeft gepleegd. Bron: KLPD- Dienst IPOL
Vmbo-bb
De basisberoepsgerichte leerweg is te beschouwen als de opvolger van
de laagste niveaus van het vbo en is bedoeld als vooropleiding voor de
basisberoepsopleiding, niveau 2 van de kwalificatiestructuur van het
mbo. Bron: CBS
Vmbo-kb
De kaderberoepsgerichte leerweg is te beschouwen als de opvolger van
de hoogste niveaus van het vbo en is de minimale vooropleiding voor de
vakopleiding en de middenkaderopleiding, respectievelijk op niveau 3 en
4 van de kwalificatiestructuur van het mbo. Bron: CBS
Vmbo-gl
De gemengde leerweg is te beschouwen als een tussenvorm van de
theoretische leerweg en de beroepsgerichte leerwegen, heeft hetzelfde
niveau als de theoretische leerweg, maar heeft ook een beroepsgericht
vak. De gemengde leerweg geeft toegang tot de middenkaderopleiding,
niveau 4 van de kwalificatiestructuur van het mbo. Bron: CBS
Vmbo-tl
De theoretische leerweg is te beschouwen als de opvolger van de mavo
en geeft toegang tot de middenkaderopleiding, niveau 4 van de
kwalificatiestructuur van het mbo. Het is na diplomering tevens mogelijk
door te stromen naar het vierde leerjaar havo. Bron: CBS
Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo)
Voortzetting m.i.v. augustus 1999 van het mavo en vbo. Het bereidt voor
op het middelbaar beroepsonderwijs, heeft een duur van vier jaar en
kent vier leerwegen: de theoretische leerweg, de gemengde leerweg, de
kaderberoepsgerichte leerweg en de basisberoepsgerichte leerweg.
Bron: CBS

WIJ
Wet investeren in jongeren (WIJ).

115

Begrippenlijst

Jongeren die vanaf 1 oktober 2009 naar het jongerenloket van het UWV
WERKbedrijf gaan voor werk, kunnen geen uitkering aanvragen maar
krijgen een werkleeraanbod. Dat is een opleiding of werk, of een
combinatie daarvan. Op basis van het werkleeraanbod, beoordeelt de
gemeente of iemand recht heeft op een (aanvullende)
inkomensvoorziening op grond van de WIJ. Per 1 januari 2012 is de WIJ
afgeschaft. Jongeren kunnen vanaf die datum een WWB uitkering
aanvragen.
WWB
Wet werk en bijstand (WWB).
Wettelijke sociale voorziening die op 1 januari 2004 in werking is
getreden ter vervanging van de Algemene bijstandswet (ABW), de Wet
inschakeling werkzoekenden (WIW) en het Besluit In- en
Doorstroombanen (ID-banen). Bron: CBS
Westerse allochtoon
Westerse allochtonen zijn gedefinieerd als personen van wie ten minste
één van de ouders geboren is in één van de landen in Europa (exclusief
Turkije), Noord-Amerika, Oceanië, Indonesië of Japan. In de tabellen en
grafieken is dit veelal afgekort als ‘westers’. Definitie conform CBS

116

Technische toelichting

Het doel van het monitorsysteem is betrouwbare en actuele informatie
op te leveren over de maatschappelijke positie van Antilliaanse en of
Marokkaanse Nederlanders in de betrokken gemeenten om zo de
voortgang van de verschillende aanpakken te kunnen monitoren. De
informatiebehoefte spitst zich toe op vier basisdimensies te weten:
demografie, onderwijs, arbeidsparticipatie en criminaliteit.
Methodiek: koppeling van de diverse registraties
Bovenstaande informatie is niet in een enkele registratie beschikbaar en
is afkomstig van verschillende bronnen. Om optimaal in de
informatiebehoefte te kunnen voorzien is voor een systeem gekozen
waarmee dwarsverbanden kunnen worden gemaakt tussen informatie
die beschikbaar is in deze verschillende registratiesystemen. Deze
verbanden kunnen alleen worden gemaakt door bestaande registraties
op persoonsniveau aan elkaar te koppelen. Dit betekent dat informatie
over de demografische en geografische factoren, data over voortijdig
school verlaten, gegevens over verdachten en werkzoekenden en
uitkeringsontvangers op persoonsniveau met behulp van een unieke
versleutelde identificatiesleutel aan elkaar zijn gekoppeld.
Versleuteling
Met het oog op de privacy zijn de persoonsgebonden nummers aan de
bron versleuteld zodat ze niet meer terug te herleiden zijn naar personen
(zie figuur 1.1 in hoofdstuk 1). Pas na versleuteling van de
identificerende persoonsnummers zijn de bestanden met
persoonsgegevens geleverd aan Risbo.
Koppeling in 4 stappen
Stap 1 de Gemeentelijke Basis Administratie (GBA) als basis.
Als basis dienen alle in de GBA ingeschreven personen op de gekozen
peildatum. De gepresenteerde gegevens in hoofdstuk 2 en hoofdstuk 4
hebben als peildatum 1-1-2013. Voor de gepresenteerde gegevens in
hoofdstuk 3 en hoofdstuk 5 is gewerkt met het GBA bestand per 1-12012. Elke inwoner van Nederland is verplicht ingeschreven in de
Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) van de gemeente waarin men
woont.
117

Technische toelichting

Stap 2 koppeling van onderwijsgegevens.
In stap 2 wordt informatie gekoppeld over leerlingen en voortijdig
schoolverlaters uit de Basisregistratie Onderwijs (BRON). Alle leerlingen
in het bekostigd voorgezet en middelbaar beroepsonderwijs staan in
BRON geregistreerd. De gegevens zijn aangeleverd door de Dienst
Uitvoering Onderwijs (DUO). Leerlingen en nieuwe voortijdig
schoolverlaters zijn op basis van het versleutelde burgerservicenummer
(BSN) gekoppeld aan het bevolkingsbestand per 1 januari. Indien het
nummer in een van de bestanden niet bekend is, kan er geen koppeling
worden gemaakt. Jongeren waarvan geen nummer bekend is en
jongeren die in de loop van het onderzoeksjaar vanuit een niet in het
onderzoek betrokken gemeente in een van de betrokken gemeenten zijn
komen wonen, komen in het onderzoeksbestand dus niet voor.

Stap 3 koppeling van niet-werkende werkzoekenden en
uitkeringsontvangers.
In stap 3 worden, wederom op basis van het versleutelde BSN,
gegevens gekoppeld over werkzoekenden (UWV WERKbedrijf) en
uitkeringsontvangers (gemeentelijke sociale dienst).
Stap 4 koppeling van verdachtenregistraties in HKS.
In stap 4 worden ten slotte gegevens over verdachten gekoppeld aan het
GBA-bestand. In het HKS geregistreerde verdachten zijn op basis van
het versleutelde GBA-nummer gekoppeld aan het bevolkingsbestand. Dit
GBA-nummer was in het HKS in het verleden niet altijd evengoed
ingevuld maar in de laatste jaren is de vulling van het GBA-nummer in
het HKS sterk verbeterd. Indien het GBA-nummer in de
verdachtenregistratie niet bekend is, kan er per definitie geen koppeling
worden gemaakt met het bevolkingsbestand. Verdachten zonder valide
GBA-nummer zijn in het onderzoeksbestand dus niet opgenomen. Ook
verdachten die in de loop van het onderzoeksjaar vanuit een niet in het
onderzoek betrokken gemeente in een van de betrokken gemeenten is
komen wonen, vallen buiten de analyse die voor dit rapport zijn gedaan.
Databronnen

Gemeentelijke Basisadministratie (GBA)
Als basis dienen alle in de GBA ingeschreven personen op de gekozen
peildatum. Elke inwoner van Nederland is verplicht ingeschreven in de
Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) van de gemeente waarin men
woont. In de GBA wordt een groot aantal (demografische) kenmerken
118

Technische toelichting

geregistreerd. In het onderzoeksbestand zijn naast het versleutelde
GBA-nummer en het versleutelde burgerservicenummer de volgende
kenmerken opgenomen: Geboortejaar, geboorteland, geslacht,
geboorteland moeder, geboorteland vader, nationaliteit, jaar inschrijving
in de gemeente, land vanwaar ingeschreven, jaar vestiging in Nederland,
postcode (eerste vier posities), wijk, buurt, burgerlijke staat, positie in het
gezin. Positie in het gezin is geen rubriek in de GBA registratie. Deze
moet door de gemeenten worden geconstrueerd op basis van burgerlijke
staat, het exacte adres en gegevens over kinderen. Dit is vaak lastig.
Positie in het gezin is daardoor niet uniform voor alle gemeenten. Door
een aantal gemeenten zijn geen gegevens over de positie in het gezin
aangeleverd.

Basisregistratie Onderwijs (BRON)
In de Basisregistratie Onderwijs (BRON) staan alle leerlingen in het
bekostigd voorgezet en middelbaar beroepsonderwijs geregistreerd.
Deze gegevens zijn aangeleverd door de Dienst Uitvoering Onderwijs
(DUO).

Cijfers schooljaar 2011/2012
In maart is het aantal voortijdig schoolverlaters van voorgaand schooljaar
bekend. Deze gegevens hebben de status ‘voorlopig’ omdat het gaat om
gegevens die zijn aangeleverd door de onderwijsinstellingen, maar nog
niet zijn gecontroleerd door een accountant. Door de
accountantscontrole en door inschrijfmutaties die met terugwerkende
kracht worden verwerkt, kunnen er verschillen ontstaan tussen de
voorlopige en definitieve cijfers. De definitieve cijfers zijn steeds in
oktober bekend. De voorlopige vsv-cijfers van schooljaar 2011/2012 zijn
dus in maart 2013 bekend en worden in oktober 2013 definitief
vastgesteld.

Informatie niet-werkende werkzoekenden en uitkeringsontvangers
Gegevens over niet-werkende werkzoekenden zijn gebaseerd op
registraties afkomstig van het UWV WERKbedrijf. Het UWV WERKbedrijf
levert aan veel gemeenten jaarlijks een databestand met niet-werkende
werkzoekenden per 31 december. Dit databestand is, met toestemming
van het UWV WERKbedrijf, door de gemeenten aan Risbo doorgeleverd.
Voor dit onderzoek is gebruik gemaakt van de bestanden met
werkzoekenden die per eind december 2008 tot en met 2012 bij het
UWV WERKbedrijf stonden ingeschreven. De cijfers over uitkeringen zijn
afkomstig van de gemeentelijke of regionale uitkeringsinstanties. De
cijfers hebben 1 januari van 2009 tot en met 2013 als peildatum.
119

Technische toelichting

Het Herkenningsdienstsysteem (HKS)
Voor dit onderzoek maken we gebruik van verdachtenregistraties uit het
zogenaamde Herkenningsdienstsysteem (HKS). De gegevens zijn
afkomstig van de Dienst IPOL van het Korps Landelijke Politiediensten
(KLPD). De Dienst IPOL verzamelt jaarlijks data vanuit het HKS. In het
HKS worden verdachten geregistreerd tegen wie een proces-verbaal is
opgemaakt wegens een misdrijf. In het HKS worden alleen misdrijven en
verdachten van misdrijven geregistreerd (voor indeling misdrijven zie
onderstaande tabel). Het is de overtuiging van de politie dat het daders
zijn. Voor deze personen is proces-verbaal van opsporing gemaakt en
verstuurd naar het Openbaar Ministerie. De rechter moet zich er nog
over uitspreken. We rapporteren dus over verdachten en niet over
veroordeelden. Overtredingen en verdachten van overtredingen worden
hierin dus niet geregistreerd.20
Indeling delicten
Geweldsdelicten

Vermogensdelicten

Openbare orde

Verkeersdelicten

Drugsdelicten

Overige delicten

20

120

Bedreiging (SR285)
Moord en doodslag (poging) (SR287-SR292)
Moord en doodslag (voltooid) (SR287-SR292)
Mishandeling (SR300-SR306)
Diefstal met geweld (SR312)
Afpersing (SR317)
Verkrachting (SR242)
Aanranding (SR246)
Muntmisdrijven (SR208-SR211, SR213-SR214)
Overige valsheid (SR216-SR232, SR234)
Eenvoudige diefstal (SR310)
Diefstal verbreking (SR311.)
Overige gekwalificeerde diefstal (ov. SR311.)
Verduistering (SR321-SR323)
Bedrog (SR326-SR337, SR339)
Heling (SR416, SR417)
Tegen openbare orde (SR131-SR136, SR138-SR151A)
Gemeengevaarlijke. misdrijven (SR157, SR158)
Tegen openbaar gezag (SR177-SR206)
Overige vernieling (SR350-SR354)
Schennis eerbaarheid (SR239)
Overige seksuele misdrijven (SR243-245, SR247-249)
Rijden onder invloed (WVW26,WV8)
Verlaten plaats ongeval (WVW30, WV7)
Rijden na ontzegging (WVW32, WV9)
Weigeren bloedproef (WV163, WVW)
Dood/letsel door schuld (WVW36, WV6, WV175)
Joyriding (WVW37, WV176.2, WV11)
Overig misdrijven WVW
Middelenlijst I (harddrugs)
Middelenlijst II (softdrugs)
Overige opiumwet
Overige misdrijven SR
Wet Wapens & munitie
Misdrijven andere wetten

Een misdrijf is daarbij gedefinieerd als een strafbaar feit van de ernstige soort dat als
zodanig is omschreven en strafbaar gesteld in de wet (Bron: Landelijke
Criminaliteitskaart, 2005).

Technische toelichting

Cijfers 2009 tot en met 2012 21
De cijfers over het meest recent verlopen jaar (hier dus 2012) zijn altijd
voorlopige cijfers. Deze cijfers worden in het eerste kwartaal van het
komende jaar (2014) pas definitief. Dit geldt echter voor alle
bevolkingsgroepen zodat het vergelijken van verdachtenpercentages wel
mogelijk is.
De daderaantallen lopen in vrijwel alle korpsen sinds 2008 terug. Dit
wordt mede veroorzaakt door de invoering van het nieuwe
bedrijfsprocessensysteem BVH (Basisvoorziening Handhaving).
•

Het BVH-systeem heeft de administratieve druk bij de korpsen
behoorlijk opgevoerd. In sommige regio’s kwam daardoor ook de
registratie in HKS onder tijdsdruk te staan met als gevolg
registratieachterstanden in HKS. In 2010 is dit gemeld door de
korpsen IJsselland, Noord Holland Noord, Zaanstreek Waterland en
Rotterdam Rijnmond. Voor 2011 lijkt er met name voor het korps van
Groningen een registratieachterstand.

•

In nogal wat korpsen heeft de opsporing daadwerkelijk te lijden
gehad onder de toename van administratieve druk (Dit wordt
ondersteund door OM cijfers die ook een terugval laten zien). De
teruggang die hierdoor is veroorzaakt is dus reëel in andere
woorden: er zijn minder boeven gepakt.

Representativiteit en validiteit
Het HKS levert geen complete beschrijving van de criminaliteit in
Nederland. SCP zegt daarover in het jaarrapport integratie 2007 het
volgende:
“Volgens de slachtofferenquête van het CBS zijn in 2003 4,8 miljoen delicten ondervonden
door burgers van 15 jaar en ouder. Slechts 1,7 miljoen delicten zijn bij de politie gemeld. Dit
leidde tot een aantal van bijna 215.000 in het HKS geregistreerde verdachten met in totaal
bijna 400.000 delicten. Gemiddeld wordt naar schatting dus minder dan een kwart van de
geregistreerde delicten opgehelderd. Delicten die onbekend blijven bij de politie of delicten
waarvan geen proces-verbaal is opgemaakt, worden niet in het HKS geregistreerd.” 22

Ook is het HKS mogelijk enigszins selectief. SCP zegt daarover:
“Al met al mogen we concluderen dat er wellicht enige selectiviteit bestaat in
het optreden van de politie, waardoor niet-westerse allochtonen enigszins
oververtegenwoordigd zijn in het HKS. Overtuigend bewijs hiervoor ontbreekt
echter.” 24

21

22

121

Dit is gebaseerd op de toelichting bij de Gemeentetabellen over de Antilliaanse
verdachtenpopulaties van 23 gemeenten (Van Tilburg en Beijersbergen van
Henegouwen, 2011).
SCP (2007). Jaarrapport Integratie 2007, p 230-231.