Aan de orde is de behandeling van:
- het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan
2011) (32504);
- het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Overige
fiscale maatregelen 2011) (32505);
- het wetsvoorstel Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Fiscale
verzamelwet 2010) (32401).
De voorzitter: Welkom bij deze bespreking van het
Belastingplan 2011 en de overige fiscale maatregelen. Ik
heet de staatssecretaris hartelijk welkom. Vandaag vindt
een eerste termijn plaats, alleen voor de leden van de
Kamer. Morgen zal de staatssecretaris antwoorden. Dan
zal er ook sprake zijn van een tweede termijn. Dit laat
onverlet dat u vandaag ook al moties kunt indienen,
zodat wellicht morgen de tweede termijn niet nodig is.
De tweede termijn zal direct aansluitend op de beantwoording van de staatssecretaris plaatsvinden.
De algemene beraadslaging wordt geopend.
©
De heer Van Vliet (PVV): Voorzitter. Wij zitten in de
plenaire afronding van de behandeling van het Belastingplan 2011. Hierover hebben wij al twee volle dagen een
wetgevingsoverleg gevoerd met de staatssecretaris. Ik
moet zeggen dat ik positief verrast ben door het
optreden van de staatssecretaris in zijn nieuwe hoedanigheid. Ik maak hem complimenten, omdat hij ons als
parlementariërs goed door het Belastingplan heeft
geloodst. Dat mag wel een keer gezegd worden. Zoals
gezegd, hebben wij twee volle dagen gesproken. Wat mij
betreft is het dus ook echt een plenaire afronding. Dat
compliment aan de staatssecretaris is onder andere
concreet geworden door het feit dat ik in eerste instantie
vier amendementen op het Belastingplan op het oog
had, en daarvan is er nog één over. Ik zou zeggen:
staatssecretaris, overtuigt u mij straks en wij zullen zien.
Dat ene amendement dat in mijn geval is blijven
staan, betreft de zogenaamde werkkostenregeling in de
loonheffing. Wij hebben in eerste termijn van het
wetgevingsoverleg allen als parlementariërs gesproken
over een mogelijke versimpeling van het Nederlandse
belastingstelsel in de toekomst. Het Belastingplan 2011
biedt daarvoor geen gelegenheid, want dit is lopende
wetgeving en wij moeten door met het heffen van
belastingen vanaf 1 januari. Desalniettemin bestaat er
Kamerbreed inzicht dat het eigenlijk veel simpeler zou
moeten en kunnen met de Nederlandse belastingen.
Juist het amendement op het gebied van de werkkostenregeling laat ik voorlopig staan, omdat naar mijn mening
die regeling echt bedoeld was om een eerste aanzet te
geven tot versimpeling. Ik sta dus niet achter de
uitzonderingen daarop die daarna door allerlei lobbygroepen zijn bedongen en door Financiën zijn overgenomen. Immers, als je wilt beginnen met versimpeling van
het belastingstelsel, moet je ook echt ergens beginnen. Ik
zou de staatssecretaris dus willen vragen of hij daarop
nog wat nauwgezetter zijn visie kan geven. Als hij het
met een Kamermeerderheid eens is dat wij moeten gaan
praten over versimpeling van het belastingstelsel,

Tweede Kamer

Belastingplan

waarom staat hij dan tot nu toe zelf achter die uitzonderingen op de werkkostenregeling?
Daarnaast heb ik een heleboel sympathieke voorstellen
gehoord van collega-parlementariërs, onder andere van
de oppositiepartijen SP en GroenLinks. Als straks de
teksten van die amendementen of wellicht moties
voorliggen, zal ik daarnaar uiteraard met een open mind
kijken, en dan in het belang van de Nederlandse
belastingplichtigen kijken hoe de PVV-fractie daarin kan
staan.
De heer Bashir (SP): Ik heb volgens mij de heer Van Vliet
goed begrepen toen hij zei dat hij al zijn amendementen
heeft ingetrokken, behalve het amendement over de
werkkostenregeling. Klopt het dat hij dus ook het
amendement over het Koninklijk Huis heeft getrokken?
De heer Van Vliet (PVV): Een heel helder antwoord: ja.
Ik wil graag toelichten waarom. Dat amendement vonden
wij een prachtige opening om eindelijk een begin te
maken met het afschaffen van subjectieve vrijstellingen
in het Nederlandse belastingstelsel. In artikel 33, ten
eerste van de Successiewet, waarop de vraag van de
heer Bashir betrekking heeft, staat dat het gaat om
schenkingen door het staatshoofd of de opvolger van het
staathoofd. Die schenkingen aan een derde moeten dan
worden gedaan in de hoedanigheid van de positie die
het staatshoofd heeft. Onder die conditie is zo’n
schenking vrijgesteld bij de ontvangende partij. In dit
geval is dat meestal een Nederlandse burger die iets
krijgt van Hare Majesteit. Als we een begin willen maken
met het schrappen van subjectieve vrijstellingen, onder
andere voor leden van één familie op basis van afkomst,
zouden schenkingen door het staatshoofd aan derden
worden belast door het opheffen van artikel 33 ten eerste
van de Successiewet, bij de ontvangende partij, terwijl
zo’n schenking dus volgens de wet gedaan moet zijn uit
hoofde van de positie van het staatshoofd. Wellicht dus
dat een amendement daar niet het juiste middel voor is,
zou doorschieten en in wezen de verkeerden met
belastingheffing zou treffen.
De heer Bashir (SP): Ik ben verbaasd hierover. De PVV
heeft ontzettend veel kabaal gemaakt over de belasting
op schenkingen door en erfenissen van leden van het
Koninklijk Huis, maar nu wordt opeens zijn amendement
ingetrokken. Volgens mij is er achter de schermen meer
gebeurd. Daar wil ik uitleg over. Wat is er gebeurd?
De heer Van Vliet (PVV): Dat heb ik net al heel erg
uitgebreid uitgelegd. Als je de regeling goed bekijkt – ik
ben als fiscalist uiteraard altijd bereid om heel nauwkeurig naar wetteksten te kijken – zie je dat ze gaat over
schenkingen door leden van het Koninklijk Huis, in dit
geval het staatshoofd of haar opvolger. Als je de regeling
schrapt, zoals ik inderdaad eerst van plan was, wordt een
schenking die de koningin uit hoofde van haar positie als
koningin doet aan een derde belast bij die derde. Die
derde moet er belasting over betalen. Zo’n maatregel is
dus niet helemaal goed doordacht, dat geef ik achteraf
grif toe.
De voorzitter: Heel kort, mijnheer Bashir.
De heer Bashir (SP): Nu spreekt de heer Van Vliet
zichzelf tegen. Hij heeft in het wetgevingsoverleg

16 november 2010
TK 22

22-31

Van Vliet
namelijk nog overduidelijk gezegd dat hij de uitzondering
niet wil, omdat het om personen gaat. Hij heeft zelfs nog
een interruptie beantwoord door alleen maar te zeggen
dat het hier om personen gaat. Hij had het amendement
ingediend omdat juist op het moment dat leden van het
Koninklijk Huis een schenking doen, mensen daar
belasting over betalen. Als wij aan iemand iets schenken,
ook al is dat vanuit onze functie als Kamerlid, wordt er
gewoon belasting betaald. Dat zou daarom ook moeten
gelden voor mensen die een schenking ontvangen van
leden van het Koninklijk Huis. Ik begrijp de PVV-fractie
dus niet meer.
De heer Van Vliet (PVV): Ik begrijp het zelf heel goed.
De vergelijking die de staatssecretaris maakte tussen
personen en instellingen liep inderdaad mank. Daar heb
ik hem toen op gewezen. Nogmaals, als je de regeling
zou schrappen, moet degene die de schenking ontvangt
belasting betalen, terwijl in de wet staat afgebakend dat
die schenking alleen maar een schenking uit hoofde van
de positie van het staatshoofd betreft. Stel, de koningin
is eigenaar van een paleis en schenkt dat aan een grote
groep gehandicapte Nederlanders. Als die groep geen
vrijheid van belasting geniet, is zo’n schenking eigenlijk
niet mogelijk. De PVV wil dus een einde maken aan
subjectieve belastingvrijstellingen. Als je het echter op de
keper beschouwt, is dit geen subjectieve vrijstelling
waaraan we een einde zouden moeten maken. Daar
denken we graag in de toekomst over na. Dan zouden
we graag ook nader overleggen met collega’s van de SP.
De heer Braakhuis (GroenLinks): Ik heb toch een vraag
aan de heer Van Vliet. Een van de dingen die we de
afgelopen dagen duidelijk konden vernemen uit de
media was dat de VVD zich toch aangesproken voelt tot
het behoud van de btw op kunst en cultuur. Nu zegt de
heer Van Vliet dat hij alles intrekt en ook hier niet voor
gaat. Heeft hij tegen de VVD gezegd: nee, nee, dat gaan
we niet doen?
De heer Van Vliet (PVV): Dat is een interessante vraag
van collega Braakhuis, maar als hij vragen heeft over wat
de VVD al dan niet wil doen met de btw, kan hij die beter
aan mevrouw Neppérus stellen. ″Nee, nee, dat gaan we
niet doen″ zeggen, past de parlementariër van een
andere fractie immers niet. De PVV heeft een handtekening gezet onder het gedoogakkoord. Iedereen weet dat
politiek een kwestie is van keuzes maken. De PVV heeft
tot nu toe gewoon vastgehouden aan die handtekening.
Die zijn wij waard.
De heer Braakhuis (GroenLinks): Ik kan de heer Van Vliet
natuurlijk best volgen. Aan de andere kant kan de PVV
toch gezamenlijk met de coalitie tot een andere afspraak
komen, na alle argumenten gehoord te hebben en gezien
het feit dat er een fatsoenlijke dekking tegenoverstaat?
Nu zegt de PVV tegen Henk en Ingrid: ″Nee, sorry, kunst
en cultuur is voortaan alleen voor Willemijn, Charlotte en
Willem-Jan.″
De heer Van Vliet (PVV): Wat betreft de gedane
voorstellen heeft de heer Braakhuis het over een
fatsoenlijke dekking, maar daarover kun je van mening
verschillen. Henk en Ingrid hebben nog steeds de keuze
om naar een podiumvoorstelling te gaan. Ook al zou de
prijs hoger zijn, iedereen heeft nog steeds de keuze. Als

Tweede Kamer

Belastingplan

je deze dekking inruilt voor andere belastingheffingen
waarbij je geen keuze hebt, vind ik dat een inperking van
de keuzemogelijkheden van Henk en Ingrid. Als het
btw-tarief op de podiumkunsten van 6% naar 19% gaat,
kun je dat op twee manieren vertalen: de prijs gaat
omhoog of de kosten moeten omlaag. Die keuze laten
wij graag aan de sector.
De heer Braakhuis (GroenLinks): Het zal toch duidelijk
zijn dat hiermee ook de niet gesubsidieerde podia verder
buiten bereik raken? Ik zal straks een rapport aanleveren
waaruit de effecten hiervan blijken, juist voor de groep
die de PVV tot haar electoraat rekent. Laat de PVV die
mensen nu hangen of denkt zij hen te helpen?
De heer Van Vliet (PVV): Wij bieden iedere Nederlander
de vrijheid om met zijn geld te doen wat hem goeddunkt.
Politiek is een kwestie van keuzes maken. Iedereen moet
bezuinigen. Wij hebben onze handtekening onder het
gedoogakkoord gezet omdat wij de keuzevrijheid
optimaal bij de burger willen laten.
De voorzitter: Mijnheer Bashir, u hebt al drie keer
geïnterrumpeerd. Dit wordt uw laatste keer. Kort graag.
De heer Bashir (SP): Ik wilde doorgaan op de btw en dat
is een nieuw onderwerp. Politiek is inderdaad een
kwestie van keuzes maken. De PVV kiest er overduidelijk
voor de winstbelasting voor grote bedrijven en multinationals te verlagen en dat te bekostigen uit een verhoging
van de btw op de podiumkunsten en het afschaffen van
de heffingskorting voor groene, sociale en ethische
beleggingen. Waarom kiest de PVV niet voor Henk en
Ingrid die naar de podiumkunsten willen gaan en wel
voor de multinationals die overal in de wereld flink aan
het shoppen zijn en zo laag mogelijke tarieven zoeken
om zo min mogelijk belasting te betalen?
De heer Van Vliet (PVV): Henk en Ingrid staan in
Nederland vaak op de loonlijst van die multinationals. Zij
zijn ervan afhankelijk dat het goed gaat met die
multinationals. Wat betreft de podiumkunsten moeten
mensen zelf kunnen beslissen waaraan zij hun centen
uitgeven, ook als de kostprijs iets hoger wordt dan in het
verleden. En dan nog iets over die multinationals. Als er
één partij is die wil nadenken over hoe je het ontlopen
van vennootschapsbelasting kunt voorkomen, is dat de
PVV. De heer Bashir kan mij wat dat betreft absoluut mee
aan de hand nemen. Dan gaan we samen gezellig een
glas wijn drinken om eens te bespreken wat we daaraan
kunnen doen. Het verlagen van het tarief an sich heeft
niets te maken met het zoeken naar mogelijkheden om
aan betaling van het nominale Vpb-tarief te ontkomen
door multinationals.
De heer Bashir (SP): De banken hebben deze crisis
veroorzaakt. Nu de crisis betaalt moet worden, krijgen de
multinationals en de banken een belastingverlaging die
wordt betaald uit een btw-verhoging voor de podiumkunsten. Ik vind dat onacceptabel. Ik vind dat niet eerlijk
richting de mensen die de crisis niet veroorzaakt hebben.
Ik begrijp niet waarom de PVV deze keuze maakt.
De voorzitter: Dat was geen echte vraag, maar
misschien wil de heer Van Vliet er toch op reageren.

16 november 2010
TK 22

22-32

Van Vliet
De heer Van Vliet (PVV): Ik wil best een korte reactie
geven, want ik begrijp de positie van de heer Bashir
uiteraard heel goed. Hij koppelt het verlagen van het
vennootschapsbelastingtarief rechtstreeks aan de btw op
podiumkunsten. Dat causale verband is volstrekt afwezig.
Het is onderdeel van een totaalpakket in het kader van
het belastingplan. Nederland moet alles bekostigen door
het heffen van belastingen. Als je moet bezuinigen, moet
je keuzes maken. Wij hebben onze handtekening onder
het gedoogakkoord gezet en dit maakt onderdeel uit van
het totaalpakket. Als het voor ons een onoverkomelijk
punt was geweest, hadden we misschien over iets
anders moeten onderhandelen, maar uiteindelijk sta je
voor een eindresultaat. En dat zal ik verdedigen.
Dit is een plenaire afronding van een overleg van twee
dagen. Ik houd mijn inbreng dus vrij kort. Mijn amendement op de werkkostenregeling blijft staan. Ik vraag de
staatssecretaris daar in zijn termijn toch nog wat
nauwgezetter op terug te komen in het kader van een
toekomstvisie op belastingheffing in Nederland. Die
belastingheffing zou namelijk veel simpeler moeten. Ik
begreep dat we in de gelegenheid zijn in eerste termijn
moties in te dienen. Ik zou dat graag willen doen, want ik
zie geen reden om daarmee te wachten.

name omzetbelasting wordt geheven over een grondslag
inclusief andere belasting zoals accijnzen en energiebelasting;
overwegende dat zulks niet altijd door de Europese Unie
wordt voorgeschreven;
constaterende dat de Belastingdienst op dit punt geen
eigen beleid heeft geformuleerd;
verzoekt de regering om maatregelen te nemen zodat bij
toekomstige belastingen het heffen van omzetbelasting
over een grondslag inclusief belastingen zo veel mogelijk
wordt vermeden,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Van Vliet. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 39 (32504).
Motie
De Kamer,

Motie
gehoord de beraadslaging,
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

overwegende dat de Belastingdienst het eerstelijncontact
met belastingplichtigen regelt via een callcenter bekend
als de BelastingTelefoon;

overwegende dat per 1 juli 2010 de regeling is vervallen
op grond waarvan belastingplichtigen in de vennootschapsbelasting over het fiscale verlies van 2008 een
voorlopige teruggave konden krijgen op basis van 80%
van het geclaimde verlies;

overwegende dat uit onderzoek blijkt dat 10% van de
belastingplichtigen niet adequaat geholpen kan worden
door deze medewerkers op afstand;

overwegende dat deze regeling budgettair neutraal is en
toch veel ondernemingen in de kredietcrisis een betere
liquiditeitspositie heeft bezorgd;
constaterende dat voor veel ondernemingen de gevolgen
van de kredietcrisis juist in 2009 tot uiting zijn gekomen;
verzoekt de regering om de genoemde regeling alsnog te
verlengen zodat ook voorlopige teruggaven vennootschapsbelasting uit hoofde van verliescompensatie
kunnen worden verleend over het jaar 2009,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Van Vliet. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 38 (32504).

constaterende dat in het verleden direct contact tussen
belastingplichtigen en de behandelende belastinginspecteur wel mogelijk was;
verzoekt de regering, voorwaarden vast te stellen
waaronder belastingplichtigen met een complex of
meerjarig dossier niet afhankelijk zijn van de BelastingTelefoon maar rechtstreeks contact kunnen opnemen met
de behandelende ambtenaar van de competente eenheid
van de Belastingdienst,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Van Vliet. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 40 (32504).
Motie

Motie

De Kamer,

De Kamer,

gehoord de beraadslaging,

gehoord de beraadslaging,

overwegende dat uit recente jurisprudentie van de
Rechtbank Haarlem blijkt dat kosten van luxe afkickklinieken voor drank- en drugsverslaving als specifieke

overwegende dat in de Nederlandse belastingheffing
sprake is van het stapelen van belastingen waarbij met

Tweede Kamer

Belastingplan

16 november 2010
TK 22

22-33

Van Vliet
zorgkosten in aftrek gebracht kunnen worden voor zover
die kosten niet worden vergoed door de zorgverzekeraar;
overwegende dat op deze wijze alle belastingbetalers
opdraaien voor deze kosten;
constaterende dat zulks een volstrekt ongewenste situatie
oplevert;
verzoekt de regering om artikel 6.18 van de Wet op de
Inkomstenbelasting 2001 zodanig aan te passen dat de
kosten van dergelijke afkickklinieken worden toegevoegd
aan de aftrekbeperkingen,

over iets wat de heer Slob zojuist zei ten aanzien van het
amendement over het koningshuis. Dat is nu inderdaad
klare taal. Ik heb dat amendement ingetrokken, maar wel
wijzend op de reden waarom, namelijk de ongewenste
effecten van het afschaffen van artikel 33, onderdeel 1°,
van de Successiewet. Dat betekent natuurlijk niet dat de
PVV in de toekomst niet zou willen kijken naar het
inperken van andere subjectieve belastingvrijstellingen in
het belastingstelsel. Dat wil ik eventjes voor de compleetheid gezegd hebben.
De voorzitter: De heer Van Vliet wenst de amendementen 32505, nr. 15 en 32504, nr. 26 in te trekken.

en gaat over tot de orde van de dag.

©

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Van Vliet. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 41 (32504).

De heer Bashir (SP): Voorzitter. Het nieuwe kabinet heeft
het Belastingplan dat door het vorige demissionair
kabinet is ingediend aangevuld met een aantal maatregelen die de SP-fractie liever niet gezien had en liever niet
genomen zou hebben.
Allereerst zou de SP-fractie niet gekozen hebben voor
het verlagen van de winstbelasting voor grote bedrijven
en multinationals. Het kabinet kiest ervoor om vanaf
volgend jaar al de vennootschapsbelasting te verlagen,
wat de schatkist 210 mln. gaat kosten. Om de 210 mln.
die de grote bedrijven en multinationals minder bij zullen
dragen te kunnen bekostigen, moeten anderen uiteraard
gaan betalen. Zo wordt de btw voor de podiumkunsten
verhoogd met 13%. Kunstenaars vrezen voor vraaguitval
en voor hun baan. Bezoekers vrezen dat zij het straks niet
meer kunnen betalen. Deze vrees wordt ook onderbouwd
door de econometrische analyses van het onafhankelijk
onderzoeksbureau APE. Dat heeft becijferd dat elke
procent prijsverhoging resulteert in een procent minder
bezoekers. Het verhogen van de belasting met 13% op
podiumkunsten zal resulteren in 13% minder bezoekers.
Ik vraag de staatssecretaris dan ook of hij bij zijn
berekening van de opbrengsten van de btw-verhoging
rekening heeft gehouden met deze substantiële
vraaguitval. Het onderzoeksbureau heeft becijferd dat
vanwege de gedragseffecten in totaal rekening moet
worden gehouden met een lagere opbrengst van de
btw-verhoging ter grootte van 10 mln. De btw-verhoging
voor podiumkunsten levert de staatssecretaris dus
aanzienlijk minder op en zou zelfs een financieel ″gat″ in
het Belastingplan kunnen slaan. Nog een reden dus om
niet te kiezen voor de btw-verhoging voor podiumkunsten.

De heer Braakhuis (GroenLinks): De heer Van Vliet weet
dat wij samen met de SP een amendement zullen
indienen in verband met de Edelweissconstructie. Gaat
hij daar dan wel in mee?
De heer Van Vliet (PVV): Voorzitter. Ik kan de heer
Braakhuis bijzonder blij maken, want ik vind het een
bijzonder sympathiek amendement.
De heer Slob (ChristenUnie): Ik wil allereerst de heer Van
Vliet complimenteren met het intrekken van zijn
amendement over het koningshuis. Dat doet mijn oranje
hart goed. Er zal morgen in de Kamer nog wel verder
over het koningshuis worden gesproken, maar hij geeft
hiermee een heel belangrijk statement af namens de
PVV.
Ik heb nog een vraag over het maatschappelijk
beleggen en de heffingskorting. Het zal met name nogal
wat ondernemers in de glastuinbouw vrij hard raken, als
dat abrupt wordt stilgezet. Is er bij de PVV ruimte om te
kijken of wij misschien een ″zachte landing″ kunnen
realiseren, zodat er geen bedrijven omvallen in een
sector die volgens mij ook de fractie van de heer Van
Vliet heel dierbaar is?
De heer Van Vliet (PVV): Ik heb daarop een transparant
antwoord aan collega Slob. Ik zou graag de tekst van een
eventuele aanpassing willen zien. Daar zal ik dan met
een open mind naar kijken. Daarnaast zou ik graag de
visie van de staatssecretaris op dat punt vernemen om te
kijken in hoeverre de PVV-fractie die zal meewegen. Als
er sprake is van een verschuiving in dan wel inbreuk op
het gedoogakkoord, zullen wij eventjes met de samenwerkingspartners om de tafel moeten. Ik behoud mij dan
ook even voor om niet voor de troepen uit te lopen,
maar het klinkt sympathiek.
De heer Slob (ChristenUnie): Als het goed is, zullen onze
amendementen zo dadelijk worden uitgedeeld; die
hebben wij pas net voor de start van dit debat kunnen
indienen. Ik zal nog een dekkingsmotie indienen. Dan
zullen wij het debat verder vervolgen. Dank voor uw
positieve houding.

De heer Van Vliet (PVV): Ik hoor de heer Bashir spreken
over een onderzoek. Zegt dat onderzoek ook iets over
een mogelijke verlaging van de kosten aan de kant van
de aanbieders van die kunsten?
De heer Bashir (SP): Ik begrijp die vraag niet. Wat
bedoelt u met mogelijke kosten van de aanbieders?

De heer Van Vliet (PVV): Ik heb nog een slotopmerking

De heer Van Vliet (PVV): Ik zal mijn vraag preciseren.
Het onderzoek koppelt 1% btw aan omzetpercentages en
zegt dat dit effect heeft voor degenen die het kaartje
moeten kopen omdat ze geconfronteerd worden met een
prijsverhoging. Zegt dat onderzoek er ook iets over dat
de prijs niet omhoog zou hoeven als de kosten omlaag
gaan? Dan blijft de prijs van een kaartje hetzelfde en zou
er dus geen sprake zijn van minder omzet.

Tweede Kamer

16 november 2010
TK 22

Belastingplan

22-34

Bashir
De heer Bashir (SP): Het is een heel specifieke vraag.
Daarvoor moet ik even naar het onderzoek zelf kijken. Ik
heb het onderzoek hier voor mij liggen. Ik zal het aan u,
voorzitter, overhandigen met het verzoek om het rond te
delen. Dan kan de heer Van Vliet er naar kijken en kan
ook de staatssecretaris er een reactie op geven. In
tweede termijn kunnen wij er dan eventueel op
terugkomen.

De heer Bashir (SP): Voorzitter. Voor de volledigheid
merk ik op dat het onderzoek weliswaar in opdracht is
uitgevoerd maar dat het wel een onafhankelijk onderzoek
is. APE is namelijk een gerenommeerd bureau dat
onafhankelijk is.
Volgens het kabinet levert de btw-verhoging voor
podiumkunsten en verzamelvoorwerpen de schatkist 90
mln. op. Dat is natuurlijk niet genoeg om zijn rechtse
hobby, het verlagen van de winstbelasting voor grote
bedrijven en multinationals, te kunnen betalen. Het
verlagen van de winstbelasting kost namelijk 210 mln.
Daarom heeft het kabinet gezocht naar nog eens 120
mln. en heeft het toen gekozen voor het afschaffen van
de heffingskorting voor maatschappelijke beleggingen,
culturele beleggingen en directe beleggingen in
durfkapitaal. Mijn fractie ziet graag dat beleggers
gestimuleerd worden om hun geld ook maatschappelijk
nuttig te investeren. Naar onze overtuiging geeft de
heffingskorting deze stimulans.
Het gevolg van het afschaffen van de heffingskorting
is niet alleen dat beleggers straks minder bereid zijn om
te investeren in maatschappelijke beleggingen, directe
beleggingen in durfkapitaal en culturele beleggingen,
maar ook dat projecten die met dit geld gefinancierd
worden, minder rendabel worden. Op basis van dit
fiscale voordeel worden namelijk rentekortingen verstrekt
aan projecten waarin is geïnvesteerd. Het gaat hierbij om
bijvoorbeeld windmolenparken, biologische landbouw en
microfinancieringen in ontwikkelingslanden.
Doordat banken en fondsen door de heffingskorting
goedkoop geld uit de markt konden halen, waren zij in
staat tegen lagere rentes groene en sociale projecten te
financieren. Straks kan dat dus niet meer. Het kabinet
veroorzaakt met deze maatregel meer leed dan het
kabinet voorziet. Volgens mij kost het op de lange
termijn ook evenveel als het nu oplevert. Nu krijgen
bedrijven namelijk iets meer dan 1% rentekorting
doorgespeeld. Als het voorstel van de regering doorgaat,
zullen juist deze bedrijven die in deze tijd heel hard
nodig zijn, echter een groot deel van de rentekorting
verliezen. Volgens de banken betekent dit voor een
aantal van deze bedrijven het einde.
Ik heb dan ook een amendement ingediend om de
verlaging van de winstbelasting niet door te laten gaan.
Als je niet kiest voor het verlagen van de winstbelasting,
hoef je namelijk ook de btw-verhoging op podiumkunsten niet door te laten gaan. Tevens kun je de heffingskorting op groene financieringen en sociaalethische
beleggingen in stand houden.

Ik ga verder met het koopkrachtpakket. Ook op het
punt van de koopkracht maakt de SP andere keuzes dan
het kabinet. Zo wil het kabinet de grens van de derde
schijf verlengen, hetgeen een voordeel oplevert voor
mensen met een hoog inkomen. De SP kiest samen met
de PvdA voor solidariteit in deze moeilijke tijden en
daarom hebben wij een amendement ingediend om de
eerste tariefschijf te verlengen. Van een verlenging van
de eerste tariefschijf profiteert iedereen. Ik wijs de
regering er wel op dat in de brief die het kabinet vrijdag
naar de Kamer heeft gestuurd, over ons amendement
allemaal cijfers staan die ik in dit amendement niet kan
vinden. Er lijkt mij sprake van een misverstand. Ik verwijs
de staatssecretaris daarom naar de toelichting op ons
amendement, waarin uitgelegd wordt hoe het precies zit.
In het kader van de constructiebestrijding heb ik mij
samen met de heer Braakhuis van de GroenLinks-fractie
ingezet om een einde te maken aan een belastingontwijkingsroute in de Successiewet, de zogeheten Edelweissroute. Bij het afwikkelen van erfenissen duiken soms
anonieme Zwitserse rekeningen, aandelen en andere
vormen van vermogen van ouders op, die heel lang
buiten het zicht van de fiscus zijn gehouden. Meestal
weten de erfgenamen hier wel van. Als erfgenamen
ervoor kiezen om het geheime vermogen buiten het zicht
van de fiscus te houden, kunnen zij van een lacune in de
wet gebruikmaken om zich als erfgenamen achter de
advocaten en notarissen te verschuilen. De nabestaanden
hoeven nu namelijk niet te tekenen voor een aangifte van
de erfbelasting.
De staatssecretaris heeft in de brief van afgelopen
vrijdag meer dan drie pagina’s gebruikt om ons
amendement te ontraden. De fracties van GroenLinks en
de SP hadden in de eerste versie van het amendement
echter gekozen voor het schrappen van artikel 72, lid 1. Ik
wil allereerst een aantal misverstanden die in de brief
voorkomen, uit de wereld helpen. Met de eerste versie
van ons amendement werd artikel 72, lid 1, afgeschaft,
maar niet heel artikel 72, zoals in de brief wordt
gesuggereerd. Een ander misverstand is dat met de
eerste versie van ons amendement de plicht om aangifte
te doen als alle erfgenamen in het buitenland wonen,
zou worden afgeschaft. Dat klopt niet; ons amendement
bemoeilijkt het verschuilen achter buitenlandse geheimhoudingsplichten.
Verder ging de staatssecretaris tijdens het wetgevingsoverleg in zijn tweede termijn voorbij aan artikel 39 van
de Successiewet. Artikel 39 maakt het namelijk mogelijk
om gezamenlijk aangifte te blijven doen. Daar verandert
ons amendement niets aan. Ook verandert het amendement niets aan de verantwoordelijkheden en mogelijkheden die door middel van artikel 4:145 en verder van het
Burgerlijk Wetboek aan de executeur zijn gegeven.
Wij hebben de genoemde brief echter heel goed
gelezen en wij hebben ons amendement inmiddels iets
aangepast. Met ons nieuwe amendement blijft het
mogelijk dat de executeur aangifte doet, maar de
erfgenamen moeten dan allemaal meeondertekenen.
Hiermee komen wij volgens mij tegemoet aan het
belangrijkste bezwaar van de staatssecretaris. De
hoofdelijke aansprakelijkheid van de executeur blijft.
Verder is naar onze mening zeker geen sprake van
verhoogde administratieve lasten, want erven moeten
immers de aangifte van de executeur na controle nog
slechts zelf ondertekenen.

Tweede Kamer

16 november 2010
TK 22

De voorzitter: Ik neem aan dat er geen bezwaar tegen
bestaat dat dit stuk ter inzage wordt gelegd bij het
Centraal Informatiepunt van de Kamer.
(Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de
Tweede Kamer der Staten-Generaal.)

Belastingplan

22-35

Bashir
Er komt nog een tweede amendement. Met dit
amendement wordt beoogd dat wie een deel van de
erfenis verzwijgt, ook na de verjaringstermijn van twaalf
jaar nog aangesproken kan worden op het verzwegen
geld. Dit tweede amendement staat dus los van het
eerste. Wij denken dat wij met het eerste amendement al
een groot deel van de constructie kunnen aanpakken. Het
tweede amendement maakt het volgens mij helemaal
dicht.
De belangrijkste vraag die ik de staatssecretaris wil
stellen, is of hij het doel van het amendement onderschrijft. De staatssecretaris koos eerst niet voor onze
oplossing, maar als hij daarin blijft volharden, wil ik
weten wat zijn oplossing is om deze constructie aan te
pakken. Het gaat om tientallen miljoenen aan belastinggeld, die nu buiten de belastingheffing blijven. Naar
schatting is er alleen al in Zwitserland meer dan 20 mld.
zwart Nederlands geld. Met deze oplossing van
GroenLinks en de SP doen de kinderen zelf bij het
verzwijgen van de nummerrekening een valse aangifte
als zij niet alles opgeven. Dit schrikt naar onze mening
flink af.
Uiteraard blijven er ondanks dit amendement legio
mogelijkheden over om de belasting te ontwijken. De
zeer uitgebreide industrie die Nederland kent om de
successiebelasting zo laag mogelijk te houden, beschikt
vast over nog meer methodes, maar we pakken haar er
hiermee één af. Dat is zelfs een heel belangrijke
methode.
Alleen al bij de rentekosten voor de schatkist van
verlenging van de willekeurige afschrijving gaat het om
een zeer groot bedrag van 220 mln. Dat is niet zonder
reden, want er is sprake van een flinke kasverschuiving
in tijd. Volgens mij wordt dit geld ook niet altijd nuttig
ingezet. Dan heb ik het vooral over de constructie
waarmee met geleend geld belegd kan worden in
schepen met het doel om meer geld terug te krijgen dan
de eigen inleg van de belegger. Ik had graag gezien dat
zulke constructies onmogelijk zouden worden, temeer
omdat het geld elders hard nodig is en er nu overcapaciteit is in de scheepvaart. De staatssecretaris geeft aan dat
er geen goede mogelijkheid is om deze constructie aan
te pakken. Een uitzondering voor alle zeeschepen gaat
inderdaad te ver. Een uitzondering voor investeringen in
zeeschepen door particuliere investeerders schiet
inderdaad haar doel voorbij en er zijn ook afbakeningsproblemen met een uitzondering voor alle investeringen
door investeerders in grote samenwerkingsverbanden.
Wel vind ik de reclame-uitingen die beleggers gouden
bergen beloven, onvolledig en dus eigenlijk misleidend.
Optreden door de AFM is dan ook op zijn plaats. Ik heb
daarom samen met de heer Irrgang Kamervragen gesteld
om het toezicht door de AFM op reclame-uitingen te
verbeteren en de AFM vaker te laten optreden. Het lijkt
mij goed om die discussie met de minister van Financiën
voort te zetten.
Op het punt van de vergroening had ik een amendement aangekondigd om de verbrandingsbelasting in te
voeren. In plaats van dat amendement kom ik bij dezen
met een motie. Het lijkt mij namelijk goed om hier
uitgebreider bij stil te staan. Een studie zou kunnen
bijdragen aan die discussie.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de afvalstoffenbelasting sinds de
invoering niet meer is geëvalueerd, de prijzen voor
afvalverbranding de afgelopen jaren fors zijn gedaald en
er nog steeds sprake is van overcapaciteit, waardoor de
kosten voor verbranding van afval dusdanig concurreren
met hergebruik en recycling dat afval te laagwaardig
wordt verwerkt;
van mening dat nuttige toepassing van afval de voorkeur
heeft;
constaterende dat recent de Europese norm voor
afvalverbrandingsinstallaties met een nuttige toepassing
van kracht is geworden;
overwegende dat het heffen van verbrandingsbelasting
op in ieder geval afval dat zonder nuttige toepassing
wordt verbrand, potentieel een positief effect zal hebben
op het hoogwaardig verwerken van afval;
verzoekt de regering, de mogelijkheden van het invoeren
van een eventueel naar nuttige toepassing gedifferentieerde verbrandingsbelasting te onderzoeken en daarbij
alle aspecten omtrent de stort- en verbrandingsbelasting
mee te nemen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Bashir, Braakhuis en Dijkgraaf. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 43 (32504).
De heer Van Vliet (PVV): Tijdens het wetgevingsoverleg
heeft de heer Bashir het namens de SP gehad over
vereenvoudiging van het toekomstige belastingstelsel. Ik
leg hem de vraag voor of dit daar wel in past. De
uitvoeringspraktijk van soortgelijke belastingen, zoals de
verpakkingenbelasting, is echt een crime, een ramp, voor
de belastingplichtigen die de belasting moeten ophoesten. Hoe past dit dan in de vereenvoudiging van ons
belastingstelsel?
De heer Bashir (SP): Voorzitter. Ook naar de mening van
de SP moet het belastingstelsel zo eenvoudig mogelijk
zijn, zodat iedereen begrijpt waarom en waarvoor hij
belasting betaalt. In de huidige wet is het echter mogelijk
om een verbrandingsbelasting in te voeren, omdat er nu
al een nihiltarief geldt. Als het nihiltarief verandert, kun
je de belasting heel eenvoudig invoeren. Er is dus in feite
al een belasting op het verbranden van afval, maar dat is
een nultarief. Wij vragen niet om het invoeren van die
belasting, maar om een discussie daarover in de Kamer.
De PVV-fractie is vast wel met mij van mening dat wij zo
min mogelijk moeten verbranden en storten en zo veel
mogelijk moeten hergebruiken.
De heer Van Vliet (PVV): Wij moeten ook zo min
mogelijk aangiftes opleggen aan belastingplichtigen.

Tweede Kamer

Belastingplan

16 november 2010
TK 22

22-36

Bashir
Mijn vraag ging over de uitvoeringspraktijk. Er kan wel
een nihiltarief zijn, maar als nog nooit iemand de
belasting heeft betaald, zijn er ook nog geen aangiftes
gedaan. Daar moet straks weer een stuk administratie
voor worden opgetuigd. Dat gaat mijns inziens niet goed
samen.
De heer Bashir (SP): In de motie vragen wij in feite om
niets anders dan om hier een discussie te voeren. Wij
vragen het kabinet, een onderzoek te doen naar de
mogelijkheden en daarbij alle aspecten mee te nemen. Ik
denk in dit kader aan de Europese aspecten en de
grenseffecten, maar ook aan andere zaken zoals de
administratieve lasten die dit met zich brengt. Vervolgens
kunnen wij in de Kamer een afweging daarover maken.
De motie legt nog niets vast. De heer Van Vliet kan nog
daar onderuit komen zodra hij in het debat constateert
dat de verbrandingsbelasting niet voor de vergroening
zorgt die wij willen, maar juist andere effecten heeft.
De heer Dijkgraaf (SGP): Ik maak van de gelegenheid
gebruik om tegen de heer Van Vliet te zeggen dat het in
dezen om vijf belastingplichtigen in heel Nederland gaat.
In die zin is dit dus behoorlijk overzichtelijk. Ik heb
eigenlijk geen vraag over de motie, omdat ik die
medeondertekend heb, maar over de strekking van de
motie. Tijdens het wetgevingsoverleg hadden wij
bijvoorbeeld een discussie over de monostroom en of
daar een vrijstelling voor moet gelden. De heer Omtzigt
heeft daar een aantal vragen over gesteld. Is de strekking
van de motie zo breed dat alle aspecten waarbij wij nog
vraagtekens hebben, goed in kaart worden gebracht,
zodat wij een totaalplaatje hebben en het dossier
eindelijk goed kunnen sluiten?

amendement overbodig is vanwege de dubbele toets.
Deze rechtszaak laat volgens mij juist zien dat de dubbele
toets niet werkt. Uit de rechtszaak blijkt namelijk dat de
fiscus deze kosten als zakelijk heeft geaccepteerd; de
fiscus heeft daar in die zaak in ieder geval geen verweer
tegen gevoerd. De eerste toets zijn we daarmee dus
voorbij. Dan blijft de tweede toets over, namelijk of de
kosten onder een specifieke aftrekbeperking vallen; in
casu standsuitgaven. De rechter bepaalde dat dit niet het
geval was. De SP wil daarom een specifieke aftrekbeperking voor dit soort zaken, zodat duidelijk is dat deze
kosten niet aftrekbaar zijn.
De staatssecretaris haalt in zijn brief het voorbeeld van
de voetbalwedstrijd erbij, maar hij snijdt zich mijns
inziens daarmee zelf flink in de vingers. Het bijwonen
van één voetbalwedstrijd kun je namelijk niet vergelijken
met een lidmaatschap. Een lidmaatschap werkt veel
breder. Je bent altijd lid, of je nu zakelijke contacten
opdoet of niet. Het privékarakter van een lidmaatschap is
veel sterker. Het uitsluiten van een lidmaatschap is juist
duidelijker. Je gaat golfen of voetballen omdat je dat leuk
vindt en op de tweede plaats kun je daar klantencontacten opdoen. Dit is een bijkomend voordeel. Het
aangehaalde voorbeeld door de staatssecretaris pleit
volgens mij dan ook voor het aannemen van dit
amendement.
Tot slot zorgt aannemen van het amendement ervoor
dat de onduidelijkheid wordt weggenomen. In een
eerdere, soortgelijke zaak had de rechter immers anders
besloten.
De voorzitter: Dank u. U bent keurig binnen de tijd
gebleven!
©

De heer Bashir (SP): Ik interpreteer de vraag van de heer
Dijkgraaf dusdanig dat hij dat mening is dat die aspecten
meegenomen moeten worden. Hij is immers medeindiener van de motie. Dan kunnen wij dit alles meteen
voorleggen aan de staatssecretaris.
De SP-fractie wil de voorgestelde belastingverhoging
op het bezit van een motor tegengaan. Het vorige
kabinet wilde de wegenbelasting verhogen in aanloop
naar het systeem van de kilometerheffing. Nu dat
systeem niet doorgaat, is wel de belastingverhoging op
auto’s gestopt maar niet die op motoren. Hierdoor gaan
motorrijders 6% meer belasting betalen. Dit moeten wij
dan ook rechttrekken. De SP-fractie heeft daarom een
wijziging van het Belastingplan ingediend om de
belastingverhoging voor motorrijders te voorkomen.
Juist in de strijd tegen de files en het ruimtetekort is de
motor volgens mij een aantrekkelijk alternatief voor de
auto. Een forse belastingverhoging past hier dus niet bij.
Ik kom nu op de aftrekbaarheid van het lidmaatschap
van een golfclub. Ik heb een amendement ingediend om
representatiekosten in de vorm van de kosten van een
lidmaatschap van een vrijetijdsvereniging van aftrek uit
te sluiten. Ik heb het in dit kader over het lidmaatschap
van een golfvereniging. Dit amendement is ingediend
naar aanleiding van een rechtszaak waarbij de eigenares
van een winkel in tweedehandsdameskleding beweerde
dat ze het lidmaatschap voor de golfclub moest kunnen
aftrekken. Zij beweerde dat ze het lidmaatschap nodig
had om klanten te kunnen werven voor haar tweedehandskledingzaak. De staatssecretaris schrijft in de brief
van vrijdag – waar ik zojuist over sprak – dat het

De heer Groot (PvdA): Voorzitter. Ook ik doe mijn best
om binnen de tijd te blijven!
Ik dank de staatssecretaris andermaal voor de
uitgebreide antwoorden op de door de Kamer in het
wetgevingsoverleg gestelde vragen. Ik dank de staatssecretaris met name omdat hij op al mijn vragen is
aangegaan. Dat heeft hij niet bij iedereen gedaan. In mijn
geval dus wel, waarvoor dank.
Het Belastingplan dat vandaag voorligt, is aanzienlijk
minder beleidsarm geworden dan toen het op Prinsjesdag werd ingediend. Het nieuwe, rechtse kabinet heeft er
een duidelijk ideologisch stempel op gezet. Fiscale
faciliteiten voor duurzame beleggingen worden gekort.
De race naar de bodem bij de winstbelasting wordt
voortgezet. De jacht op alles wat te maken heeft met de
niet-commerciële kunst is geopend. Vooral op dat laatste
kom ik uitgebreid terug.
Er zijn ook positieve punten. Gelukkig is een handreiking gedaan voor vruchtbare samenwerking met de
Kamer. De staatssecretaris wil niet alleen bezuinigen,
maar ook hervormen. Daarbij zoekt hij aansluiting bij het
voorwerk dat al onder de vorige minister van Financiën,
Wouter Bos, is gedaan.
Ook mijn fractie ziet de wenselijkheid en zelfs de
noodzaak om ons fiscale stelsel te vereenvoudigen en te
verbeteren, temeer omdat dit kabinet op tal van terreinen
gekozen heeft voor een beleid van culturele en sociaaleconomische kaalslag en verdere stilstand. Hervorming
van het belastingstelsel kan een bloeiend plantje worden
in een verder kale woestenij.

Tweede Kamer

16 november 2010
TK 22

Belastingplan

22-37

Groot
Het moet echter gezegd worden dat het kabinet het
zichzelf niet gemakkelijk maakt met de hervorming van
het fiscale stelsel. De grootste aftrekpost, de hypotheekrente, blijft categorisch buiten beschouwing. Dat trekt het
nieuwe fiscale gebouw bij voorbaat scheef. Nog ernstiger
is dat hierdoor bij voorbaat al veel van de doelmatigheidswinst verdampt die met zo’n nieuw belastingstelsel
te behalen valt.
Collega-Kamerlid Koolmees heeft er in het wetgevingsoverleg al terecht op gewezen dat de hypotheekschuld
van 600 mld. die Nederland torst een tijdbom is die
alleen kan worden gedemonteerd door te sleutelen aan
de fiscaliteit. Op zijn minst zou de perverse prikkel om zo
veel mogelijk schuld te maken, moeten veranderen in
een prikkel om schulden af te lossen.
Ik begrijp dat het geen zin heeft om de staatssecretaris
op te roepen om alsnog de eigen woning in het fiscale
stelsel te betrekken. Misschien is een andere weg nog
wel begaanbaar. In de eerste termijn van het wetgevingsoverleg typeerde de heer Koolmees Nederland als een
schuldensamenleving. Wij leven volgens hem op de pof,
uitgelokt door het fiscale stelsel. Ik denk dat dit maar
voor een deel waar is. Weliswaar is de rente voor
hypotheken en vreemd vermogen aftrekbaar, maar er
staat tegenover dat de fiscus tegelijkertijd het sparen in
de tweede en de derde pensioenpijler op een geweldige
manier subsidieert. Wij hebben aan de ene kant 600 mld.
hypotheekschuld. Wij hebben daar aan de andere kant
zo’n 1000 mld. aan vaak fiscaal gefaciliteerde besparingen tegenover staan.
Ik meen dat die zaken niet los van elkaar staan. Die
zijn eerder te zien als twee zijden van één medaille.
Want, waarom zijn de banken in dit land bereid om 100%
of meer van de waarde van huizen aflossingsvrij te
financieren? Waarom gebeurt dat wel in Nederland en
niet in België, Duitsland of Frankrijk? Dat is niet alleen
vanwege de hypotheekrenteaftrek, want die houdt na 30
jaar op. Banken kunnen de aflossingsvrije tophypotheken
alleen geven omdat zij weten dat het overgrote deel van
de Nederlanders straks een heel hoog pensioen krijgt of
op een andere manier fiscaal gefaciliteerd vermogen
heeft opgebouwd.
Wat wij zien, is dat in het land geweldig veel geld
wordt rondgepompt. Steeds meer mensen sluiten
tophypotheken af met in feite hun oudedagsvoorziening
als onderpand. Alleen de financiële industrie wordt
daarvan wijzer. De burger niet. De Belastingdienst is de
huilende derde. Aan de ene kant worden immers
tientallen miljarden aan hypotheekrente afgetrokken en
aan de andere kant tientallen miljarden aan lijfrentes en
pensioenpremies.
Kan de staatssecretaris toezeggen dat in de komende
startnotitie ten minste aandacht wordt geschonken aan
de samenhang tussen fiscaal gedreven sparen aan de
ene kant en fiscaal gedreven schulden maken aan de
andere kant? Wellicht kan dit interessante nieuwe
voorstellen opleveren voor een moderner fiscaal stelsel.
Ik geef een voorbeeld. Waarom zouden mensen niet een
deel van hun pensioenopbouw mogen beleggen in een
eigen huis? Welke rol kunnen onze pensioenfondsen
daarin spelen? Graag krijg ik een reactie van de
staatssecretaris op dit punt.
Na deze wat theoretische exercitie kom ik op de
maatregelen in het Belastingplan zelf. Mijn fractie steunt
van harte de inspanningen om fraude- en ontwijkingsconstructies aan te pakken. Die inspanningen kunnen wat

de PvdA betreft niet ver genoeg worden opgevoerd. Hoe
moeilijk dat is, blijkt uit het amendement van de geachte
afgevaardigden Braakhuis en Bashir over de zogenoemde Edelweissroute. Volgens de staatssecretaris zal
het amendement meer schade aanrichten dan geld
opleveren bij het ophalen van successiebelasting. Ik kan
de argumentatie op zichzelf volgen, maar er blijven wel
vragen liggen. Erkent de staatssecretaris het bestaan van
de Edelweissroute of moeten we dit zien als een mythe?
Als deze route bestaat, hoe vaak gebeurt het dan dat
executeurs van testamenten hoofdelijk aansprakelijk
worden gesteld? Hoe effectief is deze manier om de
route tegen te gaan?
Ik kom toe aan de meest heikele punten van vandaag:
de afschaffing van de heffingskorting op durfkapitaal op
culturele en duurzame beleggingen en de invoering van
het hoge btw-tarief voor podiumkunsten en beeldende
kunst. Voor de faciliteiten voor duurzaam en cultureel
beleggen houd ik de staatssecretaris nog een laatste keer
voor: gooi geen oude schoenen weg voordat je nieuwe
hebt! Het gaat hier om regelingen die hun effectiviteit
ruimschoots hebben bewezen. De heer Bashir heeft dat
ook al uiteengezet. De schade op de lange termijn weegt
niet op tegen het budgettaire gewin op de korte termijn,
om nog maar te zwijgen over de reputatieschade die de
overheid opnieuw lijdt door van de ene op de andere
dag faciliteiten te schrappen. Zij schrapt dan in zekerheden die langetermijnbeleggers dachten te hebben. Wie
zijn geld in een langjarig deposito heeft belegd, kan niet
zomaar switchen. Wat is het antwoord van de staatssecretaris aan deze mensen en aan de Nederlandse
Vereniging van Banken?
Eerlijk is eerlijk: ook na het schrappen van de
heffingskortingen blijft hier nog iets van een fiscale
stimulans bestaan. Dat kan niet worden gezegd van de
aanpak van de Nederlandse podiumkunsten en de
Nederlandse beeldende kunst. Kaalslag is nog een
understatement! Dit is een aanval op drie fronten: ten
eerste via bezuiniging op de rijkssubsidies, ten tweede
via de bezuiniging op de gemeenten en ten derde via de
verhoging van de btw. De staatssecretaris verdedigt dit
beleid door te stellen dat hij de kunstsector wil stimuleren om de eigen verdiencapaciteit te vergroten. Dat kan
een argument zijn om de subsidies te verminderen, maar
het kan geen argument zijn om ook nog de btw te
verhogen met 13 procentpunt. Dat heb ik ook al in het
wetgevingsoverleg gezegd. Dan doe je immers precies
het omgekeerde van het stimuleren van de verdiencapaciteit; je maakt het de kunstsector dan juist moeilijker om
zelf meer inkomsten uit de markt te halen.
Bij het wetgevingsoverleg bleek dat ook mevrouw
Neppérus van de VVD grote moeite heeft met dit
voorstel. Zij maakte er zelfs goede sier mee in NRC
Handelsblad. Ik ben er echter nog niet gerust op dat de
VVD hier vandaag de rug recht houdt. Ik wil mevrouw
Neppérus en het CDA nogmaals voorhouden dat er drie
zware argumenten zijn om de btw-maatregel voor de
kunsten te schrappen. Het eerste argument heeft
mevrouw Neppérus zelf genoemd in de eerste termijn.
Het betreft de uitvoering. Toen zij nog bij de Belastingdienst werkte, maakte zij mee dat de vuilniszak onder
een ander btw-tarief viel dan het draadje waarmee die
zak werd dichtgemaakt. Ik citeer uit het stenografisch
verslag: dat soort dingen vraagt altijd om problemen. De
Nederlandse Orde van Belastingadviseurs waarschuwt
voor nog veel grotere uitvoeringsproblemen in dit geval.

Tweede Kamer

16 november 2010
TK 22

Belastingplan

22-38

Groot
Podiumkunst krijgt te maken met een hoog tarief, terwijl
bioscopen en amusementsparken het lage tarief houden.
Mevrouw Neppérus (VVD): De heer Groot citeert mij. Ik
heb die opmerking inderdaad gemaakt. Als ik hem zo
beluister, kan ik maar tot één conclusie komen, namelijk
dat hij naar één btw-tarief wil. Als hij consequent is in
zijn redenering is dat het hoge tarief. Kan hij dit
uitleggen?
De heer Groot (PvdA): Ik wil dit graag uitleggen. Mijn
partij is gecharmeerd van het idee van een geharmoniseerd btw-tarief en zou graag zien dat die mogelijkheid in
ieder geval wordt onderzocht. Ik verwacht dat daarmee
veel efficiencyvoordelen kunnen worden behaald. Met
een geharmoniseerd hoog tarief haal je veel extra geld
op en dan heb je geld om sectoren te compenseren. Dat
zal niet een-op-een kunnen, maar als je de kunstsector zo
zwaar wilt aanslaan, kan die op een andere manier
worden gesteund en daar heb je dan ook de middelen
voor. Dat is het verschil, mevrouw Neppérus.
Mevrouw Neppérus (VVD): Ik zie al weer de subsidiepot
op tafel komen. De heer Groot spreekt over de uitvoerbaarheid en de problemen waar je op stuit bij het
afbakenen. Ik wijs daar ook altijd op. Als hij consequent
is, houdt hij dus een pleidooi voor één tarief. Hij zegt
echter tegelijkertijd dat er ook een laag tarief moet zijn. Ik
mis de consequentie.
De heer Groot (PvdA): Het gaat er nu om dat een sector
selectief wordt gestraft. Als je zou spreken over een
algemene uniformering van het btw-tarief, heb je alle
ruimte om sectoren tegemoet te komen. Je praat dan
over een totaal andere context. Het lijkt mij heel helder.
De heer Van Vliet (PVV): Ik sluit mij aan bij mevrouw
Neppérus. Het standaard btw-tarief in Nederland is 19%.
In andere landen is het 25% zoals in Denemarken waar
men geen laag tarief kent. Als wij doen wat de heer
Groot net voorstelt, gaat alles naar 19%. Daar vallen dan
ook de podiumkunsten onder. Ik kan dit niet volgen.

die door de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs
zijn aangekaart. Wat betekent dit voor acteurs die in de
Efteling een act opvoeren? Krijg je dan een toegangskaartje voor de Efteling met deels een laag en deels een
hoog btw-tarief? Betekent het voorstel van de staatssecretaris dat het optreden van een volksdansgroep in een
cultureel centrum tegen het hoge btw-tarief wordt belast
terwijl voor een demonstratie van majorettes in de
plaatselijke sporthal een laag btw-tarief geldt? Deze
selectieve verhoging van het btw-tarief heeft dit soort
consequenties.
De staatssecretaris kan wel zeggen dat vroeger ook
een hoog btw-tarief gold voor de podiumkunsten en dat
dit toen ook uitvoerbaar was, maar dit lijkt mij een
schijnargument. Wij willen het belastingstelsel toch
simpeler maken en niet meer zo ingewikkeld als vroeger?
De staatssecretaris zal toch moeten toegeven dat de
administratieve lastenverzwaring van dit voorstel veel
groter is dan hij heeft doen voorkomen? Ik krijg hierop
graag een reactie.
Ik heb het dan nog niet eens over de wenselijkheid
van deze maatregel. Ouders die hun kinderen meenemen
naar een derderangs Hollywoodfilm waar zij les krijgen
in geweld op straat, betalen het lage tarief. Als diezelfde
ouders hun kinderen meenemen naar het jeugdtheater of
naar een balletvoorstelling van de Notenkraker, krijgen zij
met het hoge tarief te maken. Dat is blijkbaar cultuurpolitiek anno 2011.
Wij weten allemaal dat deze maatregel bedoeld is om
de PVV te helpen aan haar eerste trofee, namelijk een
slag toebrengen aan veronderstelde linkse hobby’s. Als
wij PVV-ideoloog Martin Bosma mogen geloven, dan
vindt de linkse hobby van kunstsubsidies zijn wortels in
de nationaalsocialistische beweging uit de jaren dertig.
Laat ik een andere bron citeren uit die periode. Het
Engelse kabinet stelde tijdens de oorlog voor om te
bezuinigen op de kunstsubsidies en dat geld te steken in
de wapenindustrie.
De voorzitter: Mijnheer Groot, ik geef de heer Van Vliet
even de gelegenheid om te reageren, want u sprak hem
aan.

De heer Groot (PvdA): Ik ben bang dat dit dreigt te
ontaarden in een eindeloze tennispartij. Ik ben volgens
mij heel duidelijk geweest. Als je een geharmoniseerd
btw-tarief invoert, haal je veel extra geld op en heb je
vervolgens de mogelijkheid om daarmee sectoren
tegemoet te komen. Ik noem maar iets: de arbeidskosten
in de kunsten kunnen dan omlaag. Als je het breed
invoert, kun je ook breed compenseren en houd je nog
efficiencywinst over ook. Misschien kun je in dat geval
de kunstsector zelfs nog wel extra compenseren.

De heer Van Vliet (PVV): Dank u, voorzitter. Ik voel mij
niet echt uitgedaagd, maar ik wil via u aan de heer Groot
vragen hoeveel oorlogen hij er nog bij gaat halen, terwijl
wij het nu over het Nederlandse Belastingplan 2011
hebben. Zoals ik zojuist in mijn betoog zei, is het een
kwestie van keuzes maken, zeker als je in een gedoogvariant zit en er bezuinigingen aan de orde zijn, waaraan
iedereen iets moet bijdragen. Ik vind het volstrekt
ongepast om dan met oorlogen en ideologieën aan te
komen.

De voorzitter: Het lijkt mij niet goed om hier een
tennispartij toe te staan. Nog één korte vraag, mijnheer
Van Vliet.

De heer Groot (PvdA): Ik raad de heer Van Vliet aan om
het boek te lezen van zijn collega Martin Bosma en
daarin de bladzijden 260 en 261 op te slaan. Daar is de
ideologische grondslag verwoord van de maatregel die
vandaag voorligt.

De heer Van Vliet (PVV): Als het btw-tarief voor de
podiumkunsten in het voorstel van de PvdA ook naar
19% gaat, blijft de vrijheid van de consument bestaan
om zelf te kiezen waaraan hij zijn geld uitgeeft. Het effect
is dan toch hetzelfde?
De heer Groot (PvdA): Ik vervolg mijn betoog. Ik sprak
over de uitvoeringsproblemen. Ik zal er een paar noemen

De heer Van Vliet (PVV): In het gedoogakkoord staat
voor 18 mld. aan ombuigingen. De verhoging van de btw
op podiumkunsten van 6% naar 19% maakt daarvan
onderdeel uit. Drie partijen hebben daar hun handtekening onder gezet. Ik zie dus niet in wat dat voor
PVV-trofee oplevert.

Tweede Kamer

16 november 2010
TK 22

Belastingplan

22-39

Groot
De heer Groot (PvdA): Het is precies het probleem, dat
ook VVD en CDA meewerken aan het binnenhalen van
deze wat ik zie als PVV-trofee.
Ik was bezig met het citeren van een andere bron uit
die periode, namelijk het Engelse kabinet, dat voorstelde
om te bezuinigen op kunstsubsidies en dat geld te steken
in de wapenindustrie. Toen zei Winston Churchill: ″But
then, what are we fighting for?″ Dat was dus een reden
om de bezuiniging op de kunstsubsidies niet te laten
doorgaan.
Ik heb een amendement ingediend om de hoge btw op
kunst ongedaan te maken, met als dekking een bescheiden verhoging van de assurantiebelasting. Die dekking
deugt, omdat deze spoort met de aanbevelingen van de
commissie inzake de continuïteit en vernieuwing van het
belastingstelsel. Daarin wordt een nog veel verdergaande
verhoging van de assurantiebelasting bepleit. Het heeft
mij daarom verbaasd dat de staatssecretaris de
aanneming van het amendement ontraadt, met als reden
dat het niet aangaat om mensen die verzekeringen
afsluiten, op te zadelen met de rekening van de hoge
btw. Deze argumentatie miskent het principe dat het aan
de politiek is om integrale afwegingen te maken en
prioriteiten te stellen. Als ik de staatssecretaris goed
begrijp, is de enige mogelijke deugdelijke dekking, het
geld bij de kunstsector zelf weg te halen. Maar dat willen
wij nu juist niet. Als de staatssecretaris zo doorgaat stelt
het recht van amendement straks helemaal niets meer
voor.
De verhoging van de btw op kunst is niet zomaar een
ongelukkige maatregel. Het is een speerpunt in een
ideologische strijd en de voorbode van een anticultuurpolitiek. De maatregel is bedoeld om één sector in
het hart te treffen. De VVD en het tot nu toe oorverdovend stille CDA zouden daaraan niet mogen meewerken.
Voor mijn fractie zal het al dan niet aanvaarden van ons
amendement zwaar meewegen bij de beslissing of wij dit
belastingplan wel kunnen steunen.

wat mij betreft tot het verleden gaan behoren. Bedrijven
moeten fiscaal worden gestimuleerd om echte winst te
gaan maken. Ik ben blij dat er in het parlement een grote
meerderheid is om dit probleem te gaan aanpakken en
verwacht een zeer ambitieus plan van aanpak van de
staatssecretaris in het voorjaar van 2011. Kan de
staatssecretaris bij de uitwerking expliciet aandacht
besteden aan de invloed op de investeringen in
innovatie, bijvoorbeeld via een innovatiebox? Graag krijg
ik morgen een reactie hierop van de staatssecretaris.
Over het tweede dossier, het eigen huis, ben ik
teleurgesteld. De fiscale stimulering van hypotheekschulden wordt niet aangepakt. Sterker nog: de staatssecretaris wil er niet eens over nadenken, terwijl alle economen
het huidige stelsel onhoudbaar vinden en het IMF en de
OECD al jaren oproepen om het te versoberen. Het
kabinet kondigt nog eens vier jaar stilstand af. Waarom
dit onderwerp nog langer vooruitschuiven? Waarom nog
langer verantwoordelijkheid vooruitschuiven? En waarom
nog langer schuld vooruitschuiven? Dit is voor D66 niet
acceptabel.
Omdat de staatssecretaris de handschoen niet oppakt,
doe ik het zelf. Samen met mijn fractiegenoot Verhoeven
en de heer Slob van de ChristenUnie kom ik met een
initiatiefwetsvoorstel om de subsidie op schuld te
verminderen en tegelijkertijd de overdrachtsbelasting af
te schaffen. Wij willen onverantwoorde risico’s in onze
economie niet langer laten voortbestaan. In plaats van
een opgeblazen schuld willen wij een solide fundament
onder onze huizenmarkt. Daarom stellen wij voor om in
de fiscaliteit weer uit te gaan van aflossing van de
hypotheekschuld. Dit betekent dat mensen weer
vermogen gaan opbouwen, dat banken niet meer
kunstmatig worden gesubsidieerd en dat onze economie
dynamischer wordt doordat de verhuisbelasting wordt
afgeschaft. Daarom vraag ik de staatssecretaris om
technische assistentie van zijn ministerie bij ons
initiatiefwetsvoorstel.

©

De heer Dijkgraaf (SGP): Op zich is dit een interessant
onderwerp om over na te denken. Als de staatssecretaris
in zijn reactie alsnog voorstelt om in startnotitie dit
onderwerp mee te nemen, zal de heer Koolmees naar ik
aanneem zijn initiatiefwetsvoorstel parkeren.

De heer Koolmees (D66): Voorzitter. Ik ben heel erg
verkouden en mijn stem kan af en toe wegvallen. Alvast
mijn excuses daarvoor.
Ook ik dank de staatssecretaris voor zijn beantwoording in het wetgevingsoverleg van vorige week. Dat was
heel plezierig. In het wetgevingsoverleg van twee weken
geleden heb ik uitgebreid stilgestaan bij twee vergeten
fiscale dossiers: de fiscale behandeling van het eigen en
het vreemd vermogen bij bedrijven en de fiscale
behandeling van het eigen huis. Ook de heer Groot
refereerde hier zojuist aan. Voor beide onderwerpen
geldt dat ons fiscale stelsel het opbouwen van zo veel
mogelijk schulden aanmoedigt. Het hebben van schulden
wordt in Nederland simpelweg beloond door de
Belastingdienst.
Het hebben van schulden is vaak voordeliger dan het
aflossen ervan. Ik vind dat wij daarvan afmoeten. Wij
moeten van schuld naar meer bezit om een robuustere
en een sterke, weerbare economie te worden en wij
moeten de verborgen oorzaken van de kredietcrisis echt
gaan aanpakken. Ik ben dan ook blij dat de staatssecretaris heeft toegezegd dat hij de fiscale behandeling van
vreemd en eigen vermogen meeneemt in zijn startnotitie.
De recente sprinkhaanvoorbeelden rond HEMA en
PCM over de zogenaamde overnameholdings moeten

Tweede Kamer

Belastingplan

De heer Koolmees (D66): Tijdens het wetgevingsoverleg
hebben wij hierover gesproken en heb ik de staatssecretaris verzocht om dat te doen. Daarop heeft hij heel
helder gezegd dat hij dat niet zou gaan doen. Maar als
hij morgen komt met het antwoord dat hij dit onderwerp
toch in de startnotitie zal meenemen, zal ik mijn voorstel
nog eens overwegen.
De heer Van Vliet (PVV): Dit is een interessant voorstel
van de heer Koolmees. Kan zijn voorstel tot het
afschaffen van de overdrachtsbelasting, met daaronder
een deugdelijke dekking, ook van de rest worden
gesepareerd?
De heer Koolmees (D66): In de vraag van de heer Van
Vliet zit de goede voorwaarde om een deugdelijke
dekking aan te geven. In Nederland halen wij per jaar 4
tot 5 mld. op met de overdrachtsbelasting. Dat is een
groot bedrag waar je een grote hervorming tegenover
zult moeten stellen. Ik heb de herziening dan wel
versobering van de hypotheekrenteaftrek gekoppeld aan

16 november 2010
TK 22

22-40

Koolmees
de overdrachtsbelasting door de opbrengst van die
herziening te gebruiken voor het afschaffen van de
overdrachtbelasting. Naar mijn mening is dat een goed,
robuust voorstel met een deugdelijke dekking.
De heer Van Vliet (PVV): Is de heer Koolmees bereid om
na te denken over een andere dekking of een andere
hervorming dan hij net noemde?
De heer Koolmees (D66): Ik vind dat deze twee
onderwerpen bij elkaar horen. Zij passen in een
hervorming van de gehele woningmarkt, zowel koop als
huur. Het past in de visie van D66 om niet het hebben
van schulden te stimuleren, maar juist het aflossen
ervan. Deze twee onderwerpen zijn dus aan elkaar
gekoppeld. Ik zie overigens ook niet zo snel een
gemakkelijk onderwerp waarmee je op korte termijn 5
mld. per jaar kunt ophalen. Ik ben uiteraard altijd bereid
om na te denken over maatregelen op het gebied van de
AOW-leeftijd.
De heer Van Vliet (PVV): Ik weet er ook nog wel een
paar.
De heer Koolmees (D66): Ik kom nu op de nota’s van
wijziging. Wij hebben uitvoerig gesproken over de
plannen van het nieuwe kabinet. Daar wil ik twee
onderwerpen uit lichten, namelijk de btw op kunst en
cultuur en de groene beleggingen.
Ik begin met de btw-maatregel. Het btw-tarief voor
podiumkunsten wordt 19% in plaats van 6%, een
verhoging van 13%. In 1998 verlaagde staatssecretaris
Nuis van D66 het btw-tarief naar 6%. In 2008 is dit tarief
nog positief geëvalueerd door de Kamer. De Kamer denkt
hier nu anders over omdat er miljarden bezuinigd
moeten worden, wat op zich begrijpelijk is. Ook in deze
sector moet de broekriem worden aangetrokken. De
kunst- en cultuursector moet echter wel de tijd krijgen
om de eigen broek überhaupt nog op te kunnen houden,
want anders is een riem niet eens meer nodig. Kunst en
cultuur moeten kunnen werken aan het eigen verdienvermogen.
Door het schrappen van subsidies aan de ene kant en
het duurder maken van kaartjes aan de andere kant
wordt het heel moeilijk om op eigen benen te gaan
staan. De btw-verhoging zorgt ook voor een hoop
administratief gedoe. De heer Groot noemde net al
voorbeelden, zoals de Efteling. De vraag is wat laag en
wat hoog tarief is. Bovendien is het onderscheid tussen
bijvoorbeeld bioscopen en theaters onduidelijk. En, last
but not least, leidt deze maatregel tot een verarming van
Nederlandse samenleving. Kunst en cultuur zijn heel erg
belangrijk voor Nederland.
Vorige week stond in de NRC dat de VVD tegen de
verhoging van de btw op kunst was. Ik hoop dat de
VVD-fractie dit standpunt nu niet verandert, maar ik ben
er wel een beetje angstig over. Ik las namelijk net in de
NRC dat de VVD de PVV laat beslissen over een hogere
btw op kunst. Dat vind ik opmerkelijk. Mevrouw
Neppérus heeft immers tijdens het wetgevingsoverleg de
mogelijkheid opengelaten om deze btw-verhoging van
tafel te halen als wij met goede alternatieven zouden
komen. Naar mijn idee hebben wij een aantal goede
alternatieven op tafel gelegd. Blijkbaar is echter hier toch
de PVV de baas en klopt het dat wij een marionettenkabinet van Wilders hebben.

Tweede Kamer

Belastingplan

Ik heb vorige weet een amendement ingediend met
het verzoek om de btw-verhoging terug te draaien.
Mevrouw Neppérus (VVD): Ik begrijp dat de heer
Koolmees steeds zeer bij is met het lezen van de NRC.
Als ik zo naar hem luister, hoor ik eigenlijk alleen een
pleidooi voor het gaan naar één btw-tarief. Hij heeft het
immers over de uitvoerbaarheid. In dat geval zit ik op
een motie met die strekking te wachten. Dat is immers
wat hij steeds zegt. Ik zal de NRC straks lezen om te zien
wat er precies in staat. Ik heb er geen enkele journalist
van gesproken de afgelopen twee weken. Ik ga straks
rustig lezen. Ik zit dus te wachten op een motie of
amendement van de heer Koolmees om in één keer te
komen tot een aanzienlijke vereenvoudiging, namelijk
één algemeen btw-tarief. Dat mis ik nog, maar misschien
komt het nog in de resterende minuten.
De heer Koolmees (D66): Dat voorstel komt niet in de
komende minuten. Ik ben op zich, net als de heer Groot
aangaf in zijn inbreng, bereid daarover mee te denken. Ik
doe dat wel onder de voorwaarde dat de opbrengsten
die daaruit voortvloeien worden gebruikt om bijvoorbeeld de lasten op arbeid te verlagen of de inkomenspositie van mensen te ondersteunen waardoor het
makkelijker wordt om een kaartje te kopen. Nu wordt er
één onderdeel uitgelicht, namelijk de podiumkunsten. Die
worden zwaarder belast, de rest niet. Dat zorgt voor
administratief gedoe en voor een onwenselijk effect. Dat
maakt dit voorstel lastig. Als mevrouw Neppérus met
een voorstel zou komen om het hele btw-tarief omhoog
te trekken vanuit het oogpunt van uitvoerbaarheid en
transparantie en om vervolgens het geld terug te sluizen
naar bijvoorbeeld een verlaging van de belasting op
arbeid, ben ik bereid om met haar mee te denken.
Mevrouw Neppérus (VVD): Wij kunnen daar op zijn
minst over kunnen gaan denken. Het lage btw-tarief is er
destijds gekomen voor de echte basislevensbehoeften. Er
zijn ook landen die het niet hebben. Als je iets doet met
de btw-tarieven waardoor de opbrengst toeneemt, zou je
inkomsten uit arbeid minder kunnen belasten. Dat lijkt
me een van de mogelijke vereenvoudigingen. Van deze
btw op de Efteling zal elke inspecteur immers moe
worden.
De heer Koolmees (D66): Vorige week heb ik een
amendement ingediend om de verhoging op de btw
terug te draaien. Ik zie dat mijn voorgestelde dekking,
namelijk het afschaffen van de rode diesel, niet wordt
gesteund door een meerderheid in deze Kamer. Daarom
wil ik mijn amendement intrekken. Gelukkig ligt er echter
nog wel een amendement samen met de Partij van de
Arbeid en GroenLinks op tafel waarbij de btw-verhoging
op de kunstsector wordt teruggedraaid, gedekt vanuit
een extra verhoging van de assurantiebelasting. De heer
Groot heeft hierover gesproken in zijn inbreng. Ik hoop
dat dit amendement wel op voldoende steun kan
rekenen en ik kijk met veel belangstelling uit naar de
reactie hierop van de VVD morgen.
Vervolgens kom ik op de groene heffingen. Het kabinet
schaft de heffingskortingen in box 3 voor maatschappelijke beleggingen en beleggingen in durfkapitaal af. Deze
regeling heeft een grote impuls aan het groen beleggen
in Nederland gegeven. Het huidige voordeel van 2,5%
maakt groene beleggingen voor iedereen interessant. Nu

16 november 2010
TK 22

22-41

Koolmees
zit er al 8 mld. in de pot van groene beleggingen. Die zal
dan voor een groot deel niet meer in nieuwe, innovatieve
groene projecten kunnen worden gestoken, of verdwijnt
naar het buitenland. Dat vinden wij ongewenst. De
geachte afgevaardigde prof. dr. Dijkgraaf heeft nog een
scriptie rondgestuurd van een van zijn studenten. De
conclusie daarvan was dat de sociaal verantwoorde
investeerders minder winstgevend zijn en dat er een
uitruil is tussen winst en verantwoord ondernemen.
Naast een winstoogmerk zijn er natuurlijk ook ideële
motieven. Daarom vinden wij dat wij groene en
maatschappelijke beleggingen moeten blijven stimuleren.
Om deze bezuiniging terug te draaien, hebben GroenLinks, de Partij van de Arbeid en D66 gezamenlijk een
amendement ingediend. Dat ligt nog op tafel.
Tot slot kom ik op de heffings- en invorderingsrente.
Het kabinet wil in 2012 de heffings- en invorderingsrente
verlagen van 2,5% naar 1%. De rente voor te laat of te
weinig betaalde belasting wordt dus voor burgers
verhoogd en voor de overheid verlaagd. Burgers en
bedrijven blijven 2,5% betalen en de overheid gaat 1%
betalen. Dat is een ongelijkheid tussen de overheid en de
burgers die naar mijn idee niet gerechtvaardigd is. De
overheid is namelijk niet minder fout dan een burger als
zij te laat betaalt. Ik vind dat de hoogte van de rente
gelijk moet zijn bij de heffings- en de invorderingsrente.
Geen misverstand: een aantal jaar geleden was er
discussie over sparen bij de fiscus; dat vind ik ook
onwenselijk. Het moeten dus geen percentages van 3 of
4 zijn, die je normaal gesproken niet op een bankrekening krijgt. Van het gelijktrekken van de heffings- en de
invorderingsrente ben ik echter een groot voorstander.
Daarom vraag ik de staatssecretaris om voor het
Belastingplan 2012, wanneer dit zou moeten ingaan, op
zoek te gaan naar een alternatieve dekking. Ik heb
hiervoor ook een motie.

hoge rente in rekening brengen, want anders hebben zij
geen enkele reden om te betalen. Of je trekt de rentes
gelijk, maar dan is het beter dan de spaarrekening. De
CDA-fractie kiest voor het eerste, en ik zie dat D66 niet in
staat is om een keuze te maken.
De heer Koolmees (D66): Wij maken een heel heldere
keuze. Wij vinden dat de heffings- en invorderingsrente
voor burgers en bedrijven enerzijds en voor de fiscus
anderzijds hetzelfde moet zijn. Dat is volgens mij een
heel heldere keuze. De heer Omtzigt kiest ervoor om juist
een verschil te laten bestaan en dus burgers en bedrijven
meer te laten betalen. Dat vind ik een ongerechtvaardigd
verschil.
Daarom dien ik de volgende motie in.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat het kabinet voornemens is de heffingsen invorderingsrente te differentiëren en burgers en
bedrijven 1% rente zullen ontvangen en 2,5% rente
moeten betalen;
overwegende dat dit tot een onwenselijke ongelijkheid
leidt tussen overheid en burgers;
verzoekt de regering, een alternatieve dekking te zoeken
voor de differentiatie van de heffings- en invorderingsrente en de Kamer hier voor Prinsjesdag 2011 over te
informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.

De heer Omtzigt (CDA): Het is natuurlijk goedkoop om
de staatssecretaris de alternatieve dekking te vragen. Ik
vraag de heer Koolmees dus wat hij zelf als dekking
heeft. De heer Koolmees zei dat het geen 3% moet zijn,
omdat je dat niet op een spaarrekening krijgt. Als het 2%
is, gaat iedereen echter het betalen van belasting
uitstellen. Is het, nu de Staat toch de belangrijkste
bankier is geworden, niet heel logisch dat er een klein
verschil tussen de heffings- en de invorderingsrente is?

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Koolmees en Braakhuis. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 44 (32504).
De heer Koolmees wenst het amendement 32504, nr.
17 in te trekken.
©

De heer Omtzigt (CDA): Ik constateer dat D66 vastloopt
in haar eigen redenering. Of je kiest voor het ene en
zegt: het moet lager zijn dan de spaarrente. Dan moet je
voor mensen die iets aan de fiscus te goed hebben, een

De heer Braakhuis (GroenLinks): Voorzitter. We zijn de
afgelopen weken allemaal erg druk geweest met dit
Belastingplan. Het is het eerste Belastingplan van deze
staatssecretaris en van mij als woordvoerder financiën. Ik
heb het proces en de uitvoerige beantwoording op de
vele vragen die ik had over alle plannen als prettig
ervaren. Het zal de staatssecretaris niet verbazen dat ik
nog steeds een hoop vragen en helaas ook wat
vraagtekens heb. Een aantal daarvan zal ik zo meteen
proberen te benoemen. Ook heb ik natuurlijk een aantal
plannen voor aanpassingen. Niet alleen de staatssecretaris hoopt dat zijn eerste Belastingplan zonder kleerscheuren door de Kamer komt, ook ik hoop dat een aantal
waardevolle aanpassingen van onze zijde op goedkeuring kunnen rekenen. Het zijn voorstellen om tot meer
gelijkwaardigheid en duurzaamheid te komen, want
beide hebben het bij dit kabinet behoorlijk zwaar, dat heb
ik al gemerkt. Er is natuurlijk een groot aantal zaken van
belang in dit Belastingplan. Wat GroenLinks betreft

Tweede Kamer

16 november 2010
TK 22

De heer Koolmees (D66): Nee, dat vind ik niet. Volgens
mij is het zaak om in de discussie twee dingen uit elkaar
te houden. De ene discussie is: moet de fiscus meer of
minder betalen dan een bank op zijn spaardeposito’s? De
andere discussie is: moet iemand, een burger of een
bedrijf, die geld verschuldigd is aan de fiscus, minder
rentevergoeding krijgen dan de fiscus betaalt aan de
burgers en bedrijven als hij laat is met betalen? Dat zijn
twee aparte discussies. De ene discussie gaat over: de
fiscus niet misbruiken als een spaarinstrument. Daarover
ben ik het geheel met de heer Omtzigt eens. De andere
discussie gaat over ongelijkheid. Ik vind het ongewenst
dat er ongelijkheid bestaat tussen de fiscus aan de ene
kant en burgers en bedrijven aan de andere kant.

Belastingplan

22-42

Braakhuis
springen twee voornemens van het nieuwe kabinet er
echt uit en niet op een positieve manier.
Allereerst is dit de groenregeling. Als bekend heb ik
samen met mijn wel vooruitstrevende collega’s van PvdA
en D66 een prachtig amendement ingediend waarin wij
voorstellen om de maatregel betreffende deze regeling
ongedaan te maken. De staatssecretaris heeft inmiddels
een brief gestuurd naar de Kamer waarin hij aangeeft dat
de rendementen van de beleggingsproducten die onder
deze regeling vallen de laatste vijf jaar juist hoger zijn
dan die van vieze fondsen. De staatssecretaris had
natuurlijk verder moeten kijken dan naar het rendement
in de crisisjaren. Een beetje flauw vind ik het wel. De
groenfondsen zijn juist langetermijnbeleggingen en
hebben daardoor relatief minder last van de crisis, maar
stijgen natuurlijk ook veel minder snel in periodes van
economisch herstel of hoogconjunctuur. De vergelijking
tussen traditionele fondsen en groenfondsen gaat in die
zin dus niet op; ze hebben gewoon een andere termijn
van rendement. Zo blijkt uit dezelfde cijfers dat in het
afgelopen jaar van herstel van beurskoersen, het
rendement van het grote algemene beleggingsfonds
liefst vijf maal zo hoog was als dat van het groenfonds.
Dit ter onderstreping. Precies vanwege dit lage gemiddelde rendement op basis van minder risico’s en het
stimuleren van duurzame investeringen die van onze
economie geen schuldeneconomie maken, is deze
heffingskorting er. Dat van dit kabinet weinig te
verwachten is wat betreft de aanpak van overkreditering
wisten we natuurlijk al.
Wat betreft de groenregeling blijft er dus veel
onduidelijkheid. De rest van mijn argumentatie zit in de
nu volgende motie en gezien de tijd verwijs ik hiernaar.

sten. Hierover is al veel gesproken. We hebben het er
inmiddels uren over gehad. Ook mijn progressieve
collega’s hebben er zojuist bij stilgestaan. Wat ik de
afgelopen tijd vooral vervelend vond, is dat ik mijn
herhaalde vraag over het vraaguitvaleffect op de
niet-gesubsidieerde podiumkunsten maar niet beantwoord kreeg. De staatssecretaris refereerde enkel aan de
vraaguitval bij gesubsidieerde podiumkunsten, alsof
enkel die sector, die overigens al onevenredig getroffen
wordt door de enorme bezuinigingen aan de andere
kant, het effect zou voelen. Gesubsidieerde podiumkunsten worden toch vooral bezocht door hoge inkomens, is
het argument. Laten we iets wat al elitair is, dus juist nog
maar wat elitairder maken ... Dat verwacht ik niet van
een kabinet dat het ook vaak heeft over gelijkwaardigheid en waarbij een partij gedoogd die het opneemt voor
de gewone man. Die wordt nu toch in de steek gelaten.
Dat zit ons dwars. Wij willen dat deze vormen van kunst
juist voor een zo breed mogelijk publiek toegankelijk
blijven. Dat wil de VVD eigenlijk ook. Mevrouw Neppérus
gaf in de pers aan dat volgens ons amendement iedere
Nederlander gemiddeld eigenlijk maar € 8 extra moet
betalen aan assurantiebelasting. Eén kaartje naar Joop
van den Ende levert al een korting op van € 9,75 en dan
heb je het er dus al uit. Het is nog goedkoper dan een
Museumkaart. Volgens mij is het echt meer dan de
moeite waard.
Daarnaast kan het toch niet zo zijn dat binnen de
coalitie de grootste partij van Nederland meent dat de
kunsten wel degelijk hun subsidie en hun 6% kunnen
houden, maar dat dit besluit in wezen door de PVV wordt
gegijzeld. 16% van het electoraat van Nederland stemt
PVV. Eigenlijk heeft de PVV gezegd: met onze 1,5 miljoen
Nederlanders blokkeren wij dit.

Motie

De heer Van Vliet (PVV): Ik wijs collega Braakhuis er
nogmaals op dat onder het gedoogakkoord waarin dit
allemaal staat, drie handtekeningen staan, niet alleen die
van de PVV. Ik hoor steeds terug in het betoog dat het
een stapeling is van bezuinigingseffecten omdat
subsidies worden ingetrokken en het btw-tarief op
podiumkunsten omhoog gaat. Ik hoor de heer Braakhuis,
net als de heer Bashir, echter ook zeggen dat het vaak
zzp’ers betreft. Die krijgen helemaal geen subsidie. Waar
is die stapeling dan?

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er nog steeds veel onduidelijk is over
de effecten van het afschaffen van de extra heffingskorting als gevolg van groene, sociaalethische en culturele
beleggingen en beleggingen op durfkapitaal;
overwegende dat de door de staatssecretaris aangedragen argumenten lijnrecht ingaan tegen de conclusies van
bijvoorbeeld de rapporten van CE-Delft en KPMG;
verzoekt de regering, het afschaffen van deze heffingskorting uit te stellen in afwachting van een aanvullend
onderzoek naar de effecten van deze regeling en op basis
van deze conclusies volgend jaar alsnog een besluit te
nemen,

De heer Braakhuis (GroenLinks): Ik probeer deze vraag
te begrijpen. Aan de ene kant hebben we de subsidies
waarop u kort. Aan de andere kant maakt u de kaartjes
duurder via deze belastingmaatregel.

De heer Braakhuis (GroenLinks): Voorzitter. Ik kom nu
toe aan het tweede heikele punt, de verhoging van de
btw voor de kunsten, verzamelobjecten en podiumkun-

De heer Van Vliet (PVV): Ik hoorde in uw betoog dat die
mensen dubbel worden getroffen omdat ze geen
subsidie meer krijgen én omdat het btw-tarief omhoog
gaat. De PVV zou alleen maar de kunstsector in het hart
willen raken. Dat is echt flauwekul, want politiek is een
kwestie van keuzes maken en dit is nu onderdeel van een
totaalpakket. Iedereen die regeer- of gedoogverantwoordelijkheid draagt moet zulke keuzes maken. Waar is die
stapeling nu? Ik hoorde in het betoog dat het zzp’ers
betreft die helemaal geen subsidie krijgen. Dan worden
ze blijkbaar ook niet getroffen door de 200 mln. die we
wegpakken. Waar zit die stapeling? Er is dan toch alleen
nog maar het btw-tarief? Zojuist zei ik daar bovendien al
over dat je ook naar de kostenkant van de aanbieder van
de podiumkunsten kunt kijken.

Tweede Kamer

16 november 2010
TK 22

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Braakhuis en Groot. Naar mij blijkt, wordt de indiening
ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 45 (32504).

Belastingplan

22-43

Braakhuis
De heer Braakhuis (GroenLinks): U begrijpt net zo goed
als ik dat het verlagen van de subsidie met 40% en het
verhogen van de btw de podiumkunsten en andere
kunstvormen ernstig in de problemen brengt. We hebben
voor de deur hier op het Plein al geruime tijd vertegenwoordigers uit de sector staan, die daar dag en nacht
waken om ons eraan te herinneren dat dit geen manier
van optreden is. Mijn verwijt treft overigens niet alleen
de PVV. Mijn verwijt gaat misschien wel richting het CDA
en de VVD. Zij laten zich tenslotte gijzelen door wat de
PVV mogelijk binnen dit gedoogakkoord heeft nagestreefd, namelijk de aanval openen op kunst en cultuur.
De heer Van Vliet (PVV): De heer Braakhuis spreekt van
het openen van de aanval op de kunstsector, maar
volgens mij is het gewoon een kwestie van politieke
keuzes maken. Er moet bezuinigd worden en iedereen
moet een duit in het zakje doen. Een aanval op de kunst
is wat mij betreft niet aan de orde.
De heer Braakhuis (GroenLinks): Wij dragen de coalitie
en de PVV een amendement aan waarin een ander
voorstel staat. Dat biedt voldoende dekking en zal de
Nederlander nauwelijks raken. Zowel de coalitiepartijen
als de gedoogpartij kunnen hun standpunt dus gewoon
wijzigen. De bal ligt wat dat betreft wel bij de PVV, want
zij blokkeert de zaak!
De heer Bashir heeft het rapport van Ape al aan de
Griffie gegeven. Dit bureau heeft uitgerekend dat de
vraaguitval, die ons toch wel positief wordt voorgespiegeld door de coalitie en de staatssecretaris, een stuk
ernstiger is dan ons gepresenteerd wordt. Ik heb daarom
naast het overhandigde kopietje ook een ingebonden
versie, omdat ik wil dat de staatssecretaris het echt heel
goed leest. Deze versie nodigt daar misschien iets meer
toe uit. Laten wij gewoon heel eerlijk zijn. Niet alleen is
de uitval groter, maar daardoor ontstaat ook een eerste
gaatje in de berekeningen die de staatssecretaris hierop
heeft losgelaten en is de bezuiniging die hij hierop denkt
te realiseren vermoedelijk een stuk lager dan gecalculeerd. Dat lijkt mij voor hem geen goed nieuws, want het
is toch al moeilijk om die 18 mld. te realiseren.
Eerder heb ik al aangegeven grote bedenkingen te
hebben bij het verder verlagen van de vennootschapsbelasting. Dit kabinet maakt van Nederland een belastingparadijs voor multinationals, waardoor geen baan naar
Nederland komt, maar wel brievenbussen. Wij zouden
ervoor kiezen arbeid goedkoper te maken voor deze
bedrijven, zodat ze meer goedkoper personeel kunnen
aannemen in plaats van winst uit te keren aan aandeelhouders. De staatssecretaris bevoordeelt nu de aandeelhouder, maar de andere stakeholders – de samenleving,
de werknemers – laat hij in de kou staan. Deze belastingverlaging is des te pijnlijker, gezien het voornemen om
volgend jaar voor veel alleenstaande ouders de belasting
fors te verhogen, vooral voor degenen met een laag
inkomen. Wij willen dat iedereen erbij hoort, want ook
dit gaat tenslotte over gelijkwaardigheid. Daarom dienen
wij de volgende motie in.
Motie

constaterende dat het kabinet voornemens is de
alleenstaandeouderkorting en de aanvullende alleenstaandeouderkorting af te schaffen voor ouders met
kinderen vanaf 12 jaar;
overwegende dat dit alleenstaande ouders netto tot wel
€ 199 per maand kan kosten en dat dergelijke inkomenseffecten onwenselijk zijn;
overwegende dat de noodzaak van een alleenstaandeouderkorting ook al blijkt uit het feit dat 17% van de
alleenstaande ouders de aanvullende alleenstaandeouderkorting niet kan verzilveren;
overwegende dat juist deze ouders zeker in de jaren
wanneer hun kinderen jonger zijn ook nog eens zwaar
getroffen worden door bezuinigingen op kinderopvang;
verzoekt de regering, alvorens zij daadwerkelijk dit
voorstel aan de Kamer zal voorleggen te komen met een
gedetailleerde studie van de koopkrachteffecten hiervan
voor alleenstaande ouders en hierbij minstens tien
modelgezinnen te presenteren met inkomens van op het
sociaal minimum tot tweemaal modaal,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Braakhuis en Groot. Naar mij blijkt, wordt de indiening
ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 46 (32504).
De heer Braakhuis (GroenLinks): Voorzitter. Wat de
werkkostenregeling en de positie daarin van de
bedrijfsfiets betreft, is mijn fractie gecharmeerd van de
oplossing die de staatssecretaris aandraagt in zijn
beantwoording van vrijdag. Het gaat ons hierbij om de
mogelijkheid om de belastingvrije reiskosten van € 0,19
per kilometer in te zetten voor de aanschaf van de
bedrijfsfiets. Dat levert toch nog een paar vragen op. Wat
zijn de administratieve lasten voortkomende uit deze
manier van financiering? Is de staatssecretaris bereid om
werkgevers en werknemers over deze financieringsmogelijkheid aanvullend te informeren? Zo ja, hoe gaat hij dat
doen?
Ik ga nog kort in op de btw-verlaging voor de bouw.
Wij hebben begrepen dat het volledige verbouwingsproces in aanmerking komt voor verlaagde btw behalve de
architecten. Is de staatssecretaris bereid om te onderzoeken of dit toch mogelijk is? Het is immers vreemd om de
architecten uit te zonderen, temeer daar bijvoorbeeld bij
een dakkapel het architectenwerk toch al gauw 15% van
de kosten uitmaakt. Het doel van de staatssecretaris is
om drempelverlagend te werken, wanneer het gaat om
activiteiten in de bouw. Het advies van GroenLinks is om
ook de architecten erbij te trekken, want nu houdt hij die
drempel in stand.
Samen met D66 en de PvdA hebben wij eerder een
amendement ingediend om de rode diesel af te schaffen.
Hoewel het CDA is gedraaid op dit dossier, willen wij dat
nog steeds, CDA-typefouten of niet. De argumenten zijn
genoegzaam bekend; vandaar deze motie.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

Tweede Kamer

Belastingplan

16 november 2010
TK 22

22-44

Braakhuis

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er voor rode diesel nog altijd een
verlaagde accijns geldt die ervoor zorgt dat rode diesel
ongeveer 16 cent per liter goedkoper is dan blanke ofwel
″gewone″ diesel;
overwegende dat er onder economen brede overeenstemming is dat deze belastingkorting niet van deze tijd
is en deze de maatschappij nauwelijks iets oplevert
terwijl er wel een budgettaire derving mee gemoeid is
van 265 mln.;
overwegende dat ook onderzoeksbureau Ecorys recent
aangaf dat de rode diesel veel oneigenlijk gebruikt wordt
en dat uitfasering in vijf jaar verstandig is;
verzoekt de regering, te komen met een plan om ervoor
te zorgen dat in 2016 de verlaagde accijns op rode diesel
gefaseerd is afgebouwd,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Braakhuis, Koolmees en Groot. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 47 (32504).
De heer Braakhuis (GroenLinks): Voorzitter. Dan kom ik
bij mijn laatste twee moties. Allereerst de enorme
energiebelastingkorting voor de grootste vervuilers. Wij
hebben het daar de afgelopen weken ook al over gehad.
Op basis van de toezeggingen van de staatssecretaris
heb ik hierover een motie.

verzoekt de regering, bij de behandeling van de
Voorjaarsnota te komen met een overzicht van de
hoogste tariefschijven in de energiebelasting van de
EU-15 landen en op basis hiervan te komen met
voorstellen om van het Nederlandse tarief een sterkere
prikkel tot energie-efficiëntie te doen uitgaan, bijvoorbeeld door het bovenste tarief stapsgewijs op te trekken,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Braakhuis en Koolmees. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 48 (32504).
De heer Braakhuis (GroenLinks): Voorzitter. Dan heb ik
nog iets waarvan ik moet bekennen dat ik er pas deze
week achterkwam. Vandaar dat ik het hier voor het eerst
adresseer. Bij gebrek aan tweede termijn, hoewel die er
nu overigens wel blijkt te zijn, dien ik er alvast een motie
over in. Ik ben natuurlijk erg benieuwd naar de reactie
van de staatssecretaris. Het betreft namelijk een kans om
wat extra bronnen aan te boren ten aanzien van
brommers en tweetaktscooters. Vervuilende dingen.
Dramatisch voor de luchtkwaliteit in steden door de
enorme fijnstofuitstoot. Het milieu wordt ook nogal
gehinderd door de CO2-uitstoot en het lawaai dat die
dingen maken. Ze dragen economisch niets bij. Er zijn
tegenwoordig goede alternatieven. Ik noem de elektrische scooter. Ik dien hierover dan ook een motie in,
waarbij de staatssecretaris zou kunnen overwegen om
dezelfde rationale te volgen als die welke voor auto’s
geldt: een bpm die eigenlijk reflecteert wat de maatschappelijke kosten zijn van het hebben van een auto.
Als wij dat bij tweetakt doen dan komen wij uit boven de
100% per brommer. En dat staat me nu al enorm aan.
Motie
De Kamer,

Motie
gehoord de beraadslaging,
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat het tarief voor de energiebelasting op
elektriciteit in de allerhoogste schijf ruim 220 keer lager
is dan dat in de allerlaagste schijf;
overwegende dat hierdoor de meest vervuilende
industrie relatief het minst voor haar gebruikte elektriciteit betaalt;
overwegende dat daarnaast dit kleine beetje energiebelasting in het kader van het Convenant Benchmarking
Energie-efficiency is teruggegeven aan de energieintensieve industrie en dat het energiebesparingstempo
in de energie-intensieve industrie sinds het sluiten van
het convenant niet toe- maar afgenomen is;
overwegende dat ook de staatssecretaris van Financiën
eerder heeft aangegeven dit in EU-verband te willen
adresseren;

Tweede Kamer

Belastingplan

constaterende dat scooters, snor- en bromfietsen zich
mogen verheugen in een grote populariteit;
overwegende dat brom- en snorfietsen voor veel mensen
een bron van geluidsoverlast zijn en een bijdrage leveren
aan ongezonde lucht in de stad, vooral ook voor andere
gebruikers van fietspaden;
overwegende dat brom- en snorfietsen vaak als hinderlijk
worden ervaren en bovengemiddeld vaak betrokken zijn
bij verkeersongelukken;
constaterende dat in tegenstelling tot vervuilende auto’s
voor tweetaktbrommers en snorfietsen geen wegen- of
aanschafbelasting wordt betaald;
overwegende dat volgens het TNO-rapport ″De effecten
van brommers op de luchtkwaliteit in de gemeente
Amsterdam″ van januari 2009 viertaktbrom- en snorfietsen stiller en een factor tien schoner zijn dan versies met
tweetaktmotor en dat er inmiddels goede elektrische
alternatieven voorhanden zijn;

16 november 2010
TK 22

22-45

Braakhuis
verzoekt de regering, ook voor tweetaktbrom- en
snorfietsen een aanschafbelasting in te voeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Braakhuis en Koolmees. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 49 (32504).
De heer Braakhuis (GroenLinks): Voorzitter. Ik rond af.
De heer Bashir is al uitgebreid ingegaan op de Edelweissconstructie. Hij heeft duidelijk gemaakt dat wij het
amendement hebben aangepast, in die zin dat wij niet
alleen de erven laten tekenen maar ook de executeurtestamentair zelf. Wij hebben er bovendien een
amendement aan toegevoegd waarin wij wat betreft de
termijn van twaalf jaar zeggen dat er eigenlijk geen
sprake kan zijn van verjaring. Ook na twaalf jaar dienen
de erven en de executeur-testamentair alsnog aangifte te
doen. Ik constateer dat de staatssecretaris in zijn brief de
meeste vragen heeft beloond met een half kantje A4 en
onze vraag over deze constructie met twee kantjes. Dat
duidt op grote aandacht en dat is een enorme aansporing om het helemaal sluitend te maken. Dat denken wij
met de twee wijzigingen in het amendement te hebben
gedaan. Wij rekenen er eigenlijk op dat deze staatssecretaris Charlotte en Roderick hun belasting gelijkwaardig
aan de gewone man laat betalen.
©
Mevrouw Neppérus (VVD): Voorzitter. Wij hebben al
ruim twee dagen over belastingen gepraat, maar het
gaat dan ook om dé grootste inkomstenbron voor de
begroting. Daarom lijkt het mij terecht dat dit onderwerp
waarbij je letterlijk over miljarden spreekt, in deze Kamer
veel aandacht krijgt.
Voor de VVD-fractie is de vraag hoe wij kunnen komen
tot meer uitvoerbare belastingwetgeving en minder
belastingen steeds het kernthema. In ruim anderhalf uur
luisteren, hoorde ik alweer nieuwe belastingen langskomen. De vraag is hoe je dit realiseert en allerlei dubbele
zaken vermijdt. Je moet ook bekijken of het met de btw
niet simpeler kan. Daarop ga ik straks dieper in. Alleen
door te werken aan een versimpeling, kun je met minder
ambtenaren toe.
Ik ben zes jaar weggeweest uit de wereld van de
belastingen, want ik heb bewust voor een andere
portefeuille gekozen – daarvoor hield ik mij een tijdlang
bezig met de luchtvaart – maar ik ben verbaasd over
hetgeen er allemaal is bijgekomen. Mijn mond viel open
toen ik mij weer aan de studie zette.
Ik ben blij dat de staatssecretaris heeft toegezegd dat
hij met een notitie komt. Gelukkig heeft hij ons ook
steeds van schriftelijke antwoorden voorzien, want dat
werkt prettig. Het lijkt mij dat wij aan de hand van de
notitie eens rustig over alle zaken kunnen praten.
Ik ga eerst even in op het groen beleggen. Een stukje
van de faciliteit blijft bestaan, maar er wordt wel een
hakbijl ingezet. Dat lijkt mij de waarheid. Ik zeg niet dat
wij het moeten behouden, maar ik wil wel bekijken of je
het op de een of andere manier zacht kunt laten landen.
Bijvoorbeeld de heer Slob is daarmee bezig geweest. Het
moet wel op een financieel degelijke manier gebeuren,
want daarmee wil ik niet meteen om de oren worden

Tweede Kamer

Belastingplan

gemept door de minister van Financiën en deze
staatssecretaris. Wij hebben nog tot de stemmingen van
donderdagmiddag 14.00 uur de tijd, om te bekijken of je
de landing op de een of andere manier wat zachter kunt
maken. Daar is de VVD-fractie voorstander van. Ik heb
begrepen dat dit voor alle drie de ondertekenende
partijen van het gedoogakkoord geldt. Ik zeg erbij dat het
een degelijke dekking moet hebben, want ik kom
oorspronkelijk van het ministerie van Financiën. Daar kan
ik niet omheen.
Ik ga verder met het punt van de btw-heffing op
podiumkunsten. Dat punt is al een aantal malen
aangekaart. Ik zeg eerlijk dat de dekking in een van de
amendementen, het amendement van de heer Groot
over assurantiebelasting, de VVD-fractie aansprak en
aanspreekt. Daar ben ik eerlijk in. Ik laat in het midden of
het de wetgeving gemakkelijker uitvoerbaar maakt, maar
op zich sprak het mij en mijn fractie aan.
Ik ben alleen tegen een probleem aangelopen, want
dat gebeurt wel eens in een coalitie. Er hebben wel meer
partijen, behalve de SP, in een coalitie gezeten, al heette
GroenLinks destijds anders. Veel partijen weten dat je
dan wel eens afspraken wilt maken, maar dat je geen
overeenstemming kunt bereiken. Dat geldt ook voor het
alternatief, waarvan de dekking overigens financieel aan
de voorwaarden voldeed. Dat is jammer, maar het is de
werkelijkheid. Ik kan dan wel twee dagen blijven zoeken,
maar laat ik maar gewoon eerlijk zijn: de alternatieve
dekking is niet aanvaard door de partners. Daarmee
houdt het dus gewoon op, want het regeren van het land
gaat voor.
De heer Braakhuis (GroenLinks): Het is vervelend om te
merken dat het regeren van het land hiervan afhangt.
Mevrouw Neppérus, ik constateer dat u de kans heeft
laten lopen om uw coalitiepartners te overtuigen om
mee te gaan, omdat er een fatsoenlijke dekking
tegenover staat.
Mevrouw Neppérus (VVD): Ik heb het geprobeerd, maar
het kan wel eens gebeuren dat je tegen plafonds aan
loopt. Dat stel ik vast. Ik ben zo eerlijk om dat hier te
zeggen.
De heer Braakhuis (GroenLinks): In mijn ogen betekent
dit dat de PVV in haar eentje u tot dit besluit brengt.
Mevrouw Neppérus (VVD): Ik stel vast dat er drie
partijen betrokken zijn bij het gedoogakkoord. Ik merk
ook op dat ik van de zijde van het bedrijfsleven en
organisaties, behalve die in de theaterwereld, geen enkel
enthousiasme heb vernomen. Nogmaals, ik had dit graag
anders gezien, maar het is u bekend dat er een gedoogakkoord is, want er is inmiddels een regeringsverklaring.
Dat gedoogakkoord is door drie partijen ondertekend en
wij zullen er met elkaar uit moeten komen. Dat is niet
gelukt. Dat zeg ik gewoon eerlijk, hoe jammer ik dat ook
vind.
De heer Braakhuis (GroenLinks): Dit betekent dat het
gedoogakkoord de PVV continu de kans biedt om de voet
dwars te zetten en te zeggen: ho, het staat hier. Dan
zeggen de VVD en het CDA: ja verdorie, we kunnen er
niets aan doen.
Mevrouw Neppérus (VVD): De VVD en het CDA zullen af

16 november 2010
TK 22

22-46

Neppérus
en toe ook tegen de PVV kunnen zeggen: jullie willen dat
wel, maar wij niet. Je doet het met z’n drieën. Dan moet
je daar ook met z’n drieën de consequenties uit trekken.
De heer Bashir (SP): Ik constateer dat mevrouw
Neppérus heel veel mensen in het land blij heeft
gemaakt met een dode mus, want in feite gaat zij de
btw-verhoging steunen. Kan de VVD-fractie geen
zelfstandige afweging maken? Of moet zij zich steeds
verantwoorden bij de PVV?
Mevrouw Neppérus (VVD): De partij van de heer Bashir
heeft nooit geregeerd. Anders zou hij weten dat je in een
coalitie, in een gedoogakkoord of in al dat soort
varianten gewoon daaraan vastzit. Ik maak graag eigen
afwegingen, maar het akkoord zal de werkelijkheid
moeten zijn. Dat is er.
De heer Bashir (SP): Ik constateer dat er sprake is van
een akkoord, maar dat akkoord is op het punt van de
btw-verhoging niet helemaal dichtgetimmerd. U zou
kunnen zeggen dat die btw-verhoging niet wordt
ingevoerd, bijvoorbeeld via dekking uit een andere pot,
zoals de assurantiebelasting of het niet doorvoeren van
de verlaging van de winstbelasting voor multinationals.
Ik constateer hier dat de VVD-fractie zich in feite
verantwoordt bij de PVV en dat de PVV eigenlijk dicteert
wat de VVD-fractie moet doen.
Mevrouw Neppérus (VVD): Ik geloof dat de SP her en
der in gemeenten wel in een college zit. Ook daar leer je
vanzelf dat je gezamenlijk moet optrekken en dat je af en
toe moet slikken. Dat is gewoon de werkelijkheid; het is
niet anders.
De heer Groot (PvdA): Mag ik dan constateren dat uw
heel gloedvolle betoog over het algemene btw-tarief min
of meer een soort dekmantel was om de vluchtroute in
te leiden? U had het zojuist immers over het algemene
btw-tarief, waarover wij wel zouden kunnen praten. In
feite wilt u dit echter gewoon niet.
Mevrouw Neppérus (VVD): De heer Groot begon hier
vandaag over het algemene btw-tarief en de uitvoerbaarheid daarvan. Daarop heb ik gereageerd. Het was niet
mijn persoontje. De heer Groot citeerde mij op één punt
inzake de uitvoerbaarheid. Toen ging hij zelf in op het
algemene tarief. Dat heeft ook het debat geholpen. Als
de heer Groot mij daarbij helpt, ben ik hem altijd
dankbaar, maar hij heeft hierover gesproken. Ik heb
gezegd: als wij daarover verder kunnen praten, doen wij
dat graag.
De voorzitter: Mevrouw Neppérus, vervolgt u uw
betoog.
Mevrouw Neppérus (VVD): Goed, voorzitter. Over het
groene gas is vooral door de noordelijke regio’s
gesproken: kan daaraan steun worden verleend? Dat
klinkt sympathiek, maar de staatssecretaris heeft gezegd
– het staat ook in het Belastingplan – dat er toch een hele
studie komt die moet aangeven hoe zuinig rijden het
beste kan worden gestimuleerd. Daar hoort dit prima bij.
Wat de VVD-fractie betreft, mogen daarbij ook motor- en
bromfietsen worden betrokken. Bij de behandeling van
de milieubegroting heb ik wel eens gezegd dat het mij

Tweede Kamer

Belastingplan

altijd verbaast dat de normen op dat punt internationaal
nog altijd redelijk mild zijn.
De heer Koolmees (D66): Sorry, ik dacht nog even na
over de btw-verhoging voor de kunsten. Ik kom daarop
terug. De assurantiebelasting is niet acceptabel als
dekking. We hebben zojuist een discussie gevoerd over
het Edelweissamendement van de heren Bashir en
Braakhuis. Ook daar komt een dekking uit voort. Is het
voor de VVD en misschien ook voor de PVV bespreekbaar om de btw-verhoging voor de kunsten terug te
draaien via een dekking vanuit de Edelweissroute?
Mevrouw Neppérus (VVD): Over de Edelweissroute wil
ik eerst het antwoord van de staatssecretaris horen, want
los van de lengte van de antwoorden – daar zijn ook al
vragen over gesteld – raak ik steeds meer in verwarring.
Er is een eerste amendement en er is een tweede
amendement. Wellicht kunnen wij de komende dagen
bekijken wat die amendementen precies inhouden. Dan
wil ik eerst de reactie van de staatssecretaris horen, want
hij was tot nu toe zeer afwijzend. Ik kan nu dus direct
vragen om een reactie daarop, want ik raak steeds meer
in verwarring over die Edelweiss. Het is zo’n mooi
bloempje!
De heer Koolmees (D66): Er is nog een opening om dit
donderdag bij de stemmingen te regelen. Dan kan
misschien de btw-verhoging op de kunsten worden
teruggedraaid en wellicht de Edelweissroute gebruikt
worden als een soort zachte landing, zodat wij geen
hakbijl in de cultuursector gebruiken. Mevrouw Neppérus
formuleerde het zelf zo.
Mevrouw Neppérus (VVD): Ik wacht eerst het antwoord
van de staatssecretaris af op de Edelweissroute. Die
constructie, dat bloempje, laten wij nog even staan. Ik wil
rustig de antwoorden aanhoren en met mijn collega’s
van het gedoogakkoord hierover praten. Dat lijkt mij het
beste.
Ik kom nu op de beleggingsfaciliteit voor het mkb, de
amendement-mix. Die geeft al jaren verwarring in de
Kamer. Dit alles klinkt sympathiek, maar het zou
onuitvoerbaar zijn. In principe ben ik altijd voor
uitvoerbare regels, dus wil ik geen onuitvoerbare regels
op mijn geweten hebben. Wellicht kan de staatssecretaris
hier toch nog een keer op ingaan en daarbij kijken naar
het buitenland. Daar zouden immers wel zulke dingen
zijn.
Wij hebben ook een nota van wijziging gekregen over
de situatie van partners bij echtscheiding. Dit onderwerp
kwam vrij recent op in de kranten en dit sprak mijn partij,
de VVD, aan. Mensen die al apart gaan wonen, vooruitlopend op het officieel aanvragen van een scheiding,
komen in een lastige positie met betrekking tot de
hypotheekrenteaftrek. Ik ben zeer blij dat de staatssecretaris daar zeer alert op heeft gereageerd met, naar ik
meen, de vierde nota van wijziging. Dit was mijn
bijdrage.
De heer Bashir (SP): Bij het laatste grote debat over het
regeerakkoord heeft de premier een handreiking gedaan
aan de Kamer; aan de oppositie. Van die handreiking
heeft de oppositie gebruikgemaakt om heel veel
voorstellen in te dienen. Die voorstellen zijn goed en
bovendien gedekt. Welke voorstellen zal de VVD

16 november 2010
TK 22

22-47

Neppérus
steunen? Ik denk in dit verband bijvoorbeeld aan het
amendement over het uitsluiten van de aftrekbaarheid
van het lidmaatschap van een golfclub, aan de Edelweissroute of aan het verlengen van de eerste schijf in
plaats van de derde schijf.
Mevrouw Neppérus (VVD): Wij zullen altijd eerst
inhoudelijk bekijken of een amendement van de SP ons
aanspreekt, bijvoorbeeld om schijven te verlengen en
winst zwaarder te belasten. Wij gunnen de SP het recht
om die standpunten te hebben, maar wij zullen die niet
steunen. Ik zei al dat wij op zoek zijn naar de zachte
landing voor het groen beleggen. Dit is door veel
oppositiepartijen genoemd. Daar kan wellicht toch iets
gebeuren, mits daar financieel een optie voor kan
worden gevonden. Op dit moment zijn de techneuten
daarmee bezig. Voor wat de Edelweissconstructie betreft,
wacht ik het antwoord van de staatssecretaris af. Ik laat
de stem van de VVD-fractie van dat antwoord afhangen.
De SP heeft het volste recht om de wereld naar haar
kleur te willen veranderen. Ik zal die punten echter niet
steunen. Over de podiumkunsten heb ik al gesproken.

vlak gezien. Vandaar mijn belangstellende vraag of er
nog iets komt en hoe het er uitziet.
Mevrouw Neppérus (VVD): Ik was niet van plan, een
amendement in te dienen. Ik wacht met smart op de
studie die de staatssecretaris heeft toegezegd. Ik hoop
dat het de heer Slob aanspreekt dat in deze studie dit
soort dingen meegenomen worden. Wij kunnen dan af
van die 25 onuitvoerbare belastingen, allemaal ingevoerd
door het vorige kabinet, gesteund door de ChristenUnie.
Die maakte er zelfs deel van uit. Ik hoop het van harte.
Wij gaan dat doen bij die studie.

De voorzitter: Mijnheer Bashir, hebt u nog een nieuwe
vraag, een nieuwe invalshoek?

De heer Slob (ChristenUnie): Volgens mij zijn er de
afgelopen jaren heel goede slagen gemaakt, met name
bij de vergroening van het belastingstelsel. Er is ook
goed gekeken naar de gezinnen, maar dat terzijde. De
staatssecretaris heeft gezegd dat wij niet te veel moeten
verwachten van die studie. Hij heeft immers geen zak
met geld. Het verhelpen van de dingen waar mevrouw
Neppérus de afgelopen jaren zo tegen heeft geageerd –
vrij recent, in de eerste termijn, noemde zij de verpakkingenbelasting nog ″verschrikkelijk″ – kosten geld. De kans
is dus heel erg groot dat wij straks toch niets kunnen
doen.

De heer Bashir (SP): De oppositie heeft echt constructief
nagedacht. De ingediende voorstellen zijn namelijk niet
loos, zoals vorige keer bij het Belastingplan. Toen heeft
de VVD-fractie namelijk heel veel amendementen zonder
dekking ingediend. Onze amendementen zijn allemaal
goed gedekt. Omdat er dekking tegenover staat, slaan wij
geen financieel gat in de begroting. Ik wijs nog eens op
het amendement over het niet door laten gaan van de
stijging van de belasting op motoren. De VVD-fractie was
daar tot nu toe een grote voorstander van. Steunt de
VVD-fractie dit nu ook?

Mevrouw Neppérus (VVD): Als wij eerst eens zouden
werken aan minder belasting en al die dingen zouden
terugdraaien met al die extra heffingen die er zijn
gekomen in de afgelopen jaren, kunnen wij andere
belastingen verlagen en dubbele heffingen verminderen.
Het stelsel is helemaal volgelopen met heffingen waar
het bedrijfsleven helemaal dol van wordt. De belastingambtenaren die een en ander moeten uitvoeren, weten
dat dit nauwelijks of niet kan. Dat vind ik treurig. Ik hoop
dat de heer Slob van harte wil meewerken, dit nu eens te
veranderen.

Mevrouw Neppérus (VVD): Ik krijg zo langzamerhand het
gevoel dat de heer Bashir het debat van twee dagen lang
wil overdoen.

De heer Groot (PvdA): Mag ik afleiden uit het feit dat
mevrouw Neppérus geen amendementen heeft
ingediend, dat ook van de zachte landing van duurzame
beleggingen niks terechtkomt? Zij was geïnteresseerd in
een zachte landing voor dit soort beleggingen. Ik begrijp
echter dat zij zelf geen voorstellen doet om die zachte
landing te bewerkstelligen.

De voorzitter: Dat kan de heer Bashir wel willen, maar
dat laat ik niet toe.
Mevrouw Neppérus (VVD): Hij is daar nu echter mee
bezig. Ik wil zijn amendementen wel allemaal bespreken.
Dat ze voortdurend vervangen worden, maakt het nog
eens lekker ingewikkeld. Ik zou echter liever eerst
bekijken hoe wij schonere motoren kunnen krijgen. Laten
wij dit geheel meenemen, ook de uitstoot, in het verhaal
dat in het voorjaar komt. De VVD betrekt daar namelijk
niet alleen de auto bij, maar ook motorfietsen en
bromfietsen. Dan kunnen wij het gehele pakket bekijken.
De voorzitter: Mijnheer Bashir, wij laten het hierbij.
De heer Slob (ChristenUnie): Ik heb nog een vraag ter
opheldering aan mevrouw Neppérus. Komt zij nog met
amendementen? Ik vraag dit omdat zij zelf in de
afgelopen periode een aantal keren heeft gezegd dat zij
eigenlijk van die verschrikkelijke verpakkingsbelasting af
wilde. In de media las ik dat mevrouw Neppérus iets
wilde doen aan de stapeling in het kader van de
energiebelasting. Ik heb nog geen amendement op dat

Tweede Kamer

Belastingplan

Mevrouw Neppérus (VVD): Wij kunnen het allemaal heel
ingewikkeld maken door met eigen amendementen te
komen. Ik wacht de ontwikkelingen rond het amendement van de heer Slob gewoon af. Ik houd hierover
contact met de heer Slob. Als wij wellicht tot één
amendement kunnen komen, al dan niet in aangepaste
vorm, in plaats van allemaal losse amendementen, gun
ik de heer Slob van harte de eer. Zo ben ik. Zo is de VVD.
Hij is met het idee gekomen. Er is wel dekking nodig. Als
het echter lukt, komt de eer toe aan de heer Slob. Zo
werkt het.
De heer Groot (PvdA): De realiteit is dat wij er steeds
tegen aanlopen dat de VVD aan een gedoogakkoord is
gebonden. Het is dan ook handig als mevrouw Neppérus
een voorstel doet. Dan weten wij tenminste wat haalbaar
is en wat niet.
Mevrouw Neppérus (VVD): Ik hoop dat de heer Groot
goed heeft geluisterd. De heer Omtzigt komt nog. De

16 november 2010
TK 22

22-48

Neppérus
heer Van Vliet heeft echter helder over dit onderwerp
gesproken. Als de dekking van het amendement
rondkomt, legt hij het met een gevoel van sympathie aan
zijn fractie voor. Dat is de situatie. Ik wacht het even af.
Wij hebben nog tot donderdag, 14.00 uur. Ik geef toe, de
klok tikt door. Laten wij echter niet allemaal met eigen
amendementen komen als er amendementen van
anderen liggen. Het amendement moet overigens nog
ingediend worden. Althans, een uur geleden was het nog
niet ingediend. Inmiddels wellicht wel. Dan bekijken wij
het gewoon rustig. Wij hebben daarvoor nog even de
tijd, ook om verder te praten en om te luisteren naar de
reactie van de staatssecretaris. Ik wacht het amendement
gewoon af. O, ik begrijp van de heer Slob dat het er
inmiddels is. Ik bekijk het gewoon. Dat lijkt mij het
handigste.
De voorzitter: Nee, mijnheer Groot, de tijd tikt door. Er
is straks nog een debat. Ik wil het hierbij laten.
©
De heer Omtzigt (CDA): Voorzitter. Allereerst dank aan
de staatssecretaris en aan zijn ambtenaren voor de
uitgebreide beantwoording van vragen over een groot
aantal onderwerpen.
Het Belastingplan is, zoals mijn collega, mevrouw
Neppérus van de VVD, al zei, de grootste operatie en
draait om het meeste geld. Het gaat erom de scholen te
financieren, een stuk van de zorg te financieren en om
straks al die dingen te kunnen betalen die staan in de
begrotingen die nog gaan komen.
Ik dank de staatssecretaris in het bijzonder voor de
toegezegde startbrief, die de Kamer voor 1 april zal
bereiken. Ik houd van de ambitie die de staatssecretaris
uitstraalt, namelijk dat ook nog een hoop zaken kunnen
worden gedaan die niet precies in het regeerakkoord
staan. Voor de CDA-fractie is de vereenvoudiging van het
loonbegrip en het zo terugdringen van de administratievelastendruk van groot belang. Het feit dat wij nog
steeds loonstrookjes hebben die meerdere A4’tjes
beslaan, is een grote ergernis voor ons. Het loonstrookje
kan inzichtelijk en helder gemaakt worden. Dat scheelt
rotzooi aan administratie van de Belastingdienst en
rotzooi bij de administratie van de werkgevers, en het
levert begrijpelijkheid op voor de mensen. De startbrief
wordt wel een startboek, maar het zij zo.
Ons standpunt over de btw op kunsten staat helder in
het regeerakkoord. Het CDA vindt dat het 6%-tarief
bestemd is voor de essentiële levensbehoeften. Kunst is
belangrijk, maar behoort daar niet toe. Daarom, mede
vanwege de budgettaire druk, gaan wij akkoord met een
btw van 19% op podiumkunsten en kunstvoorwerpen.
Voor de assurantiebelasting hebben wij een nota van
wijziging gezien. Om een tijdelijk gat te dekken wordt
definitief een belasting verhoogd.
De heer Groot (PvdA): De heer Omtzigt spreekt over
essentiële levensbehoeften. Dan zou hij het bezoek aan
de bioscoop en het attractiepark toch ook onder het hoge
tarief moeten brengen? Kan hij uitleggen waarom een
moeilijk uitvoerbare maatregel in dit geval zo selectief
wordt genomen?
De heer Omtzigt (CDA): Die vraag knip ik in twee
stukken. In tegenstelling tot de Partij van de Arbeid zijn

Tweede Kamer

Belastingplan

wij niet voor het bedenken van zo veel mogelijk
belastingverhogingen. Daar zijn wij zeer terughoudend
in. Dit regeerakkoord verhoogt de lasten minder dan een
aantal tegenbegrotingen van de linkerkant. Ik zie de heer
Koolmees van D66 lachen. D66 kiest er bewust voor om
vlees uit te zonderen van de essentiële levensbehoeften,
want vlees gaat van het 6%-tarief naar het 19%-tarief. De
gehaktbal gaat bij D66 dus naar het 19%-tarief en de
operavoorstelling niet. Dat is de keuze van D66; dat kan
ik me bij de heer Koolmees voorstellen. De CDA-fractie
heeft, met het oog op het nemen van moeilijke maatregelen, ingestemd met deze maatregel.
De heer Koolmees (D66): Ik werd een beetje uitgedaagd,
dus ik wil graag reageren.
De voorzitter: Daarom verzoek ik de sprekers om de
anderen vooral niet uit te dagen.
De heer Koolmees (D66): De heer Omtzigt heeft dat
echter al gedaan, dus ik zal toch even reageren. Vorige
week kwam de doorrekening van het regeerakkoord door
het Centraal Planbureau beschikbaar. De heer Omtzigt
gaf net aan dat de lasten niet heel erg worden verzwaard. In de doorrekening stond echter dat de lasten de
komende periode met 12,5 mld. worden verzwaard. Hoe
verhoudt zich dat tot de opmerking van de heer Omtzigt?
De heer Omtzigt (CDA): De lasten worden minder
verzwaard dan wanneer er een regering van een andere
signatuur gezeten had.
De heer Koolmees (D66): Dat waag ik te betwijfelen. Het
verkiezingsprogramma van D66 bevat een lagere
lastenstijging dan die in het programma dat het CDA
heeft uitonderhandeld.
De heer Omtzigt (CDA): De verkiezingsprogramma’s van
een aantal collega’s en vooral de amendementen van de
heren Bashir en Koolmees bevatten ook belastingverhogingen. De heer Bashir stelt bijvoorbeeld een aantal
verhogingen binnen het Belastingplan voor. Dat is prima,
maar dan moet de heer Koolmees mij niet zeggen dat als
zijn partij het voor het zeggen had, de belasting verlaagd
zou worden. Noem mij één amendement dat de lasten
voor burgers of bedrijven verlaagt; het gaat dus niet om
een verschuiving, maar om een verlaging.
De heer Koolmees (D66): Mijn amendement om de rode
diesel af te schaffen leidde per saldo tot een belastingverlaging. Verder constateer ik dat de heer Omtzigt grote
woorden gebruikt over de lastenverlichting van dit
kabinet. Per saldo verzwaart dit kabinet de lasten echter
veel meer dan D66 gedaan zou hebben volgens het
verkiezingsprogramma. De heer Omtzigt kan die
bewering dus niet waarmaken.
De heer Omtzigt (CDA): Ik sta perplex. Het afschaffen
van de rode diesel betekent dat de prijs van diesel voor
de landbouwsector met € 0,13 per liter wordt verhoogd.
Als de heer Koolmees dat een belastingverlaging noemt,
wil ik nog heel veel belastingverhogingen van D66
krijgen. Wat hij voorstelt, is gewoon een belastingverhoging. Ik vind het prima dat hij dit als het wegnemen van
een korting beschouwt, maar het betekent dat de burgers

16 november 2010
TK 22

22-49

Omtzigt
en bedrijven meer belasting moeten betalen. Daar kiezen
wij niet voor.
De voorzitter: Ik wil voorkomen dat wij nu alsnog een
soort tennisspel krijgen. Ik heb immers net gezegd dat ik
deze zaal daarvoor niet geschikt vind.
De heer Bashir (SP): De heer Omtzigt zei net dat de SP
amendementen heeft ingediend om de belasting te
verhogen. Kan hij aangeven om welke amendementen
het gaat? Ik heb namelijk geen enkel amendement
ingediend om de belasting te verhogen.

250 mln. oplevert. Toen ik aan de heer Omtzigt vroeg of
hij die maatregel zou steunen, antwoordde hij dat het om
een typefout zou gaan in het programma van het CDA.
Welke typefouten staan daar nog meer in? Dan kunnen
wij daarmee alvast rekening houden. Of is dit iets wat de
heer Omtzigt vindt? Of is het CDA gekeerd?

De heer Braakhuis (GroenLinks): Tijdens een eerdere
behandeling van het Belastingplan hebben wij erop
gewezen dat het schrappen van de korting op rode diesel

De heer Omtzigt (CDA): Ik sta hier namens de CDAfractie, laat daarover geen enkel misverstand zijn. In de
doorrekening van ons verkiezingsprogramma die bij het
CPB lag, staat die typefout. Dit was een eenmalige
typefout en ik wil het daarbij laten. Dit is een herhaling
van het antwoord dat ik ook in het wetgevingsoverleg
heb gegeven.
Wij hebben een nota van wijziging ontvangen over de
assurantiebelasting. Ik begrijp dat de invoering van die
wijziging in overleg met de sector iets is uitgesteld, maar
waarom moet die verhoging permanent zijn? Waarom
zou je niet na twee of drie jaar kunnen zeggen als er
extra gefinancierd is, dat die verhoging weer met 2% in
plaats van met 2,2% omhoog gaat? Ik krijg hierop graag
een reactie.
Ik sluit mij nu al aan bij de opmerkingen die de heer
Slob zal maken over de groenfinanciering. Wij zouden
het heel prettig vinden als het alternatief dat is uitgewerkt en dat zorgt voor een fatsoenlijke overgang, in
samenwerking met LTO en de Nederlandse Vereniging
van Banken kan worden vormgegeven. Ik vraag de
staatssecretaris om met een positieve blik naar de
opmerkingen van de jarige heer Slob te kijken.
Ik kom op een aantal kleine onderwerpen. In de eerste
plaats: de geefwet. Ik krijg graag de toezegging dat in de
geefwet ook wordt bepaald dat verenigingen en
dorpshuizen expliciet gebruik kunnen maken van die wet.
Verder vraag ik de staatssecretaris om na te gaan hoe de
grote bedrijven die nu weer winst gaan maken, ook wat
meer kunnen geven. Ik verwijs naar de Angelsaksische
landen. Hoe zal hij dit in de fiscaliteit bevorderen zonder
de zaken excessief op te tuigen?
Daarbij moet naar mijn mening ook serieus worden
bezien hoe een SBBI-register kan worden opgezet naar
analogie van het ANBI-register. Ik krijg graag een reactie
op die door de Kamer aangenomen motie die ook door
de VVD is gesteund. Graag zien wij die notitie zo spoedig
mogelijk tegemoet. Het is de samenleving die bepaalt
wat zij wil doen, en niet zozeer een minister of een
gesubsidieerde instelling. Wat dat betreft is dit centrumrechtse kabinet anders.
Ik dank de staatssecretaris dat hij maaltijden, waar zij
echt niet ontweken kunnen worden, vrijstelt van de
werkkostenregeling. Ik heb ook een vraag over het
verblijf. Wie als brandweerman op de kazerne dient te
slapen, wie als arts in opleiding geacht wordt in het
ziekenhuis te slapen en wie op een schip zit en er niet af
kan omdat het een beetje ver van huis ligt, kan oplopen
tegen het feit dat er sprake is van een verstrekking
waarover 80% belasting moet worden betaald. Dat is niet
mijn favoriete belastingtarief. Is dit de bedoeling en kan
er iets op gevonden worden?
Dan kom ik op de evaluatie van de werkkostenregeling. De staatssecretaris had moeite om een of twee
bedrijven te noemen die overgaan op de nieuwe
werkkostenregeling. Ook wij krijgen signalen dat hierop
nog niet heel positief kan worden gereageerd. De
CDA-fractie vraagt de staatssecretaris om binnen een jaar
met een kleine tussenevaluatie te komen. Wij hoeven

Tweede Kamer

16 november 2010
TK 22

De heer Omtzigt (CDA): De SP stelt voor om het
52%-tarief in de inkomstenbelasting eerder in te laten
gaan dan het nu ingaat. Dat is volgens mij een belastingverhoging.
De heer Bashir (SP): Ik maak hiertegen bezwaar, want ik
heb daarover geen amendement ingediend. Ik weet niet
waarover de heer Omtzigt het nu heeft. Kan hij duidelijk
maken op welk amendement hij doelt? Ik constateer dat
in de kabinetsplannen een belastingverhoging voor de
podiumkunsten en voor gezinnen wordt voorgesteld. Als
je groen spaart, kun je straks geen beroep doen op de
heffingskorting en betaal je dus meer belasting. Het
kabinet gebruikt het geld voor verlaging van de belasting
van multinationals. Ik stel vast dat de heer Omtzigt dit
steunt en dat de VVD hierin leidend is, zoals eerder is
geconstateerd in een rapport van zijn eigen partij.
De heer Omtzigt (CDA): Wij hebben een aantal forse
vereenvoudigingen doorgevoerd in de belastingen van
werkgevers. Dit betekent onder andere minder subsidies
en een lager algemeen belastingtarief. Die uitruil hoort
bij de vereenvoudiging van belastingen waarover
iedereen in de Kamer spreekt, maar als ze wordt
doorgevoerd, loopt men weg. Wij lopen daar niet voor
weg. Wij vinden het goed dat het Nederlandse bedrijfsleven zijn best zal en blijft doen om banen te creëren. Het
valt mij op dat Nederland beter door de crisis komt dan
een aantal omliggende landen. Kijk naar Engeland en zie
wat er gebeurt als een socialistische regering jarenlang
te weinig belasting heft en welke draconische maatregelen nu nodig zijn. Hier moet wat worden rechtgezet,
maar ik ben trots op de manier waarop Nederland door
de crisis komt en op het feit dat wij niet de belasting
verhogen voor bedrijven waar de banen gecreëerd
moeten worden.
De heer Bashir (SP): Ik stel vast dat de heer Omtzigt zegt
dat ik amendementen heb ingediend om de belasting te
verhogen, maar dat hij niet kan zeggen om welk
amendementen het gaat. Ik zou het waarderen als hij nu
zegt dat ik die amendementen niet heb ingediend.
De heer Omtzigt (CDA): Ik zal in tweede termijn alle
amendementen van de heer Bashir langslopen en heel
goed zoeken welk amendement ook maar enige vorm
van belastingverlaging bevat.
De voorzitter: Goed, dat zal dan morgen plaatsvinden.

Belastingplan

22-50

Omtzigt
geen groot rapport, maar een tussenevaluatie van twee
of drie kantjes: hoe wordt de regeling gebruikt en waar
zitten de knelpunten? Dan kunnen wij op dat moment
voorsorteren en besluiten om over drie jaar definitief
over te gaan naar het nieuwe stelsel of – alles overwogen hebbende – om bij het oude stelsel te blijven.
Wij hebben een amendement ingediend, om de
staatssecretaris niet toe te staan nog drie jaar gegevens
uit te vragen bij werkgevers als de administratie van de
Belastingdienst niet klopt. Het is zaak dat de Belastingdienst en UWV nu eindelijk, mede naar aanleiding van de
motie-Weekers van een jaar of zes geleden, de zaak op
orde te krijgen. Ik heb nog een paar moties-Weekers,
waarvan ik dankbaar gebruik zal maken. Ik heb ze
allemaal laten uitprinten. Als werkgevers elke maand de
gegevens aanleveren, in meer dan 150 velden per
werknemer, kan de staatssecretaris niet aan het eind van
het jaar nog een keer een uitvraag laten plaatsvinden.
Kan de staatssecretaris overwegen om het zogenaamde Alternext-model op een vereenvoudigde manier
in te voeren? Wij zouden dit heel prettig vinden. Het
werkt in Frankrijk en het werkt in het Verenigd Koninkrijk.
Het mkb krijgt op dit moment geen of te weinig
financiering via de banken. Zoals de heer Koolmees al
schetste, zou het prettig zijn als ook het bedrijfsleven
meer eigen vermogen heeft en wat minder vreemd
vermogen. Daarin voorziet dit model. Wil de staatssecretaris nog eens goed bezien of het mogelijk is om dit in te
voeren en het in ieder geval in de wet te laten staan?
Wat de afvalstoffen betreft zou de staatssecretaris de
toezegging kunnen doen dat de monostromen wel
degelijk gebruikt gaan worden als het gevaarlijk,
niet-verbrandbaar afval betreft. Het geldt dus niet voor
alle soorten afvalstromen, maar voor gevaarlijk,
niet-verbrandbaar afval. Dit moet zo nu en dan als
monostroom worden aangewezen en niet maar even
snel worden geëxporteerd.
De staatssecretaris beziet of hij het groene gas verder
wil stimuleren. Hij wil vergroening en verduurzaming.
Kan hij dan bezien of niet een mrb-vrijstelling nodig is,
maar of er bijvoorbeeld iets in de sfeer van de bpm kan
worden gedaan?
Wij hebben drie keer naar de tegenbewijsregeling
gevraagd, maar geen antwoorden op schriftelijke vragen
gekregen. Ik verwijs de staatssecretaris naar het
amendement van oud-collega Remkes. Wat vindt de
staatssecretaris van dat amendement op de belastingwet? Hij heeft daar zelf voor gestemd. Zou het mogelijk
zijn, nu zich problemen voordoen, om toch nog eens te
bezien of onze oud-collega Remkes gelijk had?
Er ligt nog een motie-Omtzigt/Weekers over accijns op
historische vliegtuigen. Zou de uitvoering daarvan ter
hand genomen kunnen worden?
Tot slot kom ik op het voorbeeld van de trouwtaks. De
staatssecretaris werkt dit niet uit en dat spijt ons zeer. Ik
ga ervan uit dat de uitwerking voor zijn antwoord in
eerste termijn schriftelijk bij de Kamer ligt. Anders zal ik
extra termijnen aanvragen. Ik wil het volgende voorbeeld
uitgewerkt hebben. Een man is alleenstaand vader. Hij
heeft een inkomen van € 30.000 en een kind van 10 jaar.
Een vrouw is alleenstaand moeder. Zij heeft een inkomen
van € 25.000 en ook een kind van 10 jaar. Als deze twee
mensen samen in een woning gaan wonen, maar niet
gaan trouwen, hebben zij volgens onze berekeningen
duizenden en duizenden euro’s belastingvoordeel, die zij
verliezen op het moment dat zij gaan trouwen. Dat kan

Tweede Kamer

Belastingplan

niet de bedoeling zijn, want het betekent dat hun buren,
die met een eigen tweeling van tien jaar wonen en
dezelfde banen hebben, een totaal ander bestedingspatroon kunnen onderhouden dan degenen die uit
voormalige relaties kinderen hebben. Het lijkt mij niet
gewenst om, waar het volgens mij om gelijke gevallen
gaat, namelijk twee mensen die samen met twee
kinderen van dezelfde leeftijd in een woning wonen, deze
mensen fiscaal op een totaal andere manier te behandelen. Dat zou A-gezinnen en B-gezinnen opleveren. Wil de
staatssecretaris dit voorbeeld uitwerken en de verschillen
zichtbaar maken, inclusief de toeslagen voor kinderopvang? Kan hij aangeven hoe hij deze verschillen wil
wegwerken? Of vindt hij die verschillende behandeling te
rechtvaardigen? Belastingheffing zal voor alles maatschappelijk draagvlak moeten hebben. Wij vinden dat er
te weinig naar het draagkrachtprincipe wordt gekeken.
Dat moet in ere worden hersteld. In ieder geval moet dat
in dit soort situaties gebeuren.
De heer Groot (PvdA): Ik zag een eenvoudig amendement circuleren. Is de heer Omtzigt van plan dat in te
dienen? Dat is mij niet helemaal duidelijk.
De heer Omtzigt (CDA): Ik daag de staatssecretaris uit
om een veel beter antwoord te geven dan hij in zijn brief
heeft gedaan en om ons aan te wijzen welke zaken wel
mogelijk zijn om dat kapitaal van het mkb te versterken.
Ik hoop een helder antwoord van hem te ontvangen.
De heer Bashir (SP): De heer Omtzigt had bij de
behandeling van de Successiewet een motie ingediend
die door de Kamer is aangenomen. Die motie ging over
de mogelijkheid om je bij de gemeente laagdrempelig als
partner te laten registreren. Die motie is niet uitgevoerd.
Wat moet ik daaruit concluderen?
De heer Omtzigt (CDA): De motie is in zoverre uitgevoerd dat je bij de meeste gemeenten partnerschap
laagdrempelig kunt registeren. Er is echter geen
duidelijke campagne geweest. De mensen hebben tot
eind volgend jaar de tijd om zich als partners te laten
registreren. Dat geldt voor het hele jaar en het hoeft dus
niet voor 1 januari. Naar aanleiding van deze goede
vraag van de heer Bashir is mijn vraag aan de staatssecretaris hoe hij ervoor gaat zorgen dat deze motie, die
mede is ondersteund door het Kamerlid Weekers, perfect
wordt uitgevoerd.
De heer Bashir (SP): Gratis trouwen bestond al toen de
motie werd aangenomen. Wat bedoelt de indiener van
de motie dan nu, achteraf? Als er een regeling bestaat en
je dient een motie in om iets mogelijk te maken, dan wil
je daarmee volgens mij een aanvulling geven, zoals
laagdrempelig registreren. Dat voorstel is nog niet
uitgevoerd.
De heer Omtzigt (CDA): De laagdrempelige registratie
was bedoeld voor de categorie die niet per se wilde
trouwen en was ook om ervoor te zorgen dat mensen op
de hoogte waren van de verandering. De heer Bashir
brengt nu een valide punt op. Ik heb nog niet voldoende
informatie over dit punt gezien. Het kan zijn dat de
staatssecretaris ervoor kiest de mensen die nu fiscaal
partners zijn maar niet getrouwd zijn, daarvoor te

16 november 2010
TK 22

22-51

Omtzigt
waarschuwen. Hij kan het ook op de website van de
Belastingdienst laten zetten. Dat laat ik aan hem over.
©
De heer Slob (ChristenUnie): Voorzitter. Wat is er mooier
voor een Kamerlid dan op de dag van zijn verjaardag
deel te nemen aan het debat over het Belastingplan! Ik
maak dat vandaag mee. Het is sowieso een heel
bijzonder Belastingplan, omdat het nog grotendeels werk
is van het vorige kabinet. Men zal zich kunnen voorstellen dat wij daardoor een aantal goede maatregelen in het
Belastingplan herkennen. Laat ik er kortheidshalve één
noemen: de verdere stimulering van het ondernemerschap met name voor het midden- en kleinbedrijf, de
motor van onze economie.
Ik moet helaas nog een maar plaatsen. Het kabinet, dat
inmiddels een aantal weken geleden is aangetreden,
heeft ook weer een aantal wijzigingen in het Belastingplan doorgevoerd. Die geven een klein doorkijkje in het
denken van dit kabinet; ik zou haast zeggen het
ontbreken van nadenken. Wij hebben wat vragen bij de
logica ervan, met name vanuit het idee dat dit kabinet
uitdraagt dat de samenleving meer aan zet zou moeten
zijn. Vandaar dat er terecht wel heel veel over particulier
initiatief wordt gesproken. Dan is het toch wat vreemd –
ik heb het in het wetgevingsoverleg al gezegd – dat een
aantal maatregelen in dit Belastingplan juist dat
particuliere initiatief beperkt. Ik denk bijvoorbeeld aan de
groene investeringen, maar ook aan de giften en de
kunsten. Als de overheid meer aan de samenleving wil
overlaten, zal zij een visie moeten hebben op de wijze
waarop dat kan worden gerealiseerd. Kan de staatssecretaris mij uitleggen hoe hij en het kabinet een grotere rol
voor de samenleving rijmen met het fiscaal beperken van
het particulier initiatief? Is hierover nagedacht – ik heb de
indruk dat dit niet het geval is – of is hier gewoon
botweg het rode bezuinigingspotlood gebruikt?
Wij hebben in het wetgevingsoverleg gesproken over
de aftrek van giften. De staatssecretaris zal te zijner tijd
komen met een verdere uitwerking van wat de ″geefwet″
genoemd gaat worden. Wat is precies de logica achter de
voorgenomen maatregelen? Ik lees namelijk in de
financiële paragraaf dat de staatssecretaris ook nog 40
mln. moet bezuinigen. Het is absoluut onduidelijk waar
die bezuiniging gaat neerdalen. Het lijkt mij van belang
dat wij daar tijdig zicht op krijgen. Ik vraag hem de
Kamer daar op tijd over te informeren.
Er is tijdens het wetgevingsoverleg uitgebreid
gesproken over een eenvoudiger en robuuster belastingstelsel. Daar is de ChristenUnie voorstander van. Ik
merkte wel dat de staatssecretaris ietwat terughoudend
was wat betreft de ambitie die daarbij geformuleerd mag
worden. Ik begrijp dat wel. Zijn positie is nu een andere
dan die in de vorige periode. Hij draagt hier nu de eerste
verantwoordelijkheid. Hij was ook eerlijk: hij zei dat hij
geen zak met geld had. Dat was de vorige keer toen het
belastingstelsel redelijk rigoureus werd gewijzigd wel het
geval. Dan kan je makkelijker besluiten nemen dan
wanneer je geen geld hebt. Dat is volgens mij ook een
van de problemen voor bijvoorbeeld de VVD-fractie, wat
betreft haar wensen om bepaalde belastingen af te
schaffen. Dat gaat gewoon niet als je daar geen
financiële middelen voor hebt.
Ik beloof de staatssecretaris bij dezen dat wij actief
met hem zullen meedenken over fiscale middelen die

Tweede Kamer

Belastingplan

geld opleveren om wel middelen beschikbaar te krijgen.
Wij zouden eens kunnen kijken naar de doorwerkbonus.
Daar heeft hij in het verleden een aantal aardige dingen
over gezegd. Er kan uiteraard ook worden gekeken naar
de hervorming van de woningmarkt en de hypotheekrenteaftrek. De heer Koolmees heeft al aangekondigd dat de
fracties van D66 en ChristenUnie samen – dat is een
redelijk opmerkelijke combinatie, die overigens bij dit
onderwerp goed mogelijk is – een initiatiefwetsvoorstel
maken om toch de nodige hervormingen te laten
plaatsvinden. De opbrengsten daarvan – dat gaat om
groot geld – willen wij heel graag gebruiken om de
overdrachtsbelasting te schrappen, die met namen
starters op de woningmarkt vaak dwarszit. Het zou mooi
zijn als wij hier slagen in kunnen maken. De staatssecretaris was terughoudend. De coalitiefracties zitten
natuurlijk lastig vanwege het coalitieakkoord. Mogelijk
moeten wij een geschikt moment zoeken in de Kamer
om dit voorstel in stemming te brengen – het is bekend
dat de verschillen soms heel klein zijn – om toch de
Eerste Kamer te bereiken, die juist vandaag zo’n
fantastisch goede uitspraak heeft gedaan over het
hervormen van de woningmarkt. Die uitspraak was een
motie van mijn partijgenoot de heer De Boer.
Wij denken dus met de staatssecretaris mee. In dat
meedenken geef ik hem nog één ding mee. De ChristenUnie pleit al jaren voor een defiscalisering in box 3 van
vorderingen en schulden die zijn ontstaan krachtens het
erfrecht. De ambtsvoorganger van de staatssecretaris
heeft eerder al gezegd dat hij dat zou gaan regelen, maar
dat is toch aan een nieuw kabinet overgelaten. Ik vraag
de staatssecretaris dit op te pakken en mee te nemen.
Volgens mij kunnen wij hier wel iets mee met elkaar.
Ik heb nog één punt wat betreft het hervormen en
herzien van het belastingstelsel, namelijk de draagkracht
van gezinnen. Dat is, zo formuleer ik kortheidshalve, voor
mijn fractie een punt van zorg. Die zorg betreft ook de
wijze waarop het kabinet daar in de wijzigingen in het
belastingstelsel en ook in andere wetgeving mee
omgaat. Wij denken dat dit een aandachtspunt moet zijn
bij de herziening van het belastingstelsel. Daarom dien ik
een motie in.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat het kabinet heeft aangekondigd met
een visie te komen op het toekomstig fiscaal stelsel;
van mening dat het van belang is hierbij ook inzicht te
krijgen in de effecten van de voorstellen op de draagkracht van gezinnen;
verzoekt de regering, de draagkracht op gezinsniveau
mee te nemen in haar visie op het toekomstig fiscaal
stelsel,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Slob. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 50 (32504).

16 november 2010
TK 22

22-52

Slob
De heer Slob (ChristenUnie): Voorzitter. Ik kom nu bij een
aantal amendementen dat wij hebben ingediend. Het
eerste betreft de afschaffing van de heffingskorting voor
maatschappelijke beleggingen. Daar is door velen over
gesproken. Dit voorstel ligt ons als een steen op de
maag. Wij hebben het zelf niet verzonnen. De wijze
waarop het er nu ligt, is wat ons betreft niet acceptabel.
Dit gaat echt veel te snel. Het is een rabiate afschaffing
die bedrijven die rekening hebben gehouden met deze
fiscale mogelijkheden in de problemen brengt. Wij weten
dat er met name in de glastuinbouw zelfs grote risico’s
zijn dat bedrijven gaan omvallen. Dat kan niet de
bedoeling zijn.
Het minste wat wij kunnen doen, is zorgen voor wat
wij dan maar ″een zachte landing″ noemen. Dat doen wij
ook bij andere regelingen wel. Dat wil zeggen dat wij
ervoor zorgen dat wij het wat voorzichtiger afbouwen.
Mijn fractie is in dat opzicht reëel geweest. Wij hebben
gekeken in de hoek waar dit soort beleggingen thuishoren; het zijn groene beleggingen. Wij hebben gekeken
naar de MIA, de EIA en de Vamil, zij het niet met het
oogmerk om daarin onverantwoorde dingen te doen. Ik
denk dat de staatssecretaris tijdens het wetgevingsoverleg terecht heeft gezegd dat je dit niet zomaar even in
een week kunt regelen. Als je die lijsten gaat aanpassen,
moet je dat immers heel voorzichtig doen. Ook als je aan
de percentageknoppen gaat draaien, moet je je goed
rekenschap geven van de consequenties. Uiteindelijk
hebben wij amendementen ingediend – het moesten er
twee zijn – waarin wij zeggen: bouw het rustig af. De
dekking heb ik verpakt in een motie die complementair is
aan deze amendementen.
Die motie luidt als volgt.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat het kabinet de heffingskorting op
maatschappelijke beleggingen en durfkapitaal met
ingang van 1 januari 2011 wil afschaffen;
constaterende dat dit grote financiële gevolgen kan
hebben voor met name ondernemers die via groenfinanciering een rentekorting hebben op hun lening;
van mening dat het ongewenst is dat ondernemers
rechtstreeks in de financiële problemen raken door een
dergelijke plotselinge wijziging van het overheidsbeleid
en dat een geleidelijke afbouw van de heffingskorting
daarom gewenst is;
constaterende dat de afgelopen jaren een forse
onderuitputting van de beschikbare middelen voor de
EIA, MIA en Vamil heeft plaatsgevonden en dat de
verwachting reëel is dat dit de komende jaren niet
anders zal zijn;
spreekt uit dat de regering de ruimte krijgt om de
beschikbare middelen voor de EIA, MIA en Vamil in de
jaren 2010 en/of 2011, 2012 en 2013 te verlagen met het
bedrag dat nodig is voor de dekking van de amendemen-

Tweede Kamer

Belastingplan

ten 32504, nr. 42 en 32505, nr. 20, die zien op de
geleidelijke afbouw van de heffingskorting,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Slob. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 51 (32504).
De heer Slob (ChristenUnie): Dit raakt de betrouwbaarheid van de overheid, vinden wij, in aanmerking nemend
dat het redelijk is dat er een geleidelijke afbouw is. Ik
speculeer niet heel direct op onderuitputting, al gaan wij
er wel van uit dat die er is. Ik geef de staatssecretaris
echter de ruimte om de regelingen iets te korten met het
bedrag dat nodig is. Dat is dus financieel deugdelijk,
denk ik. Ik ga ervan uit dat het zelfs niet is uit te sluiten
dat misschien al met de onderuitputting van 2010 het
volledige bedrag kan worden gevonden. Dat zal moeten
blijken. In ieder geval is dit een mogelijkheid – wij
denken dat die reëel is – om dit heel vervelende
probleem, dat wij niet zelf hebben gezocht maar dat op
ons bordje is terechtgekomen, op een redelijke manier
op te lossen.
Ik zeg erbij dat het voor ons een hard punt is dat wij
hier goed uitkomen, ook als het gaat om onze uiteindelijke beoordeling van het Belastingplan. Het kan niet zo
zijn dat wij als overheid onbetrouwbaar zijn en bedrijven
laten omvallen op de voorgestelde wijze. Dat is ook niet
de bedoeling van de staatssecretaris, denk ik.
Wij hebben een amendement ingediend over de
werkkostenregeling. Kort samengevat komt het hierop
neer dat wij het heel vreemd vinden dat de kosten voor
telewerken straks niet meer onder de vrijstelling van de
werkkostenregeling vallen – dat wordt geschrapt – maar
dat bijvoorbeeld de reiskostenvergoeding wel daaronder
blijft vallen. Als je dus maandelijks bijvoorbeeld 1500 km
rijdt om bij je kantoor te komen, valt dat er wel onder,
maar wil je thuis een thuiswerkplek inrichten, dan is het
opeens niet aan de orde. Dat vinden wij heel vreemd. Ik
vind dit ook vreemd in het perspectief van het regeerakkoord. Mijn partij hoeft dit niet ter hand te nemen, maar
ik heb het wel goed gelezen, zoals men zal begrijpen.
Daarin spreekt het kabinet juist uit dat het het telewerken
wil intensiveren en dat het allerlei belemmeringen om
thuis te werken en te telewerken wil tegengaan. Dan
komt er toch zo’n voorstel in het Belastingplan. Dat kan
niet.
De staatssecretaris heeft in het wetgevingsoverleg
gemeld dat er vanuit de Arbowet geld beschikbaar is
voor telewerkplaatsen. Ik heb dit echt nergens kunnen
terugvinden. Misschien kan de staatssecretaris dit nog
aanwijzen. Wij hebben het niet kunnen vinden, hoe groot
het bedrag ook is. Voor de zekerheid heb ik een
amendement ingediend – het gaat om 9 mln. – dat
uiteraard deugdelijk is gedekt, om te voorkomen dat dit
wat ik maar zal noemen ″onzalige plan″ doorgang zal
vinden. Zeker gezien het infrastructuurbeleid van dit
kabinet, zullen de files alleen maar groter worden.
Daaraan moeten wij niet nog meer auto’s toevoegen als
dat niet echt nodig is.
Dan is er een amendement met betrekking tot de
doorschuif van de ab-claim; ″ab″ staat voor ″aanmerkelijk
belang″. Er is met ingang van 1 januari 2010 een aantal
maatregelen genomen ten aanzien van de doorschuif van

16 november 2010
TK 22

22-53

Slob
de aanmerkelijkbelangaandelen. Als aandelen in een bv
met beleggingsvermogen geërfd worden door de
achterblijvende echtgenoot is het niet meer mogelijk om
de ab-claim op dit beleggingsvermogen door te
schuiven. De langstlevende echtgenoot wordt dan direct
met de ab-heffing geconfronteerd. Om die te kunnen
betalen, zal er vaak vermogen uit de bv moeten worden
vrijgemaakt.
Mijn fractie wil de doorschuif van de ab-claim op het
beleggingsvermogen ook toe blijven staan als de
aandelen na het overlijden overgaan op de langstlevende
echtgenoot. Je moet het een weduwe – daar zal het vaak
om gaan, maar het kan natuurlijk ook een weduwnaar
zijn – niet aan willen doen dat er snel geld vrij moet
worden gemaakt uit de bv om zowel de ab-heffing als
het successierecht te voldoen, ook al omdat er vaak
sprake is van vermogen dat niet gemakkelijk te gelde kan
worden gemaakt omdat het bijvoorbeeld vastzit in
onroerend goed. Je kunt dan niet meer spreken van
″ongestoord voortleven″ wat toch een uitgangspunt is
van het erfrecht. Kortom, vandaar het amendement voor
een integrale doorschuif van de ab-claim naar de
langstlevende echtgenoot.
De dekking voor dit amendement wordt gevonden
door het beleggingsvermogen van het ondernemingsvermogen in een bv te verlagen van 5% naar 3% om in
aanmerking te komen voor de bedrijfsopvolgingsregeling. Ik krijg graag een reactie van de staatssecretaris op
dit amendement.
Ik heb ook nog enkele opmerkingen over de cumprefs.
Als de uitgegeven cumprefs niet direct van de eerste
ouder naar de beoogde opvolger gaan bij vererving maar
naar de langstlevende echtgenoot, kan deze echtgenoot
geen gebruikmaken van de doorschuif van de ab-claim
en moet er dus afgerekend worden, waardoor de reële
bedrijfsopvolging alsnog in gevaar komt, terwijl je dat
juist wilt zeker stellen met de cumprefs. Ik heb dan ook
twee amendementen ingediend die regelen dat de
langstlevende echtgenoot die de cumprefs krijgt door het
overlijden van de echtgenoot, geen ab-claim moet
afrekenen in zowel de inkomstenbelasting als de
successiewet. Ook hier krijg ik graag een reactie op.
Mevrouw de voorzitter, ik geef toe dat dit een vrij
technisch betoog is, maar het behandelde raakt mensen
wel midden in hun bestaan. Zeker als er een ernstige
situatie als een overlijden heeft plaatsgevonden, lijkt ons
dat niet wenselijk.
Ik zie de heer Braakhuis van GroenLinks al bij de
interruptiemicrofoon staan. Mijn allerlaatste opmerking
raakt aan een punt dat zijn fractie heeft ingebracht, maar
dan via schriftelijke vragen, namelijk de leer-werkplekken
voor jongeren. Het kabinet onderkent dat leerwerkplekken essentieel zijn voor de beroepsbegeleidende
leerweg. Het probleem is dat kleine ondernemers niet
profiteren van een afdrachtvermindering, terwijl zij juist
een grote bijdrage leveren aan het begeleiden van
jongeren in het beroepsonderwijs. Ik heb dit punt in het
wetgevingsoverleg al aan de orde gesteld. De staatssecretaris ziet geen echte reden om deze situatie te
veranderen, zoals ook blijkt uit antwoorden op vragen
van de heer Klaver. In die antwoorden zijn wel de
mogelijkheden op een rij gezet. Ik stel voor om dit nu
niet verder hier uit te discussiëren, maar om een geschikt
moment te zoeken om dit nog eens op te pakken. Dat
lijkt me van belang voor onze kenniseconomie. Daarom

Tweede Kamer

Belastingplan

bij deze alvast geagendeerd. Ik verwacht steun van
GroenLinks voor dat debat.
De heer Braakhuis (GroenLinks): Dat gaat misschien wel
lukken.
Betekent de motie van de heer Slob om de EIA, MIA
en VAMIL af te schaffen in de loop van een aantal jaren,
dat hij de banken graag helpt en dat het slechts wat
jammer is als dat ten koste gaat van de natuur?
De heer Slob (ChristenUnie): Ik geef toe, wat ik doe is
constructief meedenken in een situatie waarin je iets ziet
gebeuren wat je absoluut niet wilt. Ik probeer te
voorkomen dat door het voorstel van het kabinet op dit
moment er grote schade ontstaat waarvoor wij geen
verantwoordelijkheid kunnen nemen en waarvoor we ook
de coalitie willen behoeden. Vandaar dat wij ons hebben
ingezet voor een zachte landing. Ik heb zelf niet
verzonnen om de groene beleggingen zo om zeep te
helpen als het kabinet dat doet. Het minste wat je echter
kunt doen als je het wel afschaft, is zorgen dat het
geleidelijk gebeurt. De vermindering van de bedragen
voor de EIA, MIA en VAMIL is zeer beperkt. Ik ben ervan
overtuigd dat het geen enkel probleem moet zijn om
straks als de onderuitputting weer bekend is, daaruit te
putten. Ik kijk even naar de EZ-begroting van 2009.
Daarin was 275 mln. geraamd voor de EIA. Uiteindelijk
was de realisatie 88 mln. Dat geld heeft deze staatssecretaris die toen nog Kamerlid was, direct voor een deel
gebruikt om zijn woningbouwplannen mee te financieren. Voor 2010 is het budget op 298 mln. geraamd. Ik
sluit niet uit dat de onderuitputting van deze regelingen,
die we aan het einde van het jaar zullen weten, gewoon
de zachte landing kan financieren. Dat is het minste wat
je kunt doen. Daar heb ik mijn nek voor uitgestoken,
overigens met veel steun van LTO, die erg blij is dat wij
deze inspanningen, die het afgelopen weekend vele uren
hebben gekost, hebben verricht.
De heer Braakhuis (GroenLinks): Is de heer Slob zich
ervan bewust dat de specialisten hebben gezegd dat het
eigenlijk prima regelingen zijn, die door grote onbekendheid tot onderuitputting leiden? Is het daarom niet
waardevoller om juist te proberen deze regelingen te
behouden in plaats van de bal voor het doel van het
kabinet te leggen en te zeggen: schaf maar af die
handel?
De heer Slob (ChristenUnie): De heer Braakhuis moet de
zaken niet omdraaien. Wij hebben niet voorgesteld een
en ander af te schaffen. Hij heeft de discussie hier in de
Kamer tussen wat ik maar even de ″coalitiepartijen″
noem – VVD, CDA en PVV – gevolgd. Dat geldt ook voor
de kunst en de podiumkunsten. Daar speelt een
vergelijkbare discussie. Ik kan natuurlijk een dekking
voorstellen die niet aan dit onderwerp raakt en dan weet
ik op voorhand dat die wordt weggeschoten. Zoiets zou
wel gemakkelijk zijn en het voor de bühne goed doen,
maar ik neem de verantwoordelijkheid voor een deel op
mijn schouders om een zachte landing te realiseren als ik
toch mogelijkheden zie om te voorkomen dat bedrijven
hierdoor hard worden geraakt. Ik wil die mogelijkheid
niet voorbij laten gaan, omdat ik niet door zo’n beeld
geraakt wil worden. Zo bedrijft de ChristenUnie geen
politiek. Vandaar dat wij meedenken met de ondernemers. Ik hoop dat de coalitiepartijen en het kabinet deze

16 november 2010
TK 22

22-54

Slob
handreiking niet zomaar naast zich neerleggen. Ik heb
aangegeven dat het voor ons een zwaar punt is bij de
uiteindelijke beoordeling van dit belastingplan als zij dat
wel doen. Wij vinden de verantwoordelijkheid ten
opzichte van de ondernemers vrij groot.

De heer Dijkgraaf (SGP): Voorzitter. Ik ben blij dat de
PVV-fractie dat verkeerde voorstel over het Koninklijk
Huis heeft ingetrokken. Mijn dank daarvoor. Ik wil de
kersverse staatssecretaris zeer danken voor en complimenteren met zijn heldere beantwoording van de vragen
tijdens de wetgevingsoverleggen. Dat maakt het mogelijk
om tijdens dit debat naar de diepte af te steken.
Laat ik allereerst benoemen dat mijn fractie verheugd
is met de aankondiging van de staatssecretaris dat hij
begin volgend jaar met een startnotitie komt waarin hij
de mogelijkheden beschrijft om het belastingstelsel te
benoemen en te vereenvoudigen. Wij vinden dat hard
nodig. Daarom hebben we aangegeven welke thema’s
we graag uitgewerkt zien in die nota. Daar wil ik het nog
wel even over hebben, want daar zijn we nog niet zo
tevreden over. Die thema’s zijn het belasten van
consumptie ten gunste van belasten op inkomen, de
woningmarkt en een leefvormneutralere inkomstenbelasting.
Ik ben blij met de toezegging dat de staatssecretaris
serieus kijkt naar de mogelijkheden van grondslagverbreding in de sfeer van de btw. Kan hij toezeggen dat hij
daarbij ook het scenario uitwerkt zoals ik geschetst heb,
namelijk een verhoging van de btw in ruil voor lagere
belastingen op inkomen? Daardoor zouden we verschillende dingen met elkaar kunnen combineren. Zo maken
consumenten bewustere keuzes in hun koopgedrag en
kunnen we tegelijkertijd de economie stimuleren.
Ik vind het bijzonder jammer dat de staatssecretaris de
toekomstige fiscale behandeling van het eigen huis
buiten die notitie houdt. Ik snap zijn aarzelingen
natuurlijk wel, gezien de gemaakte afspraken. Ik
respecteer die ook volkomen. Toch denk ik dat wij in
deze tijd de moed moeten hebben om in ieder geval na
te denken over wat we gaan doen ná deze periode. Het
zou toch wel erg jammer zijn om dat nadenken stop te
zetten. Veel dingen kunnen gecombineerd worden. Dat is
complex. De staatssecretaris heeft gezegd dat er al
allerlei onderzoeken liggen. Als je tegelijkertijd de
hypotheekrenteaftrek, het eigen woningforfait en de
overdrachtsbelasting wil gebruiken voor het verlagen van
andere belastingtarieven – dat staat bij ons voorop, niet
de bezuinigings- of de dekkingsmaatregel, maar de
herziening van het systeem – en daarnaast koopkrachteffecten en leefvormneutralere belastingen wilt bekijken, is

dat een heel complexe operatie. Gun dit land de tijd om
daar goed over na te denken. Ik wil de staatssecretaris
nogmaals uitdagen daarvoor de handen op elkaar te
krijgen. Wat mij betreft gaat dat met de toezegging
gepaard dat het geen consequenties hoeft te hebben
voor deze periode, zodat we die discussie neutraal met
elkaar kunnen voeren. Die discussie moeten we echter
wel kunnen voeren.
Ik kom bij mijn derde punt, het leefvormneutraler
belasten. Ik heb zelf in het wetgevingsoverleg het
voorbeeld aangehaald van de appels. Een eenheid die
dat met zijn tweeën deed, had veel meer belastingvoordeel dan iemand die dat alleen deed. De heer Omtzigt
heeft ook een prachtig voorbeeld aangehaald van een
situatie die tot een volstrekt onvergelijkbare belastingheffing leidde, terwijl dezelfde mensen daar wonen. Ik durf
ook nog de stelling aan dat de Kamer jarenlang in een
Babylonische spraakverwarring heeft verkeerd, aangezien
de motie-Koşer Kaya eigenlijk hetzelfde verwoordde dat
ik naar voren heb gebracht. Dan heb je D66 en de SGP
bij elkaar. Als je die bij elkaar kunt brengen in deze
discussie, ben je volgens mij een heel eind. En dat kan.
Ik lees voor uit haar motie: overwegende dat de ene
regeling nadelig uitpakt voor samenwonenden zonder
kinderen, de andere voor traditionele gezinnen en weer
andere voor alleenstaanden; verzoekt de regering, te
onderzoeken wat er moet gebeuren om het belastingstelsel leefvormneutraal te maken en wat hier de consequenties van zijn. Dat is in feite mijn vraag. Volgens mij leeft
die vraag Kamerbreed, dus vraag ik de staatssecretaris
die handschoen op te pakken. Laat de staatssecretaris
dan geen wig drijven tussen de SGP en andere fracties.
Ik snap de gevoelens die opkomen, als wij met dit soort
termen komen: wat is hier aan de hand? Maar wij willen
er heel bewust goed naar kijken.
Er zijn ook mogelijkheden. De staatssecretaris heeft
aangegeven: als je dat doet, gaat dat altijd ten koste van
het arbeidsaanbod. Wij snappen best dat het een
belangrijk punt is, zeker als wij naar meerderheden in de
Kamer kijken. Maar als wij de literatuur lezen, snappen
wij ook dat er wel degelijk opties zijn. Als spraakmakende auteurs zoals Stevens met opties komen, zowel
binnen het huidige fiscale stelsel als binnen een
splitsingsstelsel als binnen een vlaktaks en noem maar
op, vind ik dat wij er serieus naar moeten kijken. Het is
toch nogal wat, zo zeg ik tegen mijn collega’s, als
neutrale wetenschappers constateren dat ons belastingsysteem in feite in strijd is met de rechten van de mens.
Ik heb een artikel uitgedeeld van een niet-SGP’er in het
Weekblad Fiscaal Recht. Dat is wel de conclusie van
mensen die naar dat belastingsysteem kijken. Dat is ook
de conclusie van rechtsgeleerden in Duitsland en andere
landen. Dus laten wij gewoon die uitdaging met elkaar
aangaan: aan de ene kant het systeem leefvormneutraler
maken en aan de andere kant het arbeidsaanbod niet
meer remmen dan nodig is. Volgens mij zijn er zelfs
opties waarbij dat helemaal niet geremd hoeft te worden.
Afhankelijk van hoe de staatssecretaris hierop
antwoordt, maar misschien ook wel onafhankelijk
daarvan – ik weet het nog niet precies – daag ik mijn
collega’s uit om hierover een hoorzitting of rondetafelgesprek te beleggen, waarbij wij met elkaar die discussie
aangaan in het kader van die notitie. Dat hoeft niet alleen
over leefvormneutraliteit te gaan, maar kan gaan over al
die pijlers waarover wij het hebben gehad. Laten wij ook
die experts van buiten daarbij betrekken en dan tot een

Tweede Kamer

16 november 2010
TK 22

De heer Braakhuis (GroenLinks): Dat betekent dus
eigenlijk dat de ChristenUnie-fractie moties en amendementen die deze regeling proberen te behouden, warm
zal steunen.
De heer Slob (ChristenUnie): Als de dekking die achter
die motie schuilgaat of in die amendementen verpakt is,
onze steun kan krijgen, zullen we dat zeker steunen. Zo
doen we dat altijd. Het maakt dan niet uit bij wie de
moties of amendementen vandaan komen. Zo kent men
ons in de Kamer en ik hoop dat de heer Braakhuis ons
ook steeds meer zo zal leren kennen.
©

Belastingplan

22-55

Dijkgraaf
politieke afweging komen wat bij ons past. Ik zie allerlei
knikkende hoofden, dus laten wij dat maar gewoon
oppakken. Dat ligt niet aan de staatssecretaris. Hij zal het
best vinden of niet. Maar goed, daar gaat hij helemaal
niet over, dus dat kunnen wij zelf doen.
Tijdens het wetgevingsoverleg hebben wij een stevig
debat gehad over de korting op het maatschappelijk
beleggen. Ik verweet de staatssecretaris min of meer dat
hij met anekdotisch bewijs kwam en daarom heb ik maar
een scriptie in de strijd gegooid van een van mijn
studenten; dank voor de reactie daarop. Ik was blij met
die reactie, omdat die een overzicht gaf van de verschillende studies die er zijn. Dat heeft mij overtuigd van het
langetermijneffect. Ik ben bereid om te kijken wat die
effecten zijn. Ik had de scriptie niet ingediend omdat ik
gelijk moest en zou krijgen, maar meer om te zeggen:
onderbouw dat en kom tot een afgewogen standpunt op
basis van het bewijs dat er ligt. Volgens mij zegt het
bewijs dat het gat, als het er al is, kleiner wordt, dat er
wel een verschil is en dat er dus wel een reden is. Maar
het is dan een kwestie van smaak in hoeverre je dat via
de belastingen subsidieert.
Een overblijvend belangrijk punt – ik haak toch aan bij
de heer Slob en de heer Omtzigt – is het overgangsrecht:
kun je het als overheid maken om zomaar de stekker
hieruit te trekken, terwijl mensen langetermijnverplichtingen zijn aangegaan? Mijn antwoord is: nee, dat kun je
niet maken, al is het alleen al vanwege de effectiviteit
van toekomstig overheidsbeleid. Ik daag de staatssecretaris uit om daar nog eens goed naar te kijken, ook
richting morgen. Mijn sympathieën gaan overigens ook
uit naar voorstellen die daar wat aan doen. Is het ook
niet heel verstandig dat wij heel goed monitoren wat hier
gebeurt? Wij maken nu een inschatting. Dat is en blijft
een inschatting, want niemand weet precies wat er de
komende maanden gaat gebeuren. Is de staatssecretaris
bereid om, als die bezuiniging doorgaat, goed te
monitoren wat er plaatsvindt?
Dan de accijns op tabak. Ik heb een amendement
ingediend dat ertoe strekt de accijnsverhoging anders in
te richten, namelijk een hogere accijns op shag en een
lagere accijns op sigaretten, teneinde het verschil tussen
beide kleiner te maken. De staatssecretaris heeft een
aantal antwoorden gestuurd waaruit blijkt dat Duitsland
in ieder geval niet het probleem is. Dus in die zin hebben
we het probleem verkleind. België is nog wel een
probleem waarbij sprake is van grote effecten. Wat is nu
precies de afweging van de staatssecretaris tussen de
interne effecten hier in Nederland en de externe
effecten? Het blijft een afweging en iedereen doet het
naar mijn idee een beetje op gevoel zonder dat het goed
wordt onderbouwd. Ik snap wel dat je niet alles kunt
onderbouwen maar wat is nu het afwegingskader van de
staatssecretaris? Ik vraag dat ook met het oog op de
toekomst. In het wetgevingsoverleg heeft de staatssecretaris gezegd dat als dat verschil kleiner wordt in het
buitenland, wij in Nederland ook wat kunnen doen. Ik
vraag om een meer precieze formulering van de
toezegging die hij op dit punt wil doen.
In de schriftelijke beantwoording staat al iets over de
burgemeesterswoning. Ik verzoek de staatssecretaris om
in overleg te treden met het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties hierover. Volgens mij moet
het kabinet met één mond spreken. Hier hebben wij nu
een typisch voorbeeld waarbij de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een ander geluid laat

Tweede Kamer

Belastingplan

horen dan de staatssecretaris van Financiën. Dus mijn
verzoek aan de staatssecretaris is om met BZK in overleg
te treden en met één standpunt naar buiten te komen. Ik
overweeg ook om hierover een motie in te dienen. De
functie van burgemeester is een heel aparte. De
staatssecretaris heeft de predikanten aangehaald. Welnu,
dat is een mooi voorbeeld, zeker als ik de vragen stel.
Ambtenaren zijn creatief wat dat betreft. De burgemeesters zijn echter toch wel een bijzonder geval, omdat ze
minder keuze hebben wat betreft hun eigen woning en
omdat ze een deel van hun woning moeten inrichten
voor ontvangsten en overleg in die woning zelf,
waardoor dat deel van die woning hun niet toe te
rekenen valt.
Zo-even is het onderzoeksrapport van APE rondgedeeld. Ik heb niet zo heel veel tijd gehad om het door te
nemen, maar ik heb toch geprobeerd zo veel mogelijk
ervan tot mij te nemen. Wat mij opvalt is dat APE met
een elasticiteit komt van min 1,1. Verder valt het mij op
dat het de resultaten van vorig onderzoek wel in de
literatuurlijst heeft opgenomen maar dat het niet
vermeldt wat er toen uitkwam. Dat verbaast mij
overigens niet als ik die twee vergelijk. Het onderzoek
van 2008 van hetzelfde instituut en van dezelfde auteurs
kwam uit op min 0,31, nog geen een derde van het effect
dat in het voorliggende rapport vermeld wordt. Daarbij
moet dan bedacht worden dat naar mijn indruk de
huidige studie op minder goede data, minder eenheden
is gebaseerd dan de vorige studie. Men heeft nu maar
observaties voor vier jaar en slechts voor maximaal
veertien instellingen. Je kunt in de studie helemaal niet
achterhalen hoeveel observaties er in totaal zijn maar het
zijn er maximaal veertien voor vier jaar; dat zijn 56
observaties. De staatssecretaris weet volgens mij ook wel
dat dit een probleem kan zijn en dat je je dan af moet
vragen of die resultaten überhaupt wel betrouwbaar zijn.
Dus ik hoor graag het oordeel van de staatssecretaris
over de betrouwbaarheid van de studie in vergelijking
met de studie van de vorige keer van dezelfde auteurs en
ook in vergelijking met de bredere literatuur. Ik denk
namelijk dat dit een zware overschatting is van het
werkelijke effect.
De heer Omtzigt (CDA): Ik vind het buitengewoon
interessant. Ik zou ook graag overzichten en vergelijkingen zien, maar aangezien wij de staatssecretaris binnen
24 uur aan het woord laten, kan ik mij voorstellen dat dat
niet lukt. Misschien kan hij een e-mailtje sturen naar de
auteurs met het verzoek een korte uitleg te geven
waaruit het verschil verklaard kan worden. Dan zouden
wij een interessante vergelijking hebben. Ik vind het
inderdaad opvallend dat hetzelfde bureau tot totaal
verschillende schattingen komt bij twee totaal verschillende opdrachtgevers voor dezelfde vraag.
De heer Dijkgraaf (SGP): Het is misschien goed om te
vermelden dat het ministerie de vorige opdrachtgever
was.
Ik vraag de staatssecretaris wat feiten zijn en wat fictie
is. Wij kunnen diep in de techniek duiken, maar dat lijkt
mij niet zo nodig. In feite geeft de nieuwe studie meer
restricties. Als je de tekst leest, is bijvoorbeeld de min
1,09 tegenover de plus 1,09, de eigen prijselasticiteit
versus de substituten, gewoon een aanname van de
auteurs. Er was namelijk onvoldoende spreiding in de
prijsontwikkeling. Zij hebben maar vier observaties voor

16 november 2010
TK 22

22-56

Dijkgraaf
de prijs van substituten, maar in de studie uit 2008 was
die aanname niet nodig, omdat zij veel meer observaties
hadden. Daaruit blijkt dat de twee elasticiteiten volstrekt
ongelijk zijn. Dit lijkt mij wel te helpen in de discussie
over de verhoging van de btw.
De algemene beraadslaging wordt geschorst.
De voorzitter: Voordat ik de vergadering schors,
feliciteer ik de heer Slob van harte met zijn verjaardag. Ik
neem aan dat ik dit namens alle aanwezigen doe.
Mijnheer Slob, ik kan mij voorstellen dat er een leukere
plek is om uw verjaardag te vieren, maar dit is wel een
belangwekkend onderwerp.
De heer Van Vliet (PVV): Het is toch de 32ste verjaardag
van de heer Slob?
De voorzitter: Ik dank de leden voor hun inbreng in
eerste termijn en de staatssecretaris voor zijn aanwezigheid. Morgen volgen het antwoord van de staatssecretaris in eerste termijn en een korte tweede termijn, waarin
eventueel moties ingediend kunnen worden.
De vergadering wordt van 19.25 uur tot 20.15 uur
geschorst.
Voorzitter: Verbeet

Tweede Kamer

Belastingplan

16 november 2010
TK 22

22-57