Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

35 935

Tijdelijke regels ter uitvoering van de
SIS-verordening grenscontroles en de
SIS-verordening politiële en justitiële
samenwerking in strafzaken

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 11 november 2021
De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer als volgt verslag
uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde vragen en
gemaakte opmerkingen voldoende zullen zijn beantwoord, acht de
commissie de openbare behandeling van het voorstel van wet
genoegzaam voorbereid.
Inhoudsopgave

blz.

ALGEMEEN DEEL
Inleiding
Inhoud
Uitvoerings- en handhavingsgevolgen
Financiële gevolgen
Advies en consultatie

1
1
2
3
4
4

ALGEMEEN DEEL
Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel
Tijdelijke regels ter uitvoering van de SIS-verordening grenscontroles en
de SIS-verordening politiële en justitiële samenwerking in strafzaken
(hierna: het wetsvoorstel). Deze leden vinden het belangrijk dat de
toegang tot de Schengen Informatie Systeem (SIS)-database optimaal
functioneert om bijvoorbeeld terroristen te kunnen opsporen en illegale
migratie tegen te gaan. Voornoemde leden hebben daarbij nog enkele
vragen en opmerkingen.
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van voorliggend
wetsvoorstel. Zij hebben nog enkele vragen. Deze leden constateren dat
dit wetsvoorstel beoogt tijdelijke regels vast te stellen ter uitvoering van
de SIS-verordeningen, zodat het SIS volledig kan worden gebruikt,

kst-35935-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 935, nr. 5

1

vooruitlopend op de inwerkingtreding van de in voorbereiding zijnde
Uitvoeringswet EU-verordeningen grenzen en veiligheid. Voornoemde
leden vragen de regering toe te lichten waarom de Uitvoeringswet
EU-verordeningen grenzen en veiligheid niet eerder is ingediend, zodat
deze tijdelijke regels niet nodig waren geweest.
De leden van de SP-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het
wetsvoorstel. Deze leden onderschrijven de noodzaak tot grensoverschrijdende samenwerking vanwege het wegvallen van de landsgrenzen in het
Schengengebied. Toch hebben zij diverse vragen vanwege de samenhang
met de Uitvoeringswet EU-verordeningen grenzen en veiligheid en de
inhoud van deze wet.
Voornoemde leden lezen dat de regering aangeeft dat de Tweede Kamer
over enkele weken een grotere uitvoeringswet kan verwachten in het
kader van grensoverschrijdende samenwerking op het terrein van
grensbewaking, migratie en justitie. Via die wet zullen acht verordeningen
en het SIS geïmplementeerd worden. De regering geeft daarbij aan dat
volledig gebruik van het SIS, zoals dat per eind februari 2022 is voorzien,
waarschijnlijk niet zal worden gehaald. Daarom ligt dit wetsvoorstel voor
SIS nu voor. De leden van de SP-fractie zijn benieuwd waarom dit
probleem niet bij de andere acht verordeningen speelt. Geldt daar
bijvoorbeeld een latere implementatiedatum of acht de regering het
gebruik van die andere verordeningen minder relevant? Over welke acht
verordeningen gaat het eigenlijk?
Inhoud
De leden van de VVD-fractie vragen of mogelijkerwijs beleids- en/of
uitvoeringsverschillen kunnen ontstaan nadat de tijdelijke regels ter
uitvoering van de SIS-verordening worden vervangen door de Uitvoeringswet EU-verordeningen grenzen en veiligheid.
Deze leden vernemen dat een deel van de bepalingen in de
SIS-verordeningen aan de nationale wetgever overgelaten worden. Zij
vernemen graag, buiten het genoemde voorbeeld uit artikel 45, eerste lid,
welke bepalingen dit betreffen, hoe deze worden ingevuld door de
regering en hoe die zich zullen verhouden tot andere landen in de
Europese Unie (EU).
Voornoemde leden hebben kennisgenomen van de beoogde delegatie in
de toekomstige Uitvoeringswet EU-verordeningen grenzen en veiligheid.
Daarbij wordt beoogd bij algemene maatregel van bestuur (AMvB) de
aanwijzing van de nationaal bevoegde autoriteiten te kunnen regelen.
Daarbij vragen de aan het woord zijnde leden wat een aanleiding kan zijn
voor het wijzigen van een taak van een nationaal bevoegde autoriteit in de
toekomst en zij verzoeken de regering hierop in te gaan.
Voorts verzoeken de leden van de VVD-fractie de regering een nadere
uitleg te geven bij het verschil tussen «toegang», «bevraging» en
«doorzoeking» door de Nederlandse autoriteiten, daar de Franse en
Engelse taalversie lijken te spreken van «doorzoeking» en de regering lijkt
uit te gaan van «bevraging». Begrijpen deze leden het goed dat bijvoorbeeld Franse en Engelse autoriteiten meer mogen/kunnen dan de
Nederlandse autoriteiten?
Voornoemde leden vinden het belangrijk dat de SIS-database op zowel de
politiële als de justitiële samenwerking als voor de grenscontroles goed
toegankelijk is. In welke mate vormt de Algemene verordening gegevensbescherming een belemmering voor een optimale (internationale)
samenwerking en optimale grenscontroles?
De leden van de D66-fractie constateren dat in de Nederlandse taalversie
van de SIS-verordening grenscontroles wordt geschreven over het recht
op rechtstreekse bevraging van het SIS, en in de SIS-verordening politiële

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 935, nr. 5

2

en justitiële samenwerking in strafzaken over het recht op rechtstreekse
doorzoeking van het SIS. In de memorie van toelichting wordt uitgelegd
dat in de Engelse taalversie van beide verordeningen consistent als
terminologie «the right to search directly» wordt gebruikt, wat de regering
vervolgens interpreteert als het recht op «rechtstreekse bevraging». In het
wetsvoorstel wordt zodoende dus ook alleen gesproken van «bevraging».
Voornoemde leden merken op dat het hen logischer voorkomt «to search
directly» als «doorzoeking» te interpreteren. Deze leden vragen de
regering daarom een nadere toelichting op haar vertaalkeuze. Kan de
regering nagaan wat de redenen waren in de ene verordening van
«bevraging» te spreken en in de andere van «doorzoeking»? Kan de
regering nagaan of deze verschillende terminologieën niet toch een
verschil in bevoegdheden impliceren?
De aan het woord zijnde leden lezen in de memorie van toelichting dat bij
de in voorbereiding zijnde Uitvoeringswet EU-verordeningen grenzen en
veiligheid, conform het advies van de Afdeling advisering van de Raad
van State (hierna: de Afdeling), gedelegeerd zal worden naar een AMvB
voor de aanwijzing van de nationaal bevoegde autoriteiten, in plaats van
een ministeriële regeling. In reactie op de Afdeling zegt de regering zich
enkel voor te nemen de nationaal bevoegde autoriteiten aan te wijzen bij
AMvB. Deze leden vragen of de regering kan toezeggen dat dit daadwerkelijk zal gebeuren.
Over de inhoud hebben de leden van de SP-fractie ook diverse vragen. Zij
constateren dat het SIS al jaren actief is. Kan de regering toelichten welke
wijzigingen er eigenlijk optreden ten opzichte van het huidige informatiesysteem? Kan de regering toelichten wat het verschil is tussen het recht
op toegang tot het SIS en het recht op bevraging van het SIS? Gaat het
hier feitelijk om het recht om informatie aan het SIS toe te voegen en het
recht om informatie in het SIS te doorzoeken?
De aan het woord zijnde leden lazen in de ambtelijke nota, die als bijlage
bij de memorie van toelichting is gevoegd, dat de Staatssecretaris van
Justitie en Veiligheid is geadviseerd niet alle argumenten van de Afdeling
met betrekking tot het creëren van een wettelijke grondslag voor de
aanwijzing van nationale bevoegde autoriteiten te onderschrijven
vanwege de mogelijke bredere betekenis daarvan. In die nota wordt later
toegelicht dat bij eerdere implementatiewetten namelijk niet voor een
wettelijke grondslag is gekozen wanneer de nationale bevoegde autoriteiten werden aangewezen. Kan de regering dit toelichten? Welke keuze
wordt straks gemaakt bij de Uitvoeringswet EU-verordeningen grenzen en
veiligheid?
Daarnaast is het voornoemde leden opgevallen dat de Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel geen toegang krijgt tot het
SIS. Of krijgen zij toegang als onderdeel van de politie?
Uitvoerings- en handhavingsgevolgen
De leden van de VVD-fractie lezen in artikel 34, eerste lid, onderdeel c van
de SIS-verordening grenscontroles en in artikel 44, eerste lid, onderdeel c
van de SIS-verordening politiële en justitiële samenwerking in strafzaken
dat bepaalde instanties toegang krijgen tot de SIS-database voor
grenscontroles, indien sprake is van ernstige strafbare feiten. Welke
strafbare feiten worden aangemerkt als ernstige strafbare feiten? In welke
mate is een nationale interpretatie mogelijk van het begrip «ernstige
strafbare feiten»? Voornoemde leden vragen de regering eveneens in te
gaan op de vraag in welke mate wijkt Nederland hierin af van bijvoorbeeld
landen als Frankrijk en Duitsland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 935, nr. 5

3

Financiële gevolgen
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de implementatiekosten. Zij vragen of na het van kracht worden van de andere
bepalingen eind februari 2022 opnieuw wijzigingen in bijvoorbeeld
informatiesystemen aangebracht worden en of die wijzigingen kosten met
zich meebrengen. Zo ja, om welke kosten gaat dit?
De leden van de SP-fractie constateren dat de regering aangeeft dat het
Ministerie van Buitenlandse Zaken 0,5 miljoen euro moet investeren om
vingerafdrukken op posten af te kunnen nemen. Dit wordt nergens in dit
wetsvoorstel toegelicht. Kan de regering toelichten van wie vingerafdrukken afgenomen gaan worden en met welk doel? Vinden met deze wet
nog meer van deze wezenlijke wijzigingen plaats die niet in de memorie
van toelichting zijn opgenomen?
Advies en consultatie
De leden van de VVD-fractie vragen welke opmerkingen de Autoriteit
Persoonsgegevens heeft gemaakt, evenals de redactionele opmerking, en
verzoeken de regering deze opmerkingen met de Tweede Kamer te delen.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Van Meenen
De adjunct-griffier van de commissie,
Burger

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 935, nr. 5

4