Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 123 VII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2010

Nr. 29

VERSLAG VAN EEN WETGEVINGSOVERLEG
Vastgesteld 18 november 2009
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties1
heeft op 16 november 2009 overleg gevoerd met minister Ter Horst van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het begrotingsonderdeel Politie.
Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.
De voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties,
Leerdam
De griffier van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
Van Leiden

1

Samenstelling:
Leden: Van Beek (VVD), Halsema (GroenLinks),
Van der Staaij (SGP), De Pater-van der Meer
(CDA), Van Bochove (CDA), Gerkens (SP),
Sterk (CDA), Leerdam (PvdA), voorzitter, De
Krom (VVD), ondervoorzitter, Griffith (VVD),
Boelhouwer (PvdA), Algra (CDA), Irrgang (SP),
Kalma (PvdA), Schinkelshoek (CDA), Van der
Burg (VVD), Brinkman (PVV), Pechtold (D66),
Van Raak (SP), Thieme (PvdD), Kuiken (PvdA),
Leijten (SP), Heijnen (PvdA), Bilder (CDA) en
Anker (ChristenUnie).
Plv. leden: Teeven (VVD), Van der Vlies (SGP),
Joldersma (CDA), Smilde (CDA), Polderman
(SP), Spies (CDA), Wolbert (PvdA), Aptroot
(VVD), Zijlstra (VVD), Vermeij (PvdA), Van
Gerven (SP), Heerts (PvdA), Çörüz (CDA),
Remkes (VVD), De Roon (PVV), Van der Ham
(D66), Van Bommel (SP), Ouwehand (PvdD),
Timmer (PvdA), De Wit (SP), Kraneveldt-van
der Veen (PvdA), Van Haersma Buma (CDA),
Cramer (ChristenUnie) en Knops (CDA).

KST137477
0910tkkst32123VII-29
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

1

Stenografisch verslag van een
wetgevingsoverleg van de
vaste commissie voor
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties

Voorzitter: De Krom
Aanwezig zijn 8 leden der Kamer, te weten:
Anker, Azough, Brinkman, Çörüz, Griffith, De Krom,
Kuiken en Van Raak,
en mevrouw Ter Horst, minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties.
Aan de orde is de behandeling van:
- het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2010
(32123-VII);
- het verslag houdende een lijst van vragen en
antwoorden inzake de vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar
2010 (32123-VII, nr. 6);
- de brief van minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties d.d. 28 april 2009 inzake de
beantwoording van vragen van de commissie voor
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de
financiële positie van de Nederlandse politie
(29628, nr. 124);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 22 juni 2009 over
hoofdlijnen budgetverdeelsysteem (29628, nr.
132);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties over het antwoord op
vragen van de commissie inzake het onderzoeksrapport van de Nederlandse Politiebond over de
toeslagen voor de politietop (29628, nr. 130);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 25 juni 2009 over de
stand van zaken betreffende een overzicht van
moties en toezeggingen tijdens de begrotingsbehandeling BZK en het wetgevingsoverleg politie
2008 (29628, nr. 133);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 30 juni 2009 over de
ontwikkeling Politiesterkte en oplossingen voor de
financiële problematiek (29628, nr. 137);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 30 juni 2009 over de
aan de regionale politiekorpsen verstrekte

Maandag 16 november 2009
Aanvang 10.00 uur

compensatie 2007 en 2008 en een vooruitblik voor
2009 (29628, nr. 139);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 30 juni 2009 met het
antwoord op de vraag van de commissie over de
aanschaf van Windows besturingssystemen bij de
politie (29628, nr. 138);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 21 september 2009 met
de stand van zaken beloningsonderzoek politie
(29628, nr. 153);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 22 september 2009 met
de beantwoording van Kamervragen naar aanleiding van het AO op 1 juli 2009 en het plenair
debat op 10 september 2009 over bezuinigingen
bij de politie (29628, nr. 154);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 5 oktober 2009 met de
reactie op het visiedocument Politie voor eenieder
van de Raad van Hoofdcommissarissen (RHC)
(29628, nr. 155);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 8 oktober 2009 met de
reactie op een verzoek om een reactie over het
bericht in De Telegraaf inzake rapport politie
Gelderland-Midden (29628, nr. 156);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 28 januari 2009 met de
beantwoording van de brief van de commissie
voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
over overzicht uitvoering moties (31700-VII,
nr. 58);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 14 september 2009 met
de reactie op het verzoek van de commissie voor
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de
planningsnotitie van het ministerie van BZK
(32123-VII, nr. 3);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 28 april 2009 met de
reactie op het verzoek van de commissie voor
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de
planningsnotitie van het ministerie van BZK
(31700-VII, nr. 82);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 23 juni 2009 over het
Criminaliteitsbeeld Discriminatie over de politiege-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

3

gevens van 1 januari 2008 tot en met 31 december
2008 (30950, nr. 15);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 12 november 2009 met
het uitstelbericht motie-Van der Ham betreffende
plan van aanpak homofoob geweld, toezegging
betreffende lokaal antidiscriminatiebeleid (31439,
nr. 9);
- de brief van de minister van Justitie d.d.
13 oktober 2009 over het IOOV-rapport Evenwichtige Opsporing (29628, nr. 157);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 10 november 2009 over
het resultaat van het beloningsvergelijkingsonderzoek in de sector politie (29628, nr. 158);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 12 november 2009 over
de rapportage inzake het aantal bij de voorziening
tot samenwerking Nederlandse Politie werkzame
externen (29628, nr. 159);
- de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 12 november 2009
inzake het aantal bij de voorziening tot samenwerking Nederlandse Politie werkzame externen
(29628, nr. 160).
De voorzitter: Goedemorgen. Ik open de vergadering
van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties. Aan de orde is vandaag het wetgevingsoverleg over het begrotingsonderdeel Politie. De
heer Brinkman heeft een punt van orde.
De heer Brinkman (PVV): Ik neem aan dat de brief van
de minister die zojuist is rondgedeeld, vandaag niet
wordt behandeld.
De voorzitter: Daar wilde ik juist iets over zeggen. De
brief is zojuist binnengekomen. Het is een brief van
11 november met een tweetal bijlagen. Het onderwerp
van de brief is vooral de Politieacademie, zo heb ik van
de minister begrepen. Als de Kamer deze brief, gelet op
de late binnenkomst, niet meer op de agenda wil
plaatsen, besluiten wij aldus. Ik zie dat het voorstel van
de heer Brinkman de instemming van de leden heeft.
De heer Van Raak (SP): De brief is bovendien niet goed
gekopieerd.
De voorzitter: Hij is inderdaad niet goed gekopieerd,
maar daaraan werd al gewerkt. Wij besluiten dat deze
brief geen deel uitmaakt van deze beraadslaging,
vanwege de late binnenkomst.
De leden hebben kennis kunnen nemen van de agenda.
Er staan een heleboel brieven op, die ik niet allemaal zal
opnoemen. Dit WGO is gerelateerd aan de vaststelling
van de begroting. Dat betekent dat wij de spreektijden
voor de eerste en tweede termijn gezamenlijk als volgt
hebben vastgesteld: de fracties van CDA en PvdA 20
minuten, de fracties van SP en VVD 15 minuten, de
fracties van PVV, GroenLinks en ChristenUnie 10 minuten
en de fracties van D66, Partij voor de Dieren, SGP en
Verdonk elk 5 minuten. Na de inbreng van de Kamer in
eerste termijn schorsen wij voor de lunch, waarna we
verder gaan met het antwoord van het kabinet. We
hebben de tijd tot 15.00 uur vanmiddag.

Ik heet natuurlijk van harte welkom de minister en de
haar vergezellende medewerkers en iedereen die dit
debat op de publieke tribune of thuis volgt. Het woord is
aan de heer Van Raak.
De heer Van Raak (SP): Voorzitter. In de afgelopen
zomer heeft de SP een uitgebreide enquête gehouden,
waaraan ruim 10.000 agenten hebben meegedaan. Wie
door de ogen van de agent naar de samenleving kijkt,
schrikt wel even. Agenten zeggen dat we egoïstisch en
intolerant zijn geworden, en dat we steeds minder in
staat zijn om onze eigen problemen op te lossen. We
raken ook de greep op onze jongeren kwijt, doordat
steeds meer ouders falen en kinderen zijn overgeleverd
aan de straat. Jongeren ontsporen ook steeds jonger.
Vooral Marokkaanse jongeren zijn soms ronduit
onhandelbaar. Agenten zeggen ook dat gemeenten en
instellingen jongeren láten ontsporen en dat psychische
patiënten en ex-gevangenen onvoldoende hulp krijgen.
Waar anderen falen, krijgt de politie de problemen op
haar bord. Agenten zien ook een groeiende armoede en
eenzaamheid. Een agent schreef: ’’Stille armoede.
Geestelijke nood. Mensen die geen begeleiding krijgen.
Mindervalide mensen die stilletjes in armoede en
eenzaamheid leven. Op papier is het allemaal goed
geregeld, maar in werkelijkheid is het allemaal zo dun ...’’
Er gaapt een diepe kloof tussen de papieren werkelijkheid van het ministerie en de echte werkelijkheid van de
politiebureaus. Het vertrouwen van de agenten in de
politiek is gering: negen op de tien agenten zegt dat
politici onvoldoende kennis hebben van de problemen
op de werkvloer. De agenten in Nederland zien in de
minister hun grote tegenstander, schreef een agent.
Zeven op de tien agenten zeggen ook dat de korpsleiding
niet begrijpt wat er speelt. De gehele politie in Nederland
is gebaseerd op wantrouwen tegen haar personeel, zegt
een agent. Agenten willen minder managers bij de
politie, meer blauw bloed in de leiding. Er zijn te veel
generaals en te weinig soldaten. Zeven van de tien
agenten krijgen ook te weinig waardering van het
publiek. Een agent: ’’Mensen die na een zelfmoordpoging
terugkeren in de maatschappij, mede doordat de eerste
opvang zo goed was. Levens redden na aanrijdingen, en
reanimaties. Dit zijn redenen om te zeggen: ja, dit is mijn
baan en ik ben er trots op. Echter, elke avond wanneer ik
naar huis fiets, zit in mijn achterhoofd dat de burger het
niet ziet of hoort.’’
De minister doet het niet goed. Van haar dienders krijgt
zij een 3,9. Op school blijf je dan zitten. In de politiek
moet je dan weg. Politieagenten hebben het vertrouwen
in deze minister verloren en zij kan dat vandaag niet
herstellen. Ze moet echter wel een begin maken door te
luisteren naar problemen van agenten en naar hun
oplossingen; door eindelijk een minister van Politie te
worden. Negen op de tien agenten zeggen niet goed
overweg te kunnen met het handhavingssysteem BVH.
Dat wordt door agenten ook wel Bureaucratie voor
Handhavers genoemd. Ook de afstemming met het
opsporingssysteem BVO is slecht. Er is bovendien veel
onvrede over het managementsysteem BVCM. Binnenkort moet ieder korps verplicht met BVH gaan werken.
Agenten klagen massaal over de vele uren die dit extra
kost. Dit zijn geen kinderziekten meer zoals de minister
beweert. Dit zijn geen tijdelijke, maar structurele
problemen. Is de minister bereid in samenwerking met
de politiebonden te inventariseren wat precies de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

4

problemen zijn? Wil zij bekijken wat de oorzaak is van dit
ongenoegen en die problemen snel oplossen? Wij
overwegen op dit punt een motie.
De meeste agenten zijn ook niet tevreden over de
samenwerking met de voorziening tot samenwerking
Politie Nederland (vtsPN). Daar werken veel goede
agenten – laat dat gezegd zijn – maar ook veel duurbetaalde externen die weinig blauw bloed hebben. De SP
heeft eerder een rapport over externen bij deze vtsPN
boven water gekregen. Er worden veel te veel externen
ingehuurd tegen veel te hoge inkomens waarbij massaal
regels worden overtreden. Wij kregen van de minister
een heel kort briefje, maar ik had gevraagd om het
nieuwe rapport over de vtsPN. De minister geeft het niet
dus dan moet je zelf op pad. Het inhuren is toegenomen
sinds de vorige rapportage waarover de minister zij dat
zij not amused was. De minister kan wel steeds zeggen
dat zij not amused is, maar ik word daar niet blij van.
Gaat de minister hier de verantwoordelijkheid nemen?
Gaat zij volgend jaar de inhuur bij de vtsPN terugbrengen van de huidige 25% naar 13%?
De minister ontkende het keer op keer, maar toch is het
echt waar: acht op de tien surveillanten, agenten en
hoofdagenten, zeggen nog steeds te worden afgerekend
op het aantal bonnen dat zij uitdelen. De Tweede Kamer
heeft de bonnenquota uit de prestatienormen gehaald,
maar politiemanagers gaan nog steeds door met deze
vorm van georganiseerd wantrouwen. Bonnen zijn goed
als zij nodig zijn, maar veel agenten voelen zich
belastinginners. Agenten die hun quotum niet halen,
krijgen een slechte beoordeling of kunnen fluiten naar
een periodiek. Zijn de ogen van de minister eindelijk
open? Hoe gaat zij een einde maken aan deze praktijk
van verplichte bonnenschrijverij? Ook op dit punt
overwegen wij een motie.
Agenten verdrinken in de bureaucratie. Gemiddeld zijn
agenten 56% van hun tijd kwijt aan registreren. Dat is
meer dan de helft. In de logboeken moeten bijvoorbeeld
alle handelingen worden bijgehouden. Agenten moeten
zelfs inloggen om het telefoonboek digitaal te kunnen
bekijken. Dat is idioot. Vorig jaar stelde ik voor om de
uitgebreide rittenboeken en de urenregistratie te
beperken, maar de minister wilde toen naar mij niet
luisteren. Ik hoop dat ze nu wel naar de agenten wil
luisteren. Is de minister nu wel bereid een einde te
maken aan dit georganiseerde wantrouwen en deze
overbodige bureaucratie? Ook op dit punt overweeg ik
een motie.
Acht op de tien agenten noemen de roosterdruk te hoog
door de toename van het aantal taken en de bureaucratie, maar vooral door de bezuinigingen. Veel agenten zijn
bang dat zij daardoor de vereiste kwaliteit niet meer
kunnen leveren. Zaken moeten veel te snel worden
afgewerkt of blijven op de plank liggen. Het gaat hier om
zedenzaken, overlast en bendes. Agenten hebben geen
tijd en geen middelen meer om het op te lossen en dat
frustreert. Het doet agenten pijn als zedenzaken blijven
liggen of notoire onruststokers niet kunnen worden
aangepakt. Agenten kunnen dat ook niet uitleggen aan
de mensen. Negen op de tien agenten zeggen dat de
arbeidsvoorwaarden de afgelopen jaren slechter zijn
geworden. Er is minder tijd voor oefenen en er is te
weinig waardering voor het werk. Er zijn vooral ook te
weinig collega’s. Collega’s die uitvallen, worden niet
vervangen of worden onvoldoende vervangen. En dan
het salaris: dat blijft veel te laag. De minister kan het

honderdduizend keer onderzoeken, maar een politieagent
is geen onderwijzer, verzorger of particulier beveiliger.
Het is een apart beroep. Het is een zwaar beroep waarin
je bespuugd wordt, waarin je verantwoordelijkheid hebt
voor leven en dood en je de troep van de samenleving
opruimt als anderen falen. Dit blijft ook niet zonder
gevolgen. Vier op de tien agenten twijfelen of zij nog bij
de politie blijven. Wij krijgen vergrijzing waardoor
mensen weggaan en wij krijgen minder nieuwe agenten
door bezuinigingen. Vier op de tien twijfelen. Hoe langer
agenten bij de politie zitten, hoe harder zij twijfelen. Hoe
gaat de minister dit voorkomen? Hoe zorgen wij ervoor
dat agenten blijven?
De heer Brinkman (PVV): Niets ten nadele van het
onderzoek, want het is een prachtig boekwerk en goed
onderzoek, maar ik heb een vraag over de objectiviteit
van de cijfers. De heer Van Raak stelt nadrukkelijk dat
vier op de tien zeggen weg te willen gaan.
De heer Van Raak (SP): Twijfelen.
De heer Brinkman (PVV): Hoe moeten wij dat zien? Een
op de vijf heeft gereageerd. Dat zijn over het algemeen
mensen die toch iets te vertellen hebben of die een
beetje teleurgesteld zijn, bij voorbaat al; zeg maar de SPen de PVV-stemmers. Die zullen gereageerd hebben. Hoe
kan de heer Van Raak bewijzen dat het inderdaad een op
de vier of een op de vijf is?
Ik heb ook 22 jaar bij de politie gewerkt. Als de politieleiding in het algemeen bij voorbaat ervoor zou kunnen
tekenen dat 60% zijn leven lang bij de politie blijft, dan
tekent zij, want dit is een verhaal van alledag.
De heer Van Raak (SP): Dit is een onderzoek onder
tienduizend agenten; het is zeer representatief. Er hebben
niet alleen SP-stemmers en PVV-stemmers op gereageerd. Van die tienduizend zeggen vier op de tien dat zij
twijfelen of zij blijven. Ik vind dat verontrustend. Op
pagina 64 kan de heer Brinkman lezen wat de redenen
zijn waarom zij twijfelen. De agenten konden meerdere
mogelijkheden invullen. 63% zegt het salaris, 62% zegt
de bureaucratie. Dat zijn de belangrijkste. Andere
belangrijke redenen zijn het missen van de waardering
van het publiek, niet voldoende ruimte voor eigen
inzichten en de werkdruk, de te hoge roosterdruk. Dat
zijn redenen die agenten aangeven.
De heer Brinkman (PVV): Nogmaals, u hebt het
onderzoek geleverd aan de politiebureaus en mensen
hebben kunnen reageren op de SP-site. Maar dat wil nog
niet zeggen dat u gericht hebt gekeken naar mensen die
al teleurgesteld of ontevreden waren. Een daadwerkelijk
objectieve afspiegeling van ’’de politieman’’ is het
natuurlijk niet; laten wij dat vooropstellen.
Daarnaast weet u ook niet of het de achterban van de SP
of de PVV is geweest, want u hebt in het onderzoek niet
gevraagd naar de politieke achtergrond. Dat is overigens
terecht, want dan zou u er mogelijk achterkomen dat het
inderdaad die achterban is geweest.
U bent niet ingegaan op mijn opmerking dat 40% al
sinds jaar en dag zegt, niet zijn leven lang bij de politie
te willen werken. Deze problemen zijn er volgens mij al
een heel lange tijd. Hebt u die indruk zelf ook niet?
De heer Van Raak (SP): Ik vind dit een beetje een rare

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

5

reactie van de heer Brinkman, want hij kan beter naar de
agenten luisteren. Bent u van plan nog lang bij de politie
te blijven werken? Van tevoren hebben wij vragen
gesteld over de waardering van de agenten en dat soort
zaken. Van de tienduizend agenten die hebben meegedaan, zegt 39% te twijfelen of hij nog lang bij de politie
blijft werken of zeker weet dat hij weggaat. Ik vind dat
een opmerkelijk cijfer, vooral ook om de redenen die zij
aangeven. Als de heer Brinkman dat niet verontrustend
vindt, is dat prima. Ik vind dat verontrustend, vooral ook
omdat veel ouderen weg zullen gaan en minder nieuwe
agenten erbij zullen komen. Ik weet niet hoe de heer
Brinkman dat onderzocht heeft, maar als van dit cijfer,
die onvrede al langer sprake is, lijkt mij dat niet bepaald
een verbetering.
Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik heb het rapport van
het weekend ingekeken. Ik vond het een interessant
rapport. De citaten van mensen uit het veld waren wat
mij betreft het meest veelzeggend.
U wilt deze cijfers als heel specifiek voor dit beroep, voor
deze sector zien. Ik vraag mij af of, als je bijvoorbeeld
mensen in het onderwijs of in de zorg zou bevragen, niet
precies dezelfde twijfels en zorgen naar voren zouden
komen. Heel veel mensen hebben het gevoel dat zij
gemangeld worden tussen bestuurslagen, dat zij te
weinig verdienen en dat er te veel bureaucratie is. De
vraag is in hoeverre deze problemen specifiek zijn voor
de politiesector.
De voorzitter: Ik verzoek de leden om in hun vraagstelling korter te zijn in verband met de tijd en er geen
redevoeringen van te maken.
De heer Van Raak (SP): Ik ben het helemaal met
mevrouw Azough eens. Daarom doet de SP niet alleen
onderzoek naar de agenten, maar op sp.nl zijn soortgelijke onderzoeken te zien over bijvoorbeeld de leraar, de
zorg, de jeugdzorg, de ggz, het gevangenispersoneel en
de schipper. We gaan nog veel meer onderzoeken doen
onder andere onder het ov-personeel. Wat wij nu zien,
zijn de problemen van de publieke sector. Dit is het
verhaal van de agenten, maar in al die andere onderzoeken die wij hebben gedaan, bijvoorbeeld naar de leraar,
de zorg, de jeugdzorg, het gevangenispersoneel – en
straks zal dat in het ov ook het geval zijn – zien we wel
gemeenschappelijke problemen. Dat is een gebrek aan
waardering van de publieke sector, een georganiseerd
wantrouwen, een bureaucratie, weinig waardering en
vooral ook beleidsmakers – ministeries – die allerlei
beslissingen nemen over de hoofden van de mensen.
Dat is de reusachtige kloof tussen de werkelijkheid van
de ministeries en de werkelijkheid van de werkvloer. Die
kloof proberen wij in beeld te brengen. Die werkelijkheid
van de leraar, van de onderwijzers en van al die andere
beroepsgroepen zullen wij ook voorleggen aan de
regering, omdat die kloof naar mijn mening moet
worden overbrugd. Wij moeten ophouden met die
mensen het leven lastig te maken en beginnen die
mensen te steunen. Daar zal mevrouw Azough het mee
eens zijn als zij zegt dat zij op meer terreinen bureaucratie ziet. Ja, sinds de verzelfstandiging in de publieke
sector en de liberalisering is er heel veel georganiseerd
wantrouwen.
De voorzitter: Ik verzoek ook degenen die antwoord

geven op vragen daar geen aparte redevoering van te
maken, maar kort en krachtig antwoord te geven.
Mevrouw Griffith (VVD): Voorzitter. Het valt natuurlijk te
prijzen dat de SP onderzoek verricht onder allerlei
sectoren. De VVD heeft ook een eigen website waarop
agenten kunnen aangeven wat nu al de gevolgen zijn
van de bezuinigingen. Ik ben echter ook van mening dat
de cijfers binnen een bepaald perspectief geplaatst
moeten worden. Als de heer Van Raak zegt dat 31%
twijfelt of ze nog langer bij de politie zullen werken, zou
hij voor een waardeoordeel over de cijfers ook naar de
andere beroepsgroepen moeten kijken. Hij praat er
almaar omheen, maar het zou logisch zijn als je mensen
vraagt of zij bijvoorbeeld van plan zijn om langer bij de
brandweer te werken. Ik kan de heer Van Raak dezelfde
vraag stellen: is hij van plan nog lang te blijven zitten in
de Tweede Kamer? Daar gaat het om! Je moet daar toch
een kwalificatie aan geven? Iedereen heeft daar een
mening over of verwacht de heer Van Raak dat mensen
hun leven lang bij de politie blijven werken? Het komt
natuurlijk wel vaak voor dat een diender echt een
diender in hart en nieren is en lang bij de politie blijft
werken. De heer Van Raak moet dat dus binnen een
bepaald perspectief plaatsen en ook kijken naar de
andere sector.
De heer Van Raak (SP): Wat ik in ieder geval niet heb
gedaan, is louter cijfers geven. Overigens, ik ben
inderdaad van plan hier nog lang te blijven in welke
functie dan ook. Wij hebben overigens niet alleen cijfers
gevraagd, maar het belangrijkste deel van het onderzoek
wordt gevormd door de citaten.
Mevrouw Griffith (VVD): Ik heb een heel concrete vraag,
namelijk om dit in het perspectief van de andere
beroepsgroepen te plaatsen. Ik heb het verder goed
gelezen, maar laat de heer Van Raak daar een oordeel
over geven. In hoeverre komt dit bij de andere beroepsgroepen ook voor?
De heer Van Raak (SP): In al die onderzoeken die wij
hebben gedaan, zie je dat dezelfde frustraties leven en
hetzelfde overvragen van de loyaliteit speelt. Nergens
hebben wij echter gevonden dat zoveel mensen – vier op
de tien – zeggen te twijfelen. Dat is exceptioneel. Los
daarvan geeft dat ook aan hoe wij omgaan met de
publieke sector. Acht tot negen op de tien agenten zegt
dat er nog steeds te weinig wordt gedaan aan agressie.
De verhalen die wij kregen en die de minister ook kan
lezen, zijn aangrijpend. ’’We laten ons voor € 150 op
onze ogen slaan’’, zo schreef een agent. Agenten pikken
het niet dat daders er na een boete van af zijn terwijl
collega’s lang moeten revalideren.
Agenten willen een aantal dingen. Om te beginnen,
zwaarder maar vooral ook sneller straffen, zodat zaken
zich niet blijven voortslepen. Veel agenten voelen zich
vooral ook in de steek gelaten door rechters die
afgesproken strafverzwaringen niet doorvoeren. Ook de
rol van de media wordt nadrukkelijk genoemd. Veel
agenten willen ook meer steun van de minister. ’’Ze
hoort het voor ons op te nemen en als een leeuwin voor
ons te gaan staan. Ze wekt de indruk dat ze ons maar
niets vindt’’, zo schreef een agent. Dit is volgens agenten
ook slecht voor het aanzien van de politie. Agenten
noemen ook andere, concrete zaken zoals meer training

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

6

en een betere uitrusting, zaken die door bezuinigingen
nog verder onder druk komen te staan. Agenten
beklagen zich ook over de kleding die weinig gezag zou
uitstralen. Ik krijg hierop graag een reactie van de
minister.
Negen op de tien agenten wijkagenten zeggen onvoldoende tijd te hebben om aanwezig te zijn in de buurt. Er
staat een aantal uren voor, maar ze halen de helft nog
niet eens. De minister schermt vaak met 500 nieuwe
wijkagenten, maar zoals het nu gaat, zullen die nauwelijks op straat komen, maar achter hun bureau blijven of
in de nooddienst moeten. Zeven op de tien agenten
zeggen dat kleinschalige politieposten de veiligheid in de
buurt kunnen vergroten. Agenten komen met voorbeelden: door permanent aanwezig te zijn, kunnen agenten
wortelen in de buurt en mensen uit de anonimiteit halen.
Overlast kunnen zij dan ook direct aanpakken. De
minister herinnert zich misschien nog het debat over
Oosterwei in Gouda. Waar die rotzooi ontstond, was net
een politiepost gesloten. Bij problemen worden vaak
agenten ingevlogen die vreemden in die buurt zijn. Een
agent schreef: ’’Vandaag werd ik door de eigenaar van
een tankstation verzocht weg te gaan, omdat het slecht
was voor zijn klandizie. En dat terwijl ik gewoon een
flesje cola bij hem wilde kopen.’’ Hier zie je de vervreemding. Aan de ene kant zijn er agenten die wortelen in de
buurt. Ik ken wijkagenten in Arnhem die sleutels krijgen
van mensen: dan kunt u tenminste binnenkomen als het
niet zo goed met mij gaat. Aan de andere kant zie je dat
agenten worden weggestuurd, omdat zij slecht zijn voor
het imago. Deelt de minister de opvatting van agenten
dat kleinschalige politiezorg effectiever is en dat wij niet
politiebureaus moeten sluiten, zoals nu gebeurt, maar
juist moeten openen?
De werkelijkheid is dat steeds meer politieposten worden
gesloten. Dat blijkt ook uit ’’De Meldkamer’’, het
meldpunt van de SP over bezuinigingen bij de politie. De
SP vraagt agenten de gevolgen van de bezuinigingen te
melden op politiesp.nl. Die gevolgen zijn groot. Collega’s
die vertrekken, worden niet vervangen, waardoor de
roosterdruk onaanvaardbaar wordt. Politiebureaus
worden gesloten en openingstijden beperkt. Er kunnen
minder overuren worden gemaakt, waardoor agenten
nog minder op straat kunnen zijn. Er is ook minder geld
voor opleiding, oefenen en materieel. Er zijn al honderden meldingen binnengekomen. Ik zie dat de politie door
de minister wordt uitgekleed. Wij laten onze agenten in
de kou staan. Ministers babbelen vrolijk over veiligheid,
maar zetten ondertussen de agenten het mes op de keel.
Dit kan zo niet langer. Wij kunnen niet nog verder interen
op de loyaliteit van onze dienders. Woedend zijn agenten
als de minister zegt dat deze bezuinigingen nodig zijn in
verband met de cao. Agenten hebben terecht hard
gestreden voor een beetje verbetering en krijgen nu de
schuld van deze bezuinigingen. Het is een schande.
De minister zegt dat de bezuinigingen niet ten koste gaan
van blauw op straat. Elke agent weet dat dit onmogelijk
is. Elke korpsleider weet dat dit onmogelijk is. Zelfs
burgemeesters weten dat dit onmogelijk is. Het kan niet.
De minister vraagt het onmogelijke van de politie. Óf zij
heeft geen idee van wat er speelt bij de politie, óf zij sluit
haar ogen voor de werkelijkheid. Allebei is even erg.
10.000 agenten zeggen dat het niet kan. Elke dag melden
zich weer agenten bij de SP met de opmerking dat de
voorbereidingen op de bezuinigingen nu al desastreuze
gevolgen hebben. Onlangs hebben wij ’’De Meldkamer’’

gepresenteerd met ruim 100 meldingen. In één week is
er alweer een enorme stapel binnengekomen. Sinds
donderdag zijn er honderden meldingen binnengekomen.
Die meldingen gaan wij verzamelen en zullen wij de
minister voorleggen. De minister zegt dat de bezuinigingen niet ten koste van blauw op straat gaan. Het is niet
waar, het is gelogen. Er worden nu al minder agenten
aangenomen als gevolg van de bezuinigingen. Politieposten sluiten. Er worden minder overuren gedraaid. Er
is meer bureaucratie en er zijn minder agenten op straat.
Minder materieel, minder investeringen, het gaat fout.
Wij moeten stoppen met die bezuinigingen. Het bewijs is
overweldigend.
Deze minister zal een minister van Politie zijn of zij zal
geen minister zijn. Is zij bereid te luisteren naar haar
dienders en de bezuinigingen stop te zetten? Ook
hierover overwegen wij een motie.
De voorzitter: U hebt dertien minuten spreektijd
gebruikt, zodat er voor de tweede termijn nog twee
minuten resteren.
Mevrouw Azough (GroenLinks): De moties lijken de
laatste tijd op een soort stencilmachine te liggen. Doelt
de heer Van Raak op een motie van wantrouwen?
De heer Van Raak (SP): Ik wil dat de bezuinigingen van
tafel gaan. Mijn eerste motie zal daarop gericht zijn. Dat
lijkt mij het belangrijkste. En ik heb nog de hoop dat deze
minister ooit een minister van Politie wordt, maar dat
kan niet met de wortel, dat moet met de stok. En die stok
...
De voorzitter: Uw antwoord was helder.
Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik zal de motie van de
heer Van Raak volledig steunen. Toch leek er een zekere
dreiging achter zijn uitspraak schuil te gaan. Als de motie
niet wordt aangenomen, zal hij dan een andere motie
indienen? Klopt dat of niet?
De heer Van Raak (SP): Als onze minister geen minister
van Politie wil zijn, dan hebben wij haar niet nodig.
Vooralsnog heb ik de hoop dat wij met een flinke stok,
de lange wapenstok zal ik maar zeggen, deze minister
kunnen veranderen in een minister van Politie.
De heer Çörüz (CDA): Voorzitter. Allereerst spreek ik
namens de CDA-fractie onze waardering uit voor het
werk en de inzet van de ruim 52.000 mensen die
werkzaam zijn bij de politie, die dagelijks keihard werken
aan ons aller veiligheid. Als je de recente beelden ziet
van de manier waarop de politie wordt bejegend, rijzen
de haren je te berge. Wat een hufterig gedrag tegen onze
politiemensen!
Veiligheid moet landelijk verzekerd en lokaal ingebed
zijn. Zij moet aanwezig zijn in de wijk, de buurt, het dorp
en de landelijke kern. De politie speelt hierin een
belangrijke rol. Zij heeft immers een monopoliepositie in
het uitoefenen van geweld. Wat voor soort politie wil het
CDA? Volgens ons moet een goede politie voldoen aan
de volgende doelstellingen. Ik noem een goede service
van de politie aan de burger. Verder moet de burger in
de stad, de wijk of het dorp het gevoel hebben dat de
politie in de buurt is en dat hij of zij daarover iets te
zeggen heeft in de vertegenwoordigende organen zoals

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

7

de gemeenteraad. Een andere doelstelling is minder
bureaucratie, meer efficiëntie en een betere samenwerking op regionaal, bovenregionaal en nationaal niveau
om de kabinetsdoelstelling van 25% minder criminaliteit
in 2011 te halen. Hierbij is het van belang dat de
organisatie niet gehinderd wordt in het vangen van
boeven.
De politie heeft ons inziens een tweeledige taak.
Enerzijds moet zij zorgen voor de rechtshandhaving en
anderzijds voor de handhaving van de openbare orde.
Onder die laatste taak valt ook de noodhulp, met andere
woorden: de hulpverlening. In de praktijk lijkt die tweede
taak wel erg uit te dijen. Steeds meer zaken lijken op het
bord van de politie te komen en lijken daar lang op te
blijven liggen. Andere instanties zijn immers niet 7 dagen
per week 24 uur per dag beschikbaar. Dit proces wordt
nog versterkt door de economische recessie en de korte
lontjes.
Ik geef een voorbeeld: de ggz-sector kent geen
24-uursbezetting. Als iemand die geestelijk het spoor
bijster is, agressief doet, een gevaar voor zichzelf of voor
de omgeving is, hebben twee agenten daar urenlang hun
handen aan vol. In dit verband is een artikel in het
Algemeen Dagblad van 30 oktober interessant. ’’Steeds
meer gestoorden op straat’’, was de kop. Het valt niet
mee om zo iemand ergens geplaatst te krijgen. Ik geef
een ander voorbeeld. Iemand die de buurvrouw al drie
dagen niet gezien heeft, belt de politie. Huiselijk geweld
is een prioriteit. Voor jonge kinderen die laat over straat
zwerven, wordt de politie ingeroepen als taxibedrijf. Dit
soort beroep op de politie neemt steeds meer toe.
Vroeger belde je je sterke broer, of je vader, maar nu belt
iedereen de politie. 7 dagen per week, 24 uur per dag.
De politie kan niet weigeren. Maar waar blijven de
andere spelers? Waar blijft de eigen verantwoordelijkheid
van de burgers? Vooral ’s nachts gaat te veel tijd zitten in
zorgtaken. Dat gaat ten koste van het boeven vangen en
van de preventie op straat. Wij praten doorgaans over
wat de politie allemaal moet gaan doen. Ik denk echter
dat het tijd wordt om ook te gaan praten over wat de
politie niet moet gaan doen. Effectief werken is ook
prioriteiten stellen. Daarom is mijn eerste oproep aan de
minister om er in VNG-verband voor te zorgen dat de
andere partners hun verantwoordelijkheid eerder
oppakken. Ik denk dan met name aan het lokaal integraal
veiligheidsplan. In dat plan zal de minister afspraken met
de gemeenten moeten opnemen: wat wil de gemeente,
wat kan zij zelf en wat verwachten wij van anderen? Dan
is het ook goed dat de taken van de politie daadwerkelijk
worden teruggebracht tot de kerntaken.
De heer Brinkman (PVV): Dit verhaaltje van het CDA
kennen wij ondertussen wel. Het CDA roept iedereen op:
de collega’s van de politie en de gemeenten. De heer
Çörüz heeft zojuist via de voorzitter een petitie aangeboden gekregen van een aantal gemeenten. Daarin wordt
de Kamer opgeroepen om de bezuinigingen terug te
draaien. Het CDA zit in het kabinet. Gaat het CDA de
bezuinigingen terugdraaien?
De heer Çörüz (CDA): Als de heer Brinkman mij even
laat uitpraten, kom ik daar straks in mijn verhaal op
terug. Als het dan niet voldoende is, is het goed dat hij
mij interrumpeert.

De heer Çörüz (CDA): Ik riep de minister in de eerste
plaats op om in VNG-verband duidelijke afspraken te
maken. Ik roep de minister in de tweede plaats op om
naar de definitie van noodhulp te kijken. Ik hoor uit het
veld dat nog niet is gedefinieerd wat noodhulp is. Omdat
die niet duidelijk is, valt alles daaronder en is de politie
daar zeer veel tijd mee kwijt.
De politiesterkte is de afgelopen jaren zowel in absolute
als in relatieve zin toegenomen. Dat zijn niet mijn
getallen, maar de getallen uit de jaarverslagen 2007 en
2008 van de politie. Het kabinet heeft ingezet op 500
extra wijkagenten en 500 extra forensische assistenten,
en wij houden het kabinet daaraan. Als ik goed ben
geïnformeerd, heeft de politie er de afgelopen vijf jaar
1,5 mld. extra bij gekregen. Hierop zou menig overheidsinstelling jaloers zijn, terwijl de ’’belasting’’ van de politie
de afgelopen jaren door de inzet van onder andere
parkeerwachters, milieuambtenaren, controleurs,
verkeersregelaars, straatcoaches, stewards in stadions,
ambtenaren van Rijkswaterstaat die ongevallen op
rijkswegen afhandelen en gemeenten die de vermissing
van de paspoorten doen, is afgenomen. Echter, het beeld
in de samenleving is dat er minder politie is, politiebureaus dichtgaan, aanrijtijden te lang duren en duizenden
dossiers op de plank blijven liggen. Zie een uitzending
van Netwerk. We horen ook dat korpsen bezuinigen door
geen mensen naar de politieopleiding te sturen, de
zogenaamde vervangingsinvestering. Hoe kan dit?
Specifiek over de opleiding wil ik meer van de minister
weten. Kan zij ons aangeven hoeveel aspiranten op dit
moment op de intekenlijst voor de opleiding van 2010
staan?
De heer Van Raak (SP): Weet de heer Çörüz waarom het
beeld ontstaat dat er steeds meer politieposten moeten
sluiten? Dat beeld ontstaat omdat er in werkelijkheid
steeds meer politieposten moeten sluiten. Waarom is het
beeld dat er weinig blauw op straat is? Dat is omdat
wijkagenten nog maar de helft van hun tijd aan wijkpolitietaken kunnen besteden. Dat beeld wat er is, is
gebaseerd op de werkelijkheid. De heer Çörüz wil
prioriteiten stellen. Hij wil bezuinigen, of hij wil niet
bezuinigen. Wat moet de politie wel doen en wat moet
de politie voortaan niet meer doen omdat er te weinig
geld is? Als er honderden miljoenen worden bezuinigd,
wat zijn dan de prioriteiten en wat zal de politie nog
meer niet doen?
De heer Çörüz (CDA): Om met het laatste te beginnen,
de bezuinigingen van volgend jaar zijn nog niet ingevoerd. Wij spreken over de bezuinigingen van vorig jaar,
de 100 mln. op een bedrag van 4,2 mld. Ik heb dat met
de heer Van Raak gewisseld, ik vind dat de korpsbeheerders die verantwoordelijkheid moeten kunnen nemen. Ik
schets niet voor niets dat het in vijf jaar tijd om 1,5 mld.
gaat. Ik vind het mijn taak als volksvertegenwoordiger
om dat te kunnen controleren. Als ik daarnaast een
aantal zaken zie ter ontlasting van de politie, dan wil ik
van de minister weten waar dat geld in is gaan zitten.
Waar zitten die blauwen? Zitten zij achter hun bureau,
zitten ze elders en hoe kan het dat er nog duizenden
dossiers op de planken liggen? Eerst weten wat er met
het geld is gebeurd, dat is mijn kerntaak, zo zie ik het. Ik
heb vaak tegen de heer Van Raak gezegd dat die
bezuinigingen – iedereen moet bezuinigen – niet ten

De voorzitter: Ik stel voor dat u uw betoog vervolgt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

8

koste van blauw moet gaan. Die afspraak hebben we met
de minister gemaakt.
De heer Van Raak (SP): Dat was de motie van Agnes
Kant, Kamerbreed gesteund: de bezuinigingen gaan niet
ten koste van blauw op straat. Elke agent – ga het ze
maar vragen – zegt dat het wel ten koste gaat van blauw
op straat. De geluiden die wij vanuit de korpsen horen,
zijn dat het ten koste gaat van blauw op straat. Agenten
melden nu al massaal dat collega’s niet meer worden
vervangen vanwege de voorbereiding op de bezuiniging.
De voorzitter: Meneer Van Raak, wilt u nu uw vraag
stellen?
De heer Van Raak (SP): Dan is het toch uit met die
bezuinigingen? Dan kan het toch niet wat de minister
zegt? Dan kan het CDA toch niet anders dan concluderen
dat wat de minister wil, niet kan en we moeten stoppen
met bezuinigen?
De heer Çörüz (CDA): Ik vind het zo jammer dat de SP
alle heil ziet in geld. Ik hoor de heer Van Raak in dit
debat al vier ronden. Elke keer is het volgens hem alleen
maar met geld op te lossen. Ik zeg niet voor niets: 1,5
mld. erbij. Dan is het toch ook voor de heer Van Raak en
zijn achterban belangrijk om aan te geven wat er met dat
geld is gebeurd? Hij interesseert zich daar niet voor. Hij
doet er alleen een schepje bovenop. Ik denk dat je reëel
en eerlijk moet zijn. Iedereen moet de broekriem
aanhalen. De politie ontkomt daar niet aan, helaas. Ik
denk dat wij ook kritisch moeten kijken naar de kerntaken
van de politie, want wij kunnen niet de politie met van
alles opschepen en vervolgens zeggen dat er te weinig
vet op de botten is. Daarin zul je heldere keuzes moeten
maken. Ik ben bereid om met u te definiëren wat wij
onze politie de komende jaren willen laten doen. Dat
moet het debat zijn.
De heer Brinkman (PVV): Mijn vraag is beantwoord en
de keuze van het CDA is nu duidelijk, namelijk wel
bezuinigen. Dat had u ook meteen kunnen zeggen. Even
wat anders. Ik snap de gedachtegang van de heer Çörüz
wel. Veel vet op de botten en daarin moet gesneden
worden. De politie moet naar zichzelf kijken en dat gaan
doen. De minister legt dit neer bij de korpsbeheerders,
maar die zijn eigenlijk ook niet voor die bezuinigingen.
De minister is de regie kwijt over de daadwerkelijke actie
om te snijden in die overhead, in die beleidsmedewerkers. Dat doen ze niet. Die korpschefs geven aan: als wij
dan toch moeten bezuinigen, dan gaat het blauw op
straat kosten. Met andere woorden, dan is het cirkeltje
rond.
De voorzitter: Mijnheer Brinkman, wilt u nu uw vraag
stellen?
De heer Brinkman (PVV): Ja, dat wilde ik net gaan doen.
Ik stel de heer Çörüz de vraag of hij het eens is met mijn
oplossing dat de minister functioneringsgesprekken gaat
houden met die korpschefs en ervoor zorgt dat zij na een
jaar met meetbare resultaten komen. Als zij daar na twee
jaar niet aan voldoen, dan kunnen zij wieberen, klaar.
De heer Çörüz (CDA): Het lijkt mij gezond dat elke
bedrijfstak, ook de politie, doet aan meetbare resultaten.

Ik zeg dat niet zomaar. De afgelopen jaren is daar zo veel
geld naartoe gegaan. Dan kun je ook een vraagteken
plaatsen bij hoe het zit met de efficiency, de bureaucratie
en overhead. Dat soort vragen moeten wij ook via de
minister stellen aan het politiebedrijf, dat lijkt mij heel
gezond, net als bij andere bedrijven.
Mevrouw Griffith (VVD): Het is duidelijk uit eerdere
debatten dat CDA, PvdA en ChristenUnie blijven
vasthouden aan de bezuinigingen bij de politie. Het is
jammer dat zij voet bij stuk blijven houden. De gevolgen
van de bezuinigingen zijn nu al merkbaar. Mijn concrete
vraag aan de heer Çörüz is wat de CDA-fractie gaat doen
om dat tij te keren.
De heer Çörüz (CDA): Ik zal zo meteen met een aantal
voorstellen komen die mijns inziens maken dat de politie
met minder bureaucratie te maken heeft, opdat er
minder blauw achter het bureau en meer blauw op straat
gaat komen. Wij nemen die verantwoordelijkheid. Ik vind
het eerlijk gezegd een beetje makkelijk om te zeggen dat
je de grote jongen bent als die bezuiniging van tafel
gaat. Dat is makkelijk. Wij nemen die verantwoordelijkheid, maar wij hebben als CDA in coalitieverband ook
gezegd dat dit niet ten koste mag gaan van blauw. Dat
hebben wij nadrukkelijk gezegd. Wij zullen de minister
daarop kritisch blijven bevragen en volgen. Wij gaan er
toch van uit dat wij de minister eraan mogen houden als
zij ons iets toezegt.
Mevrouw Griffith (VVD): Mijn vraag was heel helder. De
gevolgen zijn nu al merkbaar. Wat doet u nu om die
gevolgen en het oneigenlijk effect wat u ook niet
beoogde, terug te draaien?
De heer Çörüz (CDA): Ik zal zo meteen met een aantal
voorstellen komen, als collega Griffith mij even rust gunt.
Ik hoop dat zij daarin een aantal zaken kan lezen
waarmee ik beoog dat de politie gewoon efficiënter kan
werken.
De heer Brinkman (PVV): Voorzitter. Ik kreeg een politiek
niet concreet antwoord van de heer Çörüz op mijn vraag.
Ik ben van plan om hierover een motie in te dienen. Mijn
concrete vraag is of de heer Çörüz mijn plan ondersteunt
om de minister met functioneringsgesprekken naar de
korpschefs te sturen.
De heer Çörüz (CDA): Ik wil elke motie of elk idee
gewoon op zijn merites bekijken. Als de heer Brinkman
een motie wil indienen, zeg ik: be my guest. Die wil ik
gewoon op haar merites beoordelen.
De CDA-fractie vindt dat de tijd van ’’die pet past ons
allemaal’’ voorbij is. Wij hebben 52.000 mannen en
vrouwen gemandateerd om die pet te dragen, met
bijbehorend gezag. Sommigen denken dat alle verwensingen van de politie mogen en dat beledigen een recht
is. Daar moet verandering in komen. Gezag komt niet
vanzelf. De politie moet het gezag herwinnen en dat kan
volgens de CDA-fractie op de volgende manier. Ten
eerste moet de politie er gewoon staan wat betreft
uiterlijk, uitstraling, mentaliteit en optreden. Ten tweede
heeft de hulpverlenende taak van de politie lange tijd
overheerst. Natuurlijk willen wij ook niet dat de politie te
pas en te onpas geweld gebruikt, maar de Nederlandse

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

9

praatcultuur is te lang overheersend geweest, en daar
maakt men misbruik van.
Ten derde moeten ook de samenleving en de politiek de
hand in eigen boezem steken. Als sommigen uitdragen
dat beledigen een recht is, moet men niet raar opkijken
dat jong en oud dat in de praktijk brengen. Als daar nog
eens alcohol en drugs bijkomen, is het helemaal bal. Als
fatsoen niet vanzelf komt, waarbij wij met name denken
aan de opvoeding, moet de overheid duidelijke grenzen
stellen, dan wel straffen. Het geweld tegen en het
beledigen van de politie nemen hand over hand toe.
Volgens onderzoek van de Vrije Universiteit te Amsterdam doen agenten ruim 1250 keer per jaar aangifte van
bedreiging en een kleine 7000 keer van belediging. Dit
laatste is een toename van 600%.
Als de politie optreedt, wordt zij geconfronteerd met
klachten en Rijksrechercheonderzoeken. De politie is
daardoor terughoudend geworden om stevig in te
grijpen. Raddraaiers hebben precies in de gaten hoe ver
de politie mag gaan. Het wonderlijke is overigens dat
toezichthouders en straatcoaches niet worden geconfronteerd met klachten en onderzoeken. Dat is gek, want de
politie is de enige die geweld mag gebruiken. Welke
regelingen, protocollen en richtlijnen verhinderen een
robuust optreden? De CDA-fractie vindt dat de politie een
stevig optreden niet onmogelijk gemaakt mag worden.
Wij zijn te ver doorgeschoten. Ik wijs op het voorbeeld
van Hoek van Holland en de recente beelden in NOVA.
De politie komt al snel in het verdachtenbankje. Dat is
een omkering en dat gaat rondzingen, wat leidt tot nog
terughoudender gedrag bij de politie. Raddraaiers vinden
dat prachtig.
Wij vinden dat er anders aangekeken moet worden tegen
het gebruik van noodzakelijk geweld door de politie.
Noodzakelijk geweld door de politie moet mogen. De
politie moet op dit moment iedere vorm van geweld
rapporteren. Indien de politie heeft geschoten, moet de
Rijksrecherche dit onderzoeken. Als een politieman
geweld heeft gebruikt, is hij eigenlijk al verdachte, terwijl
hij gewoon zijn werk doet. Wij moeten op dit punt toe
naar een nieuw evenwicht. Wat mijn fractie betreft, wordt
er alleen een onderzoek door de Rijksrecherche ingesteld
als er een dode of gewonde is gevallen. De CDA-fractie
wil voorts een nieuwe bepaling in het Wetboek van
Strafrecht waarin gezagsondermijnend handelen
strafbaar wordt gesteld. Ook irritant gedrag, zoals
uitjoelen, nafluiten en het achternalopen van politieagenten, wat niet strafbaar maar wel gezagsondermijnend is,
moet strafbaar gesteld worden. Op dit moment is
belediging strafbaar, maar de boete is zelfs nog minder
dan de boete voor handsfree bellen in de auto. In
Duitsland staat daar minimaal € 1000 op. Uit de voorgaande voorbeelden blijkt dat wij het gezag van de agent
moeten herstellen.
Burgers misbruiken nogal eens de geboden klachtenprocedure om agenten dwars te zitten. Een klacht hangt
maandenlang boven het hoofd van een agent en kost
handenvol geld. Het doen van valse aangifte is in het
strafrecht een misdrijf. De CDA-fractie wil, om een eind
te maken aan de ongebreidelde stroom van klachten – in
de rapporten van de Ombudsman kunnen wij lezen dat
dit er ongeveer 7000 zijn – een griffierecht instellen voor
het indienen van een klacht. Krijgt men geen gelijk, is
men het griffierecht kwijt. Het gaat ons er niet om
burgers het klachtrecht te ontnemen, maar het gaat ons
er wel om burgers bewust te maken van hun handelen.

In plaats van tijd te besteden aan onterechte klachten,
kan de politie haar tijd beter besteden op straat.
Mevrouw Griffith (VVD): De heer Çörüz lanceerde
zo-even tussen neus en lippen door dat de politie
noodzakelijk geweld moet kunnen gebruiken. Wat is
’’noodzakelijk geweld’’? Hij zegt daarbij dat de Rijksrecherche alleen onderzoek moet doen als er sprake is van
een dode of gewonde. Wat is ’’gewond’’ na een
politieoptreden? Is dat ernstig gewond? Ik had het idee
dat wij in Nederland op dit punt een evenwichtig
systeem hebben. Ik begrijp absoluut niet het idee dat de
heer Çörüz nu tussen neus en lippen door lanceert.
De heer Çörüz (CDA): Het is geen kwestie van zomaar
lanceren. Het is ook kijken en luisteren. Deze ideeën zijn
mij mede aangedragen door politiemensen. Kijkt u ook
eens naar de beelden van Hoek van Holland. Daar
ontstond op een gegeven moment bijna de omgekeerde
wereld, toen de vraag rees wie nu de verdachten waren.
Dat is mijn politiek denken. Ik probeer dat handen en
voeten te geven. Waar agenten worden nagelopen,
nagefloten en last hebben van nog net niet strafbaar,
maar wel gezagsondermijnend irritant gedrag, vul ik dat
concreet in. Dat geldt overigens niet alleen voor de
politie, maar ook breder. Ik vul dat concreet in en dat kan
betekenen dat als een agent schiet – en onze agenten
gaan prudent om met schieten – er niet standaard een
onderzoek gestart wordt, zoals nu het geval is. Wat mijn
fractie betreft, mag er alleen een onderzoek komen bij
een dode of gewonde. Dat is volgens mij heel duidelijk.
Mevrouw Griffith (VVD): Ik vroeg: wat is een gewonde?
De heer Çörüz (CDA): Volgens mij is het duidelijk wat
een gewonde is. Een gewonde is een gewonde. Laten we
niet helemaal in medische termen spreken, maar ik vind
dat mijn politieke signaal duidelijk is en daaraan gekoppeld ook mijn punt over het klachtrecht.
De voorzitter: Er zijn nog twee vragen. Ik wijs de leden
erop dat de vragen echt kort moeten zijn. Als dat niet
lukt, dan kan ik niet anders dan het aantal interrupties
limiteren en daar zit niemand op te wachten. Het moet
dus echt korter.
De heer Brinkman (PVV): Ik heb vorig jaar een motie
ingediend om de burger de mogelijkheid te geven voor
het indienen van één klacht tegen de politie bij een
instantie en daarmee uit. Die motie is toen door de
CDA-fractie niet ondersteund en dat vind ik jammer.
De heer Çörüz zegt dat we ook irritant gedrag tegen de
politie strafbaar moeten stellen. Ik vind dat irritant
gedrag inderdaad niet geaccepteerd moet worden, maar
dan zitten we nu toch met een probleem. De rechter zegt
over het strafbaar stellen van belediging: we zien het bij
de eerste keer door de vingers en bij de tweede keer
volgt een boete van € 100. Door rood licht rijden kost al
veel meer geld. Is de heer Çörüz het dan niet met mij
eens dat we die rechters moeten aanpakken en minimumstraffen moeten hanteren?
De heer Çörüz (CDA): Gelukkig hebben wij in Nederland
een scheiding der machten. De CDA-fractie zou wel de
rechterlijke verantwoordelijkheid in ere willen herstellen.
Als Kamerlid is het onze taak om met voorstellen en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

10

bepalingen te komen als we niet tevreden zijn over een
aantal zaken. Dat kunnen we doen. Maar al zou je
minimumstraffen vaststellen, dan nog ontkom je op een
gegeven moment niet aan de vrijheid van een rechter
om vervolgens te zeggen: ik geef helemaal geen straf.
Dat kan natuurlijk ook. De heer Brinkman lost het
probleem niet op door te zeggen: we voeren een
minimumstraf in. Dan ontneem je volgens mij toch de
rechter zijn verantwoordelijkheid. Dat is een lijn die de
CDA-fractie niet wil volgen.
Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik wil nog even
doorgaan op het noodzakelijke geweld, want daarover
was de heer Çörüz niet echt helder. Ten eerste: wat
definieert hij als noodzakelijk geweld? Ten tweede zegt
hij dat de Rijksrecherche alleen onderzoek mag doen als
er doden of gewonden zijn gevallen. Dat vind ik nogal
vergaand. Als de heer Çörüz een luchtballonnetje wil
oplaten tijdens een wetgevingsoverleg, dan verwacht ik
van hem toch een duidelijke onderbouwing. Zal hij
daarvoor bijvoorbeeld ook wetsvoorstellen indienen?
De heer Çörüz (CDA): Het is helemaal geen luchtballon.
Mevrouw Azough kan het ermee eens zijn of niet.
Volgens mij is het ook niet zo ingewikkeld. Nu hebben
wij om moverende redenen de keuze gemaakt om bij
elke vorm van geweld de Rijksrecherche in te schakelen.
Ik zal niet definiëren wat geweld of gepast geweld is.
Onze mannen en vrouwen zijn volgens mij professional
genoeg om dat zelf in te vullen. En als er geweld nodig
is, dan moeten ze dat gebruiken. Maar we moeten niet
de wereld op zijn kop zetten dat, als er geweld gebruikt
wordt, dit automatisch betekent dat de Rijksrecherche
wordt ingeschakeld. Dat blijft maandenlang boven het
hoofd van zo’n agent hangen. De vraag is: moet je dat
willen? De CDA-fractie wil dat dus niet en zegt: wel bij
ernstige gevallen zoals bij een gewonde of dode, en niet
bij andere zaken.
Voorzitter. Ik vervolg mijn betoog. Als Kamer hebben wij
een onderzoek ingesteld. Dat had alles te maken met het
voorkomen, in de toekomst en nu, dat er zou worden
gesteggeld over de vraag ’’wat is nu blauw?’’. Een van
de kernconclusies van dat BOR-onderzoek was dat blauw
niet gedefinieerd is. Wij kregen vorige week toevallig net
op de valreep een definitie van de minister. Maar als ik
die lees, en ik lees die nog een keer, dan zijn er volgens
mij wel twintig interpretaties mogelijk. Volgens mij kan
het veel simpeler. Volgens mij is ’’blauw op straat’’: zij
die een executieve status hebben, zij die het zogenaamde
RTGP-protocol mogen toepassen. Dat zijn volgens mij de
mensen in schalen 6, 7, 8 en misschien nog schaal 9.
Daar zou je nog over kunnen discussiëren. Als ik de
definitie van de minister lees, dan wordt dat weer een
interpretatie van een beleidsondersteuner, een planner,
een coördinator, een leidinggevende. Alles valt daar
volgens mij weer onder. Volgens mij kan het dus veel
simpeler. Juist omdat wij hier elke keer de discussie
krijgen over de vraag wat ’’blauw op straat’’ inhoudt, is
het toch wel noodzakelijk dat wij op korte termijn die
definitie helder en kort kunnen houden. Ik doe daar ook
gewoon een voorstel voor.
In het streven naar een perfect opererende politie zijn we
te ver doorgeschoten. Ik geef een voorbeeld. Kostte een
eenvoudige zedenzaak een aantal jaren geleden 40 uur
politie-inzet, nu is dat 120 uur geworden, omdat het
interview door twee agenten moet gebeuren en

bovendien alleen door agenten met een bepaalde
licentie, en later in het onderzoek alleen door de
zedenrechercheurs. Ik kom op de dagrapportages, ofwel
de rapportageplicht. Hoeveel mensen zijn bezig met het
maken van allerlei tussenrapportages voor burgemeesters, het ministerie van BZK, dat van Justitie en de
inspectie? Bijvoorbeeld het KLPD rapporteert nu alleen
aan de korpsbeheerders, maar in het nieuwe bestel,
waarover wij nog zullen spreken, moeten de rapporten
naar drie instanties worden gestuurd. De burgemeester
krijgt elke dag de zogenaamde dagrapporten van de
politie. Dat kost heel veel tijd voor de politie en de
burgemeester. Je kunt dan ook je vraagtekens zetten bij
het nut en de noodzaak daarvan. Houdt dit alles de
politie niet juist van de straat? Moeten wij hiermee niet
anders omgaan? Wij roepen de minister op om kritisch
alle regelingen over rapportageplichten en dagrapporten
van de politie onder de loep te nemen. Daaraan heb ik
des te meer behoefte omdat ik uit het veld signalen krijg
dat die rapporten niet worden gelezen. Als dat waar is, is
het helemaal niet nuttig om dagelijks die rapporten te
maken en die te sturen.
Ik kom op de Wob. In de praktijk blijkt die wet het terrein
van hobbyisten te zijn geworden. Mijn fractievoorzitter
heeft daarvoor tijdens de algemene politieke beschouwingen dan ook aandacht gevraagd. Democratische
controle op grond van de Wob is goed, maar ook hier is
sprake van doorschieten. Klagers die daarin overigens
ook geen belang hoeven te stellen, beroepen zich op die
wet om erachter te komen in welke ambassades
medewerkers een wapenvergunning hebben en wie een
jachtakte heeft. En er wordt gevraagd om processenverbaal en veiligheidsdraaiboeken voor bijvoorbeeld de
Afghanistan-top openbaar te maken. Ook hieraan heeft
de politie handenvol werk. Het is nog gekker, als men
gelijk krijgt, kan men € 600 beuren. Wij willen dat de
weigeringsgronden in de Wob worden aangepast, want
het kan niet de bedoeling zijn dat dit een handelwijze is
in de geest van deze wet.
Uit het veld bereiken mij signalen over de Arbeidstijdenwet. Die wet belemmert de politie om haar werk goed te
doen. Sommige politiewerkzaamheden kun je plannen,
zoals het doen van verkeerscontroles. Maar met name
politiewerkzaamheden met specialistische doelen, passen
niet in een strak schema. Criminelen laten zich immers
ook niet op het uur of op de minuut plannen. Tussen
twee diensten moet bijvoorbeeld een bepaalde tijd zitten.
Na een nachtdienst mag men niet doorgaan met een
zaak. Die moet worden overgedragen. Een technisch
rechercheur heeft piketdienst. Hij wordt ’s nachts uit bed
gebeld en doet onderzoek op de plaats van het delict. De
volgende dag komt het team bijeen en op grond van de
Arbeidstijdenwet mag onze technisch rechercheur daar
niet bij zijn, terwijl hij en het team dat wel zouden willen.
Als dat wel mocht, zou men daarbij gebaat zijn vanwege
de informatie-uitwisseling en de opsporingsveiligheid.
Ook in het geval van observatie werkt de Arbeidstijdenwet belemmerend. De zaak moet worden overgedragen
omdat de dienst erop zit, terwijl er juist op dat moment
sprake is van een ontwikkeling in de observatie en de
verdachten dan actief worden. Ik verzoek de minister dan
ook om kritisch na te gaan hoe een en ander soepel kan
werken.
Ik kom op de politieorganisatie in het digitale tijdperk.
Ook criminelen digitaliseren als het ware. De politiecultuur is nog steeds vrij hiërarchisch georganiseerd. Wij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

11

hebben jonge ICT-deskundigen hard nodig. Zij zijn echter
vaak gewend om horizontaal te werken en kunnen dus
niet tegen die verticale, strakke hiërarchie van de
politieorganisatie. Die deskundigen komen binnen, maar
zij lopen snel weg. Dat doet ons pijn, met name omdat
wij ons ook zorgen maken over het invullen van
vacatures. De kunst is dus niet om mensen alleen maar
binnen te halen, maar ook om die binnen te houden. Wat
doet de minister daaraan?
Ik kom op de zaak van de politie Gelderland en het
onderzoek. Daarover kan ik kort zijn. Wij en anderen
hebben vragen gesteld over de rol van Havermans. Hoe
staat het daarmee? Is het objectief, onpartijdig en wijs
om iemand die leiding heeft gegeven aan een onderzoek,
weer in te zetten voor het leiden van een onderzoek
waarover discussie plaatsvindt? In alle openheid vraag ik
de minister waarom deze onnodige keuze is gemaakt.
Die heeft immers wat weerstand opgeroepen en daarbij
heeft men vraagtekens geplaatst. Naar mijn idee was dat
niet nodig geweest.
De voorzitter: Dank u wel. U hebt zeventien minuten
van uw spreektijd gebruikt, hetgeen betekent dat u nog
drie minuten over hebt voor uw bijdrage in tweede
termijn.
Ik zie nog een aantal vingers. Ik verzoek de leden om hun
vraag in een of twee zinnen te stellen.
De heer Van Raak (SP): Ik heb twee korte vragen. De
heer Çörüz heeft het op het punt van de rapportages
vooral over burgemeesters en leidinggevenden die veel
papierwerk moeten doen. Agenten zelf zijn echter 56%
van hun tijd kwijt aan papierwerk. Logboeken, rittenboeken, urenregistratie: het is allemaal georganiseerd
wantrouwen. Is het CDA het met mij eens dat we
daarmee moeten stoppen en dat we onze agenten
moeten leren vertrouwen? Mijn tweede vraag is wat de
prioriteiten van de heer Çörüz zijn. Hij lijkt nog vierkant
voor de bezuinigingen te staan dan wel erachter, je weet
het nooit met het CDA ... Waar staat hij precies? Wat zijn
de prioriteiten? Wat kan er allemaal in de Nederlandse
politiewereld? Er worden honderden miljoenen bezuinigd, wat gaat hij minder doen?
Mevrouw Griffith (VVD): Mijn vraag is eigenlijk precies
dezelfde als de laatste vraag van de SP-fractie. Kan De
heer Çörüz mij aangeven wat de CDA-fractie gaat doen
met alle signalen die binnenkomen over de gevolgen van
de bezuinigingen die nu al voelbaar zijn in het veld? Ik
heb nog helemaal niets concreets gehoord.
Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik heb heel veel
luchtballonnetjes de lucht in horen gaan over de vraag
hoe politieagenten beschermd moeten worden, maar ik
heb niet gehoord hoe we die politieagenten op straat
moeten houden. De CDA-fractie zou voorstellen doen om
ervoor te zorgen dat 190 mln. voor efficiëntie en
dergelijke uiteindelijk niet bezuinigd wordt op de
agenten. Ik heb dat punt niet teruggehoord.
De voorzitter: De heer Çörüz antwoordt kort en krachtig.
De heer Çörüz (CDA): Ik kan gelijk met het laatste
beginnen. Er wordt niet op agenten bezuinigd. Die 190
mln. gaat niet ten kosten van het blauw. Dat hebben we
al verschillende malen ...

De heer Van Raak (SP): Het is ongelofelijk!
De heer Çörüz (CDA): ... verschillende malen ...
De heer Van Raak (SP): Mag ik ...
De voorzitter: Nee, mijnheer Van Raak. De heer Çörüz
antwoordt.
De heer Çörüz (CDA): De heer Van Raak is het niet eens
met mij. Dat mag, dat is zijn goed recht.
De heer Van Raak (SP): U bent blind.
De heer Çörüz (CDA): Ik ben helemaal niet blind!
De heer Van Raak (SP): U bent blind.
De heer Çörüz (CDA): U zoekt het alleen maar in geld.
De voorzitter: Heren, mag ik u verzoeken om dit soort
gesprekken via de voorzitter te laten lopen en niet door
elkaar heen te spreken?
De heer Van Raak (SP): Hij is blind, voorzitter.
De voorzitter: Mijnheer Van Raak! De heer Çörüz heeft
het woord. Ik verzoek u om tijdens zijn antwoord stilte te
bewaren.
De heer Çörüz (CDA): Nu we spreken over respect, lijkt
het mij goed dat er ook respect wordt betoond aan
collega’s. Of ik nou blind ben of niet: als de heer Van
Raak het niet met mij eens is, moet hij dat gewoon
zeggen. Ik houd mij echter verre van al zijn kwalificaties.
Ik vind dat jammer.
Wij hebben tegen de minister gezegd, en ik herhaal het
nu, dat wij haar kritisch zullen volgen op haar toezeggingen. Wij hebben zelfs met haar gesproken over aantallen.
Ik vraag niet voor niets om die aantallen, ook het getal
1600. Ik ben benieuwd wat de intekenlijst voor 2010 is.
Ook mij bereiken signalen; ik ben helemaal niet doof of
blind. Daarom heb ik het initiatief genomen tot het
onderzoek van de Tweede Kamer. Daaruit komt nadrukkelijk naar voren dat je eerst met elkaar moet vaststellen
wat blauw op straat is. De minister heeft toegezegd dat
het niet gaat ten kosten van blauw op straat. Ik houd
haar daaraan en ik ga daar ook van uit. In eerdere
debatten heb ik al gezegd dat ik de minister kritisch zal
volgen. Als het zo is dat het aantal agenten minder zal
zijn – een voorteken daarvan kan het aantal inschrijvingen op de Politieacademie zijn – ben ik de eerste die aan
de bel hangt, met alle collega’s die er hetzelfde over
denken. Er is volgens mij weinig verschil tussen ons op
dit punt. Mijn fractie gaat echter uit van wat de minister
heeft toegezegd.
Mevrouw Griffith (VVD): Voorzitter. Gisteren was het in
Leeuwarden weer zover: een politieagente is na mishandeling met ernstig letsel in het ziekenhuis opgenomen.
De VVD-fractie verwerpt geweld tegen agenten en
mensen met een publieke taak. Wij vinden zulk geweld
onacceptabel en zullen het altijd onacceptabel blijven
vinden. Het Openbaar Ministerie is inmiddels doordrongen van de ernst van de zaak, maar onder rechters valt
nog missiewerk te verrichten. Zij kunnen zich nog

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

12

onvoldoende verplaatsen in de belevingswereld van de
agent, waardoor de opgelegde straf nog niet naar
behoren is. Ik wil daarvoor graag aandacht vragen bij de
minister.
De VVD wil een effectieve en efficiënte politiedienst, die
zorg draagt voor onze veiligheid. Wij staan dan ook
achter de missie van de politie om te zorgen voor
veiligheid van eenieder, waakzaam en dienstbaar. Ik ben
benieuwd hoe hieraan verder invulling gegeven zal
worden binnen de politieorganisatie.
De VVD-fractie heeft zich duidelijk uitgesproken tegen de
bezuinigingen bij de politie. Wij hebben nadrukkelijk
gesteld dat de bezuinigingen niet ten koste mogen gaan
van blauw op straat. Iedereen in het veld en alle
berichten die binnenkomen via de website van de VVD
wijzen erop dat nu al maatregelen getroffen worden
binnen de korpsen die tot effect hebben dat de contracten van agenten niet meer worden verlengd en dat de
contracten van aspiranten on hold worden gezet. Wij
maken ons ernstige zorgen over de gevolgen die nu al
optreden, terwijl de bezuinigingen niet eens helemaal
zijn doorgevoerd. Wij blijven vasthouden aan ons
standpunt dat de bezuinigingen niet ten koste mogen
gaan van blauw op straat, maar dat er juist meer
agenten bij moeten komen. Wij pleiten dus voor extra
agenten. Er moeten 3500 extra agenten komen, waarvan
1000 op het platteland.
In dat verband wil ik ook wijzen op de politiesterkte. Er
zijn sterkteafspraken gemaakt, die lopen tot 2010. Wat
gebeurt er daarna? Er zou ook een fundamentele
herbezinning komen op het systeem van de sterktesturing. Hoe verloopt dat proces? Ik wil ook van de minister
weten of zij bereid is om een internationaal vergelijkend
onderzoek te doen naar het aantal agenten in Europese
landen in relatie tot het aantal inwoners. Hoe staan wij
ervoor in Nederland? Hoe zit het in andere Europese
landen? Hebben wij voldoende agenten voor de ruim 16
miljoen mensen die we in Nederland hebben? Hebben
wij genoeg agenten om de veiligheid in Nederland te
kunnen waarborgen?
Juist met het oog op de bezuinigingen kan de politie er
geen nieuwe taken bij krijgen, zeker niet zonder de
benodigde financiële middelen. Ik heb reeds in november
2008 gevraagd naar de uitkomsten van de discussie over
de kerntaken bij de politie. De minister heeft laten weten
dat er een inventarisatie wordt gemaakt van de effecten
van de afspraken over de kerntaken versus de oneigenlijke taken. Wij zouden hierover vlak na het zomerreces
van 2009 geïnformeerd worden. Wat is de stand van
zaken?
Mijn volgende punt is de vergrijzing bij de politie.
Korpsen vergrijzen nog steeds sneller dan gedacht. Dit
gaat ten koste van de inzetbaarheid van jonge, vitale
agenten op straat. Juist vanwege de economische crisis
blijven oudere agenten, die vaak ook duurder zijn, langer
in dienst. Toch is de sterkte gebaseerd op de vergrijzing
die in het verleden is aangenomen. In hoeverre zijn de
gemaakte sterkteafspraken nog in verhouding tijdens de
huidige financieel-economische crisis? Agenten blijven
langer doorwerken, juist door de crisis. Er zijn ook
versoberde pensioenregels. Doordat agenten langer in
dienst blijven en jongeren volgens eerdere planningen
aspirant worden aangenomen, hebben korpsen op dit
moment te maken met te veel agenten op de loonlijst.
Klopt dat? Het schijnt dat politiekorpsen soms 200 fte’s
aan extra mensen in dienst hebben, terwijl zij dat

helemaal niet kunnen betalen door de financiële krapte
en de budgetten waar zij mee te maken hebben. Het leidt
dus alleen tot extra financiële tekorten bij de politiekorpsen. Kent de minister deze problematiek? Wat heeft zij tot
nu toe gedaan in overleg met het dagelijks bestuur van
het Korpsbeheerdersberaad?
In dit verband is het interessant om kennis te nemen van
het onderzoek door de SP, waarin wordt gesproken over
leegloop bij de politiekorpsen. Enerzijds horen we dus in
de media dat er helemaal geen sprake is van een
leegloop en dat korpsen soms zelfs 200 extra agenten
hebben, omdat mensen niet weggaan maar langer
blijven werken. Anderzijds zegt de SP dat er juist een
grote leegloop is, omdat mensen weggaan. Misschien
kan de minister mij dit uitleggen, want ik kan het niet
helemaal volgen. Wat is de waarheid? Hoe staan korpsen
er op dit moment voor?
Ik kom bij de nagel aan de doodskist van de VVD-fractie,
namelijk de bonnenquota. Ondanks eerdere toezeggingen heeft de minister nu toch toegegeven dat het
merendeel van de korpsen zelf interne afspraken heeft
gemaakt over het aantal boetes en transacties uit
staandehoudingen, terwijl wij als Kamer nadrukkelijk
hebben afgesproken dat vanaf 2007 landelijk geen
verplichting meer geldt ten aanzien van streefcijfers.
Deze streefcijfers worden opgelegd aan executieve
medewerkers en aan eenheden, voor verkeersdelicten en
boetes. Korpsen bepalen zelf wat ze doen. Ze gaan
helemaal hun gang en de minister keurt dat beleid goed.
Zij wijst op de eigen verantwoordelijkheid en de eigen
keuze van de korpsbeheerders en het Regionaal College
om dit beleid voort te zetten. De minister zegt ook dat ze
het prima vindt, omdat het doel van de quota toch het
vergroten van de veiligheid is. De minister kan echter
helemaal niet cijfermatig aangeven of deze prestatieafspraken er echt voor zorgen dat de veiligheid toeneemt. Ik overweeg om op dit punt een motie in te
dienen. Als de Kamer in meerderheid heeft afgesproken
dat er geen bonnenquota meer opgelegd moeten
worden, moet de minister ervoor zorgen dat dit in het
veld ook echt niet meer gebeurt. Graag krijg ik hierop
een reactie.
Ook ik heb kennisgenomen van een interview dat de
korpschef van het grootste politiekorps in Nederland, de
heer Welten, heeft gegeven. Hij heeft aangegeven dat hij
beknot wordt in zijn functioneren. Wat mij verbaast, is
dat hij heeft gezegd dat de minister hem sinds haar
aantreden in 2007 nog geen enkele keer heeft ontvangen.
Hij heeft aangegeven dat de minister wel praat met
bestuurders, maar niet met politiemensen. Toen ik dat
las, vroeg ik me af of daar een link lag tussen het feit dat
iedere diender klaagt dat de bezuinigingen ten koste
gaan van blauw op straat en dat bestuurders daar anders
tegen aankijken. De kennis van de minister op dat vlak is
misschien wel beperkt tot alleen de bestuurders. Als die
kennis strekte tot de dienders op straat had de minister
ook die verhalen gehoord en de signalen meegekregen.
Gaat de minister wel eens op werkbezoek binnen de
politiekorpsen? Heeft zij ooit een korpschef gesproken?
Wat klopt er van het verhaal van de heer Welten? Dat
zou ik wel willen weten. Bij dezen geef ik de minister de
kans om er echt op te reageren.
De heer Anker (ChristenUnie): Ik kom nog even terug op
de bonnenquota. Ik ben het ermee eens dat dit niet tot
perverse dingen moet leiden zoals een eindejaarsralley

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

13

om het aantal bonnen nog even op peil te krijgen.
Volgens mij willen wij dat allemaal niet. Ik heb van
agenten echter ook het signaal gekregen – dat kan
specifiek voor dat korps zijn, maar toch – dat het een
quotum is dat je fatsoenlijk kunt halen als je gewoon je
werk doet. Het is meer een incentive om je werk te doen.
Wat is precies het probleem dat mevrouw Griffith wil
aanpakken? Ik geef toe dat het een behoorlijk simpel
sturingsmechanisme is. Krijgt mevrouw Griffith nog
steeds signalen dat er dagen zijn waarop het quotum
nog even vol moet worden gemaakt?
Mevrouw Griffith (VVD): In het eerste deel van uw
betoog schetst u eigenlijk mijn probleem. Als agenten in
een donker hoekje moeten gaan staan om bonnen uit te
schrijven puur om hun aantallen te halen, ben ik daarop
tegen. De minister heeft dat in een brief aan de Kamer
zelf toegegeven. Niet dat ze in een donker hoekje staan,
maar wel dat korpsen zelf prestatieafspraken maken. De
Kamer heeft afgesproken dat dit niet meer zou gebeuren,
maar het gebeurt nog steeds in de praktijk. Ik hoop dat ik
op uw steun kan rekenen om daaraan een eind te maken.
Als er overtredingen plaatsvinden, moet de politie
natuurlijk optreden, maar niet om enkel cijfers te halen.
Daar ben ik echt op tegen. Dat leidt namelijk tot de
perverse prikkels waarover u het hebt.
De heer Anker (ChristenUnie): Werkt dit perverse
situaties in de hand? Dat is eigenlijk mijn vraag.
Mevrouw Griffith (VVD): Ja. De signalen die ik uit het
veld krijg, bevestigen dat.
De heer Anker (ChristenUnie): Kunt u daar wat meer
over vertellen, want daar ben ik dan wel benieuwd naar.
Mevrouw Griffith (VVD): Leest u het rapport van de SP
maar.
De voorzitter: Ik zie dat er nog enkele vragen zijn. Ik
verzoek de collega’s hun vragen in een of twee zinnen te
stellen.
De heer Van Raak (SP): Het staat inderdaad allemaal in
het rapport. Ik heb vorig jaar gezegd dat er nog steeds
op quota wordt afgerekend. De minister ontkende dat
toen tot drie keer toe. Is mevrouw Griffith het met me
eens dat dit erg is?
Mevrouw Griffith (VVD): Ik heb dan ook gezegd:
’’ondanks eerdere ontkenningen van de minister’’.
Daarom vraag ik ook om opheldering. Het gaat niet
alleen om debatten waarin wij de minister hierop
bevraagd hebben. Ook in reactie op schriftelijke vragen
heeft de minister dit ontkend. Ik ben ook zeer verbaasd
dat de minister later in een brief aangaf dat de korpsen
nog steeds prestatieafspraken maken. Daarnaast geeft zij
ook nog toe dat ze dat volledig steunt!
De voorzitter: Het woord is aan de heer Brinkman.
De heer Van Raak (SP): Maar ik ben nog niet klaar. Ik
was nog niet begonnen aan mijn vraag.
De voorzitter: Ik vertel u dat u wel klaar bent. Het
woord is aan de heer Brinkman.

De heer Brinkman (PVV): Mevrouw Griffith haalt een
heel goed punt aan. Deze minister weigert namelijk te
overleggen met korpschefs en wil alleen maar praten
met korpsbeheerders. Ziet mevrouw Griffith dan niet dat,
als je een bezuiniging bij de korpsbeheerders legt, die
geen bezuinigingen willen en die vervolgens de korpschefs moeten aansturen die ook geen bezuinigingen
willen, daar dan de crux zit? Met andere woorden, is zij
het niet met mij eens dat wij de minister moeten
verplichten om functioneringsgesprekken te houden met
de korpschefs, om te overleggen met de korpschefs over
afrekenbare resultaten? In essentie ben ik het namelijk
wel met deze minister eens dat er een hoop vet te
snijden is. Ik ben het niet eens met de bezuinigingen; ik
wil dat vet als blauw op straat. Maar er is ontzettend veel
vet in de overhead bij de politie.
Mevrouw Griffith (VVD): Ik geloof niet dat het voeren
van functioneringsgesprekken met de korpschefs een
oplossing is. Ik ben er wel verbaasd over dat ik signalen
krijg uit het veld dat de bezuinigingen ten koste gaan van
blauw op straat, maar dat er een akkoord ligt tussen de
minister van Binnenlandse Zaken en het dagelijks
bestuur van de korpsbeheerders. Dat betekent dat de
korpschefs daarmee hebben ingestemd. Wij hebben
eerder gesproken over de inrichting van het politiebestel,
waarin wij de korpschef een duidelijke positie wilden
geven. Korpschefs staan dagelijks ook met beide benen
in de modder. Ik zie een discrepantie tussen het bereiken
van een akkoord en de dienders, die toch vertegenwoordigd worden door de korpschefs; daar zit veel licht
tussen. Ook de korpschefs hebben dus iets uit te leggen.
Vandaar mijn vraag aan de minister. De korpschef van
het grootste politiekorps geeft aan dat hij beknot wordt
in zijn functioneren. In hoeverre wordt een en ander
goed vertaald door het dagelijks bestuur van het
Korpsbeheerdersberaad? Ik zou dat ook graag in de
media willen horen.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik hoor nu geluiden over de
bonnenquota. Ik hoor ook dat agenten zeggen: laten wij
vooral niet gaan zeuren, want je haalt ze met twee
vingers in de neus. Dat is mijn dilemma: hoe ver moet
de Kamer gaan om korpschefs aan te spreken op de
wijze waarop zij hun korps leiding geven? Moeten wij op
die stoel willen zitten? Wat is dan de rol van de ondernemingsraden van de politie, die zelf aangeven hoe zij
willen dat met hen wordt omgegaan? Met andere
woorden, nemen wij korpschefs nog serieus en nemen
wij korpsen nog serieus? Wij hebben geen landelijk
beleid meer voor quota, want voormalig minister
Remkes, partijgenoot van mevrouw Griffith, heeft dat
ingevoerd. Dat gaf inderdaad perverse effecten. Maar als
een korpschef het toch prettig vindt om een aantal
afspraken te maken, moeten wij dan echt op dat niveau
in de Kamer bepalen hoe wij daarmee omgaan? Dat is
echt een dilemma dat ik heb.
Mevrouw Griffith (VVD): Ik begrijp dat mevrouw Kuiken
nog steeds niet uit haar dilemma is en mij om hulp
vraagt. Ik wil graag met haar overleggen om haar verder
te helpen. Het is logisch dat agenten zeggen dat zij met
twee vingers in de neus hun aantallen halen, vooral als
zij in die donkere hoekjes gaan staan. Daar moet
mevrouw Kuiken ook doorheen weten te prikken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

14

Ik verwacht van iedere politiek eindverantwoordelijke dat
hij wel het veld ingaat, dat hij wel spreekt met korpsbeheerders en dat hij ook spreekt met korpschefs. Er is een
hiërarchie in de sturing. Je hebt de korpsbeheerder, je
hebt een Regionaal College waar overleg plaatsvindt en
je hebt een burgemeester. Je hebt ook de lokale
driehoeken en de regionale driehoeken. Daar gebeurt het
dagelijkse werk en daar moet overleg plaatsvinden. Maar
als een korpschef aangeeft dat hij helemaal niet spreekt
met de minister van Binnenlandse Zaken, ga ik mij
zorgen maken. Vandaar mijn vraag aan de minister. Ik wil
haar de kans geven om daarop te reageren, want dat
heeft zij tot nu toe niet kunnen doen.
Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik moet zeggen dat
communicatie niet het sterkste punt is van deze minister.
Maar als blijkt dat de minister wel gesproken heeft met
de heer Welten, wat zegt dat dan over het interview en
over de heer Welten?
Mevrouw Griffith (VVD): Dat zegt een heleboel over de
heer Welten, maar daarom wil ik eerst het antwoord van
de minister horen. Een persoon heeft gesproken. Wij
kennen natuurlijk hoor en wederhoor. Ik geef de minister
nu de kans om daarop te reageren. Dan kunnen wij ons
een oordeel vormen over het interview.
De heer Çörüz (CDA): Het is natuurlijk van tweeën een.
Je kunt je tot in detail vanuit Den Haag bemoeien met
bonnen, maar dan kom je te praten over nationale
politie. Zo’n punt als bonnen ligt natuurlijk lekker, want
niemand wil bonnen betalen. Het gaat overigens niet
over bonnen bij flitsen, maar bij aanhoudingen. Je kunt
het ook anders aanvliegen en zeggen: als er geen
aanleiding is, wordt er ook geen bon gegeven. Ik denk
dat onze agenten niet zomaar bonnen schrijven. Ik dacht
dat de VVD toch ook de partij was van de rechtshandhaving en van de rechtsorde. Daar zijn bonnen helaas een
onderdeel van. Wil mevrouw Griffith dan naar een
nationale politie? Dan is dat de discussie. Ik hoor haar
over de bezuinigingen, maar ik zou toch graag een
heldere dekking willen krijgen. Waar haalt mevrouw
Griffith dat geld vandaan?
Mevrouw Griffith (VVD): Voor dat laatste verwijs ik de
heer Çörüz naar onze tegenbegroting. Daar hebben wij
miljoenen vrijgemaakt voor extra agenten. Ik noemde het
zojuist al: 3400 waarvan er 1000 voor het platteland zijn
bestemd. De heer Çörüz luistert bovendien heel slecht. Ik
heb gezegd dat de politie moet optreden en dat de regels
worden gehandhaafd als er overtredingen plaatsvinden.
Mij gaat het erom dat de politie optreedt puur om de
aantallen te halen. De Kamer heeft zich daar in meerderheid tegen verzet, maar ik begrijp uit de reactie van de
heer Çörüz dat het CDA het helemaal niet erg vindt dat
nog steeds prestatieafspraken worden gemaakt en dat de
politie boetes uitdeelt, alleen maar om cijfers te halen.
De heer Çörüz (CDA): Dat is een beetje goedkoop en
gemakkelijk. Wij hebben met elkaar afgesproken dat er
geen landelijke quota zijn. Daar zijn we het hier allemaal
over eens. Regionaal mogen de korpsbeheerders samen
met hun korpschefs de regionale veiligheidsplannen
natuurlijk indelen zoals zij dat willen. Bonnen zijn daar
een onderdeel van. Als de VVD dat niet wenst, komen we
natuurlijk al snel te spreken over een nationale politie.

Mevrouw Griffith (VVD): De heer Çörüz moet echt even
het veld in en goed luisteren naar wat de dienders
zeggen. Ze worden afgerekend op die prestatieafspraken.
En daar gaat het om.
De heer Van Raak (SP): Als we hier iets besluiten, moet
dat natuurlijk ook gebeuren. Dat heeft niets met een
nationale politie te maken, maar met de vraag of agenten
hun werk kunnen doen. Zij zijn meer dan de helft van de
tijd kwijt met schrijven en een onderdeel daarvan is dat
verplicht bonnen schrijven. Als je als wijkagent de
jongens en de meisjes kent en het rustig is zodat je geen
bon hoeft te schrijven, ben je een slechte agent. Maar als
je om de hoek gaat staan bij een café en bonnen ophaalt,
ben je een goede agent. Ja, je wordt erop beoordeeld.
Ja, het kost je een periodiek en ja, agenten wachten met
pijn in het hart tot er in een auto wordt ingebroken, want
dan kunnen ze tenminste een bon geven en iemand
meenemen.
Mevrouw Griffith (VVD): Had u ook een vraag aan mij?
Ik denk het niet. Het was een ondersteuning van mijn
betoog.
De heer Van Raak (SP): Zeker! Misschien moeten we
samen die motie maar indienen. Ik wilde mevrouw
Griffith er even in bijstaan dat het totaal niets met de
nationale politie heeft te maken. Overigens staan die
bezuinigingen van de politie ook in onze tegenbegroting.
Mevrouw Griffith (VVD): Voorzitter. Er wordt een nieuw
landelijk functiehuis Nederlandse politie opgericht. Wat is
dat precies en wat zullen de effecten zijn op de operationele sterkte?
Een volgend punt van zorg is het beloningsvergelijkingsonderzoek bij de politie. De minister heeft de resultaten
naar ons toegestuurd. Politieagenten hebben in het
verleden gezegd dat het salaris ver beneden het
gemiddelde ligt. Nu blijkt uit het onderzoek dat het
minimumsalaris bij de politie gemiddeld 5% hoger is dan
in vergelijkbare beroepsgroepen. Het maximumsalaris is
gemiddeld 10% hoger. Maar er zijn natuurlijk wel punten
van zorg. Als je kijkt naar overwerk op zaterdagen en
zon- en feestdagen, blijft de vergoeding achter. De
inconveniëntenregeling en consignatievergoedingen zijn
relatief laag. Ook de pensioenpremies voor politiemensen zijn relatief hoog, waardoor een nadelig inkomenseffect ontstaat. De minister heeft aangegeven dat zij met
de vakbonden zal overleggen. Wat is precies haar inzet
daarbij? Wat is nu eigenlijk de bedoeling? Wil zij
verhogen of juist verlagen? Wat zal eruit moeten komen?
Dat is voor mijn fractie op dit moment onduidelijk.
De minister heeft een top 5 samengesteld. De regeldruk
moet verminderen bij de agenten. Het is op dit moment
volstrekt onduidelijk wat de stand van zaken is. Ik krijg
hierop graag een reactie van de minister.
Er is binnen de keten natuurlijk een samenwerking
tussen de politie en het Openbaar Ministerie, maar het
blijkt dat die samenwerking in het geheel niet voldoet. Er
is onvoldoende kwaliteit van sturing, omdat het Openbaar Ministerie er in het begintraject – dus als er keuzes
gemaakt moeten worden – onvoldoende bij betrokken is.
Dat is natuurlijk verkeerd als het gaat om die keuzemomenten. Vooral de betrokkenheid van het Openbaar
Ministerie aan de voorkant van het keuzeproces moet
worden versterkt, zodat de effectiviteit bevorderd wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

15

en verbetert. Op welke wijze zal hierin heel concreet
verandering worden aangebracht? Hoe zullen wij kunnen
merken dat het Openbaar Ministerie daadwerkelijk in het
voortraject bij de politie betrokken zal worden om de
keuzemomenten meer sturing te geven?
Mevrouw Kuiken (PvdA): Voorzitter. Ik begin met een
compliment voor de SP-fractie. Zij heeft een mooi
rapport uitgebracht met de zorgen die agenten hebben
over hun werk. De geluiden die in dit rapport weerklinken, zijn niet nieuw. In de Kamer hebben wij er al
regelmatig over gesproken. Ook bij mijn werkbezoeken in
het land, die ik regelmatig afleg, hoor ik die geluiden. Dat
geldt ook voor mijn gesprekken met wijkbewoners. Het
gaat om klachten over een hoge werkdruk, de wijkagent
die onvoldoende in zijn of haar wijk aanwezig kan zijn
omdat andere politietaken voorgaan, gevoelens van
wantrouwen – wij weten niet wat er speelt –, een
afschuifcultuur richting de politieleiding, en politieagenten die toenemend last hebben van geweld en agressie.
Afgelopen weekend nog werd een agente in Leeuwarden
dusdanig mishandeld, dat zij met ernstig letsel in het
ziekenhuis moest worden opgenomen.
Gelijktijdig zijn er problemen met de ICT, die veel geld en
extra capaciteit kosten. Er is een toegenomen bureaucratie, met alle bijbehorende formulieren en kopieën. In de
afgelopen jaren zijn er meer agenten bij gekomen – om
exact te zijn: 1800 – maar niemand kan precies aangeven
of die agenten wel of niet op straat aanwezig zijn, hun
werk doen of achter hun bureau zitten. Ik had laatst een
gesprek met een oud-politieman. Samen bekeken wij hoe
zijn oude organisatie eruitzag en hoe de nieuwe eruitziet.
Grofweg tellend kwamen wij op 100 fte van mensen die
eigenlijk in de executief zitten, dus eigenlijk op straat
zouden moeten zijn, maar die feitelijk een kantoorbaan
hebben. Dit zouden wij de zogenaamde overhead kunnen
noemen. Wij zullen dit in meer korpsen terugvinden.
Jaarlijks krijgt de politie sinds 2005 1,2 mld. extra. Dat
geld is helaas niet alleen gaan zitten in extra mensen.
Waar is al dat geld naartoe gegaan? Belangrijker nog:
hoe kunnen wij slimmer gaan werken, zodat al het geld
dat wij erin steken, daadwerkelijk daar terechtkomt waar
wij het willen, namelijk in zichtbaarheid van politieagenten op straat en rechercheurs om zaken op te lossen?
Kortom, er zijn genoeg problemen.
De vraag is hoe wij de problemen gaan oplossen. Ik kijk
nadrukkelijk niet alleen naar de minister. Agenten klagen
over hun korpschef of over ons allemaal, korpschefs
voelen zich niet serieus genomen door hun korpsbeheerders en de minister, korpsbeheerders klagen over de
minister en de minister klaagt weer over de korpsbeheerders en de korpschefs, omdat het 25 eilandjes zijn die
soms weigeren om samen te werken. Wij als politici
klagen overal over, want dat is onze taak. Het valt mij
nog mee dat wij niet allemaal massaal op de bank van
de psychiater liggen, want je zou er depressief van
worden.
De heer Brinkman (PVV): Ik stel mevrouw Kuiken
dezelfde vraag: ondersteunt zij mijn actie om de minister
op te roepen functioneringsgesprekken met de korpschefs te gaan houden? Dan doorbreken wij de vicieuze
cirkel die zij net zo prachtig omschreef. Het zorgt ervoor
dat wij de psychiater niet te hulp hoeven roepen.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Dat zou ook mijn slotconclusie

zijn: er moet genoeg gebeuren. Maar ik heb geen zin in
een nationale politie, ik heb geen zin in een Kamer die
rechtstreeks bepaalt hoe agenten op straat hun werk
moeten doen, noch in een minister die dat rechtstreeks
bepaalt. Ik neem onze korpschefs en korpsbeheerders
buitengewoon serieus. Zij moeten precies weten hoe zij
het werk moeten doen als het gaat om de lokale
veiligheid. Op die stoel wil ik dus niet gaan zitten. Daar
zoek ik dus niet mijn oplossingen. Ik ben het dus niet
eens met het voorstel van de heer Brinkman.
Ik ga niet bij de pakken neerzitten. Dat is helemaal niet
nodig. Wat gaan wij dan wel doen? In dat kader heb ik
een tiental vragen aan c.q. opdrachten voor de minister.
De PvdA-fractie wil graag snel de uitkomsten zien van de
haalbaarheidsstudies, de uitvoeringsstudies, naar het
slimmer werken bij de politie. Daarbij hoort ook het
onderzoek naar de kosten van het aantal agenten en
rechercheurs en naar het aantal mensen dat nu precies
op straat is. Wij hebben van de minister een definitie
gekregen van ’’sterkte op straat’’. Deze definitie lijkt mij
op zichzelf prima. De vraag is wel of die mensen ook
daadwerkelijk op straat zijn en niet achter hun bureau
blijven zitten, ondanks het feit dat zij wijkagent zijn. De
minister heeft concrete afspraken gemaakt met de
korpsen over het aantal wijkagenten dat erbij moet
komen. In hoeverre maakt de minister nu afspraken met
de korpsen over de daadwerkelijke inzetbaarheid van de
wijkagenten op straat?
Het aantal externen moest voor de voorziening tot
samenwerking worden teruggebracht tot 500 mensen.
Op een totaal van 2300 vind ik dat nog behoorlijk veel.
Het viel mij op dat de korpsen zelf ook een vrij groot
aantal externen in dienst hadden en dat dit aantal per
korps nogal verschilde. Kan de minister daarop ingaan?
Wij hebben vanochtend een petitie ontvangen van een
aantal burgemeesters uit de provincie Noord-Brabant.
Als Brabander raakt mij dat natuurlijk. De brief is
ondertekend door korpsbeheerder Rombouts, een
burgemeester met wie de minister afspraken heeft
gemaakt over de wijze waarop een ombuiging van 190
mln. kan worden gerealiseerd. Afspraak is afspraak, maar
als elke korpsbeheerder vervolgens zijn eigen goddelijke
gang gaat, hebben die afspraken niet zo heel veel zin.
Graag hoor ik een reactie van de minister op dit punt.
Een tweede punt is het onderzoek naar de effectiviteit
van de ICT. De minister heeft toegezegd dat zij niet alleen
zou kijken naar de afspraken die op ICT-gebied zijn
nagekomen, maar ook naar de effectiviteit ervan. Ik
verzoek de minister om daarbij het management- en
roosterprogramma BVCM te betrekken. Ik heb begrepen
dat de korpsbeheerders zelf nog onderzoeken welke
knelpunten er zijn in dit soort basisvoorzieningen en
-systemen. Hoe ver zijn zij daarmee? Wanneer krijgen wij
daar, via de minister uiteraard, inzage in? Ik ben daar
heel benieuwd naar.
Een derde punt voor mijn fractie is een spoedige aanpak
van de bureaucratie. Er zijn vijf punten opgenoemd. Ik
meen dat afgelopen vrijdag de succesvolle afronding van
een pilotproject in Lisse in het nieuws was. Ik kon niet zo
snel vinden welk project dat precies betrof, maar ik heb
wel begrepen dat daarmee 15% meer efficiëntie kan
worden behaald. Hoe staat het met dit soort projecten en
op welke termijn kunnen wij dit soort projecten landelijk
uitrollen? Er kan heel veel gehaald worden uit de
bestrijding van de bureaucratie. Dat bleek ook uit het
rapport van de SP: 56% te veel achter het bureau.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

16

Een vierde punt gaat over de verantwoordelijkheden,
over de kerntaken van de politie. Ook ik concludeer dat
eigenlijk te veel oneigenlijke taken bij de politie terecht
zijn gekomen. Daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om
woonoverlast, zorg voor psychiatrische patiënten of
probleemjongeren. Bovendien is de Kamer ijverig. Als
nieuwe voorstellen worden gedaan, wordt te weinig
bedacht wat het voorstel nu eigenlijk inhoudt voor de
wijkagenten. Ik denk alleen al aan het feit dat de Kamer
een economisch delict heeft gemaakt van het overtreden
van het rookverbod, of aan het huisverbod. Dat is een
prachtig instrument, maar het kost de politie vervolgens
wel twee dagen capaciteit. Hiervoor wil ik graag
aandacht vragen. Ik vraag de minister om een duidelijke
visie te geven op de kerntaken van de politie. Kan zij met
collega’s afspreken dat, indien aanspraak wordt gemaakt
op capaciteit van de politie, dit inzichtelijk wordt gemaakt
voordat de Kamer een besluit neemt? Ik roep de
Kamerleden overigens op om hetzelfde te doen.
Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik hoor toch een
fundamentele ommekeer binnen de PvdA. Ik meen dat
juist de Partij van de Arbeid de afgelopen decennia vaak
heeft gezegd dat de politie geworteld moet zijn en dat zij
allerlei maatschappelijke taken op zich moet nemen. En
dat is voor een deel misschien te ver gegaan, omdat er
een te breed en te groot takenpakket is gekomen. Zegt
mevrouw Kuiken dat het beeld van de politieagent als
een soort wijkagent die geworteld is en allerlei maatschappelijke rollen op zich neemt, afgelopen moet zijn?
Mevrouw Kuiken (PvdA): Dank voor deze vraag. Dat zeg
ik zeker niet. Wij zijn juist een groot voorstander van de
wijkagent en van zijn ogen-, oren- en signaleringsfunctie.
Maar dit is wat anders dan dat agenten twaalf uur lang
aan het bureau gekluisterd zitten en niet meer op straat
kunnen, omdat ze een psychiatrische patiënt in de cel
moeten houden die ze noodgedwongen een ME-helm
moeten opzetten omdat hij zichzelf verwondt, waardoor
zij niet hun uiteindelijke taak kunnen uitoefenen, namelijk
noodhulp bieden. Het is wat anders als ze die Marokkaanse of Antilliaanse jongeren of Pietje Bel van straat
moeten plukken, omdat Jeugdzorg of welzijnswerk zijn
werk niet doet. Dan schiet de ogen- en orenfunctie van
de wijkagent en de politie door en komt zij niet toe aan
haar primaire taak, namelijk noodhulp bieden, opsporen,
handhaven en zeker ogen en oren zijn, maar wel met
mate.
Laten we zelf kritisch zijn, dit vraag ik ook aan de
minister. Als wij nieuwe voorstellen doen, maak
inzichtelijk hoeveel capaciteit dat kost. Ik vraag ook om
concreet met de collega’s voor de zorg om de tafel te
gaan zitten om over de psychiatrische patiënten te
praten. Wij horen daar zeer veel klachten over. Dat bleek
ook uit het onderzoek van de SP. We horen ze heel vaak
op straat. Kunnen we bekijken hoe we de politie kunnen
ontlasten bij de zorg voor psychiatrische patiënten in de
preventieve zin, de nazorg, maar ook op het moment dat
ze met de politie worden geconfronteerd? Dit horen we
namelijk heel veel terug.
Een kleiner punt is de fietsendiefstal. Het is een klein
delict, maar wel van grote omvang. Ik kan mij heel goed
voorstellen dat politieagenten niet hele dagen gestolen
fietsen kunnen opsporen, maar ik kan mij wel voorstellen
dat stadswachten en boa’s dat beter kunnen doen,
bijvoorbeeld door op bepaalde plekken zwerffietsen te

controleren en te kijken of het wel of geen gestolen fiets
betreft. Ik vraag de minister om te kijken of fietsendiefstal niet een gezamenlijke taak van politie en gemeenten
kan zijn, om daarmee dit kleine delict de aandacht te
geven die het nodig heeft.
Het vijfde punt betreft het gezag van de politie. De
politietop overlegt met elkaar. Ik begrijp dat dit over de
kerntaken gaat, maar ook over het gezag van de politie.
Ik verwacht graag op korte termijn een actieplan hoe om
te gaan met het gezag. Wanneer kunnen wij dat
verwachten? Hoe staat het met het onderzoek waarvoor
de minister het COT de opdracht heeft verstrekt, waarin
wordt onderzocht welke belemmeringen er zijn voor het
gezag? De minister heeft onlangs, ongeveer twee weken
geleden, aangegeven dat zij een aantal belemmeringen
ziet voor het gezag van de agenten. Ik hoor graag wat wij
concreet en op welke termijn kunnen verwachten.
Ik doe graag een concrete suggestie voor agenten. Dat is
het zesde punt. Wij zien graag een landelijke centrale
unit waar politieagenten terecht kunnen indien ze slachtoffer zijn van geweld, om hen zo direct hulp te kunnen
bieden op het sociale vlak, maar ook praktische hulp bij
het afwikkelen van papier- en juridisch werk. Kan de
minister mij toezeggen dat zij een onderzoek hiernaar
meeneemt?
Mevrouw Azough (GroenLinks): Hoe ziet mevrouw
Kuiken dit voor zich, zonder dat dit leidt tot enorm veel
bureaucratie en een extra laag? Moeten de mensen niet
bij hun eigen korps zijn voor hulp en nazorg?
Mevrouw Kuiken (PvdA): Dit is een terecht punt.
Mensen moeten nu inderdaad bij hun eigen korps
terechtkunnen, maar tegelijkertijd zie je dat dit heel
wisselend is geregeld. Agenten zijn vaak aangewezen op
civiele zaken en moeten heel veel zaken zelf doen. Ik wil
juist kijken of het kan helpen om dit centraal te regelen.
Levert dit meerwaarde op? Levert het geen meerwaarde
op, dan moeten wij het vooral niet doen. Ik neem dit
graag mee als het kan bijdragen aan het beter faciliteren
en ondersteunen van de nazorg bij het toenemende
geweld.
Het zevende punt is dat ik het zorgelijk vind dat er nu
zo’n grote kloof lijkt te bestaan tussen de korpsleiding en
de agent op straat. Mijn vraag aan de minister is of dit
een nieuw fenomeen is of van alle tijden. Wordt er ook
onderzoek gedaan naar de leiderschapsstijl van de
politie? Wat is de manager die wij nodig hebben? Hoe
ziet de manager van de toekomst eruit? Hoe denkt de
minister de kloof tussen werkvloer en leiding te
herstellen? Hoe denken de korpschefs daar zelf over?
Punt 8 gaat ook over personeel, en dan vooral over
duurzaam personeelsbeleid. Welke inspanningen levert
de politie om jongeren te binden en om ouderen een
langdurige carrière te bieden? Dat is natuurlijk heel
relevant voor de discussie over de AOW. Hoe gaat het
met werving en behoud van zij-instromers? In dit
verband vraag ik hoe het staat met samenwerking met
andere veiligheidsdomeinen zoals defensie. Wij kunnen
ons niet aan de indruk onttrekken dat dit nog maar zeer
mondjesmaat gebeurt.
Punt 9 betreft de particuliere beveiligingsorganisaties
versus de taken van de politie. Er is de afgelopen tijd
heel veel extra geld gegaan naar gemeenten voor
veiligheid. Veel van dit geld wordt inmiddels ingezet voor
particuliere beveiliging. Daar hoeft op zichzelf niets mis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

17

mee te zijn. Het uitlezen van camerabeelden kan prima
door particuliere beveiligers worden gedaan. Het is
natuurlijk wat anders wanneer de particuliere beveiliging
de vervanging wordt van politietaken. De fractie van de
Partij van de Arbeid zou dan ook graag een visie van het
kabinet willen hebben op de relatie tussen particuliere
beveiliging en politie, gekoppeld aan de wijze waarop het
geld dat daarmee gemoeid is, wordt ingezet. Die vraag
stel ik niet alleen aan de minister van Binnenlandse
Zaken, maar nadrukkelijk ook aan de minister van
Justitie.
Ten slotte punt 10, want dan ben ik wel weer lang
genoeg aan het woord geweest. Er is een beloningsonderzoek geweest naar de politie. Dat laat zien dat het
salarisniveau van de politie aan de maat is wat betreft
vergelijkbare beroepen. Er zit nog een restje van de cao
in de pot. Mijn twee vragen aan de minister zijn: wat
betekent dit beloningsonderzoek voor de toekomst en
wat gebeurt er met de rest van de cao?
De voorzitter: U hebt 13 minuten gepraat van de 20,
dus in tweede termijn hebt u nog 7 minuten over. Ik zie
een paar vingers. Ik stel voor dat wij eerst de vragen
laten stellen en dat mevrouw Kuiken dan kort antwoordt.
De heer Van Raak (SP): Twee korte vragen. Ik hoef niet
per se een visie op de particuliere politie, waarover ik
laatst ook vragen heb gesteld. Ik merk dat gemeenten
steeds vaker politie gaan inhuren, omdat er te weinig
geld is. Particulieren worden vooral ingezet voor taken
die wijkagenten eigenlijk moeten doen, maar zij komen
aan dat werk niet meer toe. Dat is volgens mij het
probleem. Als mevrouw Kuiken het daar niet mee eens
is, heb ik een oplossing, namelijk niet bezuinigen.
Mevrouw Kuiken heeft ook de motie van Agnes Kant
gesteund, dat bezuinigingen niet ten koste gaan van
blauw op straat. Ik heb hier een hele stapel meldingen,
en die is alweer ver gegroeid, van agenten die zeggen:
deze bezuinigingen zijn wij nu aan het voorbereiden;
deze gaan ten koste van blauw op straat; de minister
vraagt iets onmogelijks van ons. Wat betekent dat voor
de PvdA? Blijven de ogen dicht of gaat het hart open
naar de agenten en gaan wij nu de bezuinigingen
stoppen? Zegt de PvdA ook: wat de minister zegt, kan
niet en daarom doen we het niet?
De heer Brinkman (PVV): Volgens mevrouw Kuiken is
het nationale politie als de minister gaat praten met de
korpschefs. Ik snap daar helemaal geen biet van. Zij heeft
het over de minister die gesprekken heeft gehad en
afspraken heeft gemaakt met de korpsbeheerders.
Vervolgens constateert zij zeer terecht dat zelfs de heer
Rombouts, dus iemand met wie de minister afspraken
heeft gemaakt, toch aan de bel trekt en zegt dat dit
blauw op straat gaat kosten. Die vicieuze cirkel moet
gewoon doorbroken worden. Ik wil graag weten waarom
een functioneringsgesprek met een korpschef nationale
politie is. Als dat onbespreekbaar is voor de PvdA, zou ik
zeggen dat zij de volgende keer niet hoeft te komen
opdagen, want dan maakt het allemaal niet uit wat wij
hier aan het bepraten zijn. Waarom zouden wij die
vicieuze cirkel niet gewoon doorbreken door de minister
te dwingen om te gaan praten met de korpschefs? Dat
zou een keer tijd worden.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Laat ik met de laatste vraag

beginnen, want die is het makkelijkst. Korpschefs vallen
onder de verantwoordelijkheid van de korpsbeheerders
en niet onder de verantwoordelijkheid van de minister. Ik
ga ook geen functioneringsgesprek doen met de minister.
Iedereen heeft zijn of haar eigen verantwoordelijkheid.
Wanneer wij de korpschefs functioneringsgesprekken
laten doen met de minister, hebben wij gewoon een heel
ander stelsel. Dat kan, als dat uw politieke keuze is, maar
het is niet mijn politieke keuze. Ik wil korpsbeheerders
verantwoordelijk houden voor de lokale veiligheid en
daar horen korpschefs ook bij. Bovendien neem ik
korpsbeheerders en korpschefs buitengewoon serieus;
het zijn immers geen kleine kinderen. Gemaakte afspraken zijn er om nagekomen te komen. Ik heb er vertrouwen in dat dit ook zal gebeuren, want het is ook in hun
eigen belang dat dit goed gebeurt.
Vervolgens een opmerking over de bezuinigingen. De
minister concludeert in haar rapport dat 56% van het
werk gevormd wordt door bureaucratie. De ICT kost
miljoenen. De minister constateert dat er alleen al in de
voorziening tot samenwerking 100 mln. is gestopt, wat
niet noodzakelijk is. De minister heeft ons gemeld op
welke wijze het bedrag van 190 mln. ingevuld zal
worden. Het geld zal gezocht worden in onder meer
eigen vermogen, ICT en een stukje vergrijzingsgelden.
Als men voor sinterklaas kan spelen – en ik snap best dat
men dat in deze periode van het jaar wil doen – is de
portemonnee oneindig en kan men het geld uitgeven
zoals men wil. In tijden waarop men op zijn portemonnee moet letten, moeten er echter keuzes gemaakt
worden. In dat geval moet men het geld halen uit de
zaken die nu extra geld kosten: bureaucratie, ICT,
overhead en verantwoordingsstructuren. Ik kan de heer
Van Raak dus het volgende zeggen. Wij hebben met de
minister de afspraak gemaakt dat de investeringen die
wij hebben gedaan in de cao voor de wijkagenten en de
rechercheurs niet ten koste mogen gaan van de agenten
op straat. Het geld moet dus gehaald worden bij ICT,
bureaucratie, overhead et cetera. Daar houden wij de
minister aan.
Feitelijk is er nu nog geen cent minder naar de politie
gegaan. Op het moment dat korpschefs en korpsbeheerders andere keuzes maken of andere afspraken maken
dan de afspraken die zij hebben gemaakt met de
minister, houd ik hen daar verantwoordelijk voor, want
dat is niet de manier waarop de zaak ingericht hoeft te
worden. Dat blijkt ook uit de cijfers.
De heer Brinkman (PVV): Voorzitter. Ik verzoek u mij een
seintje te geven als ik 7,5 minuut gesproken heb,
aangezien ik niet zo veel spreektijd heb.
De voorzitter: Dat zal ik doen.
De heer Brinkman (PVV): Ik wil graag beginnen met het
voorlezen van een passage uit een mail die ik dit
weekend ontving van een politieagent. Het is een van de
vele mailtjes die ik van politiemensen ontving.
’’Afgelopen nacht hoorden wij op de mobilofoon het
gewelddadige optreden van een malloot tegen onze
vrouwelijke collega in Leeuwarden, nota bene tijdens een
routinecontrole. Zij is in kritieke toestand overgebracht
naar het MCL met een zware schedelbasisfractuur. Zij is
moeder en haar man werkt ook bij de politie Leeuwarden. Een ontwricht gezin dus. Het wordt zo langzamerhand tijd voor radicale veranderingen. Wij zijn het spuug-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

18

en spuugzat, al die zoethoudertjes en lapmiddelen in de
vorm van een strafmaatje meer. Justitie moet voor bloed
gaan en onze bevoegdheden/uitrusting en vooral bezetting moeten op peil komen, zodat wij iedere situatie
aankunnen.’’
Dit is een mail van een verontruste politieman uit
Leeuwarden. Ik kan niet meer doen dan zijn woorden
alleen maar onderstrepen. Het is een van de vele, vele
e-mails die ik in de afgelopen maanden gekregen heb. Ik
begin het ondertussen helemaal spuugzat te worden.
De korpschefs geven nagenoeg allemaal aan dat de
bezuinigingen waarmee de minister komt wel degelijk
ten koste zullen gaan van blauw op straat. De minister
lijkt haar belofte gewoon niet na te kunnen komen. En
wat doet zij? Haar strategie is om te goochelen met
cijfers en definities, om zichzelf voor de toekomst in te
dekken. Ik refereer aan de brief van de minister van
10 november 2009, waarin zij het begrip ’’operationele
sterkte’’ onder meer definieert als ’’functies die een
directe en/of inhoudelijke bijdrage leveren aan de
primaire politietaak’’. Voor alle duidelijkheid: daar valt
dus ook iedere beleidsmedewerker onder die beleid
maakt, maar nooit op straat komt, want ook hij of zij
levert een bijdrage aan die primaire politiektaak. Dit is
dus gewoon apekool, en dan zeg ik het netjes.
Waarom hanteert de minister niet gewoon het begrip
’’politie in blauw op straat en recherche’’. Agenten
melden massaal dat de voorgenomen bezuinigingen ten
koste zullen gaan van de veiligheid op straat. Collega’s
vertrekken, functies worden niet meer opgevuld. Twentse
burgemeesters hebben een brandbrief gestuurd aan de
minister waarin zij zeggen dat zij bang zijn dat de
bezuinigingen ten koste gaan van het aantal agenten op
straat. Het politiekorps Noord- en Oost-Gelderland moet
door de extra bezuinigingen veel meer banen schrappen,
tot 2013 176 banen, dan aanvankelijk gepland was. Dat
zijn enkele voorbeelden. Ik kan zo wel doorgaan tot het
einde van mijn spreektijd, maar dat zal ik uiteraard niet
doen. Maar ik wil wel graag een heldere en duidelijke
reactie, want zoals gezegd: ik ben het zat.
De PVV-fractie wil de bezuinigingen terugdraaien en zij
heeft daarom voor dit jaar een amendement ingediend.
Wij zullen daarnaast ook een motie indienen voor 300
mln. extra voor de politie, waarvoor we in onze
tegenbegroting een dekking hebben aangegeven. De
PVV-fractie wil dus bezuinigingen terugdraaien en extra
geld voor de politie.
Dan ga ik verder met mijn betoog dat uit vier clusters
bestaat.
De voorzitter: Mijnheer Brinkman. Voordat u verder
gaat, heeft mevrouw Kuiken eerst een vraag.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik wacht natuurlijk met
belangstelling op het begrotingsvoorstel van de
PVV-fractie. Ik wil wel even helder hebben dat de
PVV-fractie zichzelf nu een beetje tegenspreekt. De heer
Brinkman zei eerder dat er genoeg vet op de botten van
de politie zit en dat daar wel wat vanaf kan. En dat zij
vervolgens ook genoeg mogelijkheden ziet om dat geld
nog eens extra in de politie te investeren, staat daarbuiten. Ik heb de heer Brinkman toch juist geciteerd dat hij
tot tweemaal toe gezegd heeft: de politie heeft genoeg
vet op de botten?
De heer Brinkman (PVV): Ik dank mevrouw Kuiken voor

deze vraag, want dan kan ik buiten mijn spreektijd om
even uitleggen dat het om het volgende gaat. De
PVV-fractie is inderdaad tegen bezuinigingen. Maar wij
willen meer politie op straat; wij willen meer blauw op
straat. Er zit inderdaad ontzettend veel vet bij de politie,
er zit heel veel vet in de overhead en er zit heel veel vet
bij de beleidsmedewerkers. De vraag is: hoe doorbreek je
dat? Dat doorbreek je door daarin te snijden. Dat is een
van mijn vier punten. Het is niet helemaal eerlijk om dat
gedeelte van mijn betoog helemaal voor te lezen voor de
beantwoording van de vraag van mevrouw Kuiken. Maar
het komt erop neer dat men binnen de politie een
bepaalde cultuur heeft gehad voor het leiding geven. Een
goede leidinggevende is een leidinggevende in het
operationele proces. Ik kan verzekeren dat maar 5% van
de leidinggevenden – en dan ben ik misschien nog heel
erg ruim – dat kan, dat maar 5% een mensmanager kan
zijn. Dat weet iedere diender in deze zaal.
Mevrouw Kuiken heeft gelijk dat die definitie inderdaad
niet benoemd is. Waarom niet? Omdat het zo moeilijk is.
Het is ongelooflijk moeilijk om een mensmanager, een
goede manager in het politieproces te zijn. Dat betekent
dat heel veel managers na verloop van hun carrière
afvallen, terwijl ze wel een vaste aanstelling hebben.
Waar komen die managers nou in terecht? Die komen
terecht in de overhead of die worden beleidsmedewerker.
Dat zijn allemaal leidinggevenden, en wat moeten die
hebben? Die moeten natuurlijk ook allemaal een staf
hebben. Die komen dus op een of ander stedelijk project
te zitten, met een staf van 30 of 40 man. Kijk, we zien ze
allemaal knikken in de zaal; ja, hij heeft nog gelijk ook!
En daarin moet gesneden worden.
Wat wil de PVV-fractie? De PVV-fractie wil daarin niet
bezuinigen, maar wil dat de minister met de korpschefs
gaat praten. Zij moet tegen die korpschefs zeggen:
luister, ik krijg het niet gedaan met u, maar ik ga met u
afspraken maken dat u in dát vet gaat snijden. Ik pik dat
geld niet in, maar u gaat ervoor zorgen dat die mensen
op straat komen. De minister moet ervoor zorgen dat de
regelgeving, die de korpschefs zelf bedacht hebben – het
is een systeem om elkaar aan het werk te houden –
weggehaald wordt. Zij moet ervoor zorgen dat de
wijkdiensten weer op kracht zijn en de recherche alle
zaken die op de plank liggen kan uitvoeren. Zij moet
ervoor zorgen dat zaken naar het Openbaar Ministerie
gaan; zaken waarvan ook de politieagent vraagt dat ze
afgewikkeld worden.
De voorzitter: Mijnheer Brinkman, mag ik u nu
verzoeken om het antwoord af te ronden en uw betoog
te vervolgen. Dat was een redevoering extra. Dat was
niet de bedoeling.
De heer Brinkman (PVV): Ik kan in ieder geval een stukje
van mijn betoog wegstrepen. Had u nog een vraag,
mevrouw Kuiken?
De voorzitter: Nee, mevrouw Kuiken heeft geen vraag
meer. U gaat nu gewoon door met uw betoog.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik mag niet meer!
De heer Brinkman (PVV): Dat is jammer.
De politie heeft vier grote problemen. Volgens mij kan ik
er nu ondertussen bijna een schrappen, want die heb ik
al genoemd. Ten eerste, de politie heeft een probleem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

19

met de centrale aansturing. Ten tweede, de politie heeft
een beleidsprobleem. Ten derde, de politie heeft een
intern managementprobleem waarover ik zojuist al het
een en ander heb aangehaald. Ten vierde, de politie
heeft, mede door die problemen, ook een imagoprobleem.
Ik spreek allereerst over het probleem met de centrale
aansturing. De korpsen vallen wat betreft de openbare
orde onder korpsbeheerders en wat betreft de opsporing
van strafbare feiten onder justitie. Politiek is de minister
van BZK de eerstverantwoordelijke. En wat doet deze
minister? Zij onderhandelt niet met de politie, maar zij
onderhandelt met de korpsbeheerders. En daar zit ’m
gewoon de crux. Korpschef Welten heeft zich daar ook in
een interview zeer terecht over beklaagd. Jammer dat hij
ervoor koos om de volgende dag onder druk van Cohen
zijn woorden terug te nemen, maar in essentie had
Welten helemaal gelijk. De minister laat de besparingen
op het gebied van materieel, bureaucratie, eigen
vermogen en efficiëntie over aan de korpsbeheerders. En
die korpsbeheerders, die willen zelf die bezuinigingen
niet. Sterker nog, zij komen massaal naar de Tweede
Kamer om aan te geven dat het blauw op straat gaat
kosten en dat zij die bezuinigingen eigenlijk niet door
kunnen voeren. Dus met andere woorden: het is gewoon
een gezagscrisis. De minister heeft dat probleem en
moet dat probleem oplossen. Die kan dat probleem
alleen maar oplossen door die vicieuze cirkel te
doorbreken, met die korpschefs om de tafel te gaan, met
die mensen over de inhoud functioneringsgesprekken te
voeren en afrekenbare afspraken te maken. Anders zitten
wij hier voor Jan Snot.
De politie heeft een beleidsprobleem. Aan de ene kant
trekt Justitie met cijfers aan de politie en hanteert zij nog
steeds een quotum. Aan de andere kant is er een groot
aantal korpsen dat om allerlei redenen nog steeds het
systeem van de bonnenquota hanteert. Dat gebeurt
overigens ook met goedvinden van deze minister. Alles
op beleidsniveau mag immers regionaal uitgezocht
worden. Dat is ook à la Ter Horst. Centraal spreken wij
met elkaar af dat de bonnenquota niet meer gelden. Dat
zijn immers perverse quota. Die zorgen er immers voor
dat ook het imago van de politie, waarover ik het straks
zal hebben, ongelooflijk naar beneden wordt gehaald.
Maar ach, regionaal moet alles kunnen. Ik vind dat die
bonnenquota niet moeten kunnen. Die zijn pervers,
zorgen ervoor dat de politieorganisatie haar imago
verliest en die werken alleen maar tegen. Geloof me als
ik zeg dat het systeem daarachter niet meer nodig is,
want die politieman schrijft echt wel. Die schrijft ook wel
als het om goede dingen gaat. Laat dat alsjeblieft aan die
politieman zelf over. Er is overigens nog een reden om
die bonnenquota in de hand te houden, namelijk als
intern afrekeninstrument. Er zijn namelijk nog steeds
regio’s waar hogere leidinggevenden aan het eind van
het jaar een speciale bonus krijgen als blijkt dat zij hun
bonnenquota en andere quota hebben behaald. Het is
dan niet de dertiende maand of de eindejaarsuitkering,
maar het is een speciale bonus voor alleen het hoger
politiepersoneel. Die commissaris zorgt er persoonlijk
voor – dat deed hij al toen hij bij de politie zat en ik
begrijp dat dit voor een hoop regio’s nog steeds geldt –
dat die quota wat de wijkteams betreft worden behaald.
Van diverse korpsen heb ik begrepen dat die speciale
bonus voor commissarissen en hogere functionarissen
nog steeds bestaat. Voor sommige regio’s is die er zelfs

voor de hoofdinspecteur en hoger. Ik vind dat dit echt te
zot is voor woorden. Dit kan echt niet! In deze tijd moet
daaraan echt een eind komen. Ik wil dus dat de minister
hieraan acuut een eind maakt.
In het management van de politieorganisatie gaat het
vooral om het operationeel leidinggeven. Zojuist zei ik
dat al tegen mevrouw Kuiken. Het eind van het liedje is
dat mensen die niet aan de criteria voldoen, wegvallen in
het operationele proces en dat die als het ware in beleid
komen te hangen. Ik zou wel eens willen weten hoe
groot die pot is voor die 25 regio’s, inclusief het KLPD. Ik
weet absoluut zeker dat uit die pot honderden miljoenen
euro’s te halen zijn. Precies om die reden heb ik deze
minister gesteund op het moment dat zij signaleerde dat
er vet op de botten zit. Dat klopt, maar nu moet zij laten
zien dat zij, zoals zij dat altijd zegt, ’’ballen’’ heeft. Ja, dat
heeft de minister zelf gezegd. Zij moet praten met die
korpschefs.
De politie heeft een imagoprobleem. Zij treedt namelijk
te slap op. Verder komen rechters met allerlei slappe
straffen en er is sprake van een gebrek aan doortastendheid. Als we het imago van de politie moeten verbeteren,
is dit het moment. Wij moeten dat hier en nu doen. Ik
verzoek de minister dan ook dwingend om met die
korpschefs om de tafel te gaan met als doel, dat te
doorbreken.
De voorzitter: Dank u wel. U hebt nog anderhalve
minuut over voor uw tweede termijn.
Het woord is aan mevrouw Azough, namens de fractie
van GroenLinks. Pardon, we zouden het op volgorde
doen. U zit verkeerd om. Het woord is aan de heer Anker,
namens de fractie van de ChristenUnie.
De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik had met alle
plezier mevrouw Azough als eerste de ruimte willen
geven, maar we houden inderdaad de begrotingsvolgorde aan. Ook ik ken het fenomeen spreektijd, dus ik zal
mij beperken tot een paar hoofdlijnen.
Mijn eerste punt betreft de politie in haar geheel en de
resultaten. De politie is ons kostbaar. Overal om ons
heen zien wij agenten die elke dag weer hun werk doen.
Wij verwachten veel van de politie. De ambitie van dit
kabinet voor het komende jaar is merkbare resultaten.
Mensen moeten merken dat er iets verandert dankzij de
inzet van de politie. Onze samenleving moet veiliger
worden. Voor een deel zijn de resultaten al goed
merkbaar en is een aantal kabinetsdoelstellingen al
gehaald. Dat is een felicitatie waard, zoals ik ook al zei bij
de behandeling van de begroting van Justitie. Voor een
ander deel echter, zijn er nog geen merkbare resultaten
geboekt. Sommige vormen van criminaliteit nemen zelfs
toe. Criminaliteit en overlast zijn hardnekkige verschijnselen. De ambitie om merkbare resultaten te boeken vergt
bij zulke hardnekkigheid een onverminderde politiecapaciteit en extra inzet. Die inzet wordt getoond; denk aan
het recent ondertekende Manifest Bestrijding Overlast en
Verloedering.
Ik gebruikte zojuist bewust de woorden ’’onverminderde
politiecapaciteit’’. Die is met de taakstelling en de
aanstaande heroverweging geen vanzelfsprekendheid.
Het kabinet garandeert met deze begroting en met de
afspraken van september met de korpsbeheerders dat de
operationele sterkte de komende jaren niet vermindert.
Bezuinigingen zijn nodig, maar deze gaan niet ten koste
van het blauw op straat. Ook wij horen nog weleens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

20

andere berichten uit de korpsen, namelijk dat er wel
degelijk op operationeel personeel wordt bezuinigd en
dat de werkdruk wordt opgevoerd. Mijn fractie deelt nog
steeds met de minister dat er dingen beter en handiger
kunnen bij de politie. Ik kom hier zo meteen op terug.
Tegelijkertijd vraag ik mij af of de korpsen dit van zichzelf
zien. Heeft de minister een kwalitatief gesprek gevoerd
over de vraag welke dingen beter kunnen? Nog steeds
zijn er korpsen die dingen op eigen houtje doen, terwijl
er ook goede centrale voorzieningen zijn. Ik denk aan de
rijopleidingen die de Politieacademie verzorgt, maar
bijvoorbeeld ook aan de advertentiecampagnes om
personeel te werven. Die worden verzorgd door de
Politieacademie, maar het korps in Amsterdam gaat
gerust op eigen houtje nog een campagne voeren. Ik
begrijp niet dat het korpsbeheer dit doet. Zij weten toch
allemaal dat er geen geld over is? Ik krijg hier graag een
reactie op van de minister.
Er zijn 500 extra wijkagenten toegezegd in deze
kabinetsperiode. Het recente rapport Overlast en
verloedering ontsleuteld, van het SCP, bevestigt de
positieve invloed die uitgaat van extra toezicht op straat,
zowel ten aanzien van overlast als ten aanzien van
veiligheidsbeleving. Vanwege de hardnekkigheid van
bepaalde vormen van criminaliteit en overlast, is mijn
vraag aan de minister hoe het staat met deze capaciteitsuitbreiding. Natuurlijk zou ik het liefst willen dat deze
wordt versneld. Mijn vraag geldt ook de toegezegde 500
extra forensisch assistenten. Vorig jaar spraken we nog
over het grote aantal openstaande vacatures. Ik krijg nu
het sterke vermoeden dat dit probleem blijft. Ook
hierover krijg ik graag een reactie van de minister.
Een bekend adagium in dit wetgevingsoverleg is: meer
benen op straat en minder onder of achter het bureau.
Dit blijft helaas een aandachtspunt. Voor een politieagent
geldt dat het echte werk op straat ligt. Ik wijs graag op
de top 5 van administratieve lasten in het dagelijkse
politiewerk, genoemd op de website mijnechtewerk.nl. In
maart 2008 is een nulmeting uitgevoerd naar het
tijdsbeslag van administratieve handelingen voor de
gemiddelde agent en rechercheur. Wat is er sindsdien
bereikt op dit vlak? Vermindering van administratieve
lasten voor burgers en bedrijven is terecht een speerpunt
van dit kabinet. Vermindering van die lasten voor de
politie komt ook burgers en bedrijven ten goede. Ik heb
mij laten vertellen dat een proces-verbaal voor winkeldiefstal of huiselijk geweld nog steeds vele A4’tjes
beslaat, omdat veel informatie wordt vastgelegd voor
verderop in de keten. Is dat echt nodig? Ik verwijs ook
naar twee praktijkverhalen op de genoemde website.
Welke concrete acties zijn er sinds mei 2008 ondernomen
om deze top 5 van knelpunten op te lossen?
Hel specifiek vraag ik naar de administratie bij het doen
van aangifte voor mensenhandel. De aanpak van
mensenhandel is een speerpunt van het kabinet. Op
werkbezoeken deze zomer vernam ik dat er nogal wat
eisen worden gesteld aan deze aangiftes. Ze moeten
bijvoorbeeld door een gecertificeerd agent worden
gedaan. Ook aan het gebruik van opnameapparatuur zijn
extra eisen gesteld en er zijn extra mensen voor nodig.
Dat verhoudt zich heel moeilijk met de vaak gespannen
situatie waarin deze aangiftes moeten worden gedaan.
De aangiftebereidheid is vaak al laag. Ik sprak agenten
die na jaren een vrouw op de tippelzone zover hadden
gekregen dat ze aangifte durfde te doen. Dat vertrouwen
opbouwen is echt politiewerk. Als zo’n vrouw vervolgens

een aangiftebureaucratie moet doorlopen, loop je het
risico dat de aangifte alsnog niet wordt gedaan. De
aangifte is gelukkig in dit geval wel gedaan. Wil de
minister eens uitzoeken of een aangifte niet meer slachtoffergericht kan plaatsvinden? Dat zou de slachtoffers
helpen, maar ook de agent.
Na het incident van het afgelopen weekend in Leeuwarden heb ik weer even naar de begroting gekeken. Daarin
staat dat het programma Veilige Publieke Taak op
schema ligt, maar dat de resultaten tegenvallen. In de
brief die de minister daarover heeft gestuurd, staat dat er
een koerswijziging komt en er meer ingezet wordt op het
nakomen van afspraken door werkgevers. Hoe zit het
echter met het grenzen stellen? Op zichzelf is het heel
goed dat de werkgevers reageren op een maatschappelijk fenomeen, maar wat wil de minister doen om het
maatschappelijke fenomeen aan te pakken aan de kant
van de dader?
Ik kom aan mijn laatste punt in het kader van de
heroverwegingen. De Nederlandse overheid moet flink
bezuinigen op haar uitgaven. Of en in welke mate de
politieorganisatie in de herijking wordt betrokken, moet
maar worden afgewacht. Als voorzet, om de politie
enigszins uit de wind te houden, doet mijn fractie de
suggestie om het door dit kabinet op de plank gelegde
wetsvoorstel van het vorige kabinet, over het doorberekenen van politiekosten (30526, nr. 2), af te stoffen en te
betrekken bij de heroverwegingen. Mijn fractie ziet geen
principiële belemmering in het doorberekenen aan de
organisatoren van de kosten van onevenredige inzet van
de politie bij grote evenementen. Evenementen kosten
de politie nu eenmaal inzet, en daarvoor hoeven ze niet
eens uit de hand te lopen. Politiezorg mag van de
overheid worden verwacht, maar er mag ook iets
tegenover staan. De agenten die het verkeer in goede
banen moeten leiden of anderszins een evenement
mogelijk moeten maken, kunnen op dat moment of later
in de week niet de wijken in. Wat de ChristenUnie-fractie
betreft, dient de minister het voorstel gewoon weer in.
Dit was mijn bijdrage in eerste termijn. Ik ben heel
benieuwd hoeveel tijd ik nog over heb.
De voorzitter: U hebt nog drie minuten en vijftien
seconden over voor de tweede termijn. De heer Van Raak
en mevrouw Azough willen u nog een vraag stellen. Ik
stel voor dat zij dat achter elkaar doen, zodat u in een
keer kunt antwoorden.
De heer Van Raak (SP): Ik heb goed nieuws. Ik hoor dat
de heer Anker zich houdt aan zijn handtekening, gezet
onder de motie van Agnes Kant, waarin stond dat de
bezuinigingen niet ten koste mogen gaan van blauw op
straat. Dat vond ook de PvdA. Beide woordvoerders
hebben, net als ik, gehoord dat er geen enkele agent is in
Nederland die denkt dat dit kan. Ons meldpunt laat zien
dat het voorsorteren op de bezuinigingen nu al leidt tot
minder blauw op straat, zeker met de definitie van de
minister. De bezuinigingen gaan ten koste van blauw op
straat en dat hadden we niet afgesproken. Kan ik hieruit
opmaken dat de bezuiniging dus van tafel is?
Mevrouw Azough (GroenLinks): Is de heer Anker er niet
beducht voor dat wij met de definitie die naar de Kamer
is gestuurd, de bezuiniging ’’ingerommeld’’ worden? De
definitie van operationele sterkte is namelijk zo breed en
wijdlopig dat er heel veel onder kan vallen. Je kunt dus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

21

zeggen dat er geen sprake is van schade aan de
operationele sterkte, terwijl er wel minder mensen op
straat lopen.

ken, en wel van lange wapenstokken. Het geweldsmonopolie ligt nog altijd bij de overheid en gelukkig niet bij de
SP-fractie.

De heer Anker (ChristenUnie): Ik ga proberen om in één
keer te antwoorden. De heer Van Raak spreekt over
’’geen enkele agent’’. Ik geef de SP een groot compliment voor het onderzoek onder 10.000 agenten, maar
gelukkig hebben we er nog een paar meer. Dit terzijde. Ik
maak me zorgen; dat moge duidelijk zijn. Die zorg wordt
steeds meer openbaar geventileerd. Tegelijkertijd zitten
we ook met een dilemma, want we weten dat elke
overheidsorganisatie op een of andere manier haar eigen
werk gaat genereren. Daarom zijn we ook bezig met het
programma Vernieuwing Rijksdienst, waarin zelfs het
gekke idee staat dat er een scan moet worden gedaan op
overbodig beleid. Je kunt het je niet voorstellen, maar er
zijn mensen bezig met overbodig beleid in dit land. En
blijkbaar wordt dat van hen verwacht. Het gebeurt. Het
zijn zaken die eigen zijn aan grote bureaucratieën. Ik heb
grote waardering voor de politie, maar het is voor mij
geen heilig huisje. Ik durf best te zeggen dat dit soort
dingen ook bij de politie gebeurt. Ik sprak zelf over
mensenhandel, maar ook anderen hebben aangegeven
dat er ontzaglijk veel bureaucratie is. Ik vind dat de druk
erop moet blijven dat daarin wordt gesneden. Dat is ook
altijd de inzet van de minister geweest. We moeten
bekijken wat op dat terrein te halen valt. We kunnen de
korpsen erop aanspreken dat ze misschien wel heel erg
gemakkelijk zeggen: het lukt echt niet; we gaan het lekker
bij de mensen op straat vandaan halen. Dat is namelijk
vrij makkelijk scoren. Een paar mensen meer of minder
merk je direct op de rekening, terwijl ze voor die andere
maatregelen serieus naar hun eigen organisatie moeten
gaan kijken. Ik wil dat dat traject wel afgelopen wordt.
Als ik merk dat er op dit punt geen enkele inspanning
wordt verricht en als het alleen ten koste gaat van het
blauw op straat, ga ik naar de minister. Volgens mij zitten
wij echter nu nog op het punt dat een dergelijk traject
moet worden ingezet en dat het op andere plaatsen in de
organisatie pijn gaat doen in plaats van dat het ten koste
gaat van het blauw op straat.

De heer Van Raak (SP): Dat was natuurlijk in overdrachtelijke zin. Niet de wortel, maar de stok. Wij zijn de stok
en wij hebben een lange stok nodig om van deze
minister een minister van Politie te maken.

De voorzitter: Dan is als laatste in de eerste termijn van
de kant van de Kamer het woord aan mevrouw Azough
namens de GroenLinks-fractie.
Mevrouw Azough (GroenLinks): Voorzitter. Hoek van
Holland, C2000, topsalarissen en douceurtjes voor de
politietop, korpsen op de rand van een faillissement, een
korpschef die openlijk tegen zijn korpsbeheerder en zijn
minister ingaat: het beeld van de politie staat ernstig
onder druk. Het beeld van de politieminister is inmiddels
al even omstreden. De bezuinigingen waren het gevolg
van een te goede cao. Ze zei openlijk chagrijnig te
worden van korpschefs en ze vergeleek agenten met
busconducteurs. De minister van Binnenlandse Zaken
hoeft geen gezellig lachebekje te zijn, maar het andere
uiterste is ook niet echt nodig volgens de GroenLinksfractie. Agenten moeten zich kunnen herkennen in de
hoogste baas. Toegankelijkheid en respect zijn daarbij
essentieel. In hoeverre hebben de uitspraken van de
minister niet op zichzelf bijgedragen aan het gevoel van
wantrouwen en frustratie dat onder veel agenten lijkt te
leven? Ik neem wel afstand van de woorden van de
SP-fractie. Die spreekt over het gebruik van wapenstok-

Mevrouw Azough (GroenLinks): Nou, zo klonk het eerlijk
gezegd niet, maar goed.
De politie is een van de meest wezenlijke overheidsfuncties die je kunt bedenken. Agenten zijn ordehandhavers,
maar ze zijn soms ook buurtregisseurs, eerstehulpverleners of een soort maatschappelijk werkers. Hun takenpakket kan oneindig breed zijn waarbij ze de lacunes die
andere overheidsinstellingen laten vallen, op zich nemen.
Vaak wordt de ggz genoemd, ook in dit debat. Een ander
voorbeeld is aan de orde geweest bij het debat over
moeders in detentie met de minister voor Jeugd en
Gezin. De politie en niet Bureau Jeugdzorg nam het op
zich om ervoor te zorgen dat drie kinderen die na de
arrestatie van hun moeder een week bij de buurvrouw
hadden gezeten, voldoende zorg kregen. Bureau
Jeugdzorg heeft er toen geen telefoontje tegenaan
gegooid, maar de politie ging zelf in persoon langs. De
politie verdient dan ook ons aller respect gezien de
gevaarlijke situaties waarmee veel agenten te vaak
geconfronteerd worden. Verschillende woordvoerders
hebben daaraan gerefereerd. Ze verdienen het niet om
voor alles wat vies en voos is uitgemaakt te worden. De
Hoge Raad heeft dat onlangs nogmaals bevestigd.
Centralisatie van de beheersfunctie stond de afgelopen
jaren centraal, maar wel met gemankeerde resultaten.
Over de Basisvoorziening Handhaving zijn veel klachten.
Op de voorziening tot samenwerking Politie Nederland is
veel kritiek. Nog altijd hapert het communicatiesysteem
C2000 waarover wij binnenkort kunnen spreken. Terwijl
juist politieagenten, net als ambulancebroeders, brandweerlieden en anderen, te allen tijde moeten kunnen
terugvallen op goede apparatuur. Dat is wezenlijk van
belang voor hun veiligheid. Kloppen de signalen die ik
krijg dat er nog altijd agenten zijn die bijvoorbeeld het
internet niet op kunnen? Dat is toch onzinnig? Graag
krijg ik een concreet antwoord van de minister.
Ik heb zelf een goede vriendin die bij de politie werkt. Ik
ben een paar keer informeel met haar meegelopen. Niet
op werkbezoek, geen formele toestanden, maar gewoon
met haar de straat op. In zo’n klein wijkbureau zie je
waar het beter kan. Ze klagen niet hoor, moet ik zeggen.
In ieder geval minder dan het rapport van de SP laat
zien. Ze werken met oud materiaal en moeten met bijna
tien man samenwerken in een krap kantoor. Ze moeten
daar bellen en mensen ontvangen. Dan is er nog de
oneindige papierhandel. Dat draagt allemaal niet bij aan
prettig werken. Wij krijgen te maken met een personeelsprobleem dat een heel wisselend gezicht laat zien.
Mevrouw Griffith had het al over de problematische inen uitstroom bij de politie. Nu lijkt het erop dat sommige
politiekorpsen kampen met financiële problemen omdat
ze te veel agenten hebben die langer aanblijven. Het
gevolg zou zijn dat in 2014 de helft van alle politieagenten ouder dan 50 is. Tegelijkertijd hebben wij te maken
met een toekomstprobleem, niet op de lange maar op de
korte termijn, namelijk dat er een grijze golf voor de deur
staat: veel mensen lopen het korps uit terwijl wij ook als

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

22

gevolg van de bezuinigingsmaatregelen te maken
hebben met minder aspiranten, minder aanwas. Kan de
minister aangeven welke criteria zij hanteert om van een
adequaat inzetbare politieorganisatie te spreken, zowel
nu en in 2014, als 50% van de politieagenten 50 jaar of
ouder zou zijn, als in de toekomst?
Ik sluit mij aan bij de vragen van mevrouw Griffith over
een internationale vergelijking. Het lijkt mij interessant en
het is ook van groot belang om dat te doen. Ik verbaas
mij erover dat er wordt geroepen: kijk eens hoeveel
politieagenten wij in Nederland hebben, 52.000. Dat zijn
er evenveel als in de stad New York, dus laten wij niet
overdrijven. Dat dit in stand wordt gehouden, zegt niet
zoveel over hoe goed het ervoor staat. Misschien zijn er
meer politieagenten nodig. Die internationale vergelijking
lijkt mij wat dat betreft van belang.
Het gaat vandaag vooral over de bezuinigingen, over de
financiële positie van de politie. De bezuinigingen lijken
politiekorpsen in het nauw te brengen met alle gevolgen
van dien voor de operationele inzetbaarheid van de
politie. Er zijn gewoonweg geen signalen of aanwijzingen, maar concrete feiten die erop duiden dat agenten
die vertrekken niet meer vervangen worden, dat het
aantal surveillances wordt teruggebracht en dat
arrestantencellen in kleine politiebureaus gesloten
worden met alle gevolgen van dien. In alle eerdere
debatten en brieven en ook in de inbrengen van de
coalitiepartners wordt gesteld dat die bezuinigingen wel
degelijk kunnen en dat er geen gevaar hoeft te zijn voor
het blauw op straat. Maar de wijzers van de klok wijzen
de verkeerde kant op. De brief die wij afgelopen week
hebben gekregen over de definitie van operationele
sterkte, is wat mij betreft veel te vaag. Er kan van alles
en nog wat onder ’’beleidsinhoudelijke medewerkers’’
vallen. Dat laat te veel ruimte om straks te concluderen
dat wij weliswaar geen schade hebben berokkend aan de
operationele sterkte, maar dat er wel minder agenten op
straat rondlopen. Mijn angst is dat wij een papieren
werkelijkheid laten verrommelen en dat wij straks met de
brokken zitten.
Kortom, het ontbreekt aan een goed plan A, B en C, als
deze problemen straks voor de deur staan. En die zijn nu
al zichtbaar. Graag vraag ik de minister een concreet
antwoord op de vraag wat er gaat gebeuren als het
normkostenonderzoek, dat binnenkort uitkomt, de
verkeerde kant uitwijst.
Een compliment aan de minister. Wij steunen haar
volmondig in haar streven de politieorganisatie meer een
afspiegeling van onze samenleving te laten zijn. Meer
vrouwelijke hoofdcommissarissen, prima. De vraag is
wel wat er gebeurt in de rest van de politieorganisatie,
zeker nu wij te maken hebben met vacaturestops en
minder jonge aanwas. Graag een reactie.
Wat zijn de ideeën van GroenLinks over de politie? Wat
ons betreft, is de politie zo veel mogelijk op straat: om
boeven te vangen, om als het nodig is bonnen uit te
schrijven en vooral als aanspreekpunt voor burgers.
Maar wij zien het omgekeerde. Wij zien een politie die
institutionaliseert, met steeds meer bestuurs- en
managementlagen, waar steeds minder echte politieagenten zijn en steeds meer managers en beleidsmakers
die zich meer bezighouden met overleg, rapportages en
het invoeren van informatiesystemen en steeds minder
buiten zijn. Ik wil graag het SP-rapport op een punt
citeren: er is zo veel bureaucratie en er zijn zo veel lagen
dat de organisatie het politiewerk kan afschaffen en toch

aan het werk kan blijven. Dat zegt wat mij betreft
genoeg.
Dat moet anders. Het vraagt om een fundamentele
analyse, want het gaat om meer dan alleen de bezuinigingen zelf. Het gaat om hun werk en het gaat om de
inrichting van dit systeem: geen bonnenquota en dus
ook geen discommunicatiesysteem zoals C2000. De
politie is een professionele organisatie die in relatieve
vrijheid moet kunnen functioneren om de gestelde
doelen te behalen. Vrijheid in gebondenheid zou het
advies moeten zijn.
Als je in Marokko staande wordt gehouden door de
politie, weet je helaas maar al te vaak wat je te verwachten hebt: een hand die gevuld wil worden, een barse
boodschap die intimiderend moet werken. Te veel
mensen in Nederland staan er niet bij stil wat de politie
in Nederland doet en denken alleen aan die ene keer of
die vele keren dat zij een bon uitgeschreven kregen. Het
werk van de politie houdt veel meer in. Dat maakt het
ook zo aantrekkelijk. Zeker in een verruwende samenleving die steeds losser komt te staan, is hun werk veel
meer dan orde en veiligheid. In zekere zin houdt de
politie de boel bij elkaar en daar mogen wij best trots op
zijn.
De heer Brinkman (PVV): Mevrouw Azough weet ook
dat wij de plannen over bijvoorbeeld de Dienst Concernstaf en Bedrijfsvoering nog met de minister moeten
afregelen. Was zij er ook zo verbaasd over dat de
vacature ondertussen al was gepubliceerd, ondanks het
feit dat wij daarover in de Kamer nog moeten spreken?
Heeft zij ook gezien dat er niet meer specifiek wordt
gevraagd naar een afspiegeling van de maatschappij, et
cetera? Dat hebben we tegenwoordig standaard bij de
vacatures bij de politie. Ik vind dat overigens niet zo erg,
want de beste moet het worden. Maar wat vindt
mevrouw Azough daarvan?
Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik geloof dat de heer
Brinkman de vraag via mij aan de minister stelt, dus ik
zal haar mede namens hem aan de minister stellen: hoe
zit dat precies? Het lijkt mij heel nuttig om dat te weten
en ik hoor er dan ook graag meer over. Ook bij deze
functie moet er overigens sprake zijn van de gewenste
weerspiegeling van de samenleving. Ik mag hopen dat
de heer Brinkman dat ook vindt!
De heer Brinkman (PVV): De beste moet het worden,
mevrouw Azough! Maar ik ben het met u eens, laten we
het de minister vragen.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik heb een vraag over het
Europese dan wel internationale vergelijkende onderzoek. Kale cijfers zeggen mij niet zo veel, want ik ben
benieuwd naar bijvoorbeeld het takenpakket, de
veiligheidscijfers en bijvoorbeeld de hoeveelheid geld die
beschikbaar is. Is mevrouw Azough het met mij eens dat
het wel een omvattend onderzoek moet zijn en het niet
alleen maar om kale cijfers mag gaan?
Mevrouw Azough (GroenLinks): Kale cijfers krijgen we
helaas heel vaak in de Kamer. Daar kan je inderdaad
niets uit afleiden. Het spreekt voor mij vanzelf dat het
een contextuele analyse moet zijn, waarin allerlei
factoren worden meegenomen en zeker de factoren die
mevrouw Kuiken noemt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

23

De voorzitter: Daarmee zijn wij aan het einde gekomen
van de eerste termijn van de Kamer.
De vergadering wordt van 12.20 uur tot 12.55 uur
geschorst.
De voorzitter: Een aantal leden heeft aangegeven,
tijdens de vergadering even weg te moeten. Zij hebben
mij verzocht om te zeggen dat dat niet te maken heeft
met een gebrek aan belangstelling, maar met dringende
bezigheden elders.
Ik geef het woord aan de minister voor haar antwoord in
eerste termijn. Ik verzoek de leden om de minister niet te
interrumperen tijdens haar algemene inleiding.
Minister Ter Horst: Voorzitter. Door de leden van de
Kamer zijn vele zorgen uitgesproken over de politie en
bezuinigingen op de politie. Ik hecht eraan om te
beginnen met te zeggen dat de politie voor onze
samenleving van het allergrootste belang is. De politie
verdient het om door de minister, door de Kamer en
door de hele samenleving op waarde te worden geschat.
Het is dankzij de politie dat wij een veilige samenleving
kunnen hebben. Een aantal leden heeft betoogd dat het
vaak de politie is die de ellende in de samenleving
opvangt, ook als die ellende elders zou moeten worden
opgevangen. Dat komt vooral door het feit dat de politie
7 maal 24 uur aanwezig is.
De effectiviteit van de politie is groot. De criminaliteit in
Nederland is gedaald. Ik vond het opmerkelijk dat in de
bijdragen van de leden van de Kamer, behalve in die van
de heer Anker, nauwelijks werd gesproken over het effect
dat de politie bereikt, namelijk een vermindering van de
criminaliteit. Eigenlijk is er alleen maar gesproken over
de input en over het proces. Over het bereikte resultaat
is ontzettend weinig gesproken. Je zou de stelling
kunnen betrekken dat het de rol is van minister en Kamer
om de voorwaarden te creëren zodat de politie in staat is
om goed haar werk te doen met het uiteindelijke doel
van een veiliger samenleving. Uiteraard zal er deze
middag nog worden gesproken over het proces en over
de input en over het aantal fte’s en over de administratieve lasten – allemaal heel belangrijk – maar wat in ieder
geval heel belangrijk is, is het resultaat dat de politie
bereikt. En dan zien wij dat de doelstelling van het
kabinet, 25% minder criminaliteit, daadwerkelijk
gerealiseerd lijkt te worden.
De politie is een organisatie die met gezag en respect
dient te worden tegemoet getreden, niet alleen omdat
politiemensen net als andere hulpverleners staan voor de
publieke zaak, maar ook omdat zij de voorpost van onze
rechtsstaat zijn: zij zijn degenen die de rechtsstaat
verdedigen. Als de politie met agressie wordt bejegend,
hoort daar hard tegen te worden opgetreden. Er zijn veel
kritische woorden aan mijn adres gesproken, maar als
het gaat over de aanpak van agressie en geweld tegen
politiemensen en anderen met een publieke taak, valt er
weinig op af te dingen.
Politieagenten zijn betrokken mensen. Dat weet ik omdat
ik, anders dan de leden van de commissie, zes jaar
burgemeester ben geweest van een grote gemeente in
Nederland en dus korpsbeheerder. Ook in mijn tijd als
wethouder van Amsterdam was ik aanwezig bij de
driehoek als het ging over drugsproblematiek. Ik vind het
een beetje flauw – ik heb dan ook besloten om het niet te
doen – om alle werkbezoeken die ik de afgelopen 2,5 jaar

aan de politie heb gebracht, op te lepelen. Ik dank
mevrouw Griffith voor de mogelijkheid om dat te doen.
Uiteraard ben ik gaarne bereid om dat nog op papier te
zetten, maar eigenlijk ben ik een beetje teleurgesteld in
de Kamer, dat zij signalen vanuit het veld zo oppakt alsof
deze minister geen belangstelling zou hebben voor
politieagenten. Laat ik daar nog eens even heel duidelijk
over zijn: de politie in Nederland wordt aangestuurd door
de burgemeesters als het gaat over het gezag, en door
de gezamenlijke burgemeesters in de vorm van een regio
als het gaat over het beheer. Dat hebben wij zo met
elkaar afgesproken. De meerderheid van de Kamer hecht
ook belang aan dat systeem. Daarin past geen directe
inmenging van de minister van Binnenlandse Zaken in
de zaken van de korpschefs. De korpschefs zijn verantwoording schuldig aan hun burgemeesters en aan hun
korpsbeheerders en niet aan de minister. De korpsbeheerders zijn verantwoording schuldig aan de minister.
Zij worden ook door mij aangesteld en kunnen door mij
worden ontslagen. Zo hebben wij het in Nederland
geregeld. Alleen als er in Nederland een nationale politie
komt, zal er een andere manier van aansturing komen.
Tot op dat moment blijft alles hetzelfde. Ik ben om een
aantal redenen geen voorstander van een nationale
politie, net als de meerderheid van de Kamer.
Ik zie het vooral als mijn rol om samen met de korpsbeheerders in Nederland afspraken te maken over de wijze
waarop wij met de politie verdergaan. Ik ben zeer
geïnteresseerd in operationele kwesties. Als ik daarover
wil praten, spreek ik liever met de mensen die op straat
het werk doen en met de rechercheurs dan met de
korpschefs. Ik ben namelijk de mening toegedaan dat
hoe lager je in de organisatie komt, hoe meer relevante
informatie je krijgt over het echte werk. Ik weet zeker dat
een partij zoals de SP die mening ook is toegedaan.
Nogmaals: ik ben bij bijna alle korpsen in Nederland op
bezoek geweest. Alleen Gelderland komt er een beetje
zielig van af. Als ik op werkbezoek ga, praat ik bij
voorkeur met de mensen die in de uitvoering werkzaam
zijn. Dat is wel eens tegen het zere been van de
korpschefs. Als er signalen komen uit die regionen van
de politie, verzoek ik de Kamer om die op waarde te
schatten. Ik heb niet precies geteld hoe vaak ik de heer
Welten de afgelopen tweeënhalf jaar ben tegengekomen,
maar dat was vaak. De heer Welten heeft mij nooit het
verzoek gedaan of hij bij mij op de koffie mocht komen
omdat hij met mij andere dingen wilde bespreken dan
met de krant. Dat heeft hij nooit gedaan; anders had ik
dat verzoek natuurlijk graag ingewilligd.
De afgelopen jaren is heel veel geld naar de politie
gegaan. Het gaat om een bedrag van 1,2 mld. vanaf
2002. Dat is door de heer Çörüz ook uitgebreid aangehaald. De afgelopen jaren is de formatie bij de politie
alleen maar toegenomen. Ik heb voor mijzelf een
overzicht gemaakt om duidelijk te krijgen waar die
formatie naartoe is gegaan. Laatst was ik bij een
politiekorps; de agenten zeiden dat zij merkten dat
minder mensen beschikbaar waren voor ’’blauw op
straat’’. Dat is wat de Kamer ook hoort. Hoe kan dat nou,
als er alleen maar mensen bij zijn gekomen? Een van de
agenten deed een suggestie: er is een Dienst Nationale
Recherche gekomen, er is een vtsPN bijgekomen. Dat zijn
allemaal landelijke onderdelen van de politie. Ik ben
nagegaan hoe die zich van 2001 tot 2008 ontwikkeld
hebben. Dan zie je dat de vtsPN, die wij nooit hadden,
van 0 naar 1800 is gegaan; dan zie je dat de Politieacade-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

24

mie is gegroeid en dat het KLPD, waar de Dienst
Nationale Recherche onderdeel van uitmaakt, is
gegroeid. Ondanks de groei van nationale onderdelen,
die voor de totale politie relevant zijn, zijn ook de
korpsen gegroeid. Los van de centrale nationale onderdelen, zijn de regionale korpsen de afgelopen jaren ook
gegroeid. In 2001 was dat 45.000 en in 2008 is het
47.000. Daar heeft dus ook een toename plaatsgevonden.
Het is overigens interessant om te zien dat bij de
recherche ook een grote toename heeft plaatsgevonden.
Dat wilden wij ook. Ik heb de discussies die in de vorige
periode tussen de Kamer het kabinet werden gevoerd,
niet meegemaakt, maar ik weet dat de Kamer er
ontzettend op heeft aangedrongen om de recherche op
sterkte te brengen. Ook mijn collega van Justitie spreekt
mij als beheersminister van de politie aan met het
verzoek om ervoor te zorgen dat de recherche op sterkte
komt. De recherche is ook op sterkte. Ondanks de
centrale uitbreidingen zijn de korpsen de afgelopen jaren
alleen maar gegroeid. Er is meer geld bij gekomen en er
zijn meer mensen bij de politie gekomen. Het aantal
mensen dat er voor toezicht en handhaving bij is
gekomen – ik noem het maar de ’’semipolitie’’ – is echt
gigantisch. Ik ben nog bezig met de desbetreffende zaken
op een rij te zetten, maar het aantal mensen dat zich
buiten de politie bezighoudt met toezicht en handhaving,
kan het aantal politieagenten in Nederland nog wel eens
overstijgen. Met andere woorden: er zijn alleen maar
mensen bij gekomen, voor de veiligheid, voor de
handhaving en voor het toezicht. Toch neemt het
gemopper over te weinig mensen in de uitvoering maar
niet af.
Wat is er nou precies aan de hand? Laat ik het zo zeggen:
door de analyse kom ik er niet precies achter. Alle
denkbare variabelen en bij ons bekende gegevens laten
zien dat de signalen alleen maar op groen staan en in de
goede richting wijzen. De discussie over de bezuiniging,
die niemand leuk vindt, leidt ertoe dat alle kritiek zich op
het meest kwetsbare en ook op mijn meest kwetsbare
punt richt, namelijk blauw op straat. De enige manier
waarop wij ons daartegen kunnen verzetten, is afspraken
maken met korpsbeheerders. Dat heb ik gedaan. Hoe
belangrijk de Kamer de korpschefs ook vindt, uiteindelijk
zijn het de korpsbeheerders die daarover gaan. De
afspraak die ik met de korpsbeheerders heb gemaakt, is
dat de bezuinigingen op de politie niet zullen leiden tot
een daling van de operationele sterkte.
De Kamer vindt de definitie van operationele sterkte
algemeen, daar kan ik mij iets bij voorstellen. Deze
definitie is in overleg met korpsbeheerders en korpschefs
tot stand gekomen. De Kamer weet dat ik regelmatig met
het dagelijks bestuur van het Korpsbeheerdersberaad
praat. Voor haar informatie, daar zit de voorzitter van de
Raad van Hoofdcommissarissen altijd bij en hij heeft
spreekrecht. Ik zeg het er maar nadrukkelijk bij, anders
denkt men misschien dat hij daar niets mag zeggen. De
afspraak over wat operationele en wat geen operationele
sterkte is, heb ik in overleg met hen gemaakt. Maar de
Kamer zal ook zien dat operationele sterkte heel veel is.
Je kunt discussiëren over de vraag of een korpschef
onderdeel is van de operationele sterkte. Ik laat mij
vertellen dat de korpschefs operationeel inzetbaar zijn,
dus ook onderdeel moeten zijn van die operationele
sterkte, maar er zit een onderverdeling in. Daar staat ook
de recherche bij en de basispolitiezorg, waarmee de
wijkagenten worden bedoeld.

Ik roep de Kamer op om in plaats van een lading kritiek
over mij heen te storten – dat mag altijd – samen met
mij een front te vormen om te zorgen dat de bezuiniging
van de politie wordt gezocht in het volgende. Uit de
analyse die mevrouw Azough heel goed aangaf, maar
ook uit het onderzoek van de SP blijkt namelijk dat er
sprake is van te veel overhead en te veel administratieve
lasten bij te politie, dat de ondersteuning moet worden
verbeterd en dat er minder externen moeten komen. De
bezuiniging mag niet wordt gezocht in minder blauw op
straat. Ik ben bang dat als wij zo met elkaar blijven
praten en als de leden een groot gehoor blijven houden
voor mensen die geen zin hebben in bezuinigen, de
kortingen op de overhead niet worden uitgevoerd, omdat
zij weten dat deze bezuiniging niet doorgaat. Als die
mensen hun zin krijgen, wordt het niets bij de politie,
want dan zal de overhead blijven zoals die nu is en zal er
niet meer blauw op straat komen. Dan is de Kamer
verder van huis, ben ik verder van huis en zijn de politie
en de samenleving verder van huis. Ik vraag al degenen
die oproepen om de bezuiniging de nek om te draaien,
dat niet te doen. Het gaat mij er niet om dat ik het de
politie niet gun, maar ik weet dat als de bezuiniging op
de politie niet doorgaat, dit ertoe leidt dat de operatie die
wij nu gaan inzetten, die ik samen met de korpsbeheerders ga inzetten, geen doorgang zal vinden en alle
dingen die verbeterd moeten worden, niet verbeterd
zullen worden.
De Kamer weet dat ik met het Korpsbeheerdersberaad
bezuinigingsafspraken heb gemaakt. Ik vind dat je niet
onterecht kritiek mag leveren op mensen die dat niet
verdienen. Ik merk dat het dagelijks bestuur van het
Korpsbeheerdersberaad buitengewoon strak bezig is ten
opzichte van andere korpsbeheerders om te zorgen dat
ook zij meedoen aan deze operatie. Ook de Kamer ziet
natuurlijk dat er korpsbeheerders zijn die denken, ik zal
het netjes zeggen: het is mij om het even wat er allemaal
gebeurt, maar ik zal duidelijk maken dat er op mijn korps
niet mag worden bezuinigd, terwijl het dagelijks bestuur
van het Korpsbeheerdersberaad, en daarmee alle
korpsbeheerders, met mij afspraken heeft gemaakt over
de wijze waarop wij die bezuinigingen zullen realiseren.
Wij hebben daarin al een aantal belangrijke stappen
gezet.
Er zijn korpsen die op dit moment in grote problemen
zitten. Ik ontken dat niet. Ik verwacht dat ik er dit jaar nog
in zal slagen om een bedrag vrij te maken van 25 mln.
ten behoeve van de korpsen die op dit moment in een
moeilijke situatie zitten. De reden dat zij in een moeilijke
situatie zitten, staat eigenlijk los van de discussie die wij
hier voeren. Dat heeft ook met andere dingen te maken.
Ik zal proberen om voor een aantal korpsen die in de
problemen zitten, de nood te lenigen. Maar hoor mij
goed: dat staat los van de bezuinigingen die de komende
jaren zullen plaatsvinden.
Ik denk dat het goed is om even aan te geven dat ik
samen met de korpsbeheerders heb geprobeerd om te
zoeken naar wegen om ervoor te zorgen dat de bezuinigingen zo weinig mogelijk neerslaan op blauw op straat,
bijvoorbeeld door het afromen van de vermogens met
400 mln., waarover wij al met elkaar hebben gesproken.
Dat leidt tot 40 mln. structureel per jaar. Dat betekent dat
je dat bedrag van 40 mln. structureel per jaar niet hoeft
te vinden door minder formatie bij de politie te hebben.
Dat kun je doen door het afromen van die vermogens,
waar de politie op zichzelf niet veel van merkt. Wij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

25

hebben gezocht naar alle mogelijkheden om ervoor te
zorgen dat wij bezuinigingen kunnen realiseren zonder
dat het ten koste gaat van blauw op straat.
Een heel belangrijke factor daarin is dat ik met de
korpsbeheerders de afspraak heb gemaakt dat er de
komende drie jaar gemiddeld 1600 mensen naar de
politieschool gaan. Dat is een garantie dat wij over drie
jaar voldoende politieagenten hebben. Ik moet eerlijk
zeggen dat er bij een aantal korpsen de neiging was om
vooruitlopend op de bezuinigingen deze bezuiniging niet
te zoeken in vermindering van de overhead, maar door
minder mensen naar school te sturen. Ik heb daar
onmiddellijk op ingegrepen en ik heb afgesproken met
de voorzitter van het Korpsbeheerdersberaad dat met
hun de afspraak wordt gemaakt die ik net noemde,
namelijk de komende drie jaar gemiddeld 1600 mensen
naar school. Als dat niet gebeurt, dus als er niet 1600
mensen gemiddeld komen, dan zal ik zelf tegen de
Politieacademie gaan zeggen dat zij meer mensen
opnemen, dus dan gaan er meer mensen naar school, en
ik zal de korpsen met een gelijk bedrag dat daar
tegenover staat korten.
Er is gesproken over de werkgelegenheid en de werkomstandigheden bij de politie. Politieagenten zouden de
politie massaal de rug toekeren, zou blijken uit onderzoek
van de SP. Ik hoop dat er sprake is geweest van een
zekere selectie bij de mensen die het SP-onderzoek
hebben ingevuld. Dat hoop ik niet voor de SP, maar wel
voor ons allemaal. Uit de onderzoeken die wij doen, blijkt
niet wat uit het SP-onderzoek komt. Politiemensen zijn
heel erg trots op het werk dat zij doen. Zij beoordelen de
politie als een goede werkgever. Elk jaar wordt er
onderzoek gedaan naar het werkgeverschap bij de politie
en andere organisaties en de politie scoort bijna altijd
bovenin het lijstje.
De daadwerkelijke uitstroom bij de politie is jaar op jaar
5%. Het zou best kunnen dat er mensen zijn bij de politie
die nadenken over hun loopbaan bij de politie en die
gezien de agressie tegen de politie denken: wil ik dit
werk nog wel langer doen. Dat sluit ik allemaal niet uit.
Nogmaals, ik heb aangegeven wat mijn inzet is om die
agressie tegen de politie tegen te gaan. In ieder geval is
de feitelijke uitstroom bij de politie 5% per jaar. Wij
hebben de indruk dat die uitstroom zelfs wat minder
wordt door de veranderde situatie op de arbeidsmarkt en
het feit dat iedereen langer gaat werken. De vergrijzing
die wij verwachtten en de uitstroom die daarmee
gepaard ging, realiseren zich eigenlijk in een lager tempo
dan wij aanvankelijk hadden gedacht.
Misschien mag ik nog even iets zeggen over de
arbeidsvoorwaarden. Ik hoorde de fractievoorzitter van
de SP op de televisie zeggen dat het zou gaan over 125
extra wijkagenten, terwijl het gaat over 500 wijkagenten.
Ik hoorde haar zeggen dat deze minister nooit een agent
spreekt. Ik hoop dat ik de fractievoorzitter van de SP dat
nooit meer zal horen zeggen, nadat ik mijn antwoord heb
gegeven. Ik hoorde haar ook zeggen dat de arbeidsvoorwaarden bij de politie toch eigenlijk bar en boos zijn;
karig, etc. De Kamer heeft mij het vuur na aan de
schenen gelegd wat betreft de cao. Wij hebben daarover
uitgebreide debatten gevoerd. Ik geloof dat uit het
beloningsonderzoek de conclusie moet worden getrokken
dat het eigenlijk heel goed zit met de arbeidsvoorwaarden bij de politie. Dit is door verschillende sprekers
opgemerkt, maar niemand heeft daar echt bij stilgestaan.
Dat vind ik buitengewoon jammer. Waar wij een

overwinning kunnen vieren omdat het met de arbeidsomstandigheden en met de cao bij de politie een stuk
beter gesteld is in vergelijking met andere beroepen,
stapt men daar heel makkelijk overheen en begint men
onmiddellijk over iets anders, namelijk dat het echte
salaris misschien wel goed is, maar dat er toch nog een
aantal problemen zijn met de inconveniëntenregelingen.
Laten wij echter eerst eens stilstaan bij het feit dat de
cao bij de politie een goede cao is, dat de politie nog
nooit zo’n goede cao gehad heeft en dat ik de eer mocht
hebben die cao ook daadwerkelijk af te sluiten.
Ook de vergelijking met de tramconducteurs is weer
gemaakt. Het was natuurlijk vreselijk dat de minister een
politieagent vergeleek met een tramconducteur. Als men
echter het beloningsonderzoek ziet, kan men vaststellen
dat de politieagent vergeleken is met dertig andere
functies. Daar zitten heel interessante functies in onder
meer de zorg en het onderwijs tussen. Het is dus
volkomen terecht dat die vergelijking is gemaakt.
Ik zal blijven opkomen voor de arbeidsomstandigheden
bij de politie. Dat kan men aan mij overlaten. Ik zou het
echter ruiterlijk vinden als er vanuit de Kamer ook eens
gezegd wordt dat de afgesloten cao een heel behoorlijke
is en dat het niet eens nodig is om alle percentages
verhoging van salarissen die in de cao zitten ook
daadwerkelijk voor dat salaris te gebruiken.
De voorzitter: Dames en heren. Even een punt van
orde. Voor de tweede termijn zijn er in totaal nog 23
minuten over. Ik wil de vergadering echt om 15.00 uur
afhameren, dus ik verzoek u dringend u in uw interrupties te beperken en kort en zakelijk te reageren op
hetgeen naar voren is gebracht door de regering.
De heer Van Raak (SP): Voorzitter. Ik heb slechts twee
korte opmerkingen. Negen van de tien agenten zeggen
dat de arbeidsvoorwaarden slecht zijn. De agenten zijn
boos omdat zij de verbetering van de cao moeten
betalen. De minister zegt immers dat er bezuinigd moet
worden vanwege de cao. Zij zijn dus de schuld van de
bezuinigingen en dat wordt door de agenten niet
geaccepteerd. In het onderzoek staat dat agenten hun
werk fantastisch vinden, maar het gaat erom dat het
steeds moeilijker wordt om dat werk te doen.
De winst van vandaag is dat de minister erkent dat er
een kloof is tussen de papieren werkelijkheid van het
ministerie en de echte werkelijkheid op de bureaus. Op
papier zijn er genoeg agenten, maar op elk bureau dat ik
bezoek en op elk bureau dat de minister bezoekt, blijkt
dat er tekorten zijn, niet zomaar ontstaan uit ongenoegen, maar op grond van roosters die niet ingevuld
kunnen worden.
Kan er bezuinigd worden? Ja, er kan bezuinigd worden
op leidinggevenden – er zijn veel te veel leidinggevenden, veel generaals en weinig soldaten – op externen en
heel veel op bureaucratie. Het gaat erom dat in de
praktijk blijkt dat de bezuinigingen wel degelijk ten koste
zullen gaan van blauw op straat. Of dat nu de schuld is
van de minister, de korpschefs of de korpsbeheerders,
maakt mij niet uit. Wij hebben stapels meldingen van
agenten die zeggen dat de bezuinigingen nu al ten koste
gaan van blauw op straat, de voorbereidingen op de
bezuinigingen en de vorige bezuinigingen. Dan kan men
toch niet volhouden dat de bezuinigingen niet ten koste
gaan van blauw op straat?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

26

De minister krijgt een grote onvoldoende van de
agenten. De classificaties die zij mij gegeven hebben in
hun 10.000 reacties waren niet van de lucht. Een aantal
heb ik opgeschreven, maar dat waren de vriendelijkste.
Hoe verklaart de minister dat zij niet de minister van
Politie is? Hoe kan zij de woede tegenover haar persoon,
waar ik van geschrokken ben, verklaren?
Minister Ter Horst: Het is nooit leuk als er bezuinigd
moet worden, zeker niet als je dat in je dagelijkse werk
merkt. Mijn inzet is echter dat de mensen bij de politie,
het blauw op straat en de recherche, daar niets van
merken. Ik kan daar een aantal waarborgen voor stellen,
maar ik kan het niet helemaal regelen. De korpschefs en
de korpsbeheerders zijn verantwoordelijk voor wat er
binnen de korpsen gebeurt. Die zijn dan ook verantwoordelijk voor de keuze die er binnen een korps wordt
gemaakt. Wat is er in godsnaam aan de hand in
Nederland als korpschefs niet begrijpen dat het van
groot belang is het blauw op straat en de recherche in
stand te laten en te bezuinigen op de overhead? Wat is
er dan in godsnaam aan de hand bij de politie?
Nogmaals, ik ben de mening toegedaan, samen met u,
dat de kortingen gezocht moeten worden op de
overhead, en niet bij de operationele sterkte.
De heer Van Raak heeft gesproken over mijn opmerking
dat de gang van zaken bij de cao’s voor een deel de
bezuinigingen verklaart. Het spijt me ontzettend, maar
dat is wel het geval. Er moet de komende jaren 190 mln.
bezuinigd worden op de politie. Daarvan is 116 mln. toe
te schrijven aan de cao en de verhoging van de
ABP-premie. Dat is de reden van de bezuiniging. Dat kan
ik ook niet helpen. Dat komt omdat ik voor de politie
geld krijg van de minister van Financiën, gebaseerd op
de loonontwikkelingen in de markt. En de loonontwikkeling in de markt is negatiever dan de loonontwikkeling bij
de politie. Dat betekent dat ik zelf voor dat geld moet
opdraaien. Wat ik ook had kunnen doen, is inbreken in
de cao en zeggen: politieagenten, jullie krijgen dit laatste
jaar niet, jullie krijgen 2009 niet, jullie krijgen 2010 niet
en jullie krijgen 2011 niet. Nou, ik weet niet wat de heer
Van Raak dan op zijn website had gelezen, maar
waarschijnlijk nog andere termen dan nu het geval is. Ik
wil nog wel het volgende tegen hem zeggen. Als je een
podium geeft voor ontevredenheid, dan krijg je die ook.
De heer Van Raak begint ook steeds over de vorige
bezuinigingen. Ik ben het geweest die ervoor gezorgd
heeft dat de vorige bezuinigingen op de politie gehalveerd zijn. Er stond eerst een bedrag van 200 mln.
ingeboekt. Dat is 100 mln. geworden. En tegenover die
100 mln. bezuinigingen bij de politie stond een intensivering van 180 mln. bij de politie. Met andere woorden: de
politie heeft door de eerdere bezuinigingen 100 mln.
minder gekregen, maar zij heeft weer meer gekregen,
namelijk 180 mln., om ervoor te zorgen dat bepaalde
dingen beter geregeld zouden worden. Dat is per saldo
dus 80 mln. erbij. Je kunt dus blijven zeggen: bezuiniging
op bezuiniging op bezuiniging. Dat is niet het geval. Ik
zal niet durven zeggen dat de heer Van Raak dat over de
rug doet van sommige mensen, maar hij spint er garen
bij door te zeggen dat er voortdurend bezuinigd wordt
op de politie. Ik probeer nu juist om dat zo weinig
mogelijk te doen zijn en om dat zo te doen zijn dat
politieagenten daar het minste last van hebben.
De voorzitter: Mijnheer Van Raak, ik vraag u om uw

interruptie kort te houden. Ik wil de andere leden ook
graag de gelegenheid geven om hier iets over te zeggen.
De heer Van Raak (SP): Ik heb een korte aanvullende
vraag. Als ik de agenten om een mening vraag en dat
bevalt de minister niet, dan heeft zij een probleem. Maar
ik wilde de minister juist tegemoetkomen. Ik zei ook dat
wij een stap hebben gemaakt, dat de minister de kloof
erkent. Hoe komt het dat er zo veel middelen en mensen
naar de politie gaan en dat er toch zo veel tekorten zijn
in de bureaus aan mensen en middelen? Waar zijn die
mensen en middelen dan gebleven? Vorig jaar was de
minister hier blind voor, maar nu erkent ze die kloof. Nu
kunnen wij dus verder. Hoe komt dat? Als de papieren
werkelijkheid van het ministerie dat er meer geïnvesteerd
wordt, waar is, hoe komt het dan dat dit geld niet bij de
bureaus, bij de agenten terechtkomt? Waar blijft dat geld
hangen?
Ik heb nog een vraag. Zoals het nu gaat, gaan de
bezuinigingen dus wel ten koste van het blauw. Het gaat
ten koste van de voeten, en niet van het vet. Dat moeten
wij voorkomen. Anders zijn die bezuinigingen onverantwoord.
Minister Ter Horst: Daarom heb ik nu juist met de
korpsbeheerders afgesproken dat wij de bezuinigingen
gaan halen op het verminderen van de overhead.
Daarom heb ik gezegd: er komt een landelijke dienst
voor de politie, waarbij de bedrijfsvoering van de politie
geconcentreerd wordt. Daarom heb ik gezegd dat wij er
vanaf moeten dat 26 korpsen hun eigen ICT, hun eigen
personeelsbeleid, hun eigen inkoop en hun eigen
archiefbeheer hebben. Wij gaan ervoor zorgen dat één
organisatie dit gaat doen. Maar ik heb de Kamer dus ook
nodig om druk uit te oefenen op de korpsen om ervoor
te zorgen dat, als die centrale dienst er komt, dat er ook
toe leidt dat er minder mensen bij die korpsen komen
voor personeelsbeleid, ICT, archiefbeheer, onderzoek en
wat dies meer zij. Ik geef een voorbeeld. De bedoeling
van de operatie inzake de vtsPN was dat er een centrale
organisatie voor de politie zou komen die zich met ICT
zou bezighouden. En wat zie je dan? Dat niet alle korpsen
hun ICT-mensen daar hebben weggehaald. Er zijn dus
mensen bij gekomen in plaats van dat het een overgang
is geweest van de ene naar de andere dienst.
Het is dus nodig dat iedereen druk zet op de korpsen, op
de top van de korpsen en op de korpsbeheerders om
minder mensen in de overhead te hebben. Het doel is
dat zij ook stoppen met de eigen rijopleiding en de
werving voor politieagenten. Dat zijn allemaal dingen die
nationaal geregeld zijn, maar toch zijn er korpsen die dat
soort dingen gewoon blijft doen. Het zijn korpsen
waarvan u de korpschef citeert. Ik kan dat die korpsen
niet verbieden, want zij hebben wat dat betreft een eigen
verantwoordelijkheid. Ik zeg dus nogmaals dat ik mij
afvraag wat er mis is bij de politie waardoor dat soort
keuzes wordt gemaakt in plaats van dat er wordt gekozen
voor het behouden van het blauw op straat en het op
sterkte houden van de recherche.
De heer Çörüz (CDA): Laat ik het dan maar meteen
concreet maken door te vragen hoe het met het stoppen
van die rijlessen staat. De minister had toegezegd dat
men per 1 januari 2010 daartoe zou worden verplicht. Ik
vind het wel leuk dat de minister zegt dat zij te maken
heeft met het Korpsbeheerdersberaad. Met die analyse

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

27

ben ik het wel eens. Korpsbeheerders hebben natuurlijk
burgemeesters in hun regio, maar die vertellen ons toch
wat anders. Dat deden zij ook vanmorgen. Nu lijkt het
erop dat de minister aan de ene kant zegt dat zij niets
van die nationale politie moet hebben en dat zij aan de
andere kant opmerkt dat zij met de Politieacademie toch
duidelijke afspraken gaat maken. Het is bijna een
’’directieve’’ met als doel om die Politieacademie zo veel
aspiranten te laten opnemen. Hoe staat het met het
aantal aspiranten voor volgend jaar? Mij bereiken de
zorgelijke geluiden dat dit ver onder de maat is. Dat was
voor ons juist de reden om in het nieuwe bestel de
positie van die Politieacademie niet onder te brengen bij
het KBB. Volgens mij zegt de minister nu precies
hetzelfde.
Minister Ter Horst: Als ik tegen de Politieacademie zou
zeggen dat zij meer mensen moet opleiden dan het
aantal personen dat zij van de korpsen aangemeld krijgt,
zat ik daarmee echt op de rand. Ja, dat zou echt op de
rand zijn. Ik wil dat voorkomen en heb er vertrouwen in
dat het niet nodig zal zijn om dat te doen. Ik vind het
belangrijker dat er ook over drie jaar nog voldoende
mensen bij de politie werken dan dat ik mijn bevoegdheden tot op het randje uitbeen. Daar zou het in feite
immers op neerkomen.
Op dit moment zijn er 1200 aanmeldingen voor de
Politieacademie. Ik zeg nogmaals dat ik de korpsbeheerders heb gebonden aan het gemiddelde van 1600
instromers per jaar. Zij hebben dus een zekere ruimte
van het ene jaar naar het andere jaar.
Wat de rijopleiding betreft, zeg ik dat dit per 1 januari
2010 zal zijn geregeld.
Mevrouw Griffith (VVD): De minister heeft een groot
probleem. Ik denk dat zij daarom zo getergd reageert. Als
je wethouder bent geweest, evenals burgemeester en
minister van BZK, is het toch raar dat er sprake is van
een verkeerde beeldvorming en dat de politie niet ervaart
dat je achter haar staat? Dat is lastig, maar de minister
moet dat de Kamer niet verwijten. De Kamer heeft een
andere rol. Zij moet de signalen die zij hoort in de
maatschappij, dus van de korpsen en de dienders, over
het voetlicht brengen. Ik zeg nogmaals dat ik weiger om
mij monddood te laten maken. Ook weiger ik het om
signalen die ik krijg, niet aan de orde te stellen. Dat
weiger ik! Misschien kan de minister dat doen naar de
korpsen toe. Wellicht zijn korpschefs bang om te spreken.
Ik zeg nogmaals dat ik weiger om dat te doen. Mijn rol
als volksvertegenwoordiger is dat ik de signalen die ik
hoor, over het voetlicht breng. Natuurlijk moet er een
balans zijn tussen de positieve dingen en de negatieve
dingen. Uiteraard moet de minister de verantwoordelijkheid ook bij de Kamer laten liggen om in te schatten of
iets al dan niet terecht is, maar ik vind niet dat de
minister haar monddood moet maken. De problemen bij
de politie die wij nu bespreken, hebben wel degelijk met
de bezuinigingen te maken. De minister zegt dat zij
alleen met de korpsbeheerder spreekt. Wij hebben
vandaag een korpsbeheerder hier gehad, namelijk de
heer Rombouts. Hij heeft wel aangegeven dat hij
problemen heeft met de bezuinigingen. Ik neem aan dat
de minister ook met hem spreekt. Hij is ook korpsbeheerder en zo zijn er meerdere korpsbeheerders en burgemeesters. Ik verzoek de minister om daarop te reageren.
Waarom hebben de problemen, zoals die zijn verwoord

in de brief waarover wij vandaag spreken, niets te maken
met de bezuinigingen?
Minister Ter Horst: Ik geloof niet dat de Kamer mij
hoorde zeggen dat ik haar het spreekrecht ontneem, al
zou ik daar de mogelijkheid toe hebben. Mevrouw
Griffith dikt het nog eens extra aan. Dat heb ik helemaal
niet gezegd. Ik denk dat het van groot belang is dat die
signalen doorkomen, maar het beeld ontstaat dat die
signalen bij mij niet doorkomen, dat ik geen werkbezoeken afleg en niet spreek met politieagenten die aan de
basis werken. De Kamer doet daaraan mee. Dat is waar
ik het over heb. Ik wil de Kamerleden met nadruk vragen
om niet alleen de signalen van de politie aan mij door te
geven, maar ook de signalen die ik hen geef door te
geven de andere kant op.
Ik ben overigens van mening dat de volksvertegenwoordiging niet alleen maar een doorgeefluik is. Zij behoort
een eigen oordeel te hebben over hoe het in Nederland
verder moet. Als mevrouw Azough begint over diversiteit, doet zij dat waarschijnlijk niet omdat zij een
doorgeefluik is. Als zij immers naar de signalen zou
luisteren, hield zij waarschijnlijk een ander verhaal. Zij
doet dat omdat zij en haar partij een opvatting hebben
over dat onderwerp.
Uiteraard mogen ook korpsbeheerders zich tot de
Tweede Kamer wenden. Uiteraard. Ik moet wel zeggen
dat wanneer ik een afspraak heb met het dagelijks
bestuur van het Korpsbeheerdersberaad waar de
korpsbeheerders over gesproken hebben, ik ervan uitga
dat die afspraak staat. Het gaat dan niet aan dat individuele korpsbeheerders zich tot de Kamer wenden. Ik vind
dat dat niet zou moeten. Ik heb al gezegd dat er een
aantal korpsen is, waaronder Brabant Noord, dat in
financiële problemen zit. Ik zal kijken of ik iets kan doen
aan die acute financiële problemen, maar dat betekent
niet dat de bezuiniging die op stapel staat niet verder
wordt doorgevoerd. Dat is namelijk een structurele
bezuiniging en de nood die ik enigszins kan lenigen, is
incidenteel. Ik vind eigenlijk dat korpsbeheerders op het
moment dat ik een afspraak heb gemaakt met het
dagelijks bestuur van het Korpsbeheerdersberaad de
discipline zouden moeten opbrengen om zich niet meer
tot de Kamer te wenden.
Mevrouw Griffith (VVD): Ik ben het met de minister eens
dat de Kamer geen doorgeefluik is. Daarom heeft de
VVD-fractie eigen meningen en standpunten, die ik hier
heb verwoord, over de kant die het bij de politie op moet
gaan, zeker gezien de inrichting van het politiebestel. De
minister heeft echter ook te maken met de realiteit. Die is
dat ook korpsbeheerders de Kamer benaderen. Dat zullen
ze blijven doen. Wat de minister er ook van vindt, het zal
blijven gebeuren. De minister moet daarmee leren leven.
Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik heb twee punten. Ten
eerste verdedigt de minister zich. Dat is haar goed recht,
laat ik dat naar voren brengen. Zij heeft het in haar
inleiding over de resultaten en het effect van het beleid.
Ik wil haar vragen om ook te kijken naar het effect van
haar eigen optreden. Dat is niet dat er veel vertrouwen is
in de minister van BZK in haar capaciteit als minister van
Politie. Het effect is niet dat er veel politieagenten zijn die
zeggen dat minister Ter Horst hun minister is. Ik heb het
over dat effect. Het beeld is nu eenmaal zo. Het is niet
door Kamerleden geschapen; de minister heeft zelf een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

28

rol gespeeld bij die beeldvorming. Ik vind het jammer dat
de minister daar niet serieus op ingaat. Juist als zij daar
serieus op ingaat, zou dat misschien dat beeld kunnen
doen kantelen. Zij doet echter wat zij in bijna ieder debat
doet: Kamerleden bekritiseren en de les lezen over de
opmerkingen die zij naar voren brengen. Dat is haar
goed recht, maar daarmee doet zij ook haar eigen
optreden geen goed.
Ten tweede zegt de minister in zekere zin dat de
bezuinigingen haar stok zijn om de korpsbeheerders in
het gareel te krijgen. Zonder die stok gebeurt er niets.
Het is niet niets wat zij daarmee zegt. Zij spreekt
daarmee eigenlijk een motie van wantrouwen uit tegen
de bestuurlijke integriteit van de korpsbeheerders om
ervoor te zorgen dat de zaken op orde komen en de
overhead en bureaucratie flink en op een goede manier
worden gekort. Is dat zo? Mag ik de minister vragen of
de bezuinigingen voor haar betekenen dat het anders
gewoonweg niet gaat?
Minister Ter Horst: Mevrouw Azough maakt zich zorgen
over het beeld dat over mij ontstaat en vraagt mij
tegelijkertijd of ik hier openlijk de integriteit van
korpschefs en korpsbeheerders in twijfel wil trekken. Tja
...
Mevrouw Azough (GroenLinks): Nee.
Minister Ter Horst: Ja, dat doet u wel.
Ik zal een antwoord geven op de vraag, voorzitter. Het is
moeilijk vechten tegen beelden. Ik vind het zelf ook
weleens moeilijk. Als ik bijvoorbeeld gesprekken achter
gesloten deuren voer met de vakbonden, hoor ik heel
andere verhalen over mij en hun opvattingen over mij
dan ik hier publiekelijk hoor. Ik kan daar niets mee.
Kennelijk is het in Nederland een volkssport geworden
om tegen autoriteiten aan te schoppen en is het geen
volkssport om te zeggen dat je zo dol bent op je
autoriteiten. Dat geldt niet alleen voor mij, maar ook
voor andere leden van het kabinet. Ik wil beoordeeld
worden op mijn daden. Ik heb hier geprobeerd aan te
geven hoe ik opkom voor de politie. Ik hoop dat
daarvoor ook de oren van mevrouw Azough openstonden. Ik sprak over het goed afsluiten van een cao, over
opkomen tegen iedereen die met zijn poten aan
politieagenten zit en over proberen om de bezuinigingen
zo gering mogelijk te maken en bij de invulling ervan het
blauw op straat en de recherche intact te laten. Dat is
waar ik voor sta. Ik kan niet vechten tegen het beeld van
politieagenten die zeggen: deze minister is mijn minister
niet.
Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik denk dat de minister
hiermee al een goede poging doet, eerlijk gezegd.
De minister stelde in haar inleiding dat zij de bezuinigingen nodig heeft als stok achter de deur. Daar heb ik het
over. Ik vraag de minister niet om de integriteit van
korpsbeheerders in het geding te brengen. Ik vraag haar
of die stok zo noodzakelijk is dat zij denkt zonder de stok
geen concrete effecten te kunnen bewerkstelligen.
Minister Ter Horst: Misschien moet mevrouw Azough in
de Handelingen nog maar eens nalezen wat zij precies
zei over integriteit, want zij zei het wel. Maar goed, dat
maakt niet uit. Bezuinigingen zijn natuurlijk heel vaak een
stok achter de deur en een stimulans om anders te gaan

werken. Jazeker. We moeten met z’n allen constateren
dat de politie in de afgelopen jaren meer geld en meer
mensen heeft gekregen – ik ben daarmee begonnen –
maar dat dit niet heeft geleid tot het beeld dat er meer
politie beschikbaar is voor de basistaken. Ik doel op meer
blauw op straat en meer recherche.
De voorzitter: Hebben de leden naar aanleiding van de
algemene inleiding van de minister nog vragen? Dat is
niet het geval. Ik verzoek de minister om haar betoog te
vervolgen en de gestelde vragen te beantwoorden.
Minister Ter Horst: Ik heb al veel gezegd in mijn
inleiding. Ik zal dus proberen om dingen niet dubbel te
doen.
Ik heb al iets gezegd over de definitie van de operationele sterkte. Die maakt het, door de onderverdelingen,
mogelijk om daadwerkelijk te sturen op de zaken die de
Kamer en ik van groot belang vinden, namelijk blauw op
straat en recherche. Dat zijn subcategorieën binnen de
operationele sterkte waarop we daadwerkelijk kunnen
sturen. Wat betreft blauw op straat loopt er overigens op
dit moment een onderzoek naar het aantal uren dat
wijkagenten op straat hun werk doen. Want ook ik word
natuurlijk regelmatig geconfronteerd met agenten die
zeggen dat ze te veel achter hun bureau zitten, te veel
aan noodhulp moeten doen en te weinig tijd hebben om
in hun buurt door te brengen. Het onderzoek loopt op dit
moment. De gegevens daaruit zullen binnen niet al te
lange tijd komen.
Er was enige zorg over de aantallen wijkagenten. Wij
monitoren het aantal wijkagenten. Laatst hoorde ik op
televisie zeggen dat er wel wijkagenten bijkomen, maar
ook weer afgaan. Wij hebben een nulmeting gedaan van
het aantal wijkagenten in Nederland op 31 december
2007. Het waren er 2635. Ja, we weten alles hoor. Sinds
dat ijkmoment zijn er 118 bijgekomen. Dat hadden er 125
moeten zijn. Niet alle korpsen hebben het gedaan. Het
grootste korps in Nederland is achteruitgegaan in aantal
wijkagenten. De andere korpsen zijn vooruitgegaan in
aantal wijkagenten. Elk korps zou toch moeten weten hoe
belangrijk het aantal wijkagenten is en zou dit van groot
belang moeten vinden. Het kabinet heeft geld ter
beschikking gesteld voor 500 wijkagenten en 500
forensisch assistenten in de komende jaren. Je zou
verwachten dat de korpsen zouden zeggen: hartstikke
bedankt kabinet, we gaan heel snel wijkagenten
aanstellen! We zien dat het steunend en kreunend
gebeurt. Ik zal ze er echter aan houden. Als korpsen
onvoldoende extra wijkagenten aanstellen, zal dat
uiteindelijk leiden tot het terughalen van het geld. Ik
hoop niet dat dit hoeft te gebeuren.
De heer Brinkman (PVV): De reden waarom het niet
naar tevredenheid gaat met de wijkagenten is natuurlijk
heel simpel: die mensen moeten de noodhulp in. Er zijn
te weinig mensen om het bureau draaiende te houden
en open te houden. Er wordt dus beknibbeld op het
aantal bureaus en op de openingstijden. Bovendien
willen we politieagenten niet in hun eentje met een auto
de straat op sturen voor noodhulp. Er zijn te weinig
mensen in de noodhulp. Die wijkagent moet dus zijn wijk
uit en de auto in. Dat weet de minister ook. Waarom
draait zij eromheen? Kom gewoon met een oplossing,
minister.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

29

Minister Ter Horst: Er was mij een vraag gesteld over
het aantal wijkagenten. De suggestie was dat er geen
wijkagenten bijkomen, maar afgaan. Ik heb dus antwoord
op die vraag gegeven, zoals het mij betaamt. Ik geef aan
dat er extra wijkagenten bij zijn gekomen. Onmiddellijk
wordt er dan gezegd dat die wijkagenten worden ingezet
voor de noodhulp. Laten wij nu eerst eens even constateren dat er in ieder geval meer wijkagenten bij zijn
gekomen. Daarna gaan wij het volgende probleem weer
oplossen. Als wij dat hebben opgelost, komt er vast wel
een ander probleem bij. Vorige week was ik overigens op
bezoek in Zeeland. Daar hebben ze de mate van
flexibiliteit – ook uit nood geboren – zo groot gemaakt
dat als er sprake is van noodhulp iedereen gewoon
wordt opgeroepen. Iedereen die bevoegd is om een
uniform te dragen, wordt opgeroepen voor de noodhulp,
dus niet alleen de wijkagenten, maar ook de mensen die
op dat moment achter hun bureau zitten bij de recherche
of anderszins. Ze zijn heel enthousiast over die manier
van werken.
Dan kom ik op de sterkte en internationaal onderzoek
naar de hoeveelheid agenten op het aantal inwoners.
Elke vraag die de Kamer stelt, gaan wij beantwoorden.
Dat levert trouwens weer allemaal extra werk op.
Aangezien dit niet slaat op iets wat de korpsen zullen
moeten doen, ben ik bereid om dat uit te voeren. Ik wil
wel zeggen dat de vergelijking met New York redelijk
opgaat. In New York wonen namelijk ongeveer even veel
mensen als in Nederland. Bovendien geeft de problematiek die in een grote stad als New York gecentraliseerd is
aan dat je daar heel veel mensen voor nodig hebt. Ik zal
het kort houden en ik zal de Kamer een dergelijk
onderzoek leveren.
Mevrouw Griffith (VVD): Ik ben blij dat de minister
toezegt dit onderzoek te zullen doen. Ik wil namelijk
weten waar wij aan toe zijn, juist met het oog op de
politiesterkte die straks moet worden afgesproken in
2011. Vergelijkbaar met het onderzoek naar de beloningen is het goed om te weten of wij gelet op het aantal
mensen in Nederland genoeg politie hebben zodat wij
die discussie op een fatsoenlijke manier kunnen voeren.
Ik ben blij met de toezegging van de minister. Ik hoop dat
ze de uitbreiding waarover mevrouw Kuiken sprak, ook
meeneemt.
Minister Ter Horst: Wat is genoeg politie? Ik denk dat je
nooit genoeg politie hebt. Wij hebben nu zo rond de
52.000 agenten. Ik heb afgesproken dat wij dat getal op
peil zullen houden. Zeker gezien het feit dat zo veel
mensen bezig zijn in het toezicht en de handhaving denk
ik dat wij het in Nederland met dat aantal van 52.000
zullen moeten doen. Een van de woordvoerders liet het
woord ’’heroverweging’’ vallen. Ik zie niet dat de politie
de komende jaren de ruimte zal krijgen, van welk kabinet
dan ook, om daadwerkelijk te groeien. Ik denk dat wij
ervan uit moeten gaan dat het 52.000 blijft. Wij zullen
ervoor moeten zorgen dat er meer mensen de operationele sterkte ingaan. Daarmee zullen wij het in Nederland
moeten doen.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik pleit niet voor kale cijfers en
dat wil ik even toelichten. Ik heb wel eens internationaal
onderzoek gezien dat bijvoorbeeld zegt dat de politie in
Duitsland effectiever of efficiënter schijnt te zijn. Ik heb
daar geen oordeel over, maar juist daarom wil ik het

graag in een wat breder perspectief zien dan alleen maar
de kale cijfers die aangeven hoeveel agenten er zijn.
Minister Ter Horst: Dat zal ik doen. Er is overigens ook
gesproken over de politiesterkte in relatie tot de inzet van
andere organisaties zoals de zorg en dergelijke. Ik mag
het geloof ik niet zeggen, maar ik ben al een jaar of
vijftien bezig om te zorgen dat andere organisaties ook
hun verantwoordelijkheid nemen en dat niet alleen de
politie voor alles moet opdraaien. Ik denk dat met het
wetsvoorstel regierol gemeenten de mogelijkheid komt
dat gemeenten die de verantwoordelijkheid krijgen voor
de integrale veiligheid, ook die organisaties die te weinig
hun bijdrage leveren aan de oplossing van maatschappelijke problematiek, daadwerkelijk kunnen aanspreken en
daar ook doorzettingsmacht over hebben. Ik hoop dat het
kabinet dit wetsvoorstel zal steunen en door zal zenden
naar de Kamer. Dat biedt gemeenten de mogelijkheid om
ook andere organisaties dan de politie nabij te houden
voor de oplossing van maatschappelijke problematiek.
Er is gevraagd naar psychiatrische patiënten. In een
aantal gemeenten is dat probleem opgelost; Amsterdam
is een goed voorbeeld. Maar er zijn nog een heleboel
gemeenten waar dat niet het geval is. Ook in mijn tijd in
Nijmegen heb ik er regelmatig voor gevochten en zijn er
afspraken over gemaakt. Psychiatrische patiënten horen
niet in een politiecel thuis, ook niet voor een periode van
zes uur. Psychiatrische patiënten horen thuis bij de ggz.
De gemeente Amsterdam is na jarenlang soebatten erin
geslaagd om dat te regelen en een aparte voorziening te
maken waarvoor de ggz verantwoordelijk is. Als er
sprake is van psychiatrische problematiek, gaat iemand
daar naartoe. Daar wordt bekeken of iemand naar de
verslavingszorg moet of moet worden opgenomen dan
wel of er sprake is van zodanige dingen dat hij toch nog
bij de politie langs moet. Ik heb mijn collega Klink een
brief gestuurd om juist over deze problematiek te
spreken, omdat wij die vanuit de politie zelf niet kunnen
oplossen. Altijd weer is de politie bereid om als eerste
naar een of andere crisissituatie te gaan. Altijd weer is de
politie bereid om als eerste iemand in een politiecel te
laten voordat er mensen van de crisisdiensten zijn om te
beoordelen wat er aan de hand is.
De heer Çörüz (CDA): Ik wil toch nog even terug naar de
definitie van ’’blauw’’, want ik denk dat het in de
toekomst een belangrijk aspect zal zijn. Wij moeten hier
heldere definities formuleren opdat wij in de toekomst
niet aanlopen tegen allerlei zaken die mogelijk anders
worden geïnterpreteerd. De definitie van de minister is
mijns inziens vatbaar voor twintig verschillende
interpretaties. Als wij die definitie volgen, wat zou er dan
anders zijn? Wat komt erbij of wat valt eraf? Ik heb haar
de suggestie gedaan om het te houden op de schalen 6,
7, 8 en eventueel 9: zij die mogen aanhouden, zij die
geweld mogen gebruiken. Dat is volgens mij een heel
heldere definitie, terwijl in de definitie van de minister
ook allerlei andere personen zitten, van planners en
coördinatoren tot beleidsondersteuners. Dat valt er nu
onder en het blijft eronder vallen. Volgens mij wordt het
toch een heel lastige.
Minister Ter Horst: Als u zegt dat alleen blauw op straat
operationeel is, doet u echt onrecht aan heel veel
mensen die bij de politie werken en die een bijdrage
leveren aan het verminderen van de criminaliteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

30

Bijvoorbeeld rechercheurs die bezig zijn met digitaal
rechercheren zijn geen blauw op straat. Maar vinden wij
dat dan opeens geen goede bijdrage meer aan het
verminderen van de criminaliteit? Dat kunt u dus niet
bedoelen. Ik heb samen met de korpsbeheerders en de
korpschefs een definitie gemaakt van operationele
politiesterkte. Dat zijn in feite alle mensen die een
bijdrage leveren aan de aanpak van de criminaliteit. Dat
zijn niet de mensen die bezig zijn in de bedrijfsvoering.
Er had bij de brief een bijlage moeten zitten waarin alle
functies staan. Die is kennelijk niet bij de Kamer
gekomen; die zal ik u alsnog doen toekomen. Ik heb u
toegezegd – dat lost volgens mij uw probleem op – om
in de subcategorieën duidelijk te maken hoeveel blauw
op straat er is en hoeveel recherche er is, zodat u samen
met mij de ontwikkeling van die cijfers kunt bekijken. Ik
zie de heer Çörüz toch nog moeilijk kijken.
De voorzitter: Wij hebben nu nog 40 minuten voor de
eerste termijn. De minister heeft nog een heleboel
vragen liggen. Als wij het geordend willen afmaken, zult
u zich echt moeten beperken in het aantal interrupties.
Anders moet ik zeggen dat het niet meer mag of dat u
nog maar twee interrupties hebt. Daar heb ik zelf altijd
een enorme hekel aan. Als u uzelf nu beperkt, maken wij
het op een goede manier af.
De heer Brinkman (PVV): Ik vind de definitie van de
minister echt ongelofelijk teleurstellend. ’’Buiten
bedrijfsvoering’’ betekent dat iedereen die bij de politie
werkt tot de operationele sterkte behoort. Dat is bijna
40.000, maar dat is niet de beleving van de mensen in
het land als wij het hebben over blauw op straat en over
de recherche. Met andere woorden, er zit een ongelofelijk verschil tussen. Wij hadden hier volgens mij heldere
afspraken over, maar ik constateer dat de minister zich er
niet aan houdt.
Minister Ter Horst: Ik denk wel eens dat ik voor niks zit
te praten. Wat heb ik gezegd? Ik heb een definitie
gemaakt, samen met de korpsbeheerders en korpschefs,
van operationele functies. Dat zijn alle functies die direct
inhoudelijk bijdragen aan de primaire politietaak. Dat is
de omschrijving van ’’operationele definitie’’. De Kamer
wil weten hoeveel blauw op straat en hoeveel recherche
er is en zij wil dat kunnen volgen. Ik heb aangegeven dat
zij van mij de cijfers krijgt, niet alleen over het aantal
mensen dat in operationele functies bij de politie werkt
maar ook een onderverdeling daarvan. In die onderverdeling zitten die categorieën waarop zij wil monitoren. Ik
zie echt niet in welke informatie de Kamer nu ontbreekt
om te doen wat zij wil doen.
De heer Van Raak heeft gevraagd hoe ervoor kan worden
gezorgd dat agenten blijven. Ik heb daar al iets over
gezegd. Het is van groot belang dat de politie een
aantrekkelijke werkgever blijft. Dat zit natuurlijk voor een
deel ook in de arbeidsvoorwaarden, maar voor politieagenten is het van groot belang dat zij met respect en
zonder agressie bejegend worden in hun taakuitoefening.
Ik heb de maatregelen genoemd die wij daartoe nemen,
maar dat zal niet simpel zijn. Het is namelijk niet alleen
de politie die ermee te maken heeft, maar ook andere
organisaties. Het is bovendien een cultureel verschijnsel
dat mensen het niet meer normaal vinden dat je met je
handen afblijft van hulpverleners. We zullen met zijn
allen in staat moeten zijn om dat in Nederland te

veranderen. Het zou hier te ver voeren om uitgebreid op
de veilige publieke taak in te gaan, want ik spreek van
tijd tot tijd met de Kamer apart over dat programma.
De heer Anker (ChristenUnie): Ik weet niet meer of de
minister de woordvoerders beantwoordt of de onderwerpen. Zij heeft een strategische wijziging aangekondigd in
het programma Veilige Publieke Taak. Zij gaat meer
inzetten op werkgevers. Ik heb haar gevraagd hoe zij
verder gaat met de andere speerpunt van het programma, namelijk het stellen van grenzen onder andere
door strafverzwaring. Het antwoord daarop vind ik niet
terug in de brief.
Minister Ter Horst: Ik ben nu met de sterkte bezig, maar
het maakt niet uit; ik beantwoord die vraag wel meteen.
Het stellen van grenzen kan op heel veel manieren
gebeuren. Je kunt de mensen duidelijk maken wat
acceptabel gedrag is en wat niet. In de richting van de
politie is er naar mijn mening niet zo gek veel acceptabel
gedrag, terwijl de politie eigenlijk de enige hulpverlener
in Nederland is die alle geweldsmiddelen tot haar
beschikking heeft. Waar een ambulancemedewerker geen
proces-verbaal kan opmaken of meteen een bon kan
uitschrijven en geen wapenstok heeft, heeft de politie dat
wel. Dat plaatst de politie mijns inziens in een bijzondere
situatie, maar dat neemt niet weg dat mensen met hun
handen van politieagenten moeten afblijven. De boetes
die daarvoor worden uitgedeeld, vind ik aan de lage
kant. Ik heb de Kamer in mijn beantwoording van
schriftelijke vragen afgelopen vrijdag aangegeven met
mijn collega van Justitie daarover overleg te zullen
voeren, omdat niet ik de hoogte van boetes bepaal maar
de minister van Justitie. Ik hoop dat ik hem ervan kan
overtuigen dat het goed zou zijn om nog eens naar de
boetes te kijken die voor het beledigen van politieagenten worden gegeven.
Mevrouw Kuiken heeft gesproken over de externen bij de
korpsen. In 2008 zijn dat minder dan 3000 fte’s ten
opzichte van de ruim 47.000 man personeel. Dat valt erg
mee, gezien het totaal van de korpsen. De hoge externe
inhuur zat bij de vtsPN, zoals ook door de SP naar voren
is gebracht. Ik heb de Kamer daarover een brief
gestuurd. Thans zit het boven 13% bij de vtsPN, naar
mijn mening zelfs boven 18%. Ik heb hierover afspraken
gemaakt met de heer Van Aartsen, omdat hij als eerste
verantwoordelijk is voor de vtsPN. Dat moet naar een
normaal percentage dalen. Wij houden daarvoor 13%
aan.
Mevrouw Kuiken heeft gevraagd of ik afspraken maak
over de daadwerkelijke inzet van wijkagenten in de wijk.
Wij doen op dit moment onderzoek – ook de Rekenkamer
is hiermee bezig – om precies te achterhalen hoeveel
agenten daadwerkelijk op straat zijn. Dat zal ons de
informatie bieden om te bezien of wij energie moeten
besteden aan het vergroten van die inzet.
De heer Van Raak vroeg mij of ik de mening deel dat
kleinschalige politiezorg effectiever is. Jazeker, en dat is
ook de reden dat het kabinet gekozen heeft voor een
politiestelsel waarbij de burgemeester verantwoordelijk
blijft voor de politie. Dat is de enige waarborg dat wij
kunnen blijven spreken van kleinschalige politiezorg. Als
het gaat om de contacten met mensen in de wijken,
maar ook om de bijdrage aan opsporing, is de basispolitiezorg van groot belang.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

31

De heer Van Raak (SP): Misschien kunnen wij zaken
doen. Agenten zeggen dat kleinschalige politieposten
helpen. Het feit dat je in de buurt bent geworteld biedt
een groot voordeel ten opzichte van het invliegen van
mensen van buiten de wijk. Er zijn veel politieposten, ook
in moeilijke wijken, die succesvol zijn. Het probleem is
echter dat die posten onder druk staan, ook als gevolg
van de bezuinigingen en een soort natuurlijke neiging tot
schaalvergroting. Er verdwijnen op dit moment posten.
Als de posten blijven, kunnen mensen er minder terecht.
Gaat de minister hier vandaag toezeggen dat wij vanaf
nu alles in het werk stellen om die posten open te
houden, ook in uren?
Minister Ter Horst: Ik weet niet of dat een goed idee is.
Wat ik van politieagenten hoor, is dat zij, als zij een
politiepost moeten bemensen, niet op straat zijn. Er zijn
veel politieagenten die tegen mij zeggen dat zij liever op
straat zijn dan dat zij een politiepost bemensen. Het
bemensen van een politiepost kost niet één politieagent,
maar een heleboel mensen. Je hebt een gebouw dat je
moet onderhouden. Je moet zorgen dat er altijd iemand
is. Ik kies voor minder politieposten en meer agenten op
straat. Het zijn keuzes die door korpsbeheerders een
korpschefs in overleg, ook met Justitie, worden gemaakt.
Altijd wordt de afweging gemaakt of het belangrijk is om
op een bepaalde plek een politiepost te hebben die altijd
bemand moet zijn. Of is het belangrijk dat er blauw op
straat is? Ik zou die keuze graag aan hen willen overlaten. Veel korpsen werken met mobiele politieposten in
uitgaansgebieden. Dat werkt buitengewoon goed. Die
heb je dus ook niet de hele week nodig. Die hoef je dus
niet de hele week open te hebben.
De heer Van Raak (SP): Ik zie hier een kloof. In ons
onderzoek zeggen de agenten dat zij meer in de buurt
willen zijn en dat zij met kleinschalige posten beter in de
buurt kunnen wortelen. Zij kunnen mensen uit de
anonimiteit halen, zij kunnen preventief optreden. Is er
opnieuw sprake van een kloof tussen de leiding, die op
cijfertjes managet, en agenten die het werk moeten
doen? In moeilijke wijken is het niet voldoende om alleen
op straat te zijn. Je kunt op straat zijn én een politiepost
hebben. De voorbeelden die ik zie, bijvoorbeeld in
Arnhem ...
De voorzitter: Nee, nee, dat gaan we allemaal niet
doen.
Minister Ter Horst: Als het in Arnhem verschrikkelijk
goed werkt, laat ze dat in Arnhem dan in godsnaam
blijven doen. Kennelijk zijn er in andere regio’s, die
hopelijk ook weten dat het in Arnhem zo goed werkt,
redenen om het niet te doen. Ik wil die verantwoordelijkheid overlaten aan de politie zelf. Alle dingen die de heer
Van Raak in zijn onderzoek binnen heeft gekregen, vind
ik hartstikke goed en zinvol, maar waarom worden die
klachten en signalen niet door de ondernemingsraden
doorgegeven aan de top van de politie? Wij gaan nu
tussen agenten en leiding in zitten. Dat is niet onze rol.
Wat is er in politieland mis dat dit soort signalen via de
ondernemingsraad of via de werkoverleggen, die er in
het polderland dat Nederland heet ongetwijfeld zijn, niet
doordringt bij de top van de organisatie?
De heer Van Raak (SP): Dat is precies het probleem.

Mevrouw Kuiken (PvdA): Dat is inderdaad een heel
terechte vraag. Ik begrijp inmiddels dat er heel veel
initiatieven zijn, waarbij politieagenten in het gemeentehuis zitten of in kleine wijkcentra. Dat soort voorbeelden
van flexibele en mobiele inzet kan meer uitgerold
worden. Dan heb je zowel je kleine politiepost, als
mannen en vrouwen op straat.
Minister Ter Horst: De goede voorbeelden die mevrouw
Kuiken geeft, worden allemaal plaatselijk bedacht. Moet
ik dan weer de verantwoordelijkheid nemen om ervoor te
zorgen dat het in heel Nederland wordt uitgerold?
Mevrouw Kuiken (PvdA): Nee, maar er luisteren ook
mensen via de media mee, dus vandaar de vraag.
Minister Ter Horst: O, ik dacht dat mevrouw Kuiken de
vraag aan mij stelde.
De PvdA heeft gevraagd om een centrale opvang voor
politieagenten die slachtoffer zijn van geweld. Daarover
werd zelfs een motie aangekondigd. Mijn beeld – maar
ja, je weet zo langzamerhand niet meer of dat een
papieren werkelijkheid is of niet – is dat de politie
absoluut vooroploopt met de opvang van politieagenten
die geconfronteerd zijn geweest met geweld. Dan heb ik
het over zowel de psychosociale begeleiding en opvang
als de schadeafwikkeling. Ik heb de indruk dat wat de
PvdA vraagt, niet nodig is. Ik vind het prima dat de PvdA
daar aandacht voor vraagt, ik denk dat dit heel belangrijk
is. Volgens mij hoeft er echter niet zo’n centrale opvang
te komen. Ik krijg van alle politiekorpsen, ook van de
agenten zelf, te horen dat zij zelf de mensen opvangen
als er iets gebeurt. Mocht ik een nuance in het voorstel
van de PvdA hebben gemist, dan hoor ik dat graag. Voor
zover ik het kan overzien, is het niet noodzakelijk.
De heer Çörüz heeft gesproken over geweld en de
mogelijkheden die de politie heeft om stevig in te
grijpen. Hij vroeg welke protocollen het gebruik van
geweld belemmeren. Dit punt heb ik zelf in NOVA aan de
orde gesteld – je moet jezelf soms ook maar verdedigen
– naar aanleiding van een onderzoek door de heer
Naeyé. Ik heb toen gezegd dat ik te vaak van politieagenten hoor dat zij zich geremd voelen in het gebruik van
geweld. Een politieagente zei tegen mij: als ik drie keer
heb geslagen, sta ik bij mijn leidinggevende bekend als
een politieagente die te veel geweld gebruikt en dat wil
ik niet. Wij moeten nagaan welke belemmeringen er zijn
bij de politie om geweld te gebruiken. Er zal worden
nagegaan of dat richtlijnen zijn van mij of van Justitie.
Als dit laatste het geval is, zal ik dat uiteraard bespreken
met de minister van Justitie. Wij zullen ook bekijken of er
binnen de korpsen richtlijnen zijn.
Op voorhand zeg ik de Kamer dat ik niet weet of dat veel
op zal leveren. Ik denk namelijk dat het meer een
cultuurkwestie is. Wij hebben jarenlang een politie gehad
die de opdracht van de samenleving heeft gekregen dat
zij moet praten en niet slaan; eerst praten, dan slaan, en
niet andersom. Mij lijkt dat wij nu met z’n allen toe zijn
aan een koerswending op dat vlak. Eigenlijk zouden wij
tegen de politie moeten zeggen: van ons mag het wel
een tikje harder. Dat is nodig in onze samenleving, daar
gaat een signaal van uit en het is nodig ter bescherming
van de politie zelf.
Mevrouw Griffith (VVD): Ik denk niet dat de minister het
bedoelt, maar als zij spreekt over een cultuuromslag en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

32

over slaan, zonder dat zij dat invult, dan lijkt het erop dat
zij voorstelt: eerst slaan en dan praten.
Minister Ter Horst: De grap was altijd dat bij het
politiekorps Gelderland-Midden eerst werd geslagen en
dan werd gepraat en dat bij het politiekorps GelderlandZuid eerst werd gepraat en dan werd geslagen. Let wel,
dat was een grap. Ik pleit er in ieder geval voor dat die
twee korpsen goed met elkaar samenwerken, want dan
komt er ongetwijfeld iets uit wat wij graag willen. Nee,
het gaat om het volgende. Er moet alleen maar geslagen
worden als er geslagen moet worden en er moet gepraat
worden als er gepraat moet worden. Ik acht de politie
professioneel zeer in staat om daar een keuze in te
maken. Dat hoort ook bij de professionaliteit van de
politie en daar wordt men voor opgeleid. Ik constateer
wel dat er kennelijk een zekere terughoudendheid is om
geweld te gebruiken in situaties waarin het adequaat is.
Ik vind dat wij daar van af moeten.
Heeft dit te maken met het onderzoek dat de Rijksrecherche doet? Het gaat mij een beetje te ver om de Rijksrecherche alleen maar in te zetten als er sprake is van
doden of gewonden. Overigens ga ik daar niet over,
maar de minister van Justitie. De Rijksrecherche wordt
nu alleen ingezet als er sprake is van wapengebruik. De
Rijksrecherche wordt dus niet bij elk geweld ingezet,
maar bij het gebruik van wapens. Om dan te zeggen dat
wij dat alleen maar moeten doen bij doden en gewonden, gaat mij te ver, omdat ik ervan uitga dat het terecht
is dat zaken door de Rijksrecherche bekeken worden als
ze daar terechtkomen. In deze discussie moet je
ontzettend oppassen dat je niet van de ene naar de
andere kant gaat en dat je, omdat je de politie meer
ruimte wil geven, de slachtoffers niet meer beschermt.
Nogmaals, ik denk dat het goed is dat wij uitstralen dat
wij ruimte aan de politie willen geven, maar ik geloof
niet dat wij dat zouden moeten doen door beperkingen
aan de Rijksrecherche op te leggen. Overigens doen ook
de bureaus voor interne zaken of onderzoeken dat
onderzoek. Als de Rijksrecherche het niet doet, doen zij
het wel. Of dit veel helpt, weet ik niet.
De heer Brinkman (PVV): Ik hoor de minister een
pleidooi houden om niet terug te schrikken voor gebruik
van politiegeweld op het moment dat het moet en ik
hoor haar roepen om meer doorzettingsmacht. Als ik
haar vraag hoe zij dat gaat regelen, verwijst zij mij altijd
door naar de korpsbeheerders, want die gaan erover.
Kortom, het is heel mooi en prachtig om te horen, maar
hoe gaat zij dat regelen?
Minister Ter Horst: Ik heb net al gezegd dat ik na zal
gaan of er formele belemmeringen voor politieagenten
zijn om ... Ja, dan kijkt de heer Brinkman weer moeilijk.
Daarnaast heb ik gezegd dat het een kwestie van cultuur
is. Mijnheer Brinkman, ik kan niet in mijn eentje de
cultuur bij de politie veranderen. Ik vind het prima als u
mij een goede suggestie aan de hand wilt doen. Ik kan
niet meer zeggen dan dat mijn opvatting is dat politieagenten zich niet belemmerd moeten voelen om geweld
te gebruiken als het adequaat is om geweld te gebruiken.
De heer Çörüz (CDA): Ik doe de minister een concrete
suggestie: Hoek van Holland. De minister geeft terecht
aan dat er naast de Rijksrecherche ook interne regels
zijn. Wat krijg je daarmee? Dat versterkt de spiraal van

terughoudendheid. Onze agenten gaan gelukkig prudent
om met schieten. De minister zegt dat zij vertrouwen
heeft in de professionaliteit. Dan is het toch ook
een-en-een-is-twee om door te pakken en bij die ernstige
gevallen waar slachtoffers, gewonden en doden vallen,
de Rijksrecherche in te schakelen, maar daar waar geen
gewonden of doden vallen, dat niet te doen? Dan geeft
zij ook een politiek signaal aan de agenten dat zij achter
hen staat.
Minister Ter Horst: Ik heb al gezegd dat als de Rijksrecherche geen onderzoek doet, de bureaus interne zaken
of onderzoeken dat wel doen. Dit zou betekenen dat die
dat ook niet meer zouden moeten doen. De Rijksrecherche doet dit soort onderzoeken onder de verantwoordelijkheid van de minister van Justitie. Ik denk dat ik hem
goed taxeer als ik niet enthousiast op de motie van de
heer Çörüz reageer.
De voorzitter: Volgens mij was het een voorstel en nog
geen motie. Ik stel voor dat de minister haar beantwoording vervolgt.
Minister Ter Horst: Sorry.
Gevraagd is om de uitrusting en de kleding van de
politie te verbeteren en om ervoor te zorgen dat de
kleding meer gezag uitstraalt. De kleding wordt in
samenwerking met de politie ontwikkeld. Er zijn allerlei
adviescommissies binnen de politie die onderzoeken wat
nodig is en wat het beste is. Op basis daarvan worden in
samenspraak met de bonden en de Raad van Hoofdcommissarissen nieuwe kleding en uitrustingsstukken
bepaald. Het enige wat ik met de politie zelf heb afgesproken, is dat er sprake zal zijn van een neutrale
uitstraling, dus geen piercings, tattoos et cetera, omdat ik
van mening ben dat die het gezag van de politie niet ten
goede komen. We zullen dit vastleggen in een code of
conduct en wij gaan ervan uit dat die op een goede
manier zal worden nageleefd.
Dan ben ik toe aan het onderdeeltje arbeidsvoorwaarden.
Volgens mij heb ik de resultaten al gegeven van de
vergelijking met zorg, onderwijs en douane die in het
beloningsonderzoek is gemaakt. Een van de leden zei dat
het basissalaris wel goed blijkt te zijn, maar dat er iets
lager wordt gescoord bij de inconveniëntenregeling. Ik
denk dat het belangrijk is om te weten dat bij de vorige
cao-onderhandelingen is afgesproken om de inconveniënten een beetje af te bouwen en op te nemen in het
basissalaris. Daarom scoort het basissalaris goed en de
inconveniëntenregeling wat minder. Ik geloof niet dat er
nu reden is om die inconveniëntenregeling weer te
verbeteren, omdat dan de arbeidsvoorwaarden in hun
totaliteit echt zouden uitsteken boven functies waarmee
vergeleken is.
De heer Çörüz zei dat de Arbeidstijdenwet wel eens
beperkend kan werken. Ik moet heel eerlijk zeggen dat ik
dit een moeilijk onderwerp vind. Ik heb laatst een
regeling goedgekeurd dat er een financiële tegemoetkoming komt voor politieagenten als op korte termijn een
melding komt dat een rooster gaat veranderen. Dit was
afgesproken in de vorige cao. Ik moet zeggen dat ik dit
contre coeur heb gedaan, want ik vind het heel ver gaan
dat er een financiële compensatie voor komt wanneer
het voor de inzetbaarheid nodig is om tegen een
politieagent te zeggen dat hij nu even aan de bak moet,
maar sorry, dat staat niet in het rooster. Nogmaals, ik

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

33

vind dat redelijk ver gaan. Ik hoop dat het mogelijk is om
in Nederland een politieorganisatie te hebben waar
mensen met plezier werken, waar zij ook beschermd
worden, maar waar de flexibiliteit toch groot is. Dat was
even tussendoor.
De Arbeidstijdenwet is er natuurlijk om de gezondheid
van mensen te beschermen. Er wordt bij de politie fors
overgewerkt. Dat vinden politieagenten niet altijd erg,
omdat het natuurlijk ook leidt tot extra inkomen, maar er
moet een wet zijn, en die hebben wij gelukkig ook, die de
gezondheid van mensen beschermt. Ik ben dus erg
terughoudend om daar negatief over te zijn. Het is wel zo
dat er ontheffingsmogelijkheden zijn. Begin 2010 zullen
de uitkomsten komen van een evaluatieonderzoek om te
zien of die ontheffingsmogelijkheden voldoende zijn of
niet. Als blijkt dat er knelpunten zijn, dan zullen we dat
natuurlijk moeten overleggen met SZW, dat verantwoordelijk is voor de ATW.
Er is ook gevraagd wat het Landelijk Functiehuis
Nederlandse Politie is. Het doel is om eenduidigheid te
krijgen in de functiebeschrijvingen; meer uniformiteit,
transparantie en gelijke waardering. Er zijn op dit
moment 7000 verschillende functies. Dat zijn er 2000
meer dan bij het Rijk. Wij willen toe naar 90 functies. Bij
het Rijk hebben wij gezegd dat wij van 5000 naar 50
functies willen. Zo willen wij bij de politie van 7000 naar
90 functies proberen te komen. Dat maakt het ook
mogelijk dat agenten van het ene naar het andere korps
en van de ene naar de andere functie overgaan. Dat
scheelt ook heel veel in interne administratieve lasten en
verbetert de mobiliteit. Dat was ook een punt van zorg.
De heer Çörüz heeft ook gevraagd hoe het zit het met het
weglopen van zij-instromers bij de recherche en wat de
minister daartegen doet. De Politieacademie heeft samen
met het Programmabureau Versterking Opsporing en
Vervolging een evaluatie uitgevoerd naar de fit tussen
hoogopgeleide hbo’ers en hun werk in het korps. Die
evaluatie hebben wij onlangs ontvangen. Wij zullen
bekijken welke maatregelen wij zouden moeten nemen.
Ik heb ook gesproken met een aantal hoogopgeleide
zij-instromers. Ik heb daarvan het beeld overgehouden
dat zij zeggen: dan komen wij in een korps en dan weet
dat korps eigenlijk niet precies wat het met ons moet. Ik
hoorde ook een heel aardige suggestie, namelijk dat een
aantal zij-instromers binnen een korps een clubje heeft
gevormd en als club door de organisatie heengaat. Als er
een hbo’er per afdeling is, voelt deze zich erg geïsoleerd
en weet hij niet wat hij moet doen, maar het was echt
een heel mooie manier van werken om de kennis die zij
hebben te bundelen en in te zetten voor het korps als
geheel. Nogmaals, de Kamer krijgt uiteraard de evaluatie
hiervan. Vervolgens nog een opmerking over de
bonnenquota. Naar aanleiding van de door de SP-fractie
ingediende en door de Kamer gesteunde motie, hebben
de minister van Justitie en ik de bonnenquota, dus het
verplichte aantal bonnen, uit de landelijke doelstellingen
gehaald. Vroeger zaten zij daar in, maar dat had volgens
sommigen perverse effecten. De minister van Justitie en
ik hebben bij ons aantreden gezegd dat wij naar minder
doelstellingen toe willen en de bonnenquota zijn als
gevolg daarvan verdwenen. Volgens mij hebben wij de
motie daarmee uitgevoerd.
Daarna kwam er van de kant van de SP-fractie het
signaal dat er politieagenten zijn die van hun leidinggevende de opdracht krijgen om een bepaald aantal
bonnen per week, maand of jaar uit te schrijven. Dat is

echter niet de verantwoordelijkheid van de minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de minister
van Justitie. Wij hebben dat immers niet meer opgenomen in onze doelstellingen. Ik heb gezegd dat ik vind dat
het hoort bij de beleidsvrijheid en de beleidsruimte die
een korps, een korpschef en leidinggevenden moeten
hebben om daarover afspraken te maken met de
agenten.
Daarbij heb ik gezegd, en dat houd ik staande, het een
goede zaak te vinden dat politieagenten bonnen
schrijven. Het gaat om één bon, één proces-verbaal per
dag per agent. Eén! Elke agent aan wie je het vraagt, zal
zeggen dat hij, als hij een uurtje op straat staat, vijftien
overtredingen heeft gezien. Dan denk ik: waar hebben wij
het over? Als leden van de Kamer net als ik hun zorg
uitspreken over het gezag van de politie, wat is dan het
instrument om het gezag van de politie te vergroten? Dat
is het schrijven van bonnen. Iedereen ziet dan dat een
motoragent iemand aanhoudt en een bon uitschrijft. Dat
vergroot het gezag van de politie. Ik ben er op inhoudelijke en beheersmatige gronden dus niet voor om de
korpsen in een hok te schoppen en te zeggen dat zij geen
bonnenquota meer mogen afspreken.
De heer Van Raak (SP): Als de minister hier zegt dat de
politie aan gezag kan winnen door meer bonnen uit te
schrijven, zie ik het somber in. In dat geval is de kloof
tussen de papieren werkelijkheid van het ministerie en
de echte werkelijkheid van de straat wel heel erg groot.
Onder de verantwoordelijkheid van de minister zijn de
bonnen in de prestatienormen gestopt. Toen was het wel
een verantwoordelijkheid van de minister. Nu hebben wij
de bonnen er uitgehaald en nu zegt zij dat het een
verantwoordelijkheid van de korpsen is of er bonnenquota worden gehanteerd. Ik vraag niet aan de mensen
die een bon krijgen, maar aan de mensen die de bonnen
uitdelen of dit een goede manier is. Welnu, agenten
zeggen dat dit niet de goede manier is, omdat het te veel
sturen op cijfers, het kweken van georganiseerd wantrouwen is. Zij zeggen: laat ons nu ons werk doen, laat
ons die wijk veilig maken, zodat wij geen bonnen hoeven
uit te delen. Agenten zeggen mij dat zij op het uitdelen
van bonnen worden afgerekend, omdat zij anders hun
periodiek niet krijgen. Zij zeggen mij dat zij soms niet
preventief optreden, maar zorgen dat een overtreding
daadwerkelijk wordt begaan, omdat zij dan tenminste het
aantal bonnen halen.
De agenten zijn de eersten die zeggen dat zij het
verschrikkelijk vinden om als een veredelde belastinginner de straat op te worden gestuurd. Dat ziet de
minister niet. Dat probeer ik haar nu al jaren aan het
verstand te brengen. De agenten zeggen het zelf en ik
vraag aan de minister om hier een eind aan te maken. Ik
vraag haar om consequent te zijn en te zorgen dat dit
georganiseerd wantrouwen verdwijnt, op verzoek van de
agenten zelf.
Mevrouw Azough (GroenLinks): Volgens mij is er geen
enkele fractie tegen het uitschrijven van bonnen. Het
gaat alleen om de manier waarop dit gebeurt. Mijn vraag
is of de minister denkt dat er significant minder bonnen
uitgeschreven zullen worden als er geen bonnenquota
zijn. Daarmee zou zij immers zeggen dat politieagenten
overtredingen niet zouden bestraffen. Dat is toch onzin?
Mevrouw Griffith (VVD): Misschien kan de minister mij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

34

uitleggen waarom landelijke doelstellingen leiden tot
perverse prikkels, maar regionale en lokale afspraken niet
leiden tot perverse prikkels.
Als wij met elkaar hebben afgesproken dat die doelstellingen er niet meer zijn, waarom staat de minister die
dan wel toe op regionaal en lokaal niveau? Als het de
minister uitkomt, is het de beleidsruimte en beleidsvrijheid van de regionale en lokale leidinggevenden, maar
als het haar niet uitkomt, trekt zij de zaak naar zich toe
om daar verandering in te brengen. Als het gaat om
bijvoorbeeld de aspiranten bij de Politieacademie, dan
zegt zij: ik ga wel ingrijpen. Dan zegt zij niet: dat is de
beleidsruimte en beleidsvrijheid. Volgens mij meet de
minister met twee maten.
Minister Ter Horst: Er is een verschil tussen gezag en
beheer. Afspraken over het schrijven van bonnen zijn een
verantwoordelijkheid van het gezag. Ik vind dat ik die
verantwoordelijkheid moet overlaten aan korpsbeheerders en korpschefs en aan de burgemeesters. Zij bepalen
of het in hun gemeente of in hun regio belangrijk is om
dat te doen. Ik heb de verantwoordelijkheid voor
landelijke doelstellingen en daar zitten ze op verzoek van
de Kamer niet meer in. Ik heb geen verantwoordelijkheid
op dat punt, als het gaat om wat er binnen de regio’s
gebeurt.
De heer Van Raak spreekt mij daar nu op aan. Hij is groot
geworden in ondernemingsland. Waarom spreekt hij nu
die ondernemingsraden daar niet op aan? Zij zitten met
de top van de politie aan tafel. Zij kunnen daar toch ook
aan de orde stellen dat zij geen zin hebben om aan die
quota te voldoen? Waarom gebeurt dat niet? Hij moet
mij daar niet op aanspreken. Ik ben niet het aanspreekpunt.
Ik wil hier nog een opmerking over maken. De heer Van
Raak maakt zich zorgen over perverse prikkels. Ik denk
dat het goed is om hier te zeggen dat er, los van de
landelijke doelstellingen die er waren ten aanzien van
quota, per jaar 831 mln. binnen moet komen aan
bonnen. En die moeten ook worden gehaald. En daar zijn
ook afspraken over gemaakt. Dan gaat het niet over het
staande houden, dan gaat het niet over dat soort
bonnen, maar dan gaat het met name over de verkeersboetes die via de camera’s binnen worden gehaald. Het
bedrag van 831 mln. wordt opgelegd door het ministerie
van Justitie, omdat dit op grond van die bonnen
inkomsten heeft en het natuurlijk niet kan hebben dat die
inkomsten opeens zakken.
Als de Kamer die discussie wil voeren met degene die
verantwoordelijk is voor dat onderdeel, dan moet zij dat
zelf weten. Ik heb er geen verantwoordelijkheid voor. Ik
heb geen verantwoordelijkheid voor het bedrag dat
binnen moet komen uit boetes. Ik vind dat ik ook geen
verantwoordelijkheid heb voor de afspraken die op
korpsniveau worden gemaakt tussen de korpsleiding en
de agenten.
De heer Van Raak (SP): Hier komt toch wel de aap uit de
mouw. Er moet gewoon 831 mln. worden opgehaald. En
de minister zegt: ik ben nergens verantwoordelijk voor.
Daarom is zij geen minister van Politie. ’’Ik ben nergens
verantwoordelijk voor.’’ Ja, minister, dat weten de
agenten. Zij weten dat dit niet werkt. Dat weten de
ondernemingsraden, dat weten de bonden en dat weet
heel ’’politie Nederland’’. Maar die mensen krijgen geen
gehoor aan de top, omdat de managers de agent willen

afrekenen op cijfers, omdat de politiemanagers geen
vertrouwen hebben in de agent. En diezelfde managers,
die geen vertrouwen hebben in de agent, luisteren ook
niet naar de agenten. En daarom komen de agenten via
de bonden, via de ondernemingsraden, bij mij. En
daarom voer ik hier het woord en zeg de minister dat zij
die leidinggevenden flink aan de oren moet trekken en
moet zeggen: het is afgelopen met die flauwekul, wij
gaan ervoor zorgen dat de agenten hun werk kunnen
doen in plaats van dat georganiseerde wantrouwen. En
dat vraag ik van de minister via deze weg, omdat die
andere weg gesloten is.
Mevrouw Griffith (VVD): De minister is wel verantwoordelijk voor het gezag van de politie. Het uitschrijven van
dit soort bonnen werkt gezagondermijnend. Ik vind dat
de minister de verantwoordelijkheid echt over de
schutting gooit naar de minister van Justitie en zegt: u
moet maar bij hem zijn. Zij is verantwoordelijk voor het
gezag van en het respect voor de politie, dus dan zal zij
de minister van Justitie erop moeten aanspreken dat dit
echt het gezag van de politie aantast. De burger wordt zo
gezien als een melkkoe om alleen maar 831 mln. op te
hoesten.
Minister Ter Horst: Mevrouw Griffith, wat vraagt u me
nu eigenlijk? Vraagt u nu aan mij om in overleg te gaan
met de minister van Justitie, om ervoor te zorgen dat er
in Nederland niet meer 831 mln. binnenkomt, maar 400
mln.? En waar moet die 400 mln. dan vandaan komen?
Dat acht u toch ook niet reëel? U hebt toch inzage in alle
begrotingen? Volgens mij zitten hier zelfs een aantal
woordvoerders van justitie rond de tafel. U moet nu niet
net doen alsof u niet weet dat elk jaar door Justitie dat
bedrag van 831 mln. wordt geïnd. Dat is echt flauwekul!
Dat is al jarenlang zo. Dat doet dit kabinet niet voor het
eerst, dat deden ook vorige kabinetten waar uw partij
ook in vertegenwoordigd was. Onzin!
Mevrouw Griffith (VVD): Het gaat erom dat de minister
zich verschuilt achter een andere minister.
Minister Ter Horst: Ik verschuil me helemaal niet achter
een andere minister.
Mevrouw Griffith (VVD): U verschuilt zich wel degelijk.
Het gaat erom dat het gezag van de politie hier ernstig
wordt ondermijnd. U zegt: beleidsvrijheid, ze zoeken het
maar uit. Daar gaat het om.
Minister Ter Horst: Ik ben in de eerste plaats ervan
overtuigd dat het gezag van de politie niet wordt ondermijnd door het schrijven van bonnen. Mensen verwachten dat zij een bon krijgen als zij een regel overtreden. En
weet u wat het effect is als er door politieagenten
bonnen worden geschreven? Degene die de bon krijgt,
vindt dat niet leuk. Maar al die mensen die daar omheen
staan, denken: hartstikke goed dat die bumperklever nu
eens een bon krijgt, hartstikke goed dat iemand die
consequent door rood rijdt, nu eens een bon krijgt. En
dat vergoot het gezag van de politie! Ja, daar gaat het
dus wel om!
De voorzitter: Wacht even. Ik grijp nu in, want nu wordt
het een kippenhok en daar heb ik geen zin in. Het woord

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

35

is aan mevrouw Azough. Zij heeft keurig het woord
gevraagd.
Mevrouw Azough (GroenLinks): Denkt de minister dat er
zonder bonnenquota veel minder bonnen worden
uitgeschreven? Heeft zij niet het vertrouwen dat politieagenten die overtredingen zien, daarvoor straffen?
Minister Ter Horst: Dat kan ik toch niet weten? Hoe weet
ik dat nou? Het enige dat ik weet, is dat politieagenten
zich verzetten tegen het feit dat zij gemiddeld een bon
per dag moeten schrijven. Als ik korpschef was, zou ik
ook denken: jongens, kom op. Aan het werk!
De heer Brinkman (PVV): De minister haalt naar mijn
idee bewust het een en ander door elkaar. Die 831 mln.
gaan over bekeuringen op kenteken. Het gaat dan om die
irritante politieman die met een radartje achter de boom
staat, omdat men vier of vijf kilometer te hard rijdt. Door
’’lullige’’ bekeurinkjes voor het feit dat je voet even te
zwaar wordt en je vier kilometer te hard rijdt, wordt het
gezag ondermijnd. Daar gaat het om.
Minister Ter Horst: Sinds jaar en dag staat op de
begroting van Justitie een bedrag van ongeveer 831 mln.
aan inkomsten van bonnen. Ik weet niet precies hoe
groot dat bedrag vorig jaar was. Elk jaar beslist deze
Kamer daarover tijdens de behandeling van de begroting
van het ministerie van Justitie. Het is dus helemaal niets
nieuws, dus daarover moet de Kamer geen krokodillentranen plengen. Alle bonnen in Nederland worden
terecht uitgeschreven. Ik ken heel veel politieagenten die
af en toe een oogje dichtknijpen en dus zeggen: goed,
voor deze keer dan maar. Dat hoor je ook wel eens van
mensen en dat is heel goed. In Nederland zouden veel
meer bonnen uitgeschreven kunnen worden. Ik zeg
nogmaals dat er op elke hoek in elke stad binnen het uur
twintig overtredingen plaatsvinden. Om dat te zien, kunt
u allemaal op een hoek gaan staan in de stad waar u
woont. Laten wij dus in godsnaam niet zeuren over één
proces-verbaal per dag per agent.
Mevrouw Kuiken heeft een vraag gesteld over private
beveiligers. Zij vroeg naar de visie van BZK en Justitie
op de verhouding van de publieke en de private
beveiliging. Ik heb met de VNG de afspraak gemaakt dat
op een rij wordt gezet wat er in Nederland aan beveiliging wordt gedaan, naast het werk van de politie. Ik heb
gevraagd om aan te geven of dat privaat of publiek is,
hoeveel mensen het zijn en wat voor soort functies het
zijn. Als wij dat overzicht hebben, gaan wij eens kijken of
wij eigenlijk wel gelukkig zijn met de ontwikkeling die dat
tot stand heeft gebracht. Misschien is dat het geval, maar
misschien niet. Zodra ik dat overzicht en een reactie
daarop heb, zal ik ervoor zorgen dat de Kamer beide
krijgt.
Mevrouw Kuiken vroeg naar het effectiviteitsonderzoek
naar ICT van de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid.
Zij vroeg of het roosterprogramma daarin wordt
meegenomen. Aan IOOV is gevraagd om de samenwerkingsafspraken te monitoren. Al die afspraken hadden
betrekking op ICT. Daarvan wordt ook de effectiviteit
onderzocht voor BVO, BVH en BleuView. De beperking
komt voort uit de beperking van de administratieve
lasten van het vervolgonderzoek. Wij hebben gezegd dat
wij niet meer zo’n grote administratieve last op de

politiekorpsen willen en dat wij dus in beperkte mate
naar die effectiviteit gaan kijken.
De opdrachtbrief aan de IOOV, waarmee Justitie en het
KBB hebben ingestemd, is als bijlage toegevoegd aan de
brief die hedenochtend aan de Kamer is verzonden. Ik
neem aan dat wij daarover nog met elkaar kunnen
spreken.
Over de samenwerkingsafspraken kan ik melden dat
volgens mij 24 van de 26 korpsen de BVH hebben. Er zijn
twee korpsen die dat systeem nog niet hebben. Zij zullen
het binnenkort krijgen.
De heren Van Raak en Çörüz vragen naar de vermindering van de administratieve lasten. De verantwoordelijkheid daarvoor heeft de staatssecretaris van BZK op zich
genomen. Op dit moment wordt er gewerkt aan een top
5 van knelpunten op het gebied van administratievelastendruk, die in overleg met agenten en rechercheurs tot
stand is gekomen. Het betreft een eenvoudiger procesverbaal voor het overdrachtsformulier minderjarigen, de
risico-inventarisatie voor huiselijk geweld, de vermissing
van reisdocumenten, een eenvoudiger procedure voor
het aanvragen van DNA en onderzoek naar de trajecten
in de korpsen. Deze vijf punten zijn naar voren gekomen
als het meest irritant in het bureaucratisch proces. Er
wordt op dit moment bekeken hoe we op een slimme
manier dit soort problemen tot het verleden kunnen laten
behoren. Inderdaad loopt er in Lisse op dit punt een heel
aardig project. Misschien wil de Kamer aan deze vijf
punten iets toevoegen, dat weet ik niet. In ieder geval
zijn deze vijf naar voren gekomen uit gesprekken met de
korpsen.
Voorzitter. Ik wil het in eerste termijn hierbij laten.
De voorzitter: Ik dank de minister zeer voor haar
antwoorden in eerste termijn. Ik kijk naar de Kamerleden
om te zien of er behoefte is aan een tweede termijn. Dat
is verrassend genoeg het geval. In tweede termijn
kunnen ook moties worden ingediend. Ik heb in totaal
nog 23 minuten spreektijd staan voor de Kamerleden. Ik
ga hen strikt aan hun spreektijd houden en zal hen ook
afhameren als zij de tijd die hen nog toekomt, overschrijden. Als zij moties hebben, stel ik voor dat zij die direct
en zonder omwegen indienen.
Als eerste is het woord aan de heer Van Raak. Hij heeft
twee minuten spreektijd.
De heer Van Raak (SP): Voorzitter. Is de minister bereid
om in het kader van de top 5-buraucratie te kijken naar
de logboeken, rittenboeken en urenroosters, de
persoonlijke verantwoording van agenten? De vtsPN zit
nu op 25%. Ik hoop dat dit volgend jaar 13% wordt.
Ik heb drie moties. Om te beginnen wil ik het hebben
over de bonnen. Het is werkelijk ongelofelijk dat de
minister zegt dat de politie aan gezag kan winnen door
meer bonnen uit te delen.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de verplichte bonnenquota uit de
landelijke prestatienormen van de politie zijn gehaald;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

36

constaterende dat korpsen nog steeds eigen afspraken
maken en dat acht op de tien surveillanten, agenten en
hoofdagenten zeggen, nog steeds te worden afgerekend
op het aantal bonnen dat ze uitdelen;

verzoekt de regering, te voorkomen dat als gevolg van
de bezuinigingen nog meer politieposten in de buurt
moeten sluiten,
en gaat over tot de orde van de dag.

verzoekt de regering, alsnog een einde te maken aan de
praktijk dat agenten worden afgerekend op het aantal
bonnen dat ze uitschrijven,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Van Raak en Griffith. Naar mij blijkt, wordt de indiening
ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 13 (32123-VII).
De heer Van Raak (SP): De minister is niet ingegaan op
mijn punt dat negen van de tien agenten zegt dat de BVH
niet goed werkt. Dit systeem wordt straks zelfs verplicht.
Dat maakt het werk echt onmogelijk.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat negen van de tien agenten die werken
met het handhavingssysteem BVH zeggen, niet goed
overweg te kunnen met dit computersysteem;
verzoekt de regering, in samenwerking met de politiebonden een inventarisatie te maken van de problemen
die agenten hebben met het handhavingssysteem BVH
en een plan van aanpak op te stellen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Van Raak. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 14 (32123-VII).
De heer Van Raak (SP): Ja, de politieposten waar ik
kom, die geworteld zijn in de buurt, waar mensen hun
vertrouwen in stellen, waar meneer of mevrouw de
agent nog echt meneer en mevrouw de agent zijn, zijn
onmisbaar voor de veiligheid in de buurt, zeker in
moeilijke buurten. Toch worden ze wegbezuinigd.

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Van Raak. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 15 (32123-VII).
De heer Van Raak (SP): Misschien tot slot ...
De voorzitter: Nee, uw spreektijd is helemaal om. Niets
meer tot slot.
Het woord is voor drie minuten aan de heer Çörüz.
De heer Çörüz (CDA): Voorzitter. Ik zal snel zijn. Meer
gezag en respect terug bij de politie, dat was mijn
bedoeling in eerste termijn. Helaas is de minister niet
ingegaan op een aantal vragen, dus ik ben bijna
genoodzaakt om moties in te dienen op een drietal
onderwerpen. Daarnaast heb ik toch nog een punt van
zorg over definities. Al die 26 korpsen hebben natuurlijk
geen eenduidige functiedefinities. Het wordt dus nog een
heel lastige klus. Nogmaals, die definities moeten
klip-en-klaar zijn. Een punt dat ik ben vergeten, betreft
Hoek van Holland, de discussie over en de verantwoordelijkheid van de burgemeester aldaar. Hoe staat het
daarmee? Ik neem dit punt mee bij een aantal voorstellen. Onze agenten moeten niet het gevoel hebben dat ze
in de steek worden gelaten en dat ze in een omgekeerde
wereld zijn terechtgekomen waarin slachtoffer dader
wordt en dader slachtoffer. Daarvoor heb ik een aantal
suggesties gedaan. De minister heeft er een opgepakt,
namelijk de suggestie over de Rijksrecherche. Ik heb
echter meer voorstellen gedaan om gezag te herwinnen
en administratieve lasten te verminderen. Daarom dien ik
een drietal moties in. De eerste motie gaat over
griffiekosten bij klachten tegen de politie.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de politiekorpsen jaarlijks ruim 7000
klachten te behandelen krijgen;
voorts constaterende dat daarvan slechts een klein deel
gegrond verklaard wordt;

Motie

overwegende dat adequate afhandeling van klachten
gediend is met een goede ’’poortwachter’’-functie,
bijvoorbeeld in de vorm van een griffierecht;

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat negen op de tien wijkagenten zeggen,
onvoldoende tijd te hebben om aanwezig te zijn in de
buurt;

verzoekt de regering, voorstellen te doen om het aantal
ongegronde klachten terug te dringen,
en gaat over tot de orde van de dag.

constaterende dat zeven op de tien agenten zeggen dat
kleinschalige politieposten de veiligheid in de buurt
kunnen vergroten;

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Çörüz. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

37

Zij krijgt nr. 16 (32123-VII).

en gaat over tot de orde van de dag.

De heer Çörüz (CDA): Mijn volgende motie gaat over
gezagsondermijnend gedrag. Op mijn opmerkingen
daarover heeft de minister helaas ook niet gereageerd.

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Çörüz. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 18 (32123-VII).

De voorzitter: U hebt nog één minuut voor twee moties.

De heer Çörüz (CDA): Tot slot dien ik een motie in over
de Wet openbaarheid van bestuur, het hobbyisme van
een aantal lieden.

Mevrouw Griffith (VVD): Voorzitter. Ik dank de minister
voor haar beantwoording en voor haar toezegging voor
een breed onderzoek naar de politiesterkte, ook in andere
Europese landen.
Ik heb op een paar vragen over de kerntakendiscussie
geen antwoord gekregen. Ik heb gezegd dat er geen
nieuwe taken bij mogen komen voor de politie zonder de
daarvoor benodigde financiële middelen. Ik heb ook
gesproken over de vergrijzing bij de politie. Wat is
daarvan waar? Mensen blijven aan de ene kant langer in
dienst en korpsen hebben heel veel honderden mensen
extra in dienst. Aan de andere kant hoor je dat er
leegloop is bij de politie. Ik heb de minister ook gevraagd
om in te gaan op de sterkteontwikkeling na 2011. Hoe
gaat die eruitzien? Dat hangt een beetje samen met het
onderzoek, maar ik wil graag weten wat het plan is.
Ik heb ook de betrokkenheid van het Openbaar Ministerie
genoemd, ook aan de voorkant van het keuzeproces. Als
processen verbaal moeten worden aangeleverd bij het
OM, moet een officier van justitie aan de voorkant, in het
kader van de ketenaanpak, meebepalen welke zaken
prioriteit hebben en op welke wijze ze aangeleverd
zouden moeten worden.
Het onderzoek door de Inspectie Openbare Orde en
Veiligheid is ontzettend interessant in het kader van het
versterken van de ketensamenwerking. Op mijn vraag
daarover heb ik ook geen antwoord gekregen.
Het laatste punt is de regeldruk. Het onderzoek loopt al
vanaf begin 2008 en ik vroeg wat op dit moment de
stand van zaken is. Wat zijn de resultaten? De vijf
probleempunten zijn duidelijk; die kun je ook op de
website van het ministerie van BZK zien. Je ziet echter
geen tussenresultaten. Je ziet niet wat al is opgelost of
afgehandeld, alleen de kale opsomming en de mogelijkheid voor mensen om zich te melden.

Motie

De voorzitter: Dank u wel. U hebt nog twee minuten
over.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de politie wordt geconfronteerd met
gedrag dat gezagsuitoefening frustreert zonder gewelddadig te zijn;
voorts constaterende dat belediging van het openbaar
gezag, een openbaar lichaam of een openbare instelling,
en van een ambtenaar gedurende of ter zake van de
rechtmatige uitoefening van zijn bediening strafbaar is;
overwegende dat het juridisch instrumentarium
tekortschiet om gezagsondermijnend gedrag tegen te
gaan;
verzoekt de regering, voorstellen te doen om gedrag dat
gezagsuitoefening frustreert zonder gewelddadig te zijn,
strafbaar te stellen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Çörüz. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 17 (32123-VII).

De Kamer,

Mevrouw Griffith (VVD): Die mag ik dan straks
gebruiken voor de interrupties!

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de politie onevenredig veel tijd kwijt is
met het behandelen van verzoeken op grond van de Wet
openbaarheid van bestuur (Wob);
overwegende dat de Wob bedoeld is om door openheid
en openbaarheid een goede en democratische bestuursvoering mogelijk te maken;
voorts overwegende dat de toepassing van de Wob op
informatie die is opgenomen in politieregisters door de
wetgever niet is voorzien noch beoogd;
verzoekt de regering, voorstellen te doen tot wijziging
van de Wob om toepassing op informatie die is
opgenomen in politieregisters te beperken,

De voorzitter: Nee, die mag u niet gebruiken voor de
interrupties.
Mevrouw Kuiken, u hebt nog zeven minuten over.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Voorzitter. Ik zal proberen om
het kort te houden. Ik dank de minister voor haar
antwoorden. Het is goed dat we nu inzicht krijgen in de
operationele sterkte. Het is eigenlijk raar dat we al zo
lang met de politie bezig zijn en daar geen goed zich op
hebben. Het is goed dat er een onderzoek komt naar de
wijkagenten op straat. Het is ook goed dat het beloningsonderzoek is afgerond zodat wij helder hebben hoe het
zit met het salaris. Ik heb nog een paar vragen.
Hoe zit het met het duurzaam personeelsbeleid van de
politie? Ik doel met name op het feit dat agenten wat
ouder worden voordat zij de politie verlaten en op het
loopbaanbeleid. Kan de minister daarop ingaan?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

38

Ik heb nog een ander klein punt: fietsendiefstal. Zijn er
mogelijkheden om die taak te delen met gemeenten
zodat wij daarin een grotere slag kunnen slaan? De
detailhandel en de Fietsersbond geven aan dat zij zien
dat er beperkte capaciteit is. Zij hebben zelf ook readers
beschikbaar en vragen of een en ander op een andere
manier kan worden ingericht om daar gezamenlijk een
verdere slag in te slaan.
Ik kom toch terug op de nazorg voor agenten. Ik heb
geen klachten over de wijze waarop politiekorpsen
omgaan met directe nazorg voor agenten die met geweld
of agressie zijn geconfronteerd. Onderling heeft men dat
goed geregeld en vaak loopt dat goed. Ik maak me meer
zorgen als het allemaal wat ingewikkelder wordt en als er
juridische procedures aan te pas komen. Voor de
gevallen waarvoor meer expertise vereist is, zouden wij
graag bekijken of het mogelijk is dergelijke zaken meer
landelijk te bundelen. Aangezien de minister toch bezig is
met die centrale slag, wil ik haar vragen om te bekijken
of het nuttig of noodzakelijk is om dit landelijk te
bundelen. Vooralsnog dien ik echter ook een motie in.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat geweld tegen publieke dienstverleners
en in het bijzonder tegen de politie een groot probleem
vormt;
van mening dat politieagenten die slachtoffer zijn van
geweld goede nazorg nodig hebben;
van mening dat er voor deze politieagenten één loket zou
moeten zijn voor onder andere juridische en psychosociale hulp;
van mening dat een dergelijk loket kan zorgen voor een
snelle en eenduidige behandeling van politieagenten die
slachtoffer van geweld zijn;
verzoekt de regering om bij het onderzoek naar het
bundelen van politietaken in een landelijke centrale
dienst tevens te betrekken of een centrale unit voor
politiemensen die slachtoffer zijn van geweld meerwaarde heeft,

drag van deze minister ben ik genoodzaakt vier moties in
te dienen.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de minister voornemens is om bij de
politie 160 mln. in 2010 te bezuinigen en daarna deze
bezuinigingen op te voeren naar 190 mln. in 2014;
constaterende dat deze bezuinigingen, ondanks de
beloften van de minister, ten koste gaan van de
operationele sterkte van de politie en het blauw op
straat;
overwegende dat bij de politie niet moet worden
bezuinigd op de capaciteit, maar deze juist moet worden
versterkt zodat de politie haar doelstellingen omtrent een
veilige samenleving op een adequate wijze kan waarmaken;
verzoekt de regering, de bezuinigingen ongedaan te
maken en tevens te investeren in de politie door middel
van een ophoging van het politiebudget met 300 mln.
vanaf 2010 en deze investeringen jaarlijks vanaf dit
begrotingsjaar te handhaven in de volgende begrotingsjaren, door te bezuinigen op het provinciale bestuur,
waarbij de dekking wordt gevonden in de budgetten van
de Rijksbegrotingen Gemeente- en Provinciefonds en een
derde van het bedrag wordt weggehaald bij artikel 1
Gemeentefonds en twee derde van het bedrag wordt
weggehaald bij artikel 1 Provinciefonds,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Brinkman. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 20 (32123-VII).
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Kuiken. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 19 (32123-VII).
Mevrouw Kuiken (PvdA): Gelet op de klok gun ik nu de
tijd aan een ander.
De voorzitter: Dan hebt u nog vier minuten over dus
dat is heel netjes.
Het woord is aan de heer Brinkman.
De heer Brinkman (PVV): Voorzitter. Door het afschuifge-

constaterende dat de Raad van Hoofdcommissarissen
een instituut is dat eigenhandig wetgeving maakt en niet
bijdraagt aan de effectiviteit van de werkzaamheden van
de politie;
verzoekt de regering, de Raad van Hoofdcommissarissen
op te heffen en jaarlijks functioneringsgesprekken te
voeren met de korpschefs, waarin onder andere
afrekenbare beleidsresultaten van het afgelopen jaar en
komende jaar worden afgesproken,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

39

Brinkman. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 21 (32123-VII).
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er bonussen worden verstrekt in de
top van de politie;
verzoekt de regering, bonussen voor hoger politiepersoneel te schrappen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Brinkman. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 22 (32123-VII).
De heer Brinkman (PVV): Mijn laatste motie is een motie
om toch nog wat te redden aan deze dag. Het is een
motie voor een onderzoek ...

De voorzitter: Mijnheer Brinkman, u hebt geen
spreektijd meer. U hebt uw tijd verbruikt.
De heer Anker (ChristenUnie): Voorzitter. Ik heb op een
aantal vragen ook geen antwoord gekregen, maar het
viel mee: het waren er twee. Over het ene komt een
motie, over het andere heb ik een vraag.
Het gaat over de bureaucratie rondom de aangifte van
mensenhandel, omdat ik het idee heb dat daar een
drempel zou kunnen zitten. De thematiek van het
wetgevingsoverleg was anders. Het is mogelijk dat het
op een andere manier beantwoord moet worden, maar ik
vind het wel een serieuze kwestie die misschien ook met
Justitie moet worden besproken.
Ik had ook een suggestie gedaan in het kader van de
heroverwegingen. Het ging over het wetsvoorstel dat
uiteindelijk is teruggetrokken om de kosten voor politiezorg voor grootschalige evenementen op de een of
andere manier te verdisconteren in de prijzen van die
grote evenementen. Stel je voor dat er voor Arnhem
kilometerslange files staan omdat er een of ander In
Rosso-concert is van de voormalige The Entertainment
Group, omdat er een Dance Valley is of weet ik wat. Ik
vind het allemaal prima dat het er is, want het is
hartstikke leuk. Maar het kost de samenleving ook een
heleboel politiecapaciteit. Dat zouden wij best in rekening
kunnen brengen bij die mensen. Daarvoor heb ik een
motie.

De voorzitter: U moet de motie gewoon voorlezen,
want u hebt allang geen spreektijd meer.
Motie
De heer Brinkman (PVV): Dank u wel, voorzitter.
Daarmee was ik ook bij het voorlezen van mijn motie
gekomen.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat in het kader van de herijking gezocht
gaat worden naar besparing van kosten voor de
overheid, waaronder begrepen de kosten voor de
organisatie en inzet van de politie;

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er nog veel mis is met de effectiviteit
van het Rijk in het algemeen en de politie in het
bijzonder;
verzoekt de regering, een onderzoek te starten naar de
effectiviteit van de werkwijze en het behalen van haar
resultaten, met het oog op de ’’core business’’ van de
politie, hierbij rekening houdend met de noodzaak en het
nut van een bonnenquotum en de carrièreontwikkeling
van leidinggevenden bij de politie en de Kamer voor mei
2010 melding te doen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Brinkman. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 23 (32123-VII).
De heer Brinkman (PVV): Voorzitter. Een aantal vragen
zijn niet beantwoord. De belangrijkste vraag is de vraag
...

constaterende dat bij de heroverweging ook gekeken
wordt naar de beperking van uitvoeringskosten en naar
alternatieve bekostigingsstelsels, waaronder private
financiering;
constaterende dat door het vorige kabinet een wetsvoorstel is ingediend om de kosten voor de politie-inzet
tijdens voetbalwedstrijden door te berekenen aan het
betaald voetbal, maar dat het huidige kabinet dit
wetsvoorstel (bijdrage politiekosten bij publieksevenementen, Kamerstuk 30526) in 2008 heeft ingetrokken;
verzoekt de regering om de mogelijkheid de kosten voor
de politie-inzet bij voetbalwedstrijden en andere
evenementen door te berekenen aan de organisatoren
daarvan – een zogenaamde ticketheffing – te betrekken
bij de heroverweging,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Anker. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 24 (32123-VII).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

40

Mevrouw Azough (GroenLinks): Voorzitter. Ik dank de
minister voor haar antwoorden. Ik heb geen antwoord
gekregen op mijn vragen over diversiteitsbeleid op lager
niveau. Ik heb ook geen antwoord gekregen over de
internettoegang.
Wat de bonnenquota betreft, heeft mijn fractie geen
protest tegen het schrijven van bonnen, ook niet voor
831 mln. Het gaat om de manier waarop, die van weinig
vertrouwen getuigt in de professionaliteit van politieagenten zelf.
Ik heb twee moties.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat er voor de politie een beveiligde
toegang tot internet voorhanden is;
overwegende dat desalniettemin lang niet alle politieagenten in de uitoefening van hun functie gebruik
kunnen maken van een internetvoorziening;
verzoekt de regering om alle politiefunctionarissen
toegang te verschaffen tot een beveiligde internetvoorziening,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Azough. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 25 (32123-VII).
Mevrouw Azough (GroenLinks): Het is een klein punt,
maar wel een sprekend voorbeeld ...
De voorzitter: Nee, u hebt ook geen tijd meer voor een
uiteenzetting.
Mevrouw Azough (GroenLinks): Oké.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat uit onderzoek van de VU blijkt dat er in
Nederland relatief veel doden vallen door politiekogels;
verzoekt de regering om nader onderzoek te doen naar
verklaringen voor dit hoge aantal doden en gewonden en
mogelijke maatregelen tot terugdringing ervan en de
Kamer daarover te berichten,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Azough. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 26 (32123-VII).

De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
Minister Ter Horst: Voorzitter. De heer Van Raak heeft
een aantal suggesties gedaan om bij de aanpak van de
administratieve lasten mee te nemen. Ik zal dat de
staatssecretaris voorleggen en deze zal met een reactie
komen. Dat het percentage externe inhuur bij de vtsPN
van 25 naar 13 moet gaan, ben ik met hem eens en daar
zullen wij ook op sturen.
In zijn eerste motie verzoekt de heer Van Raak de
regering een einde te maken aan de praktijk dat agenten
worden afgerekend op het aantal bonnen dat zij
uitschrijven. Wij hebben daar uitgebreid over gesproken
en ik moet aanvaarding van de motie afwijzen.
In zijn tweede motie verzoekt hij de regering om in
samenwerking met de politiebonden de problemen van
agenten met het BVH te inventariseren en een plan van
aanpak op te stellen. Dat onderwerp heeft zeker de
aandacht. Ik heb dat al met het dagelijks bestuur van het
Korpsbeheerdersberaad en met de korpschefs besproken.
Zij hebben zelf een werkgroep ingesteld om precies te
doen wat in deze motie wordt voorgesteld. Ik wil de
motie afwijzen op die grond en niet omdat het geen
belangrijk onderwerp zou zijn. Het is al ergens belegd,
namelijk bij degene waar het hoort.
In zijn derde motie verzoekt de heer Van Raak de
regering te voorkomen dat als gevolg van de bezuinigingen nog meer politieposten in de buurt moeten sluiten.
Ook daarover hebben wij uitgebreid gesproken en ik wijs
de motie dan ook af.
De heer Çörüz heeft erop gewezen dat niet alle vragen
zijn beantwoord. Als ik inga op zijn moties komen die
punten vanzelf aan de orde. Hij vraagt de regering
voorstellen te doen om het aantal ongegronde klachten
terug te dringen. Dat is geen makkelijke opgave. Ik ben
wel bereid om te bezien hoe wij de drempel voor het
indienen van klachten kunnen vergroten, maar daar staat
wel een heel andere wereld tegenover, namelijk allerlei
commissies die zich bezighouden met politieklachten. Ik
ben bereid om ernaar te kijken, maar of het lukt om
voorstellen te doen om het aantal ongegronde klachten
terug te dringen weet ik niet. Bovendien weet je nooit
van tevoren of een klacht ongegrond is. Dat is natuurlijk
het grootste probleem. Ik kijk ernaar, maar ik kan er niet
heel erg enthousiast van worden.
De heer Çörüz verzoekt de regering in zijn tweede motie
om voorstellen te doen om gedrag dat gezagsuitoefening
frustreert zonder gewelddadig te zijn, strafbaar te stellen.
Ik ben het zeer eens met de strekking van de motie. Ik ga
zelf niet over het strafbaar stellen van dingen. Helaas,
maar het is niet anders. Ik zeg de Kamer toe dat ik dit
met de minister van Justitie zal bespreken. Krijgen wij
nog de gelegenheid om over de moties te spreken?
De voorzitter: Over twee weken wordt er gestemd. U
geeft nu het oordeel over deze moties. Dat kan ook
schriftelijk als u daar nader op wilt terugkomen.
Minister Ter Horst: Dat wordt lastig. Nogmaals, ik ben
het eens met de strekking, maar ik kan niet voor de
minister van Justitie spreken over het strafbaar stellen
van iets. Dat moet ik met hem opnemen.
De voorzitter: Kunt u dan voor de plenaire begrotingsbehandeling volgende week een reactie hierop geven?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

41

Minister Ter Horst: Dat zal ik proberen.
De heer Çörüz verzoekt de regering in zijn motie om
voorstellen te doen tot wijziging van de Wob om de
toepassing van informatie die is opgenomen in
politieregisters, te beperken. Tegen deze motie bestaat
geen bezwaar. Dat zegt overigens niets over het
resultaat.
Mevrouw Griffith sprak over de kerntakendiscussie van
de politie. Je moet altijd oppassen om niet te veel uit de
ervaring te putten als je lang meeloopt, maar ik kan mij
herinneren dat een jaar of zeven geleden de kerntakendiscussie bij de politie is gevoerd. Mijn ervaring daarmee
was dat we bij Gelderland-Zuid – waar ik toen burgemeester mocht zijn – alle taken zouden schrappen die
niet core business waren. Die zijn allemaal geïnventariseerd en dat kwam uit op tien fte’s. En toen dachten wij:
voor die inventarisatie hadden wij ook ongeveer 10 fte’s
nodig. Met andere woorden, ik ben bang dat dit gaat
leiden tot een operatie die heel veel werk oplevert en die
eigenlijk niet leidt tot het gewenste resultaat. Volgens mij
weten wij allemaal redelijk goed wat de core business is.
Er zijn ontwikkelingen waarin ook anderen dan de politie
de taken gaan oppakken die op hun bordje liggen.
Mevrouw Griffith (VVD): De minister heeft de Kamer
toegezegd om haar vlak na het zomerreces 2009 te
informeren. Ik heb gevraagd waar die inventarisatie blijft.
Ik snap dit antwoord van de minister dus niet.
Minister Ter Horst: Wij gaan het na en komen er voor
de begroting schriftelijk op terug.
Er is een Expertisecentrum Personeelsvoorziening, dat
aangeeft dat gemiddeld 1600 mensen op school
voldoende is om de vergrijzing op te vangen. Wat dat
betreft spelen wij quitte. De politie wordt net als de rest
van de bevolking steeds ouder. Daarom is het heel
belangrijk om te kijken naar de inzetbaarheid van oudere
politieagenten. Mensen na de 50 krijgen moeite met
nachtdiensten. Je moet dus goed bekijken hoe je deze
mensen wél kunt inzetten. Dat hoort absoluut bij het
expertisecentrum thuis. Wij zijn erover in gesprek met
het Korpsbeheerdersberaad en met de bonden.
Er is gevraagd naar de sterkteontwikkeling na 2010. Ik
gaf al aan hoe wij denken die te realiseren. Ik denk dat
wij rond die 52.000 blijven zitten. Het zal niet veel meer
worden en wij mogen hopen dat het niet veel minder
wordt. Nogmaals, er is een heroverweging aan de gang.
Veiligheid en terrorismebestrijding zijn daarin onderwerpen.
Mevrouw Kuiken heeft gewezen op fietsendiefstal. Daar
loopt een project over. De doelstelling van het kabinet,
100.000 fietsendiefstallen minder, hebben wij gehaald.
Dat wil niet zeggen dat wij daarom stoppen. In het
project zitten alle partners die daarin een rol spelen. Dat
gaat van de verzekeringsbedrijven en de gemeenten tot
de detailhandel. Gezamenlijk wordt ernaar gestreefd dat
er minder fietsen gestolen worden en dat er minder
heling plaatsvindt. Wij rapporteren daarover in het kader
van het project Veiligheid begint bij Voorkomen.
Mevrouw Kuiken (PvdA): Dit snap ik, maar wie
controleert of fietsen gestolen zijn? Kan die taak niet bij
de gemeenten belegd worden?
Minister Ter Horst: Ik weet niet precies welke taak bij
wie neergelegd is. U zei daarnet dat fietsenstallingen

bekeken worden op fietsen die daar een tijd staan.
Volgens mij gebeurt dat sinds jaar en dag niet meer door
de politie, maar door de gemeenten. Hét voorbeeld om
de politie zich met de core business te laten bezighouden, is dat de verkoop van gestolen fietsen een zaak is
geworden van de gemeenten en niet meer van de politie.
Het specifieke antwoord op de vraag wie kijkt of een fiets
gestolen is, zullen wij nog nader opzoeken.
Bij de administratieve lasten zou sprake zijn van een kale
opsomming. De voortgang van het tegengaan van
administratieve lasten zou niet op de website te vinden
zijn. Ik zal de staatssecretaris vragen of daarover
inhoudelijker informatie kan worden verstrekt.
De brief over de ketensamenwerking heeft de Kamer
ontvangen. Volgens mij heb ik ingestemd met alle
aanbevelingen.
Ik kom op de motie van de PvdA op stuk nr. 19. Op deze
wijze geformuleerd, heb ik er geen bezwaar tegen. Wij
zullen nagaan of het meerwaarde heeft. Ik denk dat dat
niet het geval is, maar dat kan het altijd krijgen, want we
zijn erg voor centrale organisatie van dingen die centraal
kunnen.
De heer Brinkman verzoekt in zijn motie om 300 mln. aan
het politiebudget toe te voegen en om dat bedrag uit het
Gemeente- en Provinciefonds te halen. Helaas moet ik
die motie afwijzen, omdat een zodanige greep uit het
Gemeente- en Provinciefonds in het geheel niet zal
worden begrepen.
De heer Brinkman heeft ook een motie ingediend met het
verzoek om jaarlijks functioneringsgesprekken te voeren
met de korpschefs en om de Raad van Hoofdcommissarissen op te heffen. Daar hebben wij uitgebreid over
gesproken. Daar ben ik geen voorstander van. Ik wijs de
motie dus af.
De motie van de heer Brinkman met het verzoek om
bonussen voor hoger politiepersoneel te schrappen vind
ik voorbarig. Ik heb de Kamer toegezegd dat ik naar het
beloningsbeleid voor hogere functionarissen binnen de
politie zal kijken. Dat zal er zeker toe leiden dat deze
bonussen helemaal binnen de bandbreedte blijven van
wat is afgesproken voor het rijkspersoneel. Dat vind ik
een heel redelijke afspraak. Daarin passen wel bijzondere
beloningen voor heel bijzondere prestaties. Dat is mijn
reden om de motie af te wijzen, maar ik ben het
helemaal met de heer Brinkman eens dat er reden is om
te kijken naar de bonussen van de top van het politiepersoneel.
Dan ligt hier nog de motie van de heer Brinkman om
’’een onderzoek te starten naar de effectiviteit van de
werkwijze en het behalen van haar resultaten, met het
oog op de core business van de politie, hierbij rekening
houdend met de noodzaak en het nut van een bonnenquotum en de carrièreontwikkeling van leidinggevenden
bij de politie’’. Reden om de motie af te wijzen is dat zij
te veel verzoeken bevat. Volgens mij komen elementen
uit deze motie terug in de beantwoording van vragen
van collega’s van de heer Brinkman. Ik kan het niet eens
zijn met de motie in deze samengestelde vorm.
De heer Anker had gevraagd naar de evenementen en
naar de bureaucratie in de bestrijding van de mensenhandel. De mensenhandel valt overigens niet onder mijn
verantwoordelijkheid. Door het programma Versterking
van Opsporing en Vervolging van de minister van
Justitie is de kwaliteit van de opsporing daadwerkelijk
verbeterd. Ik weet niet of de heer Anker daar kennis van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

42

heeft kunnen nemen, want dat zou misschien zijn vraag
beantwoorden.
De evenementenwet heeft het kabinet ingetrokken omdat
het van mening is dat het niet aan private organisaties
moet worden overgelaten om al dan niet politie in te
zetten. Dat was de grote kritiek op dit wetsvoorstel, die
door de meerderheid van de Kamer gedeeld werd. Wat ik
mij wel kan indenken, is dat gemeenten de vergunningen
voor bijvoorbeeld het houden van een voetbalwedstrijd –
daar moet een vergunning voor worden afgegeven –
duurder maken. Deze wedstrijden gaan immers nogal
eens gepaard met politie-inzet. Misschien is het mogelijk
om daar eens naar te kijken om er zo voor te zorgen dat
de kosten voor de politie-inzet niet alleen gedragen
worden door de belastingbetalers, maar ook door
degene die een evenement organiseert. Zoals de motie
van de heer Anker nu geformuleerd is, moet ik haar
afwijzen. Ik heb echter wel aangegeven in welke richting
kan worden gedacht.
Mevrouw Azough heeft een motie ingediend met daarin
het verzoek om een onderzoek te laten verrichten naar
het hoge aantal doden en gewonden door politiekogels
en naar mogelijke maatregelen tot het terugdringen van
die aantallen. Als zij dat verzoek in de vorm van een
motie wil doen, dan kan dat. Ik kan ook gewoon
toezeggen dat ik een reactie zal geven op wat de heer
Naeyé in zijn oratie heeft gezegd over dat onderwerp.
Misschien is dat een reden om de motie in te trekken.
In haar andere motie verzoekt mevrouw Azough de
regering om alle politiefunctionarissen toegang te
verschaffen tot een beveiligde internetvoorziening. Wij
zullen de fles champagne opentrekken als het zover is. Ik
ervaar deze motie als een ondersteuning van mijn beleid.
De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog dringende vragen
van de Kamerleden blijven liggen? De Kamer mag geen
nieuwe onderwerpen meer aankaarten, maar kan
aangeven of er iets is blijven liggen waar zij nog geen
antwoord op heeft gekregen.
De heer Van Raak (SP): Ik heb een waarschuwing voor
de minister. Zij was enthousiast over de flexpool Zeeland
om alsnog noodhulp mogelijk te maken. Ik krijg nu
meldingen binnen van mensen die in die flexpool zitten.
Zij zeggen dat zij er zo snel mogelijk weer van af willen
vanwege de onderbezetting. Dat is dus helaas geen
oplossing. De bezuinigingen zullen toch van tafel
moeten.
De heer Brinkman (PVV): Voorzitter. De minister heeft
niet geantwoord op een zeer terechte vraag van collega
Azough over de DCB. Ik verzoek haar daarnaast te
reageren op het enige amendement dat, voor zover ik
dat kan zien, is ingediend, het amendement van de heer
Brinkman op stuk nummer 12 ter vervanging van het
stuk onder nummer 11. Misschien kan zij dat in haar
beantwoording meenemen.
Minister Ter Horst: De heer Brinkman verdient lof dat hij
weet dat een wijziging van een begroting een amendement behoeft en dat alle moties niet in staat zijn om een
begroting te wijzigen. Voor zijn dekking, het Gemeentefonds en het Provinciefonds, geldt hetzelfde bezwaar als
bij zijn motie.

De voorzitter: De heer Brinkman hoort gewoon het
oordeel van de minister, dan is het klaar.
Minister Ter Horst: Ik vind het niet aangaan om een
greep te doen uit het Provinciefonds en het Gemeentefonds om daarmee een korting op de politie te compenseren.
De vacature betrof geen vacature bij de politie, maar een
vacature bij het departement.
De voorzitter: Hiermee zijn alle vragen beantwoord.
Volgende week volgt de plenaire behandeling van de
begroting van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
De stemmingen over de ingediende moties zijn over
twee weken. De stemmingen over het wetsvoorstel en
alle daarbij ingediende amendementen volgen in
december.
De volgende toezeggingen zijn gedaan:
- de Kamer ontvangt eind dit jaar de resultaten van het
onderzoek naar het aantal uren dat de politie daadwerkelijk op straat werkt;
- de Kamer ontvangt in het eerste kwartaal van volgend
jaar de resultaten van het onderzoek naar de internationale vergelijking van de sterkte en de kwaliteit van
politiekorpsen, dat nu op verzoek van de Kamer wordt
gestart;
- de Kamer ontvangt op korte termijn het wetsvoorstel
over de regierol van de gemeenten bij de aanpak van de
openbare orde en de bijbehorende zorg;
- de Kamer ontvangt deze week alsnog de bijlage die bij
de brief over de definitie van de operationele sterkte zou
zitten. In deze bijlage wordt een overzicht gegeven van
de betreffende functies en aantallen;
- de Kamer ontvangt begin 2010 het resultaat van de
evaluatie van de ontheffingsmogelijkheden bij de
Arbeidstijdenwet, vergezeld van een kabinetsreactie;
- de Kamer ontvangt op korte termijn de evaluatie naar
de zij-instroom bij de politie en de kabinetsreactie
daarop;
- de Kamer ontvangt de inventarisatie van de VNG over
private en publieke beveiliging en de kabinetsreactie
daarop;
- de Kamer ontvangt van de staatssecretaris van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een brief over
de administratieve lasten bij de politie;
- de Kamer ontvangt een brief voor de plenaire behandeling van de begroting volgende week, met een reactie op
de motie op stuk nr. 17 en de toezegging over de
kerntakendiscussie;
- de Kamer ontvangt voor de plenaire behandeling een
brief in reactie op de motie op stuk nr. 25.
Mij rest niet anders dan de minister en de haar vergezellende medewerkers hartelijk te danken voor hun aanwezigheid en hun toelichting. Ik dank iedereen die dit
debat heeft gevolgd, hier op de publieke tribune, maar
ook anderszins en ik dank de leden hartelijk voor hun
inbreng.
Sluiting 15.12 uur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 VII, nr. 29

43