Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

21 501-32

Landbouw- en Visserijraad

Nr. 992

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 maart 2017
In het VAO Landbouw- en Visserijraad van 23 februari jl. (Handelingen II
2016/17, nr. 57, VAO Landbouw- en Visserijraad) is een aantal moties
ingediend dat betrekking heeft op het maatregelenpakket fosfaatreductie
2017, in het bijzonder de Regeling fosfaatreductieplan 2017 waarin het
fosfaatreductieplan van de zuivelsector is geborgd. In deze brief informeer
ik u over de uitvoering van de aangenomen moties en de toezegging die
ik heb gedaan over het onderzoeken van de knelpunten van deze regeling
voor de vleesveehouderij.
Grondgebondenheid
De aangenomen moties van het lid Van Gerven (SP) (Kamerstuk
21 501-32, nr. 974), de leden Van der Velde en Leenders (beiden PvdA)
(Kamerstuk 21 501-32, nr. 981) en het lid Dik-Faber (CU) (Kamerstuk
21 501-32, nr. 984) verzoeken de regering om de in de Regeling fosfaatreductieplan 2017 (verder: fosfaatreductieregeling) opgenomen definitie van
grondgebondenheid in overeenstemming te brengen met de definitie van
grondgebondenheid die wordt gehanteerd in het wetsvoorstel tot
invoering van het stelsel van fosfaatrechten (verder: fosfaatwetsvoorstel
(Kamerstuk 34 532)) en om alle grondgebonden melkveebedrijven bij het
bepalen van de referentie uit te zonderen van de korting van 4% op het
aantal door hen gehouden dieren op 2 juli 2015. De achtergrond van de
moties is dat door het hanteren van een gemiddelde forfaitaire fosfaatexcretienorm (41,3 kg fosfaat per GVE) bedrijven met laagproductieve
melkkoeien in de fosfaatreductieregeling soms niet worden gezien als
grondgebonden bedrijven, terwijl dat in het fosfaatwetsvoorstel wel het
geval zou zijn. In het fosfaatwetsvoorstel wordt bij de bepaling of sprake is
van grondgebondenheid gerekend met fosfaatexcretienormen die
gerelateerd zijn aan de gemiddelde melkproductie van de melkkoeien op
het melkveebedrijf. Bedrijven met relatief laagproductieve koeien zijn
daardoor vaker grondgebonden.

kst-21501-32-992
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 992

1

Bij de bespreking van de moties heb ik aangegeven dat ik bereid ben naar
oplossingen te zoeken onder de voorwaarden dat ze uitvoerbaar zijn en
dat ze geen grote invloed mogen hebben op de effectiviteit van de
fosfaatreductieregeling. Uit gegevens van RVO.nl blijkt dat er circa 750
melkveebedrijven zijn die volgens de systematiek van de fosfaatreductieregeling niet en volgens de systematiek van het fosfaatwetsvoorstel wel
grondgebonden zijn. Wanneer de korting van 4% voor deze groep
bedrijven niet wordt doorgevoerd, wordt de beoogde fosfaatreductie door
deze regeling verminderd met circa 0,1 miljoen kilogram.
Na bestuurlijk overleg met de sector heb ik besloten om in de fosfaatreductieregeling een tweede definitie van grondgebondenheid op te nemen
die is gebaseerd op het fosfaatwetsvoorstel. Uiterlijk 1 april a.s. zal de
desbetreffende groep melkveebedrijven via de zuivelondernemingen en
RVO.nl worden geïnformeerd over de grondgebondenheidstatus en het
achterwege blijven van de 4% korting op het aantal GVE’s op 2 juli 2015.
Voor deze bedrijven geldt, net als voor de andere grondgebonden
bedrijven, dat zij bij groei sinds 2 juli 2015 moeten voldoen aan de
reductiepercentages in de fosfaatreductieregeling.
De relatief beperkte afname van de fosfaatreductie bij het doorvoeren van
deze voorziening van 0,1 miljoen kilogram moet worden gecompenseerd
bij de vaststelling van het kortingspercentage van de fosfaatreductieregeling in de derde periode (juli/augustus).
Grondgebondenheid en bedrijfsoverdrachten
In de motie van de leden Visser en Lodders (beiden VVD) (Kamerstuk
21 501-32, nr. 973) wordt de regering verzocht om bedrijven tegemoet te
komen die in het kader van het fosfaatwetsvoorstel na een bedrijfsoverdracht in onzekerheid verkeren over de fosfaatreferentie en de grondgebondenheid bij een bedrijfsoverdracht. Hierover zal ik uw Kamer op korte
termijn nader informeren.
In de fosfaatreductieregeling is deze problematiek niet aan de orde. In
deze regeling bepaalt artikel 12, eerste lid, voor melkproducerende
bedrijven, die na 2 juli 2015 zijn overgedragen en waarbij deze overdracht
wordt gemeld en aangetoond bij RVO.nl, dat de referentieaantallen bij
elkaar kunnen worden opgeteld tot een gecombineerd referentieaantal. Bij
de vaststelling van het referentieaantal, gebaseerd op het aantal GVE op
2 juli 2015 volgens het I&R-systeem, is al gekort met 4% tenzij het bedrijf
grondgebonden is. Hierbij is derhalve bij de vaststelling van het referentieaantal er al rekening mee gehouden of een bedrijf grondgebonden is. In
de situatie van een gehele bedrijfsovername (bijvoorbeeld een overdracht
van vader op zoon of een rechtsvormwijziging) gaat het referentieaantal
van het overgenomen bedrijf dan ook in zijn geheel over. In artikel 12,
derde lid, is een vergelijkbare bepaling opgenomen voor bedrijfsoverdrachten van niet-melkproducerende bedrijven.
Verzoeken voor bedrijfsoverdrachten moeten uiterlijk 1 april 2017 worden
ingediend bij RVO.nl. Bij bedrijfsoverdrachten na 1 maart 2017 moet een
verzoek uiterlijk 1 maand na de overdracht worden ingediend.
Knelpunten niet-melkproducerende bedrijven (vleesveebedrijven)
In reactie op de ingediende motie van het lid Geurts (CDA) (Kamerstuk
21 501-32, nr. 976) heb ik uw Kamer toegezegd te onderzoeken welke
knelpunten zich voordoen met de uitvoering van het fosfaatreductieplan
van de zuivelsector in de fosfaatreductieregeling bij bedrijven met
vleesvee en uw Kamer hierover voor 1 april a.s. te informeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 992

2

Uit het overleg met LTO Nederland en LandschappenNL in de afgelopen
weken is bij mij de overtuiging ontstaan dat de peildatum van
15 december 2016 in de fosfaatreductieregeling voor een deel van de
vleesveebedrijven onbedoeld zwaar uitpakt en dat deze peildatum
aanzienlijke gevolgen kan hebben voor de bedrijfsvoering en de economische levensvatbaarheid van deze bedrijven in 2017. De peildatum van
15 december 2016 heeft vooral gevolgen voor een deel van de vleesveebedrijven zoals vetweiderijen, mesterijen, zoogkoeienhouderijen,
jongvee-opfokbedrijven, en het inscharen en verplaatsen van dieren naar
andere bedrijven (bijvoorbeeld naar terreinbeherende organisaties),
omdat de peildatum voor die bedrijven geen reëel beeld geeft van het
aantal dieren dat gedurende het jaar wordt gehouden.
Na overleg met genoemde organisaties heb ik besloten voor de
niet-melkproducerende bedrijven een alternatief peilmoment in de
fosfaatreductieregeling op te nemen. Het gemiddelde aantal GVE
waarboven de niet-melkproducerende bedrijven een geldsom opgelegd
kunnen krijgen in de maand april, juni, augustus, oktober en december
2017, mag ten hoogste gelijk zijn aan het aantal GVE’s op 15 december
2016 of het gemiddeld aantal GVE’s in de desbetreffende maand in 2016
(maandreferentie). RVO.nl zal bij het berekenen van de op te leggen
geldsom uitgaan van de voor de ondernemer meest gunstige situatie. Met
deze voorziening wordt meer rekening gehouden met het normale
jaarlijkse productieverloop op vleesveebedrijven. Hiermee blijft
voorkomen worden dat vee van melkproducerende bedrijven buiten de
werking van de fosfaatreductieregeling wordt gebracht door verplaatsing
naar vleesveebedrijven, en niet leidt tot een afname van de fosfaatproductie. Voor de genoemde categorieën vleesveebedrijven worden hiermee
de grootste knelpunten opgelost zonder dat dit ten koste gaat van de
effectiviteit van de regeling.
Vee en Logistiek Nederland (VenL) heeft aangegeven dat de export van
hoogwaardig fokvee wordt belemmerd door de fosfaatreductieregeling.
Voordat fokvee kan worden geëxporteerd, wordt het in zogenoemde
quarantainestallen gehouden. Deze bedrijven zijn door de NVWA erkend
en het fokvee staat gedurende de quarantaineperiode onder toezicht van
de NVWA. Na overleg met VenL heb ik besloten om de bedrijven met
quarantainestallen uit te zonderen van de fosfaatreductieregeling. Het
betreft een groep van circa 37 stallen met een capaciteit van circa 12.000
dieren. Hierbij wordt aangesloten bij artikel 21 van de Regeling preventie,
bestrijding en monitoring van besmettelijke dierziekten, zoönosen en
TSE’s, waarin de erkenning van quarantainestallen is geregeld. Hierin
wordt als voorwaarde gesteld dat dieren alleen mogen worden geëxporteerd of, indien dit niet mogelijk is, ter slachting worden aangeboden.
Hiermee wordt voorkomen dat dieren weer als melkvee in Nederland
worden gebruikt.
Een wijziging van de Regeling fosfaatreductieplan 2017 zal ik op korte
termijn publiceren in de Staatscourant. Hierin zal ook een aantal
technische wijzigingen worden opgenomen.
In mijn brief van 3 maart 2017 (Kamerstuk 33 037, nr. 192) heb ik u
geïnformeerd over de uitvoering van de motie-Geurts (Kamerstuk
21 501-32, nr. 977) over de Subsidieregeling beëindiging melkveehouderij.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
M.H.P. van Dam

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 992

3