Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 527

Wijziging van de Wet hygiëne en veiligheid
badinrichtingen en zwemgelegenheden en de
Wet op de waterhuishouding (aanwijzing en
kwaliteit van zwemwateren)

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 8 januari 2009
Inhoudsopgave
1.
2.
3.
4.
5.

blz.

Algemeen
Kern van de richtlijn
Inhoud van het wetsvoorstel
Toezicht en handhaving
Gevolgen van het wetsvoorstel

1
1
4
5
6

1. Algemeen
Met belangstelling heb ik kennis genomen van de inbreng van de leden
van de verschillende fracties. In deze nota naar aanleiding van het verslag
ga ik, mede namens de Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, in op
de vragen en opmerkingen in het verslag, waarbij zoveel mogelijk de
volgorde van het verslag is gevolgd. Op enkele punten is van de volgorde
afgeweken, waar behandeling van een vraag in samenhang met een
elders in het verslag opgenomen onderwerp meer voor de hand ligt. Bij
deze nota is een nota van wijziging gevoegd.
2. Kern van de richtlijn
De leden van de CDA-fractie vroegen in het kader van de mogelijkheden
om zwemwaterlocaties onder te verdelen of te groeperen of de verschillende Randmeren worden gegroepeerd en hoeveel monsters per jaar bij
benadering voor een groep nodig zijn.
Het bevoegde gezag voor zwemwaterlocaties langs de Randmeren, Rijkswaterstaat, is op dit moment niet voornemens locaties langs de Randmeren te groeperen. Er wordt namelijk niet voldaan aan de voorwaarde
van aaneengeslotenheid van locaties ook verschillen de risicofactoren per
locatie.
Wanneer aan de voorwaarden van groeperen wordt voldaan kunnen
gegroepeerde locaties als één locatie worden beschouwd bijvoorbeeld
voor de monitoringsinspanning. Het minimaal te nemen monsters is 6,
omdat er minimaal één monster voorafgaande aan het badseizoen wordt
gemeten en minimaal één keer in de maand, bij een Nederlands badseizoen van 5 maanden.
KST126849
0809tkkst31527-6
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 527, nr. 6

1

Voorts vroegen de leden van de CDA-fractie hoeveel manuren naar
verwachting zijn gemoeid met het verzamelen van monitoringsgegevens
en de halfjaarlijkse rapportage over zwemwateren richting de Europese
Commissie. Zij vroegen tevens of een tweejaarlijkse rapportage voor het
nationale publiek niet zinvoller zou zijn dan de vereiste halfjaarlijkse
rapportage aan Brussel. Tevens vroegen zij welk doel wordt gediend met
het rapporteren aan Europese Commissie van «een tijdelijke schorsing
van het tijdschema voor controles in abnormale situaties». Ook wilden zij
graag dat de Kamer wordt geïnformeerd over de ontwikkeling van benodigde aantallen fte’s voor administratie van de uitvoering van deze richtlijn, in het bijzonder die gerelateerd aan de rapportageverplichtingen
richting de Commissie.
De inschatting van de toename van het aantal benodigde manuren (fte’s)
voor de rapportageverplichtingen welke volgen uit de richtlijn is niet goed
te geven. De verwachting is dat de toename van de benodigde manuren
voor rapportage van de nieuwe richtlijn zeer beperkt is ten opzichte van
de benodigde manuren voor rapportage van gegevens onder de oude
richtlijn. Dit vanwege een efficiënt digitaal systeem dat zal worden
gebruikt en dat voorheen niet bestond. Daarnaast zijn de gegevens die
gerapporteerd worden aan de Europese Commissie noodzakelijk voor de
correcte uitvoering van het nationale zwemwaterbeleid. Er worden dus
geen extra gegevens verzameld voor de rapportage aan de Europese
Commissie. De rapportage over de kwaliteit van het zwemwater aan het
nationale publiek vindt gedurende het zwemseizoen continu plaats. Met
deze informatie kan de burger zich goed informeren of en waar hij of zij
wil gaan zwemmen.
Rapporteren aan de Europese Commissie over «tijdelijke schorsingen van
het tijdschema voor controles in abnormale situaties» heeft als doel de
Commissie te informeren waarom afwijkingen van het schema zijn voorgekomen. De Commissie heeft deze gegevens nodig om een correcte
beoordeling van de zwemwaterkwaliteit te kunnen maken.
De leden van de SP-fractie vroegen welke meetmethoden en rekenmodellen gebruikt worden bij het bepalen van de zwemwaterkwaliteit en
of deze voor de hele Europese Unie identiek zijn. Zij stelden dat de
methoden nogal eens verschillen per land en in de praktijk voor rechtsonzekerheid en tijdrovende contra-expertise kunnen zorgen.
In de bijlage I van de richtlijn worden meetmethoden voorgeschreven. Het
gaat daarbij om referentiemethoden voor analyse welke zijn vast gelegd
in ISO standaarden. Deze methoden gelden voor de hele Europese Unie.
In de praktijk zal er geen rechtsonzekerheid ontstaan of tijdrovende
contra-expertise nodig zijn.
De leden van de SP-fractie merkten op dat er door de voorgestelde wijziging sprake is van beperking van parameters waarop de kwaliteit van het
zwemwater wordt beoordeeld die met name ingegeven wordt door
kostenbesparing. Zij vroegen daarom of deze parameters voor de hele
Europese Unie gelijk zijn of dat er sprake is van gebiedsspecifieke parameters. Ook vroegen zij welke parameters komen te vervallen en of deze niet
specifiek iets over de kwaliteit van het Nederlandse zwemwateren aan
kunnen tonen.
In tegenstelling tot wat de SP-fractie opmerkt, is niet de reductie in kosten
de reden voor de beperking in de te meten parameters, maar is voortschrijdend inzicht in de kwaliteit van zwemwater de reden. In 2003 heeft
de Europese Commissie samen met het voorstel voor de nieuwe
zwemwaterrichtlijn een communicatie gepubliceerd (COM(2002) 581 final
– 2002/0254(COD)) waarin de Commissie aangeeft dat de wijziging van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 527, nr. 6

2

aantal te meten parameters twee redenen heeft. Ten eerste is op basis van
beoordelingen van monitoringsuitkomsten en trends gebleken dat de
microbiologische vervuiling in bijna alle gevallen de limiterende factor is
voor het bereiken van een goede zwemwaterkwaliteit. Ten tweede is de
Kaderrichtlijn Water (KRW) (2000/60/EG) geïntroduceerd welke een uitgebreid chemisch en biologische monitoringsnetwerk voorschrijft dat reeds
veel inzicht geeft in de kwaliteit van het oppervlaktewater. Daarom
verplicht de nieuwe richtlijn slechts tot het meten van twee parameters
zonder dat het risico voor de burger wordt vergroot. Een bijkomend voordeel is reductie van kosten en het minimaliseren van dubbele meetinspanningen.
De in de richtlijn voorgeschreven parameters gelden voor alle lidstaten; er
zijn geen gebiedspecifieke parameters. De vervallen parameters uit de
oude zwemwaterrichtlijn zijn de volgende: bacteriën van de Coligroep,
faecale bacteriën van de Coligroep, faecale streptokokken, salmonellae,
entro-virussen, zuurgraad, kleur, olie, oppervlakte actieve stoffen
(schuim), fenolen, doorzicht, opgeloste zuurstof, vuil, ammonia, stikstof,
pesticiden, zware metalen, cyanide, nitraat en fosfaat.
De leden van de SP-fractie vroegen of er niet beter te allen tijden een
zwemverbod boven een negatief zwemadvies valt te prefereren als sprake
is van een «slechte» beoordeling van het zwemwater, nu de richtlijn de
ruimte biedt voor deze keuze. Zij vroegen daarnaast in welke gevallen een
negatief zwemadvies redelijker is dan een zwemverbod.
Zowel het uitbrengen van een negatief zwemadvies, als het opleggen van
een zwemverbod hebben als doel het voorkomen dat burgers gaan
zwemmen als de kwaliteit van het water onvoldoende is. Onderscheid bij
de keuze voor het een of andere instrument kan gemaakt worden op
grond van de ernst van de situatie. Bij situaties waarin zwemmers bloot
zouden worden gesteld aan milde gezondheidsklachten ligt de keuze voor
een negatief zwemadvies in de rede. In situaties waarin zich ernstige
risico’s voor de gezondheid kunnen voordoen, zal de keuze voor een
zwemverbod worden gemaakt. Gedeputeerde staten zijn bevoegd om de
inschatting te maken van de ernst van de gezondheidsrisico’s. Zij zullen
daarbij ook rekening houden met locatiespecifieke omstandigheden.
De leden van de SP-fractie wilden geïnformeerd worden over hoe de
burger zal worden betrokken bij het opstellen van zwemwaterlocaties, of
deze vergelijkbaar is met de participatie op gond van de Wet ruimtelijke
ordening en welke status deze consultatie vervolgens heeft. Zij vroegen of
actieve betrokkenheid van de burger tijdens de onverplichte consultatiefase gevolgen zal hebben voor het recht op bezwaar en beroep.

1

Kamerstukken II 2007/08, 31 527, nr. 3.

De verplichting uit de richtlijn voor het betrekken van burgers bij het
aanwijzen van zwemwaterlocaties is wettelijk verankerd door de uniforme
openbare voorbereidingsprocedure uit afdeling 3.4 van de Algemene wet
bestuursrecht verplicht te stellen. Burgers hebben dan inspraak op
ontwerpbesluiten van gedeputeerde staten voor de aanwijzing van zwemwaterlocaties.
In het kader van Inspraak Nieuwe Stijl waarover u eerder bent geïnformeerd1 wordt gekeken hoe burgers al in een eerdere fase, als er pas
sprake is van een voornemen, kunnen worden betrokken bij besluitvorming van overheden. Belangrijke uitkomst van het voorbeeldproject in dat
kader is dat burgers het wenselijk achten reeds bij de inventarisatie van
potentiële zwemwaterlocaties door gedeputeerde staten betrokken te
worden. Hoe de consultatie er precies uit zal zien, bepalen de provincies.
Daarbij zal ook gekeken worden naar ervaringen die reeds zijn opgedaan
met consultatie in het kader van besluiten die genomen worden op grond
van andere regelingen, waaronder de Wet ruimtelijk ordening. Participatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 527, nr. 6

3

door burgers tijdens de consultatiefase zal geen gevolgen hebben voor
het recht op bezwaar en beroep.
De leden van de VVD-fractie constateerden dat in de memorie van toelichting wordt aangegeven dat Nederland reeds in 2007 is begonnen met het
opstellen van zwemwaterprofielen waarvoor de kosten nu globaal worden
geschat op € 5000 tot € 10 000 per locatie. De leden vroegen of er sprake
is geweest van een kosten-batenanalyse en wat de verwachte jaarlijkse
kosten zijn. Tenslotte vroegen zij wat de verwachting is voor de verbetering van de waterkwaliteit, en van de positieve effecten op de volksgezondheid.
Er is geen kosten-batenanalyse uitgevoerd voor het opstellen van de
zwemwaterprofielen, omdat het een verplichting uit de richtlijn betreft die
moet worden uitgevoerd. Wel is in Nederland gekeken naar het zo kostenefficiënt mogelijk opstellen van het zwemwaterprofiel. Er wordt zoveel
mogelijk gebruik gemaakt van gegevens die reeds beschikbaar zijn over
zwemwaterlocaties. Slechts bij het ontbreken van informatie zullen extra
gegevens moeten worden verzameld. Omdat op de ene locatie een
complexere situatie kan bestaan dan op een andere locatie, waardoor een
uitgebreidere analyse benodigd kan zijn. Daarnaast is de frequentie
waarmee een zwemwaterprofiel herzien moet worden afhankelijk van de
klasseindeling. Hierdoor is het niet mogelijk om een goede inschatting te
maken van de jaarlijkse kosten. Het zwemwaterprofiel heeft tot doel om
het mogelijk te maken goede en gerichte maatregelen te kunnen nemen
die door een daaruit volgende maximale verbetering van de kwaliteit van
het zwemwater de risico’s voor volksgezondheid tot een minimum
beperkt.
De leden van de VVD-fractie vroegen waarom de kwaliteit van zwemwater
op Europees niveau geregeld moet worden.
De Europese Commissie heeft deze richtlijn opgesteld met het doel om
uniforme waterkwaliteitseisen voor het zwemmen in oppervlaktewateren
te regelen. De richtlijn wordt geacht een bijdrage te leveren aan het
beschermen van de zwemmer tegen de risico’s van zwemmen in water
met een onvoldoende kwaliteit. De reden waarom het regelen hiervan op
Europees niveau wenselijk is, is dat water zich niet houdt aan grenzen
evenals de effecten van verontreiniging op deze wateren dat niet doen.
Ook burgers verplaatsen zich van het ene land naar het andere land,
bijvoorbeeld tijdens hun vakantie. Eenduidige eisen aan kwaliteit van alle
zwemwateren in Europa bieden transparantie voor de (Europese) burgers.
Voor het overige verwijs ik naar het BNC-fiche waamee de Tweede Kamer
reeds eerder is geïnformeerd (Kamerstukken 2002/03, 22 112, nr. 255,
p. 11).
3. Inhoud van het wetsvoorstel
De leden van de CDA-fractie constateerden dat de Europese richtlijn
bepaalt dat ook de burgers betrokken dienen te worden bij de besluitvorming over de aanwijzing van zwemwater. De leden vroegen om een
nadere toelichting hoe de procedure voor het aanwijzen van zwemwateren er uit komt te zien en hoe deze inspraak en betrokkenheid van het
publiek bij de besluitvorming over de aanwijzing van zwemwateren in de
praktijk gestalte gaat krijgen.
Voor het antwoord op deze vraag wordt verwezen naar het onder paragraaf twee gegeven antwoord op de vraag over dit aspect van de leden
van de SP-fractie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 527, nr. 6

4

De leden van de SP-fractie constateerden dat zij in het wijzigingsvoorstel
een brij aan verantwoordelijkheden zien ontstaan, omdat elke bestuurslaag wel een vorm van bemoeienis met het zwemwater heeft. Zij vroegen
daarom of de regering het gevaar van bureaucratie onderkent en of het
niet verstandiger is om de eindverantwoordelijkheid voor beheer en
verantwoordelijkheid bij één instantie neer te leggen, namelijk bij de
provincie dan wel het waterschap.
Ik heb bij het opstellen van het wetsvoorstel zoveel als mogelijk aangesloten bij de huidige verdeling van verantwoordelijkheden op het terrein
van het zwemwaterbeheer en het algemene waterbeheer. Het (zwem)waterbeheer is een samenspel van activiteiten van verschillende bestuurslagen in Nederland is waarbij de rijksoverheid verantwoordelijk is voor de
rijkswateren en voor het nationale beleidskader en de strategische doelen
voor het waterbeheer in Nederland, waaronder het zwemwaterbeheer. De
provincie is onder meer verantwoordelijk voor een regionaal beleidskader
en voor strategische doelen op regionaal niveau. De waterbeheerder is
verantwoordelijk voor het operationele deel. Er is hier dan ook sprake van
een duidelijke afbakening van verantwoordelijkheden.
De leden van de VVD-fractie constateerden dat de Raad van State zich
afvroeg of de regeling niet eenvoudiger zou kunnen. De leden vroegen
daarom hoe de afstemming tussen de verschillende bestuursorganen
verloopt en welk bestuursorgaan hierbij leidend is.
Zoals ik hierboven op een vraag van de leden van de SP-fractie reeds
antwoordde, is bij het opstellen van het wetsvoorstel zo veel als mogelijk
aangesloten bij de huidige verdeling van verantwoordelijkheden op het
terrein van het (zwem)waterbeheer. De afstemming tussen de verschillende betrokken bestuursorganen verloopt, zoals vastgelegd in het wetsvoorstel, door overdracht van informatie en door het voeren van overleg.
Gedeputeerde staten zijn het coördinerende bestuursorgaan bij de uitvoering van het zwemwaterbeleid.
4. Toezicht en handhaving
De leden van de SP-fractie constateerden dat door het wetsvoorstel zowel
de VROM-Inspectie (VI) als de Inspectie Verkeer en Waterstaat (IVW) een
rol zullen gaan spelen in de toezicht en handhaving en er daardoor onduidelijkheid zal zijn over de bevoegdheidsverdeling.
Het toezicht op de uitvoering en handhaving van de in dit wetsvoorstel
geregelde onderwerpen zal door zowel de VI als de IVW worden uitgevoerd. Er is daarbij sprake van een duidelijke rolverdeling. De provincie zal
in eerste instantie toezicht houden op zwemwater daar waar het de
veiligheidsaspecten uit de Whvbz betreft. De waterbeheerder is toezichthouder als het gaat om de waterkwaliteit in het licht van de Wwh en in de
nabije toekomst de Waterwet.
De beide inspecties vervullen daarnaast een interbestuurlijke toezichtrol.
De VI als het gaat om het toezicht op de provincie in de hiervoor
beschreven rol en IVW als toezichthouder op de waterbeheerder. Samenwerking in het toezicht is bedoeld om elkaars oog en oor functie te kunnen
vervullen. Van overlappende bevoegdheden is daarom geen sprake.
De leden van de SP-fractie vroegen voorts welke prioriteit zal worden
gegeven aan toezicht en handhaving van de zwemwaterregelgeving en
hoeveel fte hiervoor beschikbaar zal worden gesteld door de inspecties.
Het tijdig voldoen aan internationale verplichtingen en de verantwoording
daarover richting Brussel heeft een hoge prioriteit bij de inspecties. Bij het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 527, nr. 6

5

beschikbaar stellen van capaciteit wordt tevens rekening gehouden met
de gefaseerde invoering van het wetsvoorstel. Een aantal verplichtingen
zal immers pas later ingaan.
Voor het komend jaar zal de VI daarom niet meer capaciteit beschikbaar
moeten stellen dan voorheen al is geraamd. Het betreft één fte die ter
beschikking staat voor het toezicht op uitvoering en handhaving van
regelgeving die gerelateerd is aan water. Deze zal in eerste instantie nodig
zijn voor het toezicht op de aanwijzing van zwemwaterlocaties en het
instellen van een zwemverbod of uitbrengen van een negatief zwemadvies. Naarmate er meer verplichtingen worden uitgevoerd zal ook meer
capaciteit beschikbaar worden gemaakt voor het toezicht.
IVW voert een risicoanalyse uit op basis waarvan haar inspectieprogramma tot stand komt. In de voorlopige planning van inspectieonderzoeken voor 2010 is een inspectieonderzoek opgenomen naar
zwemwaterbeheer. In 2009 is zwemwater niet geprogrammeerd. In het
kader van de prioriteit van het tijdig voldoen aan Europese verplichtingen
zal zwemwater alsnog worden meegenomen in haar programma.
5. Gevolgen van het wetsvoorstel
De leden van de CDA-fractie constateerden dat in de memorie van toelichting staat toegelicht dat dit wetsvoorstel niet leidt tot administratieve
lasten voor burgers en bedrijven omdat de verantwoordelijkheden, taken
en bevoegdheden in het wetsvoorstel zijn neergelegd bij bestuursorganen. De leden vroegen bevestiging van de regering dat dit ook geldt
voor particuliere beheerders van zwemwateren. Tevens vroegen zij welke
rol gedeputeerde staten spelen bij het al dan niet aanwijzen van een particulier natuurbad als zwemwater en een waterschap bij het beheer van
dergelijke zwemwateren.
Dit wetsvoorstel zal geen extra administratieve lasten met zich meebrengen voor particuliere beheerders van zwemwateren. Er worden
immers geen extra taken bij particuliere beheerders neergelegd.
De richtlijn maakt geen onderscheid tussen particuliere en publieke zwemgelegenheden. Gedeputeerde staten wijzen alle zwemwaterlocaties aan
die voldoen aan de omschrijving van een zwemwater uit de richtlijn, ook
als deze worden beheerd door een particuliere partij. Een locatie voldoet
aan de omschrijving van zwemwater indien er een groot aantal zwemmers zijn of kunnen worden verwacht. Bij het bepalen van een groot
aantal worden onder andere de aanwezigheid van faciliteiten voor zwemmers en ruimtelijke aspecten meegenomen. Een en ander staat toegelicht
in paragraaf 5.2 van het algemeen deel van de memorie van toelichting.
Het waterschap is verantwoordelijk voor de uitvoering van een aantal
verplichtingen uit de richtlijn, ook op zwemwaterlocaties die in particulier
beheer zijn. Deze verplichtingen zijn onder andere het opstellen van een
zwemwaterprofiel van een locatie en het nemen van monsters op die
locatie.
De leden van de CDA-fractie vroegen of de classificatie van zwemwateren
(slecht, aanvaardbaar, goed, uitstekend) overeen komt met de
KRW-doelen. Daarnaast wilden de leden graag een duidelijker indicatie
krijgen van de extra kosten die de waterkwaliteitsbeheerders (Rijkswaterstaat en de waterschappen) per jaar moeten maken in het kader van de
uitvoering van de zwemwaterrichtlijn. Daarbij vroegen de leden om een
uitsplitsing tussen de maatregelen die mede gefinancierd worden uit de
toch te maken kosten voor de uitvoering van de KRW en de kosten die
daar extra bij komen in het kader van de zwemwaterrichtlijn.
De Kaderrichtlijn Water (KRW) (artikel 6) verplicht Nederland tot het
instellen van een Register van Beschermde Gebieden. Zwemwateren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 527, nr. 6

6

dienen opgenomen te zijn in dit register. Ten aanzien van het realiseren
van de doelstellingen van beschermde gebieden stelt de KRW dat daaraan
uiterlijk in 2015 moet zijn voldaan of op een ander tijdstip wanneer dit in
communautaire wetgeving is aangegeven. Het jaar 2015 genoemd in de
KRW komt overeen met de termijn voor het realiseren van de doelstellingen uit de zwemwaterrichtlijn. Eén van de doelstellingen uit de kaderrichtlijn water is dat voldaan moet worden aan de doelstellingen welke
gelden voor de zwemwaterrichtlijn. De maatregelen voor de verbetering
van de zwemwaterkwaliteit zijn dan ook een integraal onderdeel van de
maatregelen in het kader van de KRW (zie bijlage VI van de KRW). De
kosten welke gemoeid zijn met de uitvoering van de maatregelen in het
kader van de KRW zijn u reeds bij brief meegedeeld door de Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat (Kamerstukken II 2007/08, 27 625 nr. 119)
en het bij die brief bijgevoegde rapport opgesteld door het Planbureau
voor de Leefomgeving «Kwaliteit voor later. Ex ante evaluatie Kaderrichtlijn Water» (Publicatienr. 500140001). U wordt nog door de Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat geïnformeerd over de maatregelen in
het kader van de KRW met behulp van het ontwerp Nationaal Waterplan
waarvan de nationale stroomgebiedbeheerplannen een bijlage zijn.
De extra kosten die de waterkwaliteitsbeheerders per jaar maken zullen
nauwelijks stijgen, vergeleken met de kosten die gemaakt worden voor de
uitvoering van het huidige zwemwaterbeleid, welke volgt uit de bestaande
Europese zwemwaterrichtlijn uit 1976 en met de totale kosten welke
gemoeid zijn met het nationale waterbeleid. De enige extra kosten ten
opzichte van die welke volgen uit bestaande verplichtingen zijn van het
opstellen van zwemwaterprofielen. De initiële kosten daarvoor bedragen
in totaal ongeveer € 5 miljoen.
De leden van de CDA-fractie vroegen voorts of een lidstaat zelf mag
bepalen hoe aan adequate informatie voorziening wordt vormgegeven en
of het voorstel van de Europese Commissie met betrekking tot de tekens
en symbolen die bij de informatievoorziening worden gebruikt bindend
zijn.
Het voorstel van de Europese Commissie voor het symbool dat voor de
informatievoorziening wordt gebruikt is bindend. De richtlijn schrijft in
artikel 12 het gebruik van dit symbool voor en biedt geen keuzemogelijkheid voor de lidstaat om daarvan af te wijken. Voor het overige is het
Nederland vrij om de informatievoorziening vorm te geven binnen de
kaders van de zwemwaterrichtlijn (artikel 12).
De leden van de CDA-fractie constateerden dat in het wetsvoorstel in de
procedure die leidt tot vaststelling van de plannen, aan de waterbeheerders (voor de regionale wateren zijn dit de waterschappen en voor
de rijkswateren Rijkswaterstaat) een adviesrol is toegekend. De leden van
de CDA-fractie vroegen of de constructie waarin beslisbevoegdheid en
financiering met betrekking tot de aanwijzing van zwemwaterlocaties, het
nemen van maatregelen, de bemonstering en het opstellen van profielen
bij verschillende bestuursorganen liggen, namelijk waterschappen, Rijkswaterstaat en provincies, voldoende waarborgen biedt voor een goede
belangenafweging van kosten en baten.
Hetgeen de leden van de CDA-fractie stellen geldt alleen voor regionale
wateren. Voor rijkswateren wordt zowel het vaststellen van de functie
zwemwater als het operationele waterbeheer uitgevoerd door de Minister
van Verkeer en Waterstaat. Voor de verantwoordelijkheidsverdeling voor
de regionale wateren sluit het wetsvoorstel aan bij de geldende
verantwoordelijkheidsverdeling van het waterbeheer. De provincie is
verantwoordelijk voor een regionaal beleidskader en voor strategische
doelen op regionaal niveau. De waterbeheerder (het waterschap) is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 527, nr. 6

7

verantwoordelijk voor het operationele deel. Ik ben van mening dat dit
systeem voldoende waarborgen biedt voor een goede belangenafweging
van kosten en baten, omdat alle betrokken partijen bij de beslissing
betrokken zijn.
De leden van de CDA-fractie vroegen of de regering kan aangeven of voor
alle Nederlandse wateren waar op dit moment zwemmen is toegestaan de
gevraagde kwaliteitsstatus in 2015 gehaald kan worden en zo nee, voor
welke wateren dit mogelijk problemen zal opleveren en waarom.
Alle betrokken partijen streven er naar om voor alle aangewezen zwemwaterlocaties de minimaal benodigde kwaliteitsstatus te halen. De afgelopen jaren hebben de waterbeheerders zich ingespannen om met behulp
van monitoring en het opstellen van zwemwaterprofielen inzicht te krijgen
op welke locaties extra inspanningen nodig zijn. De minimale klasse hoeft
pas in 2015 behaald te zijn. Dit geeft genoeg tijd om daar waar nodig extra
inspanningen te plegen. De uitvoering van het eerste stroomgebiedbeheerplan geeft hier de mogelijkheid toe.
De leden van de CDA-fractie vroegen wat de consequenties zijn van de
beoordeling of een locatie een zwemwater is voor niet-aangewezen locaties en het verdwijnen of bijkomen van aangewezen locaties.
Een locatie wordt aangemerkt als potentieel zwemwater als het voldoet
aan in de richtlijn vastgestelde criteria. Hieraan ligt een beoordeling ten
grondslag van gedeputeerde staten en de waterbeheerder. De beoordeling van zwemwater wordt beschreven in paragraaf 5.2 van het algemeen
deel van de memorie van toelichting. Indien een locatie in eerste instantie
wel wordt aangemerkt als een potentiële zwemwaterlocatie maar vervolgens niet als zodanig wordt aangewezen, wordt op grond van artikel 10b,
vijfde lid, een zwemverbod ingesteld dan wel een negatief zwemadvies
uitgebracht.
De ervaring uit de praktijk leert dat jaarlijks de lijst met locaties met zo’n
10 locaties wijzigt. De verwachting is dat dit aantal door deze wetswijziging niet zal veranderen.
Tot slot vroegen de leden van de CDA-fractie of met de recente ontwikkeling van stadsstranden langs grote rivieren en gezien de naar verwachting
steeds warmer wordende zomers in Nederland de regering inzicht heeft in
de mogelijkheden om grote rivieren als zwemwater aan te merken. De
leden vroegen ook onder welke voorwaarden het bijvoorbeeld mogelijk is
om drijvende bad- en zweminrichtingen zoals die in de Maas in Rotterdam
tot in de jaren ’20 van de vorige eeuw hebben gelegen weer in gebruik te
laten nemen, voor zover het de waterkwaliteit betreft. Daarbij constateerden de leden dat na decennialange afwezigheid weer zalmen
zwemmen in de grote rivieren en zij vroegen of zwemmen voor mensen
weer zal worden toegestaan.
Een belangrijke functie van de grote rivieren in Nederland is de scheepvaart. Uit veiligheidsoogpunt is zwemmen in grote rivieren dan ook sterk
af te raden. De waterkwaliteit schoot in de drijvende badinrichtingen in de
jaren 20 ernstig tekort. De kwaliteit van de grote rivieren is sindsdien sterk
verbeterd, maar thans is de bacteriologische kwaliteit in grote rivieren nog
niet overal voldoende om zwemmen mogelijk te maken. Mochten zowel
de veiligheid als de waterkwaliteit het heropenen van zwemwaterlocaties
als bedoeld in uw vraag niet belemmeren, dan is aanwijzing mogelijk als
de locatie aan de overige voorwaarden uit de richtlijn voldoet zoals de
aanwezigheid van een groot aantal zwemmers.
De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
J. M. Cramer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 527, nr. 6

8