Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

21 501-08

Milieuraad

Nr. 880

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT EN DE MINISTERS VOOR KLIMAAT EN ENERGIE EN
VOOR NATUUR EN STIKSTOF
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 oktober 2022
Hierbij doen wij u, mede namens de Minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking, de geannoteerde agenda van de Milieuraad
van 24 oktober 2022 toekomen. Het kabinet is voornemens deel te nemen
aan deze Milieuraad. De inhoud van deze geannoteerde agenda geeft de
meest recente stand van zaken weer. Mocht de agenda op belangrijke
punten veranderen, dan zullen wij u hierover tijdens het commissiedebat
van 19 oktober 2022 informeren.
Daarnaast wordt u geïnformeerd over de Nederlandse inbreng in het
kader van de publieke consultaties vanuit de Europese Commissie over de
wijziging van de EU-kaderrichtlijn afvalstoffen.1 De inbreng op deze
consultatie is als bijlage bijgevoegd.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
V.L.W.A. Heijnen
De Minister voor Klimaat en Energie,
R.A.A. Jetten
De Minister voor Natuur en Stikstof,
Ch. van der Wal-Zeggelink

1

kst-21501-08-880
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Richtlijn 2008/98/EU.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-08, nr. 880

1

I - GEANNOTEERDE AGENDA MILIEURAAD
Op de agenda van de Milieuraad op 24 oktober 2022 staan beleidsdebatten geagendeerd over de herziening richtlijn Industriële Emissies en
het voorstel voor de verordening Ecodesign voor duurzame producten.
Wat het voorzitterschap voor ogen heeft te bespreken tijdens de beleidsdebatten is op moment van schrijven nog niet bekend. Daarnaast zullen
naar verwachting Raadsconclusies over de UNFCCC COP27 en het
VN-Biodiversiteitsverdrag COP15 worden aangenomen. Onder het
agendapunt Diversen staat een terugkoppeling van recente internationale
bijeenkomsten geagendeerd.
Richtlijn Industriële Emissies (IED)
De Commissie heeft op 5 april jl. een ambitieus voorstel uitgebracht tot
herziening van de Richtlijn Industriële Emissies als onderdeel van de
Europese Green Deal.2 Tijdens de Milieuraad op 24 oktober zal het eerste
beleidsdebat hierover plaatsvinden.
Inzet Nederland
Het kabinet staat over het algemeen positief tegenover het ambitieuze
voorstel van de Commissie, omdat dit kan bijdragen aan het verder
terugdringen van de schade aan het milieu en de gezondheid van mensen
door emissies naar lucht, water en bodem. Dit is ook aan uw Kamer
gecommuniceerd in het BNC-fiche.3 Het kabinet ondersteunt het voorstel
om in de vergunningen de strengst mogelijke emissiegrenswaarden op te
nemen, die overeenkomen met de laagste emissiegrenswaarden door
toepassing van de beste beschikbare technieken. Deze aanpak is in
Nederland al afgesproken voor emissies naar de lucht in het Schone Lucht
Akkoord. Ten aanzien van de veehouderij wil het kabinet eerst een impact
assessment uitvoeren op de voorstellen van de Europese Commissie en
de zogenoemde operating rules, zodra deze regels verder zijn uitgewerkt.
Nederland zal op basis daarvan definitieve inbreng leveren op de
voorstellen. Het kabinet ondersteunt de uitbreiding van de reikwijdte van
de richtlijn, waardoor er meer activiteiten met een belangrijke impact op
het milieu en de gezondheid onder vallen. Voorts staat het kabinet positief
tegenover de voorstellen tot verbetering van de informatievoorziening
over de installaties die onder de richtlijn vallen en de versterking van de
richtlijn op het gebied van inspraak. Tot slot hecht het kabinet aan de
voorstellen van de Commissie voor een betere aansluiting tussen
emissieregelgeving en chemicaliënregelgeving. In Nederland worden
strengere eisen gesteld op terrein van emissies van de meest schadelijke
stoffen (ZZS), dan in andere lidstaten het geval is. De inzet van het kabinet
is dat ook EU-breed strengere emissie-eisen worden opgelegd voor
dergelijke stoffen. Dit is mogelijk door een directere link tussen stoffen- en
emissieregelgeving te leggen in de richtlijn. Het kabinet zet in op een
lastenluwe wijze van het behalen van de doelen, dus geen dubbele
rapportageverplichtingen en zoveel mogelijk gelijkluidende definities.
Indicatie krachtenveld
Verschillende lidstaten hebben nog vragen over de impact van de
voorstellen en geven aan een toename van administratieve lasten,
bijvoorbeeld door het toevoegen van activiteiten, zoveel mogelijk te willen
voorkomen. Daarnaast lopen de posities van lidstaten uiteen over
uitbreiding van de richtlijn op het gebied van veehouderijen, bijvoorbeeld
2
3

COM(2022) 156 final/3.
Kamerstuk 22 112, nr. 3416.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-08, nr. 880

2

als het gaat om de hoogte van de drempelwaarde voor toepasselijkheid
van de richtlijn.
Nederland heeft aan de Commissie en de lidstaten het Nederlandse beleid
voor ZZS gepresenteerd, met als doel dit beleid (de verbinding tussen
stoffenbeleid en emissiebeleid) op EU-niveau te borgen in de richtlijn.
Tijdens het proces van herziening van de richtlijn Industriële Emissies zal
Nederland actief hierop inzetten en op het creëren van draagvlak bij de
lidstaten en de Commissie.
Verordening Ecodesign voor duurzame producten
Op 30 maart jl. heeft de Europese Commissie een voorstel voor een
verordening betreffende ecologisch ontwerp van duurzame producten
(Ecodesign for Sustainable Products Regulation, ESPR)4 gepresenteerd.
Dit betreft een herziening van de Europese Ecodesign richtlijn, die tot nu
toe gericht was op energie-gerelateerde producten. Met dit nieuwe
voorstel wordt de reikwijdte van de wetgeving verbreed naar (vrijwel) alle
producten evenals de mogelijkheid om duurzaamheidseisen te stellen,
naar onder andere repareerbaarheid, recyclebaarheid en het toepassen
van recyclaat. Daarnaast wordt de mogelijkheid geïntroduceerd om een
productpaspoort te verplichten. ESPR heeft een belangrijke rol te spelen,
naast andere EU-beleidskaders, om ervoor te zorgen dat producten op de
Europese markt duurzaam zijn. Dit is een essentiële stap richting een
circulaire economie.
Het voorzitterschap zal dit voorstel in de Raad voor Concurrentievermogen behandelen. Tijdens de Milieuraad op 28 juni jl. heeft Nederland,
samen met een aantal andere EU lidstaten, het belang benadrukt om als
klimaat- en milieuministers betrokken te blijven bij dit dossier.5 Op
29 september jl. heeft het eerste beleidsdebat plaatsgevonden tijdens de
Raad voor Concurrentievermogen. De Minister van Economische Zaken
en Klimaat zal u het verslag van deze Raad toesturen. Het is de
verwachting dat het voorzitterschap tijdens de Milieuraad op 24 oktober
een terugkoppeling van dit beleidsdebat zal geven.
Inzet Nederland
Het kabinet pleit al geruime tijd voor verbreding en verdieping van de
Ecodesign richtlijn en verwelkomt dan ook dat dit nu verwezenlijkt kan
worden. Het kabinet is overwegend positief over het voorstel en zal
aandringen op spoedige afronding van de onderhandelingen over de
kaderverordening, inclusief een ambitieuze en voortvarende uitwerking
van productspecifieke maatregelen. Op enkele onderdelen kan het
voorstel verder worden versterkt, bijvoorbeeld waar het gaat om het
tegengaan van de vernietiging van onverkochte goederen.
Het vaststellen van duurzaamheidsmaatregelen op EU-niveau draagt bij
aan een goed werkende interne markt voor goederen en diensten. Dit is
van belang voor welvaart en banen en biedt niet alleen kansen voor
ondernemers en consumenten, maar ook voor het concurrentievermogen
van Nederland en de EU ten opzichte van andere delen van de wereld. Uw
Kamer is op 13 mei jl. per BNC-fiche geïnformeerd over het voorstel en de
kabinetspositie.6 Dit fiche is ook onderwerp geweest van een schriftelijk
overleg.7
4

COM (2022) 142 final.
Kamerstuk 21 501-08, nr. 874.
6
Kamerstuk 22 112, nr. 3422.
7
Kamerstuk 22 112, nr. 3468.
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-08, nr. 880

3

Krachtenveld
De onderhandelingen over het voorstel zijn recent gestart. Het voorstel is
door de lidstaten overwegend positief ontvangen, al zijn er nog veel
vragen ter verduidelijking en enkele aandachtspunten. Tijdens de Raad
voor Concurrentievermogen op 29 september is door verschillende
lidstaten aandacht gevraagd voor de impact van de regelgeving op het
bedrijfsleven qua administratieve lasten, bedrijfsgevoelige informatie in
het digitale productpaspoort en de vele gedelegeerde handelingen die de
Commissie in dit voorstel introduceert. Gelet op de complexiteit van het
voorstel zal de Commissie enige tijd nodig hebben om de vragen vanuit
de lidstaten te beantwoorden en tot overeenstemming te komen over de
juridische tekst. Het krachtenveld is hierdoor nog grotendeels onbekend.
Raadsconclusies UNFCCC COP27
Het voorzitterschap is voornemens om tijdens de Milieuraad Raadsconclusies aan te nemen over de voorbereidingen voor de jaarlijkse klimaatconferentie UNFCCC COP27. In die conclusies staan de belangrijkste
boodschappen waarmee de EU in november naar COP27 in Sharm-ElSheikh, Egypte gaat. De COP vindt onder uitdagende omstandigheden
plaats. Door de oorlog in Oekraïne, die wereldwijd tot hoge energie- en
voedselprijzen leidt, en door de spanningen tussen de Verenigde Staten
en China, staat de internationale klimaatsamenwerking onder hoge druk.
Tegelijkertijd is de noodzaak voor verdergaande afspraken om de
klimaatcrisis aan te pakken groter dan ooit. De hoofdboodschap van de
conclusies is dan ook, net als voor COP26, dat meer ambitie nodig is, met
name door de grote uitstoters, op zowel mitigatie als op adaptatie. U bent
op 7 oktober geïnformeerd over de verwachtingen van de Klimaatconferentie COP27.8
Inzet Nederland
Het kabinet steunt het pleidooi voor hogere ambitie op zowel adaptatie als
mitigatie zoals opgenomen in de conceptconclusies. Om hier geloofwaardig voor te kunnen pleiten, is het van belang dat de EU klimaatkoploper blijft en daarmee zelf het goede voorbeeld geeft. Op mitigatie werkt
de EU momenteel de wetgeving uit voor implementatie van het Fit-for-55
pakket. Dat pakket moet ertoe leiden dat de Europese broeikasgasemissies
in 2030 met ten minste 55% zijn verminderd. Van andere grote uitstoters
buiten de EU verwacht het kabinet vergelijkbare inspanningen en daar zal
het kabinet deze op blijven aanspreken. Evenals de EU zet het kabinet zich
ook in voor verdere vermindering van de kwetsbaarheid van landen als
gevolg van klimaatverandering. Dat doet het kabinet onder meer door
ondersteuning te bieden bij het uitvoeren van een robuuste nationale
adaptatie planningscyclus, bijvoorbeeld bij het inzetten van een kwetsbaarheidsanalyse of het opstellen van nationale adaptatieplannen, met als
doel het aanpassingsvermogen van mensen en ecosystemen te
versterken. Ook zet het kabinet zich in voor verhogen van de kwantiteit,
kwaliteit en toegankelijkheid van adaptatiefinanciering voor ontwikkelingslanden, mede in het licht van de in het Glasgow Climate Pact
afgesproken aansporing om de omvang van de collectieve klimaatfinanciering voor adaptatie te verdubbelen in 2025 ten opzichte van 2019. Het
kabinet is hiervoor met verschillende EU-lidstaten actief in de Champions
Group on Adaptation Finance.

8

Kamerstuk 31 793, nr. 210.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-08, nr. 880

4

Tot slot zal er tijdens deze COP veel aandacht zijn voor schade en verlies
als gevolg van klimaatverandering. Het kabinet ziet en begrijpt de zorgen
van kwetsbare landen en wil dat de EU zich constructiever gaat opstellen
in het faciliteren van een discussie over hoe we als internationale
gemeenschap om moeten gaan met die schade en verliezen. Bij de
voorbereiding van EU-positiebepaling heeft Nederland benadrukt dat de
mogelijkheden van een financiële faciliteit voor schade en verlies ook als
een van de opties onderzocht moet worden in lijn met de motie van de
leden Kröger en Thijssen9.
Indicatie krachtenveld
Over het algemeen gaat de discussie over de EU-inzet de goede kant op.
Tijdens de Milieuraad op 24 oktober zal de discussie met name gaan over
de mate waarin de EU in haar COP27-inzet vooruit kan lopen op de
uitkomsten van de Fit-for-55-trilogen. Een aantal lidstaten, waaronder
Nederland, wil een zo stevig mogelijk geluid laten horen zodat de EU een
leiderschapsrol kan blijven vervullen. Andere lidstaten willen echter eerst
de onderhandelingen over het Fit-for-55 pakket afronden.
Raadsconclusies VN-Biodiversiteitsverdrag COP15
Tijdens de 15e Conferentie van Partijen van het VN-Biodiversiteitsverdrag
(CBD COP-15), die in december dit jaar zal worden gehouden in Montréal,
Canada, moet een overeenkomst worden bereikt over een nieuw
strategisch plan (Global Biodiversity Framework, hierna: GBF) voor de
periode tot 2030, om het wereldwijde verlies van biodiversiteit te keren. In
december 2019 zijn Raadsconclusies aangenomen met betrekking tot de
onderhandelingsinzet.10 Deze conclusies worden herzien vanwege de
voortgang van de onderhandelingen tijdens verschillende bijeenkomsten
en om richting te geven aan de onderhandelingsinzet tijdens CBD COP-15.
De conclusies liggen tijdens deze Milieuraad voor ter goedkeuring.
Inzet Nederland
De kabinetsinzet is onveranderd ambitieus, conform de motie van de
leden Jetten en De Groot.11 De inzet is met name gericht op de volgende
onderdelen. Allereerst vindt het kabinet dat de implementatie versterkt
moet worden via gerichte capaciteitsontwikkeling en -opbouw en
versterkte nationale biodiversiteit actieplannen en nationale biodiversiteit
financieringsplannen. Ten tweede is het kabinet voorstander van een
versterkt systeem van monitoring, rapportage en verantwoording, met
bindende rapportagevereisten, evenals een mechanisme voor tussentijdse
ophoging van de inzet en ambitie. Ten derde wil het kabinet dat in de
Raadsconclusies wordt onderstreept dat biodiversiteit wordt geïntegreerd
in alle sectoren en alle lagen van overheden. Onder meer door alle
financiële stromen in lijn te brengen met biodiversiteitsdoelen, het
mobiliseren van additionele middelen, en door beleid en regelgeving
natuurinclusief te maken. Ten slotte vindt het kabinet het van belang dat
de bijdrage van niet-statelijke actoren aan de implementatie van het GBF
in de conclusies wordt gereflecteerd.

9

Kamerstuk 36 180, nr. 16.
COM (2019) 15272.
11
Kamerstuk 21 501-20, nr. 1617.
10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-08, nr. 880

5

Indicatie krachtenveld
EU-lidstaten zijn over het algemeen eensgezind over het belang van
ambitieuze conclusies om richting te geven aan de onderhandelingen
over het GBF. Mede omdat de onderhandelingsinzet voor CBD COP-15 in
belangrijke mate is gestoeld op de Europese Biodiversiteitstrategie12 en
voortbouwt op in december 2019 aangenomen Raadsconclusies is de
verwachting dat de weerstand beperkt zal zijn.
Diversen
Het Voorzitterschap heeft op het moment van het versturen van deze brief
de verdere invulling van de diversenpunten nog niet geconcretiseerd,
buiten de indicatie dat er terugkoppelingen zullen worden gegeven van
recente internationale bijeenkomsten.
II - PUBLIEKE CONSULTATIE KADERRICHTLIJN AFVALSTOFFEN
In 2023 zal de Commissie een voorstel presenteren voor een herziening
van de Kaderrichtlijn afvalstoffen.13 In deze richtlijn staat het kader
beschreven voor het beheer van afvalstoffen, inclusief het voorkomen en
hergebruiken ervan en het beschermen van mens en milieu door
eventuele negatieve effecten van afvalstoffenbeheer zoveel mogelijk te
voorkomen en verminderen. De aankomende herziening beoogt de
richtlijn op een aantal punten te herzien, waaronder meer nadruk op
preventie, hergebruik en recycling, en het verbeteren van het scheiden
van afval aan de bron.
Nederland heeft in de reactie op de publieke consultatie zijn steun
uitgesproken voor een ambitieuze herziening, in lijn met het Rijksbrede
programma Nederland Circulair in 2050.14 Zo ziet Nederland kansen om
middels een verduidelijking van de definitie van het begrip «afvalstof»
meer zekerheid te bieden aan het bedrijfsleven over de status van een
materiaal. Ook wordt in de reactie ingegaan op het belang van meer
uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (bijvoorbeeld voor
textielproducten) en betere afvalscheiding op bouw- en slooplocaties.
De Nederlandse reactie op de consultatie is als bijlage bijgevoegd. De
consultatie zal als input dienen voor de effectbeoordeling van de
Europese Commissie en het uiteindelijke herzieningsvoorstel.

12

COM(2020) 380 final.
Richtlijn 2008/98/EU.
14
Kamerstukken 32 852 en 33 043, nr. 59.
13

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-08, nr. 880

6