Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

29 628

Politie

Nr. 598

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 december 2015
Op 28 september 2015 heb ik het rapport «Evaluatie Politiewet 2012 in de
eenheid Oost-Nederland en landelijke thema’s» van de commissie
Evaluatie Politiewet 2012 (commissie) ontvangen. Nog diezelfde dag heb
ik het rapport aan beide Kamers der Staten-Generaal gezonden
(Kamerstuk 29 628, nr. 580 en Kamerstuk 30 880, V). Hierbij heb ik
toegezegd dat ik mijn standpunt over dit rapport nog aan u zou doen
toekomen. Met deze brief los ik die toezegging in.
Gelet op het feit dat de eenheid Oost-Nederland centraal staat in deze
evaluatie is in dit standpunt bijzondere aandacht voor de reactie van de
gezagsdragers uit Oost-Nederland op dit rapport. Ik heb dit standpunt
besproken met de regioburgemeesters en de voorzitter van het College
van procureurs-generaal in het overleg, bedoeld in artikel 19 van de
Politiewet 2012, het Landelijk overleg veiligheid en politie (LOVP) en de
politie. Ook heb ik het concept van het standpunt voorgelegd aan de
Vereniging van Nederlandse Gemeenten en het Nederlands Genootschap
van Burgemeesters.
Ik hecht er aan de commissie te bedanken voor het vele werk dat zij heeft
gedaan alsook voor het eerste rapport over de evaluatie van de Politiewet
2012. Uit het overleg dat ik hierover heb gevoerd heb ik opgemaakt dat de
inhoud van het rapport een groot draagvlak heeft.
Tussenevaluatie
In de brief waarmee de commissie het rapport aan mij heeft aangeboden,
staat dat zowel uit het onderzoek in Oost-Nederland alsook uit de door de
commissie afgelegde werkbezoeken aan alle politie-eenheden blijkt dat er
zowel bij de gezagsdragers als bij de politie veel steun is voor de
invoering van het landelijke politiekorps. Veelvuldig genoemde voordelen
zijn volgens de commissie: de verbetering van de operationele slagkracht
en vereenvoudiging van de samenwerking en informatie-uitwisseling. De
commissie geeft aan dat er een breed vertrouwen is dat blijvend
schaalvoordelen gerealiseerd zullen kunnen worden. Die conclusies zijn

kst-29628-598
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 598

1

mede gebaseerd op de uitgevoerde casestudies die tot doel hadden om
de interne werking van de nationale politie en de externe inbedding van
de politie in haar lokale, regionale, nationale en internationale omgeving
nader te belichten.
Tegelijkertijd stelt de commissie vast dat de evaluatie van de Politiewet
2012 in de regionale eenheid Oost-Nederland is uitgevoerd kort na de
inwerkingtreding van de wet en dat de nieuwe werkwijzen en de nieuwe
organisatie nog niet volledig zijn ingevoerd. De commissie spreekt
daarom van een tussenevaluatie.
Volgens de commissie is het te vroeg om nu al definitieve conclusies te
trekken over de constructie van de politie als aparte rechtspersoon, de
positie van de korpschef en de aanwijzingsbevoegdheid van de Minister
van Veiligheid en Justitie. De commissie geeft aan in de volgende fase
van de evaluatie een meer doorwrochte analyse uit te (laten) voeren en de
implementatie aandachtig te volgen. Dit om goed te kunnen beoordelen in
hoeverre de praktijk uitwijst dat aanpassing van wetgeving nodig is dan
wel kan worden volstaan met aanpassingen van de werkwijzen binnen het
bestaande wettelijke kader. Gegeven de korte periode dat de wet in
werking is alsook gegeven het feit dat de focus van het onderzoek ligt op
de eenheid Oost-Nederland, is de commissie van oordeel dat er geen
reden is nu al aanbevelingen te doen voor aanpassing van de Politiewet
2012. De commissie stelt daarbij dat bij de in 2017 voorziene eindevaluatie
een meer bezonken oordeel mogelijk is.
In hun schriftelijke reactie op het rapport van de commissie hebben ook
de gezagsdragers uit Oost-Nederland aangegeven dat naar hun mening
de evaluatie te vroeg kwam omdat de politieorganisatie nog in opbouw is.
Daarbij hebben zij hun waardering uitgesproken dat de politie in deze
lastige tijd van reorganiseren in staat is gebleken op professionele en
betrokken wijze haar werkzaamheden te verrichten met een goede lokale
focus.
Ik onderschrijf de stelling dat deze evaluatie als tussenevaluatie kan
worden bestempeld omdat deze, overeenkomstig de opdracht, kort na de
inwerkingtreding van de Politiewet 2012 en gedurende de reorganisatie
van de politie is uitgevoerd. Er is dan wel een nieuwe politiewet maar in
deze fase van de invoering functioneert het nationale politiebestel nog
niet zoals beoogd. Daarvoor zal in ieder geval eerst de personele
reorganisatie moeten zijn afgerond en de nieuwe werkprocessen moeten
zijn geïmplementeerd. Ik kom daar hieronder op terug.
In het vervolg van deze brief ga ik in op de belangrijkste bevindingen en
conclusies uit het rapport «Evaluatie Politiewet 2012 in de eenheid
Oost-Nederland en landelijke thema’s» zoals door de commissie
opgetekend.
Implementatie als veranderingsproces onderschat
De commissie is van oordeel dat de implementatie van het nationale
politiebestel een uitzonderlijk complex veranderingsproces is dat van alle
betrokkenen het uiterste vergt en in zijn vele repercussies ernstig is
onderschat. De commissie geeft daarbij aan dat de implementatie zich
kenmerkt door een opeenstapeling van zware opgaven zoals de grootschalige personele reorganisatie en de vernieuwingen in de bedrijfsvoering. Daarnaast heeft het korps ook nog diverse grote veiligheidsoperaties opgepakt.
De commissie wijst er op dat de lange duur en de vertraging van de
personele reorganisatie door alle betrokken als zeer zorgelijk worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 598

2

ervaren. De personele reorganisatie wordt aangewezen als een belangrijke oorzaak van negatieve reacties rondom de invoering van de nationale
politie. De commissie waarschuwt er voor dat de lange periode van
onzekerheid, ondanks de inzet en de loyaliteit van de politiemensen, zijn
tol eist en nadelige consequenties kan hebben voor het vervolg.
De commissie constateert dat het dan ook geen verwondering hoeft te
wekken dat er vertraging is opgetreden bij de implementatie en dat de
kosten fors hoger zijn dan geraamd.
De constateringen die de commissie doet, sluiten naadloos aan bij de
maatregelen die ik vorig jaar in lijn met de aanbevelingen van de Inspectie
Veiligheid en Justitie, de Commissie van toezicht op het beheer politie en
de Review Board Aanvalsprogramma Informatievoorziening Politie heb
aangekondigd (Kamerstuk 29 628, nr. 474). In de halfjaarlijkse voortgangsbrief politie van 31 augustus 2015 (Kamerstuk 29 628, nr. 554) heb ik
daarom onder het kopje herijking aangegeven dat er meer realisme nodig
is waar het gaat om het tempo en de ambities bij de vorming van de
nationale politie. De politie krijgt meer tijd om de «basis op orde» te
brengen. Tevens is het eenmalige transitiebudget van 230 miljoen euro
opgehoogd naar 460 miljoen euro.
In de herijkingsnota is ook opgenomen dat er meer aandacht komt voor
het welzijn van de politiemedewerkers met absolute voorrang voor het
afronden van de personele reorganisatie. De medewerkers hebben
immers recht op duidelijkheid over hun plaats en positie in het landelijke
korps. Dat is ook een randvoorwaarde voor de verdere ontwikkeling van
de organisatie en om beter op het personeelsbeleid te kunnen sturen. Het
belang van een snelle en zorgvuldige afronding van de personele
reorganisatie wordt door de gezagsdragers uit Oost-Nederland onderschreven. In het tussenbericht herijking realisatie nationale politie
(Kamerstuk 29 628, nr. 591) is aangegeven dat het conceptpersoneelsplaatsingsplan is vastgesteld. Inmiddels hebben de
medewerkers bericht ontvangen over hun voorgenomen plaatsing.
Hiermee ontstaat ook meer zicht op de afwijkingen in de bezetting ten
opzichte van de formatie uit het inrichtingsplan. Dat maakt het mogelijk
om selectief en gericht te werven. De invulling van de vacatures voor
wijkagenten (Kamerstuk 29 628 nr.590) en de opsporing is een belangrijk
aandachtspunt bij de personele reorganisatie. Ook zal de politie investeren in de kwaliteit van medewerkers in de bedrijfsvoering, wijkzorg en
opsporing. De gezagsdragers zullen worden betrokken bij de uitwerking
van maatregelen die aan hun verantwoordelijkheid raken. De contourennota opsporing (Kamerstuk 29 628, nr. 593, bijlage) is de opmaat naar
het kwaliteitsplan opsporing dat naar verwachting in mei 2016 gereed zal
zijn.
De commissie geeft aan deze maatregelen te ondersteunen, juist ook
omdat deze maatregelen voor een belangrijk deel een oplossing bieden
voor de knelpunten die de commissie heeft opgetekend. Wel waarschuwt
de commissie dat het implementatietraject er daarom niet minder zwaar
op wordt. Dat wordt zowel door mij als door de deelnemers van het LOVP
en de korpschef onderschreven. Ik zal de uitvoering van de maatregelen
en de realisatie dan ook nauwgezet volgen en zal hierover twee keer per
jaar rapporteren in de voortgangsbrief inzake de vorming van de nationale
politie.
Lokaal maatwerk en evenwichtige sturing
De commissie wijst er op dat lokale gezagsdragers soms een tegenstrijdigheid ervaren tussen enerzijds de mate waarin zij verantwoordelijk
worden gehouden om lokaal veiligheidsbeleid vorm te geven en lokale

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 598

3

prioriteiten te realiseren en anderzijds de mate waarin zij invloed kunnen
uitoefenen op de middelen waarmee dat moet worden gerealiseerd. De
splitsing tussen lokaal gezag en landelijk beheer wordt genoemd als een
bron van vele aanpassingsproblemen. De eenheden achten zich volgens
de commissie niet altijd in staat het gezag adequaat te bedienen en
daarmee lokaal maatwerk te realiseren.
Het nieuwe politiebestel vraagt volgens de commissie van de hoofdrolspelers hun eigen rol evenwichtig te spelen en ruimte te laten voor andere
partijen. In de overgang naar het nieuwe bestel is volgens haar een
zorgvuldige afbakening van de onderlinge verhoudingen en een coöperatieve instelling van de actoren van doorslaggevende betekenis.
Deze bevindingen van de commissie zijn herkenbaar voor alle betrokkenen. Om de eenheden meer ruimte te geven om lokaal maatwerk tot
stand te brengen, is bij de herijking overeengekomen de sturing zodanig
in te richten dat de politie beter kan leveren wat het gezag vraagt van de
politie.
Met de regioburgemeesters en de voorzitter van het College van
procureurs-generaal heb ik bovendien afgesproken dat wij als hoofdrolspelers in het politiebestel onze rol meer evenwichtig en rolvast zullen
invullen. De bevindingen van de commissie sterken mijn overtuiging dat
deze maatregelen ook echt nodig waren.
Door de politiechefs meer te betrekken bij landelijke keuzes op het gebied
van het beheer zal een betere verbinding ontstaan tussen het beheer en
de taakuitvoering.
De korpsleiding zal in dit nieuwe sturingsconcept meer te werk gaan als
een raad van bestuur door meer kaderstellend en strategisch te gaan
werken. De operationele verantwoordelijkheid voor de resultaten en de
kwaliteit ligt bij de politiechefs. Tevens krijgen de politiechefs een groter
(financieel en personeel) mandaat. Zo krijgen de politiechefs meer
financiële sturingsmogelijkheden door vergroting van het aantal
budgetten waar zij over beslissen. Ook anderszins krijgen zij betere
stuurmogelijkheden. Zo krijgen de politiechefs na afronding van de
zogenaamde fase I van de personele reorganisatie de taak om in overleg
met het gezag, binnen gegeven kaders, de eenheidsformatie op te stellen.
Bovendien worden na afronding van de zogenaamde fase I van de
personele reorganisatie een aantal beperkingen op (ver)plaatsen, werven
en scholing opgeheven waardoor de politiechefs hun personeelsmandaat
ook daadwerkelijk kunnen uitvoeren. Daarmee komen de politiechefs
beter in positie om het gezag lokaal op maat te bedienen.
In de herijkingsnota (Kamerstuk 29 628, nr. 554; bijlage) is aangegeven dat
deze maatregelen tijd zullen kosten en dat het om een groeipad gaat. Met
de uitwerking daarvan is een aanvang gemaakt. De nadere uitwerking van
de interne governance, inclusief de maatregelen voor meer lokaal
maatwerk gaan verder in nauw overleg met de leden van het LOVP.
Gedurende de uitwerking zal jaarlijks in het LOVP de vraag aan de orde
komen of de gezagsdragers tevreden zijn met de mogelijkheden van de
politie om snel, adequaat en flexibel te kunnen inspelen op de lokale
omstandigheden.
Bij het meer evenwichtig en rolvast invullen van de rollen is overeengekomen dat de hoofdrolspelers in het bestel de nodige ruimte zullen bieden
aan de andere partijen om mogelijke spanningen in het politiebestel zo
tijdig mogelijk op te lossen. Mogelijke knelpunten die voortvloeien uit de
spanning tussen gezag en beheer, centraal en decentraal en beleid en
uitvoering zullen zo veel mogelijk aan de voorkant, voorafgaand aan
besluitvorming, met elkaar worden besproken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 598

4

Het bovenstaande zal er aan bijdragen dat er meer evenwicht in de sturing
tot stand komt, met ruimte voor lokaal maatwerk. Zoals ik in de herijkingsnota heb aangegeven, zal ik de commissie vragen in de evaluatie de
vraag mee te nemen of het gezag tevreden is met de mogelijkheden van
de politieorganisatie om snel, adequaat en flexibel te kunnen inspelen op
lokale omstandigheden.
Rol van de regioburgemeester
De commissie stelt dat de praktische invulling van de functie van
regioburgemeester tot tevredenheid stemt. Tegelijkertijd wijst de
commissie op de complexiteit van de functie vanwege de grote omvang
van de regionale eenheid en het ontbreken van formele beheersbevoegdheden en daarmee doorzettingsmacht van de regioburgemeester.
Om de regioburgemeesters beter in staat te stellen hun rol te vervullen, is
afgesproken dat ik hen meer aan de voorkant betrek bij landelijke beheeren beleidskeuzes en hen daarbij voldoende ruimte geef om de burgemeesters binnen hun eenheden te consulteren. Zoals hierboven aangegeven, zal de sturing op het beheer bovendien zodanig worden ingericht
dat de politie beter kan leveren wat het gezag vraagt van de politie.
Omvang Oost-Nederland, ervaringen van burgers
De commissie geeft aan dat niet is gebleken dat door de omvang van
Oost-Nederland de werkbaarheid en de effectiviteit van de politie-eenheid
in het geding is gekomen. Uit zowel kwantitatieve als uit kwalitatieve
gegevens blijkt dat het niet aannemelijk is dat de omvang van
Oost-Nederland negatieve invloed heeft op de burgertevredenheid en de
veiligheidsbeleving van de burgers.
De gezagsdragers uit Oost-Nederland hebben mij aangegeven dat naar
hun opvatting Oost-Nederland «te» groot is maar dat zij, in deze fase van
de implementatie van het nationale politiebestel, geen behoefte hebben
aan een discussie over alternatieven omdat dit leidt tot vertraging in de
realisatie en onrust bij de politiemedewerkers.
De overlegstructuur in Oost-Nederland kent een districtelijk overleg op het
niveau van de veiligheidsregio’s en een regionaal overleg op het niveau
van de eenheid. De eenheid Oost-Nederland wil dit graag continueren.
Ook ik heb geen behoefte aan een discussie over alternatieven voor de
eenheid Oost-Nederland. Niet alleen omdat een dergelijke discussie extra
onrust en onzekerheid met zich brengt maar ook omdat het wenselijk is de
schaalvoordelen te behouden die voortkomen uit de keuze voor één
eenheid ten opzichte van een keuze voor twee eenheden in hetzelfde
werkgebied. Indien immers wordt gekozen voor twee eenheden dan zou
iedere eenheid een eigen leiding, staf en eigen regionale diensten hebben
waardoor meer capaciteit in de overhead nodig is hetgeen ten koste gaat
van het direct uitvoerende politiewerk. Bovendien is niet gebleken dat
door de omvang van Oost-Nederland de werkbaarheid en de effectiviteit
van de politie-eenheid in het geding is gekomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 598

5

RIEC/ZSM
De evaluatiecommissie constateert dat het Regionaal Informatie- en
Expertisecentrum (RIEC) en de ZSM-tafel1 in Oost Nederland, gelet op de
grootte van de eenheid, de gehele eenheid niet afdoende kunnen
bedienen.
De gezagsdragers en de politie uit de eenheid Oost-Nederland nuanceren
deze conclusie. Wat betreft de ZSM-tafel achten zij extra maatregelen
noodzakelijk om de verbinding tussen het lokale en de ZSM-tafel te
realiseren en te behouden. Wat betreft het RIEC achten zij de opgave voor
de eenheid Oost-Nederland zeer complex. Zij zijn van mening dat de
toedeling van middelen voor het RIEC recht zou moeten doen aan de
omvang van het gebied en de veiligheidsvraagstukken van de eenheid
Oost-Nederland. Tevens benadrukt Oost-Nederland niet de wens te
hebben dat er een tweede RIEC of een tweede ZSM-tafel komt binnen de
eenheid.
Ik neem dit signaal serieus en zal mij met de regioburgemeester van de
eenheid Oost-Nederland en de RIEC-burgemeester (de burgemeester die
belast is met het beheer van het RIEC in deze eenheid)/ voorzitter van de
regionale stuurgroep RIEC in verbinding stellen om samen te zoeken naar
een aanvaardbare oplossing.
Klachtenbehandeling
Uit de evaluatie blijkt dat de komst van de nationale politie bijdraagt aan
de standaardisering van de procedures en protocollen betreffende de
klachtbehandeling hetgeen in het algemeen positief wordt ervaren.
De klachtenbehandeling bij de eenheden van de politie wordt doorgaans
positief ervaren, vooral indien een persoonlijk gesprek tussen de burger
en de politieambtenaar plaatsvindt. Het persoonlijke gesprek tussen de
burger en de agent levert de beste leermomenten op voor de agent. Ook
de burger die een persoonlijk gesprek aangaat met de agent is meer
tevreden over de klachtenprocedure dan de burger die dat niet doet. Wel
is in het rapport te lezen dat er nog winst te behalen is waar het gaat om
het categoriseren van klachten om als organisatie systematisch en
structureel te leren van de klachten.
Het klopt dat er nog winst is te behalen op het terrein van het systematisch en structureel leren van de klachten. Deels ligt dat ook aan het feit
dat landelijke implementatie van nieuwe systemen en werkwijzen nu
eenmaal de nodige tijd in beslag neemt. Zo heeft de korpschef per
1 januari 2013 het Besluit vaststelling klachtrubrieken 2013 vastgesteld
waarin een eenduidige rubricering van klachten is vastgelegd aan de hand
waarvan registratie van klachten plaatsvindt. Door deze uniforme wijze
van registreren en rubriceren is het voor de politie eenvoudiger analyses
uit te voeren en te leren van de klachten. In de praktijk is deze uniforme
wijze van rubricering nog niet in alle eenheden gerealiseerd omdat er nog
niet landelijk met één registratiesysteem wordt gewerkt. Het nieuwe
landelijke registratiesysteem is momenteel in de pilotfase. Naar
verwachting wordt dit systeem per 1 januari 2016 in gebruik genomen
waardoor meer systematisch en structureel kan worden geleerd van de
klachten.

1

ZSM staat voor: Zo Snel, Slim, Selectief, Simpel, Samen en Samenlevingsgericht Mogelijk.
Politie, OM en ketenpartners pakken met ZSM veelvoorkomende misdrijven op daadkrachtige
wijze aan. In de ZSM-werkwijze beslissen zij na aanhouding van de verdachte zo spoedig
mogelijk over het afdoeningstraject.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 598

6

Overigens zijn mede op verzoek van de regioburgemeesters op
1 december 2014 aanpassingen doorgevoerd in de Regeling klachtbehandeling politie die onder meer betere garanties bieden voor de onafhankelijkheid van de klachtencommissies. Als gevolg van de wijziging van deze
regeling is het bijvoorbeeld een taak van de Minister en niet langer van de
korpschef om de voorzitter en de overige leden van een klachtencommissie te benoemen, te herbenoemen en te ontslaan. De benoemingen
van de voorzitter en de overige leden van een klachtencommissie voor
een regionale eenheid vindt daarbij plaats op gezamenlijke aanbeveling
van de regioburgemeester en de hoofdofficier van justitie. De regioburgemeester hoort voor de aanbeveling de burgemeesters in zijn eenheid. Op
die wijze zijn alle gezagsdragers in de regionale eenheid betrokken bij de
benoeming. Inmiddels zijn op die wijze alle huidige voorzitters en leden
van de klachtencommissies benoemd.
In de eenheden kan worden bezien hoe de betrokkenheid van de
gezagsdragers bij de klachtenprocedure verder kan worden vergroot. Zo
kan op dat niveau worden bepaald hoe de gezagsdragers zicht houden op
de door de klachtencommissie uitgebrachte adviezen en waar de
klachtencommissie wordt gehuisvest.
De positieve bevindingen van de commissie sluiten aan bij het jaarverslag
over 2014 dat de Nationale ombudsman aan de voorzitter van de Tweede
Kamer heeft gezonden (Kamerstuk 34 167, nr. 2). Hierin constateert de
Nationaal ombudsman dat met de invoering van de nationale politie een
professionaliseringsslag is gemaakt bij de interne klachtbehandeling door
de politie. De veelgehoorde kritiek dat in de interne klachtenprocedure «de
slager zijn eigen vlees keurt» doordat de politiechef beslist over de
gegrondheid van de klacht, wordt niet door hem gedeeld. Zo stelt hij dat
het allereerst de bedoeling van de wetgever is dat interne klachtbehandeling door de betrokken overheidsinstantie zelf geschiedt, waarna
externe klachtbehandeling bij de ombudsman mogelijk is. Maar
bovendien, zo geeft hij aan, wordt de politiechef in het kader van de
klachtbehandeling geadviseerd door een onafhankelijke klachtencommissie waarvan de leden volgens een wettelijk vastgestelde procedure
worden benoemd.
Evaluatie en toezicht
De commissie stelt dat zij het opvallend vindt dat met de inwerkingtreding
van de wet, behalve de evaluatiecommissie, ook een aantal andere
organen opdracht heeft gekregen om het functioneren van en/of de
implementatie van de nationale politie te volgen en daarover te adviseren.
De commissie geeft in overweging de evaluatie- en toezichtlast voor de
politie zo veel mogelijk te beperken opdat de politie zich kan concentreren
op een succesvolle implementatie van de nationale politie. Ook de
gezagsdragers uit de eenheid Oost-Nederland achten het wenselijk de
evaluatie en toezichtlast voor de politie te beperken.
Voor de invulling van mijn verantwoordelijkheid voor de politie is effectief
en efficiënt toezicht onontbeerlijk. Dat geldt in het bijzonder voor de
transitiefase. Een deel van het toezicht op de politie is, evenals de
evaluatie van de Politiewet 2012, wettelijk bepaald. Zo is de Inspectie
Veiligheid en Justitie belast met toezichthoudende taken ten aanzien van
de politie (artikel 65, eerste lid, van de Politiewet 2012) en de Algemene
Rekenkamer met de controle op grond van de Comptabiliteitswet 2001. In
aanvulling op dat toezicht is er onder meer ook nog het toezicht op het
beheer door de Commissie van toezicht op het beheer politie. Om de
politie zo min mogelijk administratief te belasten maken zij zoveel
mogelijk gebruik van bestaande documenten en elkaars rapportages. Ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 598

7

zijn afspraken gemaakt over de onderlinge samenwerking en afstemming
zodat er geen dubbelingen zijn in de inhoud van de onderzoeken.
Met de commissie ben ik het eens dat het van groot belang is dat de
politie zich kan concentreren op een succesvolle implementatie van de
nationale politie. Toezicht hoeft daar overigens niet aan in de weg te
staan. Op onderdelen is toezicht zelfs ondersteunend aan de implementatie. Zo heeft op basis van rapporten en adviezen over de vorming van de
nationale politie bijsturing plaatsgevonden. Natuurlijk moet er wel een
juiste balans zijn tussen toezicht en uitvoering. Feit is dat het stelsel van
toezicht op de politie, evenals de politieorganisatie zelf, ook nog in
ontwikkeling is. Juist ook met het oog daarop heb ik de commissie in mijn
brief van 22 oktober 2014 gevraagd om als onderdeel van de evaluatie van
de Politiewet 2012, de evaluatie van de Commissie van toezicht op het
beheer politie uit te voeren.
Vanzelfsprekend zal ik, in het besef dat toezicht capaciteit van de politie
kan kosten, kritisch zijn waar het gaat om het initiëren van nieuwe
onderzoeken op het terrein van de politie.
Het tweede rapport van de commissie Evaluatie Politiewet 2012
In de Regeling instelling commissie Evaluatie Politiewet 2012
(Staatscourant 2013, nr. 29769) staat dat de commissie voor 1 oktober
2017 haar tweede deelrapport inclusief aanbevelingen aan mij uitbrengt.
Die termijn is gekoppeld aan de wettelijke termijn van vijf jaar waarbinnen
ik een verslag dien te sturen aan de beide Kamers der Staten-Generaal
over de doeltreffendheid en de effecten van de wet in de praktijk
(Politiewet 2012, artikel 74).
Vanwege het belang dat wordt gehecht aan een goede lokale inbedding
van de politie maakt dit onderwerp deel uit van de evaluatie van de
Politiewet 2012. Ik ondersteun dan ook het voornemen van de commissie
om in de volgende fase van het evaluatieonderzoek nader aandacht te
besteden aan de rol van de burgemeesters, de gemeenteraden en de
lokale inbedding van het politiewerk. De gezagsdragers van de eenheid
Oost-Nederland doen daarbij de suggestie aan de commissie om ook de
werking van de lokale gezagsdriehoeken te evalueren. Met name in die
gebieden waar meerdere gemeenten worden bediend door één
basisteam. Ik ondersteun deze suggestie en zal de commissie vragen om
ook dit aspect van de lokale inbedding te evalueren. Tevens acht ik het van
belang dat hierbij aandacht wordt besteed aan de democratische
verantwoording op lokaal niveau. De commissie zal daarbij uiteraard
gebruik maken van reeds afgeronde onderzoeken waarin de lokale
inbedding van de politie aan de orde is gekomen om de onderzoekslast te
beperken.
In het mondeling overleg dat ik op 24 november 2015 met de commissie
Veiligheid en Justitie van de Eerste Kamer heb gevoerd over de voortgang
van de vorming van de nationale politie, heb ik toegezegd om het grote
belang dat de Eerste Kamer hecht aan de evaluatie van de lokale
inbedding van de politie alsook aan de evaluatie van de verhouding
tussen de Minister en de korpschef onder de aandacht van de commissie
te brengen.
Bij de begrotingsbehandeling in de Tweede Kamer heb ik toegezegd dat ik
de commissie zal vragen in het tweede rapport expliciet mee te nemen
hoe in de praktijk invulling wordt gegeven aan de verdeling van de
wijkagenten over de onderdelen van de regionale eenheden, zoals
bedoeld in artikel 39, eerste lid, van de Politiewet 2012.
Deze toezeggingen zal ik met een brief aan de commissie inlossen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 598

8

Ten slotte
Samen met de (regio)burgemeesters, het openbaar ministerie, de politie
en andere bij de politie betrokken partijen zal de verdere invoering en
optimalisatie van het nationale politiebestel ter hand worden genomen.
De steun voor de nationale politie en het vertrouwen dat uit dit rapport
spreekt, is daarbij zeker een steun in de rug. In de herijking van de
realisatie van de nationale politie is daartoe samen met de gezagsdragers
een realistische koers uitgezet. Waar nodig zal bijsturing plaatsvinden. De
komende jaren zal de politieorganisatie meer en meer toegroeien naar het
voor ogen staande nationale politiebestel. Dat zal er toe leiden dat de
evaluatie van de Politiewet 2012 eind 2017 tot een meer bezonken oordeel
kan leiden over de doeltreffendheid en de effecten van de wet in de
praktijk dan bij deze evaluatie mogelijk was.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 598

9