4
Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen
Aan de orde is de behandeling van:
- het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de huurtoeslag
in verband met het laten vervallen van de bepaling dat de
eigen bijdrage in de huurtoeslag wordt geïndexeerd met
het percentage van de netto-bijstandsontwikkeling indien
dat percentage lager is dan het percentage van de huurprijsontwikkeling en van de maximale inkomensgrenzen
vanaf welke geen huurtoeslag wordt toegekend (Wet
aanpassing indexering eigen bijdrage huurtoeslag en het
vervallen van de maximale inkomensgrenzen) ( 34940 ).
De voorzitter:
Aan de orde is de Wet aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en het vervallen van de maximale inkomensgrenzen. Van de zijde van de Kamer is er een zevental
sprekers.
De algemene beraadslaging wordt geopend.
De voorzitter:
De eerste spreker van de zijde van de Kamer is de heer
Koerhuis van de VVD. Hij heeft zich ingeschreven voor vijf
minuten. Gaat uw gang.

De heer Koerhuis (VVD):
Voorzitter. Het kan bestaan dat je meer gaat werken of meer
gaat verdienen en er toch op achteruitgaat. Een van de
grootste oorzaken van dit probleem is de huurtoeslag. Ben
je een timmerman of loodgieter die iets meer gaat werken
of iets meer gaat verdienen, dan kan je als je pech hebt je
hele huurtoeslag van €130 per maand verliezen. Dat is een
drempel om meer te gaan werken of om een andere baan
te gaan zoeken. Want waarom zou je meer gaan werken of
een andere baan gaan zoeken en er dan op achteruitgaan?
De VVD vindt dat niet eerlijk. Dat willen we vandaag
oplossen, door ervoor te zorgen dat je niet in een keer de
hele huurtoeslag verliest als je iets meer gaat werken of
iets meer gaat verdienen. De VVD vindt dat een goede zaak.
Voorzitter. Het toeslagenstelsel kent een hoop problemen.
Als je jaarinkomen net boven de inkomensgrens van de
huurtoeslag zit en je komt daar pas aan het einde van het
jaar achter, moet je een hoge som geld terugbetalen.
Natuurlijk hebben mensen hier een eigen verantwoordelijkheid, maar we moeten ook de hand in eigen boezem steken.
De VVD is blij dat we vandaag in elk geval een van de problemen van het toeslagenstelsel kunnen oplossen. Als je
als bakker, slager of automonteur straks iets meer gaat
werken of iets meer gaat verdienen, dan blijf je gewoon
recht houden op je huurtoeslag, in plaats van hem in een
keer te verliezen. Zo halen we de drempel weg om meer te
gaan werken of om een andere baan te gaan zoeken en kan
je die loonsverhoging zonder problemen accepteren. Nu
de economie aantrekt, is dat extra belangrijk. We hebben
iedereen nodig en hiermee maken we het extra aantrekkelijk

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

om aan de slag te gaan. Bovendien worden betalingsproblemen hiermee vaker voorkomen. Ik voorzie dat zowel het
aantal terugbetalingen als de hoogte daarvan sterk zal
dalen. De VVD is dan ook blij met dit wetsvoorstel.
Dat is niet het enige wat met dit wetsvoorstel wordt aangepakt. Ook de zogenaamde kan-bepaling wordt afgeschaft.
Nu is de ontwikkeling van de huurtoeslag soms gekoppeld
aan de bijstand en soms aan de huurprijs. Dat maakt het
een ingewikkeld en gek systeem. De huurtoeslag is
natuurlijk niet bedoeld om de bijstand te compenseren. De
VVD is blij dat we met deze wet dit systeem eenvoudiger
kunnen maken en de koppeling tussen de huurtoeslag en
de bijstand kunnen loslaten. Daarin zetten we vandaag een
belangrijke stap. Maar het denken staat niet stil. Er zijn nog
meer manieren om dit systeem eenvoudiger te maken. Hoe
kijkt de minister bijvoorbeeld aan tegen het loslaten van de
koppeling tussen de huurtoeslag en de huurprijs zodat er
alleen naar het inkomen wordt gekeken om de huurtoeslag
te bepalen?
De voorzitter:
Er is een vraag voor u van mevrouw Beckerman van de SP.
Mevrouw Beckerman (SP):
Ja, een verhelderende vraag. U zegt dat het systeem simpeler moet. U bent blij met iets wat het systeem wat moeilijker maakt, namelijk het niet in een keer al je huurtoeslag
verliezen. Daar zijn wij ook blij mee. Maar kunt u nou eens
uitleggen waarom u zo'n groot voorstander bent van het
laten vervallen van de kan-bepaling? Voor mensen met een
iets lager inkomen kan dat toch echt negatieve gevolgen
hebben.
De heer Koerhuis (VVD):
De VVD is ervoor om het systeem eenvoudiger te maken.
Een onderdeel om het eenvoudiger te maken is om dat
moeilijke ding, die kan-bepaling, los te laten en af te schaffen.
Mevrouw Beckerman (SP):
Maar wat als mensen er dan op achteruitgaan? Wat is dan
uw oplossing? "Eenvoudiger" is natuurlijk heel erg mooi,
maar niet als je al weinig te besteden hebt en hierdoor erop
achteruitgaat. Wat zou uw oplossing daarvoor zijn?
De heer Koerhuis (VVD):
Dat is een als-vraag. Als ik verderga met mijn betoog, zult
u zien dat mensen er niet op achteruitgaan. Mensen gaan
erop vooruit.
De voorzitter:
Vervolgt u uw betoog. O, de heer Nijboer van de Partij van
de Arbeid heeft op dit punt ook een vraag.
De heer Nijboer (PvdA):
Ik ben op zichzelf helemaal niet tegen vereenvoudiging.
Mijn vraag luidt alleen als volgt. Kijken huurders nu elk jaar
hoe het zit met de indexatie en hoe dat precies in zijn werk
gaat? Wordt het voor hen begrijpelijker? Dat lijkt de VVD

6 september 2018
TK 106

106-4-1

namelijk te zeggen. Volgens mij is dat niet het geval; ze
kijken gewoon wat ze elk jaar netto in de maand aan huurtoeslag krijgen. Dat wordt minder door dit onderdeel van
de wet.
De heer Koerhuis (VVD):
Nee, nee. Als ik mijn betoog mag vervolgen: huurders gaan
gewoon meer krijgen.
De heer Nijboer (PvdA):
Ja, dat lijkt me nogal wiedes. Het zou wat zijn als de huren
stijgen — over tien jaar zijn de huren weer veel hoger dan
nu — en je de huurtoeslag helemaal bevriest. Maar door
dit onderdeel van de wet, dat gewoon een bezuiniging is,
krijgen huurders minder dan wanneer deze wet niet was
ingevoerd. De vraag is: waarom vereenvoudigt u niet zonder
op de huurders te bezuinigen? Dat kan toch gewoon?
De heer Koerhuis (VVD):
We bezuinigen niet op huurders. Huurders gaan er gewoon
op vooruit. Als ik verder mag gaan, zal blijken waarom.
De voorzitter:
Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog.
De heer Koerhuis (VVD):
Voorzitter. Ik ben trots op deze goede hervorming van de
huurtoeslag, maar deze goede hervorming werd — en nu:
wordt — weer misbruikt door linkse partijen om mensen
een rad voor ogen te draaien. Zoals ik al eerder heb gezegd
in deze Kamer en zoals het CPB nu ook heeft uitgerekend,
blijkt dat de huurtoeslag van gemiddeld €213,50 per huurder
per maand dit jaar — de heer Nijboer, mevrouw Beckerman
— de komende jaren gewoon blijft doorstijgen met €6 in
plaats van met €6,80 per huurder per maand. Ook de totale
uitgaven van de huurtoeslagen blijven gewoon doorstijgen
— meneer Nijboer — met bijna 1 miljard euro. Daarnaast
nemen we nog heel veel andere maatregelen in het
regeerakkoord ...

Als ik het breder mag trekken: huurders profiteren van de
lagere inkomstenbelasting. We verhogen de kinderopvangtoeslag. We verhogen de kinderbijslag. We verhogen de
zorgtoeslag. Als u het breder trekt, trek het dan helemaal
breed. In de koopkrachtplaatjes waarnaar u verwijst, gaan
huurders er gewoon op vooruit.
Mevrouw Beckerman (SP):
In de koopkrachtplaatjes zien we dat kleine groepen er niet
op vooruitgaan en dat er een tweedeling ontstaat doordat
huurders er veel minder op vooruitgaan dan andere groepen. U bent zo voor vereenvoudiging. We kunnen er toch
simpel iets aan doen, namelijk ingrijpen in de huren?
De heer Koerhuis (VVD):
Maar nu heeft u zichzelf tegengesproken. U roept dat
huurders erop achteruitgaan, en nu zegt u: huurders gaan
erop vooruit. Dat is wat ik ook zeg.
De voorzitter:
Dank u wel. Vervolgt u uw betoog. We doen interrupties in
tweeën, mevrouw Beckerman.
De heer Koerhuis (VVD):
Zoals ik al zei: we nemen nog heel veel andere maatregelen
in het regeerakkoord, waardoor iedereen er gewoon op
vooruitgaat, ook u dus. Laten we eens ophouden met
mensen een rad voor ogen draaien, en gewoon eerlijk
zeggen: ook u gaat voelen dat het beter gaat.
Voorzitter. Ik ben de politiek ingegaan om mensen een kans
te geven op onderwijs en werk, om kansen terug te geven
die ik zelf ook heb gekregen. Vandaag is een mooie dag op
de woningmarkt. Met dit wetsvoorstel gaat werken weer
meer lonen en geven we mensen weer meer kansen op
werk.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Smeulders
van GroenLinks. Hij heeft zich ingeschreven voor vijftien
minuten. Nee, voor tien minuten, excuus.

De voorzitter:
Maar na uw uitnodiging aan mevrouw Beckerman geef ik
haar toch eerst het woord.
Mevrouw Beckerman (SP):
Je hebt kleine leugens en grote leugens, en je hebt
natuurlijk statistiek. U zegt dat iedereen erop vooruitgaat,
maar u weet dat gisteren de cijfers van het CBS bekend zijn
gemaakt. De afgelopen zes jaar is de gemiddelde huur in
totaal met 18,5% gestegen. Dan kunt u wel zeggen dat je
iets meer huurtoeslag krijgt, maar mensen moeten dit wel
gewoon betalen. Bent u dat met mij eens? En bent u het
met mij eens dat we de huurtoeslag wel makkelijker kunnen
maken, maar dat je dan wel iets moet doen aan de huren?
De heer Koerhuis (VVD):
Als u het debat breder trekt, moet u het helemaal breed
trekken. Dan gaan de huurders er netto gewoon op vooruit.

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

De heer Smeulders (GroenLinks):
Tien minuten, en dat moet gaan lukken, voorzitter.
Voor ons ligt een wetsvoorstel van de regering over de
aanpassing van de eigen bijdrage in de huurtoeslag en het
vervallen van de maximale inkomensgrenzen. In mijn
inbreng zal ik op beide elementen van het wetsvoorstel
ingaan, te beginnen met het schrappen van de zogenaamde
kan-bepaling.
In het regeerakkoord hebben de coalitiepartijen afgesproken
dat de huurtoeslag eenvoudiger moet zijn. En ja, wie kan
daar nou tegen zijn, zie ik de minister denken. Het kabinet
stelt dat de uitvoering van de huurtoeslag met dit voorstel
ook eenvoudiger wordt, maar vergeet daarbij te vermelden
dat de vereenvoudiging betekent dat de kwetsbaarste
mensen in onze samenleving, de mensen met de laagste

6 september 2018
TK 106

106-4-2

inkomens, de rekening gaan betalen voor deze vereenvoudiging. Het moge duidelijk zijn dat GroenLinks dit geen
goed idee vindt. Juist de mensen die het al moeilijk hebben
en die iedere maand blij zijn dat ze hun huur überhaupt
kunnen betalen, gaan er financieel op achteruit. Gisteren
bleek nog uit de nieuwe cijfers van het Centraal Planbureau
— het werd net al genoemd — dat de huren ook dit jaar
weer fors gestegen zijn. In de afgelopen zes jaar is de
gemiddelde woninghuur in totaal met 18,5% gestegen, fors
meer dan de stijging van de consumentenprijzen. Graag
hoor ik dan ook van de minister wat zij gaat doen om te
voorkomen dat deze forse stijging de komende jaren doorzet.
De voorzitter:
Mevrouw Van Eijs, D66, heeft een vraag voor u.
Mevrouw Van Eijs (D66):
De heer Smeulders refereert aan de stijging van de huren.
Ik zal de cijfers van het CBS niet betwisten, maar we spreken
vandaag natuurlijk over de gereguleerde huur. Dat zijn niet
dezelfde cijfers als die u noemt. Klopt dat?
De heer Smeulders (GroenLinks):
De gereguleerde huur is een onderdeel van de totale huurcijfers. Die huren stijgen inderdaad minder hard, maar ook
daar zit een flinke stijging in. En u weet ook dat het, gezien
de positie van de corporaties en de maatregelen van het
kabinet, met én de verhuurderheffing én de ATAD, heel
redelijk is dat die prijzen de komende jaren alleen maar
verder blijven stijgen.
Mevrouw Van Eijs (D66):
Maar de woningcorporaties hebben zelf ook aangegeven
dat zij erg hechten aan betaalbaarheid. Zij streven ook naar
een huur die veel minder stijgt. Daar gaat het vandaag over:
over die gereguleerde huur. Daar zouden wij vandaag dus
ook naar moeten kijken. Is de heer Smeulders dat met mij
eens?
De heer Smeulders (GroenLinks):
Ik ben het er zeker mee eens dat we met name moeten kijken naar de huur van woningcorporaties. Je ziet alleen dat
die de afgelopen jaren ook is gestegen. U heeft volgens
mij, net als ik, flink wat werkbezoeken afgelegd in dit reces,
en ook met corporaties gesproken. Die maken zich door
alle maatregelen die het kabinet hun oplegt, grote zorgen
of ze de komende jaren kunnen staan voor betaalbare huren,
zeker als je het combineert met bijvoorbeeld grote verduurzamingsopgaven — waar wij allebei voorstander van zijn
— die ook nog eens voor een fors deel op het bordje van
de corporaties neerkomen.
De heer Ronnes (CDA):
Ik ben de draad even kwijt als ik hoor zeggen dat hiermee
de situatie van de huurders verslechtert. Je verwijst naar
de cijfers van gisteren die laten zien dat de huren gestegen
zijn. Dat is inderdaad waar. Maar de wetswijziging die
voorligt, zorgt er juist voor dat er een specifieke link wordt
gelegd naar het stijgen van die huren en niet naar andere
effecten die dan weer in de huurtoeslag terechtkomen.

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

Waarom geeft u aan dat het hierdoor slechter wordt? Hierdoor wordt juist veel beter een verbinding gelegd tussen
het stijgen van de huren en de huurtoeslag.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Het zijn eigenlijk twee dingen. De huren zijn de afgelopen
jaren gestegen. Dat is een onwenselijke situatie. Mijn
belangrijkste punt is dat met name de meest kwetsbare
huurders erop achteruitgaan door het voorstel dat nu
voorligt, door deze vereenvoudiging. Dat zijn mensen voor
wie iedere euro er één is. Ik wil een vraag terug stellen aan
meneer Ronnes van het CDA. Waarom is het CDA eigenlijk
voor dit wetsvoorstel? Waarom moeten de meest kwetsbare
huurders de vereenvoudiging betalen?
De heer Ronnes (CDA):
Het klopt gewoon niet wat u zegt. Met dit wetsvoorstel
wordt een eenduidige koppeling gelegd tussen de stijging
van de huren en de huurtoeslag. De andere sociale effecten
worden niet meer gecompenseerd via een indexering van
de huurtoeslag, maar die zul je terugzien in de andere
inkomensplaatjes, in de totale inkomensplaatjes zoals collega Koerhuis net heeft verteld.
De voorzitter:
Gaat u verder!
De heer Smeulders (GroenLinks):
Ik ga in mijn betoog graag verder op dit punt in. Huurders
die de huurtoeslag ontvangen, betalen altijd een deel van
de huur zelf, een soort van eigen bijdrage. Naarmate het
inkomen stijgt, wordt deze eigen bijdrage groter en dat is
ook rechtvaardig. Deze bijdrage wordt jaarlijks geïndexeerd
met ofwel het percentage van de nettobijstandsontwikkeling
of het groeipercentage van de huurprijsontwikkeling. Als
gevolg van de kan-bepaling wordt altijd gekozen voor het
laagste en daarmee het voor de huurder meest gunstige
percentage van die twee. De afgelopen jaren was het meest
gunstige percentage meestal het percentage van de nettobijstandsontwikkeling. Hierdoor wordt juist gegarandeerd
dat de laagste inkomens gecompenseerd worden voor het
achterblijven van de inkomensontwikkeling. Dat is ook
rechtvaardig, want of je huishouden een hogere bijdrage
wel of niet kan betalen, is immers vooral afhankelijk van
de inkomensontwikkeling en niet van de huurprijsontwikkeling.
De heer Koerhuis (VVD):
Het zijn een hoop moeilijke percentages en een hoop
woorden. Zou de heer Smeulders gewoon in de begroting
willen kijken en dan zien dat de uitgaven voor de huurtoeslag 1 miljard omhooggaan?
De heer Smeulders (GroenLinks):
Het punt van dit debat is dat het kabinet — met de coalitie,
want het staat zo in het regeerakkoord — voorstelt om een
vereenvoudiging door te voeren. Dat staat volledig los van
indexatie van de huurtoeslag en alles wat er meer gebeurt
omdat het leven gewoon duurder wordt. U stelt voor om
een vereenvoudiging door te voeren. De kleinste inkomens

6 september 2018
TK 106

106-4-3

voelen die vereenvoudiging het meest. Waarom doet u als
coalitiepartij dat? Waarom laat u de allerkleinste inkomens
opdraaien voor de vereenvoudiging, waar u zo'n grote
voorstander van bent? Door het schrappen van die kanbepaling wordt de basishuur, en daarmee de eigen bijdrage
in de huurtoeslag, altijd geïndexeerd met het groeipercentage van de huurprijsontwikkeling. Wanneer dit percentage
hoger is dan het percentage van de nettobijstandsontwikkeling, stijgt de eigen bijdrage harder dan met de kanbepaling het geval zou zijn en bovendien ook harder dan
de inkomens. Onder de streep — daar gaat het om —
betekent dit een negatief inkomenseffect voor de meest
kwetsbare huishoudens die op termijn op kan lopen tot
€100 minder huurtoeslag per jaar. U heeft dat ook gelezen
in de brief van Aedes, de koepel van woningbouwcorporaties, om maar met wat cijfers te strooien.
De minister schrijft in haar schriftelijke beantwoording dat
dit wetsvoorstel niet is bedoeld als bezuiniging. Zij verwijst
hierbij naar het feit dat door dit voorstel meer geld voor de
huurtoeslag beschikbaar komt. De minister gaat echter
voorbij aan het punt dat er geld weggehaald wordt bij de
meest kwetsbare groep ontvangers van de huurtoeslag. In
de schriftelijke beantwoording stelt de minister verder dat
het maar om relatief weinig geld gaat. Dat is volgens de
schattingen voor de komende jaren misschien ook wel zo.
Maar voor mensen die nu al iedere maand moeite hebben
om de eindjes aan elkaar te knopen, om de huur te kunnen
betalen, is iedere euro er één, zeker nu met de komende
btw-verhoging, waardoor boodschappen ook nog duurder
gaan worden, allerlei dingen op mensen met een laag
inkomen afkomen. Voor de mensen kan dat echt het verschil
zijn tussen net wel en net niet een verjaardagscadeautje
voor een familielid kunnen betalen. Daarom nog een keer
de vraag aan de minister of zij kan garanderen dat de
koopkracht voor huurders met een laag inkomen niet achteruit zal gaan door deze wetswijziging. Dat is voor ons echt
een belangrijk punt.
Voorzitter. Het mag duidelijk zijn: mijn fractie is tot nu toe
niet overtuigd door de argumenten van de minister dat het
hier "slechts" om een vereenvoudiging gaat en niet om een
lastenverschuiving ten nadele van de laagste inkomens.
We zullen daarom ook het amendement van de collega's
Nijboer en Beckerman om de kan-bepaling in stand te
houden van harte steunen.
Voorzitter. De minister is op dit moment met betrokken
partijen nog in gesprek over verdere veranderingen in de
systematiek van de huurtoeslag. Kan de minister ons misschien daarover wat meer vertellen? Welke denkrichtingen
worden besproken? Kan de minister ons misschien toezeggen dat de vereenvoudigingen die we nog tegemoet kunnen
zien niet nog meer ervoor zorgen dat mensen voor wie de
huurtoeslag van het grootste belang is om elke maand hun
huur te betalen, erop achteruitgaan? En we zijn benieuwd
of de minister kansen ziet om verduurzaming van woningen,
een belangrijk onderwerp in deze Kamer, een plek te geven
in deze nieuwe systematiek door veel meer te kijken naar
de totale woonlasten in plaats van alleen de huur. GroenLinks denkt dat dit kansen biedt voor de energietransitie,
waarbij de rekening niet mag komen te liggen bij de laagste
inkomens.
Dan het tweede onderdeel van het wetsvoorstel. Daar kan
ik veel korter over zijn. Voorgesteld wordt om de maximale

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

inkomensgrenzen te laten vervallen. Mijn fractie steunt dit
voorstel volledig, omdat de huurtoeslag over een langer
inkomenstraject afgebouwd kan worden. Door die geleidelijke afbouw wordt de armoedeval die nu in het systeem zit
voorkomen. Iemand die €1 te veel verdient, verliest in de
toekomst niet meer het recht op de huurtoeslag en dat is
alleen maar hartstikke goed.
Tot zover mijn eerste termijn. Ik zie uit naar de reactie van
de minister.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik geef het woord aan de heer Kops van de PVV.
Hij heeft zich ingeschreven voor vijftien minuten.

De heer Kops (PVV):
Dat ga ik niet volmaken.
Voorzitter. Een wetsvoorstel met daarin twee maatregelen:
het schrappen van de zogeheten kan-bepaling en het
schrappen van de maximale inkomensgrenzen. Dat zijn
twee maatregelen die gevolgen hebben voor de huurtoeslag
en dan vooral voor de hoogte ervan. Door het schrappen
van de kan-bepaling gaan huurders erop achteruit en door
het schrappen van de maximale inkomensgrens gaan
bepaalde huurders erop vooruit. De vraag is dan allereerst:
waarom heeft de minister ervoor gekozen om deze twee
maatregelen allebei in één voorstel te proppen? Is het
schrappen van de maximale inkomensgrenzen wellicht aan
het voorstel toegevoegd zodat de negatieve gevolgen van
het schrappen van de kan-bepaling minder ernstig lijken?
Ik hoor hierop graag een reactie van de minister.
Het schrappen van de maximale inkomensgrenzen is
natuurlijk een goed plan. Ook Aedes en de Woonbond zijn
daar enthousiast over. Het voorkomt dat huurders die door
een geringe stijging van het inkomen net boven die maximale inkomensgrens uitkomen, al is het maar één enkele
euro, daardoor hun volledige huurtoeslag kwijtraken. Hoe
tegenstrijdig is het immers als huurders er door stijging
van het inkomen feitelijk op achteruitgaan? Hoeveel huishoudens betreft het hier eigenlijk? De minister heeft aangegeven dat door deze maatregel zo'n 115.000 extra huishoudens recht krijgen op huurtoeslag. Dat is voor hen een mooi
vooruitzicht, maar hoe zit het met de 77.000 huurtoeslagontvangers, die de minister ook noemt, die achteraf hun volledige huurtoeslag hebben moeten terugbetalen omdat zij
daar vanwege hun te hoge inkomen tóch geen recht op
hadden? Zit dat aantal al in die 115.000? Kunnen zij dan
opnieuw huurtoeslag aanvragen?
Voorzitter. Dat klinkt natuurlijk allemaal leuk en aardig en
dat is het natuurlijk ook zeker, begrijp me niet verkeerd.
Maar voor degenen voor wie het schrappen van de maximale inkomensgrenzen geen gevolgen heeft, betekent dat
gewoon een lastenverzwaring als gevolg van het schrappen
van de kan-bepaling. Deze bepaling zorgt er momenteel
voor dat, als de bijstandsontwikkeling achterblijft bij de
huurprijsontwikkeling, dit gecompenseerd wordt door een
lagere stijging van de eigen bijdrage in de huurtoeslag. Dus
door deze bepaling te schrappen, zal voortaan alleen nog
gekeken worden naar de gemiddelde huurstijging. En
daardoor zal dus de eigen bijdrage gaan stijgen. Komt er

6 september 2018
TK 106

106-4-4

gewoon op neer: onder de streep gaan huurders dus meer
voor hun woning betalen. Maar hoeveel precies? Het Centraal Planbureau heeft berekend dat de huurtoeslag door
deze maatregel met gemiddeld €0,80 per maand minder
zal stijgen. Ook de minister noemt deze berekening expliciet
in haar memorie van toelichting. In diezelfde memorie staat
dat het schrappen van de kan-bepaling de schatkist in 2019
7 miljoen moet opleveren, oplopend naar 34 miljoen in
2012. En dat begrijp ik niet. Want in het regeerakkoord staat
dat het schrappen van de kan-bepaling veel meer zal opleveren: van 35 miljoen in 2019 oplopend tot 99 miljoen in
2021. Hoe zit het nu? Welke bedragen kloppen? Belangrijker
is nog de vraag hoeveel huurders er dan maandelijks op
achteruit zullen gaan. Is dat dan méér dan in eerste instantie
uit het wetsvoorstel zelf blijkt? De Woonbond heeft berekend
dat huurders door deze maatregel in 2022 jaarlijks tot €94
minder aan huurtoeslag zullen ontvangen. En dat is veel
geld. Klopt deze berekening? Kan de minister hierop reageren?
Voorzitter. De conclusie is: huurders zijn altijd de dupe.
Sinds het kabinet Rutte-II zijn de huurprijzen in de corporatiesector met 17% omhoog gegaan. Alles wordt duurder.
Ook de energierekening gaat omhoog en omhoog, niet
alleen van huurders, maar van iedereen. Gisteren werd
duidelijk dat huishoudens komend jaar €150 meer kwijt
zullen zijn, €150 meer aan energiebelasting, dus puur aan
belasting. Voor dat geld heb je nog geen kilowattuur stroom
en nog geen kuub gas. Een hogere energiebelasting in een
poging de energietransitie te financieren die feitelijk niet te
financieren is.
In 2050 moeten alle 2,1 miljoen sociale huurwoningen van
het gas af, klimaatneutraal zijn. De kosten daarvan zijn niet
te overzien, maar zullen gigantisch zijn. Aedes, de koepel
van woningcorporaties, heeft berekend dat dat in totaal 108
miljard zal gaan kosten. 108 miljard, dat is een bedrag om
duizelig van te worden, dat is bijna €52.000 per woning.
Wie gaan dat betalen? Uiteindelijk natuurlijk de huurders.
Ook Aedes waarschuwt dat de rekening bij de huurders
terecht zal komen. En alsof dat allemaal nog niet genoeg
is, wil de minister dan ook nog de kan-bepaling schrappen.
Doe het niet, stop ermee, stop met het uitknijpen van de
huurders. Steeds meer huurders kunnen de maandelijkse
lasten nu al niet meer dragen, nu al leven een miljoen
huishoudens in energiearmoede. En als het aan dit kabinet
ligt, wordt dat de komende jaren alleen nog maar erger.
Door het schrappen van de kan-bepaling worden de huurders voor de zoveelste keer gepakt. Wanneer gaat de
minister eens wat terugdoen voor de huurders?
Voorzitter. Dat is dan nu de staat van de volkshuisvesting
in een notendop. Dat betekent: de lasten gaan omhoog en
de woningmarkt is een puinhoop. En wat betreft die
woningmarkt kennen we deze minister al als iemand die
veel praat, veel overlegt en veel vergadert. Maar ja, de bouw
van nieuwe woningen loopt wel achter. Wat moeten we
doen? Ja, we moeten gaan versnellen, zegt de minister dan.
Meer is het niet. Achteroverleunen, niets doen, daar komt
het gewoon op neer. In de Woonagenda is een productie
afgesproken van 75.000 woningen per jaar. De NVM, waar
ik onlangs op bezoek was, zegt dat er zelfs 85.000 woningen
per jaar nodig zijn, maar deze aantallen gaan we absoluut
niet halen.

jaar geleden zei ze: als er voor die groep, de huurders,
problemen ontstaan voor wat betreft koopkracht, dan moet
mijn collega Koolmees daar maar naar kijken. Dat is lekker
makkelijk: de ene D66-minister schuift het af op de andere
D66-minister. D66'ers onder elkaar! Wat moeten we daar
nu van verwachten? Staat de minister nog steeds achter
deze uitspraak? Zo ja, wanneer en hoe gaat haar collegaminister de huurders dan eens compenseren? We horen
het graag.
Ondertussen gaan de huurstijgingen gewoon door. Sterker
nog, dit jaar stijgen de huren harder dan vorig jaar en de
betaalbaarheid staat echt onder druk. Ook de Woonbond
maakt zich hier zorgen over: 0,5 miljoen hurende huishoudens kunnen amper rondkomen. Het is dan ook tijd voor
huurverlaging, maar ja, de minister wil dat niet en deze
Kamer wil dat niet. PVV-moties die de regering verzoeken
iets te doen voor de huurders, al is het maar iets, zoals het
verlagen van de huren, worden keer op keer verworpen.
Het lijkt wel een beetje op misgunnen; iets anders kan ik er
niet bij bedenken. Maar ik kan u verzekeren: de PVV zal voor
de huurders blijven opkomen.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Ronnes van
het CDA.

De heer Ronnes (CDA):
Dank u wel, voorzitter. In het regeerakkoord staat dat de
huurtoeslag over een langer inkomenstraject wordt afgebouwd en de eigen bijdrage in de huurtoeslag wordt geïndexeerd met de huurverhoging. Daartoe wordt de zogeheten
kan-bepaling in de huurtoeslag geschrapt. Daarnaast voeren
we mogelijke vereenvoudigingen van de huurtoeslag door.
Met deze wet doet het kabinet dus eigenlijk exact wat er in
het regeerakkoord staat.
Nu komen verschillende partijen en belangengroepen met
verschillende berekeningen van de omvang van het bedrag
dat de huurtoeslagontvangers helemaal zelf betalen. Kan
de minister daar nu absolute duidelijkheid over geven?
Kloppen de cijfers die de minister noemt nog steeds?
Waarom kloppen de cijfers die anderen noemen niet?
Het CDA vindt het goed dat de automatische compensatie
van de huurtoeslag voor de achterblijvende bijstandsontwikkeling komt te vervallen. Daarmee wordt immers de
doorwerking van maatregelen op het vlak van de sociale
zekerheid in de huurtoeslag uit de regeling gehaald. Dat
zorgt voor een grotere transparantie van de huurtoeslag
en een eenduidige relatie met het huurbeleid.
De aanpassing van de eigen bijdrage moeten we niet als
een op zichzelf staande maatregel zien. Het schrappen van
de kan-bepaling maakt namelijk deel uit van een breder
pakket aan maatregelen uit het regeerakkoord, onder andere
de veranderingen met betrekking tot de inkomstenbelasting.
Voorzitter, ik zie iemand naar de interruptiemicrofoon ...

En dan: wat betreft de stijgende lasten, in dit geval van de
huurders, doet de minister eigenlijk hetzelfde. Want een

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

6 september 2018
TK 106

106-4-5

De voorzitter:
En u kunt waarschijnlijk zelf het best inschatten of het op
dit punt is, dus ik geef meneer Nijboer van de Partij van de
Arbeid meteen het woord.
De heer Nijboer (PvdA):
Je moet natuurlijk altijd alles in totaalpakketten bekijken,
zeker als je naar koopkracht kijkt.
De heer Ronnes (CDA):
Juist!
De heer Nijboer (PvdA):
Maar waarom is er dan met het oog op het hele totaalpakket
van alles bewust voor gekozen dat huurders er 0,8% op
vooruitgaan en kopers 1,4%? De VVD was trots, want
huurders gingen erop vooruit, maar het zou ook een prestatie zijn als ze erop achteruitgingen met zo'n groeiende
economie. Waarom eigenlijk maar de helft aan huurders
gunnen, terwijl daar de grootste betaalproblemen zitten?
De heer Ronnes (CDA):
De heer Nijboer maakt nu een soort wedstrijd van wie er
het meest op vooruit moet gaan. Dat is niet de bedoeling.
De inzet van dit kabinet is geweest dat het een evenwichtig
pakket neer zou leggen waardoor iedereen in Nederland
ging voelen dat mensen erop vooruitgaan. In plaats van
elkaar nu te gaan "pakken" op wie er het meest op vooruitgaat, denk ik dat u eigenlijk moet zeggen: dit kabinet, deze
coalitie doet geweldig werk, want eindelijk, eindelijk gaan
de mensen in Nederland eens voelen dat men erop vooruitgaat.
De heer Nijboer (PvdA):
Ik zou het de heer Ronnes graag gunnen, maar dat zeg ik
niet. Als het beter gaat met de economie merkt iedereen
het, net zoals iedereen het de afgelopen jaren heeft gemerkt
dat het slechter ging. Ik spreek u aan op deze maatregel die
huurders raakt. Het is gewoon een bezuiniging op de
huurders. Zij krijgen door deze wet minder. Als deze wet
niet was ingediend, gingen huurders er per saldo op vooruit.
U zegt: kijk naar het totaal! Dan verwijs ik naar het totaal
en zeg ik dat huurders op achterstand worden gesteld ten
opzichte van kopers en zegt u: ja, daar moet u niet naar
kijken; wees blij dat ze er wat bij krijgen! Onder al die cijfers
liggen de politieke keuzes om huurders op achterstand te
zetten. Ik snap niet dat het CDA die steunt.
De heer Ronnes (CDA):
Voorzitter, als het mag, wil ik via u nog even daarop reageren. Ik bekijk het op basis van feiten. Dit wetsvoorstel is een
pakket van twee maatregelen. Als je de meerjareneffecten
bekijkt in de cijfers die bij dit voorstel zitten, zie je dat er
per saldo een gunstig resultaat uit komt voor de huursector.
Ik begrijp dus echt niet waar uw indruk vandaan komt dat
dit alleen maar een verslechtering zou zijn. Ja, het klopt dat
het in de individuele situatie voordelig of nadelig kan zijn,
maar het pakket dat hier ligt, zal uiteindelijk grosso modo
een voordeel opleveren voor de huursector.

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

De heer Smeulders (GroenLinks):
Ik ben blij dat de heer Ronnes erkent dat het in individuele
gevallen nadelig kan uitpakken.
De heer Ronnes (CDA):
Ja, dat is altijd zo met maatregelen die wij hier nemen.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Dat hoeft niet altijd zo te zijn, namelijk als de maatregelen
voor iedereen beter zijn. Het kabinet en de coalitie kiezen
er nu voor om maatregelen te nemen die voor de meest
kwetsbare mensen nadelig uitvallen. Zou de heer Ronnes
willen toelichten waarom het CDA dat steunt?
De heer Ronnes (CDA):
Ja, dat zal ik doen. Als je de maatregelen, het pakket van
de wetgeving waarover we het nu hebben, bij elkaar bekijkt,
zie je dat er bij het vervallen van de maximale inkomensgrenzen per saldo een voordeel ontstaat. Wij vinden het
erg goed dat mensen die in een kwetsbare situatie zitten
en er eens een eurootje bij willen verdienen of een kleine
loonsverhoging krijgen, niet meteen hun hele huurtoeslag
kwijt zijn. In die samenhang bezien is dit voor de sociale
huursector een heel goede stap. Ja, ik erken dat er kleine
onderdeeltjes in zitten die nadelig kunnen uitvallen, maar
als je dit per saldo bekijkt, is het alleen maar een positief
verhaal.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Volgens mij zijn wij het allemaal eens met het vervallen
van die maximale inkomensgrens. Als dat een apart wetsvoorstel zou zijn, denk ik dat heel de Kamer daarvoor zou
stemmen, maar het gaat over de kan-bepaling. Mijn vraag
is waarom het CDA het op deze manier schrappen van de
kan-bepaling steunt, terwijl dat ten koste gaat van de meest
kwetsbare mensen. Waarom?
De heer Ronnes (CDA):
Dat kan ik u heel eenvoudig zeggen. Als u naar dit totaalpakket kijkt, ziet u dat dit een groot voordeel oplevert. Dan ziet
u dat dit voor de huursector een positief element is. Dit is
het resultaat van wat in het coalitieakkoord staat. Het is ook
nog eens zo dat dit zorgt voor een eenduidiger inzicht in
de methodes als de huurtoeslag uiteindelijk uitgerekend
gaat worden.
Mevrouw Beckerman (SP):
Een positief verhaal is natuurlijk fijn. Het verhaal zou nog
positiever worden zonder de kan-bepaling. Zei u in antwoord op de vraag van de heer Smeulders nou letterlijk:
ja, maar dat doen we niet, want dan wordt het duurder?
Dan is het dus eigenlijk toch een centenkwestie.
De heer Ronnes (CDA):
Nee. Zoals het hier ligt, is het natuurlijk een totaalpakket
waarover de vier coalitiepartijen het eens zijn geworden in
het coalitieakkoord. Zoals dat in coalities gaat, is dat geven
en nemen. Hier ligt een totaalpakket waarvan ik uiteindelijk

6 september 2018
TK 106

106-4-6

onder de streep concludeer dat het voordelig werkt voor
de huursector.
Mevrouw Beckerman (SP):
U zegt dus dat het een coalitieding is en dat het geven en
nemen is. U heeft dus gegeven en u neemt ...
De heer Ronnes (CDA):
Als de ...
De voorzitter:
Even elkaar uit laten praten. Mevrouw Beckerman.
Mevrouw Beckerman (SP):
En u neemt van de meest kwetsbare huurders. Overigens
is er voor 17% van de mensen met de laagste inkomens
helemaal geen positief koopkrachtplaatje. Daar neemt u nu
van. Daarvan zegt u: dat hadden we eigenlijk niet gewild,
maar zo hebben we het afgesproken in de coalitie. Is dat
het?
De heer Ronnes (CDA):
Deels. Ik heb daar nog een argument bij gegeven: met het
schrappen van de kan-bepaling wordt de uitvoering eenvoudiger. Dat is één. Het tweede element is dat je een meer
eenduidige relatie krijgt tussen de berekening en de stijging
van de huren.
De voorzitter:
Dank u wel. Vervolgt u uw betoog. O, de heer Kops.
De heer Kops (PVV):
De heer Ronnes zegt dat het schrappen van de maximale
inkomensgrens positief is. Daar zijn we het allemaal over
eens. Dat raakt 77.000 huishoudens. Dat is natuurlijk heel
goed, maar er blijven nog heel veel andere huishoudens,
heel veel andere huurders, over op wie dit geen effect heeft.
Uiteindelijk gaan zij er door het schrappen van de kanbepaling gewoon op achteruit. Dan kan de heer Ronnes wel
met een totaalplaatje komen en zeggen dat we naar dat
totaalplaatje moeten kijken, maar dan vraag ik me af of hij
weleens op straat komt of met huurders praat.
De heer Ronnes (CDA):
Heel vaak.
De heer Kops (PVV):
Want de huurders die ik spreek, klagen alleen maar. Die
zeggen: ik ga er alleen maar op achteruit. Ik kom maandelijks gewoon niet uit. Het gaat gewoon niet. Dan is mijn
vraag: waarom? Waarom doet u dit eigenlijk? Waarom pakt
u die laagste inkomens? Waarom?

dat met dit pakket aan maatregelen juist de mensen in de
sociale huursector er per saldo een positiever beeld uit
krijgen en er een positief effect uit krijgen. En ja, op individuele basis kun je ook mensen hebben voor wie het nadelig
uitpakt. Dat erken ik, maar volgens de cijfers is dat grosso
modo niet het geval. Dat ten eerste.
Twee. Ik kom heel vaak op straat en mensen zien die huren
enorm stijgen. Waardoor komt dat? Dat komt gewoon
doordat er te weinig huizen zijn. Dat is een ander onderwerp, waarover we later zullen spreken. Ik kijk ook bijvoorbeeld de heer Nijboer aan, want de PvdA zei twee jaar
geleden dat er 100.000 woningen bijgebouwd moesten
worden. Maar ze zijn er niet. Dit kabinet werkt er juist hard
aan om die woningen te realiseren, zodat ook de huren die
nu zo onder druk staan, minder onder druk komen te staan.
De heer Kops (PVV):
De heer Ronnes zegt dat huurders er in individuele gevallen
op achteruit kunnen gaan. Daar gaat het toch juist om?
Iedere huurder kijkt naar zijn eigen, individuele geval. Een
individuele huurder heeft toch niets aan een totaalplaatje
dat er volgens de heer Ronnes zogenaamd zo rooskleurig
uitziet? Van de mensen die ik spreek gaat de energierekening omhoog, gaat de huur omhoog, gaat het btw-tarief
omhoog: mensen houden gewoon maandelijks minder
over. Dat zijn al die individuele gevallen van mensen die
erop achteruitgaan.
De heer Ronnes (CDA):
Precies. En daarom hoop ik dat u gaat meedenken over de
vraag hoe we dat kunnen aanpakken, bijvoorbeeld door te
beginnen met extra woningen bijbouwen, zodat we die
extreme huurstijging achter ons kunnen laten.
De voorzitter:
De heer Nijboer, op een ander onderwerp dan dit?
De heer Nijboer (PvdA):
Ja, voorzitter.
De voorzitter:
Gaat uw gang.
De heer Nijboer (PvdA):
De heer Ronnes zegt nu toch niet: ik hoop dat we onze
bezuinigingen op de huurtoeslag kunnen opvangen door
meer woningen te bouwen, zodat de huren gaan dalen;
daarmee lossen we het op? Dat is toch niet de redenering
van het CDA?
Onder de streep — zo staat het in het regeerakkoord — kost
de ene helft van de maatregel, afbouw, 70 miljoen extra:
daar is iedereen voor. Bezuiniging: 138 miljoen huurtoeslag.
Dan wordt er toch per saldo bezuinigd op de huurtoeslag?
Dat staat toch gewoon in het regeerakkoord?

De heer Ronnes (CDA):
U probeert mij weer in de schoenen te schuiven dat we juist
de laagste inkomens pakken. Ik probeer duidelijk te maken

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

6 september 2018
TK 106

106-4-7

De heer Ronnes (CDA):
Ik heb in mijn betoog net aan de minister gevraagd om
duidelijk aan te geven of de cijfers nog kloppen. Ik moet
constateren dat de stukken bij het voorstel per saldo nog
voordeliger uitvallen, vergeleken met het cijfer in het coalitieakkoord. Het is dus goed om even met elkaar vast te
stellen wat de goede cijfers zijn. Dat is één. Per saldo is het
dan een positief verhaal.

gesproken met de coöperaties? En wat heeft dat opgeleverd?

De heer Nijboer (PvdA):
Misschien komen we dan nog een stukje tot elkaar. Als nu
per saldo uiteindelijk blijkt dat het toch een bezuiniging is,
wil de heer Ronnes daar dan vanaf? Dus als het niet alleen
om individuele huurders gaat, maar dat het per saldo slecht
is voor de huurders? Mijn stelling zou zijn: de ene maatregel
gaat direct in — die 70 miljoen wordt direct uitgedeeld —
maar de andere maatregel is een sluipmoordenaar die
oploopt. Natuurlijk is die over drie jaar nog niet op de 70
miljoen. Dat is nogal wiedes.

De heer Koerhuis (VVD):
Dit is de gebruikelijke interruptie wanneer de heer Ronnes
begint over de knellende werking van het passend toewijzen. Voor de linkse partijen is het dan: de sluizen openzetten
en geld uitgeven. Graag wil ik weer een bevestiging. Het is
toch niet de bedoeling dat de huurtoeslaguitgaven dan gaan
stijgen?

De heer Ronnes (CDA):
Nee, het is geen bezuinigingsmaatregel. Het gaat om een
totaalpakket en daar sta ik achter.
De voorzitter:
Vervolgt u uw betoog.
De heer Ronnes (CDA):
Dank u wel. Het CDA heeft al eerder aangegeven dat met
name het onderdeel van het vervallen van de maximale
inkomensgrens ervoor zal zorgen dat een flink aantal
huurders bij een beperkte stijging van het inkomen niet
ineens de volledige huurtoeslag ziet wegvallen en men in
een armoedeval terechtkomt. Dat is een goede zaak. Ik heb
in mijn mailbox diverse voorbeelden gezien waarbij mensen
door een kleine verandering in hun inkomen de volledige
huurtoeslag in één keer zagen verdwijnen. De nieuwe opzet
zal ervoor zorgen dat een geleidelijke afbouw ontstaat,
wanneer een inkomen met kleine stappen blijft stijgen. Als
iemand bijvoorbeeld een kleine loonsverhoging heeft, raakt
hij niet van de ene op de andere dag zijn totale huurtoeslag
kwijt.
Ten slotte kom ik nog even op een aanpalend onderwerp,
namelijk het passend toewijzen. De minister schrijft in de
criteria voor passend toewijzen: wel te handhaven op de
huidige inkomensgrenzen in de huurtoeslag, gerelateerd
aan dit wetsvoorstel. Dat brengt ons op de vraag hoe het
staat met de knellende werking van passend toewijzen. De
minister heeft in een eerder overleg op ons verzoek aangegeven dat hij gaat kijken of de afwijkingsruimte van 5%
toereikend is, of dat daar nog wat meer ruimte in gezocht
moet worden, bijvoorbeeld door deze te verhogen tot 10%.
Het basisprincipe van passend toewijzen is goed, maar voor
maatwerk is speelruimte nodig die de huidige regelgeving
niet geeft. Ik verwijs naar de problematiek van probleemwijken, kleine dorpen en zorgwoningen, zoals wij al vele malen
eerder hebben aangekaart. Met betrekking tot probleemwijken werd dit afgelopen zaterdag nog eens in beeld gebracht
in het artikel "Gettovorming in volkswijken ligt op de loer"
in De Gelderlander. Hoe staat het met dit verzoek? Is er al

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

Tot zover mijn eerste termijn, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel. Er is een interruptie van de heer Koerhuis.

De heer Ronnes (CDA):
Het is niet de bedoeling om de sluizen open te zetten. Maar
we moeten gelet op de maatregelen die in de afgelopen
jaren zijn genomen en de druk op de woningmarkt wel oog
hebben voor de knellende praktijksituaties die er nog zijn
in het land. Dat zie je in grote wijken. Dat zie je bijvoorbeeld
ook in kleine dorpen, waar maar een klein aantal sociale
huurwoningen is. Ik heb er al langer voor gepleit. Dat weet
u. Er zijn ook moties over aangenomen. Ik hoop dus dat de
minister daar wat meer duidelijkheid over kan geven.
De heer Koerhuis (VVD):
Ik gebruikte de beeldspraak van de sluizen openzetten, maar
ik bedoel, zoals u eerder ook heeft onderkend: hiermee
hoeven de uitgaven voor de huurtoeslag niet omhoog te
gaan.
De heer Ronnes (CDA):
Dat is niet mijn inzet.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik geef het woord aan de heer Nijboer van de
Partij van de Arbeid, die het zoals bijna altijd weer volledig
uit zijn hoofd doet. Gaat uw gang.

De heer Nijboer (PvdA):
Dank u wel, voorzitter. Politiek gaat over keuzes maken.
Daar hebben we het elke dag over in dit huis. Vandaag ligt
deze keuze voor: wat vind je nou echt belangrijk in de
samenleving, wat zijn nu de grote problemen? Een van de
grootste problemen nu is wonen. Dat geldt voor kopers,
voor starters, die geen woonhuis kunnen vinden, en voor
huurders, die jarenlang op de wachtlijst staan en de
woonlasten steeds moeilijker kunnen opbrengen. Je ziet
ook armoedeproblemen. Die zijn het meest geconcentreerd
bij huurders. We hebben van de Woonbond staatjes
gekregen van hoeveel mensen betalingsproblemen hebben.
Je ziet ook dat mede door de hypotheekrenteaftrek huurders
ten opzichte van kopers steeds meer problemen hebben
om de woonkosten te betalen. Die huren stijgen, want er
zijn te weinig woningen. Daar wees de heer Ronnes terecht
op. De vraag is dan: wat doe je als kabinet als dat aan de

6 september 2018
TK 106

106-4-8

hand is en het economisch hartstikke goed gaat? Het gaat
goed met het land. Het gaat economisch goed en er kan
geld worden uitgedeeld. Ik ga hier niet over de dividendbelasting beginnen, maar er kan zo 0,5 miljard extra voor
worden gevonden, want er is geld genoeg. Waar kies je
dan voor? Kies je er dan voor om te proberen de problemen
die er zijn met het wonen en met de betaalbaarheid daarvan,
op te lossen? Of maak je die problemen erger? In dat licht
beoordeelt de PvdA het wetsvoorstel.
Het moet gezegd: er zijn problemen met de huurtoeslag.
Als je een euro méér verdient, dan kun je je hele huurtoeslag kwijtraken. Tienduizenden mensen moeten daardoor
hun huurtoeslag terugbetalen. Dat is echt een probleem.
Daar is in de afgelopen jaren ook veel over gesproken. Het
is een gewoon een goede zaak dat dat in het wetsvoorstel
wordt opgelost, dat je niet je hele huurtoeslag kwijtraakt
als je één euro boven de grens verdient. Het kost geld, maar
de coalitie trekt daar geld voor uit. Dat is een goede zaak.
Dat onderdeel steunen wij. Ik heb nog wel de vraag waarom
de grens voor AOW'ers net €25 lager ligt dan voor andere
groepen. Als je dan toch aan het vereenvoudigen slaat,
waarom trek je het dan niet gelijk? En dan niet de verkeerde
kant op, zo zeg ik tegen de VVD, die er altijd weer geld uit
wil slaan. Nee, dan moet het de goede kant op, zodat
AOW'ers ook net iets meer hebben. Het gaat ook niet over
groot geld. Dat is een vraag aan de minister.
Maar dan kom ik op het andere deel van het voorstel. De
publieke tribune is niet rijk gevuld als het gaat over een
kan-bepaling. Je hebt er een hele studie voor nodig om te
weten wat dat nou eigenlijk betekent. Dat merkte ik net ook
wel in het debat, met vragen als "is de indexatie aan de
bijstand?" en "is de indexatie aan de woonlasten?" En dan
is het ook nog omgekeerd uitgelegd, want als de woonlasten harder stijgen, gaat de eigen bijdrage meer omhoog en
krijg je dus minder huurtoeslag. Maar uiteindelijk gaat het
hierom: krijgen de mensen nou meer of minder huurtoeslag
in de portemonnee? En op welk moment krijgen ze dat? Ik
noemde het net al even in de interruptie op de heer Ronnes:
er wordt wel een soort sluipmoordenaar geïntroduceerd.
Elk jaar neemt de huurtoeslag namelijk mondjesmaat minder toe. Ik formuleer dat precies. Ik zal niet, zoals het kabinet
doet, zeggen dat het geen bezuiniging is. Het is wel een
bezuiniging. Alles wat in dit huis wordt voorgesteld ten
opzichte van de huidige wetten, alles wat wordt uitgewerkt
en negatief uitpakt, vormt een bezuiniging. Dus ik vraag de
minister om dit ook terecht te zeggen. Dit is structureel een
bezuiniging op de huurtoeslag. Als dat niet zo is, dan vraag
ik een interpellatiedebat aan met minister van Financiën
over het begrotingsbeleid. We moeten daar niet omheen
draaien. Dat is hoe we het hier afspreken. U kunt allemaal
wel zeggen dat de huurtoeslag in de loop de jaren stijgt.
Dat is natuurlijk zo, want de huren stijgen ook. Het zou dus
wat zijn als de huren over twintig jaar twee keer zo hoog
zijn en de huurtoeslag nog op het niveau van dit jaar zou
zitten. Maar zo beoordelen we dat niet. Dit is per saldo
gewoon een bezuiniging op de huurtoeslag. Minister, kom
daar dan ook voor uit!
De heer Ronnes (CDA):
De heer Nijboer doet het weer. Hij probeert het wetsvoorstel
te ontrafelen in kleine deeltjes. Hij beoordeelt al die deeltjes
op hun merites en isoleert die van de andere. Maar zoals
ik al eerder heb gezegd: de twee maatregelen worden in
totaliteit genomen, zodat ze per saldo een verbetering in

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

de huursector teweeg kunnen brengen. Meneer Nijboer, u
begint met een mooi verhaal en zegt dat we hier al jaren
over hebben gesproken. Ja, de PvdA en jaren erover spreken! Maar wat doen deze coalitie en dit kabinet? Zij komen
met voorstellen die uiteindelijk, in totaliteit, de zaak verbeteren. Is de heer Nijboer dat stiekem niet toch met mij eens?
De heer Nijboer (PvdA):
Nee, ik vind 70 miljoen uittrekken voor een bepaalde groep
en er 140 miljoen daarvan afhalen een verslechtering voor
de huurders. Ik zei net dat het per saldo een bezuiniging is
en daar ben ik op tegen. Ik vind dat niet eerlijk. Ik vind dat
dit kabinet de huurders op achterstand zet ten opzichte van
de kopers als je naar de totaalplaat kijkt; want dat is dan de
vervolgvraag. Zij krijgen er nog niet de helft bij van de
kopers en ze hebben het al moeilijker. Ik heb al betoogd dat
ze het moeilijker hebben.
De heer Ronnes (CDA):
Wat de heer Nijboer doet, is niet terecht. Dat weet hij zelf
volgens mij heel goed, want hij is heel goed met cijfers. Hij
vergelijkt 138 miljoen met 70 miljoen. Ik lees voor: in 2020
is het schrappen van de kan-bepaling min 7 miljoen en in
2020 plus 70 miljoen. Het gaat dus om het bijplussen van
70 miljoen in de huursector en die 70 miljoen is cumulatief.
U doet net of die 70 miljoen het totaalbedrag is. Die 138
miljoen is wel cumulatief. Dus u vergelijkt appels met peren
en daardoor schetst u een verkeerd beeld. Per saldo zien
we hier een vooruitgang als we in de cijfers van de minister
kijken.
De heer Nijboer (PvdA):
Als we de kan-bepaling voor één jaar doen, tot 2020, en
tegelijkertijd die afbouw doen, ben ik uw man. Dan doen
we dat. Dan is het per saldo 63 miljoen. Wat ik zojuist heb
proberen duidelijk te maken, is dat we voor een bepaalde
groep die grenzen afschaffen. Dat doen we per 2020, want
dat moet nog ingevoerd worden. Dat kost 70 miljoen en de
huurders krijgen elk jaar tot in lengte van jaren minder
huurtoeslag. Dat zie je niet zo snel en daarom is de maategel
ook wel een beetje geniepig, want het is ook nog allemaal
in de techniek. Uiteindelijk betalen de huurders de rekening
daarvan en dat vind ik een slechte zaak. Per saldo is dat dus
een achteruitgang.
De voorzitter:
Meneer Ronnes, we doen de interrupties in tweeën, dus de
heer Nijboer vervolgt zijn betoog. Maar eerst heeft de heer
Koerhuis nog een vraag.
De heer Koerhuis (VVD):
In het begin was de heer Nijboer nog precies, maar nu slaat
hij de plank toch mis. Hij zegt letterlijk: de huurtoeslag gaat
omlaag, gaat minder snel ...
De heer Nijboer (PvdA):
Minder snel stijgen, jazeker!

6 september 2018
TK 106

106-4-9

De heer Koerhuis (VVD):
Ja, maar de huurtoeslag blijft wel gewoon stijgen met €6
per maand per huurder, elk jaar weer. Zeg dat dan ook!

vraag de minister te kijken of zij bereid is dat te doen. Want,
echt waar, de betalingsproblemen van huurders staan hier
in de Kamer veel te laag op de agenda, terwijl dit het reële
leven van heel veel mensen raakt en is.

De heer Nijboer (PvdA):
Dat is hetzelfde als bij de AOW. Wanneer vinden we de
bezuiniging op de AOW een bezuiniging? Dat is een makkelijker voorbeeld, want dat snapt iedereen. Als we stoppen
met indexeren en de AOW gelijk houden, komen er toch
meer AOW'ers bij, omdat we meer ouderen hebben, en
geven we meer uit aan de AOW. Op die manier bezuinigen
wij er niet op. Dat is de redenering van de VVD, maar die
deugt niet. Dat doen we hier nooit. Dat is gewoon een
doekje voor het bloeden of een soort rookgordijn optrekken
om niet achter deze bezuiniging te hoeven staan. Kom er
gewoon voor uit!

Dank u wel.

Je kunt ook alleen de eerste helft doen, want daar ben ik
het mee eens. Daar ben ik het mee eens, maar daar kiest u
niet voor. Het is niet heel duur. We hebben het hier niet
over groot geld. Het is 138 miljoen en misschien wordt het
nog wat minder door de nieuwe ramingen. Er is net een
half miljard gevonden voor de dividendbelasting, terwijl
drie van de vier partijen, als ik het goed heb begrepen, daar
niet echt achter staan. Waarom dan dit geld niet vinden
voor huurders die het moeilijk hebben? Daar gaat het over.
Voorzitter. Ik kom op de ramingen, want dat is inderdaad
wel een beetje een zooitje ongeregeld geworden. Op verzoek van de Kamer — dat is de minister niet aan te rekenen
— kregen we de cijfers voor over vier jaar. Ik heb net al
uitgelegd of proberen te ontrafelen waarom die vier jaar
niet zo relevant zijn, omdat dit structureel wordt ingevoerd.
Maar goed, daar is naar gevraagd en dus geeft de minister
die antwoorden. Er zit ook in dat de huren in 2020 niet meer
zouden stijgen of in ieder geval dat de nettobijstand meer
stijgt dan de huren, zodat er in 2020 niet op de huurtoeslag
wordt bezuinigd. Mijn vraag is: hoe kan dat eigenlijk? Want
de verwachting is toch dat de woningprijzen behoorlijk
stijgen. De maximale huurprijzen zijn gekoppeld aan onder
andere de WOZ-waarde van de woningen. Hoe kan het dan
dat wordt voorzien dat er in 2020 geen echt grote huurstijgingen zullen zijn? In de praktijk maken we het toch allemaal
andersom mee. Hoe komt de minister bij die ramingen?
Leg me dat nog eens uit. Want ik zou verwachten — daarom
vraag ik de minister ernaar — dat de huren steeds verder
stijgen, gezien hoe het nu is op de woningmarkt. Ik zou het
eerlijk gezegd logisch vinden dat je veel grotere effecten
van deze maatregel verwacht dan in het regeerakkoord
voorzien. Immers, huurders moeten een hogere eigen bijdrage betalen als de huren meer stijgen. Dat is dit wetsvoorstel. Hoe kan het nou precies andersom zijn? Hoe kan het
nou dat dat in 2020 niet zo lijkt te zijn?
Voorzitter, tot slot. De betalingsproblemen van huurders
verschillen sterk per individu. Dat hebben verschillende
fracties ook al gezegd. De heer Ronnes zei: sommigen gaan
erop achteruit. Er zijn groepen die 30%, 35% of in individuele gevallen soms zelfs 40% van hun inkomen in de maand
aan huur kwijt zijn. Dat zijn mensen die huurtoeslag krijgen;
dat zijn dus niet de hoge inkomens. De PvdA-fractie zou er
voorstander van zijn dat goed en heel precies in kaart wordt
gebracht wat de betalingsproblemen van huurders zijn en
dat er vervolgens voorstellen worden gedaan om die op te
lossen. Ik heb hier al een motie over voorbereid, maar ik

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

De voorzitter:
Dank u wel. Ik schors drie minuten, voordat ik mevrouw
Beckerman het woord geef.
De vergadering wordt van 11.38 uur tot 11.41 uur geschorst.
De voorzitter:
Ik geef graag het woord aan mevrouw Beckerman van de
SP-fractie.

Mevrouw Beckerman (SP):
Voorzitter. De huurtoeslag staat helaas al een aantal jaren
onder druk. Er zijn ministers en politieke partijen die vinden
dat er te veel geld naar huurtoeslag gaat. De toenmalige
minister Blok maakte er geen geheim van te willen bezuinigen op de huurtoeslag. Is de huidige minister het daarmee
eens? Er was namelijk vorig jaar nog sprake van een
bezuiniging van 138 miljoen op de huurtoeslag en nu ineens
niet meer. Hoe is die berekening te verklaren? Kan de
minister daarmee toezeggen dat er in deze kabinetsperiode
geen bezuinigingen zullen zijn op de huurtoeslag? Ik zou
dat een goede stap vinden.
De uitgaven aan de huurtoeslag zijn gegroeid, maar dat
komt door politieke keuzes. De politiek heeft ervoor gekozen
om de lonen niet te laten stijgen. De politiek heeft ervoor
gekozen om de huurprijzen te laten exploderen. Gisteren
kwam het CBS nog met recente cijfers. In de afgelopen zes
jaar is de gemiddelde huur in totaal met 18,5% gestegen.
De huurstijging in de vrije sector is gigantisch. Ik hoorde
net collega's zeggen dat dit niet uitmaakt voor deze huurders. Jawel, want mensen die eerst onder de liberalisatiegrens zaten, kunnen ook huurtoeslag ontvangen in de vrije
sector. Ook de huren in de corporatiesector, zoals de heer
Kops al heeft laten zien, zijn enorm gestegen.
Als de minister de uitgaven aan de huurtoeslag wil beteugelen, moet ze het toch met me eens zijn dat er veel betere
manieren zijn om dat te doen? Denk bijvoorbeeld aan het
verlagen van de huurprijzen. Welke stappen wil de minister
zetten om de huurprijzen in de corporatiesector en de vrije
sector te verlagen? Laten we niet vergeten dat veel mensen
in ons land niet rond kunnen komen zonder huurtoeslag.
Daarom is het goed dat de harde inkomensgrenzen vervallen. Net aan €1 te veel verdienen en daardoor je hele
huurtoeslag mislopen is dan niet meer aan de orde.
115.000 extra huishoudens krijgen recht op huurtoeslag.
Dat is het goede nieuws. Het slechte nieuws is dat alle
huurtoeslagontvangers een hogere eigen bijdrage zullen
moeten betalen. Momenteel wordt er voor de berekening
van de eigen bijdrage gekozen voor het gunstigste scenario.
De eigen bijdrage voor de huurtoeslag wordt geïndexeerd
met óf het laagste percentage van de huurprijsontwikkeling
óf het percentage van de nettobijstandsontwikkeling. Dat

6 september 2018
TK 106

106-4-10

wil het kabinet nu loslaten. Het wil kiezen voor een permanente koppeling aan de huurprijs. Die huurprijs is al zo
torenhoog. Waarom doet het kabinet dit? Wat is de noodzaak om niet voor de gunstigste oplossing te kiezen? Welk
probleem is hiermee opgelost?
Samen met de Partij van de Arbeid heb ik een amendement
ingediend om wel te kiezen voor de huurder, wel te kiezen
voor het gunstigste scenario. De zogenaamde kan-bepaling
moet niet worden geschrapt. Volgens berekeningen
bespaart het kabinet er 51 miljoen mee. Dat is heel weinig,
vergeleken met de 2 miljard die met heel veel gemak wordt
gegeven aan multinationals in de vorm van de dividendbelasting. Dat is toch niet uit te leggen? Het is toch niet uit te
leggen dat er zo makkelijk geld gevonden kan worden voor
multinationals maar zo moeilijk voor de huurders? Het
kabinet geeft 2 miljard weg aan multinationals en eist
tegelijkertijd 2 miljard euro van de woningcorporaties, via
de verhuurderheffing.
In crisistijd mochten huurders extra betalen, in tijden dat
het goed gaat mogen ze weer extra betalen. Want hierbovenop gaat het kabinet nog meer belasting heffen, 300
miljoen euro. Het gaat om maatregelen tegen belastingontwijking door internationale bedrijven. Maar een nationale
bedrijfstak zonder winstoogmerk, namelijk woningcorporaties, wordt getroffen. Dit zal weer ten koste gaan van huurders en hun huis. Vindt de minister het rechtvaardig om
dan op de ondersteuning van huurders te beknibbelen?
Woningnood, lange wachtlijsten, torenhoge huren, achterstallig onderhoud, schimmel, vochtproblemen: wanneer is
het genoeg geweest? Wanneer gaat in huurders en hun
huizen geïnvesteerd worden in plaats van alleen te nemen?
Voorzitter. Hoe kan het dat grote gezinnen in verhouding
tot eenpersoonshuishoudens minder huurtoeslag ontvangen
voor precies dezelfde woning? Juist grote gezinnen hebben
hoge kosten en de huurtoeslag is een middel om huurders
met de laagste inkomens tegemoet te komen. Kunt u dan
uitleggen waarom eenpersoonshuishoudens wel recht
hebben op 40% huurtoeslag over het bedrag tussen de
aftoppingsgrens en de huurtoeslaggrens, maar grote
gezinnen niet?
Voorzitter. Al in mei stelde ik Kamervragen over huurtoeslag
voor mensen die huren van een zorginstelling of voor
beschermd wonen. Die vragen zijn nog steeds niet beantwoord. Ondertussen wordt van kwetsbare mensen die net
een stap naar zelfstandigheid of herstel hebben gezet,
huurtoeslag teruggevorderd. Dat brengt deze kwetsbare
groep behoorlijk in de problemen, terwijl er een uitspraak
ligt van de rechter dat deze mensen wél recht hebben op
huurtoeslag. Hoe kan dat? Ik zie knikkende gezichten. Ik
hoop ook echt dat de hele Kamer het ermee eens is dat dit
niet moet kunnen en dat deze mensen op hun pad naar
zelfstandigheid hiermee hard worden getroffen.
Ik wil afronden met een alternatief. Ik hoorde veel Kamerleden zeggen: we schrappen die kan-bepaling en we willen
de huurders heus niet treffen, maar we maken zo het systeem simpeler. Ik geloof daar niet helemaal in, maar als u
het systeem echt simpeler wil maken, heb ik nog wel een
voorstel. Huurtoeslag is inderdaad ingewikkeld. Daar zijn
we het over eens. Het moet overzichtelijker en eenvoudiger.
Laten we de hypotheekrenteaftrek en de huurtoeslag
daarom omvormen tot een woontoeslag. Niet langer staat

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

dan het eigendom centraal, maar het inkomen. Ook mensen
in koopwoningen kunnen moeite hebben met het betalen
van de hypotheek. Dit is dé kans om de huursector en de
koopsector gelijkwaardiger te behandelen. Is de minister
daarom bereid om de mogelijkheden voor een woontoeslag
te onderzoeken?
Mooi binnen de tijd. Geen vragen. Dan ga ik maar.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik tot slot het woord aan mevrouw
Van Eijs van D66. Ik kan u vast berichten dat we na mevrouw
Van Eijs twintig minuten schorsen alvorens de minister de
Kamer zal beantwoorden.

Mevrouw Van Eijs (D66):
Voorzitter. Vandaag behandelen we een kort maar belangrijk
wetsvoorstel. Voorgangers gaven al aan dat deze wet twee
verschillende voorstellen bevat.
In de eerste plaats stelt het kabinet voor om de huurtoeslag
niet meer abrupt te stoppen als het inkomen iets stijgt.
Hiermee komt een einde aan een oneerlijk, contraproductief
en onwenselijk systeem. Dat is een heel goede zaak. Ik denk
dat al mijn collega's wel mails hebben gekregen die pijnlijk
illustreren hoe het huidige systeem van huurtoeslag kan
uitwerken. Ikzelf kreeg bijvoorbeeld een mail van iemand
die in plaats van 20 uur per week 40 uur per week ging
werken. Omdat hij daardoor over de maximale inkomensgrens heen ging, moest hij over dat kalenderjaar zijn hele
huurtoeslag terugbetalen. Netto ging hij er daardoor, omdat
hij toeslagen verloor, maar €100 per maand op vooruit.
Bovendien had hij er niet op gerekend, waardoor hij ineens
meer dan €1.000 terug moest betalen aan de Belastingdienst.
Dit voorbeeld illustreert de twee belangrijke problemen van
het huidige systeem van huurtoeslag. Ten eerste worden
mensen die meer gaan werken of promotie maken hiervoor
niet beloond. Zij zouden er immers op vooruit moeten gaan,
maar werken meer voor de Belastingdienst dan voor henzelf. Waarom zou je meer gaan werken als het niet beloond
wordt? Met dit voorstel laten we werken meer lonen.
Daarom ben ik er zeer trots op. Mensen die nu net te veel
inkomen hebben voor huurtoeslag gaan er enorm op
vooruit met deze maatregel. Nibud heeft bijvoorbeeld
berekend dat een alleenstaande gepensioneerde met een
aanvullend pensioen van €7.500 er per maand €166 op
vooruitgaat. Voor een stel met een bruto-inkomen van
€2.500 per maand betekent deze wet dat zij recht krijgen op
€100 per maand huurtoeslag. Dat zijn in verhouding echt
enorme bedragen.
Het tweede probleem is dat gezinnen soms achteraf enorme
bedragen aan huurtoeslag moeten terugbetalen. Dat gaat
gemiddeld om €1.500. Zo'n bedrag hebben mensen
natuurlijk niet op de bank staan. Dit kan dus tot enorme
problemen leiden, bijvoorbeeld tot schulden. Dit komt veel
vaker voor dan je wellicht denkt. Vorig jaar ging het bijvoorbeeld om 70.000 huishoudens. Met dit wetsvoorstel nemen
we dit probleem grotendeels weg. Minder mensen zullen
hoeven terugbetalen en zij die moeten terugbetalen hoeven
een veel lager bedrag terug te betalen. Ik ben er trots op
dat het kabinet deze twee belangrijke problemen wegneemt

6 september 2018
TK 106

106-4-11

waar veel Nederlanders met een lager of middeninkomen
tegen aanlopen. Het gaat hierbij om gewone mensen met
een normale baan, om mensen die het niet breed hebben,
om schilders, verpleegkundigen en politieagenten. Door
dit voorstel gaan zij er financieel op vooruit en kunnen ze
gemakkelijker hun woning betalen.
Dan is er natuurlijk nog het tweede onderdeel van de wet,
waar meer weerstand tegen is. Het gaat dan om het
schrappen van de kan-bepaling. Concreet betekent het dat
de normhuur voortaan niet meer wordt verhoogd met de
laagste van de huurprijsontwikkeling en de nettobijstandsontwikkeling. In plaats daarvan wordt de huurprijsontwikkeling in de sociale sector gevolgd. De eigen bijdrage stijgt
mee met de huurstijging van de sociale huurwoningen, dus
niet met de huurstijging in de vrije sector. Dat is wel een
belangrijk onderscheid om te maken aangezien de huren
in de vrije sector inderdaad veel sneller stijgen dan in de
gereguleerde sector. De afgelopen jaren is er een huurakkoord geweest waardoor de huren gelukkig niet zo snel
stegen. Gister bleek uit cijfers van het CBS dat de huurprijzen van corporaties ongeveer net zo snel stijgen als de
inflatie. Ook nu onderhandelen Aedes en de Woonbond
over een huurakkoord. Bovendien stijgen de lonen de
komende jaren. Economen verwachten dat die sneller stijgen dan de inflatie en sneller dan de huren in de gereguleerde sector. Omdat de lonen stijgen, stijgt ook de bijstand
mee. Ook neemt het kabinet een aantal belangrijke maatregelen die de koopkracht verbeteren. Denk aan het verhogen
van de verschillende belastingkortingen. In augustus hebben we de nieuwste koopkrachtcijfers gezien en in 2019 ziet
het beeld er goed uit. Ook de koopkracht van huurders stijgt
gemiddeld per jaar met 0,7% door het kabinetsbeleid.
Voorzitter, ik kom tot een afronding. De enorme voordelen
van dit wetsvoorstel zijn evident. Ten eerste gaat een grote
groep huurders er op vooruit, zij die op dit moment net te
veel verdienen voor huurtoeslag. Belangrijker nog, mensen
hoeven niet de hele huurtoeslag terug te betalen als ze een
euro meer gaan verdienen. Ten tweede gaat de maatschappij als geheel er op vooruit omdat werken meer gaat lonen.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Mevrouw Van Eijs doet eigenlijk hetzelfde wat de heer
Ronnes net deed; die kijkt naar de sector en u haalt zelfs
aan het eind de maatschappij erbij. Het gaat ons erom dat
er een aantal individuele gevallen zijn die er aantoonbaar
op achteruitgaan door het schrappen van de kan-bepaling.
Juist die individuele gevallen zijn de meest kwetsbare
mensen in onze samenleving. Vindt u dat ook niet onwenselijk?
Mevrouw Van Eijs (D66):
Het is altijd goed om te kijken naar kwetsbare mensen in
de samenleving. Ik denk dat het kabinet dat wel degelijk
doet. De huurtoeslag is een van de aspecten waar we die
kwetsbare mensen mee kunnen helpen. De huurtoeslag
stijgt ook gewoon nog door. De mensen worden ondersteund. Daarnaast neemt het kabinet een heleboel andere
maatregelen die ook die kwetsbare mensen ten goede zullen
komen. Dat zien we ook in de berekeningen: alle groepen
gaan er op vooruit.

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

De heer Smeulders (GroenLinks):
U zegt dat alle groepen er op vooruitgaan, maar de meest
kwetsbare mensen gaan er het minst op vooruit, zoals uit
die koopkrachtplaatjes blijkt. Maar daar gaat het mij nog
niet eens om. Het gaat mij erom dat u ervoor kiest om een
voorstel te steunen waardoor de meest kwetsbare mensen
waar u volgens mij een groot hart voor hebt, er aantoonbaar
op achteruitgaan. Waarom steunt u als D66 specifiek dit
voorstel? Bent u het niet met mij eens dat het eigenlijk een
onwenselijk voorstel is?
Mevrouw Van Eijs (D66):
Zoals ik net ook in mijn betoog heb aangegeven, denk ik
dat het voorstel in totaliteit heel veel mensen heel veel
voorspoed zal brengen. Ik noemde al de voorbeelden rond
de enorme bedragen die mensen nu zullen krijgen. Al met
al, in totaliteit kunnen we dit voorstel zeker steunen.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan schors ik de vergadering tot kwart over
twaalf.
De vergadering wordt van 11.56 uur tot 12.15 uur geschorst.
De voorzitter:
Ik vraag de leden hun plaatsen in te nemen, ook de leden
die zich nu nog in de coulissen bevinden. Ik geef graag het
woord aan de minister voor de beantwoording in eerste
termijn.

Minister Ollongren:
Voorzitter, heel veel dank. Dank ook aan alle woordvoerders
voor hun inbreng, hun vragen en hun opmerkingen over
dit wetsvoorstel. Een wetsvoorstel dat, zoals zonet ook door
bijna alle woordvoerders is gezegd, gaat over twee wijzigingen in de Wet op de huurtoeslag: de andere wijze van
indexering van de eigen bijdrage en het verlengen van het
inkomensbereik. Ik roep nog in herinnering dat deze beide
voorstellen gebaseerd zijn op aanbevelingen in het eindrapport van het IBO, het interdepartementaal beleidsonderzoek
Sociale Huur, en vanuit daar hun weg hebben gevonden in
het regeerakkoord.
Uit de eerste termijn van de Kamer blijkt dat de meeste
vragen en discussies gaan over de andere indexering van
de eigen bijdrage, de zogenaamde kan-bepaling, die wordt
geschrapt, en in veel mindere mate over het verlengen van
het inkomensbereik. Ik constateer dat er wel brede steun
bestaat voor het verruimen van het inkomensbereik, wat
ertoe leidt dat huishoudens bij een kleine stijging van het
inkomen niet meer de hele huurtoeslag gemakkelijk verliezen. Ik merk dat dit over de gehele linie gezien wordt als
winst. Daarom wil ik in de eerste plaats maar gewoon
ingaan op dat schrappen van die kan-bepaling.
U heeft in de stukken gezien — het is ook al eerder in
debatten met uw Kamer aan de orde gekomen — dat het
motief voor dit voorstel is om de oneigenlijke vervlechting
tussen het inkomensbeleid en het woonbeleid te corrigeren.
De eigen bijdrage in de huurtoeslag wordt alleen nog maar
afhankelijk van de huurontwikkeling, waardoor er een een-

6 september 2018
TK 106

106-4-12

duidige relatie komt met het huurbeleid. Tot nu toe is bij
een achterblijvende bijstandsontwikkeling sprake van een
automatische compensatie via de huurtoeslag. Dat is, zo is
ook geconstateerd door de commissie voor sociale huur,
eigenlijk een gekke situatie: met een specifiek woningmarktinstrument doe je een algemene inkomensreparatie. Met
dit wetsvoorstel wordt voorgesteld om dat automatisme te
laten vervallen. Maar daarbij moet de positie van mensen
met lage inkomens natuurlijk niet worden veronachtzaamd.
Ik heb daar eerder ook op gewezen. Er is altijd een jaarlijks
moment om integraal te kijken naar de koopkrachtontwikkeling. Daarover is integrale besluitvorming aan de kant
van het kabinet en daarover wordt ook altijd in uw Kamer
gesproken met, inderdaad, de minister van Sociale Zaken.
De heer Kops vroeg daarnaar. Dan kan het geheel van de
koopkrachtontwikkeling worden bezien en niet slechts één
onderdeel dat meebepaalt hoe het gaat met de koopkracht.
Terugkomend op dit voorstel: het voorstel leidt in de ogen
van het kabinet tot een heldere verantwoordelijkheidsverdeling. Het maakt de huurtoeslag transparanter, omdat de
doorwerking van maatregelen in de sociale zekerheid uit
de regeling wordt gehaald.
Dan de effecten van dit wetsvoorstel. Ik heb het dan weer
even over het totaal; de heer Ronnes en anderen hebben
daar terecht op gewezen. Per saldo leiden deze twee wijzigingen ertoe dat er in deze kabinetsperiode meer geld naar
de huurtoeslag en dus naar de huurtoeslagontvangers gaat.
De effecten van de andere indexering van de eigen bijdrage
zijn veel kleiner dan de effecten van het verlengen van het
inkomensbereik. De effecten van een andere indexering
zijn ook sterk afhankelijk van het daadwerkelijke verschil
tussen de bijstandsontwikkeling en de huurontwikkeling.
Dat blijkt ook uit het feit dat in het regeerakkoord eigenlijk
een groter effect van de maatregel werd verwacht. Dat beeld
is bijgesteld. Dat hebt u gezien, en sommigen van u hebben
dat ook opgemerkt, in de memorie van toelichting. Inmiddels verwachten we dat in het jaar 2019 de huurontwikkeling
lager zal zijn dan de bijstandsontwikkeling, waardoor de
wijziging van de indexering helemaal geen effect zal hebben. Ik wil echt nogmaals benadrukken dat met de mogelijke
effecten in latere jaren geen sprake is van een daling van
het bedrag van de huurtoeslag dat huishoudens ontvangen.
Wel kan het zo zijn, en dat is ook waar de heer Smeulders
en anderen op wijzen, dat de huurtoeslag in de toekomst
minder hard stijgt dan zonder de wijziging.
In de memorie van toelichting is aangegeven dat het
schrappen van de kan-bepaling naar huidige inzichten leidt
tot — ik maak het maar even precies — een beperking van
de gemiddelde jaarlijkse stijging van de huurtoeslag met
circa €0,80 per maand. Op basis van de huidige cijfers stijgt
de huurtoeslag jaarlijks nog steeds met gemiddeld €6 per
maand. Dus het vervallen van de maximale inkomensgrenzen heeft voor de huidige huurtoeslagontvangers bij een
gelijkblijvend inkomen geen effect en wel wordt voorkomen
dat deze groep bij een beperkte stijging van het inkomen
direct de hele toeslag kan verliezen. Dus dat is het totaalpakket. Ik ben echt blij dat, ook met deze voorstellen, per saldo
echt een verbetering ontstaat.
Het lijkt mij het beste dat ik nu aan de hand van de specifieke vragen de rest van de behandeling van het wetsvoorstel doe. Ik heb al het een en ander gezegd over getallen.
Heel specifiek vroegen de heer Kops maar ook de heer
Ronnes nog wat nader in te gaan op die bedragen. Ik zei
net al dat ik heb geprobeerd de cijfers te actualiseren. Die

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

zullen nog verder moeten worden geactualiseerd omdat
wij natuurlijk in augustus ook altijd nieuwe ramingen krijgen. Maar de laatste cijfers zijn dus de cijfers die u van mij
hebt ontvangen. Die zijn recenter dan de cijfers van de
Woonbond. De nieuwe economische inzichten zijn op basis
van het Centraal Economisch Plan, dat dus de basis is voor
de geactualiseerde effecten zoals die in de memorie van
toelichting staan. Dat leidt dus tot een veel beperkter effect
dan wat oorspronkelijk bij het regeerakkoord werd beoogd.
Zoals ik net ook al betoogde, als wij dan de allernieuwste
ramingen van het CPB, dus die van augustus, bekijken, dan
heeft uiteindelijk het schrappen van die kan-bepaling in
2019 geen effect. Uiteraard zijn er voor latere jaren nog
geen cijfers beschikbaar.
Ik kom bij de heer Koerhuis. Ik wou de rest van de beantwoording even in de volgorde van de sprekers doen. De
heer Koerhuis had nog één vraag, nog los van zijn betoog.
Die ging over het loslaten van de koppeling tussen de
huurtoeslag en de huurprijs. Dan heeft hij het over de
genormeerde huren. Dat is denk ik iets waar wij naar zouden
moeten kijken in het kader van het vereenvoudigen van de
huurtoeslag. Maar ik denk dat de heer Koerhuis zich ook
realiseert dat het loslaten hiervan grote inkomensconsequenties kan hebben, zowel positief als negatief. Dat vereist
dus wel een hele zorgvuldige afweging. Dus ik plaats zijn
vraag in het kader van de vereenvoudiging van de huurtoeslag en niet direct in relatie tot het voorstel dat hier voorligt.
Maar het punt is helder.
Als ik me niet vergis, was de heer Smeulders de spreker na
de heer Koerhuis. De heer Smeulders wees met anderen
naar de huurstijging in het algemeen. Die huren stijgen
door, zeker opgeteld, dat is waar. Het CBS is ook met
nieuwe cijfers gekomen en meldde afgelopen woensdag
dat de huur over de afgelopen zes jaar met gemiddeld 18,5%
omhoog zou zijn gegaan.
Dan gaat het voor een deel om gewone inflatie, dus de
algemene prijsstijging, voor een deel om huurverhogingen
bij huurmutaties, dus bij verhuizingen. Bovendien mogen
verhuurders sinds 2013 die huren met meer dan de inflatie
laten stijgen. Maar voor de woningcorporaties is de
gemiddelde ruimte die ze kunnen benutten om de huren te
laten stijgen door de Wet doorstroming huurmarkt beperkt.
Dus ja, al met al is er een huurstijging. Tegelijkertijd is die
sinds 2012 boven op de inflatie relatief beperkt. Voor de
toekomst wordt er nu door alle partijen — Aedes, Woonbond, Vastgoed Belang, IVBN — gewerkt aan een sociaal
woonakkoord. Ik hoop en heb ook goede hoop dat het kan
leiden tot goede afspraken over een beheerste huurontwikkeling. De huurstijging komt ook tot uiting door de algemene inflatie. Dat heeft natuurlijk een verband met elkaar.
Met het effect van inflatie wordt elk jaar weer rekening
gehouden bij de besluitvorming over het inkomensbeeld.
Daarmee kom ik weer bij het punt dat ik aan het begin
maakte: uiteindelijk moeten we kijken naar het totaalbeeld,
dus niet alleen de huurontwikkeling maar het totale inkomensbeeld. Aan de hand van dát inkomensbeeld kunnen
we kijken of er bijstellingen nodig zijn, bijvoorbeeld in de
huurtoeslag.
Mevrouw Beckerman (SP):
Voorzitter, zei u nu ... Zei de minister nu tussen de zinnen
door dat zij eigenlijk zou willen dat er wel een beperking
zou komen? Dus zou u willen dat de huren in de sociale

6 september 2018
TK 106

106-4-13

sector inderdaad omlaaggaan, maar wacht u daarover
simpelweg het akkoord af?
Minister Ollongren:
De heer, of mevrouw, excuses. U spreekt de voorzitter niet
aan, en ik spreek u verkeerd aan. Ik antwoordde met het
woord "beheerst". En wellicht had mevrouw Beckerman
dat woord verkeerd verstaan. Waar ik op reken, zijn goede
afspraken over een beheerste huurontwikkeling.
Mevrouw Beckerman (SP):
Een beheerste ontwikkeling, geeft dat aan dat u zegt: die
18,5% van de afgelopen jaren vind ik onbeheerst? Dus
moeten we in de komende tijd zorgen dat dat minder wordt?
Minister Ollongren:
Nee. Dat heeft mevrouw Beckerman denk ik niet goed
gehoord. Ik heb juist betoogd dat hoewel de cijfers zijn zoals
ze zijn — dus er is natuurlijk sprake van een stijging van
huurprijzen — die stijging eigenlijk over de afgelopen vijf
jaar gematigd is geweest. Ik gaf ook aan dat mijn hoop voor
het sociaal woonakkoord is dat er ook goede afspraken
kunnen worden gemaakt over toekomstige beheerste
huurontwikkeling.
Dan zei de heer Smeulders iets over de koopkracht van
huishoudens met een laag inkomen. Daar heb ik net al iets
over gezegd. Ik wil niet in herhalingen vervallen, maar zijn
vraag duidde erop dat hij aandacht vraagt voor de koopkrachtontwikkeling van huishoudens met een laag inkomen.
Die aandacht moet er ook zijn, maar ik blijf dat plaatsen in
het kader van het algemene koopkrachtbeeld en ik zou ook
hem willen vragen om dat te doen. Ongetwijfeld zal hij dat
doen; ik weet niet of hij dat zelf doet, of met een collega.
Met de minister van SZW vindt natuurlijk altijd een goed
debat plaats over de koopkrachtontwikkeling. Ik vind dat
ook echt de plek om naar die koopkracht van huishoudens
met een laag inkomen te kijken. Ik zou de heer Smeulders
ook willen vragen om dat niet geïsoleerd, enkel en alleen,
te doen bij dit onderwerp. Ik kan uiteraard niet vooruitlopen
op Prinsjesdag, maar dat is natuurlijk wel een belangrijk
moment, want dan zullen we met z'n allen kunnen zien hoe
de koopkracht zich over de hele linie ontwikkelt.
De heer Smeulders vroeg ook nog of er andere opties voor
vereenvoudiging zijn verkend. Onlangs is de Nationale
woonagenda gepresenteerd. Daarin wordt dit wetsvoorstel
aangekondigd. Ook wordt aangekondigd dat we willen
verkennen — inmiddels zijn we gestart dat te verkennen —
welke verbeteringen en vereenvoudigingen mogelijk zijn
binnen de huidige huurtoeslagsystematiek. Ik zei dat net
ook in antwoord op de vraag van de heer Koerhuis. Dat
gebeurt met de partijen die betrokken zijn bij de Woonagenda. We zullen eerst de uitkomst van de verkenning
moeten hebben om te bekijken of er vereenvoudigingen
kunnen worden doorgevoerd. Ik hoop eind dit jaar in ieder
geval een tussenrapportage te kunnen verstrekken aan de
Kamer.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Kan de minister aangeven aan wat voor oplossingen dan
wordt gedacht?

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

Minister Ollongren:
We kunnen daar nu een debat over voeren, maar op dit
moment wordt het gesprek met deze partijen gevoerd. Dan
wil ik ook hun oplossingen of suggesties goed in overweging kunnen nemen en met hen samen kijken waar we uitkomen. Daarna, bijvoorbeeld na het verzenden van de tussenrapportage, zou ik met uw Kamer in debat willen gaan.
Dan heb ik een breder palet voor u om te bespreken.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Ik heb in mijn bijdrage ook gevraagd om duurzaamheid
daarin mee te nemen. Ik zou graag van de minister willen
weten of dat mogelijk is.
Minister Ollongren:
De heer Smeulders vroeg, dacht ik, of verduurzaming een
plek kan krijgen in de systematiek. Ik heb die vraag wel
gehoord. Ik betwijfel alleen of dat een vereenvoudiging is,
maar de gedachte begrijp ik wel. Ik wil dit dus wel meenemen in de uitwerking van de Woonagenda. Daarin staat
ook dat we zouden kunnen kijken naar de mogelijkheid van
een woonlastenbenadering. Ik kan me voorstellen dat de
heer Smeulders denkt dat verduurzaming daarin een plek
kan worden gegeven. Of het daar makkelijker door wordt,
weet ik dus nog niet, maar het zit er wel in. Ik kijk even of
de heer Smeulders nog andere specifieke vragen had, maar
ik dacht het niet.
Ik ga over naar de volgende spreker: de heer Kops. De heer
Kops vroeg waarom beide voorstellen — het zijn inderdaad
twee voorstellen — in één wetsvoorstel zitten. Dat is heel
eenvoudig: beide vereisen een wijziging van de Wet op de
huurtoeslag. Die is aangekondigd in het regeerakkoord. Het
gaat om één wet, die op twee punten wordt gewijzigd. Uit
het oogpunt van efficiëntie, doelmatige wetgevingsprocedures, ligt het voor de hand om dat samen te voegen. Het
werkt overigens efficiënt voor de Belastingdienst; dat vind
ik zelf ook wel een belangrijke afweging.
De vraag van de heer Kops over collega Koolmees heb ik
al beantwoord, geloof ik. Ik heb gesproken over het jaarlijkse
integrale moment.
De heer Kops wees erop dat, zoals ook in het stuk staat, in
de toekomst een grotere groep van huishoudens in aanmerking zal komen voor huurtoeslag. Hij bracht dat in verband
met de huidige groep van mensen die eigenlijk moeten
terugbetalen. Dat de armoedeval nu wordt afgeschaft per
1 januari 2020, voorkomt dat de situatie die zich nu voordoet, op die schaal in de toekomst kan voorkomen. Maar
het gaat pas in als het ingaat. Dat betekent dat er verschillende groepen zijn, een nieuwe groep en de oude groep.
We lossen het probleem dat er nu is, dus eigenlijk op voor
de toekomst. Ik hoop dat dat helder was voor de heer Kops.
Dan ga ik naar de heer Ronnes. Hij had nog een vraag over
het passend toewijzen. Hij zei dat dat een knellende werking
heeft voor corporaties en vraagt daar aandacht voor. Hij
wil wat meer ruimte voor maatwerk. Dat heeft hij eerder
ook bij motie gedaan, een motie-Ronnes over dit onderwerp. Ik meen dat ik ook toen tegen de heer Ronnes heb
gezegd dat ik dat inderdaad een belangrijk punt vind en dat
ik het graag wil meenemen bij de evaluatie van de
Woningwet. Dat vind ik een logisch moment om ook dit

6 september 2018
TK 106

106-4-14

vraagstuk te adresseren. Tot nu toe is, zoals de heer Ronnes
weet, uit onderzoeken die zijn gedaan op het gebied van
passend toewijzen nog niet gebleken dat die 5% onvoldoende is. Maar ik begrijp heel goed dat het, terwijl je over
de hele linie misschien wel kunt zeggen dat het voldoende
is, in specifieke situaties — precies waar de heer Ronnes
het over had — toch niet voldoende is. Laat mij daar dus
bij de evaluatie op terugkomen. Die komt aan het eind van
het jaar. Daarmee hoop ik ook een eerdere motie van de
heer Ronnes goed uit te voeren.
De heer Ronnes (CDA):
Ik ben erg blij van de minister te vernemen dat ze er toch
werk van wil maken en daar in elk geval goed naar wil kijken
om eventueel verbeteringen aan te brengen. Maar zij had
het over eind volgend jaar. Vervolgens moeten er dan nog
maatregelen genomen worden. We spreken er al heel lang
over. Ik hoor uit de corporatiesector dat men er knellend
tegen aanloopt. Mijn verzoek, boven op wat de minister
toezegt, is of zij in de gesprekken die zij heeft met corporaties, toch niet nog eens kan kijken welke noodzaak er zou
kunnen zijn om daar een stuk versnelling in te brengen. In
de huidige woningmarkt, met zo veel mensen die wachten
op een woning en die zoeken naar een woning, levert dit
gewoon extra nadeel op voor die woningzoekenden. Het
zou, denk ik, helpen om daar toch voldoende aandacht aan
te besteden.
Minister Ollongren:
Ik wil daar zeker voldoende aandacht voor hebben. Het is
onderwerp van gesprek, ook met Aedes, de corporaties, en
uiteraard met gemeenten, die daar vaak goed zicht op
hebben. Of ik het kan versnellen, weet ik niet. Ikzelf vind
het echt wel logisch om in de evaluatie van de Woningwet
in het najaar ook dit aspect te belichten. Maar ik heb de
heer Ronnes goed gehoord.
Dan de heer Nijboer. Een aantal van zijn opmerkingen en
vragen heb ik in de inleidende passages al behandeld, denk
ik. Hij had een heel specifieke vraag over de inkomensgrens
voor AOW-gerechtigden. Dat gaat ook over het passend
toewijzen. Wat we nu hebben gedaan, is het technisch
overzetten van het ene systeem naar het andere systeem.
Ik begrijp zijn opmerking wel, en wat hij zegt is misschien
voor de toekomst ook wel een goed idee. Het is nu dus niet
meegenomen, maar ook dit onderdeel zouden we bij de
evaluatie van de Woningwet met betrekking tot het passend
toewijzen kunnen betrekken, zoals net bij de interruptie van
de heer Ronnes besproken.
Als het gaat om het schrappen van de kan-bepaling is het
misschien wel goed om nog specifiek de vraag van de heer
Nijboer te beantwoorden of dat nou een bezuiniging is. De
insteek, of beter gezegd de raming destijds bij het regeerakkoord, was dat het ook minder geld zou kosten. Als het
geld oplevert, kun je dat natuurlijk zien. Het schrappen van
de kan-bepaling leidt uiteindelijk echter niet tot een daling
van het bedrag dat huishoudens ontvangen aan huurtoeslag. Het is precies een zaak van "hoe kijk je ernaar". Het is
minder "meer", maar toch wel degelijk "meer". Ik wil het
dus niet zien als een bezuiniging maar als een aanpassing
van het systeem.

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

De voorzitter:
We gaan het horen. Meneer Nijboer?
De heer Nijboer (PvdA):
"Ombuiging" mag ook nog tegenwoordig, want "bezuiniging" vonden bewindspersonen soms vervelend en dan
noemden ze het "ombuiging". Maar we hebben gewoon
afspraken in dit huis over hoe we begrotingen behandelen.
Alle wetswijzigingen die leiden tot minder uitgaven dan
voorzien, zijn bezuinigingen. Alles wordt altijd geïndexeerd
want alles wordt altijd duurder; het leven van iedereen, van
leraren en van weet ik veel wat. En als je daarvan afstapt,
is het een bezuiniging. Ik vind dat de minister in de beantwoording, maar nu ook, eigenlijk eromheen draait. Ik denk
dat ze gewoon eerlijk moet zeggen: per saldo gaat het
regeerakkoord uit van een bezuiniging op de huurtoeslag.
Natuurlijk is dat minder meer. Dat erken ik ook. Daar loop
ik helemaal niet voor weg. Maar het is wel een bezuiniging.
Minister Ollongren:
Ja, maar dan vraag ik de heer Nijboer om ook in overweging
te nemen, dat het handhaven van de kan-bepaling grote
consequenties kon hebben voor de budgettaire houdbaarheid. Ik neem aan dat dat destijds ook in het ibo om die
reden zo is opgeschreven. Daarom kan ik heel erg achter
de keuze staan om de kan-bepaling te schrappen — dat is
ook überhaupt beter voor budgettaire houdbaarheid — en
tegelijkertijd de koopkracht van de lagere inkomens integraal te bezien, niet enkel en alleen vanuit deze bepaling
bij de huurtoeslag.
De heer Nijboer (PvdA):
Nee, het kan niet beide waar zijn. De minister kan niet zeggen "deze maatregel heeft grote budgettaire consequenties
voor de toekomst" en tegelijkertijd zeggen "het is maar
€0,80 in de maand en het kost eigenlijk niks". Het is een van
beide. Als de minister beweert dat als wij dit niet doen, de
uitgaven aan de huurtoeslag helemaal vastlopen, dan is
het een serieuze bezuiniging. Of het is wat eerst werd
betoogd, dat het maar €0,80 per maand is en het allemaal
wel meevalt — al is het dan nog steeds "niet houdbaar" —
of het is niet houdbaar. Dat is de minister toch wel met mij
eens?
Minister Ollongren:
Nee, dat ben ik niet eens met de heer Nijboer. Op de termijn
van deze kabinetsperiode gaat het over een beperkt beslag.
Sterker nog, met de nieuwe ramingen is dat waarschijnlijk
nihil. De bepaling als zodanig zou echter op de veel langere
termijn, als je het door zou trekken, wel consequenties
hebben voor de houdbaarheid, gewoon van de begrotingssystematiek. Het zijn echt twee heel verschillende zaken.
Je wilt de koopkracht van de lagere inkomens in de gaten
houden. Dat gebeurt ook. De effecten op de koopkracht van
de lage inkomens voor deze periode zijn heel beperkt. Dat
kunnen we nu laten zien. Op de langere termijn kijk ik liever
naar de integrale koopkracht, ook van de lagere inkomens,
vanuit alles wat er voor lagere inkomens wordt gedaan en
wordt gevraagd, terwijl we tegelijkertijd ook weten dat een
risico voor de budgettaire houdbaarheid uit de systematiek
is gehaald.

6 september 2018
TK 106

106-4-15

De voorzitter:
Dank u wel. Vervolgt u uw betoog.
Minister Ollongren:
Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:
De heer Smeulders staat op. Gaat u gang.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Wij spreken vandaag over dit wetsvoorstel. Ik snap het op
zich wel dat de minister zegt dat we naar het totaalplaatje
van de koopkrachtontwikkeling moeten kijken, ook van
kwetsbare mensen en lage inkomens, omdat die geraakt
worden door dit wetsvoorstel. Ik ben dan wel heel erg
benieuwd wat de minister van Binnenlandse Zaken en
Wonen heeft afgesproken met de minister van Sociale
Zaken om deze groep mensen te compenseren. Als zij
namelijk kan zeggen dat we daar goede afspraken over
hebben gemaakt en er totaal geen reden is om ons daarover
zorgen te maken, dan zou het al een stuk makkelijker zijn
om hierin mee te gaan. Wij weten dat echter niet, en dat
maakt het verdraaid ingewikkeld. Het enige wat wij zien is
een wetsvoorstel waaruit blijkt dat kwetsbare mensen erop
achteruitgaan. Ik ben heel benieuwd wat de minister kan
zeggen over hoe zij dat afgesproken heeft.
Minister Ollongren:
Ik kan er twee dingen over zeggen. Een: u hebt gezien bij
het regeerakkoord en de doorrekening daarvan dat per
saldo ook die groep erop vooruitgaat. Het tweede, en daar
hintte ik zonet al op, is dat we met elkaar even geduld
moeten hebben tot Prinsjesdag. Dan kan ook de heer
Smeulders zich een totaalbeeld vormen van of hij vindt dat
het kabinet ook op dat punt met goede voorstellen komt.
Ik kan er nu, op deze plek, echter niet meer over zeggen
dan dat.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Dat snap ik ook nog, maar u heeft net ook toegezegd dat u
gaat kijken naar een verdere vereenvoudiging van de
huurtoeslag. Bent u bereid om bij die verdere vereenvoudiging, waar u zelf voor in de lead bent, de kwetsbare groepen
en met name de betaalrisico's voor mensen in die groepen
een belangrijke plek te geven?
Minister Ollongren:
Ik heb beide eigenlijk toegezegd. Ik heb gezegd dat ik ga
kijken naar die vereenvoudiging. Ik heb ook gezegd dat ik
zeker de positie van de meest kwetsbare groepen en de
laagste inkomens niet veronachtzaam. Dus datgene wat de
heer Smeulders vraagt, heb ik eigenlijk zonet al benoemd.
Ik heb gezegd dat ik er zeker aandacht voor zal hebben,
vanzelfsprekend.
In het verlengde daarvan vroeg de heer Nijboer ook nog
om betalingsproblemen van huurders in kaart te brengen.
Bij het nieuwe woononderzoek zal ook naar de woonlasten
worden gekeken. Het is de bedoeling om daar in de loop
van 2019 over te rapporteren. Een van de onderdelen

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

daarvan is dat we de ontwikkeling van huisuitzettingen altijd
nauwlettend volgen. Er vinden jaarlijks ongeveer 3.700
huisuitzettingen plaats. Dat daalt wat, maar het gebeurt
nog steeds. In de meeste gevallen gaat het om huishoudens
met een huurachterstand. Dat is iets wat we met elkaar, de
corporaties in het bijzonder, zo vroeg mogelijk signaleren
om te kijken wat de oorzaak is, een betalingsregeling te
treffen en huisuitzetting te voorkomen. Het is natuurlijk
belangrijk om voor dat soort zaken oog te hebben en in een
zo vroeg mogelijk stadium te proberen daar iets aan te
doen.
Dan ben ik bij mevrouw Beckerman.
De voorzitter:
Dan ga ik wel eerst de heer Nijboer het woord geven.
De heer Nijboer (PvdA):
Huisuitzetting is natuurlijk de meest extreme vorm.
Woningcorporaties proberen dat zo veel mogelijk te voorkomen. Er zijn helaas veel meer mensen die gelukkig niet
uit huis worden gezet: hele grote groepen die heel veel
moeite hebben om elke maand de huur en alles aan elkaar
te knopen. Het gaat mij dus niet alleen om de mensen die
uit huis worden gezet, maar voornamelijk om die hele groep
die moeite heeft om rond te komen.
Minister Ollongren:
Dat begrijp ik heel goed. We kennen de voorbeelden.
Degenen van ons die in het lokaal bestuur werkzaam zijn
geweest, hebben die ook gezien. Ik geef de heer Nijboer
daar helemaal gelijk in. Tegelijkertijd weet hij ook dat, om
die mensen zo goed mogelijk te helpen en te positioneren,
er veel meer mogelijk is en ook zou moeten gebeuren dan
alleen te kijken naar hoe het zit met de huren. Het gaat over
mensen met, om allerlei uiteenlopende redenen, problematische schulden. Het gaat over mensen met afstand tot de
arbeidsmarkt, waar we natuurlijk graag iets aan willen doen.
Er zit een heel palet aan vraagstukken omheen waar zeker
op het niveau van de gemeentes natuurlijk alles aan moet
worden gedaan en waar ook dit kabinet aandacht voor wil
hebben. Het is een bredere problematiek dan alleen de
huurproblematiek.
De heer Nijboer (PvdA):
Dat ben ik met de minister eens. Zij heeft gelijk dat je ook
naar die andere facetten moet kijken, maar huur is wel een
heel belangrijk deel van wat mensen kwijt zijn in de maand.
We spreken hier nu over huren. Ik vraag de minister om
daar meer aandacht aan te besteden, om heel precies te
weten waar de knelpunten precies zitten. Is dat voornamelijk
bij AOW'ers, bij gezinnen met meer kinderen of bij alleenstaanden? Waar is die huur het meest knellende? Waar zitten de mensen die 30%, 40% van hun inkomen kwijt zijn?
Moeten we het beleid niet een beetje aanpassen om die
groepen die het meest in de knel zitten tegemoet te komen?
Dat is eigenlijk mijn hoofdvraag.
Minister Ollongren:
Het klopt dat bij de lagere inkomens de huur of het wonen
een relatief groot beslag legt op het inkomen. Daar heeft

6 september 2018
TK 106

106-4-16

de heer Nijboer helemaal gelijk in. Ik ben het ook helemaal
met hem eens dat we dat goed moeten weten. Maar tot op
zekere hoogte is het natuurlijk onvermijdelijk dat je bij een
lager inkomen relatief meer kwijt bent aan het wonen. Het
is ook waar dat er bij specifieke groepen ook specifieke
knelpunten zijn. Wat mij betreft, is dat allemaal onderdeel
van hoe we gaan kijken naar de vereenvoudiging van de
huurtoeslag en hoe we überhaupt kijken naar deze groep.
Maar ik blijf het wel plaatsen, als het gaat over het inkomensbeeld, in het totaal. Dus eens dat de huren daarbij een
belangrijk onderdeel zijn, maar het is niet het enige.

De voorzitter:
Ik mis nog de beantwoording van een vraag over de zorg
en het beschermd wonen.

Mevrouw Beckerman wees erop dat grotere gezinnen vaak
weer wat grotere betaalbaarheidsproblemen hebben. Zij
vroeg aandacht voor de huurtoeslag voor meerpersoonshuishoudens boven de aftoppingsgrens. Nou, dat zou een
wijziging zijn die met veel extra geld gepaard gaat, dus dat
is nu niet het voorstel. In de Woonagenda, waarover we al
eens hebben gesproken, staat aangegeven dat we die vereenvoudiging en verbetering gaan verkennen, in overleg
met de zonet door mij genoemde partijen. Wellicht dat het
in dat geheel nog eens terug kan komen.

Mevrouw Beckerman (SP):
Dat klopt, voorzitter. Het ging erover dat de Raad van State
uitspraak heeft gedaan over mensen die op weg zijn naar
zelfstandigheid. Die komen bijvoorbeeld uit een zorginstelling en die gaan dan beschermd wonen. De Raad van State
heeft de uitspraak gedaan dat zij wel recht hebben op
ondersteuning, maar ze krijgen het op dit moment niet. Wij
vinden, naar ik aanneem net als de minister, dat het
belangrijk is dat mensen weer zelfstandig kunnen zijn. We
kunnen mensen daarbij helpen door ze die huurtoeslag te
geven, iets wat de rechter ook heeft uitgesproken. Volgt de
minister dat?

Mevrouw Beckerman vroeg aandacht voor de gedachte dat
we naar een woontoeslag toe zouden moeten. Ja, huur en
koop zijn natuurlijk wel heel erg verschillend. Ik begrijp haar
punt op zich wel. Dat daarnaar kan worden gekeken, begrijp
ik wel, maar dat is echt wel iets van de lange adem, denk
ik. Dus dat lijkt me geen eenvoudige opgaaf.
Mevrouw Beckerman vroeg verder nog welke stappen ik
zou willen zetten om huurprijzen in de sociale en de vrije
sector te verlagen. Daarvoor verwijs ik ook naar het sociaal
huurakkoord, waar wat mij betreft partijen eerst onderling
tot goede afspraken zouden moeten komen over die
beheerste huurontwikkeling, waarover we net al even een
interruptiedebatje hadden.
En tot slot vroeg mevrouw Beckerman naar de bredere
context. Zij wees op een aantal fiscale ontwikkelingen die
gevolgen hebben voor woningbouwcorporaties, waaronder
de Vpb. Zij vraagt regelmatig aandacht voor het feit dat
woningbouwcorporaties in fiscale zin door de verhuurderheffing worden aangeslagen en aan de andere kant hun
sociale opgaven hebben. Nou, ik heb al eerder, samen met
staatssecretaris Snel van Financiën, toegezegd dat we die
effecten goed in kaart zullen brengen. Ik zal uw Kamer
daarover rapporten, dus ik heb daar echt wel oog voor.
Maar ik wijs er ook op dat de wet verschillende waarborgen
kent tegen te hoge huurverhogingen, waaronder de huursombenadering en de beperking op individuele huurvergoedingen. Het totaal van het systeem moet goed in balans
zijn. We moeten inderdaad steeds kunnen beoordelen of
de corporaties in staat zijn om hun kerntaak goed uit te
voeren. In z'n totaliteit kan dat ook. Daar waar het knelt, is
het vaak een kwestie van een specifieke woningbouwcorporatie. Over het geheel genomen is die investeringsruimte
er wel.
Voorzitter. De anderen hebben veel vragen gesteld, maar
ik hoop dat ik die in mijn inleiding in voldoende mate heb
beantwoord.

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

Minister Ollongren:
Nou, voorzitter, dan hebt u nog veel beter opgelet dan ik.
Maar ik dacht dat dat iets was wat ik net met de heer Ronnes
had besproken. Of was dat een andere vraag? Mevrouw
Beckerman gaat mij vast herinneren aan haar vraag.

Minister Ollongren:
Het antwoord op de laatste vraag is dat ik dat natuurlijk
moet doen, maar misschien staat u mij toe dat ik daar in
tweede termijn nog iets specifieker op inga, want ik heb de
vraag in eerste termijn gewoon gemist, waarvoor excuses.
De voorzitter:
Prima. Ik kijk even rond of de leden behoefte hebben aan
een tweede termijn. Ik heb één lid dat daarvan afziet. Zijn
er meer mensen? O, er zijn een paar mensen die kort nog
iets willen zeggen. Prima. We hebben daar alle gelegenheid
voor. Ik geef als eerste het woord aan de heer Koerhuis van
de VVD voor zijn tweede termijn.

De heer Koerhuis (VVD):
Dank u wel, voorzitter. Zoals ik al zei is de VVD trots op deze
groeiende hervorming van de huurtoeslag. Maar het denken
staat niet stil. Er zijn nog meer manieren om dit systeem
eenvoudiger te maken. Ik ben daarom ook blij dat de
minister daarnaar aan het kijken is en dat meerdere partijen
willen dat het systeem eenvoudiger wordt. Ik heb nog wel
een paar vragen. In welk traject zit de minister nu om het
systeem eenvoudiger te maken? Wie zitten daar aan tafel?
De minister heeft het erover dat er mogelijk eind dit jaar
een tussenrapportage komt. Komt die nou eind dit jaar of
niet? De minister begon er ook over dat er voor- en nadelen
aan zitten. Misschien kan de minister daar dan over uitweiden. Ze zegt dat het inkomensgevolgen heeft en dat dat
een nadeel is. Dat kan natuurlijk ook een voordeel zijn. Een
ander voordeel zou kunnen zijn dat je iets meer verantwoordelijkheid neerlegt bij huurders zelf. Als je bijvoorbeeld de
koppeling loslaat tussen de huurtoeslag en de huurprijs en
alleen kijkt naar het inkomen, dan leg je de verantwoordelijkheid om een eigen woning te kiezen iets meer neer bij
de huurder. Dat zijn ook voordelen.

6 september 2018
TK 106

106-4-17

De heer Ronnes had het over passend toewijzen. Hij zei dat
het knelt. Ik begrijp de individuele gevallen die de heer
Ronnes noemde. Een oudere met een laag inkomen en een
groot vermogen wil bijvoorbeeld misschien ook op wat
duurdere sociale huurwoningen reageren. Dat begrijp ik
nog. Maar dat vind ik niet helemaal passen in het rücksichtslos verhogen van de norm van 5% naar 10%. Zou de
minister daar ook nog een beetje op kunnen reflecteren?
Beiden hebben het over maatwerk. Maatwerk onderschrijf
ik, maar het rücksichtslos verhogen van het percentage is
geen maatwerk meer.

De heer Kops (PVV):
Dank u wel, voorzitter. Ook dank aan de minister voor de
beantwoording. "Vereenvoudiging van het systeem" zegt
zij dan. Nou, wat ons betreft is er niets eenvoudiger dan
het systeem gewoon in stand houden. Daarmee bedoel ik:
de kan-bepaling in de wet gewoon in stand houden zoals
die is. Ik heb begrepen dat de heer Nijboer en mevrouw
Beckerman al een amendement hebben ingediend om dat
element uit het wetsvoorstel te halen. Dat is natuurlijk heel
goed. Maar toch dien ik ook nog deze motie in.

Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Smeulders
van GroenLinks.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

De heer Smeulders (GroenLinks):
Dank u wel, voorzitter. Ik zou de minister willen danken
voor haar beantwoording. Ik moet eerlijk toegeven dat die
onze zorgen over het afschaffen van de kan-bepaling helaas
niet heeft weggenomen, omdat we echt denken dat de
meest kwetsbare mensen geraakt worden door dit wetsvoorstel. We zijn wel blij dat de minister heeft toegezegd om bij
de verdere onderzoeken rondom de vereenvoudiging van
de huurtoeslag te kijken hoe duurzaamheid of eigenlijk
inderdaad de totale woonlasten daarin een plek kunnen
krijgen. Ik heb ook nog een motie, die gaat over die verdere
vereenvoudiging. Ik zal haar voorlezen.

verzoekt de regering de kan-bepaling in de Wet op de
huurtoeslag in stand te houden,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Kops. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 9 (34940).
De heer Kops (PVV):
Dank u wel.
De voorzitter:
Dan geef ik het woord aan de heer Ronnes van het CDA.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat in het regeerakkoord is afgesproken dat
de huurtoeslag vereenvoudigd wordt;
constaterende dat veel huishoudens in de sociale huursector
moeite hebben om iedere maand de rekeningen te kunnen
betalen;
overwegende dat het niet wenselijk is dat nog meer huishoudens betaalrisico's krijgen;
verzoekt de regering om bij het uitwerken van de verdere
voorstellen voor het vereenvoudigen van de huurtoeslag
de betaalrisico's voor mensen in de sociale huursector te
verminderen,
en gaat over tot de orde van de dag.

De heer Ronnes (CDA):
Voorzitter, heel kort. In de eerste termijn heb ik de minister
met name gevraagd om nog eens duidelijk en scherp te
stellen hoe het met het cijferwerk zit. Dat heeft ze gedaan.
Ik kan concluderen dat de gedachtelijn die we voor dit debat
hadden, niet veranderd is en dat de effecten van het
totaalpakket echt een verbetering zijn voor de sociale
huurmarkt. Uiteindelijk betekent dit pakket met de cijfers
die we bij het voorstel hadden, onder de streep een vooruitgang met 111 miljoen euro. Het is goed om van de minister
te horen dat er na de bijstelling voor 2019 waarschijnlijk
nog eens een verbetering in zit. Dat is toch even wat ik als
conclusie wil melden, met name ook omdat een aantal
partijen het beeld scheppen dat we hier een bezuinigingsactie in de sociale huursector willen bewerkstelligen. Ik ben
blij dat nu hard is gemaakt dat dit niet aan de orde is.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Smeulders, Nijboer, Beckerman en Kops. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Nijboer van
de Partij van de Arbeid.

Zij krijgt nr. 8 (34940).

De heer Nijboer (PvdA):
Ik loop nog even terug om mijn motie erbij te pakken.

Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Kops van
de PVV.

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

6 september 2018
TK 106

106-4-18

De voorzitter:
Doet u rustig aan, meneer Nijboer, anders staat u hier straks
amechtig uw motie voor te lezen. Dat gaan we niet doen,
hè?

voorstellen te doen om deze problemen op te lossen en de
Kamer daarover te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.

De heer Nijboer (PvdA):
Nee.
Dank u wel, voorzitter. Om op de laatste woorden van de
heer Ronnes aan te sluiten: het tegendeel is waar, want het
is gewoon een bezuiniging. De minister zegt ook dat die
voor de houdbaarheid van het stelsel echt nodig is en dat
we er de eerste jaren nog niet zo veel van merken, maar
dat die in de toekomst echt voldoende moet opleveren. Dat
is in deze economische tijd en als je kijkt naar hoe het nu
met de mensen en de woonlasten van huurders gaat,
gewoon een onbegrijpelijke en verkeerde keuze. Daarom
heb ik met mevrouw Beckerman het amendement ingediend
om ervan af te zien. Ik hoop dat het de steun krijgt van de
Kamer, want het geld kan echt gemakkelijk gevonden worden. Wij komen ook met een tegenbegroting waarin wij tal
van opties zullen schetsen. Als je zelfs als iets niet in de
begroting staat, 0,5 miljard kunt vinden voor iets waar je
het niet mee eens bent, moet dat toch ook mogelijk zijn
voor iets wat je aan het hart gaat? Dit moet toch ook voor
huurders mogelijk zijn? Ik kijk voornamelijk naar het CDA
en de ChristenUnie en spreek hen daarop aan, al is de
ChristenUnie er niet.
Met Carola Schouten heb ik dat de afgelopen jaren keer op
keer gedaan. Dit zeg ik ook in reactie op de minister die het
rechtvaardigt met "een vereenvoudiging" en met "het is de
uitkomst van interdepartementaal beleidsonderzoek". Dat
is waar. Ik heb gelezen dat dat de uitkomst is. Maar een
politicus moet ook zeggen wat hij daarmee doet. Dat is al
jaren bekend. En toen wij in de coalitie zaten is het ook bij
ons op het bord gelegd. Het zal wel een vereenvoudiging
zijn voor de techniek, maar als de huurders erop achteruitgaan, zou ik als minister voor Wonen zeggen: "nee, dat doe
ik niet, want dat is onverstandig" of, als ik het toch wil
omdat het een vereenvoudiging is: "maak maar een variant
waarbij de huurders er allemaal op vooruitgaan". Dat kan
ook wel. Je zet niet klakkeloos je handtekening onder een
bezuiniging op de huurders.
We hadden nog een gesprek over de woonlasten voor
iedereen en de problemen die daarmee zijn. Daar heb ik
graag meer zicht op. Ik heb er dan ook een motie over.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de woonlasten voor steeds meer mensen
lastiger op te brengen zijn;
overwegende dat het voor iedereen in Nederland mogelijk
moet zijn om betaalbaar te wonen;
verzoekt het kabinet te onderzoeken welke groepen mensen
problemen hebben met het betalen van de woonlasten en

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Nijboer, Beckerman, Smeulders en Kops. Naar mij blijkt, wordt de indiening
ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 10 (34940).
De heer Koerhuis (VVD):
Ik heb een vraag aan de heer Nijboer. Hij spreekt grote
woorden over een tegenbegroting, maar die hebben we
nog niet gezien.
De heer Nijboer (PvdA):
Nee, die komt na Prinsjesdag. Ik kan moeilijk een begroting
indienen voordat de ...
De heer Koerhuis (VVD):
U dient nu wel heel stoer een amendement in, maar staat
er een dekking in dat amendement?
De heer Nijboer (PvdA):
Zeker. We hebben samen met de SP en GroenLinks voor
de gehele kabinetsperiode zes alternatieve hoofdkeuzes
gemaakt voor die van het kabinet. Wonen was een van de
belangrijkste pilaren daaronder. Wij willen meer dan een
miljard uittrekken om wonen betaalbaar te maken en te
verduurzamen. Uit mijn hoofd meen ik dat het 1,2 miljard
is, waar het kabinet bij de hele woonsector een miljard
weghaalt. Deze maatregel niet laten doorgaan maakt daarvan deel uit.
De heer Koerhuis (VVD):
Dat was niet mijn vraag. Staat er in dit amendement een
dekking? Zo niet, is de heer Nijboer het dan met mij eens
dat de oude PvdA van "op de pof leven" terug is?
De heer Nijboer (PvdA):
Dat verwijt vind ik zeer origineel, zeker na de afgelopen
periode. Er wordt ons veel verweten, maar niet dat wij de
afgelopen jaren te veel op de pof hebben geleefd en dat
minister Dijsselbloem de begroting uit het lood heeft laten
slaan. We hebben dekkingen te over: Vpb, btw en natuurlijk
ook de dividendbelasting. Ik wil ook wel zoeken naar dekkingen die voor de VVD minder pijnlijk zijn; dat is geen enkel
probleem. We hebben daar ook voorstellen voor ingediend.
Dit kost 138 miljard. Voor de orde van grootte: we hebben
voor 10 miljard versleept ten opzichte van de kabinetsplannen. Daar mag u wat mij betreft te kust en te keur uit kiezen
om dit ongedaan te maken. Dat is maar 1% van de door
ons aangeleverde dekking.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik geef het woord aan mevrouw Beckerman
van de SP.

6 september 2018
TK 106

106-4-19

Mevrouw Beckerman (SP):
Dank u wel, voorzitter. Dit is toch wel weer zo'n debat
waarvan je eigenlijk al van tevoren weet wat er gaat
gebeuren: we staan even wat tegenover elkaar en uiteindelijk sluit de coalitie de rijen. Dat vind ik echt wel weer heel
erg jammer, zeker omdat juist de meest kwetsbare groep
nu wordt weggemoffeld, alsof die hier geen last van zou
hebben. Wij maken ons daar wel zorgen over, niet alleen
over de kleine of iets grotere groep die er hierdoor op achteruitgaat, maar over de totale huursector. We hebben dat
natuurlijk al heel vaak uitgesproken, maar de huurprijzen
zijn enorm en er wordt nog steeds te weinig gebouwd. Voor
heel veel huizen betaal je veel meer, maar je hebt dan wel
veel achterstallig onderhoud, schimmel en gezondheidsproblemen. Het patroon is dat we elke keer een beetje en soms
een beetje meer beknibbelen op huurders en dat huurders
er minder op vooruitgaan. We zien elke dag de juichberichten in de krant over hoe goed het gaat met de economie.
Dan is het natuurlijk heel erg pijnlijk voor huurders om te
constateren dat dit vaak niet voor hen geldt en dat ze vaak
in een slechter huis zitten dan voorheen. Dat is ook niet
echt een bevredigend einde van dit debat. Ik ben blij dat de
minister zegt dat zij in ieder geval wil kijken naar die huurprijzen en dat zij daarbovenop zal blijven zitten. We dachten
aan een motie, maar die laten we nu achterwege.
Ik heb wel een paar andere moties. De eerste motie gaat
over een punt waarop ik van de minister in de eerste termijn
nog geen reactie heb gekregen. Ik hoop natuurlijk op een
goed antwoord. Dan kan ik de motie aanhouden, maar ik
zal de motie alvast indienen.

Mevrouw Beckerman (SP):
Mijn tweede motie gaat over de grotere gezinnen, die
minder huurtoeslag krijgen dan eenpersoonshuishoudens,
terwijl grote gezinnen vaak hogere lasten hebben.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat meerpersoonshuishoudens, met name
grote gezinnen, in verhouding tot eenpersoonshuishoudens
minder huurtoeslag ontvangen voor precies dezelfde
woning;
overwegende dat grote huishoudens met lage inkomens
hoge lasten hebben;
verzoekt de regering over het bedrag tussen de aftoppingsgrens en de huurtoeslaggrens meerpersoonshuishoudens
hetzelfde recht op 40% huurtoeslag te geven als éénpersoonshuishoudens,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Beckerman. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 12 (34940).
Mevrouw Beckerman (SP):
En dan de laatste motie.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat in 2015 de Raad van State heeft geoordeeld dat huurtoeslag gegeven moet worden aan een cliënt
die een appartement huurt via een zorginstelling;
overwegende dat huurtoeslag bij tijdelijke woonruimte
eigenlijk niet mogelijk is, maar dat mensen die een stap
zetten naar zelfstandig wonen, inkomensondersteuning
verdienen als zij dat nodig hebben;
verzoekt de regering om huurtoeslag voor mensen die (tijdelijk) beschermd wonen of (tijdelijk) huren via een zorginstelling, mogelijk te maken,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Beckerman,
Smeulders en Nijboer. Naar mij blijkt, wordt de indiening
ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 11 (34940).

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat huurders tegemoetgekomen worden in
hun woonlasten via de huurtoeslag en dat huiseigenaren
genieten van hypotheekrenteaftrek;
overwegende dat het wenselijk is om huur en koop gelijkwaardiger te behandelen;
constaterende dat al in 2012 een woontoeslag is benoemd
in Wonen 4.0, waarbij niet het eigendom centraal staat maar
het inkomen en de samenstelling van het huishouden;
verzoekt de regering te onderzoeken of een eigendomsneutrale woontoeslag kan worden ingevoerd,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Beckerman en
Smeulders. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 13 (34940).

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

6 september 2018
TK 106

106-4-20

Mevrouw Beckerman (SP):
Volgens mij appelleert dat heel mooi aan de wens van de
Kamer om het allemaal eenvoudig te houden. Volgens mij
kunnen we het hiermee heel goed en eenvoudig regelen.
Dat was het einde, voorzitter. Dank u.
De voorzitter:
Zoals gezegd heeft mevrouw Van Eijs afstand gedaan van
de mogelijkheid tot spreken in tweede termijn.
Ik kijk even naar de minister. Zullen we even een paar
minuutjes schorsen?

naar gekeken. In principe ben ik het wel met haar eens. Ik
vind dat we dit goed moeten onderzoeken. Het moet
natuurlijk passen binnen de wettelijke kaders en we moeten
denken aan de uitvoerbaarheid door de Belastingdienst.
Maar er is inmiddels ook overleg met de partijen gaande.
We kijken naar allerlei mogelijkheden. Er wordt verkend of
we een specifiek toegesneden model huurcontract kunnen
hanteren: een overeenkomst van bepaalde tijd. Aan dat
soort zaken moet u denken. Er wordt aan gewerkt en ik
hoop — ik zal er straks bij de behandeling van de moties
nog iets over zeggen — dat dit mevrouw Beckerman tot op
zekere hoogte geruststelt.
De voorzitter:
Kunt u aangeven wanneer u de Kamer hierover kunt
berichten?

De vergadering wordt van 13.06 uur tot 13.11 uur geschorst.
De voorzitter:
Ik geef graag het woord aan de minister voor de beantwoording van de vragen in tweede termijn en haar appreciatie
van een vijftal moties. Gaat uw gang.

Minister Ollongren:
Nou, dat zal ergens in het najaar zijn.

Minister Ollongren:
Dank u wel, voorzitter. Ik had één vraag nog onbeantwoord
gelaten, althans grotendeels onbeantwoord, van mevrouw
Beckerman. Nu is het wat onaardig om deze te beantwoorden als mevrouw Beckerman nog niet de gelegenheid heeft
gehad om de zaal te bereiken. Die laat ik dus nog heel even
liggen. De heer Koerhuis had een tweetal vragen. Daarna
kom ik bij de moties en het amendement.

Minister Ollongren:
Daar zal ik naar streven, voorzitter.

De heer Koerhuis wilde nog iets meer weten over de vereenvoudiging. Wie zit er aan tafel, vroeg hij onder andere.
Dat zijn de bekende partijen, maar ook de partijen die hiervoor nodig zijn: Aedes, de Woonbond, IVBN, dus de institutionele beleggers, Vastgoed Belang. Eigenlijk zijn het de
partijen die ook in het kader van de Woonagenda zo'n
belangrijke rol spelen. Ik wil hem inderdaad ook zeggen,
daar vroeg hij naar, dat het de bedoeling is om eind van dit
jaar een tussenrapportage te hebben. Dat is het streven.
De heer Koerhuis had naar aanleiding van de vraag van de
heer Ronnes nog wel een opmerking. Hij vroeg mij toe te
zeggen dat we bij het passend toewijzen niet "alle sluizen
zouden openen". Volgens mij is dat ook niet wat de heer
Ronnes vraagt. Het is denk ik ook niet waar ik naartoe zou
willen, de corporaties en Aedes trouwens ook niet. Wij
willen kijken of de regelgeving te knellend is. Dat kan liggen
aan het percentage. Het zou kunnen dat we toe willen naar
een verruiming daarvan. Maar ik zeg dat niet al op voorhand. Het gaat ons om de daadwerkelijke toepassing in de
praktijk. Als het ligt aan het percentage, dan zouden we dat
moeten aanpassen. Maar het gaat natuurlijk om het effect,
het maatwerk zoals de heer Ronnes dat noemde. Dat is het
doel. We moeten dus niet aan de voorkant al zeggen dat
we het gaan oplossen door het verruimen van het percentage. Maar als het nodig is, is het nodig. Ik kom daar bij de
Kamer op terug.
Mevrouw Beckerman had nog een antwoord van mij tegoed
over de uitspraak van de Raad van State. Het ging erover
dat mensen die uit een zorginstelling komen, recht zouden
moeten hebben op ondersteuning. Ik heb er net nog even

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

De voorzitter:
Bij de begrotingsbehandeling wellicht?

De voorzitter:
Dank u wel.
Minister Ollongren:
Ik kom bij de moties. De motie op stuk nr. 8 was ingediend
door de heer Smeulders, mede namens een aantal andere
partijen. In deze motie wordt gevraagd om bij de uitwerking
van de voorstellen voor verdere vereenvoudiging van de
huurtoeslag ook de betaalrisico's te betrekken. Ik heb
eigenlijk al gezegd dat dit onderdeel moet zijn van hoe we
naar die vereenvoudiging gaan kijken. Om die reden
beschouw ik deze motie als ondersteuning daarvan en laat
ik het oordeel erover aan de Kamer.
De heer Kops vraagt in zijn motie op stuk nr. 9 datgene wat
een ander deel van de Kamer bij amendement voorstelt. Ik
heb net betoogd waarom het kabinet ervoor kiest om de
kan-bepaling niet in stand te houden. De heer Kops zal dus
begrijpen dat ik zijn motie moet ontraden.
De motie op stuk nr. 10 is van de heer Nijboer en gaat over
specifieke groepen die in de problemen zouden kunnen
komen. Hij vraag daar aandacht voor. Het is een motie
waarin het kabinet wordt gevraagd om iets te onderzoeken.
Ik wil hem wel toezeggen dat ik dat doe. Dat zal volgend
jaar zijn, want dan heb ik actuele cijfers uit het WoonOnderzoek. Langs die route wil ik het gaan doen. Het oordeel over
de motie laat ik graag aan de Kamer.
De motie op stuk nr. 11 van mevrouw Beckerman c.s. is de
motie waaraan ik net refereerde. Wellicht wil ze die na mijn
antwoord van zonet aanhouden.

6 september 2018
TK 106

106-4-21

De voorzitter:
Ik kijk even naar mevrouw Beckerman.
Mevrouw Beckerman (SP):
Dat zou natuurlijk wel sympathiek van mij zijn, hè?
De voorzitter:
Absoluut!
Mevrouw Beckerman (SP):
Maar het is lastig. We hebben de Kamervragen in mei
ingediend. In principe staat er drie weken voor de beantwoording, maar dat kan uitgesteld worden tot zes weken.
Maar het is al veel langer dan zes weken geleden. We
wachten al heel lang. We krijgen nu een heel positief antwoord. Ik zou me ook kunnen voorstellen dat de minister
zegt: we laten het oordeel erover aan de Kamer. Dan
wachten we niet al te lang. Het duurt namelijk wel heel erg
lang. En "in het najaar" vind ik ook altijd wat rekbaar. Het
is best wel lang najaar; het lijkt wel altijd najaar te zijn in
Nederland.
De voorzitter:
Ik kreeg het signaal van de griffie dat de behandeling van
de begroting van Binnenlandse Zaken juist erg vroeg is
gepland in het schema.

Minister Ollongren:
De motie op stuk nr. 12 is ook van mevrouw Beckerman. In
die motie zit wel een passage die mij noodzaakt haar te
ontraden. Het betreft het budgettaire effect. De opmerking
in de motie dat het gaat over hetzelfde recht, betekent dat
deze motie geld kost. Ik heb in mijn eerste termijn al gezegd
dat we het bij de vereenvoudiging wel kunnen bezien, maar
ik kan helaas niet nu al zeggen dat dat moet uitmonden in
"hetzelfde recht". Deze motie wil ik dus ontraden.
De voorzitter:
Dank u wel.
Minister Ollongren:
Ook de motie op stuk nr. 13 is van mevrouw Beckerman.
Dat is een onderzoeksmotie. Ik kan zeggen dat ik het oordeel
erover aan de Kamer laat. Dat doe ik ook, maar ik zeg wel
— ik denk ook dat de leden dat zich heel goed realiseren —
dat dit iets is voor echt de langere termijn. Dit gaat veel
breder dan alleen een woononderwerp. Met die kanttekening, die ik ook in eerste termijn heb ingebracht, wacht ik
rustig af wat de Kamer hiervan vindt.
Volgens mij was er ook nog een amendement. Dat heb ik
even niet voor me liggen, maar ik denk dat de indieners
van het amendement zullen begrijpen en verwachten dat
ik het ontraad. Het stelt namelijk precies het tegenovergestelde voor van wat er in het wetsvoorstel staat.
Dank u wel, voorzitter.

Minister Ollongren:
Dat is waar.

De voorzitter:
Dank u wel. Tot slot geef ik het woord aan de heer Koerhuis.

De voorzitter:
Mag ik dat ertegenaan leggen?
Minister Ollongren:
Ik kijk natuurlijk naar mevrouw Beckerman. Ik snap het op
zich wel. Als je een maand voor het reces of zo vragen
indient en daar een hele zomer overheen gaat, dan lijkt het
natuurlijk allemaal heel erg lang. Dat vind ik vervelend. Dat
was niet de intentie. Maar ik heb net wel gezegd: we gaan
het onderzoeken. Ik kom er dus op terug. Het is een goede
suggestie van de voorzitter om het bij de begrotingsbehandeling te betrekken. Wat mij betreft hebt u dus de toezegging, maar als mevrouw Beckerman haar motie toch in
stemming wil brengen, dan laat ik het oordeel erover aan
de Kamer.
Mevrouw Beckerman (SP):
Ik ben blij met dat "oordeel Kamer". Ik zal even nadenken
over wat wij daarmee doen.
De voorzitter:
Dank u wel.
We komen bij de motie op stuk nr. 12.

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

De heer Koerhuis (VVD):
Ik heb een vraagje over de motie op stuk nr. 11. Het was
mij niet helemaal duidelijk of het advies van de minister
aanhouden is.
De voorzitter:
Het advies is aanhouden. Mevrouw Beckerman overweegt
die aan te houden, maar de motie heeft oordeel Kamer
gehad.
Minister Ollongren:
Ja.
De heer Koerhuis (VVD):
Daarover gaat dan mijn vraag, want deze motie heeft net
als de motie op stuk nr. 12 budgettaire gevolgen. De vraag
aan de minister is of ze daar dan wel dekking voor heeft.
Minister Ollongren:
Ik heb in mijn eerste antwoord, nog even los van de motie,
al gezegd dat we dit gaan onderzoeken. We gaan hiernaar
kijken. Ik heb ook gezegd dat het wel moet passen binnen
de wettelijke kaders van de uitvoerbaarheid en de betaal-

6 september 2018
TK 106

106-4-22

baarheid. Dat wil ik er naar aanleiding van de vraag van de
heer Koerhuis best aan toevoegen.
De heer Koerhuis (VVD):
Maar het is geen onderzoeksmotie. Er staat gewoon: huurtoeslag voor bepaalde groepen die deze nu niet krijgen, wel
mogelijk maken. De motie op stuk nr. 11 is geen onderzoeksmotie. De minister interpreteert de motie als een onderzoeksmotie en in die context begrijp ik het, maar dat is niet wat
er staat.
Minister Ollongren:
Volgens mij heb ik mijn reactie op de motie al gegeven,
met een toevoeging naar aanleiding van de opmerking van
de heer Koerhuis van zonet.
De voorzitter:
Dank u wel. Hiermee zijn we aan het eind van de beraadslaging over deze wet gekomen.
De algemene beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Wij stemmen aanstaande dinsdag over deze wet. Ik dank
de minister.
De vergadering wordt van 13.20 uur tot 14.01 uur geschorst.
Voorzitter: Arib

Tweede Kamer

Aanpassing indexering eigen bijdrage
huurtoeslag en vervallen maximale
inkomensgrenzen

6 september 2018
TK 106

106-4-23