Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

32 813

Kabinetsaanpak Klimaatbeleid

Nr. 808

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 juli 2021
Met deze brief informeer ik u over de uitkomst van de onderhandelingen
over de Europese Klimaatwet en de daarmee gepaard gaande noodzakelijke eerste stappen voor aanpassing van de Nederlandse Klimaatwet.
Als onderdeel van de Europese Green Deal publiceerde de Europese
Commissie op 4 maart 2020 het voorstel voor een Europese Klimaatwet in
de vorm van een verordening. De Europese Klimaatwet is op 30 juni door
het Europese Parlement en de Raad van de Europese Unie aangenomen.
20 dagen na publicatie in het Publicatieblad van de Europese Unie zal
deze verordening in werking treden.
Klimaatdoelen van de EU
De Europese Klimaatwet bevat een bindende doelstelling om in 2050 als
Europese Unie klimaatneutraal te zijn (netto nul emissies) en het streven
om na 2050 negatieve emissies te realiseren. Om het doel van klimaatneutraliteit in 2050 te bereiken, is in de Europese Klimaatwet ook een
bindende doelstelling opgenomen om de netto broeikasgasemissies in de
Unie in 2030 met ten minste 55% te verminderen ten opzichte van het
niveau van 1990. Daarnaast richt de Europese Klimaatwet zich op
klimaatadaptatie, in lijn met de adaptatiedoelstelling van de Overeenkomst van Parijs.
Het kabinet is tevreden met de uitkomst van de onderhandelingen over de
Europese Klimaatwet waar het kabinet afgelopen jaren met klimaatambitieuze landen voor heeft gelobbyd.
Definitieve versie van de Europese Klimaatwet
De belangrijkste nieuwe elementen opgenomen in de definitieve versie
van de Europese Klimaatwet ten opzichte van het Commissievoorstel uit

kst-32813-808
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 813, nr. 808

1

maart 20201, de voorgestelde wijziging van de verordening in oktober
20202 en de algemene oriëntatie van de Raad van december 2020 op basis
van de onderhandelingen met het Europees Parlement, betreffen:
• Instandhouding van het door de Europese Raad in december 2020
overeengekomen doel van ten minste netto 55% broeikasgasreductie
in 2030 ten opzichte van 1990. Daarbij is de bijdrage van koolstofvastlegging in bodems en bossen aan het doel nu gelimiteerd, zodat
voldoende druk gehouden wordt op het bereiken van de benodigde
emissiereducties in andere sectoren;
• De instelling van een onafhankelijk wetenschappelijke adviesraad –
European Scientific Advisory Board on Climate Change – die analyses
maakt over de laatste klimaatontwikkelingen en adviseert of het Unie
beleid in de pas loopt met de te realiseren doelen;
• Het streven om na 2050 negatieve emissies te realiseren, naast het
doel om als EU uiterlijk in 2050 klimaatneutraal te zijn;
• De afspraak dat de Commissie begin 2024 (na de mondiale Global
Stocktake onder de Overeenkomst van Parijs, eind 2023) een voorstel
zal presenteren voor een emissiereductiedoel voor de EU voor 2040,
simultaan aan een indicatief broeikasgasbudget (indicatie van de
resulterende cumulatieve CO2-emissies om de Parijsdoelen te halen).
De Nederlandse Klimaatwet
Met de inwerkingtreding van de Europese Klimaatwet zijn de nieuwe
emissiereductiedoelen voor de Europese Unie vastgelegd in een
verordening. Een verordening is juridisch verbindend in al haar onderdelen, is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat en heeft voorrang ten
opzichte van nationaal recht. Indien nationale wetgeving in strijd is met
een verordening, dan dient de nationale wetgeving buiten beschouwing te
worden gelaten wegens strijd met hoger recht. De inwerkingtreding van
de Europese Klimaatwet maakt aanpassing van de Nederlandse
Klimaatwet noodzakelijk, omdat de huidige Nederlandse Klimaatwet geen
rekening houdt met de juridisch bindende verplichtingen uit de Europese
Klimaatwet. Concreet betekent dit dat de emissiereductiedoelen voor 2030
en 2050 zoals opgenomen in de Nederlandse Klimaatwet, moeten worden
aangepast om ze in lijn te brengen met de aangescherpte EU-doelen.
Daarvoor bestaan verschillende opties. In het rapport Bestemming Parijs
van de ambtelijke studiegroep-Van Geest is een aantal mogelijke opties
beschreven.3 Het is aan een nieuw kabinet om hier keuzes in te maken.
Om te voorkomen dat de doelen van de Nederlandse Klimaatwet
conflicteren met de Europese Klimaatwet zal ik wel, vooruitlopend op de
besluitvorming van het volgende kabinet, een wetsvoorstel voorbereiden
met een noodzakelijke wijziging van de Nederlandse Klimaatwet. In dit
wetsvoorstel zal het reductiedoel voor 2050 – gelet op het EU-doel van
klimaatneutraliteit – worden aangescherpt van 95% naar klimaatneutraliteit. Het EU-doel voor 2030 betekent niet dat het emissiereductiedoel in
de Nederlandse Klimaatwet ook ten minste 55% moet zijn. Wel betekent
het dat Nederland geen nationaal beleid mag voeren dat tot minder
emissiereducties leidt dan Nederland op grond van het EU recht verplicht
is. Om die reden dient in de Nederlandse Klimaatwet ten minste te
worden bepaald dat het nationale reductiedoel voor 2030 geldt onverminderd de reducties die op grond van de Europese verplichtingen
moeten worden bereikt. Dit is conform de afspraak uit het regeerakkoord
1

BNC-fiche Verordening voor een Europese Klimaatwet, 14 april 2020. COM (2020) 80
(Kamerstuk 35 377, nr. 1).
BNC fiche Gewijzigd voorstel verordening Europese Klimaatwet, 30 oktober 2020.
(Kamerstuk 35 448, nr. 1).
3
Bestemming Parijs, Kamerstuk 32 813, nr. 664
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 813, nr. 808

2

Rutte 3 waarin het kabinet in Europees verband heeft gepleit voor 55%
emissiereductie in 2030. De voordelen om het klimaatbeleid Europees te
voeren zijn onder andere het gelijke speelveld voor bedrijven en het
voorkomen van weglekeffecten.
Met deze brief geeft het kabinet uitvoering aan de motie van het lid
Bisschop4 ten aanzien van de naleving van de subsidiariteit en evenredigheid van nationale parlementen bij het wetgevingsproces. Het
vaststellen van klimaatdoelen na 2030 is immers niet als gedelegeerde
handeling in de Europese Klimaatwet opgenomen, zoals in het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie wel het geval was. Bovendien
zorgt de instelling van een onafhankelijke wetenschappelijke adviesraad
dat de Unie in de pas loopt met de laatste klimaatontwikkelingen om daar
op bij te sturen. Ten slotte zal het overleg met economische sectoren ook
het bedrijfsleven en andere economische actoren betrokken houden en
meenemen in een geleidelijke transitie.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
D. Yeşilgöz-Zegerius

4

Kamerstuk 21 501-20, nr. 1504

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 813, nr. 808

3