Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

27 659

Vereenvoudiging van het stelsel van
overheidsbemoeienis met het aanbod van
zorginstellingen (Wet toelating zorginstellingen)

Nr. 113

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 maart 2009
Op 19 november 2008 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
van State uitspraak gedaan in de beroepszaken tegen een voorschrift dat
aan alle WTZi-toelatingen was verbonden. Dit voorschrift regelde het
behoud van waarde van onroerende zaken voor de zorg.
De Raad van State heeft dit voorschrift vernietigd en heeft geoordeeld dat
voor zover er, naast de waarborg die de wetgever met artikel 18 WTZi
heeft getroffen, andere bepalingen ten aanzien van het behoud van
vermogen voor zorg wenselijk zijn, deze een wettelijke grondslag
behoeven. De Raad van State heeft geen inhoudelijke beoordeling
gegeven ten aanzien van inhoud van de voorschriften.
Naar aanleiding van de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van
de Raad van State heeft de minister u op 22 december 2008 gemeld1 dat
het beleid tot behoud van waarde van onroerende zaken in de zorg onverkort van kracht blijft. Dit beleid komt er op neer dat de waarde van de
onroerende zaken, welke met collectieve middelen in een beschermde,
risicoarme omgeving is opgebouwd, behouden moeten blijven voor de
zorg. Wij vinden het van belang dat instellingen dit beleid in acht nemen
zodat er geen geld «weglekt» uit de zorg. Wij hebben het College sanering
zorginstellingen verzocht om, voortuitlopend op de totstandkoming van
wetgeving, haar rol bij transacties met onroerende zaken zoveel mogelijk
actief te blijven invullen.
Door de uitspraak van de Raad van State kan het College sanering zorginstellingen, dat toezicht hield op de naleving van het voorschrift tot
behoud van waarde van onroerende zaken voor de zorg, instellingen
echter niet meer verplichten zich te houden aan het voorschrift.

Antwoorden op Tweede Kamervragen van
SP en CDA, Aanhangsel der Handelingen,
vergaderjaar 2008–2009, nrs. 1072 en 1078.

Instellingen die voornemens zijn onroerende zaken blijvend niet meer
voor zorg te bestemmen hebben, op grond van artikel 18 WTZi, nog wel
vooraf goedkeuring van het College sanering zorginstellingen nodig. Maar

KST129643
0809tkkst27659-113
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 27 659, nr. 113

1

1

transacties zoals sale-and-lease back constructies of uitzakconstructies in
onderliggende BV’s vallen niet onder de werking van artikel 18 WTZi. Dat
«gat» werd juist met het – thans vernietigde – voorschrift gedicht. Ook
hoeven instellingen zich niet meer te houden aan de eis dat er een marktconforme prijs moet zijn bij verkoop van het vastgoed en hoeven zij zich
niet meer te houden aan de eis dat de opbrengst behouden moet blijven
voor zorg. Dat was in het inmiddels vernietigde voorschrift geregeld en
staat niet in artikel 18 WTZi.
Wel zijn op dit moment nog de volgende publieke en private waarborgen
aanwezig:
– op grond van artikel 18 WTZi, goedkeuring door het College sanering
zorginstellingen bij transacties met onroerende zaken die na de transactie blijvend niet meer voor zorg worden gebruikt;
– goedkeuring door het Waarborgfonds voor de Zorg (WfZ), indien
sprake is van door het Wfz geborgde leningen of indien sprake is van
uitvoering van de Rijksgarantieregeling 1958;
– de door instellingen voorgenomen transacties met onroerende zaken
moeten verder passen binnen onder andere het statutaire doel van de
instelling, de statutaire bepalingen die betrekking hebben op geldige
besluitvorming, daarnaast moet er goedkeuring zijn van het toezichthoudende orgaan en dienen de cliëntenraad en de stakeholders tijdig
in de gelegenheid te worden gesteld om een advies uit te brengen.
Sinds de uitspraak van de Raad van State ontbreken er echter naar onze
mening voor het College sanering zorginstellingen voldoende instrumenten om actief toezicht te houden op transacties met onroerende zaken
van zorginstellingen.
Naar aanleiding van het vorenstaande hebben wij besloten dat een
verdere uitwerking van deze publieke waarborg wenselijk is, om zo te
zorgen dat bij transacties met onroerende zaken – die (ten minste ten dele)
met collectieve middelen in een beschermde risico-arme omgeving zijn
opgebouwd – de marktwaarde wordt gehanteerd en de verkoopopbrengst
behouden blijft voor de zorg.
Wij willen dan ook overgaan tot spoedwetgeving om op deze wijze de
bepalingen die ten aanzien van het behoud van vermogen voor zorg
wenselijk zijn, een wettelijke grondslag te geven. Deze wetgeving zal met
inachtneming van de Europeesrechtelijke regelgeving worden opgesteld.
We zullen deze spoedwetgeving aan u voorleggen. We streven ernaar het
wetsvoorstel voor de zomer aan de Raad van State te sturen. De beoogde
datum van inwerkingtreding is uiterlijk 1 januari 2010.
We vertrouwen er op u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
A. Klink
De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M. Bussemaker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 27 659, nr. 113

2