Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

28 879

Doelmatigheid onderwijsaanbod en
accreditatiekaders Hoger Onderwijs

Nr. 18

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 mei 2008
Bij brief van 8 april 2008 (08-OCW-B-020) verzocht u om nadere informatie
over de effecten van de beleidsregel en de macrodoelmatigheidstoets
hoger onderwijs bij het al of niet toekennen van nieuwe of nevenvestigingen van lerarenopleidingen. U vroeg een uitgebreidere reactie dan de
antwoorden op de schriftelijke vragen van de leden Besselink en Heijnen
inzake de dreigende tekorten aan leraren voor het voortgezet onderwijs in
de regio Haaglanden d.d. 17 maart 2008 (Aanhangsel der Handelingen II,
vergaderjaar 2007–2008, nr. 1697). Dit mede naar aanleiding van signalen
tijdens een werkbezoek van de commissie aan de Universiteit van
Amsterdam. Omdat de lerarenopleidingen één van mijn aandachtsgebieden zijn, beantwoord ik uw brief mede namens minister Plasterk.
Naar aanleiding van uw verzoek deel ik u het volgende mee.
In onze antwoorden op de schriftelijke vragen van de leden Besselink en
Heijnen over de dreigende tekorten aan leraren voor het voortgezet onderwijs in Haaglanden, heb ik aangegeven dat de eisen en criteria met betrekking tot de door de NVAO uitgevoerde accreditaties van opleidingen noodzakelijk zijn om de kwaliteit van opleidingen te kunnen garanderen. De
kwaliteit van lerarenopleidingen vormt immers één van de speerpunten
van ons beleid.
Ik vind dat de tekortenproblematiek nimmer aanleiding mag zijn om
concessies te doen aan de kwaliteit van de leraar of de kwaliteit van de
opleiding van leraren. Daarom is er naar mijn mening geen grond voor
een herziening van accreditatiecriteria voor lerarenopleidingen: het
streven is gericht op voldoende leraren van goede kwaliteit. Lerarenopleidingen die kwalitatief aan de maat zijn, zijn hiervoor een absolute voorwaarde.
Voor wat betreft de gevraagde nadere informatie op het punt van de
macrodoelmatigheid merk ik het volgende op.

KST118918
0708tkkst28879-18
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 28 879, nr. 18

1

In de antwoorden op voornoemde vragen van de leden Besselink en
Heijnen heb ik aangegeven dat het er bij de macrodoelmatigheidstoetsing
om gaat een optimale infrastructuur van het onderwijsaanbod in een
bepaald domein te bewerkstelligen, onder andere door versnippering van
dat aanbod te voorkomen. Aanvragen worden getoetst aan de hand van
de overeengekomen regelgeving inzake macrodoelmatigheid. Deze is
opgesteld op basis van de WHW. Dit gebeurt telkens voor een bepaalde
periode en na overleg met de instellingen in het hoger onderwijs. Beide
Kamers der Staten-Generaal worden van het vaststellen van de regels in
kennis gesteld. De huidige beleidsregel, de Beleidsregel macrodoelmatigheid hoger onderwijs 2006 geldt tot uiterlijk 31 september 2009.
In het specifieke geval van de door INHOLLAND gevraagde nieuwe vestigingsplaats voor bestaande lerarenopleidingen, heb ik naar mijn mening
de beleidsregel zorgvuldig toegepast en heb ik op grond daarvan een deel
van de aanvraag afgewezen. Daarbij speelde onder meer een rol dat we
juist bij een dreigend tekort aan leraren geen beslissingen moeten nemen
die het al bestaande aanbod te zeer kunnen schaden. Omdat INHOLLAND
van de mogelijkheid gebruik heeft gemaakt om bezwaar aan te tekenen
tegen deze beschikking, wil ik hangende deze procedure niet nader op
deze casus ingaan.
Uw vraag is blijkens uw brief mede ingegeven door signalen uit een werkbezoek aan de Universiteit van Amsterdam.
Er zijn de afgelopen vier jaar geen aanvragen voor een nieuwe lerarenopleiding of een nieuwe vestigingsplaats bij deze universiteit afgewezen op
macrodoelmatigheidsgronden. Het is ook niet zo dat macrodoelmatigheidsaanvragen voor lerarenopleidingen vo/bve in het algemeen weinig
kans zouden maken, ook al is het aanbod van lerarenopleidingen, afgezet
tegen de belangstelling van studenten, relatief groot. Telkens wordt per
individuele aanvraag beoordeeld of er, gelet op eerdergenoemde beleidsregel, gronden zijn om deze al dan niet te honoreren. De afweging die
daarbij steeds zorgvuldig wordt gemaakt, is of het aanbod toegevoegde
waarde heeft en niet leidt tot uitholling van de bestaande voorzieningenstructuur. Toegevoegde waarde is aan de orde als meer studenten zo de
mogelijkheid krijgen de desbetreffende studie te volgen dan met het
bestaande aanbod. Ook kan het zijn dat juist geen sprake is van toegevoegde waarde. Bijvoorbeeld doordat het nieuwe, het bestaande of het
gehele aanbod zo kleinschalig worden, dat onvoldoende serviceniveau
naar studenten toe dreigt of de levensvatbaarheid van het bestaande, het
nieuwe of het gehele aanbod, in gevaar komt.
Ik vertrouw erop, hiermee aan uw verzoek te hebben voldaan.
De staatssecretaris Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 28 879, nr. 18

2