1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

32 176

Wijziging van de Wet op het primair onderwijs,
de Wet op de expertisecentra, de Wet op het
voortgezet onderwijs, de Wet educatie en
beroepsonderwijs en de Wet verzelfstandiging
Informatiseringsbank in verband met het
gebruik van het persoonsgebonden nummer bij
onder meer de uitwisseling van leer- en
begeleidingsgegevens van leerlingen

G/ Nr. 16

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP

Ontvangen ter Griffie van de Eerste en van de
Tweede Kamer op 30 mei 2012. De wens dat
het in de maatregel geregelde onderwerp bij
de wet wordt geregeld kan door of namens
een van beide Kamers te kennen worden
gegeven uiterlijk op 27 juni 2012.

Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal
Den Haag, 30 mei 2012
Hierbij zend ik u, mede namens mijn ambtgenoot van Economische
Zaken, Landbouw en Innovatie het Besluit van 2 mei 2012 houdende
nadere voorschriften omtrent het onderwijskundig rapport en de
specificatie van leer- en begeleidingsgegevens (Besluit uitwisseling leeren begeleidingsgegevens)1. Voor de inhoud van het besluit verwijs ik u
naar de nota van toelichting. De datum van inwerkingtreding van het
besluit wordt bij koninklijk besluit vastgesteld.
De voorlegging geschiedt in het kader van de wettelijk voorgeschreven
procedure (artikelen 42, tweede lid, van de Wet op het primair onderwijs,
43, tweede lid, van de Wet op de expertisecentra, 103b, twaalfde lid, van
de Wet op het voortgezet onderwijs, en 2.3.6a, negende lid, en 2.5.5a,
twaalfde lid, van de Wet educatie en beroepsonderwijs). De wet bepaalt
dat door of namens een der Kamers binnen vier weken te kennen kan
worden gegeven dat het onderwerp van het besluit bij wet moet worden
geregeld. In dat geval blijft inwerkingtreding achterwege en wordt zo
spoedig mogelijk een wetsvoorstel ingediend.
Er wordt gestreefd naar inwerkingtreding van het besluit met ingang van
1 augustus 2012.
Eenzelfde brief heb ik heden gezonden aan de Voorzitter van de Eerste
Kamer der Staten-Generaal.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-32176-16
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 32 176, nr. 16

1

NOTA VAN TOELICHTING
1. Algemeen
1.1 Doel en inhoud van het besluit
In dit Besluit wordt nader gespecificeerd welke leergegevens en direct met
het leren samenhangende begeleidingsgegevens ten hoogste door
scholen onderling over een leerling mogen worden uitgewisseld, met
behulp van het persoonsgebonden nummer ten behoeve van de in- en
uitschrijving van die leerling. Hiervoor is een wettelijke grondslag
gecreëerd met de Wet van 8 maart 2012 tot wijziging van de Wet op het
primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet op het voortgezet
onderwijs, de Wet educatie en beroepsonderwijs en de Wet verzelfstandiging Informatiseringsbank in verband met het gebruik van het persoonsgebonden nummer bij onder meer de uitwisseling van leer- en begeleidingsgegevens van leerlingen (Stb. 2012, 157). Deze toelichting wordt
mede namens de Minister van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie gegeven.
Allereerst dient opgemerkt te worden dat dit besluit geenszins bepaalt
welke gegevens scholen daadwerkelijk uitwisselen, maar het schept de
kaders van welke gegevens ten hoogste door scholen mogen worden
uitgewisseld. In de praktijk moeten scholen altijd afwegen welke gegevens
daadwerkelijk in het voorliggende geval nodig zijn ten behoeve van het
leren en begeleiden van een leerling bij overstap naar een nieuwe school.
Gegevens die niet in dit kader passen mogen niet door scholen met het
persoonsgebonden nummer uitgewisseld worden.
Waarom uitwisseling leer- en begeleidingsgegevens
Het is gebruikelijk dat scholen leer- en begeleidingsgegevens uitwisselen
wanneer leerlingen van school veranderen. In het primair en (voortgezet)
speciaal onderwijs wordt daartoe het verplichte onderwijskundig rapport
opgesteld. Door het uitwisselen van deze op de persoonlijke onderwijsbehoeften toegesneden gegevens zorgen scholen ervoor dat leerlingen ook
na een overstap op de nieuwe school het juiste onderwijs of aangepaste
begeleiding ontvangen. Deze gegevens worden in de praktijk al decennia
op allerlei manieren uitgewisseld tussen scholen: in mondeling contact,
middels papieren dossiers, en recenter per e-mail. Het valt te verwachten
dat de uitwisseling in toenemende mate op elektronische wijze zal
plaatsvinden. Door het gebruik van het persoonsgebonden nummer te
regelen bij de uitwisseling van leer- en begeleidingsgegevens, biedt de
regering een belangrijke basisvoorwaarde voor een transparante
(elektronische) uitwisseling tussen scholen die de kans op fouten zo klein
mogelijk maakt.
De begeleidingsgegevens van leerlingen die scholen vastleggen in
dossiers en onderling uitwisselen kunnen privacygevoelige persoonsgegevens zijn. Op de bewerking (waaronder uitwisseling) van deze gegevens
is de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) van toepassing. Scholen
mogen, als verantwoordelijke in de zin van de Wbp, de begeleidingsgegevens alleen verwerken voor zover zij, gelet op de doeleinden waarvoor
deze gegevens worden verzameld en verwerkt, toereikend, ter zake
dienend en niet bovenmatig zijn, zoals bedoeld in artikel 11 van de Wbp.
De proportionaliteit wordt dus voorgeschreven voor wat betreft de
gegevens die mogen worden uitgewisseld: alleen gegevens die strikt
noodzakelijk zijn voor het leren en begeleiden van de leerling op een
volgende school op het moment dat een leerling overstapt. Daarnaast
wordt ook proportionaliteit betracht voor het moment waarop mag

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 32 176, nr. 16

2

worden uitgewisseld, namelijk uitsluitend bij de overstap van een leerling
naar een andere school. Ten slotte, is het wettelijk kader beperkt tot
uitwisseling tussen scholen onderling en is uitwisseling met andere
instanties niet toegestaan.
Het is noodzakelijk om leer- en begeleidingsgegevens op een ordelijke
manier te kunnen uitwisselen tussen scholen, om zo bij te dragen aan een
soepeler doorlopende leerlijn voor elk kind. Scholen kunnen dan immers
sneller en eenvoudiger beschikken over adequate informatie over de
leerling die relevant is voor het leren en begeleiden van die leerling na
een overstap. Het doel is daarmee dus de school te faciliteren om de
leerling zo goed en zo snel mogelijk onderwijs te laten volgen dat het
beste bij de leerling past, aansluitend op de prestaties, ervaringen en
begeleiding die op de voorgaande school is opgedaan.
Waarom gegevens specificeren
Met dit besluit wordt nader gespecificeerd welke leer- en begeleidingsgegevens scholen ten hoogste over een leerling mogen uitwisselen met het
persoonsgebonden nummer. Doel is om meer helderheid en transparantie
te scheppen. In de eerste plaats naar scholen zelf, zodat het onderwijsveld
weet binnen welke kaders uitwisseling van gegevens over leerlingen moet
plaatsvinden. Maar ook richting ouders en leerlingen, zodat duidelijk is
welke gegevens scholen over een leerling kunnen uitwisselen.
In dit besluit zijn gegevenscategorieën gedefinieerd. In de artikelsgewijze
toelichting wordt met concrete voorbeelden van gegevens geïllustreerd
wat hieronder verstaan kan worden. De toelichting bevat echter geen
limitatieve opsomming. Het is ondoenlijk en onwenselijk om in regelgeving specifiek voor te schrijven wat wel en niet mag op het niveau van
een individueel gegeven. Allereerst zijn scholen als verantwoordelijke
volgens de Wbp al gehouden aan proportionaliteit bij verwerking en
uitwisseling van persoonsgegevens. Daarnaast heeft een school ook
professionele ruimte nodig om te bepalen wat in een specifiek geval voor
een specifieke leerling op een specifiek moment noodzakelijk is binnen dit
kader. De uitwisseling van een onderwijskundig rapport is bijvoorbeeld
staande praktijk en de inhoud is divers. Dat codificeren we nu en het is
niet de bedoeling scholen daarin sterk te beperken. Ten slotte zijn er
allerlei ontwikkelingen in het onderwijs gaande, zoals onderwijs op maat,
bevordering van excellentie, passend onderwijs en doorlopende leerlijnen
voor onder andere taal en rekenen. Scholen moeten de mogelijkheid
hebben om ook naar de toekomst toe gegevens die daarvoor relevant en
noodzakelijk zijn onderling uit te mogen wisselen. Een zekere bandbreedte
van wat scholen in bepaalde gevallen mogen uitwisselen is dus wenselijk.
Zonder voorbij te gaan aan de wens en noodzaak om kaderstellend te zijn.
Daarom wordt in deze toelichting ook expliciet stil gestaan bij de
gegevens die dus zeker niet mogen worden uitgewisseld.
1.2 Relatie van dit besluit tot de Wet bescherming persoonsgegevens
Zoals in paragraaf 1.1 al is uiteengezet doet dit besluit niet af aan de
algemene gelding van de Wbp. Deze wet is ook onverkort op het
verwerken en uitwisselen van leer- en begeleidingsgegevens en het
onderwijskundig rapport van leerlingen van toepassing. Bij deze
verwerking dienen de beginselen van doelbinding en proportionaliteit,
zoals vastgelegd in de Wbp, in acht te worden genomen. Dit betekent dat
het moet gaan om gegevens die op het moment van overstap naar een
nieuwe school actueel en ter zake dienend zijn, en dat niet meer gegevens
worden uitgewisseld dan nodig is voor goede begeleiding/onderwijs door
de nieuwe school. Hierbij geldt ook dat bij de uitwisseling en verwerking

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 32 176, nr. 16

3

van persoonsgegevens adequate beveiligingsmaatregelen dienen te
worden genomen door de school.
Wellicht ten overvloede wijst de regering op de rechten van ouders en
leerlingen, die zij jegens de school als verantwoordelijke in de zin van de
Wbp, kunnen uitoefenen. De ouder of leerling in het voortgezet onderwijs
of het middelbaar beroepsonderwijs moet expliciet toestemming geven
voor de uitwisseling van leer- en begeleidingsgegevens tussen scholen.
De oude school dient hiervan ook een verklaring op te nemen in de
administratie. Bij de uitwisseling van het verplichte onderwijskundig
rapport van het basis- en (voortgezet) speciaal onderwijs naar het
voortgezet onderwijs geldt dat de ouder inzage- en correctierecht heeft.
Scholen zijn verplicht ouders actief te informeren over de inhoud van het
onderwijskundig rapport. Professionele indrukken kunnen niet gecorrigeerd worden, maar indien de ouders hierbij bezwaren hebben dan dient
dit vermeld te worden in het dossier. De opmerkingen en visie van de
ouders moeten dus op verzoek worden toegevoegd aan het dossier.
Ouders of leerlingen kunnen een klacht indienen bij de klachtencommissie
van de school als de school zich hier niet aan houdt, zich wenden tot het
CBP of gebruik maken van de in de Wbp geregelde rechtsbescherming.1
De klachteninstellingen in het onderwijs zijn bedoeld voor alle mogelijke
klachten over gedragingen en beslissingen van het bevoegd gezag of het
personeel van de school.2 Daaronder vallen ook mogelijke klachten van
ouders of leerlingen over het niet naleven door de school van
voorschriften uit de Wbp of onderwijswetten ten aanzien van het
verwerken van persoonsgegevens, het uitwisselen van leer- en begeleidingsgegevens en de rechten van ouders en leerlingen daarbij.
1.3 Toelichting op de te verwerken gegevens
Bij de artikelsgewijze toelichting van artikel 2 worden per gegevenssoort
voorbeelden geven met aanduiding van het type gegevens en nut en
noodzaak voor uitwisseling door scholen.
Gelet op artikel 16, 17 en 18 Wbp is het slechts in zeer beperkte gevallen
toegestaan dat bijzondere persoonsgegevens zoals godsdienst en
levensovertuiging of ras mogen worden verwerkt. Deze gegevens hebben
naar het oordeel van de regering geen directe relevantie voor het leren.
Met het oog op het beperken van de gegevensuitwisselingen tussen
scholen tot het strikt noodzakelijke, vallen deze gegevens nadrukkelijk
buiten het kader dat met dit besluit nader gespecificeerd wordt. Dit geldt
eveneens voor afgeleide gegevens, zoals etniciteit, nationaliteit, geboorteland, datum van vestiging in Nederland of verblijfstitel.

1
Op grond van de artikelen 45 en 46 Wbp
kunnen belanghebbenden zich wenden tot de
rechtbank indien de verantwoordelijke een
verzoek tot (onder andere) inzage of correctie
afwijst.
2
Artikel 14 van de WPO en artikel 24b, eerste
lid, van de WVO.

Dit besluit schrijft verder niet voor welke gegevens noch op welke wijze
die gegevens uitgewisseld moeten worden. Hoe de (elektronische)
uitwisseling van leer- en begeleidingsgegevens samen met het persoonsgebonden nummer tussen scholen precies wordt vormgegeven (en alle
daarmee samenhangende nadere keuzes ten aanzien van techniek,
beveiliging, vormgeving van inzagerecht, enzovoorts), is – uiteraard
binnen de kaders van wet- en regelgeving – aan het onderwijsveld. De
onderliggende wettelijke grondslag en het kader dat in dit besluit wordt
neergelegd bieden ruimte voor verschillende vormen van elektronische
uitwisseling van gegevens tussen scholen. Het onderwijsveld kan daartoe
zelf tot regionale of landelijke afspraken en standaarden komen.
Daaronder valt ook de uitwerking van een landelijke standaard en een
overstapservice, waaraan op dit moment door de PO- en VO-Raad
gewerkt wordt in het project Overstapservice Onderwijs (voorheen bekend
als Elektronisch Leerdossier of ELD). Doel is om een veilige, transparante

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 32 176, nr. 16

4

en efficiënte gegevensuitwisseling tussen scholen te faciliteren. Deelname
hieraan is facultatief.
1.4 Ingewonnen adviezen
Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) is, in het kader van de
advisering over dit Besluit, specifiek verzocht of, en zo ja onder welke
voorwaarden, geboortelandgegevens mogen worden verstrekt door
scholen bij de overstap van leerlingen. Mede naar aanleiding van het
advies van het CBP is besloten om geboortelandgegevens niet op te
nemen in de set met gegevens die op grond van dit besluit mogen
worden uitgewisseld tussen scholen en instellingen. Ter toelichting op de
achtergrond van bijvoorbeeld een taalachterstand kan worden volstaan
met het gegeven dat Nederlands bijvoorbeeld de tweede taal van een
leerling is of dat er geen Nederlands wordt gesproken in de thuissituatie.
Geboortelandgegevens worden hierbij niet direct van belang geacht voor
het leren of het volgen van onderwijs van de leerling.
1.5 Uitvoerings- en handhavingsgevolgen
Het ontwerp van dit Besluit is in het kader van een uitvoerings- en
handhaafbaarheidstoets voorgelegd aan de Dienst Uitvoering Onderwijs
(DUO), de Inspectie van het Onderwijs en de departementale Audit dienst.
DUO heeft aangegeven dat het besluit geen directe uitvoeringsconsequenties heeft. Ook heeft DUO geconstateerd dat er geen sprake is van
administratieve lasten als gevolg van dit Besluit, zoals hieronder verder is
uitgewerkt.
De Inspectie van het Onderwijs acht de in dit besluit gedefinieerde
gegevenscategorieën zinvol en doelmatig. Daarnaast geeft de Inspectie
aan in staat te zijn om toezicht te houden op de toepassing van dit besluit
door scholen middels risicodetectie en toezicht op naleving. De Inspectie
zal haar toezicht daarbij aansluiten op door het veld ontwikkelde instrumenten. Verder heeft de Inspectie de wens geuit om ook minimumeisen te
stellen aan wat scholen moeten uitwisselen. Hiervoor is echter geen
grondslag en bovendien druist dit in tegen de bedoeling van dit Besluit en
achterliggende wet. Er moet immers per leerling die overstapt worden
bepaald welke gegevens relevant en proportioneel zijn. In geval van een
goed functionerende leerling zal de set van leer- en begeleidingsgegevens
die uitgewisseld wordt met de nieuwe school dus zeer summier kunnen
zijn.
De departementale Auditdienst heeft geen opmerkingen bij dit Besluit.
1.6 Internetconsultatie
Een ontwerp van dit Besluit is voorgelegd voor publieke Internetconsultatie. Naar aanleiding van de reacties die dit heeft opgeleverd is artikel 2
van het besluit aangepast en de nota van toelichting op enkele punten
verder verduidelijkt.
Op de internetconsultatie «Besluit uitwisseling leer- en begeleidingsgegevens» zijn in totaal 114 reacties binnengekomen, waarvan er 53
toestemming hebben gegeven hun reactie ook openbaar te maken. Hierbij
zaten onder meer reacties van ouderverenigingen, van (samenwerkingsverbanden van) scholen, de PO-raad en VO-raad, enkele andere belangenbehartigers en individuele ouders en burgers. De consultatie heeft dus
een breed bereik gehad. Hoewel het geen representatieve enquête is,
geeft het wel een beeld van de opvattingen die leven bij diverse belanghebbenden.
Belangrijk om te constateren is dat het, voor het overgrote deel van de
respondenten, duidelijk is waarop het besluit betrekking heeft. Scholen en

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 32 176, nr. 16

5

belangenbehartigers reageren voornamelijk positief op het besluit. Zij
vinden het wenselijk dat uitwisseling van leer- en begeleidingsgegevens
tussen scholen plaatsvindt en zien ook het nut ervan. Het besluit biedt
daarbij volgens hen een afdoend kader, dat ruimte laat voor professionele
afweging door de school.
Tegelijkertijd blijkt dat vooral ouders naast voordelen ook een aantal
aandachtspunten zien, veelal ingegeven vanuit hun eigen persoonlijke
ervaringen. Ouders maken zich bijvoorbeeld zorgen of bij de vormgeving
van de digitale uitwisseling van leergegevens tussen scholen voldoende
waarborgen worden ingebouwd en of de privacy van hun kinderen
optimaal beschermd blijft. Ook ouderorganisaties vragen aandacht voor
de positie van ouders bij de uitwisseling van leergegevens. De wens is dat
ouders invloed hebben en dat het dossier een zo volledig mogelijk beeld
geeft van een kind. Soms blijken ouders onvoldoende op de hoogte van
hun rechten, zoals hierboven in paragraaf 1.2 beschreven.
In de meeste gevallen hebben de suggesties uit de internetconsultatie niet
direct betrekking op de inhoud van het besluit, maar op de waarborgen
die elders zijn geregeld en de uitvoering door scholen in de praktijk. Dit zal
ik uiteraard ook expliciet meenemen bij de evaluatie van de wet na drie
jaar.
1.7 Administratieve lasten
Dit besluit heeft geen betrekking op informatieverplichtingen aan de
overheid. Het gaat niet om het verzamelen, bewerken, registreren,
bewaren en ter beschikking stellen van informatie aan de overheid. Er is
daarom geen sprake van administratieve lasten voor scholen die
voortkomen uit dit besluit.
Met dit besluit wordt het onderwijsveld gefaciliteerd bij een effectieve en
transparante (elektronische) uitwisseling van leer- en begeleidingsgegevens. Dit komt tegemoet aan de wens uit de dagelijkse onderwijspraktijk om de uitwisseling ordelijker en efficiënter te laten verlopen en de
kans op fouten te minimaliseren. Het kan daarmee ook gemakkelijker in de
eigen systemen worden ingevoerd. Daarbij is de verwachting dat door
digitalisering van gegevensuitwisseling tussen scholen mogelijk te maken
op vrijwillige basis juist tot lastenverlichting kan leiden.
2. Artikelsgewijs
Artikel 2. Inhoud onderwijskundig rapport
De in het onderwijskundig rapport op te nemen gegevens zijn (naar
categorie) gelimiteerd. De in artikel 2 van het besluit onder a tot en met e
genoemde gegevens worden in de volgende artikelen toegelicht. Deze
toelichting bevat geen limitatieve opsomming, maar geeft een concrete
invulling met voorbeelden van het type gegevens dat binnen het kader
van de gegevenscategorieën in dit besluit valt. Bij de vraag of gegevens
over een leerling bij de overstap uitgewisseld mogen worden is de directe
relevantie en noodzaak, voor het leren en volgen van onderwijs door de
leerling op het vervolgonderwijs en eventuele begeleiding die daarbij
wenselijk is, bepalend. De uitwisseling van gegevens bedoeld in de
onderdelen a tot en met e worden in dit besluit beperkt tot die categorieën, waarvan onomstotelijk vaststaat dat verwerking nodig is voor de
goede gang van zaken binnen dan wel tussen de scholen en het contact
tussen school en ouders/leerling.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 32 176, nr. 16

6

Artikel 3. Administratieve gegevens
Onder administratieve gegevens van de leerling worden in ieder geval
verstaan: persoonsgebonden nummer, naam, geslacht, adres, telefoonnummer, e-mailadres en geboortedatum.
Onder administratieve gegevens van de ouders, voogden of verzorgers
van de leerling worden in ieder geval verstaan: aard van de relatie, naam,
adres, geslacht, telefoon, e-mailadres.
Onder administratieve gegevens van de leverende school worden in ieder
geval verstaan: naam school, adresgegevens, BRIN, onderwijsvorm/
schoolsoort.
Onder administratieve gegevens van de contactpersoon van de leverende
school worden in ieder geval verstaan: naam, functie, telefoon/emailadres, contact gewenst over de leerling.
Het gaat hier om gegevens die nodig zijn voor het directe contact tussen
de beide scholen of tussen de school en de ouder of leerling. Hierbij geldt
dat scholen het grootste deel van deze gegevens ontvangen van de
leerling of ouder bij de inschrijving en/of geverifieerd via het Basisregister
Onderwijs (BRON) en de Gemeentelijke Basisregistratie (GBA) bij
aanmelding van een leerling voor de bekostiging. Deze gegevens mogen
dus ook tussen scholen onderling worden uitgewisseld en aangevuld,
wanneer deze niet uit authentieke bronnen beschikbaar zijn. Dit laatste
kan het geval zijn met actuele of tijdelijke verblijfadressen van een
leerling, bijvoorbeeld als kinderen ergens logeren omdat een van de
ouders in het ziekenhuis ligt. In de administratie van de school gaat het
voor het geven van onderwijs om de vindbaarheid van (de verantwoordelijken voor) de leerling.
Artikel 4. Gegevens over onderwijshistorie, leerresultaten, stageen werkervaring
Onder gegevens over onderwijshistorie worden in ieder geval verstaan:
recente schoolwisselingen, in- en uitschrijfdata, deelname voor- of
vroegschoolse educatie, genoten onderwijstype(n), inclusief indien van
toepassing leerweg, sector of profiel, gevolgde (keuze)vakken, resultaten
lob en studiekeuze, wensen van leerling of ouder.
Onder gegevens over leerresultaten worden in ieder geval verstaan:
eerder behaalde vakken, rapportcijfers, referentieniveaus taal en rekenen
met eventuele toelichting, vaardigheidstoetsgegevens, resultaten
methodeonafhankelijke toetsen, resultaten uit of onderdelen van portfolio,
capaciteitsbeoordeling leerkrachten, behaalde diploma’s, verworven
certificaten.
Onder adviezen worden in ieder geval verstaan: schooladvies m.b.t.
schooltype, overige adviezen die specifiek voor de leerling zijn opgesteld
over diens onderwijsdeelname.
Onder gegevens over stage- en werkervaring worden in ieder geval
verstaan: verrichte stages, opgedane beroepspraktijkervaring en/of
werkervaring, verworven competenties en/of certificaten.
Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan het schooladvies omtrent het
volgen van aansluitend voortgezet onderwijs bij het verlaten van de
basisschool. Verder kunnen scholen bijvoorbeeld in het kader van
onderwijs op maat specifieke gegevens of onderdelen van een portfolio
van de leerling uitwisselen, zodat de nieuwe school waar mogelijk kan
voortborduren op een persoonlijke leerroute, behoefte aan bijles of juist
extra aandacht voor een specifieke interesse of talent van de leerling. Het
gaat hierbij dus niet uitsluitend om problematische situaties, maar
bijvoorbeeld ook om gegevens over excellente of hoogbegaafde
leerlingen die extra uitdaging nodig hebben. Bij gegevens over onderwijshistorie gaat het nadrukkelijk om recente gegevens en alleen die gegevens
die op het moment van de overstap nog relevant zijn voor het leren en

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 32 176, nr. 16

7

begeleiden van de leerling op de nieuwe school. Het gaat hierbij niet om
de volledige cumulatieve onderwijshistorie van een leerling.
Artikel 5. Gegevens over de sociaal-emotionele ontwikkeling en
het gedrag
Onder gegevens over sociaal-emotionele ontwikkeling en gedrag worden
in ieder geval verstaan: gegevens uit een leerlingvolgsysteem, leerkrachtbeoordeling, aard van de problematiek, oorzaak van de problematiek,
omgang met medeleerlingen, leerkrachten en onderwijsondersteunend
personeel, werkhouding, concentratie, zelfstandigheid, huiswerkgedrag,
doorzettingsvermogen, taalaanpak, gedragsbeïnvloeding, speel- en
leergedrag.
Wanneer een leerling bijvoorbeeld sterke faalangst kent of een recente
traumatische gebeurtenis heeft meegemaakt, kan het goed zijn dat de
nieuwe school hier vooraf een signaal over ontvangt zodat men alert is,
rekening houdt met de situatie of zo nodig begeleiding inschakelt. Het
gaat hierbij wederom nadrukkelijk om gegevens die direct verband
houden met het leren en onderwijs volgen van de leerling op moment van
overstap. Het betreft hier in eerste instantie professionele waarnemingen
van de leerkracht op school. Als het gegevens betreffen uit de behandelpraktijk van een zorgverlener, zoals een gedragskundige, dan is daarop de
betreffende regelgeving van de beroepsgroep van toepassing. Dit kan
betekenen dat scholen dergelijke gegevens niet zonder meer mogen
uitwisselen, tenzij er expliciete toestemming is van de zorgverlener en de
ouder of leerling.
Artikel 6. Gegevens met betrekking tot de gegeven of geïndiceerde begeleiding
Onder gegevens met betrekking tot de gegeven of geïndiceerde
begeleiding worden in ieder geval verstaan: naam van de beperking/
belemmering, omschrijving van de beperking/belemmering, datum afgifte
indicatie, onderzoeksdatum, naam instelling, contactpersoon, besproken
in zorgadviesteam, contact decaan, studentenservice- of trajectbureau,
ontvangen begeleiding, resultaten begeleiding, advies t.a.v. voortzetting
begeleiding, verwijzing Regionaal Expertisecentrum, BRIN Regionaal
Expertisecentrum, wensen ouders of leerling, gegevens LWOO-beschikking of PRO-indicatie, thuissituatie en huiswerkomstandigheden.
Het gaat hierbij om gegevens die de nieuwe school nodig heeft om een
leerling vanaf het begin bij een overstap passend onderwijs en voldoende
en adequate begeleiding te bieden, waar nodig en wenselijk aansluitend
op eerder genoten begeleiding of behandeling. Gedacht kan worden aan
dyslexie, ADHD of een visuele beperking. Waarbij het niet gaat om
vermoedens, maar om gediagnosticeerde beperkingen of geïndiceerde of
gegeven begeleiding. Het kan hierbij dus gaan om medische of gezondheidsgegevens van de leerling. Artikel 16 Wbp verbiedt het verwerken van
bijzondere gegevens zoals gezondheidsgegevens, tenzij die verwerking
gebaseerd kan worden op artikel 21, eerste lid, onderdeel c, Wbp. Hieruit
vloeit voort dat het mogelijk is voor scholen om gezondheidsgegevens te
verwerken als dat noodzakelijk is met het oog op speciale begeleiding van
leerlingen of het zorgen voor bijzondere voorzieningen die direct relatie
hebben met de gezondheidstoestand. Dit betekent dat per leerling
bekeken moet worden of deze gegevens noodzakelijk zijn voor het geven
of kunnen volgen van onderwijs. Het gaat om een professionele afweging
van de oude school. Dit betekent bovendien dat zeker niet van alle
leerlingen de gezondheidsgegevens standaard verwerkt mogen worden.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 32 176, nr. 16

8

Artikel 7. Verzuimgegevens
Onder verzuimgegevens worden in ieder geval verstaan: omvang
regelmatig of zorgwekkend verzuim, omvang (on)geoorloofd verzuim,
reden (on)geoorloofd verzuim, contact met leerplichtambtenaar, contact
met GGD, melding bij RMC.
Onder relatief verzuim wordt begrepen het zonder geldige reden les- of
praktijktijd verzuimen. Het is voor de nieuwe school belangrijk om van
recent verzuim op de hoogte zijn, zodat alert en adequaat kan worden
gereageerd wanneer de leerling van school wegblijft.
Artikel 8. Specificatie van gegevens
Dit artikel betreft de leer- en begeleidingsgegevens die in het VO en BVE
mogen worden uitgewisseld met het persoonsgebonden nummer. Het
gaat hierbij om een andere wettelijke grondslag dan voor het onderwijskundig rapport, daarom wordt het apart in het besluit geregeld. Het gaat
echter grotendeels om dezelfde gegevenscategorieën als bij het onderwijskundig rapport, met dien verstande dat daar in het VO en BVE een
eigen invulling aan kan worden gegeven. Zo kunnen in het VO onder de
noemer «onderwijshistorie» de door de leerling gevolgde leerwegen
(vmbo) of profielen (havo en vwo) worden aangegeven, en kunnen als
«leerresultaten» bijvoorbeeld de resultaten van schoolexamens en
centrale examens uitgewisseld worden. Of in het kader van onderwijs op
maat bijvoorbeeld ook gegevens uit een persoonlijk portfolio van de
leerling met aangetoonde competenties, extracurriculaire activiteiten,
stages en werkstukken worden vermeld. Deze zaken zijn in het primair en
speciaal onderwijs niet aan de orde.
De administratieve gegevens die in artikel 3 zijn beschreven, zijn niet
opgenomen in de specificatie van artikel 8. Onder het contact ten behoeve
van de in- en uitschrijving van leerlingen, bedoeld in de artikelen 103b
WVO, 2.3.6a en 2.5.5a WEB, wordt enerzijds verstaan het uitwisselen van
administratieve gegevens, die voor inwerkingtreding van de Wet van
8 maart 2012 tot wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op
de expertisecentra, de Wet op het voortgezet onderwijs, de Wet educatie
en beroepsonderwijs en de Wet verzelfstandiging Informatiseringsbank in
verband met het gebruik van het persoonsgebonden nummer bij onder
meer de uitwisseling van leer- en begeleidingsgegevens van leerlingen
(Stb. 2012, 157) reeds mochten worden uitgewisseld met het persoonsgebonden nummer. Anderzijds gaat het om de leer- en begeleidingsgegevens, die pas met de inwerkingtreding van genoemde wet mogen
worden uitgewisseld met het persoonsgebonden nummer en waarvoor
dit besluit een kader schept. De specificatie in artikel 8 ziet toe op de
laatste categorie gegevens. Dit neemt niet weg dat ook in het VO en BVE
administratieve gegevens, overeenkomend met de gegevens genoemd in
artikel 3, mogen worden uitgewisseld met het persoonsgebonden
nummer. Die gegevens worden, vanwege de reikwijdte van de wettelijke
grondslag, echter niet gespecificeerd in dit besluit.
Artikel 10. Inwerkingtreding
Bij de inwerkingtreding wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met de
vaste verandermomenten. Het onderwijsveld heeft nadrukkelijk verzocht
om wet- en regelgeving die hen faciliteert in de uitwisseling van leer- en
begeleidingsgegevens. Het onderwijsveld wacht dit kader af om nadere
invulling te kunnen geven aan de gewenste uitwisseling. Om deze reden

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 32 176, nr. 16

9

is het gewenst dat dit besluit zo snel als mogelijk in werking treedt, zodat
uitwisseling van de in dit besluit omschreven gegevens met het persoonsgebonden nummer tussen scholen mag plaatsvinden.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 32 176, nr. 16

10