Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 679

Wijziging van de Wet milieubeheer en van de
Woningwet in verband met het invoeren van het
landelijk asbestvolgsysteem en enige andere
wijzigingen van de Wet milieubeheer

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING1

Het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State wordt niet openbaar gemaakt,
omdat het zonder meer instemmend
luidt/uitsluitend opmerkingen van redactionele
aard bevat (artikel 26, vijfde lid, van de Wet op
de Raad van State)

I. Algemeen
1. Inleiding
Het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet milieubeheer en van de
Woningwet in verband met het invoeren van het landelijk asbestvolgsysteem (hierna: het wetsvoorstel) heeft tot doel een bijdrage te leveren
aan de verbetering van de naleving van de asbestregelgeving.
De asbestregelgeving heeft tot doel te voorkomen dat bij asbestsanering
nadelige gevolgen optreden voor de gezondheid van de mens of voor het
milieu of dat in dat kader risico’s ontstaan voor werknemers. De
bescherming van de gezondheid van de mens en van het milieu is
geregeld in het kader van de Wet milieubeheer en de Woningwet. De
bescherming van werknemers is geregeld in het kader van de Arbeidsomstandighedenwet.
In 2008 concludeerde de Algemene Rekenkamer dat de naleving van de
asbestregelgeving te wensen overliet2, zoals in paragraaf 2 wordt
toegelicht. Samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de betrokken
bedrijven en toezicht- en handhavingsinstanties zijn volgens de Algemene
Rekenkamer kritische succesfactoren voor een goede naleving van de
asbestregelgeving van het begin tot en met het eind van de asbestsaneringsketen.
Een asbestsanering omvat een keten van achtereenvolgende handelingen3, te weten de inventarisatie van de aanwezigheid van asbest in een
bouwwerk of object door een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf, de
verwijdering van asbest door een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf, de eindbeoordeling van het resultaat van de asbestverwijdering door

1

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State van het Koninkrijk is ter inzage
gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
2
Algemene Rekenkamer, Ketenbesef op de werkvloer (Kamerstukken II 2008/2009, 31 394, nr. 2),
aangeboden bij brief van de Algemene Rekenkamer van 27 maart 2008 aan de Voorzitter van de
Tweede Kamer der Staten-Generaal (Kamerstukken II 2008/2009, 31 394, nr. 1).
3
In hoofdstuk 9 van de Wet milieubeheer wordt gesproken over «handelingen» met stoffen.
Daarom wordt in deze memorie van toelichting het begrip handelingen gebruikt.

kst-34679-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

1

een geaccrediteerd eindinspectielaboratorium, de afvoer van het
asbestafval door een daartoe bevoegd bedrijf en de stort van het
asbestafval onder gecontroleerde omstandigheden op een stortplaats of
een andere (toekomstige) vorm van verwerking van asbest.
Ter verbetering van de naleving van de asbestregelgeving beoogt het
wetsvoorstel allereerst het feitelijk al bestaande en op vrijwillige basis
functionerende digitaal landelijk asbestvolgsysteem (hierna: LAVS4) een
wettelijke status te geven. Het LAVS is een landelijke voorziening waarin
alle informatie die moet worden verstrekt over handelingen die in de loop
van de asbestsaneringsketen worden verricht, systematisch wordt
opgeslagen en voor de daarbij betrokken overheden en bedrijven
toegankelijk wordt gemaakt. Betrokken overheden zijn de toezicht- en
handhavingsinstanties voor asbestsaneringen, te weten de Inspectie SZW
(I-SZW), certificerende instellingen5, Inspectie Leefomgeving en Transport
(ILT), provincies en (omgevingsdiensten van) gemeenten, ieder voor zover
het hun werkgebied betreft. Betrokken bedrijven zijn gecertificeerde
asbestinventarisatiebedrijven en asbestverwijderingsbedrijven, ieder voor
zover het de asbestsaneringen betreft waaraan zij meewerken.
Daarnaast beoogt het wetsvoorstel een wettelijke grondslag in te voeren
om bij algemene maatregel van bestuur verplicht te stellen dat de volgens
de vigerende regelgeving vereiste informatie over handelingen in het
kader van asbestsaneringen uitsluitend nog met gebruikmaking van het
LAVS langs elektronische weg wordt verstrekt. Dit betekent dat geen
gebruik meer kan worden gemaakt van de mogelijkheid die de Algemene
wet bestuursrecht biedt, om de wettelijk vereiste informatie naar keuze
langs schriftelijke weg te verstrekken.
Door de invoering van het LAVS en de verplichtstelling van gebruikmaking van het LAVS voor het verstrekken van de wettelijke vereiste
informatie kan de beoogde bijdrage worden geleverd aan de verbetering
van de naleving van de asbestregelgeving.
In de eerste plaats maakt het LAVS het voor bedrijven eenvoudiger om te
voldoen aan hun vigerende informatieverplichtingen met betrekking tot
werkzaamheden in het kader van asbestsaneringen. Bovendien zullen
bedrijven die de werkzaamheden uitvoeren, elkaar naar verwachting
eerder aanspreken op onjuiste of onvolledige informatie die over een
asbestsanering in het LAVS is ingevoerd, omdat zij die informatie zelf
nodig hebben om aan hun wettelijke informatieverplichtingen te voldoen.
Dit zal leiden tot een betere naleving van de wettelijke informatieverplichtingen. Hierdoor wordt de informatie die over asbestsaneringen
beschikbaar is, vollediger en betrouwbaarder.
In de tweede plaats helpt het LAVS toezichthouders om hun toezicht meer
risicogestuurd in te richten doordat alle informatie over handelingen met
asbest systematisch op één plaats wordt opgeslagen en die informatie
digitaal overal kan worden geraadpleegd. Via het LAVS kunnen toezichthouders eerder onvolkomenheden in de informatieverstrekking op het
spoor komen. Dit kan aanleiding zijn om tevens op de slooplocatie te
controleren of aan de asbestregelgeving wordt voldaan, vanuit de
gedachte dat als niet aan de informatieverplichtingen is voldaan, er een
groter risico bestaat dat ook niet wordt voldaan aan de regels over de
wijze waarop de saneringswerkzaamheden moeten worden uitgevoerd.
Bovendien kunnen toezichthouders die al op een slooplocatie zijn, ter
plaatse alle informatie die in het LAVS over de asbestsanering op die
4
5

Zie: www.asbestvolgsysteem.nl
Voor bedrijven en personen die werken met asbest zijn met het oog op gezondheid en
veiligheid certificaten vereist. Certificaten worden aan de certificaathouders verstrekt door
certificerende instellingen die daartoe door de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(SZW) zijn aangewezen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

2

locatie is ingevoerd, oproepen, waardoor zij gerichter kunnen controleren
of de asbestregelgeving wordt nageleefd.
Het LAVS is een informatiesysteem, dat als zodanig niet geschikt is om te
controleren in hoeverre werkzaamheden in het kader van asbestsaneringen overeenkomstig de asbestregelgeving zijn uitgevoerd. Dit is dan
ook geen doelstelling van het wetsvoorstel. De juiste uitvoering van de
werkzaamheden moet door de toezichthouder op de gebruikelijke wijze
worden gecontroleerd, bijvoorbeeld door een bezoek aan de slooplocatie.
Evenmin heeft het wetsvoorstel tot doel nieuwe asbestsaneringsverplichtingen of informatieverplichtingen in te voeren.
Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om in het wetsvoorstel tevens
enkele wijzigingen van technische aard op te nemen, die geen verband
houden met asbestsanering. Deze zijn toegelicht in paragraaf 3 en in de
artikelsgewijze toelichting (artikel I, onderdelen A, E, F, G en H).
2. Achtergrond en aanleiding
2.1 Asbesttoepassingen: nog steeds een probleem
Asbest is een verzamelnaam voor een aantal in de natuur voorkomende
mineralen (silicaten), die zijn opgebouwd uit fijne, microscopisch kleine
vezels. Asbestproducten hebben enkele tientallen jaren een wijd verbreide
toepassing gekend in onder meer de woningbouw, utiliteitsbouw en
installaties. Asbestproducten zijn namelijk sterk, slijtvast, isolerend,
brandwerend en bovendien goedkoop. Een groeiend besef dat blootstelling aan asbestvezels een gevaar oplevert voor de gezondheid van de
mens en in het bijzonder risico’s voor werknemers meebrengt, heeft ertoe
geleid dat het gebruik van asbest gefaseerd aan banden is gelegd. Sinds
1 juli 1993 is het in Nederland verboden om asbest te bewerken, te
verwerken of in voorraad te houden.6 Sinds 1 januari 2005 geldt een
dergelijk verbod in de hele Europese Unie. Dit betekent echter nog niet dat
het asbestprobleem is opgelost. Er is sprake van een belangrijke erfenis
uit het verleden.
Er sterven jaarlijks nog steeds honderden mensen doordat zij in het
verleden handelingen met asbest hebben verricht zonder dat zij
voldoende beschermd waren tegen blootstelling aan asbestvezels7.
Daarnaast komen in Nederland nog steeds op grote schaal asbesttoepassingen van voor in bouwwerken of objecten8. De bekendste toepassingen
zijn asbestcement (golfplaten, bouwmateriaal, waterleiding), asbestpapier/
karton (vloerbedekking, plaatmateriaal), asbestisolatie (ovens, ketels,
leidingen) en asbesthoudende pakkingen (industrie, verwarming).
Bij het slopen en verbouwen van bouwwerken of bij werkzaamheden aan
objecten waarin asbest is toegepast, kan nog steeds blootstelling aan
asbestvezels plaatsvinden. Om blootstelling te voorkomen gelden er
strenge wettelijke regels voor handelingen met asbest. De ministeries van
Infrastructuur en Milieu (hierna: IenM), Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(hierna: SZW) en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (hierna: BZK)
zijn, ieder voor zover het zijn verantwoordelijkheid betreft, gezamenlijk
verantwoordelijk voor de asbestregelgeving.

6

Artikel 4 van het Productenbesluit asbest. Het verbod was eerder opgenomen in het Asbestbesluit en vervolgens in het Arbeidsomstandighedenbesluit.
Zie: http://www.asbestslachtoffers.nl
8
Een object is een constructie, installatie, apparaat of transportmiddel, niet zijnde een bouwwerk
(artikel 4.37, onder d, Arbeidsomstandighedenbesluit).
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

3

In de asbestregelgeving is de risicoklasse waarin het asbest of asbesthoudende product is ingedeeld, een onderscheidend criterium. Onderscheid
wordt gemaakt tussen de risicoklassen 1, 2 en 2A9. De inventarisatie van
asbest en de verwijdering van asbest in de risicoklassen 2 en 2A moeten
worden uitgevoerd overeenkomstig de certificatieschema’s die zijn
opgenomen in de Arbeidsomstandighedenregeling10. Deze werkzaamheden mogen alleen worden uitgevoerd door bedrijven en personen die
zijn gecertificeerd en beschikken over het vereiste procescertificaat,
onderscheidenlijk persoonscertificaat. De verwijdering van asbest in
risicoklasse 1 mag ook worden uitgevoerd door deskundige bedrijven
zonder certificaat. Opdrachtgevers mogen voor de inventarisatie van
asbest en voor de verwijdering van asbest in risicoklassen 2 en 2A alleen
gecertificeerde bedrijven inschakelen11.
2.2. De ontwikkeling van het huidige LAVS
De complexe asbestregelgeving, de door de ketenpartijen ervaren
regeldruk en de slechte naleving gaven aanleiding tot de bouw van een
digitaal asbestvolgsysteem. Dit gebeurde in het kader van het programma
Slim Geregeld Goed Verbonden (SGGV) van het Ministerie van Economische Zaken (hierna: EZ). In samenwerking met de branchevereniging
van woningcorporaties Aedes, de branchevereniging van asbestverwijderaars VVTB12, Ascert13, het Landelijk Overleg Milieuhandhaving en de
Arbeidsinspectie realiseerde het Ministerie van EZ het asbestvolgsysteem
(AVS), dat nog niet alle schakels van de asbestverwijderingsketen
(afvalfase) ondersteunde en nog maar een beperkt aantal deelnemers
kende14. De ervaringen met het AVS hebben aangetoond dat dit systeem
het asbestverwijderingsproces kan ondersteunen, de regeldruk kan
verlagen en ondernemers kan helpen bij het voldoen aan hun wettelijke
verplichtingen15. Vervolgens hebben de ministeries van IenM16 en van
SZW17 gezamenlijk het initiatief genomen om het AVS uit te bouwen tot
een landelijk asbestvolgsysteem dat alle schakels van de asbestverwijderingsketen ondersteunt. Het daaruit resulterende LAVS is een compleet
informatie- en archiveringssysteem dat alle ketenpartijen (de bedrijven die
zijn betrokken bij een asbestsanering) op alle momenten inzicht geeft in
de status van een asbestsanering. Via het LAVS is alle informatie over een
asbestsaneringsproject toegankelijk voor de ketenpartijen, voor zover het
de asbestsanering betreft waarbij zij zijn betrokken, en de instanties die
toezicht houden en handhaven, voor zover het hun werkgebied betreft.
Toezichthouders kunnen het LAVS raadplegen en via het LAVS de
9

De risicoklassen zijn gedefinieerd in de artikelen 4.46 (klasse 1), 4.48 (klasse 2) en 4.53a (klasse
2A) van het Arbeidsomstandighedenbesluit. Tot 1 januari 2017 werd klasse 2A nog aangeduid
als klasse 3 (zie: Staatsblad 2016, nr. 340).
10
De procescertificatieschema’s zijn opgenomen in bijlage XIIIa, de persoonscertificatieschema’s
in bijlage XIIIc bij de Arbeidsomstandighedenregeling.
11
Artikelen 3 en 6 van het Asbestverwijderingsbesluit
12
VVTB = Vereniging voor Verwijdering van Toxische en gevaarlijke Bouwmaterialen.
13
Stichting Certificatie Asbest (Ascert) is een beheerstichting die een convenant met SZW heeft
afgesloten op basis waarvan zij certificatieschema’s voor het werkveld asbest opstelt en
beheert.
Het gaat hierbij om certificatie van het proces van asbestinventarisatie en -verwijdering
enerzijds en persoonscertificatie anderzijds. Binnen de Stichting Ascert zijn alle relevante
partijen uit het asbest werkveld vertegenwoordigd: opdrachtgevers, overheid, werkgevers,
werknemers, corporaties en anderszins.
14
Brief van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu van 11 februari
2010 aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal (Kamerstukken II 2009/10,
25 834 en 22 343, nr. 51, p. 4.
15
Zie: http://sggv.nl/casussen/asbestverwijdering
16
Brief van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu van 23 maart 2012 aan de Voorzitter
van de Tweede Kamer der Staten-Generaal (Kamerstukken II 2011/12, 25 834, nr. 72).
17
Brief van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 11 juli 2012 aan de Voorzitter
van de Tweede Kamer der Staten-Generaal (Kamerstukken II 2012/13, 25 834, nr. 79).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

4

informatie met elkaar delen. In elke schakel van de asbestverwijderingsketen moet de informatie die op grond van vigerende informatieverplichtingen over handelingen met asbest moet worden verstrekt, eenmalig in
het LAVS worden ingevoerd. Via het LAVS krijgen alle ketenpartijen en
toezichthoudende en handhavende instanties direct een bericht wanneer
er nieuwe gegevens over een asbestsanering in het LAVS zijn ingevoerd.
Met ingang van 1 maart 2017 wordt de gebruikmaking van het LAVS
verplicht voor bedrijven die op grond van de Arbeidsomstandighedenwet
werken met een asbestprocescertificaat18.
Het Ministerie van IenM is eigenaar van het LAVS en beheert en bekostigt
deze voorziening.
2.3 Verdere ontwikkeling van het LAVS
Omdat het LAVS een elektronische voorziening is, kan dit systeem de
beoogde rol alleen vervullen indien de wettelijk vereiste informatie over
handelingen in het kader van asbestsaneringen voortaan uitsluitend langs
elektronische weg wordt verstrekt. Een dergelijke verplichting om
informatie elektronisch te verstrekken kan alleen worden opgelegd indien
hiervoor een wettelijke grondslag bestaat in de Arbeidsomstandighedenwet, de Wet milieubeheer (hierna ook afgekort als: Wm) en de
Woningwet. Voor de Wet milieubeheer en de Woningwet is dit nu nog niet
het geval.
In de uitvoeringsregelgeving zal de verplichting tot het elektronisch
verstrekken van de wettelijk vereiste informatie worden gesteld voor alle
asbestinventarisaties en voor de verwijdering van asbest in risicoklasse 2
en 2A. Daardoor zal die verplichting alleen gelden voor gecertificeerde
bedrijven.
In de vigerende uitvoeringsregelgeving op grond van de Arbeidsomstandighedenwet, de Wet milieubeheer en de Woningwet zijn met name de
volgende informatieplichten gesteld:
– het asbestinventarisatierapport (artikelen 4.54a, vijfde lid, en 4.54d,
derde lid, van het Arbeidsomstandighedenbesluit; artikel 5 van het
Asbestverwijderingsbesluit 2005; artikel 1.26, zesde lid, onder g, van
het Bouwbesluit 2012);
– een melding van het voornemen tot de verwijdering van asbest uit een
bouwwerk (sloopmelding) aan burgemeester en wethouders (artikel
1.26, vierde lid, van het Bouwbesluit 2012);
– een startmelding van de verwijdering van asbest aan I-SZW (artikel
4.47c van het Arbeidsomstandighedenbesluit);
– een melding van de geplande begin- en einddatum van de verwijdering van asbest aan I-SZW (artikel 4.47c, eerste lid, onderdeel e, van
het Arbeidsomstandighedenbesluit) en aan burgemeester en wethouders (artikel 1.33, eerste en tweede lid, van het Bouwbesluit);
– een eindbeoordeling (artikel 9 van het Asbestverwijderingsbesluit
2005) door een geaccrediteerd eindinspectielaboratorium, resulterende
in een vrijgavedocument;
– het verstrekken van het vrijgavedocument en de resultaten van de
eindbeoordeling aan burgemeester en wethouders op hun verzoek
(artikel 1.33, vierde lid, van het Bouwbesluit 2012);
– het verstrekken van een afvalbegeleidingsbrief aan burgemeester en
wethouders op hun verzoek (artikel 1.33, vierde lid, van het Bouwbesluit 2012);
– het registreren van de hoeveelheden afgevoerd asbestafval en de
afvoerbestemming (artikel 10.38 Wm);

18

Stcrt. 2016, 64906 .

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

5

–

het verstrekken van een stortbon aan burgemeester en wethouders op
hun verzoek (artikel 1.33, vierde lid, en artikel 1.26, zesde lid, onder f,
van het Bouwbesluit 2012).

De operationalisering van de voorgestelde wet zal plaatsvinden in de
uitvoeringsregelgeving op grond van de Wet milieubeheer en de
Woningwet, waarin de vigerende informatieverplichtingen zijn gesteld, te
weten het Asbestverwijderingsbesluit 2005 en het Bouwbesluit 2012.
Het wetsvoorstel biedt de benodigde wettelijke grondslagen om daarin
voor te schrijven dat de vereiste informatie langs elektronische weg moet
worden verstrekt.
Voor de meeste informatieverplichtingen moet daarvoor gebruik worden
gemaakt van het LAVS. De sloopmelding op grond van het Bouwbesluit
2012 moet echter worden ingediend bij de landelijke voorziening, bedoeld
in artikel 7.6 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo),
genaamd Omgevingsloket online (OLO). In paragraaf 3 wordt ingegaan op
de beoogde koppeling tussen het OLO en het LAVS.
Wat betreft de informatieverplichtingen op grond van de Arbeidsomstandighedenwet zal de verplichting om de vereiste informatie met gebruikmaking van het LAVS langs elektronische weg te verstrekken, van kracht
worden met ingang van 1 maart 2017. Deze verplichting zal worden
opgenomen in het werkveldspecifieke certificatieschema voor Procescertificaten Asbestinventarisatie en Asbestverwijdering19. Deze verplichting
geldt op grond van artikel 2.1 van het Arbeidsomstandighedenbesluit voor
een werkgever of opdrachtgever die op grond van de Arbeidsomstandighedenwet informatie aan de toezichthouder moet verstrekken.
Verplichtstelling van het gebruik van het LAVS is nodig omdat de kracht
van het LAVS zit in de volledigheid van de informatie over alle handelingen met asbest die achtereenvolgens in de asbestsaneringsketen
plaatsvinden.
De informatie die in het LAVS wordt opgeslagen, is uniform van structuur.
In het LAVS is per bouwwerk, installatie of object direct inzichtelijk wat er
aan asbest is aangetroffen en wat er is verwijderd of nog aanwezig is.
Bedrijven en toezichthoudende instanties kunnen te allen tijde en op
eenvoudige wijze de informatie raadplegen die betrekking heeft op de
projecten waarbij zij betrokken zijn, onderscheidenlijk projecten die
plaatsvinden in hun toezichtsgebied. Doordat achtereenvolgende
ketenpartijen van het LAVS gebruik maken om informatie op te halen of in
te voeren, zal eerder opvallen als er informatie over handelingen in de
asbestsaneringsketen ontbreekt of onvolledig of onjuist is. Bedrijven en
opdrachtgevers kunnen elkaar daarop aanspreken. Aldus kan een
verbetering van de informatie-uitwisseling tussen ketenpartijen worden
verwezenlijkt en kan ook de naleving van de asbestregelgeving worden
verbeterd.
Toezicht en handhaving kunnen eveneens worden verbeterd. Doordat alle
benodigde informatie voor toezichthouders en handhavers op één plaats
beschikbaar is en zij die informatie ook op locatie kunnen raadplegen,
kunnen zij eerder illegale asbestsaneringen op het spoor komen.
Asbesttoepassingen komen alleen voor in bouwwerken die voor 1993 zijn
gebouwd, omdat toepassing van asbest sindsdien verboden was. Gelet op
de grootschalige toepassing van asbest voor 1993, kunnen in beginsel bij
elk ouder bouwwerk asbesttoepassingen voorkomen. Bij sloop van
dergelijke bouwwerken is veelvuldig sprake van asbestsanering. Hierover
moet derhalve de nodige informatie worden verstrekt, die in het LAVS
moet zijn terug te vinden. Indien geen informatie in het LAVS is terug te
vinden, kan dat aanleiding zijn voor een toezichthouder om het bouwwerk
19

Dit certificatieschema is opgenomen als bijlage XIIIa bij de Arbeidsomstandighedenregeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

6

waar wordt gesloopt te bezoeken om te controleren dat daarin inderdaad
geen asbesttoepassingen aanwezig zijn. Ook kan de toezichthouder bij
een bezoek aan een te slopen bouwwerk waarin asbesttoepassingen
voorkomen, ter plaatse controleren of het LAVS hierover informatie bevat
en of de asbestsanering overeenkomstig de asbestregelgeving wordt
uitgevoerd. Indien in het te slopen bouwwerk asbesttoepassingen
aanwezig zijn, waarover het LAVS geen informatie bevat, is sprake van
een illegale asbestsanering, in die zin dat de wettelijke informatieverplichtingen niet zijn nageleefd. Dit kan voor de toezichthouder aanleiding zijn
om tevens te controleren of de werkzaamheden voor het overige
overeenkomstig de wettelijke voorschriften worden of zijn uitgevoerd. Dit
gebeurt op de gebruikelijke wijze, bijvoorbeeld door toezicht op de
slooplocatie. Toezichthouders en handhavers kunnen zo risicogestuurd
optreden en het toezicht doelmatiger verrichten.
Het is niet de bedoeling om in het LAVS ook informatie in te voeren over
asbestsaneringsprojecten die in het verleden hebben plaatsgevonden en
dus voor de verplichtstelling per 1 maart 2017 zijn afgerond. Bedrijven die
al informatie hebben verstrekt, hebben daarmee aan hun informatieverplichting voldaan en kunnen niet worden verplicht om de informatie
nogmaals te verstrekken langs elektronische weg, met gebruikmaking van
het LAVS. Het LAVS is namelijk bedoeld om het toezicht op lopende
asbestsaneringsprojecten te ondersteunen. De eerder verstrekte informatie heeft betrekking op werkzaamheden die voor het overgrote deel al
zijn uitgevoerd en waarop geen toezicht op de juiste uitvoering meer
mogelijk is. Indien er in een bepaald geval aanwijzingen bestaan dat bij de
uitvoering van de werkzaamheden overtreding van de asbestregelgeving
heeft plaatsgevonden, zal daar gericht onderzoek naar moeten worden
gedaan, mede aan de hand van de informatie die daarover is verstrekt.
Indien een asbestinventarisatierapport al voor de verplichtstelling van het
gebruik van het LAVS is opgesteld, hoeft dat niet alsnog in het LAVS te
worden ingevoerd indien dat rapport niet wordt gebruikt voor de
verwijdering van asbest uit het desbetreffende bouwwerk. Wanneer echter
op grond van het asbestinventarisatierapport tot verwijdering van het
asbest wordt overgegaan, moet daarvoor een sloopmelding op grond van
het Bouwbesluit 2012 worden gedaan, die met gebruikmaking van het
OLO langs elektronische weg moet worden ingediend. Onderdeel van de
sloopmelding is een asbestinventarisatierapport. Daarbij zal dan dus ook
het al eerder opgestelde rapport moeten worden verstrekt, dat dan alsnog
wordt opgenomen in het LAVS. Dit kan een hulpmiddel zijn voor het
toezicht op de verwijdering en daarop volgende handelingen die het
verdere verloop van de asbestsaneringsketen plaatsvinden.
2.4 Redenen voor het wetsvoorstel
Het voorgaande noodzaakt om de volgende juridische redenen tot een
wetswijziging. Deze redenen worden uitgebreider toegelicht in hoofdstuk
4.
Een eerste reden voor het wetsvoorstel is dat een elektronische landelijk
asbestvolgsysteem (LAVS) moet worden ingesteld en in stand gehouden,
waarin informatie over asbestinventarisaties en asbestsaneringen wordt
opgeslagen en toegankelijk gemaakt. Dit is nodig als ankerpunt voor de
wettelijke informatieverplichtingen, waaraan met gebruikmaking van het
LAVS moet worden voldaan. Er moet dan wel zijn gewaarborgd dat er een
LAVS is en dat dit naar behoren functioneert. Met de zorg hiervoor is de
Minister van IenM belast. In paragraaf 3.1 wordt hierop uitgebreider
ingegaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

7

Een tweede aanleiding voor het wetsvoorstel is de wens om een
uitzondering te maken op het verbod op het verwerken van persoonsgegevens, dat voortvloeit uit de Wet bescherming persoonsgegevens. Een
dergelijke uitzondering kan volgens die wet onder meer worden toegestaan indien de verwerking nodig is met het oog op de uitvoering van de
wettelijke taak waarmee een bestuursorgaan is belast. Een dergelijke taak
wordt bij voorkeur opgedragen bij wet in formele zin. In dit geval is dat de
taak van de Minister van IenM om zorg te dragen voor het beheer van het
LAVS. In paragraaf 4.1 wordt hierop uitgebreider ingegaan.
Een derde aanleiding is de wens om een verplichting op te leggen om
wettelijk vereiste informatie met gebruikmaking van het LAVS langs
elektronische weg te verstrekken. Hiermee wordt afgeweken van de
standaardregeling in afdeling 2.3 van de Algemene wet bestuursrecht
(hierna ook afgekort als: Awb). Die regeling gaat uit van een mogelijkheid
in plaats van verplichting om informatie elektronisch te verstrekken en
houdt de mogelijkheid open om informatie desgewenst schriftelijk te
verstrekken. Een verplichting om informatie uitsluitend langs elektronische weg te verstrekken, kan alleen worden opgelegd indien een wet in
formele zin daarin voorziet. Hierin kan bijvoorbeeld een grondslag worden
opgenomen om dit bij algemene maatregel van bestuur voor te schrijven.
Hierop wordt uitgebreider ingegaan in paragraaf 4.2.
3. Inhoud van het voorstel
3.1 Instelling en beheer van het LAVS
Het onderhavige wetsvoorstel voorziet allereerst in de instelling van het
landelijk asbestvolgsysteem (LAVS)20. In deze landelijke elektronische
voorziening worden alle gegevens en bescheiden opgeslagen, die volgens
de vigerende regelgeving moeten worden verstrekt over asbestinventarisaties en de verwijdering van asbest in risicoklasse 2 en 2A. Die informatie
moet worden verstrekt door de gecertificeerde bedrijven die de
werkzaamheden verrichten, of door de professionele opdrachtgevers.
Informatie over de verwijdering van asbest in risicoklasse 1 kan door
gecertificeerde asbestverwijderingsbedrijven vrijwillig in het LAVS
worden opgenomen en zal dus niet verplicht worden gesteld. De
certificatieschema’s in de Arbeidsomstandighedenregeling, waarin het
gebruik van het LAVS is geregeld, hebben namelijk geen betrekking op de
verwijdering van asbest in risicoklasse 1. De verwijdering van asbest in
risicoklasse 1 mag overigens ook door deskundige niet-gecertificeerde
bedrijven worden uitgevoerd. Die bedrijven hebben echter geen toegang
tot het LAVS, omdat het niet verplicht is om daarin informatie over de
verwijdering van asbest in risicoklasse 1 in te voeren en zij niet betrokken
kunnen zijn bij de verwijdering van asbest in risicoklasse 2 of 2A,
waarover wel verplicht informatie in het LAVS moet worden ingevoerd.
De verantwoordelijkheid voor de instandhouding, het beheer, de
toegankelijkheid en de beveiliging van het LAVS is opgedragen aan de
Minister van IenM. Rijkswaterstaat treedt nu al als feitelijke beheerder van
het LAVS op. Het is de bedoeling dat deze situatie wordt gecontinueerd.
De Minister is voorts belast met de specifieke taak om een koppeling tot
stand te brengen tussen het OLO en het LAVS. Hierdoor wordt het
mogelijk gemaakt dat gegevens en bescheiden die bij een sloopmelding
op grond van artikel 1.26 van het Bouwbesluit 2012 via het OLO moeten
worden verstrekt, uit het LAVS worden opgeroepen, zoals projectgegevens en het asbestinventarisatierapport. Die gegevens en bescheiden
moeten al met ingang van 1 maart 2017 via het LAVS worden verstrekt
door asbestinventarisatie- en asbestverwijderingsbedrijven op grond van

20

Artikel 9.5.7, eerste lid, Wm.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

8

informatieverplichtingen die zijn opgenomen in de certificatieschema’s in
bijlage XIIIa bij de Arbeidsomstandighedenregeling.
Voorts wordt een kopie van de sloopmelding die op grond van het
Bouwbesluit 2012 via het OLO is ingediend, ook opgeslagen in het LAVS.
De sloopmelding wordt gedaan aan burgemeester en wethouders als
bevoegd gezag voor het Bouwbesluit 2012. Zo worden zij op de hoogte
gesteld van sloopwerkzaamheden in hun gemeente, in het bijzonder de
verwijdering van asbest. Naar aanleiding van een melding kunnen
burgemeester en wethouders op grond van de Woningwet toezicht
houden op de naleving van de asbestregelgeving en zo nodig
handhavend optreden.
De toegankelijkheid van het LAVS zal worden uitgewerkt bij algemene
maatregel van bestuur op grond van artikel 9.5.7, derde lid, Wm. Het is de
bedoeling dat het LAVS zal kunnen worden geraadpleegd door instanties
die in het kader van de asbestregelgeving taken vervullen, te weten de
(omgevingsdiensten van) gemeenten, provincies, I-SZW, certificerende
instellingen en ILT, ieder alleen voor zijn werkgebied. Daarnaast is het de
bedoeling dat het LAVS kan worden geraadpleegd door asbestinventarisatiebedrijven, asbestverwijderingsbedrijven en professionele opdrachtgevers voor asbestsaneringen, zoals woningbouwcorporaties, echter
alleen voor zover het de asbestsaneringen betreft waarbij zij betrokken
zijn. Zij kunnen ook informatie in het LAVS invoeren om te voldoen aan
wettelijke informatieverplichtingen.
Het ligt niet in de bedoeling ook niet-professionele opdrachtgevers
(hierna: particulieren) toegang te geven tot het LAVS. Het LAVS is
ontworpen voor bedrijven en professionele opdrachtgevers en is niet
geschikt voor eenmalig gebruik door particulieren. Bedrijven kunnen met
enige instructie en beperkte training het LAVS via eHerkenning21
gebruiken om te voldoen aan hun wettelijke informatie verplichtingen en
om informatie te raadplegen. Door het veelvuldige gebruik dat zij van het
LAVS maken, zullen zij al snel vertrouwd raken met dat systeem.
Particulieren hebben op dit moment geen toegang tot het LAVS, omdat
die via eHerkenning verloopt en alleen bedrijven daarover kunnen
beschikken. Dit heeft onder meer te maken met de achtergrond van het
LAVS, dat in samenwerking met bedrijven is ontwikkeld voor gebruikmaking door bedrijven. De vigerende informatieverplichtingen waaraan
via het LAVS moet worden voldaan, zijn namelijk gericht tot gecertificeerde asbestinventarisatiebedrijven en asbestverwijderingsbedrijven.
Particulieren kunnen informatie over hun project dus niet zelf in het LAVS
invoeren. Hiervoor is gekozen omdat particulieren doorgaans eenmalig bij
een asbestsaneringsproject zijn betrokken. Het zou een zware belasting
van de beheerder van het LAVS betekenen om telkens assistentie te
moeten verlenen om de incidentele gebruiker wegwijs te maken in het
systeem. Bovendien bestaat er bij incidenteel gebruik van het LAVS een
groot risico dat informatie verkeerd, onjuist of onvolledig wordt
ingevoerd, waardoor de betrouwbaarheid en volledigheid van het LAVS in
het geding komen en daarmee de bruikbaarheid ervan voor de doeleinden
waarvoor het LAVS is opgericht.

21

Om te kunnen inloggen in het LAVS dienen de gebruikers te beschikken over een eHerkenningsaccount. eHerkenning is een gestandaardiseerd inlogsysteem, waarmee organisaties hun
diensten veilig online toegankelijk maken voor bedrijven, ambtenaren en consumenten. Ziw
voor meer informatie: https://www.eherkenning.nl/inloggen-met-eherkenning/
Professionele opdrachtgevers hebben nu ook al toegang tot het LAVS en hun eigen projecten:
https://www.aedes.nl/artikelen/bouwen-en-energie/gezondheid-in-woningen/asbest/hetlandelijk-asbestvolgsysteem-lavs.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

9

Particulieren kunnen in de voorgestelde opzet van het LAVS de informatie
die over hun project is opgenomen, ook niet zelf raadplegen. De huidige
opzet van het LAVS voorziet hier niet in, omdat alleen bedrijven met
eHerkenning toegang tot het LAVS hebben. Particulieren hoeven echter
niet van die informatie verstoken te blijven. Doordat een particulier
verplicht is voor handelingen met asbest gecertificeerde bedrijven in te
schakelen, die wel toegang tot het LAVS hebben, kan hij als opdrachtgever aan het bedrijf vragen om hem de gewenste informatie over zijn
project verstrekken. Een particulier kan die informatie ook aan de
beheerder van het LAVS vragen en zo nodig vragen om rectificatie van
informatie die in het LAVS is opgenomen. Overigens ontvangen particulieren de informatie ook rechtstreeks van het bedrijf waaraan zij opdracht
hebben gegeven om werkzaamheden te verrichten, met name het
inventarisatierapport en het rapport van de eindbeoordeling van de
verwijdering.
Dit betekent dat is voldaan aan het vereiste van artikel 8, tweede lid, van
het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, waarin is
bepaald dat een ieder recht heeft van inzage in de over hem verzamelde
gegevens en op rectificatie daarvan.
Indien er een breed draagvlak zou blijken te bestaan om het LAVS op
termijn ook voor particulieren toegankelijk te maken om de daarin
opgeslagen informatie over hun eigen project te kunnen raadplegen, kan
worden onderzocht welke mogelijkheden daartoe kunnen worden
verwezenlijkt en hoe dat kan worden gefinancierd. Deze eventuele wens
tot verbetering van het LAVS is geen noodzakelijke voorwaarde waaraan
moet zijn voldaan om het goede functioneren van het LAVS voor de
verwezenlijking van de doelstellingen waarvoor het LAVS is ontwikkeld, te
verzekeren, mede gelet op de mogelijkheden die er voor particulieren zijn
om ook nu al kennis te nemen van de informatie die over hun projecten in
het LAVS is opgenomen.
Bij algemene maatregel van bestuur op grond van artikel 9.5.7, vierde lid,
Wm zal nader worden bepaald welke informatie in het LAVS wordt
opgenomen. Tevens zal daarbij worden bepaald welke instanties en
bedrijven toegang tot het LAVS hebben om daarin informatie in te voeren
of te raadplegen. Ook kunnen daarbij zo nodig regels worden gesteld over
de inrichting, instandhouding, werking, toegankelijkheid en beveiliging
van deze voorziening en het beheer van de daarin opgenomen gegevens
en bescheiden. Het gaat om regels die nodig zijn om te kunnen verzekeren
dat het LAVS naar behoren functioneert.
3.2 Verwerking van persoonsgegevens
Persoonsgegevens als bedoeld in de Wet bescherming persoonsgegevens, mogen uitsluitend worden verwerkt voor zover dit noodzakelijk is
voor het volgen van asbest in de loop van de asbestsaneringsketen. Er
wordt volstaan met de vermelding van de contactgegevens van particulieren die in de sloopmelding zijn opgenomen, te weten hun naam, adres
en woonplaats. Dit is belangrijke informatie om zicht te houden op de
handelingen die in de asbestsaneringsketen worden verricht en degene
die hiervoor als opdrachtgever mede verantwoordelijkheid draagt. Op de
juridische aspecten van de bescherming van persoonsgegevens wordt
ingegaan in paragraaf 4.1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

10

3.3 Elektronische informatieverplichting
Zoals in het voorgaande al is toegelicht worden in de Wet milieubeheer en
in de Woningwet bepalingen22 opgenomen die een grondslag bieden om
bij algemene maatregel van bestuur waarin een informatieverplichting is
gesteld, tevens te bepalen dat de informatie uitsluitend langs elektronische weg kan worden verstrekt.
Alle informatieverplichtingen zijn gericht tot de bedrijven die in het kader
van een asbestsanering werkzaamheden verrichten.
3.4 Technische bepalingen
Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om in het wetsvoorstel tevens
enkele technische wijzigingen mee te nemen van vigerende bepalingen
van de Wet milieubeheer, die niets te maken hebben met het asbestdossier.
Volgens het vigerende artikel 16.35c, lid 2, Wm kan het bestuur van de
Nederlandse Emissieautoriteit bij de terugvordering van te veel
ontvangen broeikasgasemissierechten die rechten invorderen bij
dwangbevel op grond van de Algemene wet bestuursrecht. Die regeling is
echter niet bedoeld voor vermogensrechten, zoals broeikasgasemissierechten, maar voor geldsommen. Daarom wordt in het wetsvoorstel de
bevoegdheid tot invordering van emissierechten bij dwangbevel
vervangen door de bevoegdheid tot handhaving via een last onder
dwangsom. Deze is toegevoegd aan artikel 18.6a Wm.
Verder wordt een wijziging van artikel 20.3 Wm voorgesteld. In het eerste
lid van dat artikel is als hoofdregel opgenomen dat besluiten pas in
werking treden nadat zij onherroepelijk zijn geworden of de termijn voor
het indienen van bezwaar of het instellen voor beroep is afgelopen. Voor
besluiten over genetisch gemodificeerde organismen blijkt deze
zogenaamde uitgestelde inwerkingtreding echter in strijd te zijn met de
toepasselijke richtlijn 2009/41/EG, die beoogden dat de aanvrager na
toestemmingverlening onmiddellijk met zijn werkzaamheden moet
kunnen beginnen. Daarom voegt het wetsvoorstel in artikel 20.3, tweede
lid, Wm een uitzondering op de hoofdregel toe.
4. Enkele juridische aspecten
4.1 Bescherming van persoonsgegevens
De bescherming van de persoonlijke levenssfeer is een grondrecht. Dit
recht is geregeld in artikel 10, eerste lid, van de Grondwet, artikel 8 van
het Europees Verdrag inzake de rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden (EVRM), artikel 17 van het Internationaal Verdrag inzake
burgerrechten en politieke rechten (IVBPR) en artikel 8 van het Handvest
van de grondrechten van de Europese Unie. Deze regelgeving is verder
uitgewerkt in de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp).
Artikel 7 Wbp bepaalt dat een organisatie alleen persoonsgegevens mag
verzamelen en verwerken voor zover dat noodzakelijk is voor een vooraf
uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigd doeleinde. De inbreuk op de
persoonlijke levenssfeer moet daarbij zo klein mogelijk worden gehouden.
De persoonsgegevens moeten bovendien goed worden beveiligd.
In de Wbp wordt onder een persoonsgegeven verstaan elk gegeven
betreffende een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon23.
Het gaat binnen LAVS specifiek om:
22
23

De artikelen 9.2.2.1a, vierde lid, Wm en 2, vijfde lid, van de Woningwet.
Artikel 1, onder a, Wbp.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

11

–
–
–

persoonsgegevens: naam;
adresgegevens24: adres, woonplaats (verblijf- en correspondentieadres);
contactgegevens: telefoonnummer, e-mailadres.

Het bijhouden van een landelijke voorziening als het LAVS valt onder de
omschrijving van het begrip «verwerking van persoonsgegevens» in de
Wbp25. Hieronder wordt verstaan «elke handeling of elk geheel van
handelingen met betrekking tot persoonsgegevens, waaronder in ieder
geval het verzamelen, vastleggen, ordenen, bewaren, bijwerken, wijzigen,
opvragen, raadplegen, gebruiken, verstrekken door middel van
doorzending, verspreiding of enige andere vorm van terbeschikkingstelling, samenbrengen, met elkaar in verband brengen, alsmede het
afschermen, uitwissen of vernietigen van gegevens». In het LAVS vinden
dergelijke handelingen plaats. De informatie die volgens de vigerende
wettelijke informatieverplichtingen over handelingen met asbest moet
worden verstrekt, wordt op systematische wijze ingevoerd en opgeslagen
opdat deze informatie beschikbaar is voor en kan worden geraadpleegd
door overheden en bedrijven die bij asbestsaneringen betrokken zijn.
De Wbp bepaalt voor welke doeleinden persoonsgegevens uitsluitend
mogen worden verwerkt26. Onder meer mogen persoonsgegevens door
een bestuursorgaan worden verwerkt indien dat noodzakelijk is voor de
goede vervulling van een publiekrechtelijke taak door dat bestuursorgaan27.
In het wetsvoorstel wordt aan de Minister van IenM de zorg voor de
instandhouding en het beheer van het LAVS opgedragen. Met het LAVS
wordt beoogd het toezicht en de handhaving, alsmede de informatieuitwisseling tussen bedrijven die bij een asbestsanering zijn betrokken, te
vergemakkelijken en aldus bij te dragen aan verbetering van de naleving
van de asbestregelgeving. Dit gebeurt door in alle opeenvolgende fasen
van de asbestsaneringsketen informatie over handelingen met asbest op
te slaan en toegankelijk te maken voor de bestuursorganen die met het
toezicht en de handhaving zijn belast, en de bedrijven die bij de desbetreffende asbestsanering zijn betrokken.
De publiekrechtelijke taak van de Minister van IenM moet in dit licht
worden bezien. Zonder de persoonsgegevens kan het LAVS niet aan zijn
doel beantwoorden, omdat dan niet alle schakels van de asbestsaneringsketen in beeld zijn en dan ook niet kan worden gevolgd welke handelingen
met asbest worden verricht, wie daarvoor verantwoordelijk is en waar het
asbest zich bevindt. Gegevensuitwisseling tussen de schakels van de
keten is voor de naleving van de asbestregelgeving en het toezicht en de
handhaving een kritische succesfactor, en daarmee voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de asbestregelgeving, te weten de
bescherming van de gezondheid van de mens en van het milieu en de
bescherming van de werknemers die bij handelingen met asbest
betrokken zijn. De verwerking van de eerder aangeduide persoonsgegevens is daarom noodzakelijk voor de goede vervulling van de publiekrechtelijke taak van de Minister als beheerder van het LAVS en van de
bestuursorganen die met het toezicht op de naleving en de verdere
handhaving van de asbestregelgeving zijn belast.
De verwerking van de persoonsgegevens wordt in het licht van de
doelstellingen waarop de asbestregelgeving is gericht, proportioneel
geacht in verhouding tot de eventuele nadelen daarvan voor de
bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de betrokken personen.

24

Artikel 1.26 van het Bouwbesluit 2012.
Artikel 1, onder b, Wbp.
26
Artikel 8 Wbp.
27
Artikel 8, onder e, Wbp.
25

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

12

Er mogen niet meer gegevens worden verwerkt dan noodzakelijk. Die
beperking moet ook in acht worden genomen bij de vaststelling van de
algemene maatregel van bestuur op grond van artikel 9.5.7, vierde lid,
Wm, waarin de gegevens en bescheiden worden aangewezen die in het
LAVS worden opgenomen.
De Wbp geeft geen concrete bewaartermijn voor persoonsgegevens.
Organisaties mogen persoonsgegevens niet langer bewaren dan nodig is
voor het doel waarvoor ze zijn verzameld of worden gebruikt. In de
algemene maatregel van bestuur op grond van artikel 9.5.7, vierde lid,
Wm zullen regels worden gesteld ter beperking van de bewaartermijn van
de gegevens en bescheiden die in het LAVS zijn opgenomen.
Een bestuursorgaan mag de persoonsgegevens die het heeft verzameld
en verwerkt, alleen toegankelijk maken voor zover dat nodig is voor de
verwezenlijking van de publiekrechtelijke taak waarmee het bestuursorgaan is belast. Bij algemene maatregel van bestuur krachtens artikel
9.5.7, vierde lid, Wm zullen de bestuursorganen en bedrijven worden
aangewezen voor wie het LAVS toegankelijk is om informatie in te voeren,
op te halen en te raadplegen.
De informatie moet allereerst toegankelijk zijn voor bestuursorganen die
voor de asbestregelgeving met het toezicht en de handhaving zijn belast,
voor zover de asbestsaneringen plaatsvinden in hun werkgebied.
Daarnaast zal het LAVS ook toegankelijk zijn voor bedrijven die betrokken
zijn bij de inventarisatie en verwijdering van asbest. De toegang is beperkt
tot de gegevens en bescheiden over asbestsaneringen waarbij zij
betrokken zijn. Deze bedrijven zijn verplicht van het LAVS gebruik te
maken ter voldoening aan hun wettelijke informatieverplichtingen. Ook
moeten zij met andere bedrijven in de keten gegevens kunnen uitwisselen, onder meer om te voldoen aan vigerende wettelijke verplichtingen
om aan een ander bedrijf informatie te verstrekken. Tot slot moeten zij een
beeld hebben van de werkzaamheden die in de asbestsaneringsketen
hebben plaatsgevonden, omdat zij kunnen worden aangesproken op
handelingen met asbest die in de loop van de asbestsaneringsketen
hebben plaatsgevonden.
Ook professionele opdrachtgevers, zoals woningcorporaties, hebben voor
de bouwwerken waaruit zij asbest laten verwijderen, toegang tot de
gegevens in het LAVS. Zij zijn niet verplicht gegevens over hun projecten
in het LAVS in te voeren, maar mogen dat wel. Zij kunnen zo de regie
houden over hun projecten. Om dezelfde reden is het wenselijk dat
professionele opdrachtgevers, die soms veel asbestsaneringsprojecten
hebben lopen, de informatie die daarover in het LAVS is opgenomen,
kunnen raadplegen om zo het overzicht te houden. Dit wordt proportioneel geacht in verhouding tot de eventuele nadelen van de toegankelijkheid van de informatie over deze projecten in het LAVS voor de
bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de betrokken particulieren.
Particulieren hebben geen toegang tot het LAVS. De redenen hiervoor zijn
toegelicht in paragraaf 3.1. Mocht in de toekomst besloten worden het
LAVS ook voor particulieren toegankelijk te maken, dan betreft dat
uitsluitend informatie over hun eigen project, zodat de bescherming van
hun persoonlijke levenssfeer niet in het geding is.
4.2 Elektronische informatieverplichting
De verplichting voor bedrijven die betrokken zijn bij asbestsaneringen om
via het LAVS informatie te verstrekken over handelingen met asbest die zij
verrichten, kan worden onderscheiden in de volgende onderdelen:
a. de verplichting om bepaalde informatie te verstrekken,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

13

b.
c.

de verplichting om deze informatie te verstrekken langs elektronische
weg, en
de verplichting om daarvoor gebruik te maken van het LAVS,
onderscheidenlijk het OLO (voor de sloopmelding).

De onder a bedoelde verplichting om bepaalde informatie te verstrekken
wordt doorgaans bij algemene maatregel van bestuur gesteld. Hiervoor
moet een grondslag bestaan in een wet in formele zin. De benodigde
grondslagen voor het stellen van informatieverplichtingen over handelingen met asbest zijn momenteel al opgenomen in de Arbeidsomstandighedenwet, de Wet milieubeheer en de Woningwet. Er zijn geen nieuwe
grondslagen nodig.
De onder b bedoelde verplichting om de informatie te verstrekken langs
elektronische weg, wijkt af van de standaardregeling in de Algemene wet
bestuursrecht. Afdeling 2.3 Awb biedt de mogelijkheid informatie
elektronisch te verstrekken, maar bevat geen verplichting, en laat de
mogelijkheid open om informatie desgewenst ook schriftelijk te
verstrekken.
De Algemene wet bestuursrecht bevat nu geen algemene bepaling die het
mogelijk maakt om bij algemene maatregel van bestuur een verplichting
op te leggen om informatie langs elektronische weg te verstrekken. Dit
moet telkens afzonderlijk worden geregeld in de wet die de grondslag
voor de informatieverplichting biedt28. De Wet milieubeheer en de
Woningwet kennen een dergelijke verplichting nog niet. Het wetsvoorstel
voorziet in de benodigde wettelijke grondslagen in de Wet milieubeheer
en de Woningwet om bij algemene maatregel van bestuur te bepalen dat
informatie langs elektronische weg moet worden verstrekt. Deze
bepalingen die hierin voorzien, beperken zich tot informatieverplichtingen
over handelingen met asbest.
De nieuwe wettelijke grondslagen maken het tevens mogelijk bij
algemene maatregel van bestuur te bepalen dat de wettelijk vereiste
informatie moet worden verstrekt met gebruikmaking van het LAVS,
onderscheidenlijk het OLO voor de sloopmelding.
Ten aanzien van de arbeidsomstandighedenregelgeving kan worden
opgemerkt dat artikel 2.1 van het Arbeidsomstandighedenbesluit voorziet
in melding langs elektronische weg.
4.3 Verhouding met andere regelgeving
Het wetsvoorstel brengt geen verandering in de verhouding tussen de
relevante regelgeving, te weten de Arbeidsomstandighedenwet, de
hoofdstukken 9 (stoffen en producten) en 10 (afvalstoffen) Wm, de
Woningwet en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht.
De arbeidsomstandighedenregelgeving bevat onder meer regels ter
bescherming van werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan
asbestvezels op het werk. De Wet milieubeheer beoogt de bescherming
van de gezondheid van de mens en van het milieu. De Woningwet betreft
asbesttoepassingen in bouwwerken en beoogt ook de bescherming van
de gezondheid van de mens en het milieu. De voorgestelde regeling in
hoofdstuk 9 Wm betreft de instelling, de instandhouding, het beheer en
het functioneren van het LAVS.
De inhoudelijke regelgeving is te vinden in de uitvoeringsregelgeving, die
op de Arbeidsomstandighedenwet, hoofdstuk 9 Wm en de Woningwet is
gebaseerd.
Op de verhouding met de Wet bescherming persoonsgegevens is
ingegaan in paragraaf 4.1, op de verhouding met de Algemene wet
bestuursrecht (Awb) in paragraaf 4.2.
28

Een voorbeeld hiervan is artikel 2.8, eerste lid, Wabo.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

14

Het gebruik van het LAVS is al wel verplicht wanneer men in aanmerking
wil komen voor de subsidieregeling die sinds 4 januari 2016 bestaat voor
het verwijdering van asbestdaken29 en met ingang van 1 maart 2017 in
kader van bijlage XIIIa bij de Arbeidsomstandighedenregeling voor
gecertificeerde asbestinventarisatie- en asbestverwijderingsbedrijven.
5. Gevolgen voor bedrijven en burgers
Het wetsvoorstel heeft geen gevolgen voor burgers, bedrijven en
instellingen en brengt geen verandering in rechten en verplichtingen,
administratieve lasten of uitvoeringslasten teweeg. Het wetsvoorstel
voorziet namelijk alleen in een grondslag om bij algemene maatregel van
bestuur een verplichting op te leggen om de nu al wettelijk voorgeschreven informatie langs elektronische weg te verstrekken. Het gaat dus
om de wijze waarop de informatie moet worden verstrekt, niet om extra
informatie die moet worden verstrekt ten opzichte van de informatie die al
op grond van de vigerende regelgeving moet worden verstrekt. Een
dergelijke verplichting brengt voor de bedrijven die aan de informatieverplichting moeten voldoen, geen extra lasten mee ten opzichte van
informatieverstrekking langs schriftelijke weg, welke mogelijkheid nu ook
nog open staat. De bedrijven verstrekken de vereiste informatie nu
doorgaans ook al langs elektronische weg en in elk geval mag van de
bedrijven worden verwacht dat zij in staat zijn informatie zonder onoverkomelijke problemen langs elektronische weg te verstrekken.
6. Toezicht en handhaving
De voorgestelde wet roept geen nieuwe informatieverplichtingen in het
leven, maar verschaft alleen een bevoegdheid om bij algemene maatregel
van bestuur te bepalen dat aan vigerende informatieverplichtingen over
handelingen met asbest uitsluitend nog langs elektronische weg kan
worden voldaan. De verplichtingen houden dus alleen een beperking in
van de wijze van informatieverstrekking tot de elektronische weg, met
uitsluiting van de schriftelijke weg die nu ook nog open staat. Dit heeft
geen gevolgen voor de regeling van het toezicht op de naleving en
verdere handhaving van de informatieverplichtingen, waarvoor in het
kader van de Wet milieubeheer en de Woningwet momenteel al in de
benodigde regelgeving is voorzien. Indien de wettelijk vereiste informatie
niet op de juiste, wettelijk voorgeschreven wijze, met gebruikmaking van
het LAVS, is verstrekt, is niet aan de desbetreffende informatieverplichting
voldaan, zoals ook het geval is wanneer de informatie die is verstrekt
onjuist of onvolledig is.
De voorgestelde wet beoogt een bijdrage te leveren aan het verbeteren
van het toezicht en de handhaving. Zoals al werd opgemerkt in paragraaf
1 laat de naleving van de asbestregelgeving nog te wensen over. Het
verbeteren van de samenwerking en de informatie-uitwisseling tussen de
betrokken toezicht- en handhavingsinstanties is een kritische succesfactor
voor het verbeteren van de naleving daarvan. De verplichtstelling van het
gebruik van het LAVS voor het voldoen aan wettelijke informatieverplichtingen over handelingen met asbest is de belangrijkste maatregel om de
beoogde verbetering van de informatievoorziening tot stand te brengen.
De informatie beoogt de hele asbestsaneringsketen systematisch in beeld
te brengen. Zij wordt centraal opgeslagen. Zij kan door toezichthouders
op eenvoudige wijze worden geraadpleegd, zowel op kantoor als op de
plaats van handeling. Hierdoor zal het naar verwachting eenvoudiger
worden overtredingen van de asbestregelgeving te constateren, bijvoorbeeld indien een bedrijf dat handelingen met asbest verricht, geen
informatie in het LAVS heeft ingevoerd, of indien informatie uit verschil29

Stcrt. 2015, 42366.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

15

lende bronnen niet consistent is. Daardoor kan gerichter toezicht worden
gehouden en handhavend worden opgetreden.
7. Gevolgen voor de Rijksbegroting
Overeenkomstig artikel 16 van de Comptabiliteitswet 2001 en Aanwijzing
215, zesde lid, van de Aanwijzingen voor de regelgeving wordt ingegaan
op de gevolgen voor de rijksbegroting. De gevolgen voor de rijksbegroting vloeien voort uit de wettelijke status die aan het LAVS wordt
toegekend. Deze heeft tot gevolg dat de Minister van IenM verplicht is
zorg te dragen voor de instandhouding en het beheer van het LAVS. Voor
de instandhouding van het LAVS en het goede functioneren daarvan is
jaarlijks een bedrag van circa 800.000 euro nodig, waarvoor financiële
dekking binnen de begroting van het Ministerie van IenM is geregeld.
Inbegrepen in dit bedrag zijn kosten voor hosting, technisch beheer en
applicatiebeheer, alsmede een bedrag voor correctief en adaptief
onderhoud. Het betreft overigens geen nieuwe kosten omdat de Minister
van IenM nu ook al als beheerder van het LAVS optreedt.
8. Totstandkoming van het wetsvoorstel
Over het wetsvoorstel heeft geen internetconsultatie plaatsgevonden. Dit
is volgens het kabinetsbeleid niet nodig in geval van «regelgeving zonder
noemenswaardige gevolgen voor burgers, bedrijven en instellingen (geen
verandering in verplichtingen en rechten administratieve lasten of
uitvoeringslasten)».30 Zoals in paragraaf 5 al is toegelicht, is van dergelijke
gevolgen geen sprake.
Om dezelfde reden hebben het Interprovinciaal overleg, de Vereniging
Nederlandse Gemeenten en de Unie van Waterschappen aangegeven dat
zij geen behoefte hebben over de voorgestelde wet te worden geconsulteerd, heeft Rijkswaterstaat afgezien van een uitvoerbaarheidstoets en de
ILT van een handhaafbaarheidstoets.
Wel is er een Privacy Impact Assessment (hierna: PIA) uitgevoerd.31 De
uitkomst van de PIA is dat het LAVS geen inbreuk op de bescherming van
de persoonlijke levenssfeer maakt doordat er geen bijzondere persoonsgegevens in het LAVS worden geregistreerd. Wel worden in een aantal
gevallen gevoelige persoonsgegevens verwerkt, zoals de naam en het
adres van particulieren. Verder is in de PIA geconcludeerd dat voor het
LAVS voldoende privacybeschermende maatregelen zijn genomen. De
bevindingen van de PIA zijn verwerkt in paragraaf 4.
Tevens is overeenkomstig artikel 51, tweede lid, van de Wet bescherming
persoonsgegevens advies gevraagd aan de Autoriteit persoonsgegevens.
De autoriteit heeft op 8 november 2016 advies uitgebracht. De autoriteit
had een beperkt aantal opmerkingen. Zij vraagt zich af of voor de
verwezenlijking van het doel van het wetsvoorstel een lange bewaartermijn van de persoonsgegevens nodig is, zoals in deze memorie van
toelichting was opgemerkt, en adviseert om die opmerkingen daaromtrent
nader te onderbouwen. Naar aanleiding van het advies is afgezien van het
opnemen van de opmerkingen over de lengte van de bewaartermijn. In de

30

Brief van de Ministers van Economische Zaken, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
Veiligheid en Justitie en voor Wonen en Rijksdienst aan de Voorzitter van de Tweede Kamer
der Staten Generaal van 12 september 2016 (Kamerstukken 29 362, nr. 224).
31
Overeenkomstig de motie Franken van 17 mei 2011 (Kamerstukken I 2010/11, 31 051, D). De
motie eist dat bij wetsvoorstellen die de persoonlijke levenssfeer van de burger kunnen raken
een inschatting wordt gemaakt van de privacyrisico’s. In 2012 is in het regeerakkoord deze
verplichting tot het doen van een Privacy Impact Assessment (PIA) vastgelegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

16

algemene maatregel van bestuur op grond van artikel 9.5.7, vierde lid,
Wm (nieuw) zullen ook regels worden gesteld ter beperking van de
bewaartermijn. De overwegingen hieromtrent zullen in de nota van
toelichting bij dat besluit worden uiteengezet. In dat verband zal de
bewaartermijn worden heroverwogen tegen de achtergrond van de
functie van de registratie van gegevens over asbestsaneringen in het
LAVS met het oog op de doelstellingen van het wetsvoorstel. Voorts
verzoekt de autoriteit in de gelegenheid te worden gesteld om over die
algemene maatregel van bestuur advies uit te brengen, aan welk verzoek
vanzelfsprekend gehoor zal worden gegeven. De autoriteit kan zich dan
ook uitspreken over de lengte van de bewaartermijn die daarin is
opgenomen.
II Artikelsgewijs
Artikel I
A
De bepaling in onderdeel A herstelt een omissie die bij de wijziging van
artikel 7.2a door artikel 10,3, onderdeel C, van de Wet natuurbescherming
is ontstaan. Hierbij werd een verwijzing naar artikel 19j, tweede lid, van de
Natuurbeschermingswet 1998 vervangen door een verwijzing naar artikel
2.8, eerste lid, van de Wet natuurbescherming. Daarbij zijn abusievelijk de
woorden «op grond van» weggevallen, die nu weer worden ingevoegd.
B
De bepaling in onderdeel B betreft een technische wijziging. Het
vigerende artikel 9.2.2.1, tweede lid, onder i, van de Wm geeft de
bevoegdheid bij algemene maatregel van bestuur te bepalen dat met
betrekking tot een handeling als in die bepaling genoemd, een melding
moet worden ingediend, al dan niet «onder overlegging van daarbij
aangegeven gegevens». Strikt genomen omvat die bepaling niet de
bevoegdheid om te bepalen dat gegevens over dergelijke handelingen
ook los van een melding moeten worden verstrekt. In het geval van
asbestsaneringen kan dit echter wenselijk zijn. De voorgestelde wijziging
heeft tot doel mogelijke discussie of artikel 9.2.2.1, tweede lid, Wm
hiervoor voldoende grondslag biedt te voorkomen.
C
De bepaling in onderdeel C beoogt voor artikel 9.2.2.2 Wm een nieuw
artikel 9.2.2.1b in te voegen. Dit artikel wordt in feite ingevoegd na het
beoogde artikel 9.2.2.1a Wm, dat nu echter nog niet bestaat maar is
opgenomen in een andere voorgenomen wijziging van de Wet milieubeheer (wetsvoorstel tot wijziging van de Wet milieubeheer (verwijdering
asbest en asbestproducten)). Omdat het niet zeker is dat het andere
wetsvoorstel eerder in werking zal treden dan het onderhavige
wetsvoorstel en dus ook niet of artikel 9.2.2.1a Wm al bestaat op het
moment waarop dit wetsvoorstel in werking treedt, is gekozen voor de
enigszins ongebruikelijke formulering dat de nieuwe bepaling wordt
ingevoegd voor het al wel bestaande artikel 9.2.2.2 Wm in plaats van de
gebruikelijke formulering dat het wordt ingevoegd na artikel 9.2.2.1a Wm.
Hierin wordt de bevoegdheid gegeven om bij algemene maatregel van
bestuur op grond van artikel 9.2.2.1, eerste lid, Wm te bepalen dat
informatie langs elektronische weg moet worden verstrekt, in het
bijzonder artikel 2:15, eerste lid, Awb. Die regeling biedt de mogelijkheid
om informatie langs elektronische weg te verstrekken, maar houdt geen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

17

verplichting daartoe in en sluit de mogelijkheid om informatie schriftelijk
te verstrekken niet uit.
Deze mogelijkheid is beperkt tot handelingen met asbest en is daarom op
genomen in artikel 9.2.2.1a Wm in plaats van artikel 9.2.2.1 Wm. Artikel
9.2.2.1a Wm heeft uitsluitend betrekking op handelingen met asbest,
terwijl artikel 9.2.2.1 Wm een veel bredere reikwijdte heeft. Artikel 9.2.2.1a
Wm zal bij een eerdere voorziene wijziging van de Wet milieubeheer
(wetsvoorstel tot wijziging van de Wet milieubeheer (verwijdering asbest
en asbestproducten), die nu nog in voorbereiding is, worden ingevoegd.
Daarnaast is bepaald dat het tijdstip van inwerkingtreding voor de
verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden
vastgesteld. De reden hiervan is onder meer dat artikel I, onderdeel C,
mogelijk pas later van kracht kan worden. Die bepaling houdt een
wijziging in van artikel 9.2.2.1a Wm. Dat artikel moet echter nog bij een
eerder wetsvoorstel in de Wet milieubeheer worden ingevoegd. Het
desbetreffende wetsvoorstel (Wet tot wijziging van de Wet milieubeheer
(verwijdering asbest en asbestproducten)) is nog in voorbereiding. Artikel
I, onderdeel C, kan vanzelfsprekend niet eerder van kracht worden dan dat
artikel 9.2.2.1a Wm van kracht is geworden.
D
De bepaling in onderdeel D voegt een nieuw artikel 9.5.7 in de Wet
milieubeheer in.
Het eerste lid voorziet in de oprichting van het landelijk asbestvolgsysteem (LAVS). Het LAVS is een elektronische landelijke voorziening
waarvan gebruik moet worden gemaakt bij het voldoen aan wettelijke
verplichtingen tot het verstrekken van informatie over handelingen in het
kader van asbestsaneringen. Deze informatie wordt in het LAVS systematisch opgeslagen en kan worden geraadpleegd door instanties en
bedrijven die bij asbestsaneringen betrokken zijn. In zoverre is het LAVS
tevens een register.
In het eerste lid is globaal aangegeven welke informatie in het LAVS zal
worden opgenomen. Dit zijn gegevens en bescheiden (zoals rapporten)
die betrekking hebben op handelingen met asbest die in de achtereenvolgende fasen van de asbestsaneringsketen worden verricht. De asbestsaneringsketen omvat de inventarisatie en verwijdering van asbest, de
eindbeoordeling van het resultaat van de verwijdering, de afvoer van het
asbestafval en de verwerking(stort) daarvan. Bij algemene maatregel van
bestuur op grond van het vierde lid zal nader worden bepaald welke
gegevens en bescheiden in het LAVS worden opgenomen. Dit zijn geen
andere gegevens en bescheiden dan nu al moeten worden verstrekt om te
voldoen aan vigerende wettelijke informatieverplichtingen met betrekking
tot handelingen met asbest. Het is de bedoeling dat die gegevens en
bescheiden voortaan uitsluitend nog langs elektronische weg, met
gebruikmaking van het LAVS of het OLO, worden verstrekt.
Op grond van het tweede lid draagt de Minister van IenM de verantwoordelijkheid voor de inrichting, instandhouding, werking, toegankelijkheid
en beveiliging van het LAVS en voor het beheer van de daarin
opgenomen gegevens en bescheiden. In de praktijk is Rijkswaterstaat
hiermee belast. Daarnaast moet de Minister de nodige voorzieningen
treffen voor de elektronische uitwisseling van gegevens en bescheiden die
op asbestsaneringen betrekking hebben tussen het LAVS en het OLO.
Hierdoor kunnen de administratieve lasten van de informatieverstrekking
en -verwerking worden beperkt, bijvoorbeeld doordat degene die bij het
OLO een sloopmelding wil indienen, de daarvoor benodigde gegevens en
bescheiden uit het LAVS kan ophalen.
Op grond van het vierde lid worden bij algemene maatregel van bestuur
de gegevens en bescheiden aangewezen die in het LAVS worden
opgenomen. Tevens worden regels gesteld met betrekking tot de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

18

toegankelijkheid van het LAVS. Hierbij zullen de instanties en bedrijven
worden aangewezen die toegang krijgen tot het LAVS. Het is de bedoeling
dat het LAVS geheel toegankelijk zal zijn voor de instanties die met het
toezicht en de handhaving zijn belast, en gedeeltelijk toegankelijk voor
bedrijven of professionele opdrachtgevers, voor zover het de asbestsaneringen betreft, waarbij zij betrokken zijn.
Deze beide onderwerpen moeten bij algemene maatregel van bestuur in
elk geval worden geregeld, omdat dit van belang is voor een doeltreffende bescherming van de persoonsgegevens die in het LAVS worden
opgenomen.
Voor een aantal andere onderwerpen geeft het vierde lid de bevoegdheid
om regels te stellen. Het gaat om de inrichting, instandhouding, werking
en beveiliging van het systeem en het beheer van de gegevens en
bescheiden die daarin zijn opgenomen.
Uiteraard is de beveiliging van het LAVS ook een belangrijk punt van
aandacht met het oog op de bescherming van de persoonsgegevens die
daarin zijn opgenomen. Er zijn echter al veel regelingen, richtlijnen en
handleidingen vastgesteld met het oog op de beveiliging van gegevens
die door het Rijk worden beheerd.32 Daarom is het niet op voorhand zeker
of het toegevoegde waarde heeft aanvullende regels op te nemen. Het is
wel van belang dat zo nodig regels hierover kunnen worden gesteld.
Voor de andere onderwerpen geldt dat het ook niet zeker is dat het
toegevoegde waarde heeft om regels te stellen, maar dat het wel
wenselijk is dat de bevoegdheid bestaat zo nodig regels te stellen. Het
LAVS bestaat namelijk feitelijk al en functioneert naar behoren. Het
wetsvoorstel beoogt alleen het gebruik van het LAVS op basis van
vrijwilligheid, voor zover het informatieverplichtingen op grond van de
Wet milieubeheer en de Woningwet betreft, te vervangen door een
verplichting om hiervan gebruik te maken, omdat de volledigheid van
informatie over handelingen met asbest in het kader van asbestsaneringen cruciaal is voor de verbetering van de naleving, het toezicht en de
handhaving. Voor informatieverplichtingen op grond van de Arbeidsomstandighedenwet is het gebruik van het LAVS al vanaf 1 maart 2017
verplicht. Het wetsvoorstel heeft hierop geen betrekking.
Omdat de onderwerpen die in het vierde lid zijn genoemd, een zeer
gedetailleerd karakter kunnen hebben en het wenselijk is flexibel te
kunnen reageren op ontwikkelingen die zich kunnen voordoen, is ook de
bevoegdheid opgenomen om bij ministeriële regeling nadere regels te
stellen met het oog op een goede uitvoering van de bij algemene
maatregel van bestuur gestelde regels. Bij ministeriële regeling kunnen
alleen nadere regels worden gesteld voor zover de algemene maatregelen
van bestuur daarvoor een grondslag bevat.
E, F en G
De bepalingen in de onderdelen E, F en G wijzigen allereerst de artikelen
16.35c, tweede lid, Wm en 18.6a Wm Onderdeel E strekt tot correctie van
een technische verschrijving. De hier voorgestelde wijzigingen houden
geen verband met de asbestregelgeving.
De wijzigingen van de artikelen 16.35c, tweede lid, Wm en 18.6a Wm (F en
G) betreffen een aanpassing van de bevoegdheid van het bestuur van de
Nederlandse Emissieautoriteit (hierna: NEa) om te borgen dat bij de
terugvordering van te veel ontvangen emissierechten de teruglevering
van die rechten ook daadwerkelijk plaatsvindt.
32

Waaronder de Baseline Informatiebeveiliging rijksdienst, te raadplegen op: http://
www.earonline.nl/images/ear/6/6f/BIR_TNK_1_0_definitief.pdf
Zie voor informatie over andere relevante documenten: http://www.earonline.nl/index.php/
Overzicht_Baseline_Informatiebeveiliging_Rijksdienst_(BIR_2012)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

19

In artikel 16.35c, tweede lid, Wm is bepaald dat de NEa de terug te
vorderen broeikasgasemissierechten dan wel het met de waarde van die
rechten corresponderende bedrag bij dwangbevel kan invorderen.
De hier bedoelde invordering bij dwangbevel is nader geregeld in de
Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb). Die regeling strekt ertoe de
betaling van een geldsom af te dwingen. Die regeling voor geldsommen
is bij nader inzien niet geschikt voor toepassing op vermogensrechten
zoals broeikasgasemissierechten omdat de teruglevering van die rechten
daarmee niet gerealiseerd kan worden. Om die reden wordt ten aanzien
van terug te vorderen broeikasgasemissierechten de mogelijkheid van
invordering bij dwangbevel vervangen door handhaving van de
verplichting tot teruglevering van die rechten door middel van een last
onder dwangsom.
Daartoe wordt in artikel 16.35c, tweede lid, Wm de verwijzing naar terug
te vorderen broeikasgasemissierechten geschrapt zodat het dwangbevel
uitsluitend betrekking heeft op de invordering van het met de waarde van
die rechten corresponderende bedrag. Het restant van dit artikelonderdeel
wordt om taalkundige redenen anders geformuleerd en daarom opnieuw
vastgesteld.
Vervolgens wordt in artikel 18.6a Wm de opsomming van de verplichtingen die door de NEa met een last onder dwangsom kunnen worden
gehandhaafd, uitgebreid zodat ook de verplichting tot teruglevering van
rechten door middel van een last onder dwangsom kan worden gehandhaafd. De uitbreiding betreft een nieuw tweede lid waarin expliciet is
vermeld dat in geval van het niet tijdig terug leveren van teruggevorderde
emissierechten als bedoeld in artikel 16.35c Wm, de NEa een last onder
dwangsom kan opleggen. Op grond van de artikelen 16.30a, 16.31, 16.32,
16.34a, 16.34b en 16.34c Wm kan de Minister besluiten nemen waarin het
aantal emissierechten dat aan een inrichting is verleend, wordt aangepast.
Artikel 16.35c geeft de NEa de bevoegdheid in een dergelijk geval de te
veel verleende emissierechten van de inrichting terug te vorderen. Uit het
samenstel van deze bepalingen vloeit voor de exploitant de verplichting
voort om de teruggevorderde emissierechten ook daadwerkelijk terug te
leveren door die rechten over maken naar de EU-toewijzingsrekening. Het
besluit tot aanpassing van de verlening houdt tevens de vaststelling in dat
rechten onverschuldigd zijn verleend. Het besluit tot terugvordering houdt
de verplichting in die onverschuldigd verleende rechten terug te leveren.
Het op deze wijze ontstaan van een plicht tot teruglevering is vergelijkbaar
met de systematiek van de subsidietitel van de Awb omtrent de betalingsplicht bij terugvordering van onverschuldigd betaalde subsidiebedragen.
H
De bepaling in onderdeel H wijzigt artikel 20.3 Wm. De hier voorgestelde
wijziging houdt geen verband met de asbestregelgeving.
In artikel 20.3, eerste lid, Wm is de hoofdregel opgenomen dat besluiten in
werking treden nadat deze onherroepelijk zijn geworden, dan wel nadat
de termijn voor het indienen van een bezwaarschrift afloopt, dan wel
indien bezwaar niet mogelijk is, nadat de termijn voor het indienen van
een beroepschrift afloopt (de zogenaamde «uitgestelde inwerkingtreding»).
Artikel 20.3, tweede lid, maakt een uitzondering op deze regel voor
besluiten krachtens de artikelen 8.40a en 8.42 Wm. Met de voorgestelde
wijziging wordt aan dat lid een uitzondering toegevoegd voor bij
algemene maatregel van bestuur krachtens de artikel 9.2.2.1 Wm aan te
wijzen besluiten over genetisch gemodificeerde organismen.
De reden van deze uitzondering op de hoofdregel van de uitgestelde
inwerkingtreding is dat die regel voor een aantal besluiten over genetisch
gemodificeerde organismen strijdig is met de termijnen in de artikelen 8,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

20

derde lid, en 9, tweede lid, van richtlijn 2009/41/EG van het Europees
Parlement en de Raad van de Europese Unie van 6 mei 2009 inzake het
ingeperkt gebruik van genetisch gemodificeerde micro-organismen (PbEU
L 125). De termijnen in deze richtlijnartikelen zijn bedoeld voor het
beoordelen en het nemen van een beslissing door het bevoegd gezag. In
deze artikelen is bepaald dat, bij een positieve beslissing, de aanvrager,
anders dan bij uitgestelde inwerkingtreding het geval is, na bedoelde
termijnen direct moet kunnen aanvangen met zijn werkzaamheden met
genetisch gemodificeerde organismen.
In artikel 20.3, tweede lid, Wm wordt daarom een bevoegdheid
opgenomen om bij algemene maatregel van bestuur daarbij aan te wijzen
besluiten over genetisch gemodificeerde organismen uit te zonderen van
het bepaalde in artikel 20.3, eerste lid, Wm. Die besluiten zullen derhalve
in werking treden op de dag na hun bekendmaking. Concreet gaat het om
artikelen van het Besluit genetisch gemodificeerde organismen milieubeheer 2013 (hierna: Besluit ggo) waarvan uitgestelde inwerkingtreding
direct of indirect in strijd zou zijn met bedoelde termijnen van de richtlijn.
Het Besluit ggo sluit voor vergunningen voor ingeperkt gebruik de
toepassing van afdeling 3.4 van de Algemene wetbestuursrecht uit. De
uitzondering zoals in artikel 20.3, tweede lid, onderdeel a, Wm is
opgenomen kan in onderdeel b daarom achterwege blijven.
Artikel II
Artikel II omvat enkele wijzigingen van artikel 2 van de Woningwet.
In artikel 2 wordt een nieuw vijfde lid ingevoegd. Dit geeft tevens
aanleiding tot vernummering van het huidige vijfde en zesde lid tot zesde
en zevende lid. In het nieuwe zevende lid wordt een verwijzing naar het
nieuwe vijfde lid ingevoegd. Dit betekent dat het ontwerp van een
algemene maatregel van bestuur op grond van het vijfde lid, net als het
ontwerp van een dergelijke maatregel op grond van het eerste, tweede,
derde of vierde lid, moet worden voorgehangen bij de Tweede Kamer en
Eerste Kamer. Het nieuwe vijfde lid voorziet in de bevoegdheid om bij
algemene maatregel van bestuur te bepalen dat de sloopmelding en
gegevens en bescheiden die verband houden met de verwijdering van
asbest uit bouwwerken langs elektronische weg moeten worden verstrekt,
met uitsluiting van de mogelijkheid om dit schriftelijk te doen. Hiermee
wordt afgeweken van de standaardregeling in afdeling 2.3 Awb, in het
bijzonder artikel 2:15, eerste lid, Awb. Deze biedt de mogelijkheid om
informatie elektronisch te verstrekken, maar houdt geen verplichting in
om dat te doen en laat de mogelijkheid open om informatie schriftelijk te
verstrekken. Het is de bedoeling door middel van een wijziging van het
Bouwbesluit 2012 verplicht te stellen dat een sloopmelding voor de
verwijdering van asbest langs elektronische weg bij het OLO wordt
ingediend.
Artikel III
Artikel III regelt de inwerkingtreding van de voorgestelde wet. Deze zal
plaatsvinden op een tijdstip dat bij koninklijk besluit wordt bepaald. Dit
houdt verband met de Wet raadgevend referendum (Aanwijzing voor de
regelgeving 178). De voorgestelde wet is referendabel.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 679, nr. 3

21