Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

35 334

Problematiek rondom stikstof en PFAS

34 682

Nationale Omgevingsvisie

Nr. 213

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR NATUUR EN STIKSTOF
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 december 2022
Voor de aanpak van de opgaven ten aanzien van stikstof en natuur is een
belangrijke stap gezet met de inwerkingtreding van de Wet stikstofreductie en natuurverbetering (Wsn) op 1 juli 2021. De Wsn verplicht mij tot
het vaststellen van een programma Stikstofreductie en Natuurverbetering
(programma SN). Het programma heeft tot doel om stikstofdepositie te
verminderen met het oog op de hierop gerichte landelijke omgevingswaarden en het realiseren van een gunstige staat van instandhouding van
de voor stikstofgevoelige habitats in Natura 2000-gebieden. Het
programma SN is in afstemming met de andere departementen tot stand
gekomen. Daarnaast zijn medeoverheden en belanghebbenden, onder
meer via het Maatschappelijk platform landelijk gebied en stikstof,
betrokken bij verschillende onderdelen van het programma. Het
programma vormt een pakket maatregelen van circa 7 miljard euro,
waarvan ongeveer de helft besteed wordt aan natuurherstelmaatregelen
en de helft aan stikstofbronmaatregelen. Deze stikstofbronmaatregelen
hebben betrekking op meerdere sectoren, zoals landbouw, industrie en
mobiliteit.
Deze eerste versie van het programma SN heeft betrekking op de
maatregelen die zijn vastgesteld (en grotendeels reeds in uitvoering zijn)
in het kader van de structurele aanpak stikstof die op 24 april 2020 is
gepresenteerd (Kamerstuk 35 334, nr. 82). De versnelling en verbreding
van de stikstofdoelen uit het coalitieakkoord 2022 «Omzien naar elkaar,
vooruitkijken naar de toekomst» (Bijlage bij Kamerstuk 35 788, nr. 77) zijn
nog niet opgenomen in deze versie van het programma SN. Het
programma SN heeft ook een beperktere scope dan het Nationaal
Programma Landelijk Gebied (NPLG), over de voortgang waarvan u
onlangs bent geïnformeerd (Kamerstukken 34 682 en 35 334, nr. 105). Het
NPLG gaat naast stikstof en natuur ook over water en klimaat en richt zich
wel op de stikstofdoelen die in het coalitieakkoord naar voren zijn gehaald
(in 2030 74% van het areaal aan stikstofgevoelige habitats onder de KDW).
Het programma SN verankert de huidige maatregelen en afspraken
daarover en is daarmee een forse stap in de goede richting en heeft een

kst-35334-213
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 334, nr. 213

1

wettelijke basis. Daarom is het belangrijk dat het programma SN nu is
vastgesteld.
Zienswijzeproces ontwerpprogramma
Van 25 mei tot 5 juli 2022 heeft het ontwerpprogramma ter inzage
gelegen. Er zijn 109 zienswijzen ingediend op het ontwerpprogramma.
Deze zijn beantwoord in de Nota van Antwoord die als bijlage bij het
definitieve programma is gevoegd.
Op 16 december 2022 is het programma SN en de Nota van Antwoord
vastgesteld in de ministerraad. Bij deze brief ontvangt u het programma
SN en de Nota van Antwoord.
Onderzoek naar sociaaleconomische effecten en de staat van de
natuur
De Wet stikstofreductie en natuurverbetering stelt dat het programma SN
rekening moet houden met de sociaaleconomische effecten van maatregelen en een beschrijving moet bieden van hoe het gaat met de natuur in
stikstofgevoelige gebieden. Bij het programma zijn daarom twee bijlagen
ter informatie opgenomen:
• Het onderzoeksrapport naar de sociaaleconomische effecten.1
• En een actuele inschatting van de staat van de natuur met het oog op
stikstof (Quick Scan).2
Via deze analyse naar sociaaleconomische effecten geef ik, zoals eerder
aangekondigd (Kamerstuk 35 334, nr. 160), invulling aan de motie van de
leden Geurts (CDA) en Harbers (VVD), waarin de regering onder andere is
verzocht een maatschappelijke kosten-batenanalyse uit te voeren van
Natura 2000-gebieden in Nederland (Kamerstuk 35 600, nr. 30).
De Minister voor Natuur en Stikstof,
Ch. van der Wal-Zeggelink

1

https://www.rvo.nl/sites/default/files/2022–05/Onderzoeksrapport-naar-sociaaleconomischeeffecten-programma-SN.pdf.
2
https://www.rvo.nl/sites/default/files/2022–05/Resultaten-quick-scan-programma-SN.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 334, nr. 213

2