Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

425
Vragen van het lid Baudet (FvD) aan de Staatssecretaris van Defensie over de
inkoop van materieel (ingezonden 26 september 2018).
Antwoord van Staatssecretaris Visser (Defensie) (ontvangen 29 oktober 2018).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Militair moet zelf jas kopen» in de
Telegraaf van 25 september 2018?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 16 en 18
Hoe is het mogelijk dat het onderdeel KPU (Kleding en Persoonsgebonden
Uitrustingsbedrijf) van het Ministerie van Defensie in een jaar tijd niet eens in
staat is voldoende winterjassen aan te schaffen?
Wat bent u van plan te gaan ondernemen om de huidige situatie met de
winterjassen voor de oefening in Noorwegen op te lossen?
Als u de inkoop van winterjassen niet voor 1 november 2018 weet af te
ronden, deelt u dan de opvatting dat het beter is dat u uw functie overdraagt
aan een professional die wel in staat is orde op zaken te stellen op het
departement?
Antwoord 2, 16 en 18
De onderjassen uit het koudweer pakket, die een aanvulling vormen bij de
standaard militaire buitenjassen, zijn inmiddels geleverd en worden verstrekt
aan de eenheden die deelnemen aan Trident Juncture. Ik verwijs verder naar
mijn brief van 8 oktober jl., Kamerstuk 27 830, nr. 268.
Vraag 3
Hoe houdt u toezicht op de materieelinkopen bij Defensie?
Antwoord 3
Defensie houdt intern toezicht op de verwerving door de voortgang van de
projecten bij te houden, hierover intern te rapporteren en regelmatig
projectbesprekingen te houden. Daarnaast houdt de afdeling Toezicht

1

ah-tk-20182019-425
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.telegraaf.nl/nieuws/2596570/militair-moet-zelf-jas-kopen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Defensie Leveranciers (TDL) toezicht bij leveranciers om kwaliteit te kunnen
garanderen. De Defensie Materieel Organisatie is hiervoor verantwoordelijk.
Vraag 4
Wie is de hoofdverantwoordelijke functionaris binnen Defensie voor de
inkoop van materieel? Wordt hij of zij verantwoordelijk gehouden voor het
niet halen van targets, deadlines of het falen in het naleven van zijn of haar
verplichtingen?
Antwoord 4
De verwerving van het grootste deel van het materieel voor Defensie wordt
uitgevoerd door de Defensie Materieel Organisatie (DMO). De directeur van
de DMO rapporteert aan de Secretaris-Generaal van Defensie. Daarnaast zijn
de krijgsmachtdelen en de Defensiestaf verantwoordelijk voor het tijdig
stellen van de juiste behoefte. De krijgsmachtdelen rapporteren aan de
Commandant der Strijdkrachten.
Vraag 5
Hoe vaak komt het voor dat het KPU van Defensie de inkoop van materieel
niet op tijd rond krijgt voorafgaande aan een missie of oefening? Kunt u een
overzicht geven van de geleverde materialen bij alle missies van de afgelopen vijf jaar?
Antwoord 5
In het algemeen voorziet het KPU-bedrijf de militairen tijdig van hun kleding
en uitrusting. In die gevallen dat niet tijdig een nieuw contract kan worden
afgesloten terwijl het oude contract is verlopen, of een leverancier bij levering
niet aan de kwaliteitseisen voldoet kan vertraging optreden. In die gevallen
wordt eerst bekeken of een alternatief artikel met equivalente functie kan
worden verstrekt. In die gevallen waar dat niet kan wordt een maatwerkoplossing op basis van zelfstandige aanschaf toegepast. Het is niet bekend hoe
vaak dit precies gebeurt omdat dit niet wordt geregistreerd.
Vraag 6 en 7
Hoe vaak komt het voor dat militairen zelf materieel moeten kopen?
Kunt u een overzicht geven van alle materieel dat militairen in eerste instantie
zelf moeten voorschieten?
Antwoord 6 en 7
Het assortiment van het Defensie Kleding en Persoonsgebonden Uitrusting
bedrijf voorziet, om de functionaliteit en de veiligheid van de militair te
waarborgen, in eerste instantie in alle kleding en uitrusting van de militair.
Er zijn uitzonderlijke situaties waarin de militair zelf persoonsgebonden
uitrusting aanschaft. Dit kan zijn in het geval van maatwerk, waarbij het gaat
om specifieke maatvoering en het efficiënter is om deze op individuele basis
aan te schaffen, of voor specifieke oefeningen waarbij de standaard uitrusting
ontoereikend is, en in het geval dat artikelen niet in voldoende mate op
voorraad zijn.
In deze gevallen wordt aan de militair een Zelfstandige Aanschaf brief
(ZA-brief) verstrekt met toestemming om het artikel zelf aan te kopen. In deze
brief wordt de militair geadviseerd welke producten voldoen aan de
veiligheidseisen. De militair kan ervoor kiezen om het benodigde geld zelf
voor te schieten en achteraf te declareren, of ervoor kiezen om een voorschot
aan te vragen. In het geval van Trident Juncture was het niet de bedoeling en
niet nodig dat militairen het bedrag moesten voorschieten.
Vraag 8
Komt het voor dat militairen zelf materieel moeten aanschaffen zonder dat zij
dit kunnen declareren? Zo ja, kunt u hier een overzicht van sturen?
Antwoord 8
Nee, voor persoonsgebonden uitrusting die zelfstandig moet worden
aangeschaft wordt toestemming verleend. De militair kan ervoor kiezen om
het benodigde geld zelf voor te schieten en achteraf te declareren, of ervoor
kiezen om een voorschot aan te vragen. In het geval van Trident Juncture
was het niet de bedoeling en niet nodig dat militairen het bedrag moesten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

voorschieten. Het kan overigens altijd voorkomen dat een militair er voor
kiest om zelf aanvullende uitrusting aan te schaffen hoewel Defensie hem of
haar van uitrusting heeft voorzien. In dat geval zijn er geen voorschot- of
declaratiemogelijkheden.
Vraag 9
Wat is het huidige jaarbudget van het Kleding en Persoonsgebonden
Uitrustingsbedrijf (KPU)?
Antwoord 9
Voor de instandhouding van de meer dan 3.000 verschillende artikelen bij het
KPU-bedrijf is dit jaar een budget beschikbaar van 43 miljoen euro.
Vraag 10
Hoeveel geld heeft het KPU nodig om militairen van fatsoenlijk materieel te
voorzien?
Antwoord 10
De hoogte van voorraden kleding en uitrusting is vastgelegd in normen. De
normen voor inzet (BKI) zijn vastgesteld, voor gereedstelling (verbruiksnormen) moet een deel van de normen nog worden ontwikkeld. Daarnaast is
recent gemeld (Kamerstuk 27 830, nr. 268) dat Defensie de normen opnieuw
gaat bezien in het licht van het toenemend belang van de eerste hoofdtaak
(bondgenootschappelijke verdediging).
De voorraden worden op niveau gehouden via de exploitatiebegroting.
Daarnaast wordt nieuwe kleding en uitrusting door DMO verworven om het
assortiment aan te passen aan de behoefte. De krijgsmachtdelen of de
Defensiestaf stellen hiervoor de behoefte. Hierover wordt de Kamer geïnformeerd via de brieven conform het Defensie Materieelproces, de begroting,
het jaarverslag en het materieelprojectenoverzicht.
Vraag 11
Kunt u een overzicht geven van de tekorten bij Defensie met betrekking tot
materieel over de afgelopen 30 jaar?
Antwoord 11
In de afgelopen 30 jaar is bezuinigd op de Defensie uitgaven. Dit heeft in het
materieel domein geleid tot een verminderde inzetbaarheid van systemen. U
bent hierover geïnformeerd via de begroting en het jaarverslag. Daarnaast
heeft u in de inzetbaarheidsrapportages kunnen vernemen welke problemen
van materiele aard er de afgelopen jaren hebben gespeeld.
In de Defensienota zijn plannen uiteengezet om de krijgsmacht te moderniseren. Deze plannen zijn leidend voor de samenstelling en de toerusting van de
krijgsmacht, die beter is uitgerust om huidige en toekomstige dreigingen het
hoofd te bieden.
Vraag 12
Kunt u een overzicht verschaffen van nu lopende aankooptrajecten van
materieel en hun deadlines en deze de Kamer doen toekomen (eventueel
vertrouwelijk)?
Antwoord 12
Over lopende en geplande materieelprojecten is de Kamer steeds geïnformeerd middels de Defensienota (Kamerstuk 34 919, nr. 1), de Defensiebegroting en het Materieelprojectenoverzicht.
Vraag 13 en 14
Hoe is nu de situatie bij Defensie met betrekking tot ander materieel waar de
leden van FVD-fractie op 3 oktober 2017 aandacht voor vroegen? In hoeverre
krijgen militairen nu adequate schoenen en vesten? In hoeverre kopen ze die
nog zelf?
Kunt een overzicht sturen van alle materieel dat doorgaans zelf wordt
aangeschaft door militairen, omdat het geleverde materieel niet voldoet aan
hun eisen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3

Antwoord 13 en 14
Defensie is verantwoordelijk voor het voorzien in voldoende en juiste
uitrusting voor het personeel.
Vanuit de bestaande voorraad en de lopende contracten worden militairen
voorzien van adequate schoenen en vesten. Daarvoor wordt al een draagproef uitgevoerd. Vanaf het voorjaar van 2019 worden nieuwe schoenen
geleverd en verstrekt aan het militaire personeel. De projecten Vervanging
gevechtsuitrusting en Verbetering Operationeel Soldaat Systeem (VOSS)
voorzien in nieuwe vesten voor gevechtseenheden en overige eenheden,
zoals is gemeld in het Materieelprojectenoverzicht 2018 (Kamerstuk 27 830,
nr. 259). Daarnaast wordt met het project Defensie Operationeel Kleding
Systeem(DOKS) de volledige krijgsmacht uitgerust met kwantitatief voldoende en kwalitatief hoogwaardige nieuwe gevechtskleding die voldoet aan
alle eisen ten aanzien van functionaliteit, bescherming, pasvorm, comfort en
uitstraling. Hierover bent u recent geïnformeerd (Kamerstuk 27 830, nr. 260).
Daarnaast komt het voor dat militairen zelf extra spullen aanschaffen die in
hun ogen nog beter, handiger of professioneler zijn, dan de uitrusting die
Defensie verstrekt. Een overzicht daarvan is niet beschikbaar omdat het een
eigen keuze van de militair betreft.
Het assortiment kleding en uitrusting van Defensie wordt regelmatig herzien
en verbeterd als gevolg van ontwikkelingen in technologie en op basis van de
behoefte van de militairen. Defensie onderzoekt het introduceren van
keuzevrijheid in het kleding- en uitrustingsassortiment. Bijvoorbeeld de
gevechtslaarzen zouden hiervoor in de toekomst in aanmerking kunnen
komen.
Vraag 15
Kunt u een overzicht sturen van al het materieel dat een militair meekrijgt
(eventueel vertrouwelijk)? Kunt u dit uitsplitsen op lopende missies en
aanstaande oefeningen?
Antwoord 15
Defensie kent een grote verscheidenheid aan kleding- en uitrustingspakketten.
Dit betreft ongeveer 1.000 pakketten. Iedere militair heeft de beschikking over
een basispakket. Daarnaast worden pakketten verstrekt voor specifieke
functies, taken en omstandigheden. Ten slotte zijn er daarbovenop nog
ongeveer 700 individuele pakketten voor specifiek maatwerk. Ter illustratie is
een overzicht van het basispakket als (vertrouwelijke) bijlage 7 bij deze brief
gevoegd2.
De verantwoordelijkheid voor verwerving en instandhouding voor deze
pakketten ligt bij de DMO, de verantwoordelijkheid voor de behoeftestelling
(voor oefeningen en inzet) ligt bij de krijgsmachtdelen en de Defensiestaf.
Vraag 17
Gaat u maatregelen nemen om vergelijkbare situaties in de toekomst te
voorkomen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat en op welke termijn?
Antwoord 17
Zie hiervoor de kamerbrief inzake «Antwoord op kamervragen over kleding
en uitrusting» d.d. 26 oktober 2018 (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2018–2019, nr. 420) en mijn eerder verzonden kamerbrief over de versterking
van de voorraden (Kamerstuk 27 830, nr. 268).

2

Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt Tweede
Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

4