Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

24 095

Frequentiebeleid

Nr. 463

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 april 2019
Hierbij informeer ik u over de stand van zaken met betrekking tot het
verbeterplan voor de herindeling van de DAB+-frequentieruimte, zoals
door uw Kamer is verzocht bij brief van 19 december 2018, alsmede over
de verdere stappen die ik met betrekking tot de radiosector wil zetten.
Taskforce Radio
Conform de wens van uw Kamer ben ik in december 2017 overgegaan tot
de oprichting van een Taskforce om in overleg met de sector tot breed
gedragen verbetervoorstellen te komen ten aanzien van de indeling van
het spectrum voor digitale radio. Met een efficiëntere indeling van het
spectrum beoog ik de uitrol en het gebruik van digitale radio in Nederland
te bevorderen.
De Taskforce is met een brede vertegenwoordiging vanuit de sector en
onder een onafhankelijke voorzitter voortvarend van start gegaan. Het
afgelopen jaar zijn diverse scenario’s voor een efficiëntere indeling van
het digitale radiospectrum uitgewerkt en besproken. De Taskforce heeft op
15 november 2018 advies aan mij uitgebracht (bijlage 1)1. In het advies is
aangegeven dat aan een aantal voorwaarden nog moet worden voldaan
om de keuze voor een van de scenario’s daadwerkelijk te kunnen
implementeren. Het betrof onder andere een aantal juridische onderzoeken naar het al dan niet kunnen verlengen van de vergunning van
MTVNL en de daarmee samenhangende verlengingsprijs. Deze onderzoeken bevinden zich nu in een afrondende fase. Op 26 maart 2019 is in
de Taskforce daarom definitief overeenstemming bereikt over een
scenario dat het meest recht doet aan alle betrokken belangen.
Dit scenario heeft als belangrijkste kenmerk dat de landelijke vergunninghouder MTVNL en de niet-landelijke publieke en commerciële vergunning1

kst-24095-463
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 24 095, nr. 463

1

houders (hiertoe behoren ook de hoogvermogen middengolfpartijen) van
frequentielagen wisselen. Daardoor kan een nieuwe landelijke laag
gecreëerd worden die bestemd wordt voor landelijke commerciële
omroep. De frequentielaag van MTVNL is bovendien frequentie-technisch
beter toegesneden op de wensen van de niet-landelijke partijen. In die
laag kunnen namelijk meerdere kleinere gebieden worden gecreëerd, die
volgens de niet-landelijke commerciële partijen beter aansluiten op hun
businessmodel dat gebaseerd is op lokale reclame-inkomsten. Voor de
regionale publieke omroepen sluiten deze gebieden beter aan op de
provinciale grenzen.
De wisseling van frequentielagen zal gefaseerd gaan verlopen en uiterlijk
1 september 2022 zijn beslag hebben. Dit betekent dat na het aflopen van
de niet-landelijke commerciële vergunningen op 31 augustus 2022 de
regionale laag gebaseerd op de provinciegrenzen in gebruik genomen kan
worden, als afronding van de implementatie van het scenario. Voor
andere partijen komt gefaseerd al eerder spectrum vrij. Zo zal de laag
bestemd voor landelijke commerciële omroepen naar verwachting in 2020
verdeeld kunnen worden en in gebruik genomen worden. Uiteraard zal dit
mede afhangen van het verloop van het internationale coördinatieproces2.
De Taskforce is een nuttig instrument gebleken om met elkaar tot een
constructieve aanpak te komen. De complexiteit van het radiodossier
heeft aangetoond dat die gezamenlijke aanpak nodig is en zijn vruchten
afwerpt. Het doet mij dan ook genoegen dat de Taskforce zijn opdracht tot
een goed eind heeft gebracht. Het uitgebrachte advies met de nuanceringen die daarin aangebracht zijn tijdens de laatste bijeenkomst van de
Taskforce, neem ik dan ook over. Dit betekent ook dat ik heb besloten om
de implementatie van het gekozen scenario te bespoedigen door op korte
termijn over te gaan tot internationale frequentiecoördinatie. Om te
komen tot een efficiëntere indeling van het digitaal spectrum is het
namelijk nodig dat er wordt onderhandeld met onze buurlanden over de
frequenties die wij in gebruik willen nemen.
Voor wat betreft lokale radio is binnen de Taskforce Radio afgesproken dat
vooruitlopend op de definitieve resultaten van de coördinatie laag 6 (of
gedeeltes daarvan), die voor lokale radio is gereserveerd, tijdelijk uit te
geven. Op deze wijze wordt bewerkstelligd dat lokale partijen, zowel
commerciële als publieke, op korte termijn ook gebruik kunnen gaan
maken van DAB+ en niet hoeven te wachten op de uitkomsten van de
internationale onderhandelingen. Het uitgeven van laag 6 (of gedeeltes
daarvan) vooruitlopend op de definitieve resultaten van de internationale
frequentiecoördinatie heeft wel als consequentie dat het onzeker is of
hetgeen nu aan frequentierechten wordt uitgegeven, overeenstemt met
het uiteindelijke resultaat van de onderhandelingen. Mogelijk moet er in
een later stadium van frequenties worden gewisseld. Partijen zijn daarvan
op de hoogte en hebben aangegeven dat zij dit accepteren. De voorbereidingen voor de uitgifte van laag 6 zijn daarom reeds in gang gezet en
zullen worden voorgelegd aan de lokale sector.
Verdere stappen
Met het advies van de Takforce wordt een belangrijke stap gezet voor een
efficiëntere indeling van de frequentieruimte voor DAB+. De komende
periode zal worden aangewend om het advies van de Taskforce nader uit
te werken, in vertrouwen dat aan voorwaarden kan worden voldaan die
door de Taskforce in haar advies zijn geformuleerd.
2

Frequenties moeten met naburige landen technisch worden uitonderhandeld om storingen bij
het gebruik ervan te voorkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 24 095, nr. 463

2

Het advies is een goede start naar een duurzaam radiobeleid. Er zijn
echter meer vraagstukken, die in hun gezamenlijkheid om een structurele
en toekomstvaste aanpak vragen. Mede met het oog op de afloop van de
commerciële radiovergunningen in september 2022 wil ik, met betrokkenheid van de sector, tot een integrale oplossing komen, die recht doet
aan de betrokken belangen. Mijn ambitie daarbij is om de complexiteit op
het terrein waarop de sector actief is, zoveel mogelijk terug te brengen.
Hierbij past ook het onderzoek naar de vraag of en op welke wijze de
huidige, en als belemmerend ervaren, voorwaarden voor commerciële
radiozenders versoepeld dan wel afgeschaft kunnen worden zoals in de
motie van de leden Aartsen (VVD) en Sneller (D66) van 3 december 2018
is gevraagd3.
Op kortere termijn doen zich ook andere vraagstukken voor die om een
structurele oplossing vragen zoals de consequenties van de huidige
ingebruiknameverplichting voor de niet-landelijke partijen en hun positie
in het radiolandschap en ook de verbetering van de relatie tussen het
Agentschap Telecom en de sector.
Voor de langere termijn zijn onder andere het komende uitgiftebeleid van
de vergunningen van commerciële radio maar ook de verder te zetten
stappen in de vertaalslag van analoge naar digitale radio, waaronder de
uitfasering van analoge radio, belangrijke gespreksonderwerpen.
Over de inrichting van het proces om tot een gedegen toekomst
perspectief te komen, zal ik uw Kamer voor de zomer nader informeren.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
M.C.G. Keijzer

3

Kamerstuk 35 000 VIII, nr. 120

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 24 095, nr. 463

3