Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2021Z15712
Vragen van de leden Bikker, Ceder en Grinwis (allen ChristenUnie) aan de
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid en de Ministers van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid en van Infrastructuur en Waterstaat over de toename in
arbeidsuitbuiting (ingezonden 16 september 2021).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Meldingen arbeidsuitbuiting met 70 procent
toegenomen»1 en «OM ziet te weinig bewijs uitbuiting truckers: «Moet er
eerst iemand doodgaan?»2
Vraag 2
Wat is uw reactie op de explosieve toename van meldingen van arbeidsuitbuiting de afgelopen jaren? Welke oorzaken ziet u voor deze toename?
Vraag 3
Hoeveel meldingen van arbeidsuitbuiting zijn er tot dusverre in 2021 gedaan,
hoe verhoudt dit zich tot de cijfers van voorgaande jaren?
Vraag 4
De uitspraak van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel (NRM) dat met de
meldingen slechts het topje van de ijsberg in zicht is, stemt hen somber, wat
is de reactie van de regering hierop?
Vraag 5
Kunt u aangeven wat u heeft gedaan en doet om de meldingsbereidheid
onder slachtoffers van arbeidsuitbuiting te vergroten? Kunt u daarbij in het
bijzonder ingaan op de constatering van de NRM dat er weinig belang is voor
slachtoffers om zich te melden, bijvoorbeeld omdat zij hun baan kwijtraken?
Vraag 6
Kunt u aangeven wat met de 449 meldingen in 2020 en de 261 meldingen in
2019 is gedaan? Welke acties zijn in gang gezet naar aanleiding van deze
meldingen?
1

Nos.nl: 6 september 2021 Meldingen arbeidsuitbuiting met 70 procent toegenomen |
Nieuwsuur (nos.nl)
2
Nos.nl: 6 september 2021 OM ziet te weinig bewijs uitbuiting truckers: «Moet er eerst iemand
doodgaan?» | Nieuwsuur (nos.nl)

kv-tk-2021Z15712
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

1

Vraag 7
Hoe vindt opvolging plaats wanneer een melding is gedaan? Hoe worden de
belangen en rechten van melders geborgd? Hoeveel van de 449 melders uit
2020 zijn nog in beeld van bijvoorbeeld de hulpverlening?
Vraag 8
Het artikel laat zien dat aandacht voor arbeidsuitbuiting nodig is om dit in
beeld te krijgen, onderschrijft u dit? Wat doet u en wat gaat u aanvullend
doen om de aandacht voor dit probleem te vergroten?
Vraag 9
Wat is de verklaring voor het zeer lage aantal opsporingsonderzoeken dat het
openbaar ministerie (OM) naar arbeidsuitbuiting doet? Hoe kan het dat bij
zo’n groot probleem slechts 7 opsporingsonderzoeken zijn gestart in 2019?
Vraag 10
Hoe vaak is in 2020 een opsporingsonderzoek gestart, en hoeveel zaken zijn
de afgelopen jaren daadwerkelijk voor de rechter gebracht? Hoe vaak is er
sprake geweest van een sepot?
Vraag 11
Terecht stelt de NRM dat zaken voor de rechter moeten worden gebracht om
jurisprudentie te creëren, kunt u verklaren waarom het OM daar terughoudend in is?
Vraag 12
De zaak van de Filipijnse chauffeurs kenmerkt zich door mensen die onder
erbarmelijke omstandigheden voor te weinig geld te veel moesten werken,
bedreigd werden met mishandeling en het intrekken van hun verblijfsvergunning en gedwongen werden door te werken bij ziekte, wat is er nog meer
nodig voordat sprake is van arbeidsuitbuiting of dwang?
Vraag 13
Ziet u dat de complexiteit van artikel 273f van het Wetboek van Strafrecht en
de ontstane jurisprudentie de drempel voor vervolging op basis van de in dit
artikel beschreven delicten onbedoeld hoger heeft gelegd? Wanneer gaat u
opvolging geven aan het tweede deel van de motie Van der Graaf c.s.
(35 570 VI, nr. 64) door ook met daadwerkelijke voorstellen te komen voor de
herziening van dit artikel?
Vraag 14
Welk signaal gaat van het sepot in de zaak van de Filipijnse vrachtwagenchauffeurs uit naar andere slachtoffers van arbeidsuitbuiting en werkgevers?
Deelt u onze zorg dat dergelijke beslissingen een negatief effect hebben op
de toch al lage meldingsbereidheid van slachtoffers van arbeidsuitbuiting?
Vraag 15
Hoe worden deze mensen verder geholpen nu sepot heeft plaatsgevonden
maar wel is vastgesteld dat op zijn minst sprake was van een zeer onwenselijke situatie en slecht werkgeverschap?
Vraag 16
Worden deze mensen daadwerkelijk teruggestuurd naar de Filipijnen terwijl
zij twee jaar en negen maanden in de veronderstelling waren dat hun leed
werd erkend als arbeidsuitbuiting en zij ook opnieuw in Nederland werkzaam
zijn in de vervoersector? Bent u bereid alsnog te voorzien in een verblijfsvergunning voor deze groep?
Vraag 17
Op welke wijze vindt begeleiding plaats van mensen waar de zaak van wordt
geseponeerd? Ziet u dat deze groep bijzonder kwetsbaar is, ook door de
duidelijk verstoorde relatie met de werkgever die vaak ook verantwoordelijk is
voor huisvesting?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

2

Vraag 18
Deelt u onze mening dat nog veel werk aan de winkel is om de woon- en
werkomstandigheden van arbeidsmigranten in Nederland te verbeteren en
malafide werkgevers en uitzendbureaus aan te pakken? Aangezien een ruime
Kamermeerderheid de aanbevelingen steunt die de commissie-Roemer op dit
vlak heeft gedaan, bent u bereid deze aanbevelingen over te nemen en
spoedig uit te werken, ondanks de demissionaire status van het kabinet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

3