Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

33 529

Gaswinning

Nr. 322

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 27 januari 2017
De vaste commissie voor Economische Zaken heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister van Economische Zaken over de brief van
31 oktober 2016 inzake de Derde kwartaalrapportage 2016 Nationaal
Coördinator Groningen (Kamerstuk 33 529, nr. 312); over de brief van
4 november 2016 inzake de Rapportages aardbevingsproblematiek
Groningen en proces actualisatie meerjarenprogramma Nationaal
Coördinator Groningen (Kamerstuk 33 529, nr. 314), over de brief van
16 november 2016 inzake uitgaven schadeafhandeling Groningen
(Kamerstuk 33 529, nr. 315), over de brief van 6 december 2016 inzake
invulling nieuwe waardevermeerderingsregeling Groningen (Kamerstuk
33 529, nr. 318) en over de brief van 7 december 2016 inzake de eerste
uitkomsten inspecties gebouwen in Groningen (Kamerstuk 33 529, nr.
319).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 26 januari 2017.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Vermeij
Adjunct-griffier van de commissie,
Kruithof

kst-33529-322
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 322

1

1
Waarom gaat u in uw brief van 23 december 2016 (Kamerstuk 33 529, nr.
321) slechts marginaal in op het interpretatieverschil tussen Rijk en regio
over de termijn van vijf jaar? Waarom gaat u helemaal niet in op de
mogelijke gevolgen van dit interpretatieverschil?
Antwoord
Het verschil van inzicht gaat over de vraag binnen welke termijn de
versterkingsopgave kan worden voltooid. Het is op dit moment niet
mogelijk om te kwantificeren wat de versterkingsopgave precies is en om
met zekerheid vast te stellen wanneer alle woningen op norm zijn
gebracht. Ik heb uw Kamer op 7 december 2016 (Kamerstuk 33 529,
nr. 319) bericht dat nagenoeg alle 1.450 woningen die in 2016 zijn
geïnspecteerd, moeten worden versterkt. De sterkteberekeningen worden
momenteel omgezet in versterkingsadviezen. Deze vormen de basis voor
individuele gesprekken met de bewoners die het aangaat. Na een akkoord
van de bewoners worden de versterkingsadviezen omgezet in een
versterkingsplan. Dit omvat, naast de concrete maatregelen, eventuele
vervangende huisvesting en aanvraag van de noodzakelijke vergunningen. De uitvoering van de versterkingsplannen zal starten in het 4e
kwartaal van 2017. De NCG voert regie op een inspectie- en engineeringprogramma gericht op het zogenoemde binnengebied (binnen de 0,2g
grondversnellingscontour, KNMI-kaart oktober 2015). Het Meerjarenprogramma (MJP) van de NCG laat een ambitieuze aanpak zien en bevat
voorstellen om de inspecties en versterkingsaanpak te versnellen. Het
tempo van de inspecties wordt opgevoerd naar 5.000 per jaar, zodat in vijf
jaar het gehele binnengebied in beeld is. Daarbij wordt gewerkt op basis
van de vigerende Nationale Praktijk Richtlijn (NPR). Nieuwe wetenschappelijke inzichten kunnen leiden tot aanpassing van de NPR. Actualisaties
van de NPR worden steeds toegepast per 1 juli en 1 januari. De regio
stemt in met het MJP en stelt vast dat hierin een realistisch beeld wordt
geschetst van de omvang, complicaties en tempo van de versterkingsoperatie.
2
Zouden, nu blijkt dat versterking binnen vijf jaar niet haalbaar is, er
consequenties moeten zijn voor het niveau van gaswinning?
3
Wat zijn de consequenties voor het toegestane niveau van gaswinning in
relatie tot de door u erkende discrepantie tussen uw toezeggingen en de
realiteit waar de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) nu mee
geconfronteerd wordt qua versterking?
Antwoord 2 en 3
Met het instemmingsbesluit, waarover ik uw Kamer op 23 september 2016
heb geïnformeerd (Kamerstuk 33 529, nr. 309), is het productieniveau voor
de gaswinning uit het Groningenveld voor de komende vijf jaar vanuit het
oogpunt van veiligheid verder verlaagd en vastgesteld op 24 miljard m3
per jaar. Bij de verlaging van het productieniveau zijn het beperken van
veiligheidsrisico’s en het zoveel mogelijk voorkomen van schade belangrijke overwegingen geweest. Een productieniveau van 24 miljard m3 per
jaar, gecombineerd met een gelijkmatige winning (dat is een winning
waarbij fluctuaties zoveel mogelijk worden voorkomen), zal naar
verwachting in de komende vijf jaar leiden tot een verdere afname van de
seismiciteit ten opzichte van het niveau in 2015.
Zoals ik heb aangegeven in mijn brief van 23 september 2016 laat ik het
inspectieprogramma van de NCG onverkort uitvoeren. Bij de vaststelling
van het productieniveau is vanuit het oogpunt van veiligheid al rekening
gehouden met de onzekerheid in de omvang van de daadwerkelijke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 322

2

versterkingsopgave. Daarom is een verdere verlaging van het productieniveau op dit moment niet aan de orde.
Ik houd wel doorlopend in de gaten hoe de veiligheid in Groningen zich
ontwikkelt als gevolg van de gaswinning. Dit komt in het bijzonder aan de
orde bij het jaarlijkse ijkmoment, dat de gelegenheid biedt om te bezien of
het voor de periode 2016–2021 voorziene niveau van veiligheid zich
gedurende deze periode ook in voldoende mate voordoet. Als dat niet het
geval is zal ik het niveau van gaswinning bijstellen.
4
Heeft u de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) verzocht om te
komen met een vervolg op het koopinstrument? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Voor de pilot Koopinstrument zijn 55 woningen geselecteerd, waarvan de
voorlopige koopcontracten momenteel worden getekend. De pilot
Koopinstrument is daarmee nog niet afgerond. Besluitvorming over een
vervolg van de pilot Koopinstrument vindt plaats op basis van de
evaluatie en in geval van voortzetting is, overeenkomstig de pilot,
financiering door NAM een vereiste. De evaluatie zal nog in het eerste
kwartaal behandeld worden in de bestuurlijke en maatschappelijke
stuurgroep, waarna uw Kamer zal worden geïnformeerd.
5
Hoeveel meer aanmeldingen waren er voor de pilot opkoopregeling in
verhouding met de beschikbare plaatsen?
Antwoord
In totaal zijn er 179 aanmeldingen binnengekomen waarvan er 88
voldeden aan de voorwaarden voor deelname aan de proef. Voorwaarden
voor deelname waren dat het een woning betrof van eigenaar-bewoners
in de kern van het aardbevingsgebied die langer dan een jaar te koop
staat en waar de eigenaar-bewoners een sociaaleconomisch en maatschappelijk knelpunt hebben. Voorafgaand aan de pilot is aangegeven dat
het budget van € 10 miljoen verdeeld zou worden in de verhouding 2/3
voor woningen onder de € 200.000 en 1/3 voor woningen boven de
€ 200.000. Hiermee konden alle aangemelde woningen onder de
€ 200.000 (43 stuks) geselecteerd worden. De adviescommissie heeft in
vier gevallen besloten om woningen met een prijs boven de € 200.000
voor te dragen voor directe deelname aan de pilot. Dit is door de NCG
overgenomen. De resterende groep van 45 woningen met een prijs boven
de € 200.000 zijn voorgedragen voor loting. De uitslag van de loting heeft
bepaald dat op basis van het beschikbare budget acht gevallen geselecteerd konden worden. Daarmee is het totaal op 55 woningen uitgekomen,
waarvan de voorlopige koopcontracten momenteel worden getekend. Dit
betekent dat niet alle aangemelde woningen direct mee kunnen doen aan
de pilot. In de praktijk blijkt echter dat geselecteerde woningen in de
tussentijd alsnog regulier op de woningmarkt verkocht worden. Wanneer
dit zich voordoet wordt het vrijkomende budget gebruikt worden om een
volgende woning op de lijst van aanmeldingen te kopen.
6
Zou door middel van bijvoorbeeld een fonds met onafhankelijk toezicht de
NAM wel op afstand kunnen komen van de schadeafhandeling zonder dat
haar wettelijke aansprakelijkheid wordt aangetast? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Zowel vanuit de regio als vanuit de Kamer (Motie Van Veldhoven,
Kamerstuk 33 529, nr. 288) is de wens geuit NAM verder op afstand te
plaatsen in de schadeafhandeling. Daarbij moeten de verschillende rollen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 322

3

en verantwoordelijkheden in acht worden genomen: aansprakelijkheid,
publieke regie en uitvoering. Het wetsvoorstel tot wijziging van de
Mijnbouwwet dat ik in voorbereiding heb, is gericht op een sterkere
publieke regie. Dit wetsvoorstel is thans voor advies aanhangig bij de
Raad van State. Na indiening van het wetsvoorstel bij uw Kamer komen
wij hierover te spreken. Daarnaast wordt in het MJP met betrekking tot de
schadeafhandeling als gevolg van gaswinning uit het Groningenveld de
plannen beschreven die de NCG ten uitvoer gaat brengen. Zo worden
schadeprotocol, het Handboek en kwaliteitseisen voor schade-experts in
opdracht van de NCG onafhankelijk opgesteld. Ook zal de NCG toezicht
houden op de schadeafhandeling door Centrum Veilig Wonen (CVW).
Deze maatregelen dragen bij aan de gewenste onafhankelijkheid van de
afhandeling van schade. Bij al deze plannen is als uitgangspunt genomen
dat NAM verder op afstand moet komen van de schadeafhandeling en dat
de aansprakelijkheid van NAM voor schade door mijnbouwactiviteiten
onveranderd blijft.
7
In hoeverre bent u bereid om in het belang van het herstel van vertrouwen met de NAM in overleg te treden om de schadeafhandeling anders te
organiseren waarbij NAM op zo groot mogelijke afstand komt?
Antwoord
Het wetsvoorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet dat ik in voorbereiding
heb, is gericht op een sterkere publieke regie. Dit wetsvoorstel is thans
voor advies aanhangig bij de Raad van State. Na indiening van het
wetsvoorstel bij uw Kamer komen wij hierover te spreken. In het MJP
staan verschillende beleidsvoorstellen opgenomen waarlangs de NCG de
schadeafhandeling wil veranderen. Dit betreft onder meer een vereenvoudiging van het proces voor kleine schades en een proef met een andere
werkwijze van vaststelling van schades aan woningen. NAM verder op
afstand plaatsen is een belangrijk uitgangspunt bij de uitwerking hiervan
en hierover ben ik voortdurend in overleg met NAM. Over deze plannen in
het MJP is gesproken met alle betrokken partijen, zoals de leden van de
maatschappelijke en bestuurlijke stuurgroepen, gemeenten en provincie.
Alle voornoemde partijen hebben ingestemd met het MJP en verbinden
zich hiermee ook aan een rol in de uitwerking van de plannen met
betrekking tot schadeafhandeling in het MJP.
8
Wat verstaat u onder het kansrijke gedeelte van het meerjarenprogramma? Vindt u dat er voldoende koppeling bestaat tussen het aardbevingsbestendig maken van het gebied en het kansrijk maken van de
(gehele) regio? Zo ja, waarom? Zijn er voldoende middelen om de regio
daadwerkelijk perspectief te bieden? Zo ja, wat is uw visie hierop?
Antwoord
Het MJP heeft uitdrukkelijk tot doel om, naast het aardbevingsbestendig
maken van het gebied, een bijdrage te leveren aan een kansrijk perspectief voor de regio. Vanuit de wens om van de bedreigingen voor de
regio een kans te maken zijn in samenwerking met partijen in de regio
programma’s opgezet op het terrein van onder andere leefbaarheid,
arbeidsmarkt, economie, kennisontwikkeling, innovatie en duurzaamheid.
Hierbij is en wordt verbinding gezocht met de schadeafhandeling en de
versterkingsopgave. Als voorbeeld van dit «kansrijke gedeelte van het
meerjarenprogramma» noem ik onder meer de diverse leefbaarheidsprogramma’s, waaronder de ondersteuning van lokale bewonersinitiatieven,
samenwerkend onder het label Kansrijk Groningen. Daarnaast noem ik de
initiatieven die bijdragen aan het versterken van de regionale lokale

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 322

4

economie, zoals de Intentieverklaring Arbeidsmarkt die in 2016 is
ondertekend en waarmee diverse partijen samenwerken om de beroepsbevolking in Groningen maximaal voor te bereiden en te laten profiteren
van de herstel- en versterkingsopgave. Ook de activiteiten van het
Economic Board Groningen dragen bij aan het economisch perspectief
van de regio. Ten slotte noem ik het scholenprogramma waarbij de
benodigde versterking van schoolgebouwen wordt aangegrepen om te
komen tot toekomstbestendig onderwijs in de aardbevingsgemeenten.
Voor al deze initiatieven zijn de nodige middelen beschikbaar gekomen.
De opgave vergt de komende jaren echter nog een grote inspanning.
9
Betekent de stelling van de NCG dat de maatschappelijke stuurgroep zich
uiteindelijk op het standpunt heeft gesteld dat het proces van schadeafhandeling dusdanig fundamenteel anders georganiseerd dient te worden
dat verder praten over dit onderwerp voorlopig geen zin heeft volgens u
dat communicatie met de stuurgroep stroef verloopt? Zo ja, welke
conclusie trekt u dienaangaande ten aanzien van het wijzigen van de rol
van de NAM bij schadeafhandeling?
Antwoord
Ik heb geen signalen dat de communicatie met de maatschappelijke
stuurgroep stroef verloopt. Zie het antwoord op vraag 7.
10
De NCG stelt dat zowel het handboek aardbevingsschade als de feitelijke
vaststelling van de schade onafhankelijk dienen te gebeuren, in hoeverre
voorziet de door u voorgestelde wetswijziging hierin? Wordt met dit
wetsvoorstel het Centrum Veilig Wonen (CVW) geheel losgetrokken van
de NAM?
Antwoord
In het geactualiseerde meerjarenprogramma van de NCG is aangegeven
dat het schadeprotocol, het Handboek en kwaliteitseisen voor schadeexperts in opdracht van de NCG onafhankelijk worden opgesteld.
Daarnaast zal de NCG toezicht houden op de schadeafhandeling door
CVW. Deze maatregelen dragen bij aan de gewenste onafhankelijkheid
van de afhandeling van schade. Het wetsvoorstel tot wijziging van de
Mijnbouwwet dat ik in voorbereiding heb draagt hieraan ook bij. De
aansprakelijkheid van NAM voor de compensatie van schade door
mijnbouwactiviteiten blijft hierbij onveranderd. Het wetsvoorstel is thans
voor advies aanhangig bij de Raad van State. Na indiening van het
wetsvoorstel bij uw Kamer komen wij hierover te spreken.
11
Hoe verhouden de kosten van de NCG zich tot de afgehandelde schades?
Antwoord
Er is geen relatie tussen de begroting van de NCG en de kosten die NAM
maakt voor afhandeling en herstel of compensatie van geleden schade.
De beschikbare budgetten voor de NCG zijn opgenomen in beleidsartikel 5
van de EZ-begroting, Meerjarenprogramma Nationaal Coördinator
Groningen en artikel 40 (apparaatskosten). De NCG voert diverse taken uit
gerelateerd aan de bovengrondse gevolgen van de gaswinning, waaronder het voeren van publieke regie op de schadeafhandeling. Zijn directe
betrokkenheid bij individuele dossiers is beperkt tot bemiddeling in
complexe schadegevallen. Het CVW handelt reguliere schademeldingen
zelfstandig af. De kosten voor herstel of compensatie van schade door
bodembeweging als gevolg van gaswinning worden door NAM betaald.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 322

5

12
Kunt u toelichten ten aanzien van de onafhankelijke schadebehandeling
door het CVW en het aangekondigde wetsvoorstel onafhankelijker maken
schadeafhandeling (Kamerstuk 33 529, nr. 321, p. 5) of schadeafhandeling
in het algemeen onafhankelijker wordt gemaakt van de exploitant of
alleen ten aanzien van het Groningenveld, en op welke wijze de onafhankelijkere schadebehandeling wettelijk wordt vormgegeven en of dit
zodanig wordt vormgegeven dat de NAM financieel verantwoordelijk blijft
voor het vergoeden van alle schade veroorzaakt door gaswinning?
Antwoord
Zie het antwoord op vraag 6.
13
Kunt u aangeven waarom u er niet voor kiest om zoals de Onafhankelijke
Raadsman adviseert de NCG een onafhankelijke regierol te geven bij de
schadeafhandeling, wat zou kunnen door onder meer de herziening van
het schadeprotocol en het Handboek Aardbevingsschade bij de NCG te
beleggen?
Antwoord
Het wetsvoorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet dat ik in voorbereiding
heb, is gericht op een sterkere publieke regie. Dit wetsvoorstel is thans
voor advies aanhangig bij de Raad van State. Na indiening van het
wetsvoorstel bij uw Kamer komen wij hierover te spreken. In het MJP
wordt invulling gegeven aan de onafhankelijke regierol van de NCG op
het gebied van de schadeafhandeling. Zo worden het schadeprotocol, het
Handboek en de kwaliteitseisen voor schade-experts in opdracht van de
NCG onafhankelijk opgesteld. Daarnaast zal de NCG toezicht houden op
de schadeafhandeling door CVW. Deze maatregelen dragen bij aan de
gewenste onafhankelijkheid van de afhandeling van schade.
14
Bent u bereid om te bekijken of en hoe voor de effectuering van de koop
inzichtelijk kan worden gemaakt welk compensatiebedrag vanuit de
waardedalingsregeling de bewoner toekomt die wil verkopen?
Antwoord
De waardedalingsregeling is een regeling van NAM gericht op woningen
die verkocht zijn. Op dit moment loopt er een rechtszaak tussen de
stichting Waardevermindering door Aardbevingen Groningen (WAG) en
NAM over de compensatie van waardedaling van woningen in het
aardbevingsgebied in Groningen. De rechtbank Assen heeft op 2 september 2015 uitgesproken dat NAM aansprakelijk is voor de schade
bestaande uit waardevermindering van woningen en dat die schade voor
vergoeding in aanmerking komt, ongeacht of de woning is verkocht. NAM
is tegen deze uitspraak in hoger beroep gegaan. Het gerechtshof heeft
nog geen uitspraak gedaan. Aangezien de zaak nog onder de rechter is,
doe ik hier inhoudelijk geen uitspraken over.
15
Hoe verhoudt zich uw toezegging dat ruimhartig omgegaan wordt met
schadeclaims met de constatering van de Onafhankelijke Raadsman die
een strengere beoordeling van claims ziet (Klachten over de afhandeling
van schade en versterking als gevolg van gaswinning in Groningen,
Halfjaarrapportage 2016)?
Antwoord
De toenemende ontevredenheid over de schadeafhandeling die de
Onafhankelijk Raadsman constateert, zijn mede aanleiding om de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 322

6

verbeteringen aan te brengen in de wijze waarop de schadeafhandeling is
geregeld. Vanuit zijn monitorende rol laat de NCG met het oog hierop
diverse onderzoeken uitvoeren naar de praktische uitwerking van de
huidige afspraken en protocollen (zie bladzijde 32 van MJP). De resultaten
van deze onderzoeken zullen directe input vormen voor verbeteringen in
de werkwijze.
16
In hoeverre is de voorgestelde wetgeving een adequaat antwoord op de
stelling van de Onafhankelijke Raadsman dat het terugdringen van de
invloed van NAM op het schadeafhandelingsproces de enige manier is
om (de schijn van) belangenverstrengeling tegen te gaan (Klachten over
de afhandeling van schade en versterking als gevolg van gaswinning in
Groningen, Halfjaarrapportage 2016)?
Antwoord
Het wetsvoorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet dat ik in voorbereiding
heb, is gericht op een sterkere publieke regie omdat de afhandeling van
schade en de versterking niet enkel aan NAM kan worden overgelaten.
Het wetsvoorstel geeft antwoord op de wens die zowel in de regio als
door de Tweede Kamer is geuit (o.a. de motie Van Veldhoven c.s.,
Kamerstuk 33 529, nr. 288) om de schadeafhandeling en het versterken
meer op afstand van NAM te plaatsen. Dit wetsvoorstel is thans voor
advies aanhangig bij de Raad van State. Na indiening van het
wetsvoorstel bij uw Kamer komen wij hierover te spreken.
17
Kunt u aangeven hoe het staat met de beoordeling van schades buiten de
schadecontour gezien het onderzoek van de TU dat het Arcadis-onderzoek
weerlegde (Klachten over de afhandeling van schade en versterking als
gevolg van gaswinning in Groningen, Halfjaarrapportage 2016)? Wordt er
met terugwerkende kracht geïnspecteerd en krijgen alle bewoners nu
dezelfde behandeling als zij een schadeclaim indienen?
Antwoord
Met de publicatie van het validatieonderzoek van de TU Delft is de
schadecontour niet langer van toepassing. Alle schademeldingen uit deze
gebieden tot augustus 2016 zijn inmiddels geïnspecteerd. Bij wijze van
proef wordt bij deze inspecties niet alleen beoordeeld of de schade is
veroorzaakt door aardbevingen, maar wordt ook aandacht besteed aan
het vaststellen van andere mogelijke oorzaken. Deskundigen, ondersteund
door een team van experts, buigen zich hierbij over de situatie. De
bewoners die het betreft ontvangen in maart 2017 beoordelingsrapportages.
18
Is het mogelijk om de inkomsten bij gemeenten die ontstaan doordat zij
leges ontvangen voor bouwvergunningen voor sloop, nieuwbouw of
bouwkundige versterkingsoperaties af te laten staan ten behoeve van een
Mijnbouwschadefonds, dan wel er voor zorg te dragen dat deze leges
hooguit de gemeentelijke kosten dekken?
Antwoord
Nee, dat is niet mogelijk. De leges die gemeenten ontvangen voor de
afhandeling van bouwvergunningen voor sloop, nieuwbouw of
bouwkundige versterking dienen ter dekking van de kosten van de
behandeling van vergunningaanvragen. Artikel 229b van de Gemeentewet
bepaalt dat de totale begrote opbrengst van de leges de begrote kosten
niet mag overschrijden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 322

7

19
Kunt u aangeven welk deel van de 520 miljoen euro schadeafhandeling is
uitgegeven aan aardbevingsgerelateerde kosten gemoeid met het Forum
in Groningen?
Antwoord
NAM en de gemeente Groningen zijn overeengekomen dat NAM in totaal
€ 68 miljoen betaalt aan meerkosten van aardbevingsbestendige
uitvoering van de bouw van het Forum en de kosten van de vertraging
van de bouw. Dit is onderdeel van het bedrag van € 520,3 miljoen dat is
gemeld in de derde kwartaalrapportage van de NCG (Kamerstuk 33 529,
nr. 312) als cumulatieve uitgaven door NAM tot en met het 3e kwartaal
2016 aan «Spoor 2, schadeafhandeling» (zie tabel 13 op blz. 28 van de
kwartaalrapportage).
20
Kunt u aangeven waarom het Groninger Forum niet onder de categorie
C-schade valt zoals vele Groningers die buiten de contouren van de NAM
wonen?
Antwoord
De overeenkomst tussen NAM en de gemeente Groningen over het Forum
heeft betrekking op de kosten voor het aardbevingsbestendig uitvoeren
van een reeds gestart nieuwbouwproject. De categorisering A-, B- en
C-schade wordt conform het protocol schadeafhandeling gehanteerd bij
de beoordeling van de mate waarin schade aan bestaande gebouwen
aardbevingsgerelateerd is. Dit is bij het Forum dus niet aan de orde.
21
Kunt u een feitenrelaas weergeven over de besluitvorming om een
aanzienlijk bedrag van de schadeafhandeling te besteden aan het
Groninger Forum en wie daar allemaal bij betrokken waren?
Antwoord
De start van de bouw van het Forum viel samen met de groeiende
aandacht voor de aardbevingsbestendigheid van gebouwen in Groningen.
Dit heeft er toe geleid dat de nieuwbouw van het Forum tijdelijk is
stilgelegd om de bevingsbestendigheid op basis van de toen beschikbare
kennis te beoordelen. De gemeente Groningen en NAM hebben, met
ondersteuning van het Ministerie van Economische Zaken, in de periode
van januari tot en met augustus 2015 hard gewerkt aan een maatwerkoplossing voor de specifieke situatie van het Forum. Begin september 2015
zijn tussen deze partijen bestuurlijke afspraken gemaakt over de wijze
waarop de bouw van het Forum wordt afgerond. Onderdeel hiervan is het
bedrag van € 68 miljoen dat NAM betaalt aan meerkosten voor aardbevingsbestendige uitvoering en de kosten van de vertraging van de bouw.
Deze € 68 miljoen is onderdeel van het bedrag van € 520,3 miljoen dat is
gemeld in de derde kwartaalrapportage van de NCG (Kamerstuk 33 529,
nr. 312) als cumulatieve uitgaven door NAM tot en met het 3e kwartaal
2016 aan «Spoor 2, schadeafhandeling» (zie tabel 13 op blz. 28 van de
kwartaalrapportage). Omdat het hier gaat om wettelijke verplichtingen, is
geen plafond gesteld aan uitgaven voor dit spoor.
22
Kunt u toelichten hoe de regeling voor verduurzaming bij versterken van
gebouwen wordt vormgegeven en wanneer deze regeling naar verwachting open wordt gesteld?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 322

8

Antwoord
Op 23 december 2016 heb ik uw Kamer het geactualiseerde MJP
toegestuurd (Kamerstuk 33 529, nr. 321). Daarin staan de uitgangspunten
voor een regeling voor verduurzaming bij versterken beschreven. De
regeling verduurzaming bij versterking is gericht het verduurzamen van
een woning die wordt versterkt. Dit zijn bijvoorbeeld maatregelen voor
energiebesparende voorzieningen en decentrale energieopwekking. Bij
versterking vinden er werkzaamheden aan de woning plaats. Daardoor
kan de koppeling met verduurzaming makkelijker plaatsvinden.
Aanvullend en passend bij de versterkingsmaatregelen die gaan plaatsvinden streeft de NCG naar verbetering van de energieprestaties.
Voor de regeling verduurzaming bij versterking is € 40 miljoen
beschikbaar inclusief uitvoeringskosten. De NCG gaat uit van een regeling
gericht op particulieren en hanteert daarom de volgende uitgangspunten
voor woningeigenaren:
• Bijdrage van maximaal € 4.000,–;
• Mogelijk aanvullende subsidies BZK/EZ die bewoners individueel
kunnen aanvragen;
• Eigen bijdrage; eventueel via het Nationaal Energiebespaarfonds.
Er wordt op dit moment gewerkt aan de uitwerking van deze regeling
langs bovenstaande lijn. Het streven is dat wanneer woningen versterkt
moeten worden gebruik gemaakt kan worden van dit instrument.
23
Wanneer is de aparte regeling voor verduurzaming bij versterking van
gebouwen te verwachten? Hoeveel budget is hiervoor?
Antwoord
Zie het antwoord op vraag 22.
24
Waarom heeft het meer dan een jaar geduurd om tot een nieuwe
waardevermeerderingsregeling te komen, nu blijkt dat de nieuwe regeling
zeer sterk op de oude regeling lijkt? Had dit niet sneller gekund?
Antwoord
Op 22 november 2016 heb ik een besluit genomen over de nieuwe
waardevermeerderingsregeling dat in lijn is met de wensen van uw
Kamer (motie-Bosman c.s., Kamerstuk 33 529, nr. 242) en van de
maatschappelijke en bestuurlijke stuurgroepen. Voor meer informatie over
de inhoud en wijze van totstandkoming van de nieuwe regeling verwijs ik
naar het geactualiseerde MJP van de NCG dat ik uw Kamer op
23 december 2016 heb toegestuurd (bijlage bij Kamerstuk 33 529, nr. 321).
25
Waarom wordt de 4.000 euro bij koop geschrapt? Was dit niet juist een
goede maatregel om de lokale woningmarkt te ondersteunen?
Antwoord
De mogelijkheid van een uitkering van € 4.000,– bij koop, zoals bij de
oude regeling het geval was, komt te vervallen. Er is voor gekozen de
regeling waardevermeerdering specifiek in te richten op het bieden van
compensatie voor de overlast van schade. Aanvullend zijn er ten behoeve
van de woningmarkt in het aardbevingsgebied aparte initiatieven zoals de
pilot Koopinstrument voor knelpunten op de koopmarkt, de regeling
verduurzaming bij versterkingen, instrumenten ten behoeve van
nieuwbouw en het fonds ten behoeve van achterstallig onderhoud.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 322

9

26
In hoeverre worden de bewoners die een nieuwe aanvraag voor de
waardevermeerderingsregeling moeten doen in verband met het ingaan
van de nieuwe regeling hierover geïnformeerd?
Antwoord
Na de publicatie van de nieuwe waardevermeerderingsregeling in de
Staatscourant, zal de NCG uitgebreid communiceren over de nieuwe
regeling via lokale en regionale media. In de communicatie krijgt de
aanvraagprocedure bijzondere aandacht, zo ook de noodzaak tot het
opnieuw doen van een aanvraag voor de nieuwe regeling. Zowel NCG als
de uitvoerder van de regeling Samenwerkingsverband Noord-Nederland
plaatsen de informatie ook op de websites, www.nationaalcoordinatorgroningen.nl en www.snn.eu.
27
Kunt u aangeven of u er nog steeds naar streeft om uw toezegging om
Groningen binnen een termijn van vijf jaar te versterken, dus voor
1 januari 2021 dezelfde veiligheid als in de rest van Nederland, gestand te
doen? Zo ja, kunt u met een planning aangeven in welke termijn de
geïnspecteerde huizen worden versterkt, in welke termijn aan de inwoners
een aanbod voor versterking inclusief verduurzamingsregeling wordt
gedaan en hoeveel van de nog te inspecteren huizen naar verwachting
versterkt moeten worden?
Antwoord
Zie het antwoord op vraag 1.
28
Wie beslist over de noodzakelijke versterkingen en wie betaalt de
versterking vervolgens?
Antwoord
Onder regie van NCG inspecteert en beoordeelt het CVW als uitvoeringsorganisatie of een gebouw voldoet aan de norm 10-5. Indien uit de
beoordeling blijkt dat het gebouw niet voldoet aan de norm, dan wordt
deze woning eveneens onder regie van de NCG op kosten van NAM
versterkt. De NCG draagt zorg voor een onafhankelijke kwaliteitstoets op
de beoordelingen van het CVW.
29
Kunt u aangeven welke acties er volgen op de al uitgevoerde en nog uit te
voeren inspecties (Kamerstuk 33 529, nr. 321) ten behoeve van een zo snel
mogelijke versterking en verduurzaming in samenspraak met de bewoners?
Antwoord
Nadat wordt geconstateerd dat een gebouw niet voldoet aan de norm 10-5
zal er een versterkingsadvies worden uitgewerkt. Dit advies wordt
besproken met bewoners. In dit gesprek zijn ook het definitieve ontwerp
en eventuele verduurzamingsmaatregelen aan de orde. De verduurzaming
mag niet tot (grote) vertraging leiden in de versterkingsaanpak, daarom
wordt gezocht naar een effectieve en efficiënte werkwijze in de
planvorming.
30
Waarom worden de sterkteberekeningen uitgevoerd op basis van
Nationale Praktijk Richtlijn (NPR) 9998–2015 (Near Collapse) en niet op
basis van de laatste inzichten NPR 9998–2017 (Light Damage)?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 322

10

Antwoord
De laatste versie van de NPR die door de NEN is opgesteld en die als
uitgangspunt wordt gehanteerd voor de versterkingsopgave is de NPR
9998 van 2015.
De NCG heeft eind 2016 de NEN gevraagd om de huidige NPR (9998–
2015) te actualiseren. De eerste resultaten hiervan worden op zijn vroegst
medio dit jaar verwacht. Er is dus nog geen NPR 9998–2017
Uitgangspunt is dat het in Groningen even veilig moet zijn als de rest in
Nederland. Dit betekent dit dat de kans op overlijden als gevolg van een
zware aardbeving maximaal 1 op de 100.000 (10-5) mag zijn. Volgens de
bouwregelgeving doet deze situatie zich voor als het gebouw net niet
instort (Near Collapse). Deze uitgangspunten worden ook gehanteerd bij
de sterkteberekeningen die ten grondslag liggen aan de versterkingsopgaven.
31
Vanaf wanneer zullen inspectie en versterking gebaseerd worden op de
laatste inzichten van de voortschrijdende NPR en beiden gebaseerd
worden op berekeningen met betrekking tot Light Damage?
Antwoord
De NPR 9998–2015 is de geldende norm. Per half jaar (1 juli en 1 januari)
zal beoordeeld worden of er inzichten zijn die door de NEN zijn verwerkt
in de NPR en vanaf dat moment in de uitvoering kunnen worden
toegepast.
32
Houdt de nieuwe NPR rekening met de SBR-A richtlijn met betrekking tot
het voorkomen van constructieve schade? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
wat betekent dat ten opzichte van de versterkingscontour en de
PGA-waarden?
Antwoord
De SBR-A richtlijn heeft met name betrekking op het voorkomen van
schade. De NPR is primair gericht op voorkomen van (dodelijke) slachtoffers. Hiervoor geldt het Near Collapse niveau. De SBR-A richtlijn maakt
dan ook geen onderdeel uit van de NPR. Zie verder het antwoord op vraag
30.
33
Moet de versterkingscontour van PGA-waarde 0,2 naar beneden worden
bijgesteld? Zo ja, naar welke waarde? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
De preventieve versterking van gebouwen verloopt middels een gebiedsgerichte aanpak, waarbij van binnen naar buiten wordt gewerkt. Dat
betekent dat is gestart met het versterken van de woningen die op basis
van de huidige inzichten de grootste risico’s lopen. De risicoprioritering
heeft er in geresulteerd dat de NCG zich de komende vijf jaar focust op de
22.000 grondgebonden gebouwen binnen de 0,2 pga-contour van de
KNMI-kaart uit 2015.
34
Moeten inspecties en versterkingen die al gedaan zijn op basis van
berekeningen NPR 9998–2015 opnieuw onderzocht worden op basis van
de laatste inzichten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
De NPR 9998–2015 van december 2015 is de vigerende norm. Met alle
partijen is afgesproken dat deze norm wordt gehanteerd voor de eerste

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 322

11

fase van de versterkingsopgave. Momenteel wordt de NPR op verzoek van
de NCG geactualiseerd. Nieuwe wetenschappelijke inzichten kunnen
leiden tot een aanpassing van de NPR. Alleen als deze nieuwe inzichten
doen vermoeden dat voor specifieke gebouwen of typen gebouwen
zwaardere maatregelen noodzakelijk zijn om aan de veiligheidsnorm te
voldoen dan eerder verondersteld, kan dit aanleiding zijn om nieuwe
berekeningen aan deze gebouwen uit te voeren.
35
Zijn de gevallen zoals tot op heden behandeld en gebaseerd op NPR
9998–2015 (Near Collapse) minder aardbevingsbestendig dan de gevallen
die gebaseerd zullen zijn op berekeningen gebaseerd op de nieuwe NPR
(Light Damage)?
Antwoord
Alle gebouwen zullen tot de norm 10-5worden versterkt. Conform
bouwregelgeving geldt hiervoor het niveau Near Collapse. Zie verder het
antwoord op vraag 30.
36
Is het mogelijk dat door het (nog) hanteren van de dus inmiddels
verouderde NPR 9998–2015 rechtsongelijkheid kan ontstaan ten opzichte
van die gevallen die gebaseerd zullen zijn op de laatste inzichten? Is er
een planning hoe hiermee om te gaan dient te worden in de praktijk? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord
Nee. De gebouwen worden getoetst aan de veiligheidsnorm van 10-5. Als
nieuwe inzichten leiden tot aanpassing van de NPR dan betekent een
andere uitkomst geen rechtsongelijkheid omdat dezelfde veiligheidsnorm
van 10-5 blijft gehandhaafd. Alleen als deze nieuwe inzichten doen
vermoeden dat voor specifieke gebouwen of typen gebouwen zwaardere
maatregelen noodzakelijk zijn om aan de veiligheidsnorm te voldoen dan
eerder verondersteld, kan dit aanleiding zijn om nieuwe berekeningen aan
deze gebouwen uit te voeren.
37
Waarom zijn de beschikbare inspectie- en rekencapaciteit beperkt? Is er
een plan om dit uit te breiden? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe ziet dat
plan eruit en kunt u dat aan de Kamer sturen? Zo nee, waarom kunt u dit
niet sturen?
Antwoord
In 2016 is gestart met inspecties en beoordelingen van 1.450 gebouwen.
De berekeningen werden uitgevoerd middels de meest geavanceerde
rekenmethode van de NPR. Hiervoor is de capaciteit eindig. Er is een
beperkt aantal bureaus in de wereld dat deze berekeningen kan uitvoeren.
Onder regie van NCG is het Meerjarenprogramma tot stand gekomen met
de prestatieafspraak van 5.000 inspecties per jaar vanaf 2017. Dit gebeurt
enerzijds door uitbreiding van capaciteit op de meest geavanceerde
rekenmethoden, maar er zullen ook minder geavanceerde methoden
toegepast moeten worden om dit aantal te kunnen halen. Daarnaast wordt
onderzocht of er ook andere mogelijkheden zijn om een versnelling te
realiseren, zoals bijvoorbeeld door het ontwikkelen van nieuwe aanpakken
(bijvoorbeeld met gebruikmaking van referentiewoningen).
38
Hoeveel extra manuren en arbeidskrachten zijn nodig voor een toereikende inspectie- en rekencapaciteit?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 322

12

Antwoord
Onder regie van NCG is het Meerjarenprogramma tot stand gekomen met
de prestatieafspraak van 5.000 inspecties per jaar vanaf 2017. CVW is
verantwoordelijk voor voldoende inspectie- en rekencapaciteit. De kosten
die hiermee gepaard gaan, zullen worden gedragen door NAM.
39
Wat kunnen de financiële gevolgen zijn van de noodzaak tot uitbreiding
van de inspectie- en rekencapaciteit? Bestaan daarover berekeningen? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, kunt u deze naar de Kamer sturen? Zo nee,
waarom kunt u dit niet sturen? Zijn er consequenties voor de kosten van
schadecompensatie en schadeherstel? Zo ja, kunt u dit inzichtelijk maken
voor de Kamer? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
NAM is aansprakelijk voor compensatie van schade. De versterkingsopgave brengt hier geen verandering in en heeft geen financiële consequenties voor de afhandeling van schade. Zie ook het antwoord op vraag
38.
40
Hoeveel huizen kunnen per werkdag geïnspecteerd worden met de
huidige inspectie- en rekencapaciteit? Kunt u gegevens hierover naar de
Kamer sturen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Het concrete programma voor het 1e halfjaar is opgenomen in het
Meerjarenprogramma. Voor het 2e halfjaar zal een aanvulling op het
Meerjarenprogramma (addendum) worden vastgesteld met een concrete
invulling van de rest van het inspectieprogramma (zie ook blz. 60 van het
MJP). Zie ook het antwoord op vraag 38.
41
Indien u uw toezegging om de Groningers in vijf jaar net zo veilig te laten
zijn als de mensen in de rest van het land niet gestand kan doen, neemt u
dan maatregelen om de versterking te versnellen en, of de gaswinning
verder te reduceren?
Antwoord
Zie het antwoord op vraag 1.
42
Hoeveel gebouwen staan er in totaal in de als prioritair aangewezen
gebieden?
Antwoord
In het MJP staat dat de 22.000 woningen en 1.500 overige gebouwen
binnen de 0,2 pga-contour binnen 5 jaar worden beoordeeld (zie ook
bladzijde 47 van het MJP).
43
Hoe valt het feit dat de versterkingsoperatie binnen een termijn van vijf
jaar niet realistisch is te rijmen met uw toezegging dat Groningen binnen
een termijn van vijf jaar versterkt moet zijn (dus voor 1-1-2021)?
44
Hoe valt het feit dat de versterkingsoperatie sterk op zich laat wachten te
rijmen met het uitgangspunt dat iedereen in Groningen even veilig moet
wonen als in de rest van Nederland?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 322

13

45
Staat u nog achter zijn uitspraken dat Groningen even veilig moet zijn als
de rest van Nederland? En is het zo dat de termijn waarop dit het geval is
zo kort mogelijk moet zijn? Staat u nog achter uw uitspraak dat de
berekening (inspectie) én daadwerkelijke versterking binnen vijf jaar
gerealiseerd moeten zijn?
Antwoord 43 t/m 45
Mijn aanpak is er nog steeds op gericht te zorgen dat Groningen zo snel
mogelijk even veilig is als de rest van Nederland. Het Meerjarenprogramma van de NCG laat een ambitieuze aanpak zien en bevat voorstellen
om de inspecties en versterkingsaanpak te versnellen. Zoals aangegeven
is het op dit moment niet mogelijk om met zekerheid vast te stellen
wanneer de woningen op norm zijn gebracht of om te kwantificeren wat
de versterkingsopgave precies is. Zie verder het antwoord op vraag 1.
46
Kunt u aangeven hoe uw conclusie dat alle 1450 geïnspecteerde
gebouwen versterkt moeten worden zich verhoudt tot eerdere schattingen
van u en de NAM dat het aantal te versterken gebouwen steeds kleiner
wordt?
Antwoord
Ongeveer een jaar geleden berichtte ik uw Kamer (Kamerstuk 33 529, nr.
212) over een statistische benadering waaruit een schatting naar voren
kwam van de totale versterkingsopgave. Daarbij heb ik toen ook al gemeld
dat de definitieve versterkingsopgave moet worden vastgesteld op basis
van inspecties. Pas dan is met meer zekerheid te zeggen welke aantallen
woningen in de praktijk ook versterkt moeten worden.
47
Kunt u aangeven of bewoners wiens gebouw niet onder de categorie
acuut instortingsgevaar valt de keuze hebben om af te zien van ingrijpende versterkingsmaatregelen? Zo niet, waarom niet?
Antwoord
Het versterken van woningen in verband met aardbevingsrisico vindt
altijd plaats in overleg met de bewoners. Indien geen sprake is van een
acuut veiligheidsrisico worden woningeigenaren niet verplicht tot het
nemen van versterkingsmaatregelen. De eigenaars/bewoners zullen
dringend geadviseerd worden om wel de versterkingsmaatregelen uit te
laten voeren opdat alle woningen op een gelijk veiligheidsniveau als in de
rest van Nederland worden gebracht. Dit is zeker ook van belang in
gevallen waar versterking afhankelijk is van medewerking van anderen
(bijvoorbeeld in een rijtje woningen).
48
Kunt u aangeven bij hoeveel van deze 1450 geïnspecteerde gebouwen er
direct maatregelen zijn getroffen?
Antwoord
Bij twee woningen zijn maatregelen getroffen vanwege een acuut
veiligheidsrisico.
49
Kunt u op basis van de inspectie aangeven hoeveel gebouwen er naar
schatting in zullen storten indien morgen in dit gebied een aardbeving
plaatsvindt met de maximaal verwachte sterkte?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 322

14

Antwoord
Zie het antwoord op vraag 46.
50
Wilt u aan de NCG vragen om het realiteitsgehalte van de versterkingsopgave te checken voor wat betreft de technische uitvoering (wat gaat het
kosten, zijn er voldoende aannemers beschikbaar, hoe lang gaat de
operatie duren, etc.) alsmede dat de NCG in beeld brengt wat de maatschappelijke effecten (zoals gevolgen woningmarkt, psychologische
onzekerheid) hiervan zijn?
Antwoord
Zoals aangegeven is het op dit moment niet mogelijk om met zekerheid
vast te stellen wanneer de woningen op norm zijn gebracht of om te
kwantificeren wat de versterkingsopgave precies is. Ik heb in mijn brief
van 23 september 2016 aangegeven dat ik het inspectieprogramma van de
NCG onverkort laat uitvoeren en dat op basis van de uitkomsten hiervan
zal worden bezien of bijstelling van het versterkingsprogramma aan de
orde is. Onder regie van NCG is het Meerjarenprogramma tot stand
gekomen met een inspectieprogramma van 5.000 inspecties per jaar. CVW
draagt zorg voor voldoende inspectie- en rekencapaciteit en voor de
uitvoering van de versterkingsopgave. De kosten die hiermee gepaard
gaan, zullen worden gedragen door NAM. Het MJP benoemt verschillende
initiatieven waarmee de beroepsbevolking in Groningen wordt voorbereid
op de versterking. Deze initiatieven dragen naar verwachting bij aan de
beschikbaarheid van voldoende capaciteit uit de bouwsector voor de
uitvoering van de versterkingsopgave.
De NCG stelt een meerjarenprogramma op waarin de bewoner centraal
staat en de maatschappelijke effecten van de versterkingsopgave
nadrukkelijk worden meegewogen. Zijn meerjarenprogramma bevat
verschillende instrumenten ten behoeve van de woningmarkt die
ondersteunend zijn aan de versterkingsopgave. Ook faciliteert de NCG een
kennisplatform, waarmee de kennisontwikkeling gerelateerd aan de
aardbevingen en de ontwikkeling van een Kansrijk Groningen gecoördineerd worden. Onderdeel van dit platform is een onderzoek Gronings
Perspectief, uitgevoerd door de RUG, naar het welzijn van de bewoners in
Groningen.
51
Concludeert u dat uw uitgangspunt dat Groningen binnen vijf jaar net zo
veilig is als de rest van Nederland niet haalbaar is? Kunt u dat toelichten?
Begrijpt u dat de regio geen verantwoordelijkheid wil nemen voor de
consequenties van deze conclusie (in casu de langere duur dat Groningen
onveiliger is dan de rest van Nederland)?
Antwoord
Nee, dat concludeer ik niet. Zie het antwoord op vraag 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 33 529, nr. 322

15