Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1142
Vragen van het lid Nijboer (PvdA) aan de minister van Financiën over het niet
uitkeren van het premieoverschot door enkele overlijdensrisicoverzekeraars bij
het voortijdig stopzetten van de verzekering (ingezonden 18 december 2012).
Antwoord van minister Dijsselbloem (Financiën) (ontvangen 30 januari 2013).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr. 886.
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Haal je geld terug»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u ook van mening dat overlijdensrisicoverzekeraars het zogenaamde
premieoverschot bij het voortijdig stopzetten van de verzekering door de
consument moeten uitkeren of een doorlopende premievrije polis moeten
aanbieden?
Antwoord 2
De regels over het al dan niet uitkeren van een premieoverschot of het
aanbieden van een premievrije polis staan in boek 7 van het Burgerlijk
Wetboek (BW). Verzekeraars moeten deze regels volgen voor zover het
dwingend recht betreft. In het eerste lid van artikel 978 van boek 7 BW is
geregeld dat indien sprake is van een verzekering die stellig voorziet in een of
meer uitkeringen, de verzekeringnemer het recht heeft de verzekering geheel
of gedeeltelijk door de verzekeraar te doen afkopen. Er is sprake van
verzekeringen die stellig tot uitkering komen indien vanaf het begin vaststaat
dat de verzekeraar op enig moment verplicht zal zijn een of meer uitkeringen
te doen. Hierbij kan men o.a. denken aan de levenslange overlijdensverzekering en de verzekering van kapitaal op vaste termijn. De verzekeraar kan
echter in zijn polisvoorwaarden afwijken van dit recht. Dit blijkt uit artikel 986,
derde lid, van boek 7 BW. De verzekeraar is derhalve niet te allen tijde
verplicht om bij het voortijdig beëindigen van de verzekering over te gaan tot
afkoop van de verzekering.

1

ah-tk-20122013-1142
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Geldgids van december 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Dit is echter anders bij het tweede lid van artikel 978 van boek 7 BW over
premievrije voortzetting. Het tweede lid is dwingend van aard. Er kan niet ten
nadele van de verzekeringnemer hiervan worden afgeweken, indien de
verzekeringnemer een natuurlijk persoon is en de verzekering niet gesloten is
in verband met de uitoefening van een beroep of bedrijf. Het tweede lid
bepaalt dat indien de verzekering een premievrije waarde heeft, de verzekeringnemer het recht toekomt, haar premievrij te doen voortzetten. Lid 2 ziet
naast verzekeringen die stellig tot uitkering leiden ook op langdurige tijdelijke
overlijdensrisico-verzekeringen, waarbij een jaarlijks gelijkblijvende premie
wordt betaald.
Dit recht kan alleen worden uitgesloten door de verzekeraar indien de
premievrije waarde beneden een bij algemene maatregel van bestuur
vastgestelde grens van 5000 euro blijft. Deze grens is echter niet van
toepassing op verzekeringen die periodiek tot uitkering komen, waarbij het
recht op premievrije voorzetting dus nooit kan worden uitgesloten.
Ik ben uiteraard van mening dat verzekeraars de bepalingen van het BW na
dienen te leven, wat dus betekent dat afhankelijk van de polisvoorwaarden,
de aard van de verzekering, de aard van verzekeringnemer en de omvang van
de premievrije waarde, de verzekeraar verplicht kan zijn de verzekering af te
kopen of de verzekeringnemer een premievrije polis aan te bieden.
Vraag 3
Bent u bereid de Autoriteit Financiële Markten (AFM) erop te attenderen dat
een aanzienlijke minderheid van overlijdensrisicoverzekeraars het premieoverschot niet lijkt uit te keren en ook geen doorlopende premievrije polis
aanbiedt bij het stopzetten van de verzekering en dat zulks evident niet in het
belang van de klant is?
Antwoord 3
Ik heb de AFM geattendeerd op het wettelijk kader waarmee zij bekend was
en daarbij aandacht gevraagd voor de eventuele niet-naleving van de regels
door verzekeraars. De AFM kan in dit kader ook de norm uit artikel 32 van het
Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft toepassen die sinds
1 januari 2013 van kracht is. Uit dat artikel volgt dat productaanbieders bij de
ontwikkeling en de evaluatie van hun producten het klantbelang voldoende
moeten meewegen. Daarbij kijkt de AFM naar de totale werking van het
product en de toegevoegde waarde van het product voor de doelgroep van
het product. De AFM signaleert mogelijke problemen in de markt en doet bij
signalen onderzoek naar de mate waarin producten het klantbelang centraal
stellen. Hierbij is het van belang om niet alleen naar specifieke productkenmerken te kijken, maar ook naar de totale werking van het product onder
verschillende markt- en klantomstandigheden en of andere relevante regels
worden nageleefd. Als daar bevindingen uitkomen die daar beleidsmatig
aanleiding toe geven zal ik u over eventuele vervolgstappen informeren.
Vraag 4
Bent u bereid een globale inventarisatie te maken van verzekeringsproducten
waarbij gedurende de looptijd sprake is van een premieoverschot (komt dit
bijvoorbeeld ook voor bij levensverzekeringen?), zodat consumenten weten
wanneer zij bij het stopzetten van de verzekering geld terug kunnen vragen?
Antwoord 4
Op dit moment acht ik het niet opportuun om een globale inventarisatie te
maken. De wettelijke bepalingen bieden afdoende waarborgen voor de
consument om hun recht tot afkoop van de verzekering of premievrije
voortzetting van hun verzekering bij de verzekeraar af te dwingen. Daarop is
voldoende toezicht (zie antwoord op vraag 3).
Vraag 5
Bent u bereid over bovenstaande problematiek in overleg te treden met de
verzekeringssector en hierbij tevens de AFM te betrekken, ook in het licht van
nieuw te ontwikkelen producten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Er heeft reeds overleg met het Verbond van Verzekeraars plaatsgevonden
over deze problematiek. Het Verbond zal naar aanleiding hiervan bij haar
leden nagaan hoe verzekeraars met een premieoverschot omgaan bij
beëindiging van de verzekering en zo nodig wijzen op noodzakelijke
aanpassingen. Ik zal daar een vinger aan de pols houden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3