Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1131
Vragen van het lid Omtzigt (CDA) aan de Staatssecretaris van Financiën over
dubbele belastingheffing over pensioenen van grensarbeiders uit België
(ingezonden 19 januari 2018).
Antwoord van Staatssecretaris Snel (Financiën) (ontvangen 12 februari 2018).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Nederland en België kibbelen over
pensioen grensarbeiders: twee keer belast»1?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het u bekend dat in het Belgische parlement vragen zijn gesteld over de
dubbele belastingheffing?2
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Klopt het dat Nederland de pensioenen hoger dan € 25.000 van inwoners van
België gaat belasten? Kunt u aangeven wat de aanleiding is van dit besluit?
Vraag 7
Kunt u aangeven of artikel 18, tweede lid, sub b, van het belastingverdrag
Nederland-België moet worden opgevat als een feitelijke toets, wordt er
geheven in de woonstaat, of als een juridische toets, mag er worden geheven
in de woonstaat?
Vraag 8
Klopt het dat het heffingsrecht van Nederland leidt tot dubbele belasting voor
de desbetreffende pensioenontvangers, omdat België in de praktijk het
pensioen wel in de heffing betrekt ook al heeft de Belgische rechter geoor1

http://www.ebbenhage.nl/nederland-en-belgie-kibbelen-pensioen-grensarbeiders-twee-keerbelast/
2
Mondelinge vragen van Raf Terwinge, betreffende de belasting op aanvullend pensioen in
België en Nederland, 8 januari 2017

ah-tk-20172018-1131
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

deeld dat België niet mag heffen over pensioenen die zijn opgebouwd voor
1 januari 2004? Zo ja, wat kan de desbetreffende belastingplichtige tegen
deze dubbele belastingdruk doen?
Vraag 9
Bent u in overleg met de Belgische autoriteiten teneinde de dubbele
belastingheffing weg te nemen? Zo nee, bent u bereid met deze autoriteiten
in overleg te treden?
Antwoord 3, 7, 8 en 9
Artikel 18 van het belastingverdrag met België wijst het heffingsrecht over in
privaatrechtelijke dienstbetrekking opgebouwde pensioenen in beginsel toe
aan de woonstaat van de belastingplichtige die deze uitkeringen ontvangt.
Het belastingverdrag bepaalt dat het heffingsrecht over deze inkomensbestanddelen ook in de staat waaruit ze afkomstig zijn (bronstaat) mogen
worden belast als aan drie voorwaarden wordt voldaan. Daarmee wordt
nader invulling gegeven aan onder welke omstandigheden Nederland en
België bereid waren hun bronheffingsrecht over pensioenen op te geven. Een
van die voorwaarden houdt in dat het pensioen in de woonstaat, kort gezegd,
«onvoldoende» wordt belast.3
In België is door een aantal belastingplichtigen geprocedeerd over de
Belgische belastingheffing over Nederlandse pensioenen. De Belgische
rechter heeft in verscheidene zaken geoordeeld dat België naar zijn nationale
recht het uit Nederland afkomstige pensioen niet (geheel) in de heffing kan
betrekken. Op basis van deze jurisprudentie kan worden verdedigd dat België
pensioenen uit Nederland naar nationaal recht onvoldoende in de heffing kan
betrekken en dat het heffingsrecht daardoor naar Nederland verschuift. De
beoordeling van het Belgische belastingrecht ligt uiteraard in eerste instantie
bij de Belgische autoriteiten. In elk geval is door voornoemde uitspraken voor
de Nederlandse Belastingdienst onduidelijk geworden of uit Nederland
afkomstige pensioenen in België voldoende belast kunnen en zullen worden,
waardoor niet zonder meer een vrijstelling voor de loonbelasting kan worden
gegeven. Hierdoor zouden immers situaties van dubbele niet-heffing ontstaan
als Nederland ten onrechte niet heft vanuit de opvatting dat België voldoende
kan heffen. Voornoemde uitspraken, en de daaruit voortvloeiende mogelijkheid van dubbele niet-heffing, zijn voor de Belastingdienst aanleiding
geweest om ongeveer 1300 inwoners van België te berichten dat de
vrijstelling van loonbelasting met ingang van 1 januari 2018 vervalt. Voor
situaties waarin, kort gezegd, het brutobedrag van de uitkeringen die onder
de reikwijdte van artikel 18 van het verdrag vallen in een kalenderjaar
€ 25.000 of lager is, geldt op grond van het belastingverdrag een exclusieve
woonstaatheffing. Daar doet deze problematiek zich niet voor.
Het effectueren van het heffingsrecht door Nederland kan leiden tot dubbele
belastingheffing voor inwoners van België die een pensioen uit Nederland
ontvangen als België deze pensioenen ook in de heffing betrekt. Deze situatie
waarbij belastingplichtigen tussen twee belastingdiensten in komen te zitten
vind ik onwenselijk. Verder ben ik me bewust dat de potentiële dubbele
belasting tot onrust leidt bij belastingplichtigen en dat een snelle oplossing
wenselijk is. Ook de Belgische autoriteiten zijn van mening dat binnen
afzienbare tijd een oplossing dient te worden gevonden voor deze problematiek. Er vindt op korte termijn een overleg plaats tussen de Nederlandse en de
Belgische bevoegde autoriteiten om te komen tot een passende oplossing.
Vraag 4
Heeft de Nederlandse Belastingdienst alleen over de Nederlandse pensioenen
die geheel zijn opgebouwd voor 1 januari 2004, over het deel van het
Nederlandse pensioen dat is opgebouwd voor 1 januari 2004 of over alle
pensioenen van meer dan € 25.000 die vanuit Nederland worden ontvangen?

3

Daarvan is sprake als het pensioen in de woonstaat niet tegen het algemeen van toepassing
zijnde belastingtarief voor inkomen uit niet zelfstandige arbeid, of het brutobedrag van het
pensioen voor minder dan 90%, in de belastingheffing wordt betrokken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Antwoord 4
Als het uit Nederland afkomstige pensioen in België onvoldoende kan worden
belast en ook aan de overige voorwaarden voor bronstaatheffing wordt
voldaan, heeft Nederland in beginsel het heffingsrecht over het hele pensioen
dat afkomstig is uit Nederland. Er is dus geen sprake van een splitsing
afhankelijk van het moment van opbouw.
Vraag 5
Kunt u aangeven of periodiek uitkerende lijfrentes van invloed zijn op de
€ 25.000-grens? Wordt er een onderscheid gemaakt met stamrechtlijfrentes?
Antwoord 5
Lijfrenten die afkomstig zijn uit Nederland tellen in beginsel ook mee voor de
€ 25.000-grens als deze aan de overige cumulatieve voorwaarden van artikel
18, tweede lid, van het verdrag voldoen. Deze voorwaarden betreffen, kort
gezegd, dat de opbouw in de Nederland fiscaal gefacilieerd heeft plaatsgevonden en de uitkeringen in België onvoldoende kunnen worden belast. Dit
geldt in beginsel ook voor stamrechtlijfrentes die onder artikel 18 vallen en
aan deze voorwaarden voldoen.
Vraag 6
Op welke wijze is invulling gegeven aan artikel 18, vijfde lid, van het
belastingverdrag Nederland-België?
Antwoord 6
In artikel 18, vijfde lid, van het belastingverdrag is vastgelegd dat de
bevoegde autoriteiten in onderling overleg uitvoeringsgeschriften vaststellen
voor de toepassing van het pensioenartikel. De bevoegde autoriteiten hebben
hieraan geen toepassing gegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3