Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

33 694

Internationale Veiligheidsstrategie

Nr. 7

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN, VOOR
BUITENLANDSE HANDEL EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING,
VAN DEFENSIE EN VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 november 2014
Eén van de speerpunten van dit kabinet is de geïntegreerde benadering.
Deze brief beschrijft hoe het kabinet hier invulling aan geeft, als toegezegd
in het notaoverleg over het Budget Internationale Veiligheid (BIV) van
11 november 2013 (Kamerstuk 33 750 V, nr. 55). Daarnaast beschrijft de
brief hoe het BIV in 2014 wordt aangewend (zie ook Kamerstuk 33 750 V,
nr. 76). Deze brief gaat ook in op de moties Sjoerdsma Kamerstuk
33 750 XVII, nr. 34), Van Laar (Kamerstuk 33 750 XVII, nr. 14), Van
Oijk/Sjoerdsma (Kamerstuk 33 750 XVII, nr. 13) en de toezegging uit het
algemeen overleg over het Veteranenbesluit van 6 maart jl. (Kamerstuk
30 139, nr. 133) over de financiering van de (na)zorg van veteranen uit het
BIV.
Eerst wordt ingegaan op wat de geïntegreerde benadering inhoudt.
Vervolgens wordt uiteengezet hoe de geïntegreerde benadering wordt
uitgevoerd. De gezamenlijke inzet wordt geïllustreerd aan de hand van
voorbeelden van inzet in voor Nederland prioritaire regio’s.
De geïntegreerde benadering
De geïntegreerde benadering beoogt duurzaam herstel van stabiliteit en
veiligheid door de aanpak van zowel het conflict zelf als de onderliggende
oorzaken. Hiermee kan de basis worden gelegd voor structurele politieke,
sociale en economische ontwikkeling. Voor een effectieve (en tijdige)
aanpak van conflictsituaties en fragiele staten is het van belang dat
gebruik wordt gemaakt van diplomatieke, militaire en ontwikkelingsinstrumenten. Hierbij wordt gezocht naar zo doeltreffend mogelijke combinaties
van instrumenten en actoren om veiligheid en stabiliteit in fragiele staten
en conflictgebieden te bevorderen. Deze zijn bij voorkeur gebaseerd op
een gezamenlijke visie die voortkomt uit een gedeelde conflictanalyse.
Naast diplomatieke, militaire en ontwikkelingsactoren kan ook het
bedrijfsleven een rol spelen bij het bevorderen van veiligheid en stabi-

kst-33694-7
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 694, nr. 7

1

liteit; met het creëren van banen en inkomsten kan worden bijgedragen
aan stabiliteit.
Nederlandse bijdragen worden zo goed mogelijk ingebed in een internationaal kader waarbinnen op geïntegreerde wijze aandacht is voor bestuur,
veiligheid en ontwikkeling, ook op de langere termijn. Nederland draagt
alleen bij als het een meerwaarde kan leveren en als de bijdrage past
binnen de eigen beleidsprioriteiten. Dit kan betekenen dat Nederland niet
altijd al zijn instrumenten inzet of niet allemaal tegelijk; de Nederlandse
bijdrage kan ook een van de dimensies beslaan, als onderdeel van een
groter, geïntegreerd geheel.
Lokaal eigenaarschap is van groot belang, en vroegtijdig betrekken van
lokale actoren cruciaal. Lokale partners moeten in staat worden gesteld
om zelf verantwoordelijkheden te dragen, waarbij zo nodig ontbrekende
capaciteit wordt opgebouwd. Ook moeten lokale autoriteiten worden
aangemoedigd om een lange termijn planning te maken, waarbij ze zelf
verantwoordelijk worden voor de veiligheid, rechtsorde, en de sociale,
economische en politieke orde in hun land.
De geïntegreerde benadering wordt vormgegeven vanuit verschillende
beleidskaders: de Internationale Veiligheidsstrategie (IVS), het Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsbeleid (in het bijzonder het speerpunt
Veiligheid & Rechtsorde, V&R), de kamerbrief over het BIV van juli 2013
(Kamerstuk 33 400 V, nr. 149) en de nota «In het belang van Nederland».
Zowel de internationale verantwoordelijkheid van Nederland als nationale
veiligheids- en economische belangen spelen een rol in de afwegingen
die gemaakt worden.
Om de geleerde lessen recht te doen, is de Leidraad Geïntegreerde
Benadering opgesteld (Kamerstuk 31 787, nr. 11).
Internationale dimensie
Internationale organisaties (NAVO, VN, EU) hebben de geïntegreerde
benadering als concept omarmd. Nederland heeft daarbij in alle gevallen
een zeer actieve rol gespeeld en zet zich in voor een verdere uitwerking
binnen deze organisaties. De VN heeft de nexus tussen veiligheid en
ontwikkeling vastgelegd in het United Nations Secretary-General Kofi
Annan Millenium Report uit 2011. De EU heeft in december 2013 een
gezamenlijke Mededeling uitgebracht over de EU-inzet in crisisgebieden1.
De NAVO heeft het «Strategisch Concept» daterend uit 2010. De vertaling
naar de praktijk verschilt per organisatie en per situatie. Veel initiatieven
richten zich nog te veel op het (interne) planningsproces en minder op de
interactie tussen verschillende actoren in het veld. VN-missies zijn vaak al
wel pluriform van aard, met een combinatie van civiele en militaire
elementen (MINUSMA, MONUSCO) die de kans op interactie tussen de
civiele en militaire actoren in het veld vergroot.
Samen met landen als het Verenigd Koninkrijk en Zweden, bepleit
Nederland opstellen en gebruik van conflictanalyses, waarbij ook de rol
van niet-statelijke actoren in kaart wordt gebracht. Daarbinnen benadrukt
Nederland het belang van conflictsensitief werken, bij voorbereiding
zowel als bij uitvoer. Door de goede nationale samenwerking, zowel in de
planning als in de uitvoering van missies en operaties, heeft Nederland
recht van spreken.

1

Joint Communication to the European Parliament and the Council, «The EU’s comprehensive
approach to external conflict and crises», JOIN(2013) 30 final, 11 december 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 694, nr. 7

2

Gezamenlijke analyse en besluitvorming
Vanaf het eerste moment worden verschillende relevante actoren
betrokken bij analyse van en besluitvorming over Nederlandse inzet in
(dreigende) conflictsituaties en fragiele staten. De beleidsdoorlichting
«Bescherming kwetsbare scheepsvaart nabij Somalië» toont het belang
van vroegtijdige betrokkenheid van verschillende ministeries. In deze
beleidsdoorlichting, gericht op het door Nederland gevoerde beleid voor
de bestrijding van piraterij, wordt duidelijk dat er steeds meer verwevenheid is ontstaan tussen de verschillende departementen en beleidsterreinen. Op beleidsniveau werken de Ministeries van BZ, Defensie en
V&J nauw samen. Dit brengt de verschillende perspectieven al in een
vroeg stadium bij elkaar waardoor verschillende vormen van samenwerking en complementariteit kunnen worden gezocht. Daarnaast
worden, waar mogelijk, ook het maatschappelijk middenveld en kennisinstellingen betrokken, bijvoorbeeld via het Kennisplatform Veiligheid en
Rechtsorde.
SMO
De Stuurgroep Missies en Operaties (SMO) is het hoog-ambtelijke
adviesorgaan dat de verantwoordelijke Ministers adviseert over alle
Nederlandse bijdragen aan militaire, civiele en geïntegreerde missies en
operaties. De SMO bestaat uit de ambtelijke top van BZ, BH&OS, Defensie
(inclusief de Commandant der Strijdkrachten), V&J en Algemene Zaken.
De SMO komt wekelijks bijeen.
Gezamenlijk opleiden en trainen
Hoewel de praktijk uitwijst dat de altijd zeer gemotiveerde deelnemers aan
een missie elkaar in het veld zeker vinden, is het voor een succesvolle
uitvoering van belang om voorafgaand de juiste randvoorwaarden te
creëren. Hoe meer de betrokken actoren bekend zijn met elkaars cultuur,
organisatie, werkwijze, sterktes en zwaktes, hoe beter de samenwerking.
Training
Het gezamenlijke opleiden en trainen gebeurt op drie niveaus:
1) Het missie-specifieke opwerktraject waarbij Defensie, BZ en eventueel
V&J medewerkers gezamenlijk worden getraind;
2) Het structureel gezamenlijk oefenen, dus voordat een missie zich
aandient;
3) Het ondersteunen van elkaars opleidingen zoals de officiersopleiding
en de training van jonge diplomaten.
Betrokken ministeries werken aan nadere afspraken hierover, zoals
aanbevolen in de Leidraad Geïntegreerde Benadering.
Experts
BZ, Defensie en V&J werken eveneens samen met de verschillende
expertpools op het gebied van vrede, veiligheid en rechtsorde. Zo
beschikt het Civiel-Militair Interactiecommando (CMI) van Defensie over
een pool van reservisten die bij militaire en civiele missies kunnen worden
ingezet. Via de Civiele Missie en Verkiezingswaarnemers (CMV) pool,
onder beheer van BZ, worden civiele experts op het gebied van veiligheid,
rechtsorde en conflictpreventie uitgezonden naar onder andere VN en
EU-missies. Een verdere integratie van beide pools wordt beoogd. Dit jaar
hebben voor het eerst medewerkers van BZ deelgenomen aan de
jaarlijkse oefening Borculo van het CMI-commando.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 694, nr. 7

3

Internationale partners
Nederland werkt veel samen met internationale en lokale partners. Zo
organiseert Nederland, samen met Spanje, sinds enkele jaren gendertrainingen voor militairen, politiemensen en diplomaten van verschillende
Europese en Afrikaanse landen. Vertegenwoordigers van de VN, AU,
OVSE en NAVO nemen ook deel. Deze training wordt in Nederland,
Spanje en Kenia gegeven. Tevens steunt Nederland zowel financieel als
militair het Africa Contingency Operations Training and Assistance
(ACOTA) programma van het Amerikaanse State Department. Het doel
hiervan is het versterken van de capaciteiten van Afrikaanse partnerlanden door training, zodat zij door de VN of Afrikaanse Unie (AU)
gemandateerde vredesmissies in Afrika uit kunnen voeren. Daarnaast
oefent de Nederlandse krijgsmacht in toenemende mate in, en samen
met, Afrikaanse landen. Hierbij wordt, waar mogelijk, ook aandacht
besteed aan capaciteitsopbouw van lokale partners, zoals in geval van de
Nederlandse bijdrages aan de African Partnership Station (marine) en
African Partnership Flight (luchtmacht) van het Amerikaanse Africa
Command (AFRICOM).
Politie en Marechaussee
Naast militairen -inclusief de Koninklijke Marechaussee (KMar)- en
diplomaten, neemt in toenemende mate ook de politie deel aan geïntegreerde missies. Hierin vervullen ze een belangrijke rol, bijvoorbeeld in
MINUSMA, UNMISS, EULEX Kosovo en EUPOL Afghanistan. Een bijdrage
van politie en marechaussee in de vorm van capaciteitsopbouw kan
bijdragen aan de verbetering van de veiligheid van burgers in de
betreffende landen. Bij de afweging of, en met welke omvang, de
Nationale Politie deelneemt aan een missie spelen verschillende aspecten
een rol. Zo vormt het operationele belang van de politie voor de
bestrijding van georganiseerde transnationale criminaliteit in het gebied
een belangrijke factor bij de afweging over de omvang en aard van de
inzet.
Het kabinet beziet per missie met welke Nederlandse bijdrage de
overgang van zorg voor veiligheid en stabiliteit door (buitenlandse)
militairen naar de voorziening door een nationale politie, het best kan
worden begeleid. Bijvoorbeeld, in Kunduz heeft Nederland met een
geïntegreerde politietrainingsmissie geholpen de Afghaanse politie in
staat te stellen om zorg te dragen voor de veiligheid voor burgers. Met het
oog hierop is een (beperkte) voorziening opgenomen in het BIV voor
KMar en/of politie, voor bijvoorbeeld gezamenlijke voorbereiding.
Gezamenlijke inzet
Het BIV is bedoeld om de geïntegreerde benadering verder te versterken
door verschillende onderdelen uit één budget te financieren en daarover
gezamenlijk te besluiten. Over de aanwending van het BIV wordt
gezamenlijk besloten door de Ministers van BZ, BH&OS, Defensie en,
waar relevant, V&J. Het BIV staat in 2014 op de begroting van BH&OS en
vanaf 2015 op de begroting van Defensie. De wijze van besluitvorming
verandert hierbij niet.
Het regeerakkoord onderstreept het belang van vredes- en
crisisbeheersings-operaties voor ontwikkelingslanden en fragiele regio’s
met de instelling van het BIV. Voorbeelden van missies in 2014 zijn de
Nederlandse inzet in UNMISS in Zuid-Soedan en MINUSMA in Mali, de
EU-trainingsmissie Somalië en de anti-piraterijoperaties EU-Atalanta en
NAVO-Ocean Shield. Het budget voor de crisisbeheersingsoperaties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 694, nr. 7

4

betreft niet alleen de inzet in missies, maar ook de NAVO- en
EU-contributies voor deze crisisbeheersingsoperaties. Dit zijn bijdragen
aan de exploitatiekosten van crisisbeheersingsmissies die volgens een
verdeelsleutel per lidstaat worden berekend.
Het BIV voorziet voorts in de financiering van activiteiten die de inzet
ondersteunen. Hierbij kan het gaan om de inzet van enablers zoals
transportvliegtuigen2 en nazorg van militairen3, maar bijvoorbeeld ook
om de beveiliging van diplomaten en ambassades in gebieden waar dat
noodzakelijk is.
Moties
Op basis van de principes van de geïntegreerde benadering, passen de
activiteiten die uit het BIV worden gefinancierd binnen een bredere
aanpak van een conflict. Er wordt gekeken naar militaire en politieke
aspecten, waarbij het uitgangspunt is dat de activiteiten uit het BIV
ontwikkelingsrelevant zijn en bijdragen aan het oplossen van problemen
in een land of regio. Specifieke details over de inzet op de verschillende
beleidsterreinen en de rol en verantwoordelijkheden van de verschillende
– Nederlandse en internationale – actoren worden meegenomen in de
afzonderlijke artikel-100 brieven, indien de inzet een artikel-100 brief vergt.
Hiermee wordt gehoor gegeven aan de motie Sjoerdsma (Kamerstuk
33 750 XVII, nr. 34).
Zoals verzocht in de motie Van Laar (Kamerstuk 33 750 XVII, nr. 14) is het
belangrijk om iedere inzet te plaatsen in de context van een lange termijn
visie op vrede en veiligheid in de desbetreffende regio. Een militaire
missie is idealiter zo kort mogelijk, maar moet wel voorzien in de
randvoorwaardelijke veiligheid om de ontwikkelingssamenwerking, die op
de lange termijn is gericht, mogelijk te maken. Beide perspectieven vullen
elkaar aan. Door ze bij elkaar te brengen kan ook rekening worden
gehouden met de behoeften om lokale capaciteit op te bouwen en de
rechtsstaat te versterken. Veelal nemen organisaties zoals de VN of de EU
het voortouw bij het formuleren van een lange termijn strategie, waarbij
Nederland actief betrokken is.
De geïntegreerde benadering is essentieel voor de uitvoering van VN
Veiligheidsraadresoluties 1325 en 1820 inzake de positie van vrouwen en
meisjes in een conflictsituatie. In lijn met de motie Van Ojik/Sjoerdsma
(Kamerstuk 33 750 XVII, nr. 13) wordt bij alle mandaten voor Nederlandse
militaire inzet en BIV-activiteiten gezocht naar mogelijkheden om invulling
te geven aan genoemde resoluties. Nederland heeft een Nationaal
Actieplan 1325 opgesteld en helpt andere landen om dit ook te doen, zoals
Afghanistan. Gender is voorts een van de aspecten die onderdeel
uitmaakt van het Toetsingskader. Het kabinet heeft de ambitie om
internationaal voorloper te zijn en te blijven op dit onderwerp.
Hieronder volgt een aantal voorbeelden hoe de geïntegreerde benadering
wordt vormgegeven in het veld. Deze illustreren hoe activiteiten gericht
op veiligheid en stabilisatie tegelijkertijd ontwikkelingsrelevant kunnen
zijn en bijdragen aan een lange termijn aanpak, inclusief de positie van
vrouwen en meisjes.

2

3

Voor missies wordt regelmatig gebruik gemaakt van de C-17, C-130 en KDC-10 transportvliegtuigen.
Dit is in overeenstemming met de aanscherping van de HGIS-afspraken over de financiering
van crisisbeheersingsoperaties (Kamerstuk 32 733, nr. 7 van 13 juni 2012), waarin al is
aangekondigd dat zorg en nazorg ten laste van de HGIS zouden worden gebracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 694, nr. 7

5

Mali/Sahel
Nederland levert een bijdrage aan de geïntegreerde VN-missie MINUSMA
-zowel aan de militaire, als aan de civiele component-, die de Malinese
overheid begeleidt op weg naar veiligheid en stabiliteit. Daarnaast levert
Nederland bijdragen aan de EU-trainingsmissie (EUTM Mali) voor de
training en opleiding van militairen, aan UNWOMEN voor het geven van
gendertraining aan het Malinese leger en politie en aan het Centre for
Civilians in Conflict, dat opkomt voor burgers die getroffen worden door
het militair ingrijpen. De bilaterale ontwikkelingssamenwerking sluit
hierop aan, met een programma gericht op ondersteuning van politie- en
justitiehervorming. De flankerende activiteiten, die onder andere bestaan
uit hervorming van de veiligheidssector, bevorderen het lange termijn
perspectief doordat lokale capaciteiten worden versterkt en mogelijkheden ontstaan voor een «exit» van de missie.
Aangezien het conflict in Mali zijn weerslag heeft op de gehele veiligheidssituatie in de regio, wordt ook het Maritime Analysis and Operations
Centre – Narcotics (MAOC-N) ondersteund. Dit onder andere door
Nederland opgerichte centrum, gevestigd in Lissabon, richt zich op het
bestrijden van drugssmokkel over zee en door de lucht van LatijnsAmerika naar Europa en Afrika. MAOC-N wil een bijdrage leveren aan de
capaciteit en weerbaarheid van West-Afrikaanse landen tegen drugssmokkel en daarmee samenhangende georganiseerde criminaliteit.
Afghanistan
De Nederlandse geïntegreerde politiemissie in Kunduz is voltooid, maar
de internationale gemeenschap heeft nog steeds een geïntegreerde inzet
in Afghanistan. Nederland maakt hier onderdeel van via financiële en
personele bijdrages. Nederland draagt bij aan het Law and Order
Trustfund Afghanistan (LOTFA), waarmee UNDP de Afghaanse politie
helpt hervormen en haar capaciteiten opbouwt (door middel van
salarisadministratie, materieel en trainingen). Tegelijkertijd draagt
Nederland via het NAVO Afghan National Army Trustfund (ANA-TF) bij
aan de capaciteitsopbouw van het Afghaanse leger. Nederland levert
daarnaast verschillende militaire en civiele adviseurs aan bijvoorbeeld de
European Union Police Advisory Mission to Afghanistan (EUPOL) en de
UN Assistance Mission in Afghnaistan (UNAMA). De steun via verschillende (internationale en nationale) kanalen bij het werven en trainen van
politievrouwen, het ontwikkelen van community policing en versterking
van democratische controle over de politie ondersteunen de groeiende
zelfredzaamheid van de Afghaanse overheid bij de handhaving van de
rechtsorde en veiligheid. Voor de bredere wederopbouw van het land,
steunt Nederland het Afghan Reconstruction Trustfund (ARTF) van de
Wereldbank, waaruit uiteenlopende OS-projecten worden gefinancierd.
Daarnaast heeft Nederland een bilateraal ontwikkelingsprogramma, dat
voor de lange termijn aan Afghanistan is gecommitteerd. Buiten bovengenoemde bijdragen zijn vier, inmiddels teruggekeerde, Nederlandse F-16s
nog een jaar actief geweest voor ISAF in Afghanistan na hun inzet tijdens
de Kunduz politiemissie. In de tweede helft van 2014 zal Nederland de
voorbereidingen gaan uitvoeren voor haar bijdrage aan de NAVO-missie
Resolute Support (RS), als opvolger van ISAF waar Nederland sinds 2002
een bijdrage aan levert. RS is gericht op het trainen, adviseren en
assisteren van de Afghan National Security Forces (ANSF) vanaf januari
2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 694, nr. 7

6

Somalië/Hoorn van Afrika
Piraterij blijft één van de problemen voor veiligheid en stabiliteit in de
Hoorn van Afrika. De maritieme missies Atalanta van de EU en Ocean
Shield van de NAVO, waar Nederland aan meedoet, leveren een belangrijke bijdrage aan piraterijbestrijding op zee. Echter, deze en andere
maatregelen op zee, zoals de Vessel Protection Detachments (VPDs), zijn
niet voldoende om piraterij uit te bannen, ook de onderliggende oorzaken
moeten worden aangepakt. Daarom zet het kabinet in op de versterking
van staatsgezag, de opbouw van legitieme instituties en een functionerende veiligheidssector. Hiertoe draagt Nederland bij aan de
EU-trainingsmissie in Somalië en de capaciteitsopbouwmissie EUCAP
Nestor. Daarnaast wordt bijgedragen aan de opbouw van vervolgings-,
justitie- en detentiecapaciteit in de regio, onder anderen via projecten van
de United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC) en steunt
Nederland activiteiten die voortkomen uit de «New Deal» voor Somalië,
het overkoepelende plan onder beheer van de VN voor de ontwikkeling
van het land. Centraal daarin staan bevordering van politieke legitimiteit,
betrekken van vrouwen in het vredes- en stabiliseringsproces (VNVR1325),
verzoening en dialoog op nationaal en lokaal niveau, werkgelegenheid en
capaciteitsopbouw van rechterlijke instanties. Tot slot financiert Nederland
een community security programma gericht op het creëren van grotere
sociale veiligheid op gemeenschapsniveau. Deze inzet sluit aan op de
V&R-programma’s uit het meerjarig strategisch plan voor de Hoorn van
Afrika.
Midden-Oosten
De conflicten in Syrië en Irak en de instabiliteit in de regio die hieruit
voortkomt, blijven een grote zorg en vereisen ook van Nederland
betrokkenheid (zie ook Kamerbrief geïntegreerde aanpak Syrië (32 623,
nr. 123)). Naast de inzet op inclusieve politieke transitie, early recovery en
wederopbouw en accountability, zal Nederland investeren in de opbouw
van de veiligheidssector en handhaving van de rule of law in gebieden in
Syrië die onder controle van gematigde oppositiegroepen staan.
Daarnaast krijgt het indammen van de spillover-effecten van de Syriëcrisis prioriteit. Onder andere in Libanon, waar Nederland via de
Wereldbank investeert in sociaaleconomische stabiliteit en de veiligheidssector, bijvoorbeeld door het bieden van onderwijs aan vluchtelingen, en
ondersteuning biedt aan de Lebanese Armed Forces. De Nederlandse
Patriotmissie aan de grens van Turkije beoogt (tot januari 2015)
bescherming te bieden aan Turkse burgers tegen spillover vanuit Syrië.
Ook draagt Nederland bij aan de VN-monitorings-missies UNDOF en
UNTSO die toezien op het naleven van bestandafspraken, onder andere
op de Golanhoogte. Daarnaast probeert Nederland het aantal slachtoffers
van achtergebleven explosieve oorlogsresten te beperken via voorlichting
en dataverzameling.
De huidige situatie in het Midden-Oosten vraagt een bredere aanpak. De
Kamer is hier separaat over geïnformeerd.
Grote Meren
Nederland heeft een regionaal Veiligheid en Rechtsorde programma in de
Grote Meren regio, waarbij aandacht wordt besteed aan conflict-vrije
grondstoffen, rechtsstaatontwikkeling en inclusieve politieke processen.
Nederland voert hierbinnen het bilaterale Security Sector Development
(SSD) programma in Burundi uit. In dit programma wordt de geïntegreerde benadering toegepast door zowel de veiligheidsinstituties als het
civiel toezicht hierop te versterken, waarbij Nederland als grootste donor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 694, nr. 7

7

een voorbeeldrol speelt. Dit meerjarige programma verbetert de
veiligheid van burgers via capaciteitsopbouw van leger en politie, en
versterking van democratisch toezicht, met speciale aandacht voor
mensenrechten, integriteit en gender. In dit programma doen ook
Nederlandse militairen en politiemensen aan capaciteitsopbouw.
Nederland steunt tevens, met een financiële bijdrage, de internationale
strategie voor stabiliteit en veiligheid in oostelijk Congo van de VN (UNDP,
MONUSCO), heeft een gender expert bij MONUSCO geplaatst en steunt
de inspanningen van de Special Envoy of the Secretary-General for the
Great Lakes Region om de politieke dialoog te versterken met stemmen
vanuit het maatschappelijk middenveld.
Vooruitblik
Nederland is in het veld al actief bezig met het uitvoeren van de geïntegreerde benadering. In overgangsjaar 2014 zijn met het BIV de eerste
stappen gezet om de samenwerking verder uit te bouwen. In de komende
jaren zal het kabinet dit verder verstevigen, bijvoorbeeld door gezamenlijke evaluaties, gezamenlijke conflictanalyses, aandacht voor preventie en
verdere kennisontwikkeling. Belangrijke thema’s hierbij zijn de herkomst
en de effecten van verschillende vormen van transnationale georganiseerde misdaad en de aanpak daarvan, veiligheid voor mensen en de
veranderingen in de internationale stabiliteit en veiligheid.
Dit kabinet is voornemens om de vooruitstrevende rol van Nederland op
het gebied van de geïntegreerde benadering te behouden en verder uit te
bouwen.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.M.J. Ploumen
De Minister van Defensie,
J.A. Hennis-Plasschaert
De Minister van Veiligheid en Justitie,
I.W. Opstelten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 694, nr. 7

8