Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2728
Vragen van het lid Bruins (ChristenUnie) aan de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over de voorgenomen maar nooit uitgevoerde fusie
tussen Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en
ZonMW (ingezonden 30 maart 2021).
Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap), mede namens de Minister voor Medische Zorg (ontvangen
11 mei 2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021,
nr. 2460.
Vraag 1
Herinnert u zich mijn vragen uit 2018 over de voorgenomen maar nooit
uitgevoerde fusie tussen NWO en ZonMW?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u van mening dat met het wisselen van het voorzitterschap van NWO
per 1 april 2021 de transitieperiode naar «het nieuwe NWO» afgesloten is?
Antwoord 2
In de evaluatie NWO2 wordt beschreven dat de Raad van Bestuur er goed in
geslaagd is om de transitieplannen op adequate wijze in de organisatie door
te voeren. Daarnaast concludeert de commissie dat de transitie nog niet
helemaal voltooid is. Onder leiding van de Raad van Bestuur van NWO wordt
gewerkt aan de (door)ontwikkeling van de NWO-organisatie.
Vraag 3
Is er, gezien het feit dat de nieuwe voorzitter afkomstig is uit het domein van
de Medische Wetenschappen (MW), enig zicht op het opnieuw ter hand
nemen van de in de NWO-reorganisatie destijds zo bepleite fusie tussen
NWO en ZonMW?

1
2

ah-tk-20202021-2728
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2017–2018, nr. 1684
Kamerstuk 29 338, nr. 221, De nieuwe weg van NWO, rapport van de commissie-Rinnooy Kan,
september 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Nee, de huidige wijze van samenwerking voldoet. In de evaluatie van NWO
wordt geconcludeerd dat het niet voor de hand ligt om op korte termijn
nieuwe pogingen te ondernemen tot fuseren. De huidige samenwerkingsovereenkomst tussen NWO en ZonMw wordt door beide partijen als werkbaar en
productief ervaren. Ook wij zien dat de samenwerking tussen NWO en
ZonMw op grond van deze overeenkomst de afgelopen jaren sterk is
verbeterd.
Vraag 4
Bent u nog steeds van mening dat de taken van NWO en Zon te zeer van
elkaar verschillen om deze in één wet te verenigen?
Antwoord 4
Ja. Bij de transitie van NWO was de oorspronkelijke doelstelling om tot een
fusie te komen. De inbedding van ZonMw in NWO zou zijn beslag krijgen met
het intrekken van de wet op Zon en de wijziging van de wet op de NWO.
Gedurende het transitieproces zijn wij echter tot de conclusie gekomen dat
een wetswijziging niet het juiste instrument is om deze doelstelling te
realiseren. De taken en werkwijzen van NWO en Zon en de invulling van het
opdrachtgeverschap door OCW en VWS verschillen te zeer van elkaar om in
één wet te verenigen.
Vraag 5
Op welke wijze bent u van plan om dan wél sturing te geven aan een meer
formele inbedding van Zon in NWO? Welke stappen kunnen in de komende
kabinetsperiode gezet worden om te komen tot een «ever closer union»?
Antwoord 5
Ik zie geen reden om te komen tot een formele inbedding, zie ook antwoord 3
en 4. De huidige samenwerking verloopt naar wederzijdse tevredenheid. Ook
de evaluatiecommissie NWO constateert dat de huidige samenwerkingsovereenkomst tussen NWO en ZonMw als productief wordt ervaren en de
samenwerking is verbeterd.
Ik ondersteun wel de conclusies van de evaluatiecommissie NWO dat er nog
meer synergievoordelen behaald kunnen worden door de samenwerking in
de toekomst verder te versterken. De commissie pleit ervoor extra aandacht
te geven aan interdisciplinaire samenwerkingen. Daarbij kunnen NWO en
ZonMw elkaars ervaringen hiermee benutten, bijvoorbeeld bij het verder
ontwikkelen van instrumenten en beoordelingsprocedures die passen bij een
multidisciplinaire benadering voor de hele kennisketen, en bij het beoordelen
van maatschappelijke impact.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2