Ministerie van Economische taken, Landbouw en Innovatie
Staatssecretaris dr. H. Bleker
Postbus 20401
2500 EA Den Haag

Datum
Onderwerp

17 november

2011

Maatschappelijke

consultatie wetsvoorstel natuur

Behandeld door
Ons kenmerk

SB2012-2396

Uw kenmerk 233294
Billagen

Geachte heer Bicker,

Hartelijk dank voor uw ultnodiging om schriftelijk commentaar te leveren op het ontwerp van het
wetsvoorstel natuur en de daarbij horende memorie van toelichting. Graag maak ik daar gebruik van.
In dit commentaar ga ik met name in op de hoofdlijnen die voor Staatsbosbeheer vanuit zijn taak als
beheerder van bos en natuur van belang zijn.

Bij brief van 26 juli j.l. heeft Staatsbosbeheer een schriftelijke reactie ingediend naar aanleiding van het
ontwerp-wetsvoorstel natuur o.1. In het voorliggende wetsvoorstel is een aantal wijzigingen
aangebracht in lijn met de opmerkingen van Staatsbosbeheer. Andere suggesties en opmerkingen zijn
niet verwerkt. Omdat in het voorliggende commentaar vooral wordt gefocust op de hoofdlijnen en op
kwesties die rechtstreeks gevolgen hebben voor onze uitvoeringspraktijk, zullen niet alle eerdere
suggesties en opmerkingen, bijvoorbeeld van tekstuele aard, die niet zijn verwerkt hier worden
herhaald. Maar voor zover nodig verzoek ik u die suggesties en opmerkingen als hier ingelast te
beschouwen.

IiAIgemesn
Staatsbosbeheer heeft de weftelgke taak om zijn terreinen te beheren met het doel om onder meer
natuurwetenschappelgke, bosbouwkundige, landschappelijke, recreatieve en educatieve waarden
duurzaam in stand te houden en te ontwikkelen in overeenstemming met het daartoe door de
overheid ontwikkelde beleid. De natuurwetgeving is daarbij voor Staatsbosbeheer een belangrijk
instrument. Bij het beoordelen van het ontwerp van de Wet natuur ldjkt Staatsbosbeheer dan ook met
name of deze wet Staatsbosbeheer ondersteunt bij het uitvoeren van zijn wettelijke taken. Daarbij
gaat het niet alleen om de bescherming van natuurwaarden, maar ook om de vraag of
Staatsbosbeheer zijn taken goed kan uitvoeren zonder in conflict met de wet te komen of daarvan
nodeloze hinder te ondenrinden. Daarom is dit commentaar opgebouwd vanuit het perspectief van
een aantal verschillende taakvelden van Staatsbosbeheer, waarbij op voorhand geldt dat daar overlap
tussen zit:

Directie I PrIncenhof Park 11 3972 NG Drlebergen I Postbus 1300 I 3970 BH Driebergen I T

I F11114111111 KVK 30263544

- ontwikkelaar van natuurwaarden
- faunabeheerder
- uitvoerder van beheerwerkzaamheden

Als vierde rol zou ook nog genoemd kunnen worden Staatsbosbeheer als ondernemer in en met de
natuur. Uit velerlei onderzoek blijkt dat de natuur ook een grote economische waarde
vertegenwoordigt en enorme inkomsten genereert voor bijvoorbeeld recreatie en toerisme. Het
wetsvoorstel en de MvT roepen het beeld op dat natuur en economie elkaars erfvijanden zijn en dat
bedrijven in Nederland vooral last hebben van de natuur(wetgeving). Dat beeld kan ik geenszins
onderschrijven. Het Nederlandse bedrijfsleven profiteert van de natuur en is dan ook gebaat bij een
adequate en duurzame bescherming daarvan.

Oomerkingen vanuit hffi Dersoertief van ontwikkelaar van natuurwaarden

Beschermde soorten

In het wetsvoorstel wordt ervoor gekozen om alleen die soorten strikte bescherming te bieden
waarvoor Europa dit voorschrijft. Daarnaast geldt een basisbescherming voor zoogdieren, amfibieen
en reptielen en een algemene zorgplicht.

De MvT windt er geen doekjes om dat hiermee welbewust is gekozen voor een minimalistische
aanpak. Nederland ontloopt hiermee - ten onrechte - zijn eigen verantwoordelijkheid om zelf
inhoudelijke criteria op te stetten op basis waarvan in Nederland voorkomende soorten moeten
worden geselecteerd die bescherming verdienen. Zulke criteria zijn bijvoorbeeld de staat van
instandhouding van soorten en maatschappelijke opvattingen inzake flora- en faunabescherming.

Doordat strikt wordt aangesloten bij de richtlijnen zijn nog steeds alle vogels beschermd maar slechts
een beperkt aantal overige dieren en planten. Deze disbalans is slecht voor het draagvlak van de wet.
Het is niet uit te leggen waarom bijvoorbeeld een soort als de das, een prachtig dier waarvoor
Nederland in het kader van soortbeschermingsmaatregelen veel inspanningen heeft gepleegd, in de
toekomst geen beschermde soort meer is. Het wetsvoorstel ademt de sfeer dat in het wild levende
dieren en planten natuur atleen maar lastig zijn voor de plannen van mensen en draagt daarmee niet
bij aan een respectvolle omgang van mensen met de natuur.

De voorstelien hebben een negatieve invloed op de stand van niet meer beschermde diersoorten in de
terreinen van Staatsbosbeheer. Op zich kan Staatsbosbeheer als beheerder een goede bescherming
waarborgen binnen zijn terreingrenzen, maar wanneer dieren zich buiten de terreingrenzen begeven
bestaat die waarborg niet en kan de betreffende populatie toch nadelig beinvloed worden.

2.2 Besch ermde natu urmon u m enten

Op grond van het wetsvoorstel worden de bestaande beschermde natuurmonumenten geschrapt en
komen voor beschermde natuurmonumenten die in Natura 2000 zijn opgegaan, de oorspronkelijke
doelstellingen waarvoor aanwijzing als beschermd natuurmonument heeft plaatsgevonden te
venrallen. Ook voor wat betreft gebledsbescherming kiest het wetsontwerp voor een minimalistische
aanpak. In dit verband merk ik op dat er terecht vaak op worth gewezen dat zo'n minimalistische

Directie I Princenhot Park 1 1 3972 NG Driebergen I Postbus 130013970 611 Driebergen I 11111111M111114

-I KVK 30263544

aanpak ertoe kan Leiden dat onvoidoende wordt voldaan aan de Europeesrechtelijke natuurbeschermingsverplichtingen, doordat de bescherming van habitats en soorten onvoWoende robuust is

•:

=r1

wanneer alteen Natura 2000 gebieden bescherming genieten.
staatsbosbeheer

De statusverlening van beschermd natuurmonument aan vele duizenden hectares natuurgebied heeft
in de praktijk bewezen o p vele manleren e ffectief en succesvol te zijn, a a nvullend op ander
instrumentarium:
- de beschermde status en doetstellingen zijn kaderstellend voor planologische ontwikkelingen;
- een 'psychologische' preventieve werking om schadelijke plannen ! lever elders te alloceren;
- de vergunningsplicht en exteme werking;
- beheerplannen leiden tot daadwerkelijke kwaliteitsverbetering;
- attentiewaarde voor recreanten die zoeken naar een moos stukje natuur.

Staatsbosbeheer kan dan ook het schrappen van beschermde natuurmonumenten en de oorspronkelijke doelstellingen van de beschermde natuurmonumenten die in Natura 2000 zijn opgegaan ten
prindpale niet onderschrijven. Natura 2000 focust slechts op instandhouding van soorten en habitats,
wat slechts een (niet onbelangrijk) aspect is van natuurbescherming. Voor beschermde
natuurmonumenten gelden echter (ook) andere natuurbeschermingsdoelen zoals landschappelijke
waarde en natuurschoon. Ook die waarden blijven bescherming vragen. Zulke bescherming is
wellswaar tot op zekere hoogte mogelijk via privaatrechtelijk beheer en de pianologie, maar die
bescherming is minder structured, bijvoorbeeld omdat eigenaren en bestemmingsplannen weer
kunnen wijzigen.

In dit verband doet Staatsbosbeheer de aanbeveling om te onderzoeken of het mogelijk is om in de
Wet natuur een instrument op te nemen voor duurzame bescherming van de specifieke waarden in
gebieden die ooit zijn aangewezen als beschermd natuurmonument, zonder dat daarmee een aparte
gebiedsbeschermingscategorie in de benen wordt gehouden.

2.3 Zorgplicht

Het is goed dat de zorgplicht ulteindelijk in het wetsontwerp (artikel LB) is teruggekeerd in de
oorspronkelijke vorm, waarbij deze betrekking heeft op individuen van soorten. De MvT benadrukt dat
deze zorgplicht niet slechts uitstrekt tot de planten en dieren zelf maar ook tot hun directe
feefomgeving. Deze toevoeging stond in de FFwet in de wettekst zelf. De toevoeging is dusdanig
wezenlijk dat dit in de Wet natuur ook het geval zou moeten zijn; nu is immers in de wet niet te lezen
dat bijvoorbeeld rustplaatsen en holen onder de zorgplicht vallen.

Overigens zal, net als onder de werking van de FFwet, niet bijzonder veel van deze wetsbepating
verwacht mogen worden, aangezien deze niet strafrechtelijk handhaafbaar is. Een BOA van
Staatsbosbeheer zal dus niet h a nd havend ku n nen optreden wa n n eer hij e en schendi ng van de
zorgplicht waameemt. De zorgplicht is dus zeker geen panacee voor die soorten waaraan de strikte
bescherming wordt ontnomen. Dit wordt nog versterkt doordat de zorgplicht (nog steeds) een erg
vage norm bevat.

Direct:le I Princenhof Park 113972 NG Driebergen I Postbus 23oo13970 BH Dnebergen

mix 30263544

2.4 Kapverbod

Het kapverbod van de Boswet is gehandhaafd, in artiket 4.2 lid 4. De grondslag daarvan is, net als
onder de Boswet, de bescherming van bijzondere natuur- of landschapswaarden. Dit is te beperkt.
Verwezen kan worden naar de MvT, par. BA: "Naast de 'klassieke' functies natuur, tandschap,
productie en de vorm van houtoogst, cultuurhistorie en recreatie, wordt de afgelopen decennia ook
steeds meer belang gehecht aan andere functies van het bos, zoals de vastlegging van CO2, het
leveren van ecosysteemdfensten ( . . . ), bljdragen tot de levenskwaliteit, zorgen voor een aangename
leefomgeving (etc.)." In de lijn van deze functieopsomming ligt om een kapverbod op te kunnen
leggen ter bescherming van bijzondere natuur-, landschaps-, recreatieve- of cultuurhistorische
waarden.

2s Toepassingsberelk hoofdstuk houtopstanderl

Artikel 4.1 brengt een aantal soorten beplantingen buiten het bereik van de wet. Voor wat betreft
wegbeplantingen en eenrijige beplantingen tangs landbouwgronden en waterwegen, voor zover
bestaande uit populieren en witgen, is er volgens Staatsbosbeheer geen reden voor een dergelijke
uitzondering.

2.6 Bescherming bosbodems

Het wordt blijkens art. 4.3 lid 4 aan CS overgelaten om te beslissen over herplant op een andere ptaats.
Hier kan worden opgemerkt dat het van groot belang is om oude bosbodems (wettelijk) te
beschermen. Vaak is het bos op termijn wet vervangbaar maar de soms eeuwenoude bosbodems niet.
De vraag is of de provincies daar voldoende oog voor zullen hebben en verdedigbaar is dat de Wet
natuur de bescherming van oude bosbodems waarborgt.

3.3 .C213101

Staatsbosbeheer is verantwoordelijk voor het beheer van zijn terreinen en dus ook van de fauna die in
die terreinen leeft. Uitgangspunt daarbij is dat waar mogelijk natuurlijke processen de ruimte krijgen,
hetgeen meebrengt dat er ook in het geval van fauna - zo min mogelijk wordt ingegrepen. Wanneer
dat om ecologische redenen noodzakelijk is of wanneer overmatige faunaschade bij derden daarvoor
samen
aanteiding geeft, wordt ingegrepen in poputaties. Staatsbosbeheer werkt daarvoor bij voorkeur
met wildbeheereenheden, waarmee faunabeheerovereenkomsten worden afgestoten. Ellerin wordt
zowel de uitoefening van de jacht ats schadebestrijding en poputatiebeheer geregeld. Vaak wordt in
zo'n contract 'jacht op afroep' vastgetegd. De Jager komt dan in actie op het moment dat
Staatsbosbeheer ingrijpen in een populatie nodig acht. Staatsbosbeheer onderschrijft dat benutting
kan plaatsvinden van de natuur, dus ook oogsten door jacht en schadebestrijding en beheer. De
afgesproken
ecologische belangen, voortvloeiend uit onze opdracht en bestuurlijk verankerd in de
natuurdoeten, blijven voor Staatsbosbeheer echter leidend. Om die reden vindt Staatsbosbeheer het
van belang om de regie te kunnen voeren op het faunabeheer in zijn eigen terreinen.

.1101KVK 30263544
Directie I PrIncenhof Park 113972 NG Driebergen I Postbus 1.30013970 BH Driebergen IMIIIIIIIM01111111111111

soalsbosbeir

1.2 Schadebestriidinq

In het wetsvoorstel is in artikel 3.12 op de valreep een met artikel 65 FFwet vergelijkbare regeUng voor
schadebestrijding opgenomen. Het recht by deze schadebestrijding wordt aan de grondgebruiker
gegeven. In lid 5 worth elk beding nietig verklaard dat de grondgebruiker de uitoefening belet van zijn
recht op schadebestrijding. Deze bepaling komt overeen met artikel 65 lid 7 FFwet.

De beheerders van bos en natuur hebben sinds de inwerkingtreding van de FFwet vaak overleg
gevoerd m et LNV over die bepaling, die een belangrijke blo kkade opwerpt voor de inschakeling van
agrariirs bij het natuurbeheer. ZoaLs hierboven is opgemerkt, is het voor Staatsbosbeheer van belang
om de regie te kunnen voeren op een samenhangend faunabeheer in zijn terreinen. De in het
wetsontwerp voorgestelde beperking van de contracteervrijheid verhindert dat in een pachtcontract
wederzijdse afspraken kunnen worden gemaakt tussen eigenaar en pachter over de uitoefening van
het vrijsteUingsbeheer; hiermee worth geen enkel redelijk doel gediend, temeer daar bij de pachtprijs
rekening kan worden gehouden met eventuele faunaschade. Wanneer geen afspraken kunnen
worden gemaakt over de uitoefening van het vrijstellingsbeheer, kan dat een reden voor de
grondeigenaar zijn om of te zien van de inschakeling van agrariers bij het beheer.

Artikel 3.12 lid 5 zou wat Staatsbosbeheer betreft uit het wetsvoorstel moeten worden geschrapt of
overeenkomstig het voorgaande moeten worden aangepast. Hierover bestond overigens in de
perceptie van Staatsbosbeheer al ambtelijk overeenstemming met LNV ten aanzien van artikel 65 lid 7
F Fwet.

3.; Uitbreiding

bejaagbare soorten

Er zijn zeven soorten aan de lijst bejaagbare soorten toegevoegd: grauwe gans, smient, kolgans, wild
zwijn, ree, damhert en edelhert. Terecht is inmiddels de patrijs van de lijst geschrapt. Ook is juist dat
de Canadese gans (exoot) van de eerdere conceptlijst is gehaald. Ten slotte is het goed dat de
koppeling jacht - wildsoorten in het wetsontwerp is verlaten. Niettemin heeft Staatsbosbeheer een
aantal bezwaren tegen deze uitbreiding.

Allereerst de ganzensoorten. Op 4 november j.l. hebben de 'Ganzen-7' u een brief gezonden. In deze
brief, die mede door Staatsbosbeheer is ondertekend, is aangegeven welke bezwaren er bestaan tegen
het aanwijzen van ganzensoorten als bejaagbare soort. De Ganzen-7 heeft gekozen voor een
samenhangende aanpak voor het ganzenvraagstuk, inclusief afspraken over periode waarin wel en
niet op ganzen mag worden geschoten en vooral ook een planmatige aanpak. Dit verhoudt zich niet
met een generieke openstelling van de (benuttings)jacht. Wij herhalen hierbij het verzoek zoals ook
Ganzen-7 heeft verwoord om de in het G7-akkoord bereikte overeenstemming over periodes, waarin

de

wel en niet op ganzen mag worden geschoten, in de nieuwe wet mogelijk te maken. Als eerste en
belangrijkste stap betekent dat het verwijderen van grauwe gans, kolgans en smient uit de jachtlijst.
Voor de smient geldt dat deze soort zich nu overdag grotendeels op grote wateren ophoudt en 's
nachts foerageert op landbouwgronden. De evaluatie van het opvangbeleid voor overwinterende
ganzen en smienten heeft duidelijk gemaakt dat verstoring overdag ertoe zal leiden dat smienten
vooral 's nachts gaan foerageren. Bovendien zal verstoring (door jacht) leiden tot verspreiding van de
dieren naar de landbouwgronden, waar zij dan ook overdag zullen verblijven met een toegenomen

Directie I Pnncenhot Park 1 1 3972 NG Drlebergen I Postbus 130oI 3970 BH Dnebergen I

I

I KVK 30263544

slaalshosbeheer

foerageerdruk (schade) op landbouwgronden als gevolg. Het bejaagbaar maken van deze soort zal
daarmee leiden tot een toename van tandbouwschade.

f,t•

/

5taalsbosbeheer

Staatsbosbeheer ziet niet de noodzaak van het toevoegen van de soorten wild zwijn, ree, damhert en
edethert aan de lijst van bejaagbare soorten. Van belang is dat het beheer van populates van deze
soorten planmatig plaatsvindt waarbij de plannen worden gemaakt op een geografische schaal die in
verhouding staat tot die van het leefgebied van de populate als geheel. Het huidige systeem via
provindale ontheffingen biedt daarvoor voldoende waarborgen; bovendien kan in dat systeem
afstemming ptaatsvinden m et provinciale doeten voor deze diersoorten en met andere relevante
betangen, zoals die van de recreatie (Veluwel). Dit alles kan niet worden gezegd van het voorgestelde
systeem waarbij jagers (WBE's) zelf afschotplannen gaan opstellen voor ree en damhert en voor wild
zwijn en edethert zelfs geen afschotplannen hoeven te worden opgesteld. Dit zal onherroepelijk gaan
leiden tot versnippering van het beheer en een primaat van benutting, waarbij zaken als ecosysteembeheer op het tweede of verdere plan komen.

Daamaast geldt voor Staatsbosbeheer nog het volgende. De criteria die zijn toegepast voor deze
uitbreiding zijn volgens de MvT dat deze soorten zich lenen voor benutting, algemeen voorkomen en
jachtdruk kunnen verdragen en dat de jacht op deze soorten een belangrijk instrument kan zijn bij het
voorkomen van schade en overlast door deze soorten. Het criterium 'algemeen voorkomen' is voor
edethert en wild zwijn voor discussie vatbaar. Het criterium lachtdruk kunnen verdragen' is voor een
aantal soorten wetiswaar vanuit populatieniveau bezien juist, maar vanuit ander perspectief bezien
bedenkelijk. Een aantal soorten is namelijk zeer gevoelig voor jacht(druk) met als gevolg een
uitermate sterke beinvloecting van het soorteigen gedrag en het terreingebruik. Dit geldt voor soorten
als edelhert, damhert, wild zwijn en ree maar ook voor ganzen- en eendensoorten. Staatsbosbeheer
merkt dat zijn bezoekers het op pits steUen am in een natuurgebied dieren, met name grof wild, in de
terreinen te kunnen zien. In dat Licht bezien vindt Staatsbosbeheer het onwenselijk wanneer grof wild
als gevolg van (de wijze van) bejaging zo schuw words dat het zich niet meer vertoont. Benuttingsjacht
zonder meer is voor Staatsbosbeheer dan ook geen optie. In dat verband is van belting:
dat ook bij toepassing van jacht planmatig beheer op voldoende grote schaal plaatsvindt, bij
voorkeur op leefgebiedsniveau (indicatie: 5.000 tot 10.000 ha);
dat de wet mogelijk maakt dat, in nader te omschrijven omstandigheden, jachtvormen kunnen
worden (blijven) toegepast - bijvoorbeeld op basis van een ontheffing - die zo min mogelijk
verontrusting geven, zoals gebruik van lokvoer en 's nachts jagen waardoor het afschot in een
korte doortooptijd kan ptaatsvinden; verder kan worden gedacht aan middelen ats kunstlicht,
getuiddempers en resttichtversterkers;
dat duidelijk is wat een 'redelijke stand is', om overbejaging te voorkomen. In dit verband is het
overigens de vraag wat een jachthouder moet doen om een 'redelijke stand' bereiken waar het
gaat om wild zwijn in nulstandgebieden.

1 4 Schadeaspecten ultbreidingjacht

De jachthouder is gehouden een 'redelijke stand' te handhaven. Doet hij dat niet, dan is hij
fende soorten. Omdat 'redelijke stand' een
aansprakelijk voor de (landbouw)schade door de betref
vaag en niet nader gedefinieerd begrip is, kunnen jachthouders zich gedwongen voelen om
veiligheidshatve maar in te zetten op een zo groot mogelijk afschot.

Mettle I Pr1ncenhof Park 213372 NG DrIebergen I Postbus 130013970 BK Driebergen 11.111111/111111111161111111111/KVIC 30263544

Voor alle toegevoegde soorten speelt dat zij aanzienlijke landbouwschade veroorzaken. De
jachthouder is, voor zover het gaat om gebieden buiten Natura-2000, verantwoordelijk voor het in
toom houden van de populaties en is daarmee ook finandeel aansprakelijk voor schade IA de buren.
stantsbosbeheer

Dit zal er toe leiden dat Staatsbosbeheer zich enkel om financiele claims te voorkomen gedwongen
kan zien de jacht buiten Nature-200o gebieden te verhuren ook daar wear dat vanuit natuuroogpunt
(verstoring) of recreatief gebruik niet wenselijk is.

Jachthouder

De jachthouder is volgens de definitie degene die krachtens eigendom, een beperkt recht, een
huurovereenkomst of een pachtovereenkomst gerechtigd is tot het jagen in een veld. Artikel 33 FFwet,
waarin werd expliciet werd bepaald wie gerechtigd is tot het genot van jacht, is geschrapt. De MvT
geeft in dat verband aan dat jacht 'in beginsel' een vorm van grondgebruik is en daarmee een
bevoegdheid van de grondeigenaar.

De wetgever bij de FFwet vond het kennelijk wet nodig om of te bakenen wie jachtgerechtigd is.
Artikel 641 van het oude BW kende nog een regeting dat het recht om zich wild toe te eigenen bij
uitsluiting aan de grondeigenaar behoort. Deze regeling is niet in het NBW overgenomen. Asser 5,
Eigendom en beperkte rechten, nr. 60, zegt hierover: "Omdat in de Flora- en faunawet (tees: voorheen
de lachtwet, toev. out. ) en de Visserijwet 1963 is geregeld wie tot het genot van de jacht gerechtigd is
onderscheidenlijk aan wie het visrecht toekomt, is in het Burgertijk Wetboek geen bepaling te dier
zake opgenomen, zie Tod. Meijers bij art 5:4, Part. Gesch. Boek 5, P• 75."

Het is dus vreemd en onjuist wanneer nu juist met een verwijzing near het BW de regeling van de
jachtgerechtigdheid uit de FFwet (lees: Wet natuur) wordt geschrapt. Het handhaven van zo'n regeling
is temeer van belang omdat feitelijk niet valt in te zien waarom het bemachtigen van wilde dieren (res
nun die aan niemand toebehoren) die min of meer toevallig op enig moment in een terrein aanwezig
zijn (of daaroverheen vliegeni) aan te merken is als beginsel gebruik van het terrein" (MvT) - zeker
wanneer zo'n terrein voor eenieder is opengesteld.

Anders dan de MvT vermeldt, lijkt de regeting in artiket 33 FFwet dus wel degelijk sets toe te voegen
ten opzichte van het Burgerlijk VVetboek en Staatsbosbeheer pleft omwille van de benodigde
duidelijkheid in de praktijk dan ook voor handhaving van de regeling van artikel 33 FFwet in de
nieuwe Wet natuur.

lachthuur

De MvT geeft aan dat in het wetsvoorstel de regels over de huur en verhuur van het jachtrecht zijn
vereenvoudigd. Feitelijk zijn alte betreffende FFwet bepalingen geschrapt. De reden die de MvT
aangeeft is dat e.e.a. een onnodige inperking van de contracteervrijheid is en dat goed wildbeheer
gewaarborgd is door andere wettelijke regels. Waar het gaat om verhuringen voor een kortere duur
dan het nu geldende minimum van zes jaar, kan dat worden onderschreven. Staatsbosbeheer wil er
echter op wijzen dat jachthuurovereenkomsten met een zeer Lange looptijd een belemmering kunnen
opteveren wanneer functie- en/of beheerwijzigingen aan de orde zijn, bijvoorbeeld na een eigendomsoverdracht. Een langdurig doorlopend jachtrecht (al dan niet schriftelijk vastgelegd en controteerbaar)
kan - ook wanneer die conform de wettelijke regels worth uitgevoerd, zo'n wijziging bijzonder in de
weg zitten. Staatsbosbeheer zou daarom graag zien dat de maximale duur van 12 jaar zonder

Dwectie 1 PrIncenhof Park 1 1 3972 NG Drlebergen 1 Postbus 13001 3970 BH Driebergen

I

KVK 30263544

vertengingsoptie, wordt gehandhaafd en dat de eis van een schriftetijke jachthuurovereenkomst blijft
bestaan.

4. Opmerkingen vamdt het perspectief vanisitvoerder van beheerwerkzaamheden

Gedragscodes

Staatsbosbeheer is medeopsteller en gebruiker van de gedragscodes bosbeheer en natuurbeheer.
Zoals ook is gebleken uit de evaluatie van de natuurwetgeving, is het gebruik van gedragscodes om
meerdere redenen een succes. Het vergroot het draagviak van de gebruikers voor
natuurbeschermingsdoeten, omdat zij de gedragscodes zelf opstellen en daarmee maatwerk kunnen
maken en eigen verantwoordelijkheid kunnen nemen. Het vermindert de administratieve fasten voor
gebruikers van de gedragscodes en voor d e overheid. Met het gebruik van gedragscodes is een
afdoende mate van bescherming van soorten gewaarborgd. Ook wordt met het gebruik van een
gedragscode invulting gegeven aan de zorgplicht van artikel LB ten aanzien van niet (meer)
beschermde soorten. In die zin past het g ebrui k van gedra gscodes goed i n de uitgangspunten van de
Wet natuur.

Het is daarom jammer dat de gedragscode uit de wet verdwUnt. De provincies kunnen vrijsteltingen
verlenen van de verbodsbepalingen en kunnen, aldus de MvT, daarbij ervoor kiezen om een koppeling
te leggen met het gebruik van gedragscodes. Maar ze kunnen er dus ook voor kiezen om dat niet te
doen. Dit betekent dat voor twaalf provincies eerst afgewacht moet worden of ze gedragscodes gaan
opstelten op basis waarvan zij (eventueel) vrijstelling gaan verlenen en welke voorwaarden ze daaraan
verbinden. Votgens de MvT verdient het de voorkeur dat de provincies op dit punt zoveel mogelijk
samenwerken en gedragscodes gezamenlijk goedkeuren. Wanneer dit de voorkeur geniet, waarom
wordt dit dan niet meteen in de wet, landelijk geregeld? Nu ontstaat een omslachtige en tijdrovende
procedure die veet tijdsbestag zal leggen op de organisaties die met een gedragscode willen werken
met Ms mogelijk resuttaat allerlei verschillende vrijstellingsregimes en gedragscodes. Voor een
landelijk werkende organisatie zoals Staatsbosbeheer is dit bijzonder lastig.

4.2 Boswet ontheffinq

Sinds jaar en dag regelt de Boswet dat bij vellingen een meldings- en herplantplicht geldt. Net
bevoegd gezag kan een kapverbod opleggen, maar van die bevoegdheid wordt in de praktijk
nauwelijks gebruik gemaakt. Dit stelsel waarborgt op adequate wijze de instandhouding van het
bosareaal in Nederland. Staatsbosbeheer heeft een generieke ontheffing van de meldings- en
herptantplicht. Daarbij geldt dat Staatsbosbeheer jaarlijks opgave d oet van de kapactiviteiten en
herplant. Deze vrijstelling ligt voor de hand, aangezien Staatsbosbeheer (thans nog) de uitvoerder is
van rijksnatuurbeteid.

Het stelsel van de Boswet wordt grosso modo overgenomen in de Wet natuur. Een belangrijke
wilziging is echter de ultzondering van d e meldings- en herptantplicht voor vellingen die plaatsvinden
in het kader van omvormingsbeheer onder de werking van het Subsidiestelsel Natuur en Landschap.
De generieke ontheffing van Staatsbosbeheer komt te vervallen. Dit laatste betekent in beginset een
lastenverzwaring voor Staatsbosbeheer. Wel vbeit deze aanpassing logischerwijs voort uit de
overheveting van het natuurbeleid naar de provincies. GS kunnen eventueet alsnog een ontheffing

DirechelPnncenhof Park 113972 NG DrIebergen 1 Postbus 1300 1 3970 BH DrIebergen 11.....111115141411101,0 1 KVK 30263544

verlenen aan (onder meer) Staatsbosbeheer, als uitvoerder van provinciaal bos- en natuurbeleid.
Daarbij doet zich echter de vraag voor wat wordt bedoeld met 'bijzondere gevallen' in artikel 4.6. Laat
deze formuiering ruimte voor een generieke ontheffing voor het 'bijzondere geval' Staatsbosbeheer?
Of mag deze formulering zo breed worden geinterpreteerd dat de bosareaalbescherming in het
geding kan komen door een al te ruimhartige toepassing van deze ontheffingsbevoegdheid door de
provindes?

4.1 Dunnert

Dunnen wordt - terecht - uitgezonderd van de meldings- en herplantpticht. De definitie van dunnen
geeft aan dat die maatregel uitsluitend geschiedt ter verzorging of ontwikkeling van de overblijvende
houtopstand. Dit moet zijn:

dat die maatregel geschiedt made ter verzorging etc.'. Het bij de

dunning weggehaalde hout wordt immers gewoon vermarkt, zodat de maatregel dunning ook een
belangrijk productiedoel dient - hetgeen zeker geen consequentie behoeft te hebben voor de
wettelijke uitzondering voor dunnen.

Verder is het van belang om in de wet of de toelichting duidelijk te maken dat niet alleen het vellen
van individuele bomen, maar ook het cree re n van kleine open ruimten een dunningsmaatregel is ter
verzorging of ontwikkeling van de overblijvende houtopstand. Van belang is immers dat
bosbeheerders en handhavers dear eenzelfcle beeld van hebben.

4.4 Tekstuee(

Art. 4.3 lid 1: De tekst strookt niet met de tekst van de (nieuw toegevoegde) definitie van
herbeplanten. Beplanten is (een stuk grond) van planten voorzien. Men kan een houtopstand niet
herbeplanten; men herbeplant de grond. Betere tekst: De rechthebbende van de grond waarop de
veiling plaatsvindt, herbeplant op bosbouwkundig verantwoorde wijze binnen drie jaren na het vellen,
de grond waarop de vetting heeft plaatsgevonden. In vergelijkbare zin zou in lid 4 moeten worden
gesproken over 'herbeplanting van andere grand'. N.B. De term 'een grand', die nu wordt gebruikt, is
geen gangbaar spraakgebruik.

5. Overige

5.1 Uitzonderingen op N 2000 vergunningolicht

In artikel 2.9 lid 2 wordt de mogelijkheid geopend om bij verordening categorieen van projecten aan
te wijzen die, onder voorwaarden, niet vergunningplichtig zijn. Dit is, conform lid 4, alleen toegestaan
indien op basis van objectieve wetenschappelijke gegevens is uitgesloten dat sprake is van significante
gevolgen. Deze constructie kent een aantal problemen. Zo is de vraag hoe toetsing kan plaatsvinden
van een eventuele vaststelling dat significante gevolgen uitgesloten zijn. Meer inhoudeUjk is de vraag
op welke manier bij de opstelling van een dergelijke verordening rekening wordt gehouden met
mogelijke cumulatieve gevolgen. Vergelijkbare opmerkingen zijn te maken met betrekking tot artikel
2.9 lid 3. Het bij voorbaat vastleggen dat bepaalde gevolgen geen significante gevolgen kunnen zijn,
ongeacht over weak Nature z000-gebied het gaat, en ongeacht eventuele cumulatie van gevolgen, lijict
een onmogelijke exercitie, dat gauw in strijd zal zijn met de riditlijn. Mutatis mutandis gelcit hetzelfde
ook nog voor artikel 2.9 lid 5.

Directle I Prtncenhof Park 1 13972 NG Driebergen 1 Postbus 1300 1 3970 BH Driebergen 1 41111111kallbleiMMIPM1

KVK 30263544

4„„.

5,2 Artikel vrijstellingsbeheer tekstueet

In lid 2 van het recentelijk toegevoegde artikel 3.12 inzake vrijstellingsbeheer btijkt niet dat het bij
handelingen als dear bedoeld moet gaan om handelingen ten aanzien van soorten die zijn
aangewezen in de AMvB als bedoeld in lid 1. Vermoedelijk is dat wel de bedoeling en moet de tekst op
dit punt worden aangepast.

Lid 3 van ditzelfde artikel is door elle verwijzingen daarin onleesbaar. Ten opzichte van het ontwerp
van juni j.L is in de voorliggende wetversie at veel verbeterd op het punt van leesbaarheid. Het ware te
overwegen om deze redactieslag ook op artikel 3.12 lid 3 toe te passen en de verwijzingen te
vervangen door het noemen van de betreffende soorten en uitzonderingen.

c. Definitie jachthouder

In de definitie van jachthouder bestaat (nog steeds) een tegenspraak tussen wettekst en MvT die
correctie behoeft: Blijkens de wettekst kan een jachthouder krachtens een pachtovereenkomst
gerechtigd zijn tot jagen. Blijkens de MvT kan dat nu juist niet en moet een pachter met de eigenaar
een aanvullende overeenkomst sluiten om bevoegdheid tot jagen te verkrijgen. Dit laatste moet els
correct worden beschouwd.

5.4 Jachtopzichter

Een doelstelling van de Wet natuur is vereenvoudiging. In dat kader kan de term 'jachtopzichter. uit de
wet worden geschrapt. Deze wordt alleen in de definities en in artikel 3.18 lid 5 genoemd. In artikel
3.18 lid 5 voegt het noemen van de jachtopzichter niets wezenlijks toe. Die bepaling zou beter kunnen
beginnen met 'Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing op anderen buiten het gezelschap van
de jachthouder...' etc. Het noemen van de jachtopzichter voegt t.a.p. niets wezenlijks toe. Wdl zou de
jachtopzichter in de MvT kunnen worden genoemd als voor de hand liggend voorbeeld van personen

als bedoeld in deze bepating. De ingewikkelde definitie van jachtopzichter in artikel 1.1 kan daarmee
vervallen. Deze roept slechts lastig te beantwoorden vragen op, zoals: Kan een terreinbeheerder dan
Met iemand aanstellen als jachtopzichter wanneer die geen BOA is, of: moat hij zijn jachtopzichter
ontslaan wanneer diens BOA akte verlopen is?

5.5 Verbrede doelstelling bos

In de MvT, par. 8.1, wordt gewag gemaakt van de verbrede doelstelling van bos: "Naast de 'klassieke'
functies natuur, landschap, productie en de vorm van houtoogst, cultuurhistorie en recreatie, wordt de
afgelopen decennia ook steeds meer belang gehecht aan andere functies van het bos, zoals de
vastlegging van CO2, het leveren van ecosysteemdiensten (...), bijdragen tot de levenskwaliteit, zorgen
voor een aangename leefomgeving (etc.)." In dat Licht is de focus op hout(productie) van de Boswet
te
niet meer van deze to. Het is dan ook beter om te spreken over 'bosopstanden' - waaronder mede
begrijpen rijbeplantingen - dan over 'houtopstanden'.

11111RKVK 30263544

10.111111111101.11.11111111
Directie 1 Prtncenhof Park 113972 NG Driebergen I Postbus 13co1 3970 WI Driebergen

staalsbosbeheer

Ten anti.

Tot zover het commentaar van Staatsbosbeheer. lk vertrouw erop dat dit zal kunnen bijdragen aan een
verbeterde Wet natuur.

ach tend,

CJ. Ka1de
cteur

KVK 30263544
Directle 1 Princenhof Park 113972 HG Dnebergen1 Postbus 130013970 BH DrIebergen110111.1M111.11MINg

si.latsbosbeheer