Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 725 IIB

Jaarverslag en slotwet overige Hoge Colleges
van Staat en Kabinetten van de Gouverneurs
2016

Nr. 1

JAARVERSLAG VAN DE OVERIGE HOGE COLLEGES VAN STAAT
EN KABINETTEN VAN DE GOUVERNEURS (IIB)
Aangeboden 17 mei 2017

kst-34725-IIB-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

1

Gerealiseerde uitgaven verdeeld over de beleidsartikelen
(bedragen x € 1.000)

Kabinet Gouverneur
Curaçao
3.227

Kabinet Gouverneur
St. Maarten
2.321
Nominaal en
onvoorzien; 0

Kabinet Gouverneur
Aruba
1.978
Kanselarij Nederlandse
Orden
4.409
De Nationale
ombudsman
16.306

Raad van State
57.616

Algemene Rekenkamer
28.868
Gerealiseerde ontvangsten verdeeld over de beleidsartikelen
(bedragen x € 1.000)

Kabinet Gouverneur
Curaçao
158
Kabinet Gouverneur
Aruba
97
Kanselarij Nederlandse
Orden
294

De Nationale
ombudsman
2.775

Kabinet Gouverneur
St. Maarten
113
Nominaal en
onvoorzien; 0

Raad van State
1.725

Algemene Rekenkamer
802

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

2

Inhoudsopgave
A.

Algemeen
1. Aanbieding van het jaarverslag en verzoek tot dechargeverlening
2. Leeswijzer

4

B.

Beleidsverslag
1. Beleidsartikelen
Artikel 1. Raad van State
Artikel 2. Algemene Rekenkamer
Artikel 3. De Nationale ombudsman
Artikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden
Artikel 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba
Artikel 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao
Artikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
2. Niet-beleidsartikel
Artikel 10. Nominaal en onvoorzien
3. Bedrijfsvoeringsparagraaf

8
8
8
13
17
21
24
27
30
34
34
35

C.

Jaarrekening
1. De verantwoordingsstaat
2. De saldibalans
3. WNT verantwoording 2016 – Overige Hoge Colleges van
Staat

45
45
46

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

4
7

53

3

A. ALGEMEEN
1. AANBIEDING EN DECHARGEVERLENING
AAN de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer van de
Staten-Generaal.
Hierbij bied ik het jaarverslag met betrekking tot de begroting van de Raad
van State, de Algemene Rekenkamer, de Nationale ombudsman, de
Kanselarij der Nederlandse Orden, het Kabinet van de Gouverneur van
Aruba, het Kabinet van de Gouverneur van Curaçao en het Kabinet van de
Gouverneur van Sint Maarten (IIB) over het jaar 2016 aan.
Onder verwijzing naar de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet
2001 verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties decharge te verlenen over het
in het jaar 2016 gevoerde financiële beheer.
Ten behoeve van de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit
verzoek tot dechargeverlening is door de Algemene Rekenkamer als
externe controleur op grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001
een rapport opgesteld. Dit rapport wordt separaat door de Algemene
Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden. Het rapport bevat de
bevindingen en het oordeel van de Rekenkamer met betrekking tot:
a. het gevoerde financieel beheer en materieel beheer;
b. de ten behoeve van dat beheer bijgehouden administraties;
c. de financiële informatie in de jaarverslagen;
d. de departementale saldibalansen;
e. de totstandkoming van de informatie over het gevoerde beleid en de
bedrijfsvoering;
f.
de in het jaarverslag opgenomen informatie over het gevoerde beleid
en de bedrijfsvoering.
Bij het besluit tot dechargeverlening dienen verder de volgende, wettelijk
voorgeschreven, stukken te worden betrokken:
a. het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2016;
b. het voorstel van de slotwet dat met het onderhavige jaarverslag
samenhangt;
c. het rapport van de Algemene Rekenkamer over het jaar 2016 met
betrekking tot het onderzoek van de centrale administratie van ’s Rijks
schatkist en van het Financieel jaarverslag van het Rijk;
d. de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer met
betrekking tot de in het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2016
opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over
2016, alsmede met betrekking tot de Saldibalans van het Rijk over
2016 (de verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 83, derde lid,
van de Comptabiliteitswet 2001).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

4

Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de
betrokken slotwet is aangenomen en voordat de verklaring van
goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

R.H.A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

5

Dechargeverlening door de Tweede Kamer
Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001
verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat
de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De voorzitter van de Tweede Kamer,

Handtekening:

Datum:
Op grond van artikel 64, tweede lid van de Comptabiliteitswet 2001 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling
doorgezonden aan de voorzitter van de Eerste Kamer.
Dechargeverlening door de Eerste Kamer
Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001
verklaart de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat
de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De voorzitter van de Eerste Kamer,

Handtekening:

Datum:
Op grond van artikel 64, derde lid van de Comptabiliteitswet 2001 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de
Minister van Financiën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

6

Leeswijzer

2. LEESWIJZER
Opbouw Jaarverslag 2016
Het jaarverslag over 2016 bestaat conform de regelgeving uit de volgende
delen:
A. Algemeen
B. Beleidsverslag
C. Jaarrekening
De paragraafindeling van de artikelen is als volgt:
A. Algemene doelstelling
B. Rol en verantwoordelijkheid
C. Beleidsconclusies
D. Budgettaire gevolgen van beleid
E. Toelichting artikelonderdeel
Bij de begrotingen HIIA en HIIB wordt vermeld dat er sprake is van een
afwijkend regime voor het centrale apparaatsartikel. Dit betekent dat geen
apart centraal apparaatsartikel hoeft te worden opgenomen. Vaak bestaan
deze begrotingen uit één artikel. In de toelichting per artikelonderdeel is
een uitsplitsing opgenomen van de apparaatsuitgaven.
Wijziging artikel Nominaal en Onvoorzien
Conform de RBV 2017 is niet-beleidsartikel 10 Nominaal en Onvoorzien
gewijzigd. De onderdelen loon- en prijsbijstelling worden onderverdeeld
naar programma en apparaat. Omdat in de begroting 2016 deze wijziging
nog niet van kracht was, wordt alleen voor het verschil (de laatste kolom)
deze onderverdeling naar programma en apparaat gemaakt.
De bedrijfsvoeringsparagraaf is onder een aparte paragraaf opgenomen.
Wat betreft de budgettaire gevolgen van beleid is alleen een inhoudelijke
toelichting gegeven bij opmerkelijke verschillen (boven € 0,5 mln.) tussen
de oorspronkelijke vastgestelde begroting 2016 en de realisatie 2016.
Rechtmatigheid
In 2016 zijn de tolerantiegrenzen voor de rechtmatigheid op hoofdstukniveau niet overschreden en is er sprake van een getrouw beeld. Een
toelichting op de rechtmatigheid per College is te vinden in de bedrijfsvoeringsparagraaf.
Groeiparagraaf
Er zijn dit jaar geen nieuwe ontwikkelingen voor de groeiparagraaf te
melden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

7

Beleidsverslag

B. BELEIDSVERSLAG
1. BELEIDSARTIKELEN
Artikel 1. Raad van State
A Algemene doelstelling
De Raad van State heeft de taak om als adviseur voor wetgever en
bestuur en als hoogste algemene bestuursrechter bij te dragen aan
behoud en versterking van de democratische rechtsstaat en daarbinnen
aan de eenheid, legitimiteit en kwaliteit van het openbaar bestuur in brede
zin, alsmede aan de rechtsbescherming van de burger.
De Grondwet, de Wet op de Raad van State en de Wet houdbare
overheidsfinanciën vormen het wettelijk kader, waarbinnen de Raad van
State zijn taken verricht. Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden
vormt de grondslag voor zijn werkzaamheden als Raad van State van het
Koninkrijk.
B Rol en verantwoordelijkheid
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor de beschikbaarheid van een voldoende begroting en verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Overige Hoge
Colleges van Staat en Kabinetten van de Gouverneurs. De Colleges
voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de
inhoud van dit beheer bestaan afspraken (de zogenoemde beheersafspraken) tussen de Minister en de Colleges, waarin recht gedaan wordt
aan hun staatsrechtelijke positie.1
C Beleidsconclusies
Splitsing Raad van State en concentratie bestuursrechtspraak
In de brief van 16 november 20162 hebben de ministers van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties en Veiligheid en Justitie aan de Voorzitter van
de Tweede Kamer der Staten-Generaal geschreven dat de regering het
wetsvoorstel Organisatie hoogste bestuursrechtspraak heeft ingetrokken.
Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 ter implementatie van Richtlijn
2013/32/EU (Procedure- en Opvangrichtlijn)
De budgettaire gevolgen van de Procedure- en Opvangrichtlijn maken
onderdeel uit van de herijking van de kostprijs van de Vreemdelingenkamer. De voor 2016 geplande herijking zal plaatsvinden in 2017.
De Afdeling advisering
Taak van de Afdeling advisering is het op de meest doelmatige en
kwalitatief goede wijze afdoen van binnengekomen adviesaanvragen.
Tijdigheid, kenbaarheid en voorspelbaarheid zijn daarbij belangrijke
kernbegrippen.

1
2

Comptabiliteitswet 2001, artikel 19.
Kamerstukken 2016–2017, 34 389)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

8

Beleidsverslag

In de onderstaande tabel zijn de realisaties voor de jaren 2013 – 2016
weergegeven. Voor het jaar 2016 is een vergelijking gemaakt tussen
ontwerpbegroting en de realisatie (afgedaan). In het aantal «afgedaan»
van het jaar 2016 zijn de ongevraagde adviezen, verzoeken om
voorlichting en de rapportages in het kader van het onafhankelijk
begrotingstoezicht inbegrepen.
Tabel 1.1 Instroom en afhandeling adviesaanvragen (in aantallen)
2013

2014

2015

2016

2016

Ontwerpbegroting
Instroom

474

488

465

550

447

Afhandeling

444

492

452

550

430

Toelichting
De aantallen instroom en afhandeling voor het jaar 2016 zijn in lijn met de
trend uit de voorgaande jaren. De in de ontwerpbegroting opgenomen
aantallen voor instroom en afhandeling zijn, mede door de afhankelijkheid
van externe factoren, indicatief. In de loop van het jaar is de meerjarige
verwachting3 omtrent de instroom en afhandeling, in lijn met de
genoemde trend, gewijzigd in 500.
De Afdeling bestuursrechtspraak
Taak van de Afdeling bestuursrechtspraak is het op de meest doelmatige
en kwalitatief goede wijze afdoen van binnengekomen zaken. Tijdigheid,
kenbaarheid en voorspelbaarheid en bruikbare rechtsvorming zijn daarbij
belangrijke aspecten.
De Afdeling bestuursrechtspraak bestaat uit drie kamers: de Ruimtelijkeordeningskamer, de Algemene kamer en de Vreemdelingenkamer.
In de onderstaande tabel is de realisatie van de afhandeling van zaken
door de Afdeling bestuursrechtspraak weergegeven. De gemiddelde
doorlooptijd van alle afdoeningen (hoofdzaken en Voorlopige Voorzieningen) is weergegeven.
Tabel 1.2 Doorlooptijd in weken
Norm
doorlooptijd

Realisatie
2015
gemiddelde
doorlooptijd

Realisatie
2016
gemiddelde
doorlooptijd

Ruimtelijke-ordeningskamer

52

29

28

Algemene kamer

40

30

33

Vreemdelingenkamer

23

15

9

22

18

Totaal bestuursrechtspraak

3

Kamerstukken 2016–2017, 34 550 IIB 1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

9

Beleidsverslag

Tabel 1.3 Instroom en afhandeling van zaken van de Afdeling bestuursrechtspraak (Hoofdzaken en Voorlopige Voorzieningen)
2013

2014

2015

2016

2016

2016

Afgedaan

Afgedaan

Afgedaan

Ontwerpbegroting

Ingekomen

Afgedaan

Ruimtelijke-ordeningskamer

1.971

2.215

2.258

1.950

1.583

1.409

Algemene kamer

3.821

3.941

3.688

3.800

3.411

3.161

Vreemdelingenkamer

8.423

6.650

5.853

6.910

6.729

6.402

Totaal bestuursrechtspraak

14.215

12.806

11.799

12.660

11.723

10.972

De in de ontwerpbegroting opgenomen instroomverwachtingen van de
Ruimtelijke-ordeningskamer en de Algemene kamer zijn gebaseerd op
ervaringsgegevens en een verondersteld ongewijzigd beleid bij de
wetgever en de bestuursorganen. In 2016 was het aantal ingekomen zaken
lager dan verwacht, waardoor het aantal afgedane zaken eveneens lager
was.
De Afdeling bestuursrechtspraak is na de Immigratie- en Naturalisatiedienst en de rechtbanken de laatste schakel in de vreemdelingenketen. De
instroom van zaken binnen de Vreemdelingekamer is grotendeels de
uitkomst van de instroom, doorstroom en uitstroom bij de genoemde
ketenpartners.
De verwachtingen ten aanzien van de instroom en productie van de
Vreemdelingenkamer worden in samenwerking met de partners binnen de
vreemdelingenketen jaarlijks vastgesteld. De verwerking van de budgettaire gevolgen van deze actualisatie vindt plaats bij gelegenheid van de
Voorjaarnota en in de eerste suppletoire begroting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

10

Beleidsverslag

D Tabel Budgettaire gevolgen van beleid
Beleidsartikel 1 Raad van State
2012

2013

2014

2015

Realisatie Vastgestelde
2016
begroting
2016

Verschil
2016

Verplichtingen:

59.949

59.254

58.577

59.570

58.906

54.031

4.875

Uitgaven:

59.863

58.990

58.521

59.502

57.616

54.031

3.585

1.1

Advisering

0

0

0

0

7.375

6.819

556

1.2

Bestuursrechtspraak

0

0

0

0

50.241

47.212

3.029

1.3

Raad van State

59.863

58.990

58.521

59.502

0

0

0

2.686

2.987

2.560

2.017

1.725

1.950

– 225

Ontvangsten:

E Toelichting artikelonderdeel
Verplichtingen
Het bedrag van de gerealiseerde verplichtingen, dat de stand Najaarsnota
overschrijdt, betreft onder andere in 2016 nieuw afgesloten meerjarige
overeenkomsten voor licenties ten behoeve van software, het onderhoud
voor het personeelsinformatiesysteem en detachering van personeel.
Uitgaven
De wijzigingen van de oorspronkelijk vastgestelde begroting zijn
toegelicht in de eerste en tweede suppletoire begrotingswetten. Bij
gelegenheid van de Voorjaarsnota 2016 en de Miljoenennota 2017 is circa
€ 6,4 mln. toegevoegd aan het begrotingsartikel. Dit bedrag is het saldo
van een compensatie van hogere uitgaven ten behoeve van de afdoening
van zaken in het kader van de Crisis- en herstelwet (€ 0,7 mln.), toegenomen uitgaven als gevolg van een hoger dan geraamde instroom van
zaken in de Vreemdelingenkamer (€ 0,9 mln.), een uitgavenverhoging als
gevolg van gestegen pensioenlasten (€ 0,1 mln.) en een toevoeging (€ 3,6
mln.) als dekking van uitgaven ten behoeve van de wettelijk voorgeschreven digitalisering van de toegang tot de bestuursrechtspraak en de
beheerskosten die daar het gevolg van zijn. Daarnaast is het begrotingsartikel verhoogd met circa € 1,6 mln. loon- en prijscompensatie. Tegenover
deze uitgavenverhogingen stond een uitgavenverlaging van circa € 0,5
mln. als compensatie van de bij gelegenheid van het financieel
Jaarverslag 2015 gemelde uitgavenoverschrijding.
Bij de Najaarsnota is een uitgavenverlaging van € 2,7 mln. gemeld. Van
dit bedrag betreft € 1,2 mln. een verlaging van de uitgaven in de
Vreemdelingenkamer, € 1,0 mln. een kasschuif naar 2017 ten behoeve van
het programma digitalisering bestuursrechtspraak en € 0,5 mln. de
eindejaarsmarge 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

11

Beleidsverslag

In vergelijking met de stand van de Najaarsnota zijn de gerealiseerde
uitgaven op het begrotingsartikel van de Raad van State zijn € 0,15 mln.
lager dan de raming. Deze meevaller is per saldo het gevolg van een
afname met € 0,226 mln. in de personele bezetting binnen de bestuursrechtspraak en een lichte stijging met € 0,076 mln. van de personele
uitgaven binnen de advisering.
Specificatie apparaatsuitgaven
Bedragen x € 1.000
Apparaat

2016

Personeel

51.890

Eigen personeel

47.186

Externe inhuur

4.203

Overig personeel

501

Materieel

5.725

Overig materieel

5.725

Totaal apparaat

57.615

Ontvangsten
De ontvangsten uit hoofd van griffierechten vallen tegen met circa € 0,225
mln. Dit is veroorzaakt door een gedaalde instroom van beroepen binnen
de Afdeling bestuursrechtspraak en door jurisprudentie inzake
«betalingsonmacht» die onder voorwaarden on- en minvermogenden
vrijstelling van het tarief van griffierechten verleent.
Taakstelling
In eerdere begrotingen is melding gemaakt van een tussen de
Vice-President van de Raad van State en de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties gerezen verschil van inzicht over de
taakstelling materieel en personeel uit het Regeerakkoord Rutte II. Deze
vermelding past in het stelsel van de beheersafspraken tussen de Minister
en de Hoge Colleges van Staat.
De Raad van State onderkent de noodzaak om een bijdrage te leveren en
om mee te denken over maatregelen die een financiële matiging van
maatschappelijke kosten tot gevolg hebben. Die maatregelen hangen wat
de Raad betreft samen met een optimaal gebruik van kennis, mensen en
middelen binnen de Raad en het optimaal gebruik maken van synergie- en
schaalvoordelen, ook binnen de bestuursrechtspraak. Van een verschil
van inzicht in de zin van de beheersafspraken is daarom al enige tijd geen
sprake meer4.

4

Zie Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden – vastgesteld 10 oktober 2016 –
Kamerstukken 2016–2017, 34550 IIB 5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

12

Beleidsverslag

Artikel 2. Algemene Rekenkamer
A. Algemene doelstelling
De Grondwet en de Comptabiliteitswet 2001 (CW 2001) vormen het
wettelijke kader voor de Algemene Rekenkamer om de ontvangsten en
uitgaven van het Rijk en de daarmee verbonden organen te onderzoeken.
De Algemene Rekenkamer heeft als doel het rechtmatig, doelmatig,
doeltreffend en integer functioneren van het Rijk en de daarmee
verbonden organen te toetsen en te verbeteren. Daarbij toetst zij ook de
nakoming van verplichtingen die Nederland in internationaal verband is
aangegaan.
De Algemene Rekenkamer voorziet de regering, de Staten-Generaal en
degenen die verantwoordelijk zijn voor de aan het Rijk verbonden
organen van bruikbare en relevante informatie, aan de hand waarvan zij
kunnen bepalen of het beleid van een Minister rechtmatig, doelmatig en
doeltreffend is uitgevoerd.
De Algemene Rekenkamer keurt de rekening van uitgaven en ontvangsten
van het Rijk goed. Jaarlijks stelt de Algemene Rekenkamer haar onderzoeksprogramma vast en bepaalt zij zelf wat zij openbaar maakt. Zij
voorziet de regering, de Staten-Generaal en degenen die verantwoordelijk
zijn voor de gecontroleerde organen van informatie. Deze informatie
bestaat uit onderzoeksbevindingen, oordelen en aanbevelingen over
organisatie, beheer en beleid en is in beginsel voor het publiek toegankelijk.
De Algemene Rekenkamer doet onderzoek bij de rijksoverheid, bij
zelfstandige organisaties die met publiek geld een publieke taak uitvoeren
en bij particulieren, bedrijven en overheden die Europese subsidies
ontvangen.
Daarnaast rekent zij het tot haar verantwoordelijkheden om een bijdrage
te leveren aan goed openbaar bestuur door kennisuitwisseling en
samenwerking in binnen- en buitenland.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal en van de
begroting van de Overige Hoge Colleges van Staat en Kabinetten van de
Gouverneurs. De colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of
hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer bestaan afspraken (de
zogenaamde beheersafspraken) tussen de Minister en de colleges, waarin
recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.5
De Algemene Rekenkamer voert haar wettelijke taken op onafhankelijke
wijze uit.
De Algemene Rekenkamer steunt voor haar werkzaamheden voor een
belangrijk deel op de controle door de Auditdienst Rijk. Deze voorcontrole
draagt dan ook in belangrijke mate bij aan de resultaten van het werk van
de Algemene Rekenkamer. De International Standards of Supreme Audit
Institutions (ISSAI) vormen het kader voor de werkzaamheden van de
Algemene Rekenkamer.

5

Comptabiliteitswet 2001, artikel 19.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

13

Beleidsverslag

C. Beleidsconclusies
De Algemene Rekenkamer heeft in 2016 haar beleidsdoelen gerealiseerd.
In het verslag van werkzaamheden van de Algemene Rekenkamer is dit
gepubliceerd.
In 2016 heeft de Algemene Rekenkamer het werkprogramma op drie
momenten geactualiseerd. Zo kan de Algemene Rekenkamer reageren op
ontwikkelingen en op verzoeken van Eerste en Tweede Kamer en/of van
bewindspersonen.
In 2016 heeft de Algemene Rekenkamer in totaal 77 publicaties
opgeleverd:
• 49 rapporten, waarvan 1 verzoekonderzoek en 24 verantwoordingsonderzoeken;
• 7 updates van webdossiers;
• 21 brieven aan de Tweede Kamer, waarvan 11 brieven aan de Tweede
Kamer met aandachtspunten bij de begroting 2017 (begrotingsbrieven).
In 2016 heeft de Algemene Rekenkamer op verzoek van de Tweede Kamer
een verzoekonderzoek uitgevoerd naar het handhavingsbeleid van de
Belastingdienst. Dit onderzoek werd in november 2016 gepubliceerd.
Met de productie van 77 publicaties overtreft de Algemene Rekenkamer
haar planning voor 2016. In 2016 waren er 67 publicaties voorzien. Het
verschil wordt grotendeels verklaard door het grotere aantal brieven aan
de Tweede Kamer.
Daarnaast organiseerde de Algemene Rekenkamer vele bijeenkomsten en
participeerde zij in bijeenkomsten en discussies van anderen. Een
voorbeeld daarvan vormt de bijeenkomst georganiseerd met de Open
State Foundation, het CBS en de Ministeries van BZK, Financiën en IenM.
Door externe ontwikkelaars werden in competitieverband diverse apps en
websites ontwikkeld waarmee geldstromen en prestaties van de overheid
in kaart werden gebracht (zie www.accountabilityhack.nl).
Op www.rekenkamer.nl heeft de Algemene Rekenkamer de onderzoeksrapporten, de brieven aan de Tweede Kamer en het Verslag 2016
gepubliceerd. Daar zijn ook de webdossiers te vinden. Bij het Verslag 2016
heeft de Algemene Rekenkamer al de uitgaven (het «grootboek»)
openbaar gemaakt in de vorm van open data.
Sinds juni 2014 is de Algemene Rekenkamer voorzitter van de European
Organisation of Supreme Audit Organisations. Het jaar 2016 is onder
meer benut voor het ontwikkelen van een strategie voor de periode 2017 –
2022.
De Algemene Rekenkamer heeft in 2016 voorbereidingen getroffen voor
een omvangrijke wijziging van de organisatiestructuur. Deze reorganisatie
zal in 2017–2018 zijn beslag krijgen. Met de beoogde reorganisatie wordt
geïnvesteerd in wendbaarheid, zakelijkheid en kwaliteit. Aan de reorganisatie zullen personele consequenties verbonden zijn. De formatie zal nog
verder dalen van 325 fte in de jaren 2002 naar 274 fte anno 2016 naar 234
fte naar verwachting in 2018.
De financiële ruimte die met de laatste personeelsreductie wordt
gerealiseerd biedt mogelijkheden om door inhuur van externe capaciteit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

14

Beleidsverslag

wendbaar en flexibel in te spelen op behoefte aan tijdelijk noodzakelijke
specifieke expertise.
Met deze formatiereductie wordt tevens bijgedragen aan de inspanningsverplichting die de Algemene Rekenkamer op zich heeft genomen op
verzoek van het kabinet.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Beleidsartikel 2 Algemene Rekenkamer
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

Verplichtingen:

29.451

29.137

29.947

28.531

29.159

28.204

955

Uitgaven:

29.279

29.051

30.028

28.714

28.868

28.204

664

29.279

29.051

30.028

28.714

28.868

28.204

664

1.712

1.157

977

1.137

802

1.217

-415

2.1

Recht- en doelmatigheidsbevordering

Ontvangsten:

Realisatie Vastgestelde
2016
begroting
2016

Verschil
2016

E. Toelichting artikelonderdelen
Het begrotingsartikel van de Algemene Rekenkamer bevat alleen
apparaatsuitgaven. In onderstaande tabel zijn de apparaatsuitgaven
gespecificeerd.
Specificatie apparaatsuitgaven
Bedragen x € 1.000
Apparaat

2016

Personeel

24.073

Eigen personeel

21.922

Externe inhuur

1.936

Overig personeel

215

Materieel

4.795

Overig materieel

4.795

Totaal apparaat

28.868

In het kader van de regeerakkoorden hebben de kabinetten Rutte I en
Rutte II aan de Algemene Rekenkamer gevraagd de volgende taakstellingen op zich te nemen:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

15

Beleidsverslag

Rutte I

2013

2014

2015

2016

2017

2018
structureel

800.000

1.100.000

1.600.000

1.726.000

1.821.000

1.900.000

504.000

1.008.000

1.176.000

2.230.000

2.829.000

3.076.000

Rutte II
totaal

800.000

1.100.000

1.600.000

Het totaal van de beide taakstellingen loopt daarmee op tot bijna 11%
structureel van het oorspronkelijke begrotingsbedrag 2016 van € 28,2
mln. Met het realiseren van de door de Algemene Rekenkamer en
parlement geaccordeerde inspanningsverplichting van het kabinet Rutte I
is naast een korting op het personeelsbudget van de Algemene Rekenkamer ook het materiële budget sterk versoberd. Met de door de
Algemene Rekenkamer bestreden maar door het parlement geaccordeerde inspanningsverplichting van het kabinet Rutte II zijn de mogelijkheden om investeringen in de bedrijfsvoering te realiseren nog verder
verkleind. De inspanningsverplichtingen gaf de Algemene Rekenkamer
aanleiding tot een verdere reductie van de bezetting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

16

Beleidsverslag

Artikel 3. De Nationale ombudsman
A Algemene doelstelling
De burger heeft recht op behoorlijke behandeling door de overheid.
Meestal gebeurt dat ook, maar het lukt niet altijd. Dan kan de burger
terecht bij de Nationale ombudsman, wiens missie is de burger te
beschermen tegen onbehoorlijk overheidsoptreden.
De doelstelling van de Nationale ombudsman is, als onafhankelijk orgaan
oplossingen te bieden voor individuele klachten van burgers en een
bijdrage te leveren aan de oplossing van structurele behoorlijkheidproblemen onder meer door onderzoek op eigen initiatief. Het voorkomen
van klachten door bijvoorbeeld het geven van preventief advies speelt
hierbij een belangrijke rol.
De Kinderombudsman en de Veteranenombudsman hebben tot doel te
bevorderen dat de rechten van respectievelijk jeugdigen en veteranen
worden geëerbiedigd door bestuursorganen en door privaatrechtelijke
organisaties. De Kinderombudsman en de Veteranenombudsman zijn
ondergebracht bij de Nationale ombudsman.
B Rol en verantwoordelijkheid
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Overige Hoge Colleges van
Staat en Kabinetten van de Gouverneurs. De Colleges voeren zelf het
beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit
beheer bestaan afspraken (de zogenoemde beheersafspraken) tussen de
Minister en de Colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.6
C Beleidsconclusies
In het derde kwartaal van 2016 zijn de werkzaamheden voor de evaluatie
van de Wet Kinderombudsman gestart. Het onderzoek, dat uitgevoerd
wordt door een derde partij, de Universiteit Leiden, heeft als doel de
doeltreffendheid en de (neven)effecten van de wet in de praktijk in kaart te
brengen. Daarbij wordt gekeken naar de beoogde doelstellingen van de
wetgever: toezicht op de naleving van kinderrechten, klachtenafhandeling,
focus op het gehele jeugddomein en participatie van kinderen – en in
hoeverre deze zijn bereikt met de invoering van de wet. Ook wordt
gekeken naar de uitvoering van de wettelijke taken door het team van de
Kinderombudsman en de invloed daarvan voor de doelstellingen van de
wet. De evaluatie is vertraagd en worden niet in 2016, maar in 2017
verwacht.
De Nationale ombudsman vervult de ombudsfunctie voor de openbare
lichamen en rijksdiensten in Caribisch Nederland. Met het Ministerie van
BZK zijn gesprekken gevoerd over de structurele financiering van het werk
van de Nationale ombudsman in Caribisch Nederland. Dit heeft tot
incidenteel budget geleid.

6

Comptabiliteitswet 2001, artikel 19.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

17

Beleidsverslag

De ombudsman is in tegenstelling tot in Europees Nederland eerstelijns
klachtbehandelaar voor klachten over de lokale overheden op de eilanden.
Dit is een wezenlijk andere positie die extra inzet vergt. Bovendien hebben
veel overheidsinstanties op de eilanden, zowel op rijksniveau als lokaal,
nog geen echte bekendheid met het klachtrecht, dit blijkt uit de klachtbehandeling door de Nationale ombudsman en uit gesprekken met
overheidsorganisaties. Daarom werkt de Nationale ombudsman ook aan
het ingevoerd krijgen van de beginselen van het klachtrecht. Ook hebben
veel bewoners op Bonaire, St Eustatius en Saba nog geen bekendheid
met de Nationale ombudsman. Dit betekent dat zij kennis moeten maken
met de ombudsman als laagdrempelige onafhankelijke instantie waar een
burger in vertrouwen zijn klacht over de overheid kan voorleggen.
Daarom is de ombudsman in 2016 twee keer naar deze eilanden
toegegaan. Hier werden spreekuren gehouden en gesprekken gevoerd
met overheidsvertegenwoordigers. Waar het werk voorheen voornamelijk
bestond uit het doen van interventies (het oplossen van problemen) naar
aanleiding van klachten, zijn dit jaar ook meerdere onderzoeken gedaan.
Het aantal klachten neemt al jaren gestaag toe en is relatief gezien hoger
dan in Europees Nederland. In 2015 zijn 125 klachten behandeld, in 2016
212. Caribisch Nederland telde in 2016 circa 24.500 inwoners. Met 212
verzoeken betekent dit dat per circa 118 inwoners een verzoek werd
ontvangen. Nederland telt circa 16,8 miljoen inwoners, van hen ontvingen
we 35.000 verzoeken. Dit betekent dat per circa 480 inwoners een verzoek
werd ontvangen. Vanuit Caribisch Nederland worden dus naar verhouding
ruim vier maal zoveel verzoeken ontvangen.
D Tabel Budgettaire gevolgen van beleid
Beleidsartikel 3 De Nationale ombudsman
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

Verplichtingen:

16.457

15.632

16.676

17.674

16.662

15.204

1.458

Uitgaven:

16.635

16.226

16.361

17.016

16.306

15.204

1.102

3.1

Reguliere klachten

14.393

13.895

13.982

14.472

14.035

13.031

1.004

3.2

Klachten van lagere
overheden

2.242

2.331

2.379

2.544

2.271

2.173

98

2.340

2.840

2.765

3.192

2.775

2.189

586

Ontvangsten:

Realisatie Vastgestelde
2016
begroting
2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

Verschil
2016

18

Beleidsverslag

E Toelichting artikelonderdeel
Uitgaven
Artikel 3.1
Dit betreft de uitgaven voor klachtbehandeling door de Nationale
ombudsman waaronder ook het onderzoek op eigen initiatief. Daarnaast
ook uitgaven voor de uitvoering van taken van de Kinderombudsman en
de Veteranenombudsman.
Artikel 3.2
Op Artikel 3.2 worden alle uitgaven van de klachtbehandeling voor de
decentrale overheden zichtbaar.
Tabel 1: Aantal klachten naar ontvangst
Klachten

2014

2015

2016

Per post

3.640

3.750

3.860

Digitaal

7.710

9.420

6.810

Totaal schriftelijk

11.350

13.170

10.670

Mondeling

24.920

24.980

24.160

Totaal

36.270

38.150

34.830

•

Deze aantallen zijn exclusief de klachtbehandeling door de Kinderombudsman en Veteranenombudsman. Het aantal klachten is afgerond op
tientallen

Het budget van de Nationale ombudsman voor 2016 is gekort in verband
met overschrijding van het budget in 2015. Dit heeft ervoor gezorgd dat
de uitgaven tot het uiterste zijn beperkt. Dit heeft niet kunnen voorkomen
dat het budget alsnog is overschreden. Bij de 1e suppletoire heeft de
Nationale ombudsman een korting op haar budget gekregen in verband
met de overschrijding uit het jaar 2015. De Nationale ombudsman heeft
binnen haar mogelijkheden geprobeerd ook dit tekort op te lossen.
Ondanks de sturing op enkel de minimale uitgaven voor de organisatie,
heeft de Nationale ombudsman niet de gehele korting binnen de
begroting op kunnen vangen. Merkbaar is dat de organisatie de grenzen
van mogelijke bezuinigingen heeft bereikt, waardoor de mogelijkheden
om te investeren in de toekomst van personeel en organisatie uiterst
beperkt zijn geweest.
Het totale budget van de Nationale ombudsman is na verwerking van de
begrotingsmutaties gedurende het jaar overschreden met ongeveer
€ 0,14 mln. De overschrijding heeft voornamelijk plaatsgevonden op het
budget van de Kinderombudsman, in verband met de extra benodigde
capaciteit voor de uitvoering van de taken van de Kinderombudsman en
tijdelijke externe inhuur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

19

Beleidsverslag

Specificatie apparaatsuitgaven
Bedragen x € 1.000
Apparaat

2016

Personeel

12.759

Eigen personeel

11.605

Externe inhuur

637

Overig personeel

517

Materieel

3.547

Overig materieel

3.547

Totaal apparaat

16.306

Ontvangsten
De ontvangsten hebben voornamelijk betrekking op de klachtbehandeling
voor de decentrale overheden en ontvangsten die betrekking hebben op
het voorgaande begrotingsjaar. Ook zijn er enkele buitenlandse subsidieprojecten afgerond.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

20

Beleidsverslag

Artikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden
A Algemene doelstelling
De Kanselarij der Nederlandse Orden (KNO) is bij Koninklijk Besluit (KB)
van 3 juni 1844 ingesteld. De Kanselarij der Nederlandse Orden is de
organisatie die:
• het Kapittel voor de Civiele Orden en het Kapittel der Militaire
Willems-Orde huisvest en ambtelijk ondersteunt in hun advisering
over de voorstellen tot decoratieverlening;
• zorg draagt voor het beheer van de versierselen van de onderscheidingen en voor de correcte verzending ervan aan de betrokken Ministeries;
• zorgt dat registers worden aangehouden van in het Koninkrijk der
Nederlanden onderscheiden personen.
Kapittel der Militaire Willems-Orde
De taken van het Kapittel der Militaire Willems-Orde behelzen:
• het adviseren van het hoofd van het betrokken departement van
algemeen bestuur over de voordrachten voor benoeming of bevordering in en ontslag uit de Orde dan wel over aanvragen om in de Orde
te worden opgenomen of bevorderd;
• het verstrekken van inlichtingen aan het hoofd van het betrokken
departement van algemeen bestuur alsmede het geven van inzage in
alle zakelijke gegevens en bescheiden aan deze departementen;
• het aanhouden van registers voor elk der vier klassen van ridders;
• het houden van aantekening van verlening van het ordeteken aan
onderdelen van de krijgsmacht.
Kapittel voor de Civiele Orden
Het Kapittel voor de Civiele Orden heeft als adviescollege op landelijk
niveau tot taak Onze Minister wie het aangaat te adviseren over het
verlenen van onderscheidingen in één van de Civiele Orden.
B Rol en verantwoordelijkheid
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Overige Hoge Colleges van
Staat en Kabinetten van de Gouverneurs. De Colleges voeren zelf het
beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit
beheer bestaan afspraken (de zogenoemde beheersafspraken) tussen de
Minister en de Colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.7
C Beleidsconclusies
De realisatie van een nieuw ICT-systeem voor aanvraag en behandeling
van Koninklijke onderscheidingen heeft een vertraging van 1 jaar
opgelopen.

7

Comptabiliteitswet 2001, artikel 19.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

21

Beleidsverslag

D Tabel Budgettaire gevolgen van beleid
Beleidsartikel 4 Kanselarij Nederlandse Orden
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

Verplichtingen:

3.802

4.791

3.954

3.933

6.178

5.421

757

Uitgaven:

4.807

4.845

3.583

4.170

4.409

5.421

-1.012

4.1

Apparaat

2.443

2.389

2.462

2.906

3.187

3.811

-624

4.2

Decoraties

2.362

2.454

1.120

1.262

1.221

1.605

-384

4.3

Riddertoelagen

2

2

1

2

1

5

-4

157

130

154

241

294

29

265

Ontvangsten:

Realisatie Vastgestelde
2016
begroting
2016

Verschil
2016

E Toelichting artikelonderdeel
4.1 Apparaat
In onderstaande tabel is het begrotingsartikel apparaatuitgaven van de
Kanselarij der Nederlandse Orden gespecificeerd.
Specificatie apparaatuitgaven
(bedragen x € 1.000)
Apparaat

2016

Personeel

2.022

Eigen personeel

1.362

Externe inhuur

660

Overig personeel

0

Materieel

1.165

Overig materieel

1.165

Totaal apparaat

3.187

Onderuitputting op de uitgaven van apparaat is voornamelijk ontstaan
doordat de beoogde ICT uitgaven voor de vernieuwing van het huidige
decoratiesysteem «Daisy» vertraging opgelopen hebben. Lint, het nieuwe

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

22

Beleidsverslag

decoratiesysteem, zal naar verwachting in 2018 in gebruik worden
genomen.
4.2 Decoraties
De gerealiseerde uitgaven van decoraties op de begroting heeft onder
andere te maken met de jaarlijkse bestelling van versierselen. De
Koninklijke Nederlandse Munt die de versierselen fabriceert heeft de door
de KNO opgegeven order niet geheel kunnen fabriceren.
4.3 Ontvangsten
De ontvangsten zijn voor een deel, € 0,130 mln., hoger uitgevallen door
het ontvangen van een eenmalige vergoeding van de Nationale Politie
voor de bestelling van Politiemedailles, jaartekens en batons die de
Nationale Politie jaarlijks bij de Kanselarij der Nederlandse Orden
afneemt. Ook is een groot aantal teruggekomen onderscheidingen, die
niet in aanmerking komen voor restauratie, verschrot en de waarde
hiervan is uitgekeerd. Tevens zijn de ontvangsten van borgsommen hoger
uitgevallen dan ingeschat was.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

23

Beleidsverslag

Artikel 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba
A. Algemene doelstelling
De missie van het kabinet is het optimaal ondersteunen van de
Gouverneur in de uitoefening van zijn taken. Gezien deze ondersteunende
rol zijn de taken van het kabinet een afgeleide van de wettelijke taken en
bevoegdheden van de Gouverneur. De belangrijkste taken en bevoegdheden zijn opgenomen in het Statuut voor het Koninkrijk, de Staatsregeling van Aruba en het Reglement van de Gouverneur. Verder is de
regelgeving voor naturalisatie, optie, paspoorten en visa van belang (de
Rijkswet op het Nederlanderschap, de Paspoortwet, de Paspoortuitvoeringsregeling Nederlandse Antillen en Aruba en de visuminstructies van
de Minister van Buitenlandse zaken en de Staatssecretaris van Veiligheid
& Justitie). Daarnaast zijn de taken en inrichting van het kabinet
vastgelegd in een instellings- en beheersbesluit, alsmede een organisatie
en formatieplan.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De bestuurlijke rol van de Gouverneur zowel binnen Aruba als landsorgaan, als in relatie tot het Koninkrijk als Koninkrijksorgaan brengt met
zich mee dat op het hele werkveld van deze overheden contacten worden
onderhouden, ook door het Kabinet ten behoeve van de Gouverneur met
de Staten van Aruba, met ministers, andere bestuurders en instituties in
het Koninkrijk, Aruba en Nederland. De relaties met de Gouverneurs van
Aruba en van Curaçao zijn geïnstitutionaliseerd en worden onderhouden.
Met name bij de uitvoering van rijkswetgeving werkt het Kabinet samen
met verschillende ministeries, agentschappen en diensten. Dit zijn in het
bijzonder de Immigratie- en Naturalisatiedienst, de Rijksdienst voor
Identiteitsgegevens en het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Binnen het
land Aruba heeft het Kabinet intensief contact met de Staten, de Raad van
Ministers, de Hoge Colleges van Staat en met overige landsdiensten. De
Gouverneur van Aruba heeft de procedure van de aanvraag en uitgifte
van nationale paspoorten aan ingezetenen van Aruba deels gemandateerd
aan de Dienst Bevolking en Burgerzaken (Censo).
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Overige Hoge Colleges van
Staat en Kabinetten van de Gouverneurs. De colleges voeren zelf het
beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit
beheer bestaan afspraken (de zogenoemde beheersafspraken) tussen de
Minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.8
C. Beleidsconclusies
Er zijn geen beleidswijzigingen. Voor wat betreft de uitvoering en beoogde
resultaten deden zich geen bijzonderheden voor. Wel is sprake geweest
van een toename van het aantal optie- en Naturalisatieverzoeken en een
afname voor wat betreft de paspoorten en visa-aanvragen in vergelijking
met 2015. Voor wat betreft de visa-aanvragen gaat het om een vermindering van 50%.

8

Comptabiliteitswet, artikel 19.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

24

Beleidsverslag

D. Budgettaire gevolgen van beleid
Beleidsartikel 6 Kabinet Gouverneur Aruba
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

Verplichtingen:

2.074

1.985

1.742

2.000

1.978

1.776

202

Uitgaven:

2.092

1.986

1.759

2.000

1.978

1.776

202

6.1

2.092

1.986

1.759

2.000

1.978

1.776

202

53

148

78

66

97

60

37

Apparaat

Ontvangsten:

Realisatie Vastgestelde
2016
begroting
2016

Verschil
2016

E. Toelichtingen artikelonderdelen
Het begrotingsartikel van het Kabinet van de Gouverneur van Aruba bevat
alleen apparaatsuitgaven.
Specificatie apparaatsuitgaven
Bedragen x € 1.000
Apparaat

2016

Personeel

1.057

Eigen personeel

896

Externe inhuur

58

Overig personeel

103

Materieel

918

Overig materieel

918

Totaal apparaat1

1.975

1

Exclusief koersverschillen op dep geboekt ad. € 3.000

Uitgaven
Onder Eigen personeelskosten zijn opgenomen de loonkosten. Onder
Overig personeel zijn de opleidingskosten en de postactieven
opgenomen. Eind 2016 had nog geen volledige doorbelasting van de
salariskosten en toelagen VUBZK van de uitgezonden medewerkers
plaatsgevonden. Voor 2 medewerkers geldt dat helemaal geen salariskosten doorbelast zijn. De personeelskosten en daarmee de totale
uitputting zou anders veel hoger zijn geweest (minimaal circa € 0,2 mln.
hoger).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

25

Beleidsverslag

In 2016 heeft het personeel zowel op Aruba als in Nederland meer
cursussen gevolgd.
Eind 2016 is geïnvesteerd in de automatisering, zowel in hardware als in
software. Het betrof hier eerder uitgestelde investeringen alsook reguliere
vervanging en modernisering. Verouderd/versleten meubilair is deels
vervangen. In 2017 zal dit afgerond worden. Twee dienstauto’s zijn
eveneens vervangen.
Eind 2016 zijn, in het kader van de gouverneurswisseling, zoals voorzien
extra kosten gemaakt voor zowel het afscheid van de tot 1 januari 2017
nog in functie zijnde Gouverneur als voor het aantreden van de per
1 januari 2017 nieuwe Gouverneur (verhuizing, recepties e.d.). Ook voor
de wisseling van de Waarnemend Gouverneur per 1 november 2016 zijn
extra kosten gemaakt (recepties, afscheidscadeau e.d.).
Naast de inrichting van de ambtswoning zijn ook extra kosten gemaakt
voor de exploitatie van de ambtswoning.
De geplande viering (en de daarmee samenhangende extra kosten) van
het 30-jarig bestaan van het kabinet heeft in 2016 niet plaats kunnen
vinden en is verschoven naar 2017.
Ontvangsten
Zoals hiervoor vermeld is in 2016 in vergelijking met 2015 sprake geweest
van een toename van het aantal verzoeken voor naturalisatie en optie en
een afname van de paspoorten en visa-aanvragen.
Het bedrag volgens de tabel budgettaire gevolgen van beleid is echter
inclusief koersverschillen en herwaardering (ca. € 23.000) en geeft dus
een vertekend beeld van de daadwerkelijke ontvangsten uit hoofde van
voorgenoemde inkomstenbronnen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

26

Beleidsverslag

Artikel 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao
A. Algemene doelstelling
De missie van het kabinet is het optimaal ondersteunen van de
Gouverneur in de uitoefening van zijn taken in zijn beide hoedanigheden:
als het onschendbare hoofd van de regering van het land Curaçao en als
orgaan van het Koninkrijk. De taken van het kabinet zijn afgeleid van de
wettelijke taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de
Gouverneur. De belangrijkste taken en bevoegdheden van de Gouverneur
van Curaçao zijn opgenomen in het Statuut voor het Koninkrijk, de
Staatsregeling van Curaçao, verschillende (organieke) Curaçaose
landsverordeningen, Koninkrijkswetgeving en het Reglement van de
Gouverneur van Curaçao. Aan het feit dat de Gouverneur bevoegd orgaan
is in de uitvoeringsregelingen van de Rijkswet op het Nederlanderschap
en van de Rijkswet Paspoortwet ontleent het Kabinet van de Gouverneur
dienstverlenende, uitvoerende consulaire werkzaamheden. Daarnaast zijn
de taken en inrichting van het kabinet vastgelegd in een instellings- en
beheersbesluit, evenals in een Organisatie- en Formatieplan.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de overige Hoge Colleges van
Staat en Kabinetten van de Gouverneurs. De colleges voeren zelf het
beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit
beheer bestaan afspraken (de zogenaamde beheersafspraken) tussen de
Minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.9
C. Beleidsconclusies
Het kabinet heeft haar te halen doelstellingen volledig gerealiseerd.

9

Comptabiliteitswet, artikel 19.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

27

Beleidsverslag

D. Budgettaire gevolgen van beleid
Beleidsartikel 7 Kabinet Gouverneur Curaçao
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

Verplichtingen:

2.425

2.491

3.371

3.196

3.227

2.708

519

Uitgaven:

2.366

2.550

3.062

3.497

3.227

2.708

519

2.366

2.550

3.062

3.497

3.227

2.708

519

-99

148

51

106

158

200

-42

7.1

Kabinet Gouverneur
Curaçao

Ontvangsten:

Realisatie Vastgestelde
2016
begroting
2016

Verschil
2016

E. Toelichtingen artikelonderdelen
Ondersteuning van de Gouverneur
Het kabinet signaleert en analyseert politieke, bestuurlijke en maatschappelijke ontwikkelingen en adviseert de Gouverneur daarover. Het kabinet
is geen beleidsvormend orgaan. De informatieverwerving en analyses zijn
uitsluitend bedoeld ter ondersteuning en advisering van de Gouverneur.
De ambtelijke ondersteuning van de Gouverneur is er op gericht dat deze
zijn taken als Lands- en Koninkrijksorgaan optimaal kan vervullen.
Bekrachtiging Landsverordeningen en Landsbesluiten
De Gouverneur bekrachtigt als hoofd van de Curaçaose regering
landsverordeningen, landsbesluiten houdende algemene maatregelen en
landsbesluiten. Aan de Gouverneur voorgedragen landsverordeningen en
landsbesluiten worden getoetst aan de Staatsregeling, Rijkswetgeving,
Algemene Maatregelen van Rijksbestuur en Verdragen, alsmede aan het
algemeen belang van het Koninkrijk. Het kabinet bereidt deze toetsing
voor en adviseert de Gouverneur ter zake van de verdere afdoening.
Uitvoeringstaken
In enkele Rijkswetten is bepaald dat de Gouverneur belast is met de
uitvoering. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om de Paspoortwet, het Verdrag
van Schengen en de Rijkswet op het Nederlanderschap. Het Kabinet zorgt
voor afkondiging van Rijkswetten en Algemene Maatregelen van
Rijksbestuur, geeft namens de Gouverneur paspoorten, laissez-passers en
visa uit, bereidt besluiten van de Gouverneur op optieverklaringen voor,
registreert naturalisatieverzoeken, neemt de leges in ontvangst en geleidt
de naturalisatieverzoeken – voorzien van een advies – door, organiseert de
naturalisatieceremonies en beoordeelt aanvragen voor toestemming voor
schepen en luchtvaartuigen die het Curaçaose deel van territorium van
het Koninkrijk doorkruizen of willen bezoeken.
Het kabinet geeft op deze wijze, binnen de grenzen van de bevoegdheden
en verantwoordelijkheden van de Gouverneur van Curaçao, namens hem
invulling aan diens wettelijke taken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

28

Beleidsverslag

Paspoortuitgifte aan ingezetenen Curaçao
De Gouverneur van Curaçao heeft de procedure van de aanvraag en
uitgifte van nationale paspoorten voor ingezetenen van Curaçao gemandateerd aan de landsdienst voor Burgerzaken (Kranshi). Met deze dienst
wordt periodiek overlegd over de wijze waarop aan dit mandaat invulling
wordt gegeven.
Specificatie apparaatsuitgaven
Bedragen x € 1.000
Apparaat

2016

Personeel

1.837

Eigen personeel

1.642

Externe inhuur

93

Overig personeel

102

Materieel

1.390

Overig materieel

1.390

Totaal apparaat1

3.227

1

Exclusief koersverschillen op dep geboekt ad. € 3.000

Prestaties en productgegevens (realisatie in
aantallen)

2014

2015

2016

Landbesluiten/-verordeningen/-personeel

3.785

5.265

3.865

Reisdocumenten

759

658

767

Visa

189

262

258

Naturalisaties (ingenomen verzoeken)

167

190

178

Naturalisatieceremonies

3

3

5

Opties (ingenomen verzoeken)

60

99

80

Gratieverzoeken

23

6

6

Uitleveringen

0

4

6

Paspoortsignaleringen

0

0

0

Audits afgifte reisdocumenten

1

1

1

Overvliegvergunningen en havenbezoeken

169

117

113

Adviseren en doorgeleiden voorstellen
Koninklijke onderscheidingen (aantal
toegekende onderscheidingen)

29

15

17

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

29

Beleidsverslag

Artikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
A Algemene doelstelling
Het kabinet draagt zorg voor de ambtelijke ondersteuning van de
Gouverneur in zijn hoedanigheid van vertegenwoordiger van de Koning
als hoofd van de regering van het land Sint Maarten en als vertegenwoordiger van de regering van het Koninkrijk.
De taken en bevoegdheden van de Gouverneur van Sint Maarten zijn
opgenomen in het Statuut voor het Koninkrijk, de Staatsregeling van Sint
Maarten, verschillende (organieke) Sint Maartense landsverordeningen,
Koninkrijkswetgeving en het Reglement voor de Gouverneur van Sint
Maarten.
Aan het feit dat de Gouverneur bevoegd orgaan is tot uitvoering van de
rijkswet op het Nederlanderschap en van de rijkswet Paspoortwet ontleent
het Kabinet van de Gouverneur veel dienstverlenende, uitvoerende
werkzaamheden. De taken en inrichting van het kabinet zijn vastgelegd in
een instellings- en beheersbesluit, evenals in een organisatie- en
formatieplan.
B Rol en verantwoordelijkheid
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Overige Hoge Colleges van
Staat en Kabinetten van de Gouverneurs. De Colleges voeren zelf het
beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit
beheer bestaan afspraken (de zogenoemde beheersafspraken) tussen de
Minister en de Colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.10
De bestuurlijke rol van de Gouverneur zowel binnen Sint Maarten als
landsorgaan, als in relatie tot het Koninkrijk als Koninkrijksorgaan brengt
met zich mee dat op het gehele werkveld van deze overheden contacten
worden onderhouden, ook door het kabinet ten behoeve van de
Gouverneur met de Staten van Sint Maarten, met Ministers, andere
bestuurders en instituties in het Koninkrijk, Sint Maarten en Nederland. De
relaties met de Gouverneurs van Aruba en van Curaçao zijn geïnstitutionaliseerd en worden onderhouden.
Met name bij de uitvoering van rijkswetgeving werkt het kabinet samen
met verschillende Ministeries, agentschappen en diensten. Dit zijn in het
bijzonder de Immigratie- en Naturalisatiedienst, de Rijksdienst voor
Identiteitsgegevens en het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Binnen het
land Sint Maarten heeft het kabinet intensief contact met de Staten, de
Raad van Ministers, de Hoge Colleges van Staat en met overige landsdiensten. De Gouverneur van Sint Maarten heeft de procedure van de
aanvraag en uitgifte van nationale paspoorten aan ingezetenen van Sint
Maarten deels gemandateerd aan de landsdienst voor Burgerzaken
(Census Office).

10

Comptabiliteitswet 2001, artikel 19.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

30

Beleidsverslag

C Beleidsconclusies
Voor de uitvoering van de werkzaamheden hebben zich weinig bijzonderheden voorgedaan. Naast een kleine toename in de afgifte van reisdocumenten is er een toename geconstateerd in de behandeling van
naturalisatie- en optieverzoeken.
D Tabel Budgettaire gevolgen van beleid
Beleidsartikel 8 Kabinet Gouverneur St. Maarten
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

Verplichtingen:

2.071

2.262

2.803

2.338

2.299

1.958

341

Uitgaven:

2.120

2.273

2.831

2.365

2.321

1.958

363

2.120

2.273

2.831

2.365

2.321

1.958

363

6

289

80

67

113

50

63

8.1

Kabinet Gouverneur
St. Maarten

Ontvangsten:

Realisatie Vastgestelde
2016
begroting
2016

Verschil
2016

E Toelichting artikelonderdeel
Uitgaven
Specificatie apparaatsuitgaven
Bedragen x € 1.000
Apparaat

2016

Personeel

1.429

Eigen personeel

1.395

Externe inhuur

14

Overig personeel

20

Materieel

885

Overig materieel

885

1

2.314

Totaal apparaat
1

Afwijking t.o.v. tabel «Budgettaire gevolgen van het Beleid» betreft koersverschillen € 7.361

Ondersteuning van de Gouverneur
Het kabinet signaleert en analyseert politieke, bestuurlijke en maatschappelijke ontwikkelingen en adviseert de Gouverneur daarover. Het kabinet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

31

Beleidsverslag

is geen beleidsvormend orgaan. De informatieverwerving en analyses zijn
uitsluitend bedoeld ter ondersteuning en advisering van de Gouverneur.
De ambtelijke ondersteuning van de Gouverneur in de vorm van het
Kabinet van de Gouverneur is er op gericht dat de Gouverneur zijn taken
als Lands- en Koninkrijksorgaan op optimale wijze kan vervullen. In
algemene zin wordt de Gouverneur primair door een directeur, een senior
jurist en een junior jurist ondersteund. Het schrijven van toespraken, het
verzamelen van bestuurlijke voorinformatie en bijvoorbeeld het voorbereiden van buitenlandse bezoeken wordt mede door directeur en senior
jurist verzorgd. De directeur vergezelt de Gouverneur bij buitenlandse
reizen. De adjudant is verantwoordelijk voor agendering, beveiliging en
begeleiding van de Gouverneur.
Landsverordeningen en Landsbesluiten
Bij het voorbereidend proces rond Landswetgeving heeft de Gouverneur,
naast de directeur, de beschikking over een junior en een senior jurist. Het
Kabinet draagt bij aan de rechtsstatelijkheid binnen het land Sint Maarten.
Aangeboden stukken worden voorzien van juridische en bestuurlijke
adviezen en aangeboden aan de Gouverneur.
Uitvoeringstaken
In enkele verdragen en Rijkswetten is bepaald dat de Gouverneur belast is
met de uitvoering. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om de Paspoortwet, het
Verdrag van Schengen en de Rijkswet op het Nederlanderschap. Het
kabinet zorgt voor afkondiging van Rijkswetten en Algemene Maatregelen
van Rijksbestuur, geeft namens de Gouverneur paspoorten, laissezpassers en visa uit, beoordeelt en besluit op optieverklaringen, registreert
naturalisatieverzoeken, neemt de leges in ontvangst en geleidt de
naturalisatieverzoeken door, organiseert de naturalisatieceremonies en
beoordeelt aanvragen voor toestemming voor schepen en luchtvaartuigen
die het Sint Maartense deel van het Koninkrijk doorkruisen of willen
bezoeken.
Aanvragen voor paspoorten en visa worden volgens vaste procedures en
wettelijke bepalingen behandeld. Voorts is op landsniveau de paspoortuitgifte door de Gouverneur gemandateerd aan het hoofd van de Burgeradministratie, voor zover het betreft de uitgifte van paspoorten aan
ingezetenen van Sint Maarten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

32

Beleidsverslag

Prestatie en productgegevens Kabinet van de Gouverneur van
Sint Maarten
Jaar 2016
Producten

Aantal 2016

Aantal 2015

339

303

4.936

4.801

Visa

367

374

Naturalisatieverzoeken

141

98

Optieverzoeken

112

93

1.102

1.130

Doorgeleiden Landsverordeningen

12

14

Beedigingen

58

33

Adviseren en doorgeleiden voorstellen Koninklijke
onderscheidingen

6

9

Overvliegvergunningen en havenbezoeken

23

24

Uitleveringen

4

3

Gratieverzoeken

10

9

Reisdocumenten Kabinet (incl. nooddocumenten)
Reisdocumenten BSBV Sint Maarten

Doorgeleiden Landsbesluiten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

33

Niet-beleidsartikel

2. NIET-BELEIDSARTIKELEN
Beleidsartikel 10 Nominaal en onvoorzien
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

Verplichtingen:

0

0

0

0

0

0

0

Uitgaven:

0

0

0

0

0

0

0

10.1

0

0

0

0

0

0

0

10.2

10.3

Loonbijstelling

Realisatie Vastgestelde
2016
begroting
2016

Verschil
2016

– waarvan programma

0

– waarvan apparaat

0

Prijsbijstelling

0

0

0

0

0

0

0

– waarvan programma

0

– waarvan apparaat

0

Onvoorzien

Ontvangsten:

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

34

Bedrijfsvoeringsparagraaf

3. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF
Artikel 1 Raad van State
De Raad van State besteedt op een gestructureerde wijze aandacht aan
het primair proces, aan de ondersteunende processen en aan de hiermee
samenhangende beheerstaken. De Raad beschikt over een planning en
controlcyclus, die voorziet in momenten waarop (financiële) managementinformatie wordt beoordeeld.
Paragraaf 1 Uitzonderingsrapportage
Vanuit de bij BZK bekende informatie zijn er geen fouten en onzekerheden
op de artikelen van hoofdstuk IIB Overige Hoge Colleges van Staat en
kabinetten die gerapporteerd moeten worden.
In 2016 zijn de tolerantiegrenzen voor de rechtmatigheid niet
overschreden.
Paragraaf 2 – Rijksbrede bedrijfsonderwerpen
1. Misbruik en oneigenlijk gebruik
De Raad van State heeft geen regelingen die vallen binnen het kader
van misbruik en oneigenlijk gebruik.
2. Grote lopende ICT-projecten
De Raad van State is geen ministerie en valt derhalve niet onder de
rapportageplicht voor grote ICT-projecten.
De Raad van State kent geen projecten met een kasbeslag in 2016 dat
de € 5 mln. overstijgt.
3. Gebruik open standaarden en open source software
In 2016 zijn geen nieuwe projecten gestart die hieronder vallen,
vandaar niet van toepassing.
4. Betaalgedrag
In 2016 wordt gemiddeld 96,4% van de facturen binnen dertig dagen
betaald.
De onderdeel is derhalve niet van toepassing voor de Raad van State.
5. Audit Comittees
Dit punt is niet van toepassing aangezien de Raad van State geen
Audit Comittee kent.
Paragraaf 3 – Belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de
bedrijfsvoering
Geen bijzonderheden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

35

Bedrijfsvoeringsparagraaf

Artikel 2 Algemene Rekenkamer
De Algemene Rekenkamer besteedt op een gestructureerde wijze
aandacht aan het primaire proces, aan de ondersteunende processen en
aan de hiermee samenhangende beheerstaken. Op basis van maandelijkse managementinformatie beoordelen we of die processen doelmatig
en rechtmatig worden uitgevoerd. In viermaandelijkse rapportages volgen
we de inhoudelijke voortgang van ons werkprogramma en het bereiken
van onze doelen. In deze paragraaf lichten we opvallende zaken in de
bedrijfsvoering toe.
Paragraaf 1 Uitzonderingsrapportage
1. Rechtmatigheid
Vanuit de bij BZK bekende informatie zijn er geen fouten en onzekerheden
op de artikelen van hoofdstuk IIB Overige Hoge Colleges van Staat en
kabinetten die gerapporteerd moeten worden.
In 2016 zijn de tolerantiegrenzen voor de rechtmatigheid niet
overschreden.
2. Totstandkoming beleidsinformatie
De managementinformatiesystemen hebben voldaan aan de kwaliteitseisen. Er hebben zich in 2016 geen zodanige verstoringen voorgedaan dat
de juistheid, volledigheid, tijdigheid, continuïteit en vertrouwelijkheid in
gevaar zijn gebracht. De managementinformatie is reproduceerbaar.
Naast de maandelijkse managementinformatie werden viermaandelijkse
rapportages opgesteld. Enerzijds bedoeld om intern inzicht te krijgen in de
impact van onze activiteiten en om hieruit lessen te trekken voor de
toekomst. Anderzijds om de uitvoering van ons werkprogramma in kaart
te brengen en eventueel bij te stellen. Door die informatie kunnen we
beter sturen op de uitvoering van ons werkprogramma en op verbetering
van onze werkzaamheden.
3. Financieel en materieel beheer
De inzet van de beheersinstrumenten heeft in 2016 geresulteerd in
beheerste bedrijfsprocessen.
De belangrijkste punten die zijn gerealiseerd zijn:
P-controles
In het verleden zijn met P-Direkt afspraken gemaakt over de verantwoordelijkheden ten aanzien van de verbijzonderde interne controle op de
HR(+)-taken. P-Direkt rapporteert haar bevindingen in beheersverslagen
over de betrouwbaarheid en controleerbaarheid van haar primaire
dienstverlening aan de Algemene Rekenkamer. De ADR voorziet deze
beheersverslagen van een ISAE 3402-accountantsverklaring.
P-Direkt heeft om redenen van efficiency besloten deze werkwijze per
2015 te verlaten en in principe geen beheersverslag meer op te stellen.
De Algemene Rekenkamer acht het beheersverslag met de bijbehorende
ISAE 3402-verklaring een belangrijke en doelmatige voorziening voor
managers en controllers van de afnemers van P-Direkt, de departementen
en Shared Service Organisaties. Daarmee worden zij geïnformeerd over
de vraag of P-Direkt «in control» is en of de afspraken met de afnemers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

36

Bedrijfsvoeringsparagraaf

worden nageleefd. Zij kunnen zich op grond van het beheersverslag en de
ISAE 3402-verklaring verantwoorden over de personele uitgaven. Het
beheersverslag en de toets daarop door de ADR is voor de Algemene
Rekenkamer een waardevolle stap in de opbouw van redelijke zekerheid
over de rechtmatigheid van de personele uitgaven in de departementale
financiële verantwoordingen.
In een brief van juli 2016 aan de Minister van Wonen en Rijksdienst stelde
de Algemene Rekenkamer zich op het standpunt dat het verslag van
P-Direkt en de ISAE-3402-verklaring voor zover het de personeelsuitgaven
betreft van essentieel belang zijn in het controlebestel. Daarin behoren de
«Lines of Defense» aantoonbaar naar behoren te werken en optimaal op
elkaar aan te sluiten. Zij vroeg de Minister zo spoedig mogelijk concrete
afspraken te maken met P-Direkt en de ADR over de tijdige en toereikende
informatievoorziening aan alle afnemers van diensten van P-Direkt met
betrekking tot het interne beheer van P-Direkt en over het accountantsoordeel daarover.
De Minister van Wonen en Rijksdienst antwoordde in oktober 2016. Hij
meldde dat voor de Algemene Rekenkamer over 2016 een beheersverslag
zal worden gemaakt voorzien van een ISAE 3402-verklaring van de ADR.
Door de ADR zal een vraag gestuurde opdracht worden gestart met als
doel in kaart te brengen welke informatie afnemers van Shared Service
Centra minimaal nodig hebben om invulling te geven aan leveranciersmanagement en om vast te stelen of een Shared Service centrum voldoet
aan de geldende wet- en regelgeving.
Frauderisico’s
In de bedrijfsvoering van de Algemene Rekenkamer doen zich geen
bijzondere frauderisico’s voor. Het inkoopproces en het betaalproces
worden beheerst door functiescheiding, bevoegdhedentoekenning
waaronder een dubbele autorisatie op betalingen, interne controles en
budgettering.
Budgetbeheersing
In 2016 heeft de Algemene Rekenkamer invulling gegeven aan de
inspanningsverplichtingen van de kabinetten Rutte I en II. De kostenstructuur van de Algemene Rekenkamer maakte het noodzakelijk het
grootste deel van de inspanningsverplichting te realiseren door een lagere
personele bezetting.
Ter voorbereiding en uitvoering van de eerder genoemde reorganisatie is
met de Tweede suppletoire wet een kasschuif van € 550.000 naar 2017
doorgevoerd alsmede een eindejaarsmarge van € 282.000.
De bijgestelde begroting 2016 is met € 14.000 in geringe mate (minder
1,5‰) overschreden.
Samenwerking Tweede Kamer
Sinds 2011 maakt de Algemene Rekenkamer gebruik van het financieel
informatiesysteem van de Tweede Kamer en maakt zij gebruik van de
technische en financiële infrastructuur.
De samenwerking, die in beginsel was gericht op een aantal basisfunctionaliteiten, is in de afgelopen jaren uitgebreid met onder andere functionaliteiten voor bestellen en inkopen, het scannen en goedkeuren van digitale
facturen en het genereren van managementrapportages. Door deze
ontwikkeling was het wenselijk om de bestaande samenwerking te
formaliseren in een samenwerkingsovereenkomst waarin producten,
diensten, rollen en verantwoordelijkheden zijn benoemd. Een pilot waarbij
twee financieel medewerkers van de Algemene Rekenkamer bij de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

37

Bedrijfsvoeringsparagraaf

Tweede Kamer zijn ondergebracht en die tot doel heeft te bezien of het
uitbesteden van administratieve taken aan de Tweede Kamer een
passende, en met name werkbare, oplossing is om de continuïteit van de
administratieve gegevensverwerking van de Algemene Rekenkamer beter
te waarborgen zal medio 2017 met de Tweede Kamer worden geëvalueerd. Dan zal een definitieve beslissing over de uitbesteding van dat
deel van de financiële functie worden genomen. In onderling overleg met
andere Hoge Colleges van Staat wordt gewerkt aan de formulering van
een gestandaardiseerd beheersverslag, op te stellen door de Tweede
Kamer. Hierin zal onder meer expliciet aandacht worden geschonken aan
het risicomanagement, informatiebeveiliging en changemanagement.
4. Informatiebeveiliging
De Algemene Rekenkamer heeft in 2015 haar beveiligingsbeleid geactualiseerd op grond van de eisen in de BIR. Een volgende stap is de informatiebeveiliging een plek te geven in het proces van het versterken van de
management control-cyclus waardoor de control op het naleven van
beleid meer gestructureerd wordt ingeregeld. In 2016 hebben zich enkele
beveiligingsincidenten voorgedaan. Daarbij is gebleken dat het beveiligingsbeleid werkt. De incidenten zijn tijdig gedetecteerd, gemeld en
hebben door de getroffen maatregelen niet tot nadelige gevolgen geleid.
Paragraaf 2 – Rijksbrede bedrijfsonderwerpen
1. MenO beleid en MenO-risico’s
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
2. Grote lopende ICT-projecten
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
3. Gebruik open standaarden en open source software
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
4. Betaalgedrag
85% van de facturen is binnen dertig dagen na factuurdatum betaald.
Dat is weliswaar een verbetering van 6 procentpunt ten opzichte van
2015, maar hiermee voldoen we nog niet aan onze doelstelling om
tenminste 95% van de facturen binnen dertig dagen te betalen. De
oorzaak van late betaling ligt in een aantal gevallen in een dispuut met
de leverancier omdat niet conform de contractuele afspraken wordt
gefactureerd. In een aantal gevallen worden facturen pas ver na de
factuurdatum ontvangen en zijn scans niet op een juiste manier in de
digitale workflow gebracht.
5. Audit Comittees
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
Paragraaf 3 – Belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de
bedrijfsvoering
Er zijn geen bijzonderheden te melden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

38

Bedrijfsvoeringsparagraaf

Artikel 3. Nationale ombudsman
Paragraaf 1 Uitzonderingsrapportage
1. Rechtmatigheid
Vanuit de bij BZK bekende informatie zijn er geen fouten en onzekerheden
op de artikelen van hoofdstuk IIB Overige Hoge Colleges van Staat en
kabinetten die gerapporteerd moeten worden.
In 2016 zijn de tolerantiegrenzen voor de rechtmatigheid niet
overschreden.
2. Totstandkoming beleidsinformatie
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
3. Financieel en materieelbeheer
Het financieel beheer voldoet aan de eisen van rechtmatigheid,
ordelijkheid en controleerbaarheid en wordt overigens zo doelmatig
mogelijk ingericht.
4. Overige aspecten van bedrijfsvoering
Er zijn geen bijzonderheden te melden
Paragraaf 2 – Rijksbrede bedrijfsonderwerpen
1. Misbruik en oneigenlijk gebruik
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
2. Grote lopende ICT-projecten
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
3. Gebruik open standaarden en open source software
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
4. Betaalgedrag
In 2016 zijn 10% van alle ontvangen facturen niet binnen dertig dagen
na factuurdatum betaald. Dit is inclusief de dispuut facturen. De
oorzaak ligt voor een deel in de invoering van de digitale behandeling
van facturen. Het betaalproces is hierop bijgesteld en de monitoring
van de facturen in behandeling is aangescherpt. De aanpassingen
hebben geleid tot een verbetering van de betaaltermijnen in het laatste
kwartaal van 2016. De gemiddelde betaaltermijn in 2016 was 14 dagen.
5. Audit Comittees
De Nationale ombudsman maakt geen gebruik van een Audit
Committee
Paragraaf 3 – Belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de
bedrijfsvoering
De Nationale ombudsman heeft zich in 2016 voornamelijk gericht op de
verbeteringen in de AO van haar primaire processen en financiële
processen. Daarnaast heeft de organisatie veel energie gestoken in de
bewustwording van haar medewerkers over informatiebeveiliging. Ook de
Wet datalekken is volledig geïmplementeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

39

Bedrijfsvoeringsparagraaf

Artikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden
Paragraaf 1 Uitzonderingsrapportage
1. Rechtmatigheid
Vanuit de bij BZK bekende informatie zijn er geen fouten en onzekerheden
op de artikelen van hoofdstuk IIB Overige Hoge Colleges van Staat en
kabinetten die gerapporteerd moeten worden.
In 2016 zijn de tolerantiegrenzen voor de rechtmatigheid niet
overschreden.
2. Totstandkoming beleidsinformatie
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
3. Financieel en materieelbeheer
Het financieel beheer voldoet aan de eisen van rechtmatigheid,
ordelijkheid en controleerbaarheid en wordt overigens zo doelmatig
mogelijk ingericht.
4. Overige aspecten van bedrijfsvoering
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
Paragraaf 2 – Rijksbrede bedrijfsonderwerpen
1. Misbruik en oneigenlijk gebruik
Deze risico’s zijn niet van toepassing op de Kanselarij der Nederlandse
Orden.
2. Grote lopende ICT-projecten
Er is geen sprake van grote ICT-projecten die de € 5 mln. overschrijden.
3. Gebruik open standaarden en open source software
Afgelopen jaar is een aanbestedingstraject voor de aanschaf van een
nieuw ICT-systeem doorlopen, waarbij de volledige lijst van open
standaarden werd voorgeschreven. In 2016 zijn hierop geen afwijkingen geconstateerd.
4. Betaalgedrag
De betalingen aan leveranciers worden standaard binnen de 30 dagen
voldaan.
5. Audit Comittees
Dit is niet van toepassing, aangezien de Kanselarij der Nederlandse
Orden geen audit comittee heeft.
Paragraaf 3 – Belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de
bedrijfsvoering
Er zijn geen bijzonderheden te melden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

40

Bedrijfsvoeringsparagraaf

Artikel 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba
Paragraaf 1 Uitzonderingsrapportage
1. Rechtmatigheid
Vanuit de bij BZK bekende informatie zijn er geen fouten en onzekerheden
op de artikelen van hoofdstuk IIB Overige Hoge Colleges van Staat en
kabinetten die gerapporteerd moeten worden.
In 2016 zijn de tolerantiegrenzen voor de rechtmatigheid niet
overschreden.
2. Totstandkoming beleidsinformatie
Gegevens over naturalisatieverzoeken, reisdocumenten, visa en optieverzoeken worden ontleend aan de wettelijke registratie, tezamen met de
verplichting tot archiveren van de bijbehorende documenten.
Voornoemde registraties worden ondersteund door geautomatiseerde
gegevensbestanden (zoals RAAS en NVIS). Voorts worden gegevens voor
de andere categorieën ontleend aan het Document Management System,
waarin alle inkomende en uitgaande stukken waarop een archiveringsverplichting ligt, worden geregistreerd.
3. Financieel en materieelbeheer
Het financieel beheer voldoet aan de eisen van rechtmatigheid,
ordelijkheid en controleerbaarheid en wordt overigens zo doelmatig
mogelijk ingericht.
In 2016 is een deel van het verouderd meubilair vervangen. Het afgestoten
meubilair is voor hergebruik aan een goed doel geschonken.
De twee aan vervanging zijnde grote printers zijn ingeruild. Er is geïnvesteerd in zowel software als hardware (o.a. nieuwe server, i-pads).
4. Overige aspecten van bedrijfsvoering
Organisatie
De personeelsbezetting van het kabinet was in 2016 compleet, en er is
geen sprake geweest van personeelswijzigingen.
Huisvesting
Reguliere en ad-hoc onderhoudswerkzaamheden aan de huisvesting van
het Kabinet zijn uitgevoerd. Kozijnen die aan vervanging toe waren zijn
vervangen.
De benedenverdieping van de Ambtswoning is in 2016 volledig ingericht.
Gestreefd wordt de inrichting van de bovenverdieping eind 2e kwartaal
2017 af te ronden. De Ambtswoning is voor verschillende activiteiten
gebruikt zoals naturalisatieceremonies, recepties e.d.
Eind 2016 zijn in het kader van het aantreden van de nieuwe Gouverneur
verschillende investeringen gedaan. Onder andere voor de beveiliging en
inrichting van zijn huurhuis.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

41

Bedrijfsvoeringsparagraaf

Paragraaf 2 – Rijksbrede bedrijfsonderwerpen
1. MenO beleid en MenO-risico’s
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
2. Grote lopende ICT-projecten
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
3. Gebruik open standaarden en open source software
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
4. Betaalgedrag
Het betaalgedrag is binnen de normen.
5. Audit Comittees
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
Paragraaf 3 – Belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de
bedrijfsvoering
Er zijn geen bijzonderheden te melden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

42

Bedrijfsvoeringsparagraaf

Artikel 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao
Paragraaf 1 Uitzonderingsrapportage
1. Rechtmatigheid
Vanuit de bij BZK bekende informatie zijn er geen fouten en onzekerheden
op de artikelen van hoofdstuk IIB Overige Hoge Colleges van Staat en
kabinetten die gerapporteerd moeten worden.
Begrotingsuitvoering wordt regulier door Auditdienst Rijk gecontroleerd.
2. Totstandkoming beleidsinformatie
Gegevens over naturalisatieverzoeken, reisdocumenten, visa en optieverzoeken worden ontleend aan de wettelijke registratie, tezamen met de
verplichting tot archiveren van de bijbehorende documenten.
Voornoemde registraties worden ondersteund door geautomatiseerde
gegevensbestanden (zoals RAAS en NVIS). Voorts worden gegevens voor
de andere categorieën ontleend aan het Document Management System,
waarin alle inkomende en uitgaande stukken waarop en archiveringsverplichting ligt, worden geregistreerd.
3. Financieel en materieelbeheer
Sturing van het financieel beheer verloopt op basis van maandelijks
vergelijk tussen begroting, het maandelijks gegenereerde uitputtingsoverzicht en de voorgenomen uitgaven.
4. Overige aspecten van bedrijfsvoering
Paragraaf 2 – Rijksbrede bedrijfsonderwerpen
1. MenO beleid en MenO-risico’s
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
2. Grote lopende ICT-projecten
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
3. Gebruik open standaarden en open source software
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
4. Betaalgedrag
Het betaalgedrag is binnen de normen.
5. Audit Comittees
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
Paragraaf 3 – Belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de
bedrijfsvoering
Er zijn geen bijzonderheden te melden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

43

Bedrijfsvoeringsparagraaf

Artikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
Paragraaf 1 Uitzonderingsrapportage
1. Rechtmatigheid
Vanuit de bij BZK bekende informatie zijn er geen fouten en onzekerheden
op de artikelen van hoofdstuk IIB Overige Hoge Colleges van Staat en
kabinetten die gerapporteerd moeten worden.
In 2016 zijn de tolerantiegrenzen voor de rechtmatigheid niet
overschreden.
2. Totstandkoming beleidsinformatie
De totstandkoming van de beleidsinformatie in het jaarverslag voldoet
aan de eisen die daaraan worden gesteld in de Rijksbegrotingvoorschriften van het Ministerie van Financiën. Er hebben zich geen bijzonderheden voorgedaan.
Processen en informatie worden beheerd in een Document Management
Systeem (DMS). Aanvraag en uitgifte van paspoorten en visa worden in
beheerssystemen van Buitenlandse Zaken verwerkt. Ook organisatie en
personeelsinformatie is gedocumenteerd en een geactualiseerd
O&F-rapport per 1 juli 2015 is afgerond.
3. Financieel en materieelbeheer
Het financieel beheer voldoet aan de eisen van rechtmatigheid,
ordelijkheid en controleerbaarheid en wordt overigens zo doelmatig
mogelijk ingericht.
4. Overige aspecten van bedrijfsvoering
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
Paragraaf 2 – Rijksbrede bedrijfsonderwerpen
1. MenO beleid en MenO-risico’s
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
2. Grote lopende ICT-projecten
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
3. Gebruik open standaarden en open source software
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
4. Betaalgedrag
Het betaalgedrag is binnen de normen.
5. Audit Comittees
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
Paragraaf 3 – Belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de
bedrijfsvoering
Er zijn geen bijzonderheden te melden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

44

Kanselarij Nederlandse Orden

Kabinet Gouverneur Aruba

Kabinet Gouverneur Curaçao

Kabinet Gouverneur St. Maarten

4

6

7

8

10

De Nationale ombudsman

3

Nominaal en onvoorzien

Niet beleidsartikelen

Algemene Rekenkamer

Raad van State

Beleidsartikelen

Totaal

Omschrijving

2

1

Art.

0

1.958

2.708

1.776

5.421

15.204

28.204

54.031

109.302

Verplichtingen

0

1.958

2.708

1.776

5.421

15.204

28.204

54.031

109.302

Uitgaven

0

50

200

60

29

2.189

1.217

1.950

5.695

Ontvangsten

Vastgestelde begroting

-1-

0

2.299

3.227

1.978

6.178

16.662

29.159

58.906

118.409

Verplichtingen

0

2.321

3.227

1.978

4.409

16.306

28.868

57.616

114.725

Uitgaven

-2-

0

113

158

97

294

2.775

802

1.725

5.964

Ontvangsten

Realisatie

1. De verantwoordingsstaat 2016 van de overige Hoge Colleges van Staat en Kabinetten (IIB)

C. JAARREKENING 2016

0

341

519

202

757

1.458

955

4.875

9.107

Verplichtingen

0

363

519

202

– 1.012

1.102

664

3.585

5.423

Uitgaven

0

63

– 42

37

265

586

– 415

– 225

269

Ontvangsten

Verschil realisatie en vastgestelde
begroting

3=(2–1)

Jaarrekening

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

45

Jaarrekening

2. De saldibalans per 31 december 2016 van de Overige
Hoge Colleges van Staat en Kabinetten (HIIB) (Bedragen x € 1.000,–)
Activa

31-12-2016

31-12-2015

114.725

117.264

640

394

Passiva

31-12-2016

31-12-2015

5.964

6.826

107.832

109.464

0

0

Intra-comptabele posten
1)

Uitgaven ten laste van de
begroting

2)

Ontvangsten ten gunste van
de begroting

3)

Liquide middelen

4)

Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding

0

0

4a)

Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding

5a)

Rekening-courant RHB
Begrotingsreserve

0

0

5)

Begrotingsreserves

6)

Vorderingen buiten
begrotingsverband

303

349

7)

Schulden buiten begrotingsverband

1.872

1.717

8)

Kas-transverschillen

0

0

115.668

118.007

Subtotaal intra-comptabel

115.668

118.007

Subtotaal intra-comptabel
Extra-comptabele posten
9)

Openstaande rechten

0

0

9a)

Tegenrekening openstaande
rechten

0

0

10)

Vorderingen

81

415

10a)

Tegenrekening vorderingen

81

415

11a)

Tegenrekening schulden

0

0

11)

Schulden

0

0

12)

Voorschotten

1.273

1.832

12a)

Tegenrekening
voorschotten

1.273

1.832

13a)

Tegenrekening garantieverplichtingen

0

0

13)

Garantieverplichtingen

0

0

14a)

Tegenrekening
andere verplichtingen

7.943

4.407

14)

Andere verplichtingen

7.943

4.407

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

46

Jaarrekening

Activa
15)

Deelnemingen

Subtotaal extra-comptabel

Overall Totaal

31-12-2016

31-12-2015

0

0

9.297

6.654

124.965

124.661

Passiva
15a)

31-12-2016

31-12-2015

0

0

9.297

6.654

124.965

124.661

Tegenrekening deelnemingen

Subtotaal extra-comptabel

Overall Totaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

47

Jaarrekening

TOELICHTING OP DE SALDIBALANS per 31 december 2016 HIIB
Ad 1 en 2. Uitgaven en ontvangsten
Bij de begrotingsuitgaven en -ontvangsten zijn de gerealiseerde uitgaven
en ontvangsten opgenomen met betrekking tot het jaar 2016 waarvoor de
Rijksrekening nog niet door de Tweede Kamer is goedgekeurd.
Ad 3. Liquide middelen
De post liquide middelen is opgebouwd uit het saldo bij de banken en de
contante gelden aanwezig in de kluis van de kasbeheerders.
Het totaalbedrag is als volgt opgebouwd:
(Bedragen in €)
Raad van State

1.039

Algemene Rekenkamer

2.135

Nationale ombudsman

610

Kanselarij der Nederlandse Orden

1.061

Kabinet van de Gouverneur van Aruba

29.247

Kabinet van de Gouverneur van Curaçao

500.780

Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten

104.221

Totaal

639.093

Ad 4a. Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding
Op de Rekening courant met de Rijkshoofdboekhouding (RHB) is de
financiële verhouding met het Ministerie van Financiën weergegeven.
Opgenomen zijn de bedragen conform Rekening-courant afschriften en
het saldobiljet van genoemde colleges. De volgende Rekeningcourantverhouding is opgenomen in de balans:
(Bedragen in €)
a) Rekening-courant FIN/RHB

107.831.212

Totaal

107.831.212

Ad 6. Vorderingen buiten begrotingsverband
Het bedrag aan vorderingen buiten begrotingsverband is als volgt
opgebouwd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

48

Jaarrekening

(Bedragen in €)
a)

Vorderingen kasbeheerders:
Raad van State

b)

184.188

Algemene Rekenkamer

9.166

Kabinet van de Gouverneur van Aruba

37.377

Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten

51.197

Overige intra-comptabele vorderingen:

20.756

Totaal

302.684

Ad a) Vorderingen kasbeheerders
De vorderingen van de Raad van State hebben voornamelijk betrekking op
loonkosten in verband met detacheringen (€ 55.776), nog te ontvangen
creditnota’s (€ 56.825), en een kortlopend voorschot in verband met een
buitenlandse stage welke wordt afgewikkeld bij beëindiging van de stage
alsook een voorschot van DocDirekt (€ 49.163).
De vorderingen van de Algemene Rekenkamer bestaan geheel uit diverse
levensloopregelingen (€ 9.166).
De vorderingen van het Kabinet van de Gouverneur van Aruba hebben
voornamelijk betrekking op verstrekte voorschotten aan het eigen
personeel (€ 32.071).
De vorderingen bij het Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
bestaan voornamelijk uit nog te ontvangen paspoortleges (€ 45.680).
Ad b) Overige intra-comptabele vorderingen
De overige posten bestaan volledig uit vorderingen op het eigen
personeel (€ 23.756).
Ad 7. Schulden buiten begrotingsverband
Het bedrag aan schulden buiten begrotingsverband is als volgt
opgebouwd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

49

Jaarrekening

(Bedragen in €)
a)

b)

Schulden kasbeheerders:
Raad van State

324.935

Algemene Rekenkamer

14.534

Nationale ombudsman

510

Kabinet van de Gouverneur van Aruba

47.040

Kabinet van de Gouverneur van Curaçao

156.074

Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten

43.752

Overige intra-comptabele schulden:

1.285.089

Totaal

1.871.934

Ad a) Schulden kasbeheerders
De schuld van de Raad van State bestaat voornamelijk uit de permanente
bevoorschotting van griffierechten, die maandelijks per incasso worden
verrekend (€ 191.941) alsook een aantal posten in onderzoek (€ 132.688).
De schuld van de Algemene Rekenkamer bestaat voornamelijk uit nog af
te dragen verlegde BTW over 2016 (€ 12.429).
De schuld van de Nationale ombudsman bestaat uit personele exploitatie
in de vorm van een afscheidscadeau welke nog niet reeds is gekocht door
de medewerkers (€ 510).
De schuld van het Kabinet van de Gouverneur van Aruba bestaat volledig
uit nog te verrekenen bedragen omtrent paspoortgelden, noodpaspoortgelden en Naturalisatiegelden (€ 47.040).
De schuld van het Kabinet van de Gouverneur van Curaçao bestaat
voornamelijk uit nog te betalen bedragen omtrent paspoortgelden,
noodpaspoortgelden en Naturalisatiegelden (€ 82.111) en een voorschot
van Kranshi in verband met een factuur van het RvIG (€ 61.465).
De schuld van het Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten bestaat
volledig uit af te dragen leges paspoortgeleden en naturalisatiegelden
(€ 43.752).
Ad b) Overige intracomptabele schulden
De schuld bestaat bijna volledig uit de in de maand december ingehouden
loonheffing en sociale premies die in januari 2017 door het ministerie aan
de betreffende instanties worden afgedragen (€ 1.286.116).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

50

Jaarrekening

Ad 10. Vorderingen
Ad 10a. Tegenrekening vorderingen
Het totaalbedrag is als volgt opgebouwd:
(Bedragen in €)
Vorderingen kasbeheerders:
Algemene Rekenkamer

14.313

Nationale ombudsman

66.120

Totaal

80.433

Het saldo van de Algemene Rekenkamer bestaat volledig uit door te
berekenen loonkosten in verband met detacheringen (€ 14.313).
Het saldo van de Nationale ombudsman bestaat bijna volledig uit
detacheringskosten welke op korte termijn zullen worden afgewikkeld
(€ 35.969) en vergoedingen decentrale overheden (€ 17.366).
Ad 12. Voorschotten
Ad 12a. Tegenrekening voorschotten
Het saldo van de openstaande voorschotten per 31 december 2016 en van
de in 2016 afgerekende voorschotten is als volgt opgebouwd:
Overzicht openstaande voorschotten per 31 december 2016:
(Bedragen in €)
Voorschotten kasbeheerders:
Raad van State

204.472

Algemene Rekenkamer

103.553

Nationale ombudsman

863.470

Kans. der Nederl. Orden en Kapp.

101.353

Totaal

1.272.848

De voorschotten van bovenstaande kasbeheerders bestaan voornamelijk
uit aan Loyalis verstrekte voorschotten vanaf 2013. Deze worden per jaar
afgerekend na ontvangst van een goedkeurende accountantsverklaring.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

51

Jaarrekening

Overzicht afgerekende voorschotten in 2016:
(Bedragen in €)
Afgerekende voorschotten kasbeheerders
Raad van State

682.254

Algemene Rekenkamer

253.681

Nationale ombudsman

185.449

Kans. der Nederl. Orden en Kapp.

36.896

Kabinet v.d. Gouverneur van Aruba

13.609

Kabinet v.d. Gouverneur van CUR.

2.879

Totaal

1.174.768

Ad 14. Andere verplichtingen
Ad 14a. Tegenrekening andere verplichtingen
(Bedragen in €)
Verplichtingen per 1/1

4.406.423

Aangegane verplichtingen in 2016

118.409.156

+/+

122.815.579

Tot betaling gekomen in 2016
Negatieve bijstellingen verplichtingen uit eerdere
begrotingsjaren

114.724.965

147.911
114.872.876

Verplichtingen Binnen Begrotingsverband

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

–/–

7.942.703

52

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

Mevr. E.M.A.
van Schoten

Mevr. M.A.K.
van Grieken

Mevr. G.
Bekman

Dhr. P.E.
Tuninisen

Dhr. R.K.
Visser

Algemene Rekenkamer

Kanselarij der
Nederlandse Orden

Nationale
ombudsman

Nationale
ombudsman

Raad van State

Secretaris

Directeur a.i.

Algemeen
Directeur

Directeur

Secretaris

Functie

1-10-2016

Datum
aanvang
dienstverband
(indien van
toepassing)

Gewezen topfunctionarissen zijn gemarkeerd met *).

Naam
(gewezen)
topfunctionaris

Naam instelling

Bezoldiging van (gewezen) topfunctionarissen
Datum einde
dienstverband
(indien van
toepassing)

1,06

0,67

1

0,94

1

Omvang
dienstverband
in fte

nee

nee

nee

nee

nee

Op externe
inhuur-basis
(nee; ≤ 12
kalendermnd; > 12
kalendermnd)

145.235

17.807

127.632

112.191

131.038

6.496

812

3.248

3.248

6.496

15.547

2.467

15.024

13.844

15.065

Beloning OnkostenVoorzievergoeningen
dingen
t.b.v.
(belast) beloningen
betaalbaar
op
termijn

167.278

21.086

145.904

129.283

152.599

179.000

30.079

179.000

169.056

179.000

Totale
Indivi- Motivering
bezoldueel
(indien
diging in
WNT- overschrij2016 maximum
ding)

In artikel 10b van de Beleidsregels WNT 2017 (Staatscourant 2016, nr. 70032) is bepaald dat er geen toezicht of handhaving zal plaatsvinden op de
naleving van de publicatieplicht van uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan niet-topfunctionarissen voortvloeiend uit contractovername door een mobiliteitsbureau. In 2016 is namelijk gebleken dat voor deze categorie de volledige uitvoering van de wettelijke bepalingen bij
een aantal instellingen op korte termijn niet mogelijk is. Accountants hoeven in dat geval op dit onderdeel van de financiële verslagen ook geen
controle uit te voeren (niet op volledigheid en niet op juistheid). Het inventariseren van de contractovernames en de daarmee gemoeide uitkeringen
aan niet-topfunctionarissen in 2016 is om die reden achterwege gelaten.

Voor de Hoge Colleges van Staat heeft de publicatieplicht betrekking op onderstaande functionarissen. De bezoldigingsgegevens van de leden van
de Top Management Groep zijn opgenomen in het jaarverslag van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het wettelijk
bezoldigingsmaximum bedraagt in 2016 € 179.000.

Inleiding
De Wet normering topinkomens (WNT) bepaalt dat de bezoldiging en eventuele ontslaguitkeringen van topfunctionarissen en gewezen topfunctionarissen in de publieke en semi-publieke sector op naamsniveau vermeld moeten worden in het financieel jaarverslag. Deze publicatieplicht geldt
tevens voor topfunctionarissen die bij een WNT-instelling geen – al dan niet fictieve – dienstbetrekking hebben of hadden. Daarnaast moeten van
niet-topfunctionarissen de bezoldiging en/of eventuele ontslaguitkeringen (zonder naamsvermelding) gepubliceerd worden indien deze het wettelijk
maximum te boven gaan. Niet-topfunctionarissen zonder dienstbetrekking echter vallen buiten de reikwijdte van de wet.

3. WNT-verantwoording 2016 – Overige Hoge Colleges van Staat

Jaarrekening

53

Naast de hierboven vermelde functionarissen zijn er geen andere functionarissen die in 2016 een bezoldiging boven het toepasselijke
WNT-maximum hebben ontvangen, of waarvoor in eerdere jaren een vermelding op grond van de WOPT of de WNT heeft plaatsgevonden of had
moeten plaatsvinden. Er zijn in 2016 geen ontslaguitkeringen betaald die op grond van de WNT dienen te worden gerapporteerd.

Wanneer op een topfunctionaris een vordering is ingesteld vanwege een onverschuldigde betaling is dit gemarkeerd in de kolom Motivering met
**).

Jaarrekening

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 725 IIB, nr. 1

54