Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

27 923

Werken in het onderwijs

Nr. 265

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN
ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 juni 2017
Het lerarentekort in het primair onderwijs (po) staat volop in de belangstelling, zowel in de media als in de politiek. Veel besturen in heel
Nederland hebben moeite om vervangers te vinden bij ziekte. Ze willen
niet dat leerlingen hiervan de dupe worden. Dus worden er soms
oplossingen gezocht door bijvoorbeeld leraren voor grotere klassen te
zetten, stagiaires in te vliegen of via uitzendbureaus personeel te werven.1
Voor besturen in sommige regio’s, zoals in de Randstad, geldt dat het
lerarentekort snel oploopt als we niets doen en verder reikt dan
vervangingsproblemen.
Het lerarentekort als gezamenlijke verantwoordelijkheid
We hebben begrip voor de moeilijke positie waarin schoolbesturen zich
kunnen bevinden. In een stelsel met veel gedeelde verantwoordelijkheden, kunnen we alleen maar spreken over gezamenlijke problemen. De
gehele onderwijsketen staat aan de lat om te voorkomen dat het
oplopende lerarentekort leidt tot een verslechtering van onderwijs voor
onze leerlingen.
Er is helaas geen eenvoudige oplossing voorhanden. De aanpak van het
lerarentekort vergt een combinatie van landelijk beleid en regionale
maatregelen. In samenwerking met alle betrokken partijen (PO-Raad,
werknemersorganisaties, lerarenopleidingen, gemeenten en schoolbesturen) kan het lerarentekort worden aangepakt. Vanuit deze gedachte
hebben wij het Plan van aanpak lerarentekort opgesteld dat we in het
voorjaar aan de Eerste en Tweede Kamer hebben gestuurd.2

1

Regioplan/ROA. Personeel niet in loondienst (PNIL) in het po, vo en mbo. Amsterdam, 2017.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
2
Kamerstuk 27 923, nr. 245.

kst-27923-265
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 923, nr. 265

1

Groenpluk op de pabo is onwenselijk
Ook in tijden van een (dreigend) lerarentekort blijft de onderwijskwaliteit
voorop staan. De berichtgeving over groenpluk op de pabo’s vinden we
zorgelijk. We vinden het positief dat schoolbesturen op zoek gaan naar
personeel en hiervoor toenadering zoeken tot de lerarenopleidingen. Ook
het afgeven van baangaranties voor studenten aan de pabo kan bijdragen
aan een verhoging van de instroom in de lerarenopleidingen. Daarentegen vinden we de situatie niet wenselijk waarin studenten al tijdens hun
opleiding worden aangenomen als reguliere groepsleerkracht en
zelfstandig en zonder begeleiding voor de klas staan. Goede begeleiding
van beginnende leraren is, vanwege de hoge uitval, juist van groot belang
en ook een belangrijk aandachtspunt in onze Lerarenagenda.
Met deze brief gaan we in op het verzoek, uitgesproken tijdens het
ordedebat van 7 juni 2017 (Handelingen II 2016/17, nr. 84, Regeling van
werkzaamheden), om uw Kamer te informeren over onder andere de
manier waarop meer jongeren kunnen worden aangemoedigd om voor
het lerarenberoep te kiezen.3 We geven per hoofdlijn een overzicht van de
acties die voor het po zijn uitgevoerd en we noemen aanvullende
maatregelen om vraag en aanbod op de arbeidsmarkt dichter bij elkaar te
brengen. In het najaar rapporteren we uitgebreider met ook aandacht voor
de situatie in het voortgezet onderwijs (vo) en middelbaar beroepsonderwijs (mbo).
Regionale aanpak
Niet in alle regio’s is er nu al sprake van een lerarentekort. In de grote
steden hebben schoolbesturen problemen om voldoende en goed
gekwalificeerd personeel te vinden. Er zijn echter ook regio’s waarin
scholen nog geen moeite hebben om leerkrachten te vinden.
In de regio’s waar het probleem nu het meest urgent is, bekijken we
samen met de regionale betrokkenen uit het onderwijsveld en de sociale
partners wat er nog meer nodig is om het tekort aan te pakken. We sluiten
graag aan bij bestaande overleggen waarin de werkgevers, gemeenten en
lerarenopleidingen al met elkaar over het lerarentekort in gesprek zijn. In
veel regio’s worden deze gesprekken al gevoerd. In regio’s waarin
gemeenten, lerarenopleidingen en schoolbesturen elkaar nog onvoldoende hebben gevonden op dit thema, gaan we deze samenwerking
aanjagen.
Per regio maken we inzichtelijk wat de aard van het probleem is en welke
oplossingen mogelijk zijn. Dit kan aan de hand van casuïstiek en aan de
hand van regionale gegevens. Per arbeidsmarktregio hebben we
regionale ramingen laten maken van de lerarentekorten. Deze rapporten
zijn verspreid via de Arbeidsmarktplatforms PO en Voion. De regionale
ramingen bundelen we momenteel tot een informatieproduct per
arbeidsmarktregio met daarin gegevens over aantallen leraren met een
ww- en/of aansluitende uitkering, overige personen in de stille reserve, de
omvang van de deeltijdfactor en in-, door-, en uitstroomgegevens van de
lerarenopleidingen in de regio. Dit informatieproduct delen we ook met de
schoolbesturen.
We starten met deze regionale aanpak in het po in de regio’s waar de
tekorten het grootst zijn en snel oplopen als we niets doen.4 Dat zijn met
3
4

Brief van de voorzitter van de Tweede Kamer d.d. 7 juni 2017.
CentERdata. De toekomstige arbeidsmarkt voor onderwijspersoneel po, vo en mbo 2015–2025.
Tilburg, 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 923, nr. 265

2

name de grootstedelijke regio’s Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. In
Utrecht is nu in mindere mate sprake van een lerarentekort. Daarnaast
zien we het tekort ook in Noord-Gelderland en Centraal-Groningen
ontstaan (zie onderstaande tabel). Deze aanpak breiden we telkens uit
naar regio’s waar de urgentie toeneemt. Op deze manier willen we vanuit
de verschillende regionale ervaringen een landelijk programma
opbouwen.
Tabel 1: raming onvervulde vraag leraren po in fte per regio bij ongewijzigde
omstandigheden
2017

2018

2019

2020

2021

2022

Landelijk

533

1.649

2.766

3.942

4.822

6.011

Amsterdam

71

174

260

353

429

525

’s-Gravenhage

47

97

143

185

220

267

Rotterdam

62

125

189

260

309

368

Stad Utrecht

10

41

66

95

110

139

Noord-Gelderland

26

101

180

120

333

412

Centraal-Groningen

16

57

97

135

164

203

Uitwerking Plan van aanpak lerarentekort voor het primair
onderwijs
In het Plan van aanpak lerarentekort hebben wij vijf hoofdlijnen geschetst
waarlangs oplossingen liggen om het lerarentekort aan te pakken.
Hieronder is overzicht gegeven van de acties die reeds zijn uitgevoerd. Bij
enkele lijnen vinden we dat er nog meer nodig is en daarom hebben we
aanvullende maatregelen genomen.
Lijn 1: In-, door-, en uitstroom van de lerarenopleidingen
In het Plan van aanpak lerarentekort hebben we aangekondigd een
onderzoek te doen onder studiekiezers naar motieven en barrières om
voor een lerarenopleiding te kiezen. De vragenlijsten zijn afgestemd met
de sociale partners en de G4. Het onderzoek is inmiddels uitgevoerd en de
resultaten vindt u als bijlage bij deze brief.5
De uitkomsten laten zien dat het gebrek aan carrièremogelijkheden en de
mogelijkheden voor professionele ontwikkeling redenen zijn om af te zien
van het beroep van leraar. Andere redenen die worden genoemd zijn
gebrek aan uitdaging, financiële beloning en een professionele werkomgeving. De belangrijkste redenen om wel te kiezen voor het beroep van
leraar zijn baanzekerheid en de mogelijkheid die je als leraar hebt om iets
kunt betekenen voor andere mensen. De baanzekerheid wordt door de
scholieren en mbo-4 studenten veelal lager ingeschat dan voor hun
geprefereerde beroep. Tot een paar jaar geleden was de baanzekerheid
ook minder goed dan dat dat nu het geval is.
Scholieren en studenten is ook gevraagd hoe het imago van leraren
verbeterd kan worden. Havisten en mbo-4 studenten vinden het vooral
belangrijk dat er kleinere klassen komen. Vwo-ers hechten meer waarde
aan meer carrièreperspectief en meer intellectuele uitdaging. Een derde
van de respondenten geeft aan dat het startsalaris omhoog zou moeten
5

Qompas. Effecten op de overwegingsintentie van scholieren en mbo-4 studenten om leraar te
worden. Leiden, 2017. Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 923, nr. 265

3

en dat er meer doorgroeimogelijkheden zouden moeten zijn in het salaris.
Hierbij is het interessant om te vermelden dat de meeste scholieren en
mbo-4 studenten het salaris (startsalaris en maximum salaris) van een
leraar onderschatten (zie onderstaande tabel). Het is dus van belang
aankomende studenten hierover goed te informeren. Op studiekeuze123
staat het gemiddelde startsalaris van afgestudeerden na 1,5 jaar vermeld.
Met de werkgroep «studie in cijfers» zullen we bespreken in hoeverre deze
informatie verder aangevuld kan worden.
Tabel 2: Inschatting bruto start- en maximumsalaris leraar basisonderwijs in euro’s
uitgesplitst in havo, vwo en mbo

Bruto maandelijks startsalaris
van een leraar
PO (€ 2.436)

Bruto maandelijks maximumsalaris van een
leraar PO
(€ 4.464)

Werkelijke
salarissen
in €

Gemiddelde
inschatting
in €

Afwijking van
gemiddelde
in €

Aantal

Havo

2.436

1.954

– 482

1.101

Vwo

2.436

1.923

– 513

1.405

Mbo

2.436

1.875

– 561

17.253

Havo

4.464

2.990

– 1.474

1.101

Vwo

4.464

3.021

– 1.443

1.405

Mbo

4.464

2.670

– 1.794

17.253

Om scholieren en mbo-studenten voor te bereiden op de overgang naar
de pabo is in 2014 het voorbereidingstraject «Goed voorbereid naar de
pabo» gestart. Dit traject, dat tot doel heeft mbo’ers en havisten ondersteuning te bieden bij hun voorbereiding op de toelatingseisen voor de
pabo, is met een jaar verlengd en ook geïntensiveerd. Dit houdt in dat dat
het traject ook in 2017–2018 wordt aangeboden, waarbij extra ruimte is
voor werving van studenten en specifieke begeleiding. De invulling
hiervan verschilt per regio. Het traject wordt periodiek door de projectorganisatie geëvalueerd. Uiteindelijk is het de bedoeling dat de ondersteuning wordt ingebed in de keuzedelen die op het mbo worden
aangeboden. Daarnaast start na de zomer in Amsterdam, Rotterdam en
Den Haag in pilotvorm het doorstroomtraject «Doorstroom niet verwant
mbo-pabo». Dit traject richt zich op de doelgroep die met het al bestaande
aanbod nog onvoldoende wordt bereikt. De pilot loopt door tot mei 2019
en wordt in dat jaar geëvalueerd. We volgen de ontwikkelingen
nauwgezet, en bekijken wat er eventueel nog nodig is om meer mensen
voor deze pilot te interesseren.
Aanvullende maatregelen:
•

•

We maken het makkelijker voor geïnteresseerden in het lerarenberoep
om informatie te vinden over het lerarenberoep door bijvoorbeeld alle
informatie te presenteren via één loket. Uit verschillende gesprekken is
gebleken dat niet iedereen die overweegt leraar te worden, ook weet
waar hij of zij de juiste informatie kan vinden. Daarom gaan we de
komende periode in samenwerking met sociale partners, hogescholen
en universiteiten actiever onder de aandacht brengen welke wegen er
zijn om leraar te worden, welke financiële ondersteuning hierbij
mogelijk is en wat rechten en plichten zijn. Daarbij willen we een
directe mogelijkheid creëren om hier vragen over te stellen en
potentiële leraren gericht informatie te verschaffen.
Het Arbeidsmarktplatform PO start in opdracht van de sociale partners
in september met een twee jaar durende imagocampagne om het
imago van het beroep te versterken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 923, nr. 265

4

Lijn 2: Bevorderen van zij-instroom
Naast het verhogen van de in-, door- en uitstroom in de initiële lerarenopleidingen, zetten we ook in op het bevorderen van instroom van
mensen van buiten het onderwijs middels een zij-instroomtraject of
deeltijdopleiding. Daarbij is ook aandacht voor doelgroepen die mogelijk
in aanmerking komen voor verkorte deeltijdtrajecten, zoals dat nu voor
psychologen en pedagogen al mogelijk is.
Het onderzoeksbureau Motivaction voert momenteel voor het PBT
(Platform Bèta Techniek) een onderzoek uit naar drijfveren onder de
beroepsbevolking om voor het lerarenberoep te kiezen. Naar verwachting
zal dit onderzoek in het najaar gereed zijn. De voorlopige uitkomsten laten
zien dat 40 procent van de werkenden (met opleidingsniveau mbo-4 en
hoger) die op dit moment geen leraar of leraar in opleiding zijn, interesse
toont om les te geven in het po, vo of mbo. Dit indiceert een aanzienlijk
potentieel onder de huidige beroepsbevolking. Het is van belang om te
kijken welke belemmeringen zij zien om les te gaan geven. Het definitieve
onderzoeksrapport geeft daar mogelijk handvatten voor, maar we willen
ook in het kader van de regionale aanpak kijken of en hoe we dit potentieel het beste kunnen aanboren.
Voor deze doelgroep zijn in ieder geval flexibele trajecten van belang.
Naast de bestaande mogelijkheden zoals zij-instroomtrajecten, doet een
aantal hogescholen met hun deeltijd lerarenopleiding mee met het
experiment leeruitkomsten. In dit experiment wordt met leeruitkomsten
gewerkt in plaats van met een vast onderwijsprogramma. In die leeruitkomsten staat wat studenten moeten kennen en kunnen, maar niet hoe
het programma eruit moet zien. Hoe ze tot de leeruitkomsten komen en
hoeveel tijd ze hieraan besteden is niet meer van tevoren vastgelegd en
verschilt per student. Dit biedt meer mogelijkheden voor flexibiliteit.
Regeling zij-instroom
Daarnaast zijn we gestart met een onderzoek naar de kostendekkendheid
van de subsidieregeling zij-instroom waartoe de motie van Bruins c.s.
heeft opgeroepen.6 Een indicatie van de kosten en eventuele belemmeringen maken tevens onderdeel uit van het rondetafelgesprek over
zij-instroom. In het najaar rapporteren we hierover in de voortgangsrapportage van het Plan van aanpak lerarentekort. Het beter benutten van de
zij-instroom regeling voor het po biedt een kans om snelle instroom van
hbo geschoolde leraren voor de klas mogelijk te maken. Dit draagt tevens
bij aan diversiteit in de teams in de scholen en instroom van kennis en
vaardigheden uit andere sectoren in de scholen.
Rondetafel zij-instroom
Naast bovengenoemde acties gaat de Minister in de ochtend van 27 juni
2017 met het onderwijsveld in gesprek over het bevorderen van
zij-instroom. Aanleiding hiervoor is de toezegging dat OCW in overleg met
lerarenopleidingen, VH, VSNU, LOBO, ICL en ADEF en andere betrokkenen
kijkt wat nodig is om meer maatwerk te bieden in de zij-instroomtrajecten
en de deeltijdopleidingen.
Aanvullende maatregelen:
•

6

We verbreden de regeling zij-instroom voor leraren die de overstap
van het vo naar het po willen maken. De afgelopen tijd zijn wij diverse
Kamerstuk 27 923, nr. 239.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 923, nr. 265

5

•

•

•

casussen tegengekomen van leraren die deze overstap willen maken,
maar die nu niet in aanmerking komen voor deze subsidie. Deze
leraren kunnen in hun vakgebied nu soms moeilijk een baan vinden
(overschotvakken) en hebben al een bevoegdheid voor het vo en soms
ervaring met lesgeven. We willen ze graag behouden voor het
onderwijs. Dit geldt bijvoorbeeld voor geschiedenisleraren, gymleraren die de Academie voor Lichamelijke Opvoeding (ALO) hebben
afgerond en leraren die zijn afgestudeerd aan het conservatorium.
Voor deze groepen maken we het mogelijk om zich via de regeling
zij-instroom om te scholen tot leerkracht in het basisonderwijs.
We maken een pilot zij-instroom van het Arbeidsmarktplatform PO
financieel mogelijk. Het Arbeidsmarktplatform PO start aankomend
schooljaar een pilot in diverse regio’s rond zij-instroom en instroom in
de deeltijdopleidingen in het po, waarbij de «crash courses» die de
gemeente Amsterdam met de besturen heeft opgezet voor tekortvakken in het vo als inspiratie dienen. In de pilot wordt aandacht besteed
aan de werving, selectie en begeleiding van de zij-instromers.
Daarvoor wordt geld vanuit OCW herbestemd.
De PO-Raad maakt inzichtelijk welke initiatieven er in de regio zijn voor
het bevorderen van zij-instroom en maatwerk in het zij-instroomtraject
en welke kansen en belemmeringen er zijn in het kader van deeltijdopleidingen. Daarbij is specifiek aandacht voor wat dit vraagt van de
samenwerking tussen scholen en de opleidingen. Het streven is om via
meer en diverse opleidingsroutes de instroom in het beroep te
vergroten. Dit draagt tevens bij aan meer diversiteit in de teams in de
scholen.
We stimuleren hybride docentschap. Wij gaan met enkele organisaties
(waarvan de rijksoverheid er één is) een pact te sluiten om een deel
van hun personeel voor een deel van hun tijd vrij te roosteren om les
te geven in het onderwijs en een bevoegdheid te halen. Ook voor
mensen die hiervoor (nog) niet direct hun huidige baan kunnen of
willen opzeggen, willen we maatwerktrajecten toegankelijker maken.
We verkennen de mogelijkheden hiervoor met verschillende betrokkenen uit het onderwijs, waarbij we ons onder andere laten inspireren
door voorbeelden als Now Teach uit het Verenigd Koninkrijk. We
starten voor de tekortvakken in het vo (bijvoorbeeld via topsectorenbeleid of NL2025). We kijken ook naar de mogelijkheden van hybride
docentschap voor het po. We denken aan een opzet waarbij een
lerarenopleiding in company een maatwerktraject biedt bij een bedrijf.
In de regio Brabant worden hier voor het vmbo en mbo ervaringen
mee opgedaan in de technieksector.

Lijn 3: Behoud van leraren
Met de Lerarenagenda zetten we vooral in op het verbeteren van de
kwaliteit van leraren en lerarenopleidingen. Een betere begeleiding van de
startende leraren en het bevorderen van de aansluiting tussen de
opleiding en de school zijn belangrijke speerpunten die bijdragen aan het
behoud van pabo-studenten en beginnende leraren voor het onderwijs.
Mogelijkheden voor professionalisering, zoals het volgen van een
opleiding via de Lerarenbeurs, zien leraren als een belangrijke factor die
de aantrekkelijkheid van het lerarenberoep vergroot.7 Het kan voor leraren
ook aantrekkelijk zijn nadrukkelijker te worden betrokken bij onderwijsvernieuwing. Dit kan onder andere via scholing door het volgen van de
masteropleiding leren en innoveren of de leergang van de Nederlandse
School. Ook betrokkenheid bij een onderwijswerkplaats kan voor hen
interessant zijn.
7

Ecorys. Metastudie effectiviteit Lerarenbeurs. Rotterdam, 2017. Raadpleegbaar via
www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 923, nr. 265

6

Begeleiding startende leraren
In opdracht van het Ministerie van OCW is aanjager Ans Buys met de
PO-Raad, VO-raad, VH, VSNU, vakbonden en de OC in gesprek om
concrete afspraken te maken over betere samenwerking tussen opleidingen en scholen waarbij de begeleiding van startende leraren een
prioritair thema is. In dat kader voert OCW met PO-Raad en werknemersorganisaties het gesprek om te kijken wat nodig is om de begeleiding van
startende leraren te verbeteren.
Opleiden in de School
Opleiden in de School stimuleert de samenwerking tussen lerarenopleidingen en scholen. Momenteel wordt één op de vier aankomende leraren
po via dit concept opgeleid. De extra financiële impuls via de Regeling
versterking samenwerking lerarenopleidingen heeft ervoor gezorgd dat
lerarenopleidingen en scholen nog meer naar elkaar zijn toegegroeid. De
begeleiding van startende leraren is intensiever geworden en de
betrokkenheid van de lerarenopleiding hierbij is toegenomen. Over het
algemeen is sprake van een verbeterde samenwerkingsstructuur tussen
scholen en lerarenopleidingen. Daardoor zijn zij beter in staat om aan
actuele onderwijsthema’s zoals het lerarentekort gezamenlijk het hoofd te
bieden.
Uitbreiding werktijdfactor
In het po werken veel leraren in deeltijd. Iets minder dan één op de vijf
leraren in het basisonderwijs werkt nu minder dan 50 procent. En twee
van de vijf leraren werken tussen de 50 en de 80 procent. Indien we erin
slagen om leraren hun contracturen te laten uitbreiden, dan kan dit een
aanzienlijke bijdrage leveren aan het lerarentekort. Voor het po hebben we
laten doorrekenen dat door een realistische verandering (5 procent) in de
deeltijdfactor in combinatie met het stimuleren van leraren om langer
door te werken het geraamde tekort in 2020 kan verkleinen van 4,9
procent naar 1,4 procent en in 2025 van 12,7 procent naar 8,4 procent. In
de regionale aanpak gaan we hierover in gesprek waarbij regionale cijfers
over de deeltijdfactor als handvat voor het gesprek dienen.
Lijn 4: Activeren stille reserve
Niet iedereen met een onderwijsbevoegdheid werkt ook in het onderwijs.
Deze groep noemen we de stille reserve en deze bestaat voor het po uit
personen die in een andere sector dan het onderwijs werken (minimaal
16.000 personen) en personen die helemaal niet werken (minimaal 14.000
personen) waarvan een deel een uitkering ontvangt (circa 6.000
personen).
In de regionale aanpak gaan we samen met gemeenten, lerarenopleidingen en schoolbesturen aan de slag om deze stille reserve aan te boren
en (deels) terug te laten keren naar het onderwijs. We hebben per
arbeidsmarktregio in kaart gebracht hoe groot de stille reserve is en wat
de arbeidsmarktsituatie van deze personen is.
Daarnaast zetten we specifiek in op het activeren van leraren met een
uitkering. In het po zijn er in totaal ruim 6.000 personen die langer dan een
jaar een WW-uitkering ontvangen en/of een aansluitende uitkering
hebben. In tijden van een fors oplopend lerarentekort kunnen we ons dit
niet veroorloven. We beseffen dat het geen gemakkelijke opgave is om
deze personen weer terug te leiden naar het onderwijs, temeer omdat een
deel van deze groep inmiddels bijna de gepensioneerde leeftijd heeft

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 923, nr. 265

7

bereikt en er uiteenlopende redenen zijn waarom deze personen in een
uitkeringssituatie terecht zijn gekomen. Ook is er niet altijd een match
tussen de regio’s waarin deze personen wonen en de regio’s waarin de
geraamde tekorten het grootst zijn.
Het Participatiefonds benadert uitkeringsgerechtigde leraren voor
speeddates. Een eerste bijeenkomst in Rotterdam leidde tot een opkomst
van 35 personen van de ruim 600 genodigden waarvan er met 30
vervolggesprekken zijn gepland. Het Participatiefonds gaat de speeddates
uitbreiden naar andere steden en wordt uitgenodigd om deel te nemen
aan de regionale aanpak. In juni en juli staan speeddates gepland in
Arnhem en Zwolle, en in het najaar gaat het Participatiefonds aan de slag
in Den Haag, Amsterdam, Utrecht, Breda, Roermond en Groningen.
Aanvullende maatregel:
We stellen € 1,25 miljoen beschikbaar voor scholing van mensen die
eerder in het po hebben gewerkt en die nu vanuit een uitkeringssituatie
terug willen keren naar het po. Hierbij gaan we uit van een systematiek
vergelijkbaar met de scholingsvouchers van het UWV à € 2.500 per
persoon. Daarvoor kunnen 500 personen scholing en begeleiding
ontvangen. Uit speeddates van het Participatiefonds blijkt dat het
activeren van uitkeringsgerechtigden een voorzichtige bijdrage kan
leveren aan het terugdringen van het lerarentekort. Wij willen ervoor
zorgen dat deze groep de juiste ondersteuning en begeleiding krijgt om
met voldoende vertrouwen en de juiste vaardigheden weer voor de klas te
staan.
Lijn 5: Beloning en carrièreperspectief
De status en het imago van het lerarenberoep worden mede bepaald door
de beloning en het carrièreperspectief. Om de aantrekkelijkheid van het
lerarenberoep te vergroten en tegelijkertijd de kwaliteit van het onderwijs
te verhogen, zijn we met sociale partners in gesprek over wat er nodig is
om het carrièreperspectief van leraren te verbeteren.
De beloningspositie van leraren is van belang om als onderwijssector te
kunnen concurreren op de arbeidsmarkt. Mede gezien het lerarentekort
verdient dit onze blijvende aandacht. Uw Kamer ontvangt tegelijk met
deze brief een brief over beloning in het po.
Lijn 6: Anders organiseren en innovatieve ideeën
Aan de vijf hoofdlijnen uit het Plan van aanpak lerarentekort hebben we
een zesde lijn toegevoegd. In de praktijk zien we dat scholen om allerlei
redenen ervoor kiezen hun onderwijs anders te organiseren. Soms leidt
dat ertoe dat zij met minder leraren erin slagen om onderwijs van
hoogwaardige kwaliteit aan hun leerlingen te bieden. We hebben het
CAOP gevraagd om hier goede voorbeelden van te verzamelen. Rond de
zomer is hun inventarisatie afgerond en delen wij deze goede
voorbeelden met de rest van het scholenveld.
Kortgeleden hebben de sociale partners via het Arbeidsmarktplatform PO
een subsidie beschikbaar gesteld voor besturen die innovatieve ideeën
hebben om het lerarentekort op te lossen. Schoolbesturen konden een
voorstel indienen onder de voorwaarde dat er wordt samengewerkt met
een pabo en met nog minstens één ander schoolbestuur. Wij vinden dit
een mooi initiatief en zijn benieuwd naar de voorstellen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 923, nr. 265

8

Tot slot
We benadrukken nogmaals dat er niet één eenvoudige oplossing is voor
het lerarentekort. En ook per regio is de arbeidsmarktsituatie anders.
Daarom kiezen we voor een regionale aanpak waarbij we samen met
sociale partners, schoolbesturen, lerarenopleidingen en gemeenten aan
tafel zitten om tot regionale maatwerkoplossingen te komen. Tegelijkertijd
gaan we door met uitvoering van het landelijke beleid uit de Lerarenagenda en het Plan van aanpak lerarentekort. In het najaar rapporteren we
uw Kamer over de voortgang.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
M. Bussemaker
De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 27 923, nr. 265

9