Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

33 612

Structuurvisie Windenergie op land

Nr. 81

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 mei 2022
Bij brief van 17 december 20211 bent u geïnformeerd over een ontwerp
voor een algemene maatregel van bestuur (AMvB) tot wijziging van het
Activiteitenbesluit milieubeheer en enkele besluiten op grond van de
Omgevingswet i.v.m. jurisprudentie over de milieuregels voor windturbineparken. Deze ontwerp-wijzigings-AMvB is met een versnelde procedure
voorbereid als één van de acties binnen het interdepartementale
Actieprogramma Verankering milieubescherming na Nevele dat na de
uitspraak van 30 juni 2021 is gestart om te bezien hoe moet worden
omgegaan met deze rechterlijke uitspraak. Met deze brief informeer ik u
mede namens de Minister voor Klimaat en Energie en de Minister voor
Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening over de wijzigings-AMvB die
inmiddels is vastgesteld en op 13 mei 2022 is gepubliceerd.
In de wijzigings-AMvB wordt de reikwijdte van de windturbinebepalingen
van het Activiteitenbesluit milieubeheer beperkt tot één of twee afzonderlijke windturbines. Ook de overeenkomstige regels in de Omgevingswet
(in het Besluit activiteiten leefomgeving en het Besluit kwaliteit leefomgeving) worden beperkt tot één of twee afzonderlijke windturbines. Deze
bepalingen gelden niet meer voor windturbineparken (drie of meer
windturbines). De regelgeving is daarmee aangepast aan de uitspraak van
de Afdeling bestuursrechtspraak van 30 juni 2021.
In de AMvB is een tijdelijke overbruggingsregeling opgenomen met
algemene milieuregels voor reeds bestaande, vergunde windturbineparken. De overbruggingsregeling is bedoeld voor de periode totdat
nieuwe algemene milieuregels voor windturbines zijn vastgesteld op
basis van een zorgvuldig proces waar de plan-milieueffectrapportage
(plan-mer) deel van uitmaakt. Deze plan-mer is gestart. De overbruggingsregeling geldt alleen voor windturbineparken waarvoor op 30 juni 2021 al
definitieve toestemmingen in het ruimtelijke spoor en het milieuspoor
1

kst-33612-81
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 33 612, nr. 79

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 33 612, nr. 81

1

waren verleend. De overbruggingsregeling heeft tot doel duidelijkheid te
bieden over de milieubescherming van omwonenden in de overgangsperiode tot aan de nieuwe milieuregels. Die duidelijkheid is gewenst voor
zowel de omwonenden van windturbineparken als voor de exploitanten
en ook voor het bevoegd gezag. Indien er sprake is van een handhavingsverzoek of een verzoek om een vergunning in te trekken, dan kan het
bevoegd gezag gebruik maken van de overbruggingsregeling voor haar
besluitvorming. Door de overbruggingsregeling worden daarmee de
administratieve en bestuurlijke lasten beperkt die zijn gemoeid met het
aanpassen van vergunningen.
De overbruggingsregeling bevat algemene milieuregels die inhoudelijk
dezelfde milieubescherming bieden als de buiten toepassing verklaarde
algemene regels. Met de overbruggingsregeling beschikt het bevoegd
gezag daarmee opnieuw over een helder kader voor toezicht en
handhaving.
De overbruggingsperiode geldt vanaf 1 juli 2022, de datum waarop de
AMvB wat betreft het deel dat het Activiteitenbesluit milieubeheer betreft,
in werking treedt. De overbruggingsregeling is tijdelijk (uiterlijk tot 1 juli
2025) en is ook van toepassing na inwerkingtreding van de
Omgevingswet.
Over het ontwerp voor de wijzigings-AMvB is advies gevraagd aan de
Afdeling advisering van de Raad van State. Het advies van de Afdeling
advisering, gedateerd 9 maart 2022, is opgevolgd. Naar aanleiding van het
advies is expliciet geregeld dat het om een tijdelijke overbruggingsregeling gaat. Als gevolg van het advies is de overbruggingsregeling bij
nader inzien niet opgenomen in de zogenaamde bruidsschat, die
onderdeel uitmaakt van het Invoeringsbesluit Omgevingswet, maar in het
Besluit activiteiten leefomgeving, waarmee het tijdelijke karakter kan
worden gewaarborgd. Ook is de motivering van het besluit uitgebreid. In
het bijzonder is de relatie tot het EU-recht duidelijker beschreven.
Aangegeven is dat naar het oordeel van de regering voor deze overbruggingsregeling geen plan-mer op grond van het EU-recht is vereist, omdat
de overbruggingsregeling slechts van toepassing is op windturbineparken
waarvoor op 30 juni 2021 al omgevingsvergunningen waren verleend en
een bestemmingsplan(wijziging) was vastgesteld. De regels vormen dus
geen kader voor nieuw af te geven omgevingsvergunningen of vast te
stellen bestemmingsplannen. Het kaderstellende karakter van de
algemene regels is op grond van de richtlijn Strategische milieubeoordeling een vereiste om te kunnen spreken van een plan of programma
waarvoor een plan-mer moet worden verricht voordat het plan of
programma wordt vastgesteld.
Niettemin zijn op advies van de Afdeling advisering in de toelichting
dwingende redenen aangevoerd voor het tijdelijk kunnen handhaven van
de algemene regels, voor het geval de rechter van mening is dat toch ook
voor de overbruggingsregeling een plan-mer gemaakt had moeten
worden. De eerste dwingende reden heeft te maken met de noodzaak om
opnieuw te voorzien in de adequate bescherming van het milieu, en in het
bijzonder van omwonenden van windparken. De tweede dwingende reden
voor de overbruggingsregeling is het bieden van de rechtszekerheid over
welke normen gelden.
Momenteel vindt vanuit het Actieprogramma verankering milieubescherming na Nevele vervolgonderzoek plaats naar de mogelijk bredere
werking van de uitspraak van de Raad van State van 30 juni 2021. Het
onderzoek heeft in ieder geval reeds opgeleverd, dat in geval ook andere
milieuregels, voor andere milieubelastende activiteiten, door een rechter
buiten toepassing worden verklaard, een vergelijkbare overbruggingsregeling kan worden opgesteld voor bestaande situaties om de gevolgen te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 33 612, nr. 81

2

beperken. Ik zal u voor het zomerreces nader informeren over het
vervolgonderzoek.
Wat betreft de plan-mer voor het vaststellen van nieuwe algemene
milieuregels voor windturbines kan ik u melden dat, na ontvangst van de
zienswijzen over de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) en het advies
van de Commissie voor de milieueffectrapportage, inmiddels met de
uitvoering van de plan-mer is begonnen. Volgens planning kan het
milieueffectrapport in het najaar van 2022 worden opgeleverd waarna een
zorgvuldige afweging kan worden gemaakt over het beschermingsniveau
voor de relevante milieuaspecten.
Dit biedt de basis voor nieuwe algemene milieuregels voor windturbineparken. Deze zullen worden voorbereid volgens de reguliere
AMvB-procedure, waarbij ook inspraak mogelijk zal zijn op het bijbehorende milieueffectrapport.
De nieuwe regels zullen in het voorjaar van 2023 worden voorgehangen
en zijn naar verwachting in het najaar van 2023 gereed. Op dat moment
zal de overbruggingsregeling worden ingetrokken.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
V.L.W.A. Heijnen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 33 612, nr. 81

3